Kinh Thu Han Viet Nguyen Van

== Contents ==
* 太上清静经
* 太上心印经
* 弥勒救苦经
* 太上感应经
* 常清静经
* 阿弥陀经
* 佛說大乘無量壽莊嚴經
** 佛說大乘無量壽莊嚴經卷上
** 佛說大乘無量壽莊嚴經卷中
** 佛說大乘無量壽莊嚴經卷下
* 观无量寿经
** 御製無量壽佛贊
** 佛說觀無量壽佛經
* 藥師琉璃光如來本願功德經
* 大方廣佛華嚴經卷第四十
* 佛說如幻三摩地無量印法門經 卷上
* 佛說如幻三摩地無量印法門經 卷中
* 佛說如幻三摩地無量印法門經 卷下
* 三字经
* 道德经
* 李白独坐径庭山
* 论语学而
* 桃园明圣经
* 心经
* 般若波罗蜜多心经
* 送孟浩然之广陵
* 王维鸟鸣涧
* 王昌龄 khue oans
* 杜甫 thachj haof laij
* 茅屋为秋风所破歌
* 杜甫月夜
* 杜甫秋兴
* 杜甫登高
* 贺知章回乡偶书
==太上清静经==
Thanh Tĩnh Kinh
太 上 老 君 说 常 清 静 经
THÁI THƯỢNG LÃO QUÂN THUYẾT THƯỜNG THANH TỊNH KINH
大道无形，生育天地；大道无情，运行日月；大道无名，长养万物；吾不知其名强名曰道。夫道者 : 有清有浊，有动有静；天清地浊，天动地静；男清女浊，男动女静；降本流末，而生万物。清者浊之源，动者静之基；人能常清静，天地悉皆归。
Đại đạo vô hình, sanh dục thiên địa; đại đạo vô tình, vận hành nhật nguyệt; đại đạo vô danh, trường dưỡng vạn vật; ta chẳng biết gọi là gì, chỉ tạm gọi là đạo. Phàm Đạo ấy : có thanh có trọc, có động có tĩnh; thiên thanh địa trọc, thiên động địa tĩnh; nam thanh nữ trọc, nam động nữ tĩnh; giáng gốc giữ ngọn, mà sanh vạn vật. Thanh là nguồn của trọc, động là cơ của tĩnh; người thường hay thanh tĩnh, thì Đạo trời đất đều gồm đủ nơi thân.
夫人神好清，而心扰之；人心好静，而欲牵之。常能遣其欲，而心自静；澄其心，而神自清；自然六欲不 生，三毒消灭。所以不能者，为心未澄，欲未遣也，能遣之者 : 内观其心，心无其心；外观其形，形无其形；远观其物，物无其物；三者既无，唯见于空。观空亦空，空无所空；所空既无，无无亦无；无无既无，湛然常寂。寂无 所寂，欲岂能生；欲既不生，即是真静。真常应物，真常得性；常应常静，常清静矣。如此清静，渐入真道；既入真道，名为得道；虽名得道，实无所得；为化众 生，名为得道；能悟之者，可传圣道。
Phàm thần của người ưa thanh, mà tâm thường bị quấy rối; tâm của người ưa tĩnh, mà bị dục kéo lôi. Thường chế ngự được dục, thì tâm tự tĩnh; lắng được tâm, thì thần tự thanh; tự nhiên lục dục chẳng sanh, tam độc tiêu diệt. Chưa được như thế, vì tâm chưa lắng, dục chưa chế ngự vậy. Phải thường chế ngự : trong xem xét tâm, tâm không thật có gì để gọi là tâm; ngoài xem xét thân, thân không thật có gì để gọi là thân; xa xem xét vật, vật không thật có gì để gọi là vật; Cả 3 đều không, mà còn cái thấy cả 3 đều không. Cái thấy là không cũng không, không không chỗ không; chỗ không đã không, không không cũng không; không không đã không, trạm nhiên thường tịch. Tịch không chỗ tịch, chẳng sinh khởi dục; dục đã chẳng sanh, tức là chân tĩnh. Chân thường ứng vật, chân thường được tính; thường ứng thường tĩnh, thường thanh tĩnh vậy. Thanh tĩnh như thế, dần dần nhập chân đạo; đã nhập chân đạo, gọi là đắc đạo; tuy gọi đắc đạo, thật không chỗ được; vì dạy chúng sanh, tạm gọi đắc đạo; ngộ được như vậy thì có thể truyền thánh đạo .
上士无争，下士好争。上德不德，下德执德，执着之者，不明道德。众生所以不得真道者，为有妄心，既有妄心，即惊其神，既惊其神，即着万物，既着万物，即生 贪求，既生贪求，即是烦恼，烦恼妄想，忧苦身心，便遭浊辱，流浪生死，常沉苦海，永失真道。真常之道，悟者自得；得悟道者，常清静矣！
Thượng sĩ chẳng tranh, hạ sĩ hay tranh. Bậc thượng đức không để ý đến kẻ khác coi mình là có đức hay chê mình là không có đức, còn bậc hạ đức chấp đức, do vì bám chấp, nên đạo đức chẳng trong sáng. Chúng sanh sở dĩ chẳng được chân đạo bởi vì có vọng tâm, đã có vọng tâm, thì kinh động đến thần, đã kinh động đến thần, tức là bám chấp vạn vật, đã chấp vạn vật, thì sanh tham cầu, đã sanh tham cầu, chính là phiền não, phiền não vọng tưởng làm ưu khổ thân tâm, tạo ra vinh nhục đổi dời, nổi trôi sanh tử, đắm chìm bể khổ, mất hết chân đạo. Đạo chân thường này, ngộ mà tự được; ngộ được đạo thì thường thanh tĩnh vậy.
%%%
HAN VIET
Lão Quân viết :-
“ Đại Đạo vô hình . sanh dục thiên địa . Đại Đạo vô tình . vận hành nhật nguyệt . Đại Đạo vô danh . trưởng dưỡng vạn vật . Ngô bất tri kỳ danh . cưỡng danh viết ĐẠO .
Phù đạo giả , hữu thanh hữu trược . hữu động hữu tĩnh . Thiên thanh địa trược . Thiên động địa tĩnh . Nam thanh nữ trược . Nam động nữ tĩnh . Giáng bản lưu mạt. Nhi sanh vạn vật .
Thanh giả trược chi nguyên . Động giả tĩnh chi cơ . Nhân năng thường thanh tĩnh . Thiên địa tất giai quy.
Phu nhân thần háo thanh . Nhi tâm nhiễu chi . Nhân tâm háo tĩnh . Nhi dục khiên chi . Thường năng khiển kỳ dục . Nhi tâm tự tĩnh . Trừng kỳ tâm . Nhi thần tự thanh, tự nhiên . Lục dục bất sanh . Tam độc tiêu diệt .
Sở dĩ bất năng giả. vi tâm vị trừng Dục vị khiển dã .
Năng khiển chi giả . Nội quan kỳ tâm . Tâm vô kỳ tâm . Ngoại quan kỳ hình . Hình vô kỳ hình . Viễn quan kỳ vật . Vật vô kỳ vật . Tam giả ký vô . Duy kiến ư không . Quan không diệc không . Không vô sở không . Sở không ký vô . Vô vô diệc vô . Vô vô ký vô . Trạm nhiên thường tịch . Tịch vô sở tịch . Dục khởi năng sanh . Dục ký bất sinh . Tức thị chân tĩnh .
Chân thường ứng vật . Chân thường đắc tính . Thường ứng thường tĩnh . Thường thanh tĩnh hỹ. Như thử thanh tĩnh, tiệm nhập chân đạo . Ký nhập chân đạo . Danh vi đắc đạo . Tuy danh đắc đạo . Thực vô sở đắc . Vi hoá chúng sanh . Danh vi đắc đạo . Năng ngộ chi giả . Khả truyền thánh đạo .
Lão Quân viết :-
“ Thượng sĩ vô tranh . Hạ sĩ háo tranh . Thượng đức bất đức . Hạ đức chấp đức . Chấp trước chi giả . Bất minh đạo đức . Chúng sanh sở dĩ bất đắc Chân Đạo giả . Vị hữu vọng tâm Ký hữu vọng tâm . Tức kinh kỳ thần . Ký kinh kỳ thần . Tức trước vạn vật . Kí trước vạn vật . Tức sanh tham cầu . Ký sanh tham cầu . Tức thị phiền não . Phiền não vọng tưởng. Ưu khổ thân tâm . Tiện tao trược nhục. Lưu lãng sanh tử . Thường trầm khổ hải. Vĩnh thất chân đạo . Chân-Thường chi Đạo, ngộ giả tự đắc . Đắc ngộ Đạo giả . Thường thanh tịnh hỹ .”
Tam khấu thủ ( 3 lạy )
%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
仙人葛翁曰 : 吾得真道，曾诵此经万遍。此经是天人所习，不传下士。吾昔受之于东华帝君，东华帝君受之于金阙帝君，金阙帝君受之于西王母。西王一线乃口口相传，不记文 字。吾今于世，书而录之。上士悟之，升为天仙；中士修之，南宫列官；下士得之，在世长年。游行三界，升入金门。
REPORT THIS AD
Tiên nhân Cát ông nói : Ta được chân đạo, thường tụng kinh này vạn lần. Kinh này là chỗ thiên nhân góp lại chẳng truyền cho kẻ hạ sĩ. Ta nhận được từ Đông Hoa Đế quân, Đông Hoa Đế Quân nhận từ Kim Khuyết Đế Quân, Kim Khuyết Đế Quân nhận từ Tây Vương Mẫu. Tây Vương chỉ theo một cách là khẩu khẩu tương truyền, chẳng ghi văn tự, ta nay ghi lại thành sách cho đời. Kẻ Thượng sĩ gặp được sẽ biết đường để thăng lên thiên tiên; trung sĩ tu được có thể đến bậc liệt quan ở nam cung; hạ sĩ học được cũng được sống lâu trên đời. Du hành ba cõi, lên đến kim môn.
左玄真人曰 : 学道之士，持诵此经者，即得十天善神，拥护其身。然后玉符保神，金液炼形。形神俱妙，与道合真。
Tả Huyền chân nhân nói : người học đạo trì tụng kinh này thì được thiện thần ở 10 cõi trời ủng hộ thân mình, mà về sau được ngọc phù bảo thần, kim dịch luyện hình. Hình thần đều diệu, cùng đạo hợp chân .
正一真人曰 : 人家有此经，悟解之者，灾障不干，众圣护门。神升上界，朝拜高真。功满德就，相感帝君。诵持不退，身腾紫云。
Chánh Nhất chân nhân nói : nhà nào có kinh này, ngộ giải được thì tai chướng chẳng ngại, chúng thánh bảo vệ ngoài cửa. Thần thăng thượng giới, chào hỏi cao chân. Công mãn đức tựu, tương cảm đế quân. Đọc giữ chẳng ngừng, mây tím sẽ rước thân này bay lên.
==太上心印经==
太上老君咒
太上老君。普在万方。道无不应。三界之内。
六合之中。顺之者吉。逆之者凶。敕命一到。
雷霆随行。弟子有难。幸愿汝偕。逢凶化吉。
化殃为祥。
太上心印经
太上智光。烛照太虚。
独此真阳。永劫长存。
手不妄动。足不轻行。
目不外视。耳不他听。
口绝闲言。心无妄想。
自朝至暮。洗心涤虑。
无牵无挂。更远累害。
制外养中。退藏于密。
惟慎幽独。时时内观。
刻刻返照。不离方寸。
惺惺常存。守之不败。
寂而长照。照而常寂。
绵绵密密。不二不息。
对境无心。遇物不染。
常应常静。无文无武。
动观自在。静养中和。
精神内蕴。怡养谷神。
积至久久。诚至明生。
了了常明。如如自在。
纯乎以正。默默合天。
%%%%%
﻿無Vô 上Thượng 玉Ngọc 皇Hoàng 心Tâm 印Ấn 經Kinh
Kinh Vô Thượng Ngọc Hoàng Tâm Ấn
上thượng 藥dược 三tam 品phẩm 。 神thần 與dữ 氣khí 精tinh 。 恍hoảng 恍hoảng 惚hốt 惚hốt 。
杳# 杳# 冥minh 冥minh 。 存tồn 無vô 守thủ 有hữu 。 頃khoảnh 刻khắc 而nhi 成thành 。
廻hồi 風phong 混hỗn 合hợp 。 百bách 日nhật 功công 靈linh 。 默mặc 朝triêu 上thượng 帝đế 。
一nhất 紀kỷ 飛phi 昇thăng 。 知tri 者giả 易dị 悟ngộ 。 昧muội 者giả 難nan 行hành 。
履lý 踐tiễn 天thiên 光quang 。 呼hô 吸hấp 育dục 清thanh 。 出xuất 玄huyền 入nhập 牝tẫn 。
若nhược 亡vong 若nhược 存tồn 。 綿miên 綿miên 不bất 絕tuyệt 。 固cố 蔕# 深thâm 根căn 。
人nhân 各các 有hữu 精tinh 。 精tinh 合hợp 其kỳ 神thần 。 神thần 合hợp 其kỳ 氣khí 。
氣khí 合hợp 體thể 真chân 。 不bất 得đắc 其kỳ 真chân 。 皆giai 是thị 強cường/cưỡng 名danh 。
神thần 能năng 入nhập 石thạch 。 神thần 能năng 飛phi 形hình 。 入nhập 水thủy 不bất 溺nịch 。
入nhập 火hỏa 不bất 焚phần 。 神thần 依y 形hình 生sanh 。 精tinh 依y 氣khí 盈doanh 。
不bất 凋điêu 不bất 殘tàn 。 松tùng 栢# 青thanh 青thanh 。 三tam 品phẩm 一nhất 理lý 。
玅# 不bất 可khả 聽thính 。 其kỳ 聚tụ 則tắc 有hữu 。 其kỳ 散tán 則tắc 零linh 。
七thất 竅khiếu 相tương 通thông 。 竅khiếu 竅khiếu 光quang 明minh 。 聖thánh 日nhật 聖thánh 月nguyệt 。
照chiếu 耀diệu 金kim 庭đình 。 一nhất 得đắc 永vĩnh 得đắc 。 自tự 然nhiên 身thân 輕khinh 。
太thái 和hòa [〦/兄]# 溢dật 。 骨cốt 散tán 寒hàn 瓊# 。 得đắc 丹đan 則tắc 靈linh 。
不bất 得đắc 則tắc 傾khuynh 。 丹đan 在tại 身thân 中trung 。 非phi 白bạch 非phi 青thanh 。
誦tụng 之chi 萬vạn 徧biến 。 妙diệu 理lý 自tự 明minh 。
無Vô 上Thượng 玉Ngọc 皇Hoàng 心Tâm 印Ấn 經Kinh 終Chung
Vô Thượng Ngọc Hoàng Tâm Ấn Kinh Chung
傳Truyền 經Kinh 始Thỉ 流Lưu
Truyền Kinh Thỉ Lưu
昔Tích 有Hữu 高Cao 道Đạo 到Đáo 處Xứ 源Nguyên 於Ư 石Thạch 城Thành 縣Huyện 仙Tiên 界Giới 鋪Phô 遇Ngộ 真Chân 仙Tiên 傳Truyền 授Thọ 此Thử 經Kinh 獲Hoạch 免Miễn 厄Ách 難Nạn 遂Toại 刊# 行Hành 焉Yên 嘗Thường 伏Phục 而Nhi 誦Tụng 之Chi 辭Từ 約Ước 義Nghĩa 愽# 盖# 撮Toát 本Bổn 行Hạnh 集Tập 經Kinh 之Chi 樞Xu 要Yếu 是Thị 以Dĩ 謂Vị 之Chi 經Kinh 髓Tủy 也Dã 涿# 鹿Lộc 山Sơn 雲Vân 居Cư 寺Tự 有Hữu 洞Đỗng 室Thất 貯Trữ 釋Thích 梵Phạm 之Chi 經Kinh 殆Đãi 至Chí 萬Vạn 卷Quyển 故Cố 名Danh 是Thị 山Sơn 為Vi 小Tiểu 西Tây 天Thiên 焉Yên 夫Phu 三Tam 界Giới 萬Vạn 靈Linh 尊Tôn 莫Mạc 尊Tôn 於Ư
Tích Hữu Cao Đạo Đáo Xứ Nguyên Ư Thạch Thành Huyện Tiên Giới Phô Ngộ Chân Tiên Truyền Thọ Thử Kinh Hoạch Miễn Ách Nạn Toại # Hành Yên Thường Phục Nhi Tụng Chi Từ Ước Nghĩa # # Toát Bổn Hạnh Tập Kinh Chi Xu Yếu Thị Dĩ Vị Chi Kinh Tủy Dã # Lộc Sơn Vân Cư Tự Hữu Đỗng Thất Trữ Thích Phạm Chi Kinh Đãi Chí Vạn Quyển Cố Danh Thị Sơn Vi Tiểu Tây Thiên Yên Phu Tam Giới Vạn Linh Tôn Mạc Tôn Ư
昊Hạo 天Thiên 金Kim 闕Khuyết 玉Ngọc 皇Hoàng 上Thượng 帝Đế 玄Huyền 功Công 妙Diệu 德Đức 載Tái 在Tại 本Bổn 行Hạnh 集Tập 經Kinh 正Chánh 當Đương 刻Khắc 之Chi 金Kim 石Thạch 藏Tạng 之Chi 名Danh 山Sơn 傳Truyền 之Chi 萬Vạn 世Thế 也Dã 是Thị 以Dĩ 至Chí 心Tâm 各Các 捐Quyên 貲Ti 力Lực 請Thỉnh 匠Tượng 鐫# 刻Khắc 經Kinh 髓Tủy 暨Kỵ 經Kinh 纂Toản 及Cập 心Tâm 印Ấn 經Kinh 共Cộng 為Vi 壹Nhất 卷Quyển 凢# 壹Nhất 千Thiên 柒# 佰# 肆Tứ 拾Thập 捌# 字Tự 置Trí 諸Chư 石Thạch 室Thất 用Dụng 彰Chương 悠Du 久Cửu 所Sở 以Dĩ 然Nhiên 者Giả 。 盖# 欲Dục 仰Ngưỡng 荅#
Hạo Thiên Kim Khuyết Ngọc Hoàng Thượng Đế Huyền Công Diệu Đức Tái Tại Bổn Hạnh Tập Kinh Chánh Đương Khắc Chi Kim Thạch Tạng Chi Danh Sơn Truyền Chi Vạn Thế Dã Thị Dĩ Chí Tâm Các Quyên Ti Lực Thỉnh Tượng # Khắc Kinh Tủy Kỵ Kinh Toản Cập Tâm Ấn Kinh Cộng Vi Nhất Quyển # Nhất Thiên # # Tứ Thập # Tự Trí Chư Thạch Thất Dụng Chương Du Cửu Sở Dĩ Nhiên Giả # Dục Ngưỡng #
天thiên 地địa 君quân 親thân 四Tứ 恩Ân 於ư 萬vạn 一nhất 云vân 爾nhĩ 。
旹# 大đại 明minh 宣tuyên 德đức 三tam 年niên 嵗# 次thứ 戊# 申thân 四tứ 月nguyệt 吉cát 日nhật 奉phụng
道đạo 信tín 官quan 向hướng 福phước 善thiện 阮# 常thường 就tựu 勝thắng 等đẳng 稽khể 首thủ 頓đốn 首thủ 百bách 拜bái 謹cẩn 記ký
同đồng 盟minh 助trợ 貲ti
奉phụng 國quốc 將tướng 軍quân 都đô 指chỉ 揮huy 同đồng 知tri 武võ 興hưng
奉phụng 直trực 大đại 夫phu 工công 部bộ 虞ngu 衡hành 員# 外ngoại 郎lang 陳trần 孚phu
迪# 功công 郎lang 工công 部bộ 營doanh 繕thiện 所sở 所sở 副phó 陳trần 道đạo 昌xương
懷hoài 遠viễn 將tướng 軍quân 指chỉ 揮huy 同đồng 知tri 段đoạn 義nghĩa 。 李# 實thật 。 郭quách 敏mẫn 。 管quản 義nghĩa 。
明minh 威uy 將tướng 軍quân 指chỉ 揮huy 僉thiêm 事sự 冀ký 源nguyên 。 黃hoàng 安an 。
武võ 畧lược 將tướng 軍quân 副phó 千thiên 戶hộ 羅la 成thành 。 萬vạn 理lý 。 王vương 友hữu 。 張trương 禮lễ 。
嗣tự 全toàn 真chân 教giáo 高cao 士sĩ 陳trần 風phong 便tiện
正chánh 一nhất 盟minh 威uy 寶bảo 籙# 弟đệ 子tử 王vương 至chí 玄huyền 字tự 利lợi 賔# 書thư
信tín 士sĩ 曾tằng 至chí 中trung 。 馮bằng 本bổn 源nguyên 。 章chương 文văn 得đắc 。 崔thôi 景cảnh 平bình 。 李# 景cảnh 雲vân 。 厲lệ 正chánh 善thiện 。 夏hạ 惠huệ 機cơ 。 葛cát 鏞# 。 莊trang 文văn 玉ngọc 。 戴đái 道đạo 清thanh 。 朱chu 福phước 惠huệ 。
鐫# 匠tượng 程# 善thiện 。 刊# 。
❖
Phiên âm: 23/4/2016 ◊ Cập nhật: 23/4/2016
==弥勒救苦经==
彌勒救苦真經mí lè jiù kǔ zhēn jīng
佛說彌勒救苦經 彌勒下世不非輕fó shuō mí lè jiù kǔ jīng mí lè xià shì bù fēi qīng 
領寶齊魯靈山地 拈花印證考三乘lǐng bǎo qí lǔ líng shān dì niān huā yìn zhèng kǎo sān shèng
落在中原三星地 大證四川王桃心luò zài zōng yuán sān xīng dì dà zhèng sì chuān wáng táo xīn 
天真收圓掛聖號 等待時至點神兵tiān zhēn shōu yuán guà shèng hào děng dài shí zhì diǎn shén bīng 
雲雷震開戊己土 天下神鬼不安寧 yún léi zhèn kāi wù jǐ tǔ tiān xià shén guǐ bù ān níng
親在仁天中華母 九蓮聖教歸上乘qīn zài rén tiān zhōng huá mǔ jiǔ lián shèng jiào guī shàng shèng 
天花老母垂玉線 收圓顯化在古東Tiān huā lǎo mǔ chuí yù xiàn shōu yuán xiǎn huà zài gǔ dōng 
南北兩極連宗緒 混元古策在中央nán běi liǎn jí lián zōng xù hùn yuán gǔ cè zài zhōng yāng
老母降下通天竅 無影山前對合同lǎo mǔ jiàng xià tōng tiān qiào wú yǐng shān qián duì hé tóng
嬰兒要想歸家去 持念當來彌勒經yīng ér yào xiǎng guī jiā qù chí niàn dāng lái mí lè jīng 
用心持念佛來救 朵朵金蓮去超生yòng xīn chí niàn fó lái jiù duǒ duǒ jīn lián qù chāo shēng 
識得西來白陽子 鄉兒點鐵化成金shì dé xī lái bái yáng zǐ xiāng ér diǎn tiě huà chéng jīn 
每日志心常持念 三災八難不來侵měi rì zhì xīn cháng chí niàn sān zāi bā nàn bù lái qīn 
要想成佛勤禮拜 常持聰明智慧心yào xiǎng chéng fó qín lǐ bài cháng chí cōng míng zhì huì xīn 
休聽邪人胡說話 牢栓意馬念無生xiū tīng xié rén hú shuō huà láo shuān yì mǎ niàn wú shēng 
老母降下真天咒 用心持念有神通lǎo mǔ jiàng xià zhēn tiān zhòu yòng xīn chí niàn yǒu shén tōng 
滿天星斗都下世 五方列仙下天宮mǎn tiān xīng dǒu dū xià shì wǔ fāng liè xiàn xià tiān gōng 
各方城隍來對號 報事靈童察的清gè fāng chéng huáng lái duì hào bào shì líng tóng chá de qīng 
三官大帝慈悲主 赦罪天曹救眾生sān guān dà dì cí bēi zhǔ shè zuì tiān cáo jiù zhòng shēng 
救苦天尊來救世 親點文部揭諦神 jiù kǔ tiān zūn lái jiù shì qīn diǎn wén bù jiē dì shén 
八大金剛來護法 四位菩薩救眾生bā dà jīn gāng lái hù fǎ sì wèi pú sà jiù zhòng shēng 
緊領三十六員將 五百靈官緊隨跟jǐn lǐng sān shí liù yuán jiāng wǔ bǎi líng guān jǐn suí gēn扶助彌勒成大道 保佑鄉兒得安寧fú zhù mí lè chéng dà dào bǎo yòu xiāng ér dé ān níng
北方真武為將帥 青臉紅髮顯神通běi fāng zhēn wǔ wéi jiāng shuài qīng liǎn hóng fǎ xiǎn shén tōng
扯起皂旗遮日月 頭頂森羅七寶星chě qǐ zào qí zhē rì yuè tóu dǐng sēn luó qī bǎo xīng 
威鎮北方為帥首 肅清諸惡掛甲兵wēi zhèn běi fāng wéi shuài shǒu sù qīng zhū è guà jiǎ bīng 
搭救原人鄉兒女 火光落地化為塵dā jiù yuán rén xiāng ér nǚ huǒ guāng luò dì huà wéi chén 
四海龍王來助道 各駕祥雲去騰空sì hǎi lóng wáng lái zhù dào gè jià xiáng yún qù téng kōng 
十方天兵護佛駕 保佑彌勒去成功shí fāng tiān bīng hù fó jià bǎo yòu mí lè qù chéng gōng 
紅陽了道歸家去 轉到三陽彌勒尊hóng yáng liǎo dào guī jiā qù zhuǎn dào sān yáng mí lè zūn 
無皇敇令寄下生 收伏南閻歸正宗wú huáng chì lìng jì xià shēng shōu fú nán yán guī zhèng zōng
來往造下真言咒 傳下當來大藏經lái wǎng zào xià zhēn yán zhòu chuán xià dāng lái dà zàng jīng 
嬰兒奼女常持念 邪神不敢來近身yīng ér chà nǚ cháng chí niàn xié shén bù gǎn lái jìn shēn 
持念一遍神通大 持念兩遍得超生chí niàn yí biàn shén tōng dà chí niàn liǎng biàn dé chāo shēng 
持念三遍神鬼怕 魍魎邪魔化為塵chí niàn sān biàn shén guǐ pà wǎng liǎng xié mó huà wéi chén 
修持劫內尋路逕 念起真言歸佛令xīu chí jié nèi xún lù jìng niàn qǐ zhēn yán guī fó lìng
南無天元太保 阿彌陀佛 十叩首 nán wú tiān yuán tài bǎo ā mí tuó fó shí kòu shǒu 
DI LẶC CỨU KHỔ CHÂN KINH
Phật thuyết Di Lặc cứu khổ kinhDi Lặc hạ thế bất phi khinhLãnh bửu tề lỗ linh sơn địaNiêm hoa ấn chứng khảo tam thừaLạc tại trung nguyên tam tinh địaĐại chứng tứ xuyên vương đào tâmThiên chân thu viên quải thánh hiệuĐẳng đãi thời chí điểm thần binhVân lôi chấn khai mậu kỷ thổThiên hạ thần quỷ bất an ninhThân tại nhân thiên trung hoa mẫuCửu liên thánh giáo quy thượng thừaThiên hoa Lão Mẫu thùy ngọc tuyếnThu viên hiển hóa tại cổ đôngNam bắc lưỡng cực liên tông tựHỗn nguyên cổ sách tại trung ươngLão Mẫu giáng hạ thông thiên khiếuVô ảnh sơn tiền đối hợp đồngAnh nhi yếu tưởng quy gia khứTrì niệm đương lai Di Lặc KinhDụng tâm trì niệm Phật lai cứuĐóa đóa kim liên khứ siêu sinhThức đắc tây lai bạch dươngHương nhi điểm thiết hóa thành kimMỗi nhật chí tâm thường trì niệmTam tai bát nạn bất lai xâmYếu tưởng thành Phật cần lễ báiThường trì thông minh trí tuệ tâmHưu thính tà nhân hồ thuyết thoạiLao thuyên ý mã niệm vô sinhLão Mẫu giáng hạ chân thiên chúDụng tâm trì niệm hữu thần thôngMãn thiên tinh đẩu đô hạ thếNgũ phương liệt tiên hạ thiên cungCác phương thành hoàng lai đối hiệuBáo sự linh đồng sát đích thanhTam Quan từ bi Đại Đế chủXá tội tam tào cứu chúng sinhCứu khổ thiên tôn lai cứu thếThân điểm văn bộ yết đế thầnBát đại Kim Cang lai hộ phápTứ vị Bồ Tát cứu chúng sinhKhẩn lãnh tam thập lục viên tướngNgũ bách linh quan khẩn tùy cânPhù trợ Di Lặc thành đại đạoBảo hựu hương nhi đắc an ninhBắc phương chân võ vi tướng soáiThanh kiểm hồng phát hiển thần thôngXả khởi tạo kỳ già nhật nguyệtĐầu đỉnh sâm la thất bửu tinhOai trấn bắc phương vi soái thủTốc thỉnh chư ác quải giáp binhĐáp cứu nguyên nhân hương nhi nữHỏa quang lạc địa hóa vi trầnTứ hải long vương lai trợ đạoCác giá tường vân khứ đằng khôngThập phương thiên binh hộ phật giáBảo hựu Di Lặc khứ thành côngHồng dương liễu đạo quy giá khứChuyển đáo tam dương Di Lặc tônVô hoàng sắc lệnh ký hạ sinhThu phục nam diêm quy chánh tôngLai vãng tạo hạ chân ngôn chúTruyền hạ đương lai đại tạng kinhAnh nhi xá nữ thường trì niệmTà thần bất cảm lai cận thânTrì niệm nhất biến thần thông đạiTrì niệm lưỡng biến đắc siêu sinhTrì niệm tam biến thần quỷ phạVõng lạng tà ma hóa vi trầnTu trì kiếp nội tầm lộ kínhNiệm khởi chân ngôn quy Phật lệnhNam Mô Thiên Nguyên Thái BảoA Di Đà Phật.Thập khấu thủ
==太上感应经==
CHƯƠNG 1: MINH NGHĨA
太 上 曰: 禍 福 無 門 惟 人 自 召. 善 惡 之 報 如 影 隨 形
Thái Thượng viết: Họa phúc vô môn, duy nhân tự triệu. Thiện ác chi báo, như ảnh tùy hình.
CHƯƠNG 2: GIÁM SÁT
是 以, 天 地 有 司 過 之 神, 依 人 所 輕 重 以 奪人 算.
Thị dĩ, thiên địa hữu Tư Quá chi Thần, y nhân sở khinh trọng, dĩ đoạt nhân toán.
算 減 則 貧 耗, 多逢 憂 患, 人 皆 惡 之, 刑 禍 隨 之, 吉 慶 避 之, 惡 星 災 之, 算 盡 則 死.
Toán giảm tắc bần hao, đa phùng ưu hoạn, nhân giai ố chi, hình họa tùy chi, cát khánh tị chi, ác tinh tai chi, toán tận tắc tử.
又 有 三 台 北 斗 神君, 在 人 頭 上, 錄 人 罪 惡, 奪 其 紀 算.
Hựu hữu Tam Thai Bắc Đẩu Thần Quân, tại nhân đầu thượng, lục nhân tội ác, đoạt kỳ kỷ toán.
又 有 三 尸 神 在 人身 中, 每 到 庚 申 日, 輒 上 詣 天 曹, 言 人 罪 過.
Hựu hữu Tam Thi Thần tại nhân thân trung, mỗi đáo Canh Thân nhật, triếp thướng nghệ Thiên Tào, ngôn nhân tội quá.
月晦之日, 灶神亦然.
Nguyệt hối chi nhật, Táo Thần diệc nhiên.
凡人有過, 大則奪紀, 小則奪算.
Phàm nhân hữu quá, đại tắc đoạt kỷ, tiểu tắc đoạt toán.
其過大小有數百事. 欲求長生者, 先須避之.
Kỳ quá đại tiểu, hữu sổ bách sự. Dục cầu trường sinh giả, tiên tu tỵ chi.
CHƯƠNG 3: TÍCH THIỆN
是道則進, 非道則退. 不履邪徑. 不欺暗室.
Thị đạo tắc tiến, phi đạo tắc thoái. Bất lý tà kính. Bất khi ám thất.
積德累功. 慈心於物. 忠孝友悌. 正己化人.
Tích đức lũy công. Từ tâm ư vật. Trung, hiếu, hữu, đễ. Chính kỷ hóa nhân.
矜孤恤寡.敬老懷幼. 昆蟲草木, 猶不可傷.
Căng cô tuất quả. Kính lão hoài ấu. Côn trùng thảo mộc, do bất khả thương.
宜憫人之凶. 樂人之善. 濟人之急. 救人之危.
Nghi mẫn nhân chi hung. Lạc nhân chi thiện. Tế nhân chi cấp. Cứu nhân chi nguy.
見人之得如己之得. 見人之失如己之失.
Kiến nhân chi đắc như kỷ chi đắc. Kiến nhân chi thất như kỷ chi thất.
不彰人短, 不衒己長.
Bất chương nhân đoản, bất huyễn kỷ trường.
遏惡揚善. 推多取少.
Át ác dương thiện. Thôi đa thủ thiểu.
受辱不怨. 受寵若驚. 施恩不求報. 與人不追悔.
Thụ nhục bất oán. Thụ sủng nhược kinh. Thi ân bất cầu báo. Dữ nhân bất truy hối.
CHƯƠNG 4: THIỆN BÁO
所為善人, 人皆敬之, 天道佑之, 福綠隨之, 眾邪遠之, 神靈衛之, 所作必成, 神仙可冀.
Sở vị thiện nhân, nhân giai kính chi, thiên đạo hựu chi, phúc lộc tùy chi, chúng tà viễn chi, thần linh vệ chi, sở tác tất thành, thần tiên khả ký.
欲求天仙者, 當立一千三百善. 欲求地仙者, 當立三百善.
Dục cầu thiên tiên giả, đươnglập nhất thiên tam bách thiện.
Dục cầu địa tiên giả, đương lập tam bách thiện.
CHƯƠNG 5
CHƯ ÁC (PHẦN THƯỢNG)
苟或非義而動, 背理而形, 以惡為能, 忍作殘害, 陰賊良善
Cẩu hoặc phi nghĩa nhi động, bối lý nhi hành, dĩ ác vi năng, nhẫn tác tàn hại, âm tặc lương thiện.
暗辱君亲, 慢其先生, 叛其所事, 誑諸無識, 謗諸同學
Ám vũ quân thân, mạn kỳ tiên sinh, bạn kỳ sở sự, cuống chư vô thức, báng chư đồng học.
虛誣詐偽攻訐宗親, 剛強不仁, 狠戾自用, 是非不當, 向背乖宜.
Hư vu trá ngụy, công yết tông thân, cương cường bất nhân, ngận lệ tự dụng, thị phi bất đang, hướng bối quai nghi.
虐下取功, 諂上希旨
Ngược hạ thủ công, siểm thượng hy chỉ.
受恩不感, 念怨不休.
Thụ ân bất cảm, niệm oán bất hưu.
輕蔑天民, 擾亂國政.
Khinh miệt thiên dân, nhiễu loạn quốc chính.
賞及非義, 刑及無辜, 殺人取財, 傾人取位, 誅降戮服.
Thưởng cập phi nghĩa, hình cập vô cô, sát nhân thủ tài, khuynh nhân thủ vị, tru hàng lục phục.
貶正排賢, 陵孤逼寡, 棄法受賂, 以直為曲, 以曲為直, 入輕為重
Biếm chính bài hiền, lăng cô bức quả, khí pháp thọ lộ, dĩ trực vi khúc, dĩ khúc vi trực, nhập khinh vi trọng.
見殺加怒, 知過不改, 知善不為, 自罪引他
Kiến sát gia nộ, tri quá bất cải, tri thiện bất vi, tự tội dẫn tha.
壅塞方術
Ung tắc phương thuật.
訕謗聖賢, 侵陵道德
Sán báng thánh hiền, xâm lăng đạo đức.
射飛逐走, 發蟄驚棲, 填穴覆巢, 傷胎破卵
Xạ phi trục tẩu, phát trập kinh thê, điền huyệt phúc sào, thương thai phá noãn.
願人有失, 毀人成功
Nguyện nhân hữu thất, hủy nhân thành công.
危人自安, 減人自益
Nguy nhân tự an, giảm nhân tự ích.
以惡易好
Dĩ ác dịch hảo
以私廢公
Dĩ tư phế công.
竊人之能, 蔽人之善
Thiết nhân chi năng, tế nhân chi thiện.
形人之醜, 訐人之私
Hình nhân chi xú, kiết nhân chi tư.
耗人貨財
Hao nhân hóa tài
離人骨肉
Ly nhân cốt nhục.
侵人所愛
Xâm nhân sở ái.
助人為非, 逞志作威, 辱人求勝
Trợ nhân vi phi, sính chí tác oai, nhục nhân cầu thắng.
敗人苗稼
Bại nhân miêu giá.
破人婚姻
Phá nhân hôn nhân.
苟富而驕
Cẩu phú nhi kiêu.
苟免無恥
Cẩu miễn vô sỉ.
認恩推過, 嫁禍賣惡
Nhận ân thôi quá, giá họa mại ác.
沽買虛譽
Cô mãi hư dự.
包貯險心
Bao trữ hiểm tâm.
挫人所長, 護己所短
Tỏa nhân sở trường, hộ kỷ sở đoản.
乘威迫脅, 縱暴殺傷
Thừa oai bách hiếp, túng bạo sát thương.
無故剪裁
Vô cố tiễn tài.
非禮烹宰
Phi lễ phanh tể.
散棄五穀
Tán khí ngũ cốc.
勞擾眾生
Lao nhiễu chúng sinh.
破人之家取其財寶
Phá nhân chi gia, thủ kỳ tài bảo.
決水放火以害民居
Quyết thủy phóng hỏa, dĩ hại dân cư.
紊亂規模以敗人功
Vặn loạn qui mô dĩ bại nhân công.
損人器物以窮人用
Tổn nhân khí vật dĩ cùng nhân dụng.
見他榮貴願他流貶, 見他富有願他破散
Kiến tha vinh quý nguyện tha lưu biếm, kiến tha phú hữu nguyện tha phá tán.
見他色美起心私之
Kiến tha sắc mỹ khởi tâm tư chi.
負他貨財願他身死
Phụ tha hóa tài nguyện tha thân tử.
干求不遂便生咒恨
Can cầu bất toại tiện sinh chú hận.
見他失便便說他過
Kiến tha thất tiện tiện thuyết tha quá.
見他體相不具而笑之
Kiến tha thể tướng bất cụ nhi tiếu chi.
見他才能可稱而抑之
Kiến tha tài năng khả xưng nhi ức chi.
CHƯƠNG 6
CHƯ ÁC (PHẦN HẠ)
埋蠱厭人
Mai cổ yếm nhân
用藥殺樹
Dụng dược sát thụ.
恚怒師傅
Khuể nộ sư phó.
抵觸父兄
Để xúc phụ huynh.
強取強求.
Cưỡng thủ cưỡng cầu.
好侵好奪, 擄掠致富
Háo xâm háo đoạt, lỗ lược trí phú.
巧詐求遷, 賞罰不平
Xảo trá cầu thiên, thưởng phạt bất bình.
逸樂過節
Dật lạc quá tiết.
荷虐其下
Hà ngược kỳ hạ.
恐嚇於他
Khủng hách ư tha.
怨天尤人
Oán thiên vưu nhân.
呵風罵雨
Ha phong mạ vũ.
鬥合爭訟
Đấu hợp tranh tụng.
妄逐朋黨
Vọng trục bằng đảng.
用妻妾語違父母訓
Dụng thê thiếp ngữ vi phụ mẫu huấn.
得新忘故
Đắc tân vong cố.
口是心非
Khẩu thị tâm phi.
貪冒於財, 欺罔其上
Tham mạo ư tài, khi võng kỳ thượng.
造作惡語
Tạo tác ác ngữ.
讒毀平人, 毀人稱直, 罵神稱正,
Sàm hủy bình nhân, hủy nhân xưng trực, mạ thần xưng chính.
棄順效逆, 背親向疏
Khí thuận hiệu nghịch, bối thân hướng sơ.
指天地以證鄙懷, 引神明而鑒猥事.
Chỉ thiên địa dĩ chứng bỉ hoài, dẫn thần minh nhi giám ổi sự.
施與後悔, 假借不還
Thí dữ hậu hối, giả tá bất hoàn.
分外營求, 力上施設
Phận ngoại doanh cầu, lực thượng thi thiết.
淫欲過度
Dâm dục quá độ.
心毒貌慈
Tâm độc mạo từ.
穢食餧人
Uế thực ủy nhân.
左道惑眾
Tả đạo hoặc chúng.
短尺狹度, 輕秤小升, 以偽雜真, 採取姦利
Đoản xích hiệp độ, khinh xứng tiểu thăng. Dĩ ngụy tạp chân, thải thủ gian lợi.
壓良為賤, 謾驀愚人
Áp lương vi tiện, mạn mạch ngu nhân.
貪婪無厭
Tham lam vô yếm.
咒詛求直
Chú trớ cầu trực.
嗜酒悖亂
Thị tửu bội loạn.
骨肉忿爭
Cốt nhục phẫn tranh.
男不忠良,女不柔順,不和其室,不敬其夫
Nam bất trung lương, nữ bất nhu thuận, bất hòa kỳ thất, bất kính kỳ phu.
每好矜誇,常行妒忌
Mỗi háo căng khoa, thuờng hành đố kỵ.
無行於妻子,失禮於舅姑
Vô hạnh ư thê tử, thất lễ ư cữu cô.
輕慢先靈
Khinh mạn tiên linh.
違逆上命
Vi nghịch thượng mệnh.
作為無益
Tác vi vô ích.
懷挾外心
Hoài hiệp ngoại tâm.
自咒咒他
Tự chú chú tha.
偏憎偏愛
Thiên tăng thiên ái.
越井越灶, 跳食跳人
Việt tỉnh việt táo, khiêu thực khiêu nhân.
損子墮胎
Tổn tử đọa thai.
行多隱僻
Hành đa ẩn tích.
晦臘歌舞
Hối lạp ca vũ.
朔旦號怒
Sóc đán hào nộ.
對北涕唾及溺
Đối bắc thế thóa cập niệu.
對灶吟詠及哭, 又以灶火燒香, 穢柴作食
Đối táo ngâm vịnh cập khốc, hựu dĩ táo hỏa thiêu hương, uế sài tác thực.
夜起裸露
Dạ khởi lõa lộ
八節行刑
Bát tiết hành hình.
唾流星, 指紅霓, 輒指三光, 久視日月
Thóa lưu tinh, chỉ hồng nghê, triếp chỉ tam quang, cửu thị nhật nguyệt.
春月燎獵
Xuân nguyệt liệu liệp.
對北惡罵
Đối bắc ác mạ.
無故殺龜打蛇
Cô cố sát quy đả xà.
CHƯƠNG 7: ÁC BÁO
如是等罪, 司命隨其輕重, 奪其紀算.
Như thị đẳng tội, Tư Mệnh tùy kỳ khinh trọng, đoạt kỳ kỷ toán.
算盡則死. 死有餘責, 乃殃及子孫.
Toán tận tắc tử. Tử hữu dư trái, nãi ương cập tử tôn.
又諸橫取人財者, 乃計其妻子家口以當之, 漸至死喪
Hựu chư hoạnh thủ nhân tài giả, nãi kế kỳ thê tử gia khẩu dĩ đương chi, tiệm chí tử táng.
若不死喪則有水火盜賊, 遺忘器物, 疾病口舌諸事,以當妄取之直.
Nhược bất tử táng, tắc hữu thuỷ hỏa đạo tặc, di vong khí vật, tật bệnh, khẩu thiệt chư sự, dĩ đương vọng thủ chi trực.
又枉殺人者, 是易刀兵而相殺也
Hựu uổng sát nhân giả, thị dịch đao binh nhi tương sát dã.
取非義之財者, 譬如漏脯救饑, 鴆酒止渴, 非不暫飽死亦及之.
Thủ phi nghĩa chi tài giả, thí như lậu bô cứu cơ, trấm tửu chỉ khát, phi bất tạm bão, tử diệc cập chi.
CHƯƠNG 8
CHỈ VI (CHỈ RA Ý NGHĨA TINH THÂM VI DIỆU)
夫心起於善, 善雖未為而吉神已隨之. 或心起於惡, 惡雖未為而凶神已隨之.
Phù tâm khởi ư thiện, thiện tuy vị vi nhi cát thần dĩ tùy chi. Hoặc tâm khởi ư ác, ác tuy vị vi nhi hung thần dĩ tùy chi.
CHƯƠNG 9: SÁM HỐI TỘI LỖI
其有曾行惡事, 後自改悔, 諸惡莫作, 眾善奉行, 久久必獲吉慶, 所謂轉禍為福也.
Kỳ hữu tằng hành ác sự, hậu tự cải hối, chư ác mạc tác, chúng thiện phụng hành, cửu cửu tất hoạch cát khánh, sở vị chuyển họa vi phúc dã.
CHƯƠNG 10: GIỚI ĐỊNH
故吉人語善, 視善, 行善, 一日有三善, 三年天必降之福. 凶人語惡, 視惡, 行惡, 一日行三惡, 三年天必降之禍. 胡不勉而行之.
Cố cát nhân ngữ thiện, thị thiện, hành thiện, nhất nhật hữu tam thiện, tam niên thiên tất giáng chi phúc. Hung nhân ngữ ác, thị ác, hành ác, nhất nhật hành tam ác, tam niên thiên tất giáng chi họa. Hồ bất miễn nhi hành chi.
%%%
THÁI THƯỢNG CẢM ỨNG THIÊN太上感 應篇內容簡介《太上感應篇》這一篇文章是從聖賢立心發願，一直落實到生活處事待人接物。古德說它的功用可以作為「超凡入聖」的階梯，「轉禍為福」的關鍵。印光大師以這個做為修學淨土的基礎，很有道理！一個人能真正奉行《感應篇》，念佛求生淨土，決定有把握；如果你所作所為與《感應篇》講的完全相反，念佛也不能往生。所以印祖一生極力提倡，這是他高度的智慧，是他的大慈大悲。我們應當要知道，應當要尊重，應當要感恩，應當要依教奉行，這才是報答。THÁI THƯỢNG CẢM ỨNG THIÊNLGT:-Thiên văn chương nầy phát nguyện theo sự lập tâm của Thánh Hiền, ứng dụng cụ thể trong việc sinh hoạt , đối nhân xử thế.Người xưa ca tụng đây là một tác phẩm "siêu phàm nhập thánh", chỉ dạy cho con người "chuyển họa thành phước".Đại sư Ấn Quang trước đây cũng đã sử dụng bài văn nầy trong việc giáo dục môn đồ tu theo Tịnh Độ.Thực vậy, một người biết thực hành theo lời dạy của "Cảm Ứng Thiên", chừa bỏ những thói hư tật xấu, cố gắng phát huy những điều thiện, tốt lành đã nêu, gia công chí thành niệm Phật thì "con đường vãng sanh là cầm chắc". Trái lại, không thực hành theo những nội dung của thiên văn chương nầy, dù có chăm chú niệm Phật đến mấy, cũng khó mà đạt được ý nguyện. Cho nên, Tổ Ấn Quang cực lực đề cao bài văn nầy. Ngài quả là bậc trí tuệ lớn, từ bi lớn vậy !Chúng ta cần phải biết tôn trọng, cảm ơn và y giáo phụng hành theo nội dung Cảm Ứng Thiên, chắc chắn mọi tâm nguyện ở đời đều đạt kết quả mỹ mãn. Đó là cách đền đáp công ơn người xưa hay nhất vậy.開 經太 極 真 人 誦 曰: 太 上 垂 訓 感 應 之 篇. 日 誦 一 遍, 滅 罪 消 愆. 受 持 一 月, 福 祿 彌 堅. 行 之 一 年, 七 祖 昇 天. 久 行 不 怠, 名 列 諸 仙.KHAI KINHThái Cực Chân Nhân bảo rằng: Thái Thượng rủ lòng thương mà dạy [người đời] thiên Cảm Ứng này. Mỗi ngày [con người] đọc thuộc một lần thì dứt tuyệt mọi tội lỗi. Thọ trì [hay trì tụng] một tháng thì phúc lộc càng bền. Tụng một năm thì thất tổ siêu thăng [cõi trời]. Trì tụng không bê trễ thì tên [của người tụng] sẽ được ghi vào sổ bộ chư tiên.正文1.-太上曰：「禍福無門，惟人自召；善惡之 報，如影隨形。」ĐIỀU 1MINH NGHĨAThái Thượng nói: Họa và phúc không có cửa nẻo [nhất định] mà do con người triệu vời đến cho mình. Sự báo ứng của điều thiện và điều ác [bám sát lấy con người] như cái bóng đi theo thân hình.2.-是以天地有司過之神，依人所犯輕重，以奪 人算。算減則貧耗，多逢憂患；人皆惡之，刑禍隨之，吉慶避之，惡星災之；算盡則死。又有三台北鬥神君，在人頭上，錄人罪惡， 奪其紀算。又有三屍神，在人身中，每到庚申日，輒上詣天曹，言人罪過。月晦之日，灶神亦然。凡人有過，大則奪紀，小則奪算。其過大小，有數百事，欲求長生 者，先須避之。ĐIỀU 2GIÁM SÁTCho nên trời đất có [đặt ra] các vị thần trông coi tội lỗi của người đời. Căn cứ vào tội nặng nhẹ mà giảm bớt tuổi thọ của họ. Giảm thọ ắt phải nghèo khổ, hao tổn, thường gặp hoạn nạn, sầu khổ. Rồi mọi người đều ghét bỏ kẻ ác. Hình phạt và tai họa đeo bám theo kẻ ác. Những sự hạnh phúc vui vẻ đều không xảy đến cho họ. Ác tinh [sao chủ về điều ác] gieo tai họa cho họ. Tuổi thọ hết ắt phải chết. Lại có Thần Tam Thai [coi về tuổi thọ] và Thần Bắc Đẩu [xem xét tội lỗi người đời] ở trên đầu con người và ghi chép tội ác của người đời để trừ bớt tuổi thọ của họ. Lại có Thần Tam Thi trong thân thể con người, mỗi khi đến ngày Canh Thân tức thì lên thẳng đến Thiên Tào báo cáo tội lỗi người đời. Đến ngày cuối tháng âm lịch, Táo Quân cũng có phận sự giống như vậy. Người đời tội lớn thì bị giảm thọ 12 năm, lỗi nhỏ thì bị giảm thọ 100 ngày. Tội lỗi lớn nhỏ của con người tính ra có đến hàng mấy trăm. Cho nên muốn sống lâu thì trước tiên phải tránh xa tội lỗi.3.-是道則進，非道則退。不履邪徑，不欺暗 室；積德累功，慈心於物；忠孝友悌，正己化人；矜孤恤寡，敬老懷幼；昆蟲草木，猶不可傷。宜憫人之凶，樂人之善；濟人之急，救人之危。見人之得，如己之 得；見人之失，如己之失。不彰人短，不炫己長；遏惡揚善，推多取少。受辱不怨，受寵若驚；施恩不求報，與人不追悔。ĐIỀU 3TÍCH THIỆNĐường đúng thì đi tới, đường sai thì tránh lui. Không đi đường tắt lối nhỏ sái quấy. Không được khinh thường nhà tối. Phải tích lũy công đức. Phải có lòng từ bi lân mẫn đối với muôn loài. Phải hết lòng với người, có hiếu với cha mẹ, anh em thương nhau. Tự sửa mình rồi hãy dạy người. Thương xót cứu giúp cô nhi và quả phụ. Kính trọng người già và an ủi vỗ về trẻ nhỏ. Không tổn hại côn trùng và cây cỏ. Phải thương hại kẻ ác [vì họ u mê]. Phải vui mừng chia sẻ với người hành thiện. Cứu giúp người bị nguy cấp. Thấy người được [thì vui] như mình được. Thấy người mất mát [thì buồn] như mình mất mát. Không phô bày sự kém cỏi của người. Không khoe khoang cái hay của mình. Ngăn chận người sắp làm điều ác. Biểu dương người làm điều thiện. Khi phải chia chác đồ vật, nhường người phần nhiều và giữ cho mình phần ít. Gặp nhục không oán. Được sủng ái phải sợ. Giúp người chớ mong báo đáp. Cho ai vật gì rồi thì đừng nghĩ lại mà hối tiếc.4.-所謂善人，人皆敬之，天道佑之，福祿隨 之，眾邪遠之，神靈衛之；所作必成，神仙可冀。欲求天仙者，當立一千三百善；欲求地仙者，當立三百善。ĐIỀU 4THIỆN BÁONgười [được xem là] thiện lương thì ai ai cũng kính trọng.Trời giúp đỡ họ.Phúc lộc đi theo bên họ.Mọi tà quái tránh xa họ, [vì họ được] thần linh hộ vệ.Mọi việc họ làm đều thành công.Họ có thể hy vọng trở thành thần tiên: muốn trở thành thiên tiên thì phải làm 1300 điều thiện, muốn trở thành địa tiên thì phải làm 300 điều thiện.5.-苟或非義而動，背理而行；以惡為能，忍作 殘害；陰賊良善，暗侮君親；慢其先生，叛其所事；誑諸無識，謗諸同學；虛誣詐偽，攻訐宗親；剛強不仁，狠戾自用；是非不當，向背乖宜；虐下取功，諂上希 旨；受恩不感，念怨不休；輕蔑天民，擾亂國政；賞及非義，刑及無辜；殺人取財，傾人取位；誅降戮服，貶正排賢；凌孤逼寡，棄法受賂；以直為曲，以曲為直；入輕為重，見殺加怒；知過不改，知善不為；自罪引他，壅塞方術；訕謗聖賢，侵凌道德。射飛逐走，發蟄驚棲；填穴覆巢，傷胎破 卵；願人有失，毀人成功；危人自安，減人自益；以惡易好，以私廢公，竊人之能，蔽人之善；形人之醜，訐人之私；耗人貨財，離人骨肉；侵人所愛，助人為非；逞志作威，辱人求勝；敗人苗稼，破人婚姻；苟富而驕，苟免無恥；認恩推過，嫁禍賣惡；沽買虛譽，包貯險心；挫人所長，護己所短；乘威迫脅，縱暴殺傷；無故 剪裁，非禮烹宰；散棄五縠，勞擾眾生；Steepto
DAILY PROFITGetting Rich With Bitcoin, Without Even Buying Bitcoin破人之家，取其財寶；決水放火，以害民居；紊亂規模，以敗人功；損人器物，以窮人用。見他榮貴，願他流貶；見他富有，願他破 散；見他色美，起心私之；負他貨財，願他身死；干求不遂，便生咒恨；見他失便，便說他過；見他體相不具而笑之，見他材能可稱而抑之。ĐIỀU 5CHƯ ÁC (thượng)Nếu như ai mà hành động những điều phi nghĩa trái đạo lý (như sau đây)...(1) Lấy thủ đoạn độc ác làm tài năng của mình,(2) Nhẫn tâm làm điều tàn ác độc hại,(3) Lén hại người lương thiện,(4) Thầm khinh cha mẹ,(5) Khinh khi thầy dạy,(6) Phản bội nơi mình phục vụ, làm việc,(7) Lừa bịp người không hiểu biết,(8 ) Chê bai bạn học,(9) Dối trá lật lọng, công kích họ hàng thân tộc,(10) Hung bạo không thương người,(11) Tự có những thủ đoạn độc ác,(12) Chẳng cần biết đúng sai phải quấy,(13) Tráo trở ngược xuôi,(14) Bạo ngược đối với kẻ dưới để lập công,(15) Nịnh bợ cấp trên, đón ý để trục lợi,(16) Nhận ơn ai, chẳng biết cảm động,(17) Luôn ôm lòng oán hận không dứt,(18) Khinh bỉ Trời và dân chúng,(19) Gây rối loạn chính trị trong nước,(20) Khen thưởng kẻ phi nghĩa,(21) Trừng phạt kẻ vô tội,(22) Giết người cướp của,(23) Lật đổ người khác để chiếm địa vị của họ,(24) Giết kẻ đầu hàng,(25) Giáng chức người ngay, bài trừ người hiền,(26) Lăng nhục cô nhi, bức hại goá phụ,(27) Bỏ qua pháp luật để ăn hối lộ,(28) Lấy thẳng làm cong, lấy cong làm thẳng,(29) Tội người nhẹ mà làm cho nặng thêm,(30) Thấy người khác bị tội chết mà còn oán giận,(31) Biết lỗi mà không sửa,(32) Biết điều thiện mà không làm,(33) Mình có tội, làm liên lụy kẻ khác,(34) Cản trở tài năng người khác,(35) Chê bai báng bổ thánh hiền,(36) Phá hỏng đạo đức,(37) Săn bắt chim thú,(38) Phá lỗ hang loài vật, làm kinh động chỗ chim đậu,(39) Lấp lỗ hang và lật úp tổ chim,(40) Phá thai hại trứng,(41) Mong cho người khác thất bại,(42) Hủy bỏ sự thành công của người khác,(43) Làm người khác lâm nguy để cho mình yên ổn,(44) Làm người khác hao tốn để cho mình ích lợi,(45) Xem điều ác là điều tốt,(46) Vì việc riêng tư mà phế bỏ việc công,(47) Trộm cắp tài năng của người khác,(48) Che lấp việc tốt của người khác,(49) Phố bày tướng xấu và điều xấu của người khác,(50) Xoi bói chuyện riêng của người khác,(51) Làm cho người khác hao tốn tài vật,(52) Chia rẽ tình cốt nhục của người khác,(53) Xâm phạm tình yêu của người khác,(54) Giúp người khác làm điều quấy,(55) Phô trương uy quyền cho phỉ lòng,(56) Lăng nhục người khác để giành phần thắng,(57) Làm thất bại việc cày cấy của người khác,(58) Phá hoại hôn nhân của người khác,(59) Mới giàu có chút đỉnh đã kiêu căng,(60) Chạy tội, không biết xấu hổ,(61) Mạo nhận ân huệ, chối biến tội lỗi,(62) Gieo họa cho người khác,(63) Mua bán danh hão,(64) Chất chứa lòng dạ sâu hiểm,(65) Ém tài và cản trở tài năng người khác,(66) Bảo vệ chỗ non kém của mình,(67) Cậy quyền thế bức hiếp người khác,Steepto
DAILY PROFITSeize The Golden Opportunity Of The Day Before It's Too Late(68) Dung túng kẻ bạo ngược để giết hoặc gây thương tích người khác,(69) Không có lý do chính đáng mà cắt xén tỉa bỏ vật gì,(70) Không có lễ lạc mà giết mổ súc vật,(71) Vung vãi bỏ đi ngũ cốc,(72) Làm chúng sinh lao nhọc, phiền nhiễu,(73) Phá hoại gia cang người khác,(74) Giữ lấy tài vật quý báu của người khác,(75) Phá đê điều và đốt nhà làm hại dân cư,(76) Làm loạn phép tắc để cộng người khác bị thất bại,(77) Phá hư dụng cụ, đồ nghề của người khác khiến họ không còn gì để dùng,(78) Thấy người vinh hiển phú quý thì mong cho họ bị giáng chức và lưu đày,(79) Thấy người giàu có thì mong cho họ hao tán của cải,(80) Thấy vợ hay con gái người ta xinh đẹp thì nảy lòng muốn tư thông,(81) Thiếu nợ người tiền bạc của cải thì mong cho họ chết,(82) Mong cầu địa vị bổng lộc mà không toại nguyện thì sinh lòng oán hận chưởi rủa,(83) Thấy người thất lợi thì rêu rao lỗi lầm của họ,(84) Thấy người khác hình hài tướng tá không toàn vẹn thì chê cười,(85) Thấy người tài giỏi, bề ngoài thì tán dương nhưng trong lòng thì tìm cách đè nén họ.6.-埋蠱厭人，用藥殺樹；恚怒師傅，牴觸父 兄；強取強求，好侵好奪；擄掠致富，巧詐求遷；賞罰不平，逸樂過節；苛虐其下，恐嚇於他；怨天尤人，呵風罵雨；鬥合爭訟，妄逐朋黨；用妻妾語，違父母訓；得新忘故，口是心非；貪冒於財，欺罔其上；造作惡語，讒毀平人；毀人稱直，罵神稱正；棄順效逆，背親向疏；指天地以證鄙懷，引神明而鑑猥事。施與後悔，假借不還；分外營求，力上施 設；淫慾過度，心毒貌慈；穢食餧人，左道惑眾；短尺狹度，輕秤小升；以偽雜真，採取姦利；壓良為賤，謾驀愚人；貪婪無厭，咒詛求直。嗜酒悖亂，骨肉忿爭；男不忠良，女不柔 順；不和其室，不敬其夫；每好矜誇，常行妒忌；無行於妻子，失禮於舅姑；輕慢先靈，違逆上命；作為無益，懷挾外心；自咒咒他，偏憎偏愛；越井越灶，跳食跳 人；損子墮胎，行多隱僻；晦臘歌舞，朔旦號怒；對北涕唾及溺，對灶吟詠及哭；又以灶火燒香，穢柴作食；夜起裸露，八節行刑；唾流星，指虹霓；輒指三光，久 視日月；春月燎獵，對北惡罵，無故殺龜打蛇...ĐIỀU 6CHƯ ÁC (hạ)(86) Chôn bùa ếm hại người,(87) Dùng thuốc để hại cây cối,(88) Oán giận thầy dạy chữ và dạy nghề,(89) Xung đột với cha và anh,(90) Lấy ngang cướp đoạt của ai,(91) Thích xâm lấn chiếm đoạt của ai,(92) Cướp bóc để trở nên giàu có,(93) Xảo trá cầu thăng quan tiến chức,(94) Thưởng phạt không công bằng,(95) Dâm dật hưởng lạc không kiềm chế,(96) Hà khắc ngược đãi thuộc hạ,(97) Đe dọa ai làm cho họ phải sợ,(98) Oán trời hận người,(99) Mắng gió chưởi mưa,(100) Tranh đấu kiện tụng,(101) Kéo bè kết đảng để làm điều quấy,(102) Nghe lời vợ mà không nghe lời dạy của cha mẹ,(103) Có mới nới cũ,(104) Miệng nói phải, lòng nói trái,Steepto
VITAL KETOOnly 1 Cup Of This Before Sleep And 16 Kg Will Vanish In 1 Month!(105) Tham lam mạo nhận tiền của,(106) Khinh thường, khuất lấp đối với bề trên,(107) Nói lời ác độc,(108) Gièm siểm người khác,(109) Hại người, tự cho mình ngay thẳng,(110) Chưởi rủa thần thánh, tự xưng mình ngay thẳng,(111) Bỏ thuận theo nghịch,(112) Phản bội thân thuộc, đi theo người ngoài,(113) Chỉ trời chỉ đất để làm chứng cho lòng dạ xấu xa,(114) Gọi thần minh chứng giám cho việc quấy,(115) Trước tặng cho người, sau hối tiếc,(116) Mượn vay không trả,(117) Cầu mong quá phận mình,(118) Cố hết sức mưu cầu phú quý,(119) Dâm dục quá mức,(120) Lòng dạ sâu hiểm nhưng bề ngoài ra vẻ hiền lành,(121) Đưa thức ăn dơ cho người ăn,(122) Dùng bàng môn tả đạo để bịp đời,(123) Dùng thước non thước thiếu để đo đạc cho người,(124) Cân nhẹ, thăng non,(125) Lấy sự gian trá làm hỗn loạn chân lý,(126) Tuyển chọn gian lợi,(127) Đè nén người lương thiện để họ nghèo mạt,(128) Khinh khi gạt gẫm kẻ khờ khạo,(129) Tham lam khống biết chán,(130) Trước thần linh thề láo cho mình là ngay thẳng,(131) Ham nhậu nhẹt quậy phá,(132) Anh em ruột thịt giận nhau tranh giành nhau,(133) Trai không trung lương,(134) Gái không nhu thuận,(135) Chồng bỏ bê nhà cửa,(136) Vợ không biết trọng chồng,(137) Thích kiêu căng khoác lác,(138) Thường ganh ghét đố kỵ,(139) Chồng không đức hạnh đối với vợ con,(140) Vợ không lễ phép với cha mẹ chồng,(141) Khinh thường tổ tiên đã khuất,(142) Vi phạm mệnh lệnh của bề trên,(143) Làm chuyên tầm phào vô ích,(144) Âm thầm sinh lòng khác,(145) Rủa mình, rủa người,(146) Ghét yêu thiên vị,(147) Bước qua giếng và bếp lò,(148) Nhảy qua thức ăn, nhảy qua thân mình người khác,(149) Tổn hại con cái, phá thai,(150) Hành vi ám muội,(151) Ngày cuối tháng, cuối năm ca múa,(152) Ngày đầu tháng đầu năm khóc la giận hờn,(153) Day về hướng Bắc khóc, hỉ mũi, khạc nhổ, tiểu tiện,(154) Trước ông Táo ngâm vịnh, khóc lóc, hoặc đốt nhang trong bếp lò,(155) Củi dơ nấu ăn,(156) Đêm tối loã lồ,(157) Ngày bát tiết thi hành hình phạt,(158) Khạc nhổ về phía sao băng,(159) Tay chỉ cầu vồng,(160) Thường chỉ trỏ nhật nguyệt tinh,(161) Nhìn lâu mặt trời mặt trăng,(162) Mùa xuân đốt rừng săn bắn,(163) Day về hướng bắc chưởi rủa độc địa,(164) Không có lý do mà đánh giết rắn rùa.7.-如是等罪，司命隨其輕重，奪其紀算。算盡則死；死有餘責，乃殃及子孫。又諸橫取人財者，乃計其妻子家口以當之， 漸至死喪。若不死喪，則有水火盜賊、遺亡器物、疾病口舌諸事，以當妄取之值。又枉殺人者，是易刀兵而相殺也。取非義之 財者，譬如漏脯救饑，鴆酒止渴；非不暫飽，死亦及之。ĐIỀU 7ÁC BÁONhư những tội ấy, thần Tư Mệnh tùy theo nặng nhẹ mà bớt tuổi thọ của kẻ gây tội. Tuổi thọ hết thì chết, nhưng nếu chết mà chưa hết tội thì con cháu sẽ gánh chịu tai ương. Lại như có kẻ cướp giật ngang ngược tiền tài của người khác thì vợ con và toàn gia đình hắn cũng gánh chịu, dần dần cho đến chết; nếu không chết thì cũng bị tai họa nước lửa hoặc trộm cướp, mất mát đồ vật, tật bệnh, mắc lời ăn tiếng nói, v.v. coi như là cái giá phải trả cho thói cướp giật ngang ngược. Lại có kẻ giết oan người khác rồi đây cũng bị giết trở lại giống như đổi gươm giáo mà giết nhau. Còn kẻ ôm giữ tiền của phi nghĩa, giống như dùng thịt độc và rượu độc để khỏi đói khát, chẳng no lòng tí nào mà cái chết thì cận kề vậy.8.-夫心起於善，善雖未為，而吉神已隨之；或 心起於惡，惡雖未為，而凶神已隨之。ĐIỀU 8CHI VIHễ tâm dấy khởi một điều thiện (thiện niệm) thì tuy điều thiện chưa làm nhưng thiện thần đã đi theo mình rồi. Hoặc tâm dấy khởi một điều ác (ác niệm) thì tuy điều ác chưa làm nhưng ác thần đã đi theo mình rồi.9.-其有曾行惡事，後自改悔，諸惡莫作，眾善奉行，久久必獲吉慶；所謂轉禍為福也。ĐIỀU 9HỐI QUÁĐã từng làm ác mà sau đó tự hối cải, không làm mọi điều ác nữa, (tuân theo luật nhân quả) làm mọi điều thiện. Được thế, lâu ngày ắt có sự tốt lành. Đó gọi là chuyển họa thành phúc vậy.10.-故吉人語善、視善、行善，一日有三善， 三年天必降之福。凶人語惡、視惡、行惡，一日有三惡，三年天必降之禍。胡不勉而行之？ĐIỀU 10LUẬT ĐỊNHVậy cho nên, người hiền lành nói điều lành, xem điều lành, và làm điều lành. Mỗi ngày làm ba điều lành thì ba năm trời ban phúc cho.Còn người ác nói điều ác, xem điều ác, và làm điều ác. Mỗi ngày làm ba điều ác thì ba năm trời giáng họa cho.Tại sao lại không cố gắng mà làm điều lành đi?
%%%%%
==常清静经==
==阿弥陀经==
佛說阿彌陀經Phật Thuyết A Di Đà KinhKinh Phật Thuyết A Di ĐàNo. 366姚秦三藏法師鳩摩羅什譯Diêu Tần Tam tạng pháp sư Cưu ma la thập dịchĐời Diêu Tần, Tam tạng pháp sư Cưu ma la thậpdịchViệt dịch: H.T Thích Trí Tịnh如是我聞。Như thị ngã vănTa nghe như vầy一時。nhất thờiMột thuở nọ佛在舍衛國。Phật tại Xá Vệ quốcĐức Phật ở nơi vườn Kỳ Thọ,祇樹給孤獨園。Kỳ thọ Cấp Cô Độc viênCấp Cô Độc nước Xá-Vệ,與大比丘僧。dữ đại Tỳ Kheo tăngcùng với một nghìn hai trăm năm mươi vị千二百五十人俱。thiên nhị bá ngũ thập nhân câuđại Tỳ kheo câu hội皆是大阿羅漢。giai thị đại A La Hánđều là bậc A La Hán眾所知識。chúng sở tri thứcmọi người đều quen biết,長老舍利弗。摩訶目犍連。摩訶迦葉。Trưởng lão Xá Lợi Phất, Ma Ha Mục Kiền Liên, Ma Ha Ca Diếp,như là: Trưởng lão Xá Lợi Phất, Đại Mục Kiền Liên, Đại Ca Diếp,摩訶迦旃延。摩訶俱絺羅。離婆多。周利槃陀伽。難陀。阿難陀。羅候羅。橋梵波提。賓頭廬頗羅墮。迦留陀夷。摩訶劫賓那。薄拘羅。Ma Ha Ca Chiên Diên, Ma Ha Câu Hy La, Ly Bà Đa, Châu Lợi Bàn Đà Dà, Nan Đà, A Nan Đà, La Hầu La, Kiều Phạm Ba Đề, Tân Đầu Lô Phả La Đọa, Ca Lưu Đà Di, Ma Ha Kiếp Tân Na, Bạc Câu La,Ma-Ha Ca Chiên Diên, Ma Ha Câu Hy La, Ly Bà Đa, Châu Lợi Bàn Đà Già, Nan Đà, A Nan Đà, La Hầu La, Kiều Phạm Ba Đề, Tân Đầu Lư Phả La Đọa, Ca Lưu Đà Di, Ma Ha Kiếp Tân Na, Bạc Câu La,阿菟樓馱。A Nậu Lầu Đà,A Nậu Lầu Đà,如是等諸大弟子。như thị đẳng chư đại đệ tử. những vị đại đệ tử như thế.并諸菩薩摩訶薩。Tinh chư Bồ Tát Ma Ha Tát:Và hàng Đại Bồ Tát,文殊師利法王子。Văn Thù Sư Lợi Pháp Vương Tử,Văn-Thù Sư Lợi: Pháp Vương Tử,阿逸多菩薩。A Dật Đa Bồ Tát,A-Dật-Đa Bồ Tát,乾陀訶提菩薩。Càn Đà Ha Đề Bồ Tát,Càn Đà Ha Đề Bồ Tát,常精進菩薩。Thường Tinh Tấn Bồ Tát,Thường Tinh Tấn Bồ tát,與如是等諸大菩薩。dữ như thị đẳng chư đại Bồ Tát,cùng với các vị Đại Bồ tát như thế及釋提桓因等。cập Thích Đề Hoàn Nhânvà với vô lượng chư Thiên無量諸天大眾vô lượng chư Thiên đại chúngnhư ông Thích Đề Hoàn Nhơn v.v… đại chúng俱。câu. cùng đến dự hội.爾時佛告長老舍利弗。Nhĩ thời Phật cáo Trưởng lão Xá Lợi Phất:Bấy giờ đức Phật bảo ngài Trưởng lão Xá Lợi Phất rằng:從是西方。Tùng thị Tây phương,Từ đây qua phương Tây過十萬億佛土。quá thập vạn ức Phật độ,quá mười muôn ức cõi Phật,有世界名曰極樂。hữu thế giới danh viết Cực Lạc,có thế giới tên là Cực Lạc,其土有佛。kỳ độ hữu Phậttrong thế giới đó có đức Phật號阿彌陀。hiệu A Di Đà,hiệu là A Di Đà今現在說法。kim hiện tại thuyết pháp.hiện nay đương nói pháp.舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!彼土何故名為極樂。Bỉ độ hà cố danh vi Cực Lạc?Cõi đó vì sao tên là Cực lạc?其國眾生。Kỳ quốc chúng sanh,Vì chúng sanh trong cõi đó無有眾苦。vô hữu chúng khổ,không có bị những sự khổ,但受諸樂。đản thọ chư lạc,chỉ hưởng những điều vui,故名極樂。cố danh Cực Lạc.nên nước đó tên là Cực Lạc.又舍利弗。Hựu Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!極樂國土。Cực Lạc quốc độ,Lại trong cõi Cực Lạc七重欄楯。thất trùng lan thuẫn,có bảy từng bao lơn,七重羅網。thất trùng la võng,bảy từng mành lưới,七重行樹。thất trùng hàng thọ,bảy từng hàng cây,皆是四寶周匝圍繞。giai thị tứ bảo, châu tráp vi nhiễu,đều bằng bốn chất báu bao bọc giáp vòng,故彼國名為極樂。thị cố bỉ quốc danh vi Cực Lạc. vì thế nên nước đó tên là Cực Lạc.又舍利弗。Hựu Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!極樂國土。Cực Lạc quốc độ,Lại trong cõi Cực Lạc有七寶池。hữu thất bảo trì,có ao bằng bảy chất báu,八功德水。bát công đức thủy,trong ao đầy dẫy充滿其中。sung mãn kỳ trung,nước đủ tám công đức,池底。trì đểđáy ao純以金沙布地。thuần dĩ kim sa bố địa.thuần dùng cát vàng trải làm đất.四邊階道。金。銀。琉璃。玻璃。合成。Tứ biên giai đạo, kim, ngân, lưu ly, pha lê hợp thành.Vàng, bạc, lưu ly, pha lê hiệp thành những thềm, đường ở bốn bên ao;上有樓閣亦以金。銀。琉璃。玻璃。硨磲。赤珠。瑪瑙。而嚴飾之。Thượng hữu lâu các, diệc dĩ kim, ngân, lưu ly, pha lê, xa cừ, xích châu, mã não nhi nghiêm sức chi.trên thềm đường có lầu gác cũng đều nghiêm sức bằng vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xa cừ, xích châu, mã não.池中蓮華。Trì trung liên hoa,Trong ao có hoa sen大如車輪。đại như xa luân:lớn như bánh xe:青色。青光。thanh sắc thanh quang,hoa sắc xanh thời ánh sáng xanh,黃色。黃光。huỳnh sắc huỳnh quang,sắc vàng thời ánh sáng vàng,赤色。赤光。xích sắc xích quang,sắc đỏ thời ánh sáng đỏ,白色。白光。bạch sắc bạch quang,sắc trắng thời ánh sánh trắng,微妙香潔。vi diệu hương khiết. mầu nhiệm thơm tho trong sạch.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!極樂國土。Cực Lạc quốc độCõi nước Cực Lạc成就如是功德莊嚴。thành tựu như thị công đức trang nghiêm. thành tựu công đức trang nghiêm dường ấy.又舍利弗。Hựu Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!彼佛國土。Bỉ Phật quốc độ,Lại trong cõi nước của đức Phật đó,常作天樂。thường tác thiên nhạc,thường trổi nhạc trời,黃金為地。huỳnh kim vi địa,đất bằng vàng ròng,晝夜六時。trú dạ lục thời,ngày đêm sáu thời雨天曼陀羅華。vũ thiên Mạn Đà La hoa.rưới hoa trời mạn đà la.其土眾生。Kỳ độ chúng sanh,Chúng sanh trong cõi đó常以清旦。thường dĩ thanh đán,thường vào lúc sáng sớm,各以衣械。các dĩ y kích,đều lấy đãy hoa盛眾妙華。thạnh chúng diệu hoa,đựng những hoa tốt供養他方十萬億佛。cúng dường tha phương thập vạn ức Phật,đem cúng dường mười muôn ức đức Phật ở phương khác,即以食時。還到本國。飯食經行。tức dĩ thực thời, hoàn đáo bổn quốc, phạn thực kinh hành. đến giờ ăn liền trở về bổn quốc ăn cơm xong đi kinh hành.舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!極樂國土。Cực Lạc quốc độCõi nước Cực Lạc成就如是功德莊嚴。thành tựu như thị công đức trang nghiêm.thành tựu công đức trang nghiêm dường ấy.復次舍利弗。Phục thứ Xá Lợi Phất,Lại nữa, Xá Lợi Phất!彼國Bỉ quốcCõi đó常有種種奇妙雜色之鳥。thường hữu chủng chủng kỳ diệu, tạp sắc chi điểu:thường có những giống chim mầu sắc xinh đẹp lạ thường,白鶴。Bạch Hạc,nào chim Bạch hạc,孔雀。Khổng Tước,Khổng Tước,鸚鵡。Anh Vũ,Anh Vũ,舍利。Xá Lợi,Xá Lợi,迦陵頻伽。Ca Lăng Tần Già,Ca Lăng Tần Già,共命之鳥。Cộng Mạng chi điểu.Cọng Mạng;是諸眾鳥。thị chư chúng điểu,những giống chim đó晝夜六時。trú dạ lục thời,ngày đêm sáu thời出和雅音。xuất hòa nhã âm,kêu tiếng hòa nhã.其音演暢kỳ âm diễn xướng:Tiếng chim đó diễn nói những pháp như:五根。五力。Ngũ Căn, Ngũ Lực,ngũ căn, ngũ lực,七菩提分。Thất Bồ Đề Phần,thất bồ đề phần,八聖道分。Bát Thánh Đạo Phần,bát thánh đạo phần如是等法。như thị đẳng pháp.v.v…其土眾生。Kỳ độ chúng sanh,Chúng sanh trong cõi đó聞是音已。văn thị âm dĩ,nghe tiếng chim xong皆悉念佛。念法。念僧。giai tất niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng.thảy đều niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!汝勿謂此鳥。Nhữ vật vị thử điểu,Ông chớ cho rằng những giống chim đó實是罪報所生。thật thị tội báo sở sanh.thiệt là do tội báo sanh ra.所以者何。Sở dĩ giả hà?Vì sao?彼佛國土。Bỉ Phật quốc độ,Vì cõi của đức Phật đó無三惡道。vô tam ác đạo.không có ba đường dữ.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!其佛國土。Kỳ Phật quốc độ,Cõi của đức Phật đó尚無惡道之名。thường vô ác đạo chi danh,tên đường dữ còn không có何況有實。hà huống hữu thật,huống gì lại có sự thật.是諸眾鳥。thị chư chúng điểu,Những giống chim đó皆是阿彌陀佛。giai thị A Di Đà Phật,là do đức Phật A Di Đà欲令法音宣流。變化所作。dục linh pháp âm tuyên lưu, biến hoá sở tác.muốn làm cho tiếng pháp được tuyên lưu mà biến hóa làm ra đấy thôi.
舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!彼佛國土。Bỉ Phật quốc độ,Trong cõi nước của đức Phật đó,微風吹動。vi phong xuy động,gió nhẹ thổi động諸寶行樹。及寶羅網。chư bảo hàng thọ, cập bảo la võng,các hàng cây báu và động mành lưới báu,出微妙音。xuất vi diệu âm,làm vang ra tiếng vi diệu,譬如百千種樂。thí như bá thiên chủng nhạc,thí như trăm nghìn thứ nhạc同時俱作。đồng thời câu tác.đồng một lúc hòa chung.聞是音者。Văn thị âm giả,Người nào nghe tiếng đó自然皆生念佛。念法。念僧之心。tự nhiên giai sanh niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng chi tâm. tự nhiên đều sanh lòng niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!其佛國土成就如是功德莊嚴。Cực Lạc quốc độ thành tựu như thị công đức trang nghiêm. Cõi nước của đức Phật đó thành tựu công đức trang nghiêm dường ấy.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!於汝意云何。Ư nhữ ý vân hà?Nơi ý ông nghĩ sao?彼佛何故號阿彌陀 。Bỉ Phật hà cố hiệu A Di Đà? Đức Phật đó vì sao hiệu là A Di Đà?舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!彼佛Bỉ PhậtĐức Phật đó,光明無量。照十方國。無所障礙。quang minh vô lượng, chiếu thập phương quốc, vô sở chướng ngại,hào quang sáng chói vô lượng, soi suốt các cõi nước trong mười phương không bị chướng ngại是故號為阿彌陀。thị cố hiệu vi A Di Đà. vì thế nên hiệu là A Di Đà.又舍利弗。Hựu Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!彼佛壽命。及其人民。無量無邊阿僧祇劫。Bỉ Phật thọ mạng, cập kỳ nhân dân, vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp,Đức Phật đó và nhân dân của Ngài sống lâu vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp,故名阿彌陀。cố danh A Di Đà. nên hiệu là A Di Đà.舍利弗。阿彌陀佛。成佛已來。於今十劫。Xá Lợi Phất, A Di Đà Phật thành Phật dĩ lai, ư kim thập kiếp. Xá Lợi Phất! Đức Phật A Di Đà thành Phật nhẫn nại đến nay, đã được mười kiếp.又舍利弗。Hựu Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!彼佛有無量無邊聲聞弟子。Bỉ Phật hữu vô lượng vô biên Thanh Văn đệ tử,Lại đức Phật đó có vô lượng vô biên Thanh Văn đệ tử皆阿羅漢。giai A La Hán,đều là bực A La Hán,非是算數之所能知。phi thị toán số, chi sở năng tri,chẳng phải tính đếm mà có thể biết được,諸菩薩眾。chư Bồ Tát chúnghàng Bồ tát chúng亦復如是。diệc phục như thị.cũng đông như thế.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!彼佛國土。Cực Lạc quốc độCõi nước của đức Phật đó成就如是功德莊嚴。thành tựu như thị công đức trang nghiêm. thành tựu công đức trang nghiêm dường ấy.又舍利弗。Hựu Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!極樂國土。眾生生者。Cực Lạc quốc độ chúng sanh sanh giả,Lại trong cõi cực lạc, những chúng sanh vãng sanh vào đó皆是阿鞞跋致。giai thị a bệ bạt trí.đều là bực bất thối chuyển.其中多有一生補處。Kỳ trung đa hữu, nhất sanh bổ xứ,Trong đó có rất nhiều vị bực nhất sanh bổ xứ,其數甚多。非是算數所能知之。但可以無量無邊阿僧祇說。kỳ số thậm đa, phi thị toán số, sở năng tri chi, đản khả dĩ vô lượng vô biên a tăng kỳ thuyết. số đó rất đông, chẳng phải tính đếm mà biết được, chỉ có thể dùng số vô lượng vô biên a-tăng-kỳ để nói thôi!舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!眾生聞者。chúng sanh văn giả,Chúng sanh nào nghe những điều trên đây,應當發願。ưng đương phát nguyện,nên phải phát nguyện願生彼國。nguyện sanh bỉ quốc.cầu sanh về nước đó.所以者何。Sở dĩ giả hà?Vì sao?得與如是諸上善人俱會一處。Đắc dữ như thị chư thượng thiện nhân, câu hội nhất xứ.Vì đặng cùng với các bậc Thượng thiện nhơn như thế câu hội một chỗ.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!不可以少善根福德因緣。Bất khả dĩ thiểu thiện căn, phước đức, nhân duyên,Chẳng có thể dùng chút ít thiện căn phước đức nhơn duyên得生彼國。đắc sanh bỉ quốc. mà được sanh về cõi đó.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!若有善男子。善女人。Nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhân,Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân nào聞說阿彌陀佛。văn thuyết A Di Đà Phật,nghe nói về đức Phật A Di Đà,執持名號。chấp trì danh hiệu:rồi chấp trì danh hiệu của đức Phật đó,若一日。nhược nhất nhật,hoặc trong một ngày,若二日。nhược nhị nhật,hoặc hai ngày,若三日。nhược tam nhật,hoặc ba ngày,若四日。nhược tứ nhật,hoặc bốn ngày,若五日。nhược ngũ nhật,hoặc năm ngày,若六日。nhược lục nhật,hoặc sáu ngày,若七日。nhược thất nhật,hoặc bẩy ngày,一心不亂。nhất tâm bất loạn.một lòng không tạp loạn.其人Kỳ nhânThời người đó臨命終時。lâm mạng chung thời,đến lúc lâm chung阿彌陀佛。A Di Đà Phậtđức Phật A Di Đà與諸聖眾。dữ chư Thánh chúng,cùng hàng Thánh Chúng現在其前。hiện tại kỳ tiền.hiện thân ở trước người đó.是人終時。心不顛到。Thị nhân chung thời, tâm bất điên đảo,Người đó lúc chết tâm thần không điên đảo,即得往生阿彌陀佛極樂佛土。tức đắc vãng sanh A Di Đà Phật Cực Lạc quốc độ. liền được vãng sanh về cõi nước Cực Lạc của đức Phật A Di Đà.舍利弗。Xá Lợi PhấtXá Lợi Phất!我見是利。Ngã kiến thị lợi,Ta thấy có sự lợi ích ấy故說此言。cố thuyết thử ngôn.nên nói những lời như thế.若有眾生。Nhược hữu chúng sanh,Nếu có chúng sinh nào,聞是說者。văn thị thuyết giả,nghe những lời trên đó,應當發願。ưng đương phát nguyện,nên phải phát nguyện生彼國土。sanh bỉ quốc độ.sanh về cõi nước Cực Lạc.舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!如我今者。Như ngã kim giả,Như Ta hôm nay讚歎阿彌陀佛。tán thán A Di Đà Phậtngợi khen công đức lợi ích chẳng thể nghĩ bàn不可思議功德之利。bất khả tư nghì công đức chi lợi.của đức Phật A Di Đà,東方Đông phươngphương Đông亦有阿閦鞞佛。diệc hữu A Súc Bệ Phật,cũng có đức A Súc Bệ Phật,須彌相佛。Tu Di Tướng Phật,Tu Di Tướng Phật,大須彌佛。Đại Tu Di Phật,Đại Tu Di Phật,須彌光佛。Tu Di Quang Phật,Tu Di Quang Phật,妙音佛。Diệu Âm Phật,Diệu Âm Phật;如是等恒河沙數諸佛。như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật,hằng hà sa số những đức Phật như thế各於其國。các ư kỳ quốc,đều ở tại nước mình,出廣長舌相。xuất quảng trường thiệt tướnghiện ra tướng lưỡi rộng dài遍覆三千大千世界。biến phú tam thiên đại thiên thế giới,trùm khắp cõi Tam thiên Đại thiên說誠實言。thuyết thành thật ngôn:mà nói lời thành thật rằng:汝等眾生。Nhữ đẳng chúng sanh"Chúng sanh các ngươi當信是稱讚不可思議功德đương tín thị: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghì Công Đứcphải nên tin kinh: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức一切諸佛所護念經。Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm KinhNhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm này".舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!南方世界。Nam phương thế giớiThế giới phương Nam有日月燈佛。hữu Nhật Nguyệt Đăng Phật,có đức Nhật Nguyệt Đăng Phật,名聞光佛。Danh Văn Quang Phật,Danh Văn Quang Phật,大燄肩佛。Đại Diệm Kiên Phật,Đại Diệm Kiên Phật,須彌燈佛。Tu Di Đăng Phật,Tu Di Đăng Phật,無量精進佛。Vô Lượng Tinh Tấn PhậtVô Lượng Tinh Tấn Phật;如是等恒河沙數諸佛。như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật,Hằng hà sa số những đức Phật như thế,各於其國。các ư kỳ quốc,đều tại nước mình,出廣長舌相。xuất quảng trường thiệt tướng,hiện ra tướng lưỡi rộng dài遍覆三千大千世界。biến phú tam thiên đại thiên thế giới,trùm khắp cõi tam thiên đại thiên說誠實言。thuyết thành thật ngôn:mà nói lời thành thật rằng:汝等眾生。Nhữ đẳng chúng sanh"Chúng sanh các ngươi當信是稱讚不可思議功德đương tín thị: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghì Công Đứcphải nên tin kinh: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức一切諸佛所護念經。Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinh .Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm này".舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!西方世界。Tây phương thế giớiThế giới phương Tây,有無量壽佛。hữu Vô Lượng Thọ Phật,có đức Vô Lượng Thọ Phật,無量相佛。Vô Lượng Tướng Phật,Vô Lượng Tướng Phật, 無量幢佛。Vô Lượng Tràng Phật,Vô Lượng Tràng Phật,大光佛。Đại Quang Phật,Đại Quang Phật,大明佛。Đại Minh Phật,Đại Minh Phật,寶相佛。Bảo Tướng Phật,Bảo Tướng Phật,淨光佛。Tịnh Quang Phật,Tịnh Quang Phật如是等恒河沙數諸佛。như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật,Hằng hà sa số những đức Phật như thế,各於其國。các ư kỳ quốc,đều tại nước mình,出廣長舌相。xuất quảng trường thiệt tướng,hiện ra tướng lưỡi rộng dài遍覆三千大千世界。biến phú tam thiên đại thiên thế giới,trùm khắp cõi tam thiên đại thiên說誠實言。thuyết thành thật ngôn:mà nói lời thành thật rằng:汝等眾生。Nhữ đẳng chúng sanh"Chúng sanh các ngươi當信是稱讚不可思議功德đương tín thị Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đứcphải nên tin kinh: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức一切諸佛所護念經。Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinh.Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Này".舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!北方世界。Bắc phương thế giớiThế giới phương Bắc,有燄肩佛。hữu Diệm Kiên Phật,có đức Diệm Kiên Phật,最勝音佛。Tối Thắng Âm Phật,Tối Thắng Âm Phật,難沮佛。Nan Trở Phật,Nan Trở Phật,日生佛。Nhựt Sanh Phật,Nhựt Sanh Phật,網明佛。Võng Minh Phật,Võng Minh Phật如是等恒河沙數諸佛。như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật,Hằng hà sa số những đức Phật như thế,各於其國。các ư kỳ quốc,đều tại nước mình,出廣長舌相。xuất quảng trường thiệt tướng,hiện ra tướng lưỡi rộng dài遍覆三千大千世界。biến phú tam thiên đại thiên thế giới,trùm khắp cõi tam thiên đại thiên說誠實言。thuyết thành thật ngôn:mà nói lời thành thật rằng:汝等眾生。Nhữ đẳng chúng sanh"Chúng sanh các ngươi當信是稱讚不可思議功德đương tín thị Xưng Tán Bất Khả Tư Nghì Công Đứcphải nên tin kinh: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức一切諸佛所護念經。Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinh.Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm này".舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!下方世界。Hạ phương thế giớiThế giới phương dưới,有師子佛。hữu Sư Tử Phật,có đức Sư Tử Phật,名聞佛。Danh Văn Phật,Danh Văn Phật,名光佛。Danh Quang Phật,Danh Quang Phật,達摩佛。Đạt Ma Phật,Đạt Mạ Phật,法幢佛。Pháp Tràng Phật,Pháp Tràng Phật,持法佛。Trì Pháp Phật,Trì Pháp Phật,如是等恒河沙數諸佛。như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật,Hằng hà sa số những đức Phật như thế,各於其國。các ư kỳ quốc,đều tại nước mình,出廣長舌相。xuất quảng trường thiệt tướng,hiện ra tướng lưỡi rộng dài遍覆三千大千世界。biến phú tam thiên đại thiên thế giới,trùm khắp cõi tam thiên đại thiên說誠實言。thuyết thành thật ngôn:mà nói lời thành thật rằng:汝等眾生。Nhữ đẳng chúng sanh"Chúng sanh các ngươi當信是稱讚不可思議功德đương tín thị: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghì Công Đứcphải nên tin Kinh: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức一切諸佛所護念經。Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinh.Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Này".舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!上方世界。Thượng phương thế giớiThế giới phương trên,有梵音佛。hữu Phạm Âm Phật,có đức Phạm Âm Phật,宿王佛。Tú Vương Phật,Tú Vương Phật,香上佛。Hương Thượng Phật,Hương Thượng Phật,香光佛。Hương Quang Phật,Hương Quang Phật,大燄肩佛。Đại Diệm Kiên Phật,Đại Diệm Kiên Phật,雜色寶華嚴身佛。Tạp Sắc Bảo Hoa Nghiêm Thân Phật,Tạp Sắc Bảo Hoa Nghiêm Thân Phật,娑羅樹王佛。Ta La Thọ Vương Phật,Ta La Thọ Vương Phật,寶華德佛。Bảo Hoa Đức Phật,Bảo Hoa Đức Phật,見一切義佛。Kiến Nhất Thiết Nghĩa Phật,Kiến Nhất Thiết Nghĩa Phật,如須彌山佛。Như Tu Di Sơn Phật,Như Tu Di Sơn Phật如是等恒河沙數諸佛。như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật,Hằng hà sa số những đức Phật như thế,各於其國。các ư kỳ quốc,đều tại nước mình,出廣長舌相。xuất quảng trường thiệt tướng,hiện ra tướng lưỡi rộng dài遍覆三千大千世界。biến phú tam thiên đại thiên thế giới,trùm khắp cõi tam thiên đại thiên說誠實言。thuyết thành thật ngôn:mà nói lời thành thật rằng:汝等眾生。Nhữ đẳng chúng sanh"Chúng sanh các ngươi當信是稱讚不可思議功德đương tín thị: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghì Công Đứcphải nên tin Kinh: Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức一切諸佛所護念經。Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm KinhNhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Này".舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!於汝意云何。Ư nhữ ý vân hà,Nơi ý của ông nghĩ thế nào,何故名為一切諸佛所護念經。hà cố danh vi: Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinhvì sao tên là Kinh: Nhứt-Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm?舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!若有善男子。善女人。Nhược hữu thiện nam tử, thiện nữ nhân,Vì nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân nào聞是經受持者。văn thị kinh thọ trì giả,nghe kinh này mà thọ trì đó,及聞諸佛名者。cập văn chư Phật danh giả,và nghe danh hiệu của đức Phật,是諸善男子。善女人。thị chư thiện nam tử, thiện nữ nhân,thời những thiện nam tử cùng thiện nữ nhân ấy皆為一切諸佛之所護念。giai vi nhất thiết chư Phật chi sở hộ niệm,đều được tất cả các đức Phật hộ niệm,皆得不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。giai đắc bất thối chuyển, ư a nậu đa la tam miệu tam Bồ Đề. đều được không thối chuyển nơi đạo Vô thượng chánh đẳng chánh giác.是故舍利弗。Thị cố, Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất! Cho nên汝等Nhữ đẳngcác ông皆當信受我語。及諸佛所說。giai đương, tín thọ ngã ngữ cập chư Phật sở thuyết. đều phải tin nhận lời của Ta và của các đức Phật nói.舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!若有人Nhược hữu nhân,Nếu có người已發願。dĩ phát nguyện,đã phát nguyện,今發願。kim phát nguyện,hiện nay phát nguyện,當發願。đương phát nguyện,sẽ phát nguyện欲生阿彌陀佛國者。dục sanh A Di Đà Phật quốc giả,muốn sanh về cõi nước của đức Phật A Di Đà,是諸人等。thị chư nhân đẳng,thời những người ấy皆得不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。giai đắc bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miệu tam Bồ Đề, đều đặng không thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác;於彼國土。若已生。若今生。若當生。ư bỉ quốc độ, nhược dĩ sanh, nhược kim sanh, nhược đương sanh. nơi cõi nước kia, hoặc đã sanh về rồi, hoặc hiện nay sanh về, hoặc sẽ sanh về.是故舍利弗。Thị cố Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất! Cho nên諸善男子。善女人。Chư thiện nam tử, thiện nữ nhân,các thiện nam tử thiện nữ nhân若有信者。nhược hữu tín giả,nếu người nào có lòng tin應當發願。生彼國土。ưng đương phát nguyện, sanh bỉ quốc độ. thời phải nên phát nguyện sanh về cõi nước kia.舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!如我今者。Như ngã kim giả,Như Ta hôm nay稱讚諸佛不可思議功德。xưng tán chư Phật bất khả tư nghì công đức,ngợi khen công đức chẳng thể nghĩ bàn của các đức Phật,彼諸佛等。bỉ chư Phật đẳng,các đức Phật đó亦讚諸我不可思議功德。diệc xưng tán ngã bất khả tư nghì công đứccũng ngợi khen công đức chẳng thể nghĩ bàn của Ta而作是言。nhi tác thị ngôn:mà nói lời nầy:釋迦牟尼佛。Thích Ca Mâu Ni Phật"Đức Thích Ca Mâu Ni Phật能為甚難希有之事。năng vi thậm nan, hy hữu chi sự,hay làm được việc rất khó khăn hi hữu,能於娑婆國土。năng ư Ta Bà quốc độ,có thể ở trong cõi Ta Bà五濁惡世。ngũ trược ác thế:đời ác năm món trược:劫濁。kiếp trược,kiếp trược,見濁。kiến trược,kiến trược,煩惱濁。phiền não trược,phiền não trược,眾生濁。chúng sanh trược,chúng sanh trược,命濁中。mạng trược trung,mạng trược,得阿耨多羅三藐三菩提。đắc a nậu đa la tam miệu tam bồ đề,mà Ngài chứng được ngôi Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác,為諸眾生。vị chư chúng sanhNgài vì các chúng sanh說是一切世間難信之法。thuyết thị nhất thiết thế giới nan tín chi phápnói kinh pháp mà tất cả thế gian khó tin này".舍利弗。Xá Lợi Phất,Xá Lợi Phất!當知我於五濁惡世。Đương tri ngã, ư ngũ trược ác thế,Phải biết rằng Ta ở trong đời ác ngũ trược行此難事。hành thử nan sự,thật hành việc khó này:得阿耨多羅三藐三菩提。đắc a nậu đa la tam miệu tam bồ đề,đặng thành bậc Vô Thượng Chánh Giác為一切vị nhất thiếtvà vì tất cả世間說此難信之法。thế giới thuyết thử, nan tín chi pháp,thế gian nói kinh pháp khó tin này,是為甚難。thị vi thậm nan.đó là rất khó!佛說此經已。Phật thuyết thử kinh dĩ,Đức Phật nói kinh này rồi,舍利弗。Xá Lợi Phấtngài Xá-Lợi-Phất及諸比丘。cập chư Tỳ Kheo,cùng các vị Tỳ kheo,一切世間天人阿修羅等。nhất thiết thế gian: Thiên, Nhân, A Tu La đẳng,tất cả trong đời: Trời, Người, A-Tu-La, v.v…聞佛所說。văn Phật sở thuyết,nghe lời của đức Phật dạy,歡喜信受。hoan hỷ tín thọ,đều vui mừng tin nhận作禮而去。tác lễ nhi khứ. đảnh lễ mà lui ra.佛說阿彌陀經Phật Thuyết A Di Đà KinhKinh Phật Thuyết A Di Đà
==佛說大乘無量壽莊嚴經==
===佛說大乘無量壽莊嚴經卷上===
Phật thuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh quyển thượngPhật Thuyết Đại thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh.Quyển Thượng西天譯經三藏朝散大夫試光祿卿 明教大師臣法賢奉　詔譯Tây Thiên dịch Kinh Tam Tạng triêu tán Đại phu thí quang lộc khanhminh giáo Đại sư Thần Pháp hiền phụng chiếu dịchPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 2 TuequangFoundationTây Thiên Dịch Kinh Tam Tạng Triêu Tán Đại Phu Thí Quang Lộc KhanhMinh giáo Đại Sư Thần Pháp Hiền phụng chiếu dịch如是我聞。一時佛在王舍城鷲峯山中。như thị ngã văn。nhất thời Phật tại Vương xá thành Thứu Phong sơn trungTôi nghe như vầy, một thuở nọ, đức Phật ở trong núi Thứu Phong của thành Vương Xá,與大苾芻眾三萬二千人俱。皆得阿羅漢。dữ Đại bật sô chúng tam vạn nhị thiên nhân câu。giai đắc A La Háncùng chúng đại Tỳ-kheo ba vạn hai ngàn người. Các vị này đều là bậc A-la-hán,具大神通。其名曰尊者阿若憍陳如。尊者馬勝。cụ Đại Thần thông。kỳ danh viết Tôn-Giả A nhã Kiều trần như。Tôn-Giả Mã thắngđủ đại thần thông. Tên của các vị ấy là: Tôn giả A-nhã-kiều-trần-như, Tôn giả MãThắng,尊者麼瑟比拏。尊者大名。尊者跋多婆。Tôn Giả ma sắc bỉ noa。Tôn-Giả Đại danh。Tôn-Giả bạt đa bà。Tôn giả Ma-sắt-tỉ-nã, Tôn giả Đại Danh, Tôn giả Bạt-đà-bà,尊者稱天。尊者離垢。尊者妙臂。Tôn-Giả xưng Thiên。Tôn-Giả ly cấu。Tôn-Giả diệu tý。Tôn Giả Xưng Thiên, Tôn Giả Ly Cấu, Tôn giả Diệu Tý,尊者布闌拏枳曩。尊者憍梵波提。尊者優樓頻螺迦葉。Tôn-Giả bố lan noa chỉ nẵng Tôn-Giả Kiều-Phạm-Ba-Đề。Tôn-Giả ưu lâu tần loa ca diệp。Tôn giả Bố-lan-noa-chỉ-nẵng, Tôn giả Kiều-phạm-ba-đề, Tôn giả Ưu-lâu-tần-loa-ca-diếp,尊者那提迦葉。尊者舍利子。尊者大目乾連。Tôn-Giả na đề Ca Diếp。Tôn-Giả Xá lợi tử。Tôn-Giả Đại mục kiền liên。Tôn Giả Na-đề-ca-diếp, Tôn giả Xá-lợi-tử, Tôn giả Đại Mục-kiền-liên,尊者摩訶迦旃延。尊者摩訶俱絺羅。Tôn-Giả Ma-Ha ca chiên duyên。Tôn-Giả Ma-Ha câu hi la。Tôn giả Ma-ha Ca-chiên-ciên, Tôn giả Ma-ha Câu-hy-la,尊者劫賓那。尊者摩訶 利禾 尊 那。尊者彌多羅尼子。Tôn-Giả kiếp tân na。Tôn-Giả Ma-Ha Lợi Tôn ]na。Tôn-Giả di đa-la ni tửTôn giả Kiếp-tân-na, Tôn giả Ma-ha Lợi-tôn-na, Tôn giả Di-đa-la-ni-tử,尊者阿那律。尊者喜。尊者緊鼻哩拏。Tôn-Giả A na luật。Tôn-Giả hỉ。Tôn-Giả khẩn tỳ lý noa。Tôn giả A-na-luật, Tôn giả Hỉ, Tôn giả Khẩn-tỳ-lý-noa,尊者須菩提。尊者哩嚩帝。尊者佉襧囉嚩儞枳曩。Tôn-Giả Tu Bồ-đề。Tôn-Giả lý phọc đế。Tôn-Giả khư Nhĩ La Phọc Nễ Chỉ NẵngTôn giả Tu-bồ-đề , Tôn giả Lý-phược-đế, Tôn giả Khư-nhĩ-la-phược-nễ-chỉ-nẵng,尊者摩賀囉倪。尊者波囉野尼枳曩。Tôn-Giả ma hạ la nghê。Tôn-Giả ba la dã ni chỉ nẵngTôn giả Ma-ha La-nghê, Tôn giả Ba-la-dã-ni-chỉ-nẵng,尊者嚩拘隷曩。尊者阿難陀。尊者羅睺羅。尊者善來。Tôn-Giả phọc câu lệ nẵng。Tôn-Giả A-nan Đà。Tôn-Giả La- hầu-la。Tôn-Giả thiện laiTôn giả Phược-câu-lệ-nẵng, Tôn giả A-nan-đà, Tôn giả La-hầu-la, Tôn giả Thiện Lai,如是等三萬二千人俱。như thị đẳng tam vạn nhị thiên nhân câu。Như vậy có ba vạn người đều đồng hội họp.爾時尊者阿難。即從座起偏袒右肩。nhĩ thời Tôn-Giả A-nan。tức tùng toạ khởi Thiên đản hữu kiên。Bấy giờ Tôn giả A-nan liền từ chỗ ngồi đứng dậy trịch áo bên phải,右膝著地合掌頂禮。白佛言。世尊。如來應正等覺。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 3 TuequangFoundationhữu tất trứ địa hợp chưởng đính lễ。bạch Phật ngôn。Thế tôn。Như Lai ứng chánh đẳnggiác。gối bên phải quỳ sát đất đảnh lễ Phật, rồi bạch Phật: Bạch Thế Tôn, Như Lai Ứng ChánhĐẳng Giác,諸根清淨。面色圓滿。寶剎莊嚴。chư căn thanh tịnh。diện sắc viên mãn。bảo sát trang nghiêmcác căn thanh tịnh, sắc diện tròn đầy, cõi nước trang nghiêm,如是功德得未曾有。云何所行廣大妙行。như thị công đức đắc vị tằng hữu。vân hà sở hạnh quảng Đại diệu hànhcông đức như vậy chưa tằng có! Con xin hỏi, thế nào gọi là sở hành quảng đại diệuhạnh,及過去未來諸佛所行。願為宣說。佛告阿難。善哉善哉。cập quá khứ vị lai chư Phật sở hạnh。nguyện vi tuyên thuyết。Phật cáo A-nan Thiện taiThiện tai。và hạnh nguyện Chư Phật trong quá khứ vị lai, xin Đức Từ Phụ giảng giải cho con. Phậtbảo A-nan, lành thay! lành thay !汝為利益一切眾生。懷慈愍心。nhữ vi lợi ích nhất thiết chúng sanh。hoài từ mẫn tâm。Ông vì lợi ích cho tất cả chúng sanh, thường sanh lòng từ bi thương xót,能問如來微妙之義。汝今諦聽善思念之。如來應供正遍知。năng vấn Như Lai vi diệu chi nghĩa。nhữ kim đế thính thiện tư niệm chi。Như Lai ỨngCúng Chánh-biến-Tri。có thể hỏi Như Lai nghĩa lý vi diệu. Ông nay lắng nghe, khéo suy nghĩ, Như Lai ỨngCúng Chánh Biến Tri今為汝說。kim vi nhữ thuyết。nay vì Ông nói.佛告阿難。Phật cáo A-nan。Phật bảo A-nan:如過去無量無邊不可思議阿僧祇劫。爾時有佛世尊出現於世。như quá khứ vô lượng vô biên bất khả tư nghị a tăng kì kiếp。nhĩ thời hữu Phật Thếtôn xuất hiện ư thế。như quá khứ vô lượng vô biên a-tăng-kì kiếp không thể nghĩ bàn, bấy giờ có Phật ThếTôn xuất hiện ở đời,名曰然燈如來應正等覺。彼然燈佛前。danh viết Nhiên-Đăng Như Lai ứng chánhđẳng giác。bỉ Nhiên đăng Phật tiềnhiệu Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác. Trước đức Phật Nhiên Đăng,復有世尊出現世間。名鉢囉多波野輸如來。phục hữu Thế tôn xuất hiện thế gian。danh bát la đa ba dã du Như Lai。lại có đức Thế Tôn xuất hiện ở thế gian, hiệu là Bát-lâu-đa-ba-dã-du Như Lai.又彼佛前有佛出世。名發光如來。又彼佛前有佛出世。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh phát quang Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữuPhật xuất thế。Lại trước Đức Phật đó lại có Đức Phật ra đời, hiệu là Phát Quang Như Lai. Lại trướcĐức Phật đó lại có Phật ra đời,名贊那曩誐囉護如來。又彼佛前有佛出世。danh tán na nẵng nga la hộ Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 4 TuequangFoundationhiệu là Tán-na-nẵng-nga-la-hộ Như Lai. Lại trước Đức Phật đó trước có đức Phật rađời,名須彌劫如來。又彼佛前有佛出世。名月面如來。danh Tu-Di kiếp Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh nguyệt diện NhưLai。hiệu là Tu-di-kiếp Như Lai. Lại trước Đức Phật đó trước có đức Phật ra đời, hiệu làNguyệt Diện Như Lai.又彼佛前有佛出世。名無垢面如來。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh vô cấu diện Như LaiLại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời, hiệu là Vô Cấu Diện Như Lai.又彼佛前有佛出世。名無著如來。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh Vô trứ Như Lai。Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời, hiệu là Vô Trước Như Lai.又彼佛前有佛出世。名龍主如來。又彼佛前有佛出世。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh long chủ Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phậtxuất thế。Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời, hiệu là Long Chủ Như Lai.名日面如來。又彼佛前有佛出世。danh nhật diện Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếLại trước Đức Phật đó có Đức Phật ra đời,名山響音王如來。又彼佛前有佛出世。名須彌峯如來。danh sơn hưởng âm Vương Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh Tu-Di phongNhư Lai。hiệu là Hưởng Âm Vương Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có Đức Phật ra đời, hiệu là TuDi Phong Như Lai.又彼佛前有佛出世。名金藏如來。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh kim tạng Như Lai。Lại trước Đức Phật đó có Đức Phật ra đời, hiệu là Kim Tạng Như Lai.又彼佛前有佛出世。名火光如來。又彼佛前有佛出世。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh hỏa quang Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phậtxuất thế。Lại trước Đức Phật đó có Đức Phật ra đời, hiệu là Hỏa Quang Như Lai. Lại trước ĐứcPhật đó có Đức Phật ra đời,名不動地如來。又彼佛前有佛出世。danh bất động địa Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。hiệu là Bất Động Địa Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名瑠璃光如來。又彼佛前有佛出世。名月王如來。danh lưu ly quang Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh nguyệt Vương NhưLai。hiệu là Lưu Ly Quang Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có Đức Phật ra đời, hiệu làNguyệt Vương Như Lai.又彼佛前有佛出世。名日音如來。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh nhật âm Như Lai。Lại trước Đức Phật đó có Đức Phật ra đời, hiệu là Nhật Âm Như Lai.又彼佛前有佛出世。名散華莊嚴如來。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế danh tán hoa trang nghiêm Như Lai。Lại trước Đức Phật đó có Đức Phật ra đời, hiệu là Tán Hoa Trang Nghiêm Như Lai又彼佛前有佛出世。名吉祥峯如來。又彼佛前有佛出世。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 5 TuequangFoundationhựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh cát tường phong Như Lai。hựu bỉ Phật tiềnhữu Phật xuất thế。Lại trước Đức Phật đó có Đức Phật ra đời, hiệu là Cát Tường Phong Như Lai. Lại trướcđức Phật đó có đức Phật ra đời,名持海慧自在通王如來。又彼佛前有佛出世。danh trì hải tuệ tự-tại thông Vương Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếhiệu là Trì Hải Huệ Tự Tại Thông Vương Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật rađời,名施光如來。又彼佛前有佛出世。danh thí quang Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。hiệu là Thí Quang Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名大香象光如來。又彼佛前有佛出世。danh Đại hương tượng quang Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。hiệu là Đại Hương Tượng Quang Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời名離一切垢如來。又彼佛前有佛出世。名勇猛峯如來。danh ly hất thiết cấu Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế danh dũng mãnhphong Như Lai。hiệu là Ly Nhất Thế Cấu Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có Phật ra đời, hiệu là DõngMãnh Sơn Như Lai.又彼佛前有佛出世。名寶光如來。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh bảo quang Như Lai。Lại trước đức Phật đó có đức Phật ra đời, hiệu là Bảo Quang Như Lai.又彼佛前有佛出世。名持多德得通如來。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh trì đa đức đắc thông Như LaiLại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời, hiệu là Trì Đa Đức Đắc Thông Như Lai.又彼佛前有佛出世。名過日月光如來。又彼佛前有佛出世。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。danh quá nhật nguyệt quang Như Lai。hựu bỉ Phậttiền hữu Phật xuất thế。Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời, hiệu là Quá Nhật Nguyệt Quang Như Lai. Lạitrước đức Phật đó có đức Phật ra đời,名最上瑠璃光如來。又彼佛前有佛出世。danh tối thượng lưu ly quang Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếhiệu là Tối Thượng Lưu Ly Quang Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名慧花開心行出生如來。又彼佛前有佛出世。danh tuệ hoa khai tâm hành xuất sanh Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếhiệu là Huệ Hoa Khai Tâm Hành Xuất Thế Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật rađời,名大華林通王如來。又彼佛前有佛出世。danh Đại hoa lâm thông Vương Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếhiệu là Đại Hoa Lâm Thông Vương Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名一月光如來。又彼佛前有佛出世。danh nhất nguyệt quang Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。hiệu là Nhất Nguyệt Quang Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名破無明黑暗如來。又彼佛前有佛出世。danh phá vô minh hắc ám Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。hiệu là Phá Vô Minh Hắc Ám Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名真珠珊瑚蓋如來又彼佛前有佛出世。danh chân châu san hô cái Như Lai hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thế。hiệu là Chân Châu San Hô Cái Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名三乘法自在王如來。又彼佛前有佛出世。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 6 TuequangFoundationhiệu là Tam Thừa Pháp Tự Tại Vương Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếhiệu là Tam Thừa Pháp Tự Tại Vương Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名師子海峯自在王如來。又彼佛前有佛出世。danh Sư-tử hải phong tự tại Vương Như Lai。hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếhiệu là Sư Tử Hải Phong Tự Tại Vương Như Lai. Lại trước Đức Phật đó có đức ra đời,名梵音聲自在王如來。又彼佛前有佛出世。danh Phạm Âm thanh tự tại Vương Như Lai hựu bỉ Phật tiền hữu Phật xuất thếhiệu là Phạm Âm Tự Tại Vương Như Lai. Lại trước đức Đức Phật đó có đức Phật ra đời,名世自在王如來應正等覺明行足善逝世間解無上士調danh Thế tự tại Vương Như Lai ứng chánh đẳng Giác minh hành túc thiện thệ thế giangiải Vô-thượng-Sĩ điềuhiệu là Thế Tự Tại Vương Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Minh Hành Túc, Thiện Thệ, ThếGian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều御丈夫天人師佛世尊。而於法中。有一苾芻。ngự phu Thiên Nhơn Sư Phật Thế tôn。nhi ư Pháp trung。hữu nhất bật sô。Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn. Trong Pháp này có một Tỳ-kheo名曰作法。信解第一。明記第一。修行第一。danh viết tác Pháp。tín giải đệ nhất。minh kí đệ nhất。tu hành đệ nhấthiệu là Tác Pháp, tín giải đệ nhất, ghi nhớ đệ nhất, tu hành đệ nhất,精進第一。智慧第一。大乘第一。爾時苾芻。tinh tấn đệ nhất。trí tuệ đệ nhất。Đại thừa đệ nhất。nhĩ thời bật sôtinh tấn đệ nhất, trí tuệ đệ nhất, Đại thừa đệ nhất. Bấy giờ Tỳ-kheo離自本處來詣佛前。頭面禮足於一面立。ly tự bổn xử lai nghệ Phật tiền。đầu diện lễ túc ư nhất diện lập。lìa chỗ ngồi của mình đến trước Phật, đảnh lễ dưới chân Phật xong đứng qua một bên,即以伽他嘆佛面色端嚴。復發廣大誓願。tức dĩ dà tha thán Phật diện sắc đoan nghiêm。phục phát quảng Đại thệ nguyệntức dùng dà khác than Phật mặt sắc đoan trang。lại phát quảng Đại thề nguyện。rồi tán thán sắc tướng đoan nghiêm của Phật, xong phát đại thệ nguyện,頌曰。tụng viết。khen rằng :如來微妙色端嚴 一切世間無有等Như Lai vi diệu sắc đoan nghiêm Nhất thiết thế gian vô hữu đẳngNhư Lai vi diệu sắc đoan nghiêm Thế gian không ai có thể sánh光明無量照十方 日月火珠皆暱曜quang-minh vô lượng chiếu thập phương Nhật nguyệt hỏa châu giai nật diệuQuang minh vô lượng chiếu mười phương Nhật Nguyệt hoả châu không sánh kịp願我得佛清淨聲 法音普及無邊界Nguyện ngã đắc Phật thanh tịnh thanh Pháp âm phổ cập vô biên giớiNguyện con được Phật thân thanh tịnh Pháp âm cùng khắp các cõi nước宣揚戒定精進門 通達甚深微妙法Tuyên dương giới định tinh tấn môn Thông đạt thậm thâm vi diệu PhápTuyên dương giới định môn tinh tấn Thông suốt sâu xa vi diệu Pháp智慧廣大深如海 內心清淨絕塵勞Trí tuệ quảng Đại thâm như hải Nội tâm thanh tịnh tuyệt trần laoTrí tuệ rộng sâu dường biển cả Nội tâm thanh tịnh dứt trần lao超過無邊惡趣門 速到菩提究竟岸Siêu quá vô biên ác thú môn Tốc đáo Bồ-đề cứu cánh ngạnVượt qua hết thảy con đường ác Mau chóng chứng đặng Bồ-đề quả亦如過去無量佛 威光普照眾生界Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 7 TuequangFoundationDiệc như quá khứ vô lượng Phật Uy quang phổ chiếu chúng sanh giớiCũng như Chư Phật đời quá khứ Hào quang chiếu sáng khắp thế giới為彼群生大導師 度脫老死令安隱Vi bỉ quần sanh Đại Đạo sư Độ thoát lão tử lệnh an ổnLàm vị Đạo sư của chúng sanh Độ thoát già chết khiến an ổn常行布施及戒忍 精進定慧六波羅Thường hành bố thí cập giới nhẫn Tinh tấn định tuệ lục ba laThường hành bố thí cùng nhẫn nhục Tinh tấn định huệ lục Ba La未度有情令得度 已度之者使成佛vị độ hữu tình lệnh đắc độ Dĩ độ chi giả sử thành PhậtHữu tình chưa độ khiến được độ Nếu đã độ rồi khiến thành Phật我以一切伸供養 百千俱胝那由他Ngã dĩ nhất thiết thân cung dưỡng Bách thiên câu chi na-do-thaCon nguyện cúng dường hết tất cả Đến khắp hằng sa nhiều cõi nước恒河沙數佛世尊 令我成就寂滅果Hằng-hà sa-số Phật Thế tôn Lệnh ngã thành tựu tịch diệt quảHằng hà sa số Phật Thế Tôn. Khiến con thành tựu quả tịch diệt復有十方諸佛剎 恒放光明照一切Phục hữu thập phương chư Phật sát Hằng phóng quang minh chiếu nhất thiếtLại có mười phương cõi nước Phật Thường phóng hào quang chiếu tất cả殊勝莊嚴無等倫 願我成就利群品Thù thắng trang nghiêm vô đẳng luân Nguyện ngã thành tựu lợi quần phẩmThù thắng trang nghiêm không thể sánh Con nguyện thành tựu lợi quần sanh所有無邊世界中 輪迴諸趣眾生類sở hữu vô biên thế giới trung Luân-hồi chư thú chúng sanh loạiHết thảy vô biên các cõi nước Luân hồi ác thú các chúng sanh速生我剎受快樂 不久俱成無上道Tốc sanh ngã sát thọ khoái lạc Bất cửu câu thành Vô Thượng đạoMau sanh nước con nhiều khoái lạc Chẳng lâu đều thành Vô Thượng đạo願我精進恒決定 常運慈心拔有情Nguyện ngã tinh tấn hằng quyết định Thường vận từ tâm bạt hữu tìnhNguyện con tinh tấn thường quyết định Thường vận từ tâm cứu hữu tình度盡阿鼻苦眾生 所發弘誓永不斷độ tận A-tì khổ chúng sanh Sở phát hoằng thệ vĩnh bất đoạnCứu độ chúng sanh khổ A-tỳ Phát thề nguyện lớn chẳng hề đoạn.爾時世尊告阿難言。彼作法苾芻說是偈已。nhĩ thời Thế tôn cáo A-nan ngôn。bỉ tác Pháp bật sô thuyết thị kệ dĩLúc bấy giờ Thế Tôn bảo Ngài A-nan, Tác Pháp Tỳ-kheo nói xong kệ này,白世自在王如來。bạch Thế tự tại Vương Như Lai。bạch Thế Tự Tại Vương Như Lai,我今發阿耨多羅三藐三菩提心。樂求無上正等正覺。唯願世尊。ngã kim phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm。lạc cầu Vô Thượng chánh đẳng ChánhGiác。duy nguyện Thế tôn。con nay phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác , vui cầu Vô Thượng Chánh Đẳng ChánhGiác , kính mong Thế Tôn說諸佛剎功德莊嚴。若我得聞。thuyết chư Phật sát công đức trang nghiêm。nhược ngã đắc văn。nói công đức trang nghiêm các cõi nước Phật. Nếu con được nghe,恒自修持嚴土之行。爾時世自在王如來。告作法苾芻言。hằng tự tu trì nghiêm độ chi hành。nhĩ thời Thế tự tại Vương Như Lai。cáo tác Phápbật sô ngôn。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 8 TuequangFoundationsẽ thường tu trì các hạnh trang nghiêm cõi nước. Lúc bấy giờ Thế Tự Tại Vương Như Laibảo tác Pháp Tỳ-kheo:汝自思惟。修何方便。而能成就佛剎莊嚴。nhữ tự tư duy tu hà phương tiện nhi năng thành tựu Phật sát trang nghiêmÔng tự suy nghĩ, tu phương tiện gì mà có thể thành tựu trang nghiêm Phật độ?苾芻白言。我智慧微淺。不能了知嚴剎之行。bật sô bạch ngôn。ngã trí tuệ vi thiển。bất năng liễu tri nghiêm sát chi hành。Tỳ-kheo bạch rằng, trí huệ con nông cạn, không thể liễu tri các hạnh trang nghiêm cõinước,如來應正遍知。Như Lai ứng Chánh-biến-Tri。xin đức Như Lai Ứng Chánh Biến Tri願為宣說諸佛剎土莊嚴之事。時世自在王如來。nguyện vi tuyên thuyết chư Phật sát độ trang nghiêm chi sự。thời Thế tự tại Vương NhưLai。vì con mà tuyên thuyết các việc của cõi nước trang nghiêm. Bấy giờ Thế Tự Tại VươngNhư Lai即為宣說八十四百千俱胝那由佛剎功德莊嚴廣大圓滿之相。tức vi tuyên thuyết bát thập tứ bách thiên câu chi na do Phật sát công đức trangnghiêm quảng Đại viên mãn chi tướng。liền tuyên thuyết tướng viên mãn rộng lớn, công đức trang nghiêm của tám mươi bốn cõinước Phật,經於一劫方可究竟。爾時阿難聞是事已。Kinh ư nhất kiếp phương khả cứu cánh。nhĩ thời A-nan văn thị sự dĩ。trải qua một kiếp mới xong. Bấy giờ ngài A-nan nghe xong,白佛言。世尊。bạch Phật ngôn。Thế tôn。bạch Phật rằng, thưa Thế Tôn !彼世自在王佛壽量長短云何說土經於一劫。佛告阿難。彼佛壽命滿四十劫。bỉ Thế tự tại Vương Phật thọ lượng trường đoản vân hà thuyết độ Kinh ư nhấtkiếp。Phật cáo A-nan。bỉ Phật thọ mạng mãn tứ thập kiếp。Đức Phật Thế Tự Tại Vương thọ mạng lâu dài, tại sao lại nói trải qua một kiếp? Phậtbảo A-nan: Đức Phật đó thọ mạng đủ bốn mươi kiếp.阿難。彼作法苾芻。A-nan。bỉ tác Pháp bật sô。A-nan và Tác Pháp Tỳ-kheo聞佛所說八十四百千俱胝那由他佛剎功德莊嚴之事。văn Phật sở thuyết bát thập tứ bách thiên câu chi na-do-tha Phật sát công đức trangnghiêm chi sự。nghe Phật nói các công đức trang nghiêm của tám mươi bốn vạn cõi nước Phật,明了通達如一佛剎。即時會中頭面禮足。辭佛而退。minh liễu thông đạt như nhất Phật sát。tức thời hội trung đầu lễ túc từ Phật nhi thốihiểu rõ thông suốt như một cõi nước Phật, liền đảnh lễ dưới chân đức Thế tôn, rồi luira,往一靜處獨坐思惟。修習功德莊嚴佛剎。vãng nhất tĩnh xử độc tọa tư duy。tu tập công đức trang nghiêm Phật sát。ngồi yên lặng một bên suy nghĩ. Sau đó phát tâm tu tập công đức trang nghiêm cõi nướcPhật,發大誓願經於五劫。爾時作法苾芻。phát Đại thệ nguyện Kinh ư ngũ kiếp。nhĩ thời tác Pháp bật sô。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 9 TuequangFoundationphát đại thề nguyện, tu tập như thế trải qua năm kiếp. Bấy giờ Tác Pháp Tỳ-kheo復詣世自在王如來所。五體投地禮世尊足。禮已合掌。phục nghệ Thế tự tại Vương Như Lai sở。ngũ thể đầu địa lễ Thế tôn túc。lễ dĩ hợpchưởng。lại đến chỗ Thế Tự Tại Vương Như Lai, năm vóc gieo sát đất đảnh lễ Thế Tôn,白佛言。世尊。bạch Phật ngôn。Thế tôn。rồi bạch Phật rằng, thưa Thế Tôn!如是八十四百千俱胝那由他佛剎。功德莊嚴所行行願。我今成就。như thị bát thập tứ bách thiên câu chi na-do-tha Phật sát。công đức trang nghiêm sởhạnh hành nguyện。ngã kim thành tựu。như vậy tám mươi bốn vạn na do tha cõi nước Phật, đều là công đức trang nghiêm sởhành hạnh nguyện. Nay Ta mới thành tựu時世自在王如來告苾芻言。善哉善哉。thời Thế tự tại Vương Như Lai cáo bật sô ngôn。Thiện tai Thiện tai。Bấy giờ Thế Tự Tại Vương Như Lai bảo Tỳ-kheo: Lành thay lành thay!。汝之行願思惟究竟。今正是時為眾解說。時諸菩薩。nhữ chi hành nguyện tư duy cứu cánh。kim chánh thị thời vi chúng giải thuyết thời chưBồ-tát。hạnh nguyện tư duy của ông thật rốt ráo, nay đúng thời vì chúng giải nói. Bấy giờ cácBồ-tát聞是法已得大善利。能於佛剎修習莊嚴。văn thị Pháp dĩ đắc Đại thiện lợi。năng ư Phật sát tu tập trang nghiêm。nghe Pháp rồi được đại lợi ích, có thể ở trong cõi Phật, tu tập các công đức trangnghiêm.爾時作法苾芻。聞佛聖旨。nhĩ thời tác Pháp bật sô。văn Phật Thánh chỉ。Bấy giờ Tác Pháp Tỳ-kheo nghe Phật chỉ dạy,偏袒右肩右膝著地。合掌向佛即為宣說。世尊。我發誓言。Thiên đản hữu kiên hữu tất trứ địa。hợp chưởng hướng Phật tức vi tuyên thuyết。Thếtôn。ngã phát thệ ngôn。bày vai áo bên phải, gối bên phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về phía Phật thưa, thưaThế Tôn!con phát lời nguyện,願如世尊證得阿耨多羅三藐三菩提。nguyện như Thế tôn chứng đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。nguyện khi Như Lai Thế Tôn chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác,所居佛剎。具足無量不可思議功德莊嚴。sở cư Phật sát。cụ túc vô lượng bất khả tư nghị công đức trang nghiêmcõi nước Chư Phật đầy đủ vô lượng công đức trang nghiêm không thể nghĩ bàn,所有一切眾生。及焰摩羅界。三惡道中地獄餓鬼畜生。sở hữu nhất thiết chúng sanh。cập diệm ma la giới。tam ác đạo trung Địa-ngục ngạ quỷsúc sanh。tất cả chúng sanh và cõi A-tu-la, cùng ba ác đạo địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh,皆生我剎受我法化。giai sanh ngã sát thọ ngã Pháp hóa。đều sanh trong nước con, tiếp thọ Pháp con giáo hóa,不久悉成阿耨多羅三藐三菩提。一切皆得身真金色。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 10 TuequangFoundationbất cửu tất thành a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。nhất thiết giai đắc thân chân kimsắc。chẳng lâu sẽ thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Tất cả đều được thân sắc vàngròng.世尊。我得菩提成正覺已。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。Thưa Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đề , thành Chánh Giác,十方世界所有眾生。令生我剎如諸佛土。人天之眾。thập phương thế giới sở hữu chúng sanh。lệnh sanh ngã sát như chư Phật độ。nhân Thiênchi chúng。nguyện cho chúng thiên nhơn trong mười phương cõi nước sanh vào trong cõi nước connhư cõi Phật,遠離分別諸根寂靜。viên li phân biệt chư căn tịch tĩnh。xa lìa phân biệt, các căn tịch tĩnh,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。đều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Bạch Thế Tôn! nguyện sau con đắc Bồ-đềthành Chánh Giác rồi,十方世界所有眾生。令生我剎得大神通。thập phương thế giới sở hữu chúng sanh。lệnh sanh ngã sát đắc Đại Thần thông。nguyện cho hết thảy chúng sanh trong mười phương thế giới sanh vào trong cõi nướccon, đều được đại thần thông,經一念中周遍巡歷百千俱胝那由他佛剎。Kinh nhất trung châu biến tuần lịch bách thiên câu chi na-do-tha Phật sát。trong một niệm, có thể đi khắp na-do-tha cõi Phật,供養諸佛深植善本。悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。cung dưỡng chư Phật thâm thực thiện bổn。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tamBồ-đề。Thế tôn。cúng dường chư Phật, sâu trồng gốc thiện, thảy đều khiến đắc Vô Thượng Chánh ĐẳngChánh Giác. Thưa Thế tôn!我得菩提成正覺已。所有眾生令生我剎。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sátsau khi con đắc Bồ-đề thành Chánh Giác, nguyện hết thảy chúng sanh khiến đều sanhtrong nước con,一切皆得宿命通。nhất thiết giai đắc tú mạng thông。tất cả đều được Túc mạng thông,能善觀察百千俱胝那由他劫過去之事。năng thiện quan sát bách thiên câu chi na-do-tha kiếp quá khứ chi sựhay khéo quan sát các việc trong na-do-tha kiếp quá khứ,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提。成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。con khiến cho tất cả chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! sau khicon đắc Bồ-đề thành Chánh Giác ,所有眾生令生我剎。一切皆得清淨天眼。sở chúng sanh lệnh sanh ngã sát。nhất thiết giai đắc thanh tịnh Thiên nhãnPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 11 TuequangFoundationnguyện cho các chúng sanh đều sanh vào cõi nước của con, tất cả đều được thiên nhãnthanh tịnh,能見百千俱胝那由他世界麁細色相。năng kiến bách thiên câu chi na-do-tha thế giới thô tế sắc tướng。có thể thấy được sắc tướng thô tế trong na do tha cõi nước,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。đều khiến được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đềthành Chánh Giác,所有眾生令生我剎。一切皆得他心通。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát。nhất thiết giai đắc tha tâm thông。nguyện cho các chúng sanh đều sanh trong cõi nước con, tất cả đều được Tha tâm thông,善能了知百千俱胝那由他眾心心所法。thiện năng liễu tri bách thiên câu chi na-do-tha chúng tâm tâm sở Pháp。khéo hay liễu tri các tâm pháp và tâm sở pháp trong ức na-do-tha,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。đều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn!我得菩提成正覺已。所有眾生令生我剎。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sátsau khi con đắc Bồ-đề thành Chánh Giác, nguyện cho các chúng sanh sanh vào trong cõinước của con,一切皆得住正信位。離顛倒想堅固修習。nhất thiết giai đắc trụ chánh tín vị。ly điên đảo tưởng kiên cố tu tậptất cả đều được trụ vào ngôi chánh tín, xa lìa điên đảo tưởng, kiên cố tu tập,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。tất cả đều khiến thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! sau khi Con đắcBồ-đề, thành Chánh Giác ,所有眾生令生我剎。所修正行善根無量。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát。sở tu chánh hành thiện căn vô lượngnguyện cho các chúng sanh sanh vào trong cõi nước con, tu vô lượng chánh hạnh thiệncăn,遍圓寂界而無間斷。biến viên tịch giới nhi vô gián đoạn。biến khắp cõi nước tịch tịnh không gián đoạn,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。đều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đềthành Chánh Giác,所有眾生令生我剎。雖住聲聞緣覺之位。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát。tuy trụ Thanh văn Duyên giác chi vịnguyện cho các chúng sanh đều sanh vào trong cõi nước con, tuy trụ vào quả vị Thanhvăn Duyên giác,往百千俱胝那由他寶剎之內。遍作佛事。vãng bách thiên câu chi na-do-tha bảo sát chi nội。biến tác Phật sự。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 12 TuequangFoundationcũng đến trong trăm ngàn ức na-do-tha cõi nước, khắp làm Phật sự,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。đều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn, sau khi con đắc bồ Bồ-đề, thành Chánh Giác ,所有眾生令生我剎。一切皆得無邊光明。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát nhất thiết giai đắc vô biên quang-minh。nguyện chúng sanh sanh vào trong cõi nước con, tất cả đều được vô biên hào quang,而能照曜百千俱胝那由他諸佛剎土。nhi năng chiếu diệu bách thiên câu chi na-do-tha chư Phật sát độ。chiếu sáng rực trăm ngàn ức na-do-tha cõi nước của chư Phật,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。đều khiến thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn!我得菩提成正覺已。所有眾生令生我剎。命不中夭。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát。mạng bấttrung yêu。sau khi con đắc Bồ-đề thành Chánh Giác, khiến cho các chúng sanh vào trong cõi nướccon, không bị yểu mạng,壽百千俱胝那由他劫。thọ bách thiên câu chi na-do-tha kiếp。thọ mạng lâu dài trăm ngàn ức na-do-tha kiếp,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。đều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! sau khi con đắc Bồ-đề,thành Chánh Giác,所有眾生令生我剎。無不善名。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát。vô bất thiện danh。nguyện cho các chúng sanh đều sanh vào trong cõi nước con, không ai không tu hànhthiện pháp,聞無量無數諸佛剎土。無名無號無相無形。無所稱讚。văn vô lượng vô sổ chư Phật sát độ。vô danh vô hiệu vô tướng vô hình。vô sở xưng tán。nghe vô lượng vô số cõi nước chư Phật, đối với các pháp vô danh, vô hiệu, vô tướng,vô hình, vô sở xưng tán,而無疑謗身心不動。nhi vô nghi báng thân tâm bất động。thì không nghi ngờ phỉ báng, thân tâm bất động,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。đều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! sau khi con đắc Bồđề, thành Chánh Giác,所有眾生求生我剎。念吾名號發志誠心堅固不退。sở hữu chúng sanh cầu sanh ngã sát。niệm ngô danh hiệu phát chí thành tâm kiên cố bấtthối。nguyện cho các chúng sanh sanh vào trong cõi nước con, niệm danh hiệu con, phát tâmchí thành, kiên cố không thối chuyển,Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 13 TuequangFoundation彼命終時。我令無數苾芻現前圍繞來迎彼人。bỉ mạng chung thời lệnh vô sổ bật sô hiện tiền vây quanh lai nghênh bỉ nhân。người ấy khi mạng chung, con khiến vô số Tỳ-kheo vây quanh trước người đó,經須臾間得生我剎。Kinh tu du gian đắc sanh ngã sát。trong giây lát liền sanh qua cõi nước con,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。đều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đề ,thành Chánh Giác,所有十方無量無邊。無數世界一切眾生。sở hữu thập phương vô lượng vô biên。vô sổ thế giới nhất thiết chúng sanh。nguyện cho chúng sanh mười phương vô lượng vô biên vô số thế giới,聞吾名號發菩提心。種諸善根隨意求生。văn ngô danh hiệu phát Bồ-đề tâm。chủng chư thiện căn tùy ý cầu sanhkhi nghe danh hiệu con liền phát Bồ-đề tâm, trồng các căn lành, thọ sanh tùy nguyện,諸佛剎土無不得生。悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。chư Phật độ vô bất đắc sanh。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề sanhvào trong cõi nước của chư Phật, đều khiến thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.世尊。我得菩提成正覺已。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。Thưa Thế Tôn! Con sau khi đắc Bồ-đề, thành Chánh Giác,所有眾生令生我剎。皆具三十二種大丈夫相。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát giai cụ tam thập nhị chủng Đại trượng phu tướngnguyện cho các chúng sanh đều sanh vào trong cõi nước con, đều đủ ba mươi hai tướngđại trượng phu,一生令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。nhất sanh lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。vừa sanh vào liền khiến được Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! sau khicon đắc Bồ-đề, thành Chánh Giác,所有眾生令生我剎。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát。nguyện cho các chúng sanh sanh vào trong cõi nước con,若有大願未欲成佛為菩薩者。我以威力。令彼教化一切眾生。nhược hữu Đại nguyện vị dục thành Phật vi Bồ-tát giả。ngã dĩ uy lực lệnh bỉ giáo hóanhất thiết chúng sanh。nếu có đại nguyện chưa muốn thành Phật mà chỉ làm Bồ-tát, con dùng oai lực khiến kiagiáo hoá tất cả chúng sanh,皆發信心。修菩提行。普賢行。寂滅行。giai phát tín tâm。tu Bồ-đề hành。Phổ Hiền hành。tịch diệt hành。đều phát tín tâm, tu Bồ-đề hạnh, Phổ Hiền hạnh, Tịch Diệt hạnh,淨梵行最勝行。及一切善行。tịnh phạm hành tối thắng hành。cập nhất thiết thiện hành。Tịnh Phạm hạnh, Tối Thắng hạnh, và tất cả thiện hạnh,悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 14 TuequangFoundationđều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đề,thành Chánh Giác,所有眾生令生我剎。sở hữu chúng sanh lệnh sanh ngã sát。nguyện cho các chúng sanh đều sanh vào trong cõi nước con,於一切處承事供養無量百千俱胝那由他諸佛。種諸善根。ư nhất thiết xử thừa sự cung dưỡng vô lượng bách thiên câu chi na-do-tha chưPhật。chủng chư thiện căn。trong tất cả mọi nơi đều thừa sự cúng dường vô lượng trăm ngàn ức na-do-tha cõi nướcchư Phật, trồng các căn lành,隨意所求無不滿願。悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。tùy ý sở cầu vô bất mãn nguyên。tất giai lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đềnguyện cầu điều gì cũng mãn nguyện, đều khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.世尊。我得菩提成正覺已。我剎土中所有菩薩。Thế tônngã ồ đề thành Chánh Giác dĩ。ngã sát độ trung sở hữu Bồ-tát。Thưa Thế Tôn! sau khi con đắc Bồ-đề, thành Chánh Giác, nguyện cho tất cả Bồ-tát trongcõi nước con,皆得成就一切智慧。善談諸法祕要之義。giai đắc thành tựu nhất thiết trí huệ, thiện đàm chư Pháp bí yếu chi nghĩađều được thành tựu Nhất thiết trí huệ, giỏi luận đàm nghĩa bí yếu của các pháp,不久速成阿耨多羅三藐三菩提。世尊。bất cửu tốc thành a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。chẳng lâu sẽ thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn!我得菩提成正覺已。我居寶剎所有菩薩。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。ngã cư bảo sát sở hữu Bồ-tát。sau khi con đắc Bồ-đề thành Chánh Giác, các Bồ-tát trong cõi nước con發勇猛心運大神通。往無量無邊無數世界諸佛剎中。phát dũng mãnh tâm vận Đại Thần thông。vãng vô lượng vô biên vô sổ thế giới chư Phậtsát trung。đều phát tâm dõng mãnh, vận đại thần thông, đến vô lượng vô biên vô số thế giới cõinước chư Phật,以真珠瓔珞。寶蓋幢幡。衣服臥具。dĩ chân châu anh lạc。bảo cái tràng phiên。y phục ngọa cụ。đem chân châu anh lạc, bảo cái tràng phang, y phục ngoại cụ,飲食湯藥。香華伎樂。供養承事迴求菩提。ẩm thực thang dược。hương hoa kĩ nhạc。cung dưỡng thừa sự hồi cầu Bồ-đềđồ ăn uống thuốc thang, hương hoa kĩ nhạc cúng dường hồi hướng Bồ-đề,速得成就阿耨多羅三藐三菩提。世尊。tốc đắc thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。mau thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn!我得菩提成正覺已。我居寶剎所有菩薩。發大道心。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ ngã cư bảo sát sở hữu Bồ-tát。phát Đại Đạo tâmsau khi con thành tựu Bồ-đề đẳng Chánh Giác, trong cõi nước con, các Bồ-tát đều phátĐại Đạo tâm,欲以真珠瓔珞。寶蓋幢幡衣服臥具。飲食湯藥。dục dĩ chân châu anh lạc。bảo cái tràng phiên y phục ngọa cụ。ẩm thực thang dược。đều muốn dùng chân châu anh lạc, bảo cái tràng phang, y phục ngoạ cụ, đồ ăn uốngthuốc thang,香華伎樂。hương hoa kĩ nhạc。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 15 TuequangFoundationhương hoa kĩ nhạc,承事供養他方世界無量無邊諸佛世尊。而不能往。我於爾時以宿願力。thừa sự cung dưỡng tha phương thế giới vô lượng vô biên chư Phật Thế tôn。nhi bấtnăng vãng。ngã ư nhĩ thời dĩ tú nguyện lực。thừa sự cúng dường vô lượng vô biên chư Phật Thế Tôn trong các cõi nước, cúng dườngnhư vậy mà không chấp trước. Bấy giờ con dùng nguyện lực令彼他方諸佛世尊。lệnh bỉ tha phương chư Phật Thế tôn。khiến chư Phật Thế Tôn trong các cõi nước,各舒手臂至我剎中受是供養。令彼速成阿耨多羅三藐三菩提。世尊。các thư thủ tý chí ngã sát trung thọ thị cung dưỡng。lệnh bỉ tốc thành a nậu đa latam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。đều dơ cánh tay đến trong cõi nước con thọ nhận sự cúng dường, khiến mau thành VôThượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn!我得菩提成正覺已。我居寶剎所有菩薩。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。ngã cư bảo sát sở hữu Bồ-tát。sau khi con đắc Bồ-đề , thành Chánh Giác, các Bồ-tát trong cõi nước con ở,隨自意樂不離此界。欲以真珠瓔珞。寶蓋幢幡。tùy tự ý lạc bất ly thử dục dĩ chân châu anh lạc。bảo cái tràng phiên。tùy theo chỗ ở thường an lạc, không xa lìa cảnh giới ấy, con muốn dùng chân châu anhlạc, bảo cái tràng phang,衣服臥具。飲食湯藥。香華伎樂。y phục ngọa cụ。ẩm thực thang dược。hương hoa kĩ nhạc。y phục ngoạ cụ, đồ ăn uống thuốc thang, hương hoa kĩ nhạc,供養他方無量諸佛。又復思惟。如佛展臂至此受供。cung dưỡng tha phương vô lượng chư Phật。hựu phục tư duy。như Phật triển tý chí thửthọ cung。cúng dường vô lượng chư Phật cõi nước khác. Lại suy nghĩ, nếu như Phật dơ cánh tayđến đây thọ cúng,劬勞諸佛令我無益。作是念時。我以神力。cù lao chư Phật lệnh ngã vô ích。tác thị niệm thời。ngã dĩ Thần lực。thì nhọc nhằn chư Phật, làm cho con không có lợi ích gì. Liền nghĩ rằng, con dùngthần lực令此供具自至他方諸佛面前。一一供養。lệnh thử cung cụ tự chí tha phương chư Phật diện tiền。nhất nhất cung dưỡng。khiến cho các đồ cúng tự đến trước chư Phật trong các cõi nước, mỗi mỗi cúng dường.爾時菩薩。不久悉成阿耨多羅三藐三菩提。nhĩ thời Bồ-tát。bất cửu tất thành a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Bấy giờ các Bồ-tát không lâu đều thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.世尊。我得菩提成正覺已。我居寶剎所有菩薩。Thế tôn ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ ngã cư bảo sát sở hữu Bồ-tát。Thưa Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đề, thành Chánh Giác, các Bồ-tát trong cõi nước con身長十六由旬。得那羅延力。thân trường thập lục do-tuần。đắc na la duyên lực。đều được thân dài mười sáu do tuần, được sức mạnh như Na La Diên,身相端嚴光明照曜。善根具足。成就阿耨多羅三藐三菩提。thân tướng đoan nghiêm quang-minh chiếu diệu。thiện căn cụ túc。thành tựu a nậu đa latam miểu tam Bồ-đề。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 16 TuequangFoundationthân tướng đoan trang, hào quang chiếu sáng, thiện căn đầy đủ, thành tựu Vô ThượngChánh Đẳng Chánh Giác.世尊我得菩提成正覺已。Thưa Thế tôn! ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。Thưa Thế Tôn!Con sau khi được Bồ-đề, thành Chánh Giác,我居寶剎所有菩薩。為諸眾生通達法藏。ngã cư bảo sát sở hữu Bồ-tát。vi chư chúng sanh thông đạt Pháp tạng。nguyện cho các Bồ-tát trong cõi nước con khiến các chúng sanh thông đạt Pháp tạng,安立無邊一切智慧斷盡諸結悉得證成阿耨多羅三藐三菩提。an lập vô biên nhất thiết trí tuệ đoạn tận chư kết tất đắc chứng thành a nậu đa latam miểu tam Bồ-đề。an lập vô biên Nhất thiết trí huệ, chặt đứt các kiết phược, chứng thành Vô ThượngChánh Đẳng Chánh Giác.世尊。我得菩提成正覺已。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。Thưa Thế Tôn! Con sau khi đắc Bồ-đề thành Chánh Giác ,我居寶剎所有菩薩。以百千俱胝那由他種種珍寶造作香爐。ngã cư bảo sát sở hữu Bồ-tát。dĩ bách thiên câu chi na-do-tha chủng chủng trân bảotạo tác hương lô。nguyện cho các Bồ-tát trong cõi nước con đem châu báu trong trăm ngàn ức na do thacõi nước làm lò hương,下從地際上至空界。常以無價栴檀之香。hạ tòng địa thượng chí không giới。thường dĩ vô giá chiên đàn chi hương。dưới từ cõi người cho đến cõi trời, thường dùng hương chiên đàn vô giá,普薰供養十方諸佛。phổ huân cung dưỡng thập phương chư Phật。khắp cúng dường mười phương chư Phật,令得速成阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。lệnh đắc tốc thành a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。khiến mau thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đề,thành Chánh Giác,所居佛剎廣博嚴淨光瑩如鏡。sở cư Phật sát quảng bác nghiêm Tịnh Quang oánh như kính。thì các cõi nước Phật đều nghiêm tịnh, sáng sạch như gương,悉能照見無量無邊一切佛剎。眾生覩者生希有心。tất năng chiếu kiến vô lượng vô biên nhất thiết Phật sát。chúng sanh đổ giả sanh hihữu tâm。chiếu soi vô lượng vô biên tất cả cõi nước Phật, chúng sanh thấy rồi lòng sanh quýhiếm,不久速成阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。bất cửu tốc thành a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành ChánhGiác dĩ。không lâu sẽ thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! sau khi con đắc Bồđề, thành Chánh Giác,我居寶剎所有菩薩。晝夜六時恒受快樂。ngã cư bảo sát sở hữu Bồ-tát。trú dạ lục thời hằng thọ khoái lạc。thì các Bồ-tát trong cõi nước con ở, ngày đêm sáu thời thường an vui過於諸天。入平等總持門。身光普照無邊世界。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 17 TuequangFoundationquá ư chư Thiên。nhập bình đẳng tổng trì môn。thân quang phổ chiếu vô biên thế giớihơn cả chư Thiên, nhập Bình đẳng Tổng trì Môn, thân chói ánh sáng khắp soi vô biênthế giới,不久得成阿耨多羅三藐三菩提。世尊。bất cửu đắc thành a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。không lâu sẽ thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn!我得菩提成正覺已。所有十方無量無邊。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。sở hữu thập phương vô lượng vô biênsau khi con đắc Bồ-đề thành Chánh Giác, mong sao cho tất cả nữ nhân trong mười phươngvô lượng vô biên thế giới,無數世界一切女人。若有厭離女身者。vô sổ thế giới nhất thiết nữ nhân。nhược hữu yếm ly nữ thân giả。nếu có lòng nhàm chán thân gái,聞我名號發清淨心歸依頂禮。văn ngã danh hiệu phát thanh tịnh tâm quy y đính lễ。nghe danh hiệu con, liền phát thanh tịnh tâm quy y đảnh lễ,彼人命終即生我剎成男子身。悉皆令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。bỉ nhân mạng chung tức sanh ngã sát thành nam tử thân。tất giai lệnh đắc a nậu đa latam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。người nữ đó mạng chung sẽ sanh vào cõi nước con, biến thành nam tử, con sẽ khiến đắcVô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn!我得菩提成正覺已。所有十方無量無邊。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。sở hữu thập phương vô lượng vô biên。sau khi con đắc Bồ-đề, thành Chánh Giác, thì Thanh văn Duyên giác trong mười phươngvô lượng vô biên無數佛剎聲聞緣覺。聞我名號修持淨戒。vô sổ Phật sát văn Duyên giác。văn ngã danh hiệu tu trì tịnh giới。vô số cõi Phật khi nghe danh hiệu con, phát tâm tu trì tịnh giới,堅固不退速坐道場。成就阿耨多羅三藐三菩提。kiên cố bất thối tốc tọa đạo trườngthành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。kiên cố không thối chuyển, mau đến chốn đạo tràng, thành tựu Vô Thượng Chánh ĐẳngChánh Giác .世尊。我得菩提成正覺已。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。Thưa Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đề, thành Chánh Giác,所有十方無量無邊。不可思議無等佛剎一切菩薩。sở hữu thập phương vô lượng vô biên。bất khả tư nghị vô đẳng Phật sát nhất thiết Bồtát。nguyện cho tất cả Bồ-tát trong mười phương vô lượng vô biên cõi nước không thể nghĩbàn,聞我名號五體投地禮拜歸命。văn ngã danh hiệu ngũ thể đầu địa lễ bái quy mạng。khi nghe danh hiệu con, năm vóc gieo sát đất lễ bái quy mạng,復得天上人間一切有情。尊重恭敬親近侍奉增益功德。phục đắc Thiên thượng nhân gian nhất thiết hữu tình。tôn trọng cung kính thân cận thịphụng tăng ích công đức。lại được tất cả hữu tình trong cõi nhân gian và cõi trời đều tôn trọng cung kính gầngũi phụng sự, nhờ đó mà tăng trưởng lợi ích công đức,成就阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 18 TuequangFoundationthành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thành Chánh Giác dĩ。thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! sau khi con đắc Bồ-đề, thànhChánh Giác,所有眾生發淨信心。為諸沙門婆羅門。sở hữu chúng sanh phát tịnh tín tâm。vi chư Sa Môn Bà-la-môn。nguyện cho tất cả chúng sanh đều phát tịnh tín tâm, vì các Sa Môn, Bà La môn染衣洗衣裁衣縫衣修作僧服。nhiễm y tẩy y tài y phùng y tu tác tăng phục。làm các phước điền như mhuộm áo, giặt áo, cắt may áo,或自手作或使人作。作已迴向。是人所感。hoặc tự thủ hoặc sử nhân tác。tác dĩ hồi hướng。thị nhân sở cảm。hoặc tự tay làm hoặc khiến người khác làm, xong rồi hồi hướng cho người. Nhờ công đứcnày八十一生得最上衣隨身豐足。於最後身來生我剎。bát thập nhất sanh đắc tối thượng y tùy thân phong túc。ư tối hậu thân lai sanh ngãsát。mà trong tám mươi mốt đời được y áo dư dật tối thượng, trong kiếp cuối cùng sanh vàocõi nước con,成就阿耨多羅三藐三菩提。thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.佛說大乘無量壽莊嚴經卷上Phật thuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh quyển thượngPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm KinhQuyển Thượng.%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www. daitangvietnam. comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và Lược Dịch SunApr 30 22:02:03 2006Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Thượng 19 TuequangFoundationPHẬT THUYẾT ĐẠI THỪAVÔ LƯỢNG THỌ TRANG NGHIÊM KINHQuyển TrungĐại Chánh (Taisho) vol. 12, no. 363Hán dịch: Đại Sư Pháp HiềnPhiên âm & lược dịch điện tử: Nguyên Tánh & Nguyên HiểnViệt dịch: Thích Nữ Hương Trí (04-2007)Biên tập : Thích Phước NghiêmTuệ Quang Wisdom Light FoundationPO Box 91748, Henderson, NV 89009Website http://www. daitangvietnam. comEmail info@daitangvietnam. comPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 20 20 Tuequang FoundationTUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www. daitangvietnam. comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và Lược DịchSun Apr 30 22:02:03 2006%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%【經文資訊】大正新脩大藏經 第十二冊 No. 363《佛說大乘無量壽莊嚴經》CBETA 電子佛典 V1. 15 普及版
【Kinh văn tư tấn 】Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh đệ thập nhị sách No. 363《Phậtthuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh 》CBETA điện tử Phật Điển V1. 15phổ cập bản【Kinh văn tư tấn 】Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh thứ mười hai sách No.363《Phật nói Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh 》CBETA điện tử Phật ĐiểnV1. 15 khắp cùng bản# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 363 佛說大乘無量壽莊嚴經, CBETA Chinese ElectronicTripitaka V1. 15, Normalized Version# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 363 Phật thuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trangnghiêm Kinh , CBETA Chinese Electronic Tripitaka V1. 15, Normalized Version# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 363 Phật nói Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêmKinh , CBETA Chinese Electronic Tripitaka V1. 15, Normalized Version%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
===佛說大乘無量壽莊嚴經卷中===
Phật thuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh quyển trungPhật Thuyết Đại thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh.Quyển Trung西天譯經三藏朝散大夫試光祿卿 明教大師臣法賢奉　詔譯Tây Thiên dịch Kinh Tam Tạng triêu tán Đại phu thí quang lộc khanh, Minh giáoĐại sư Thần Pháp hiền phụng chiếu dịchTây Thiên Dịch Kinh Tam Tạng Triêu Tán Đại phu thí quang lộc khanhMinh giáo Đại Sư Thần Pháp Hiền phụng chiếu dịch爾時作法苾芻白世尊言。nhĩ thời tác Pháp bật sô bạch Thế tôn ngôn。Bấy giờ Tỳ-kheo Tác Pháp bạch Phật:我得菩提成正覺已。所有一切眾生。ngã đắc Bồ- đề thành chánh giác dĩ。sở hữu nhất thiết chúng sanh。(Nguyện) sau khi con được Bồ-đề thành Chánh Giác, tất cả chúng sanh聞我名號永離熱惱心得清涼。行正信行得生我剎。văn ngã danh hiệu vĩnh ly nhiệt não tâm đắc thanh lương hành chánh tín hành đắcsanh ngã sát。nghe danh hiệu con, vĩnh viễn xa lìa phiền não, tâm đắc thanh lương, thực hànhchánh tín chánh hạnh, được sanh vào nước con,坐寶樹下證無生忍。成就阿耨多羅三藐三菩提。世尊。tọa bảo thụ hạ chứng vô sanh nhẫn。thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ- đềngồi dưới cây báu, chứng Vô Sanh Nhẫn, thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng ChánhGiác. Bạch Thế Tôn!我得菩提成正覺已。所有十方一切佛剎諸菩薩眾。ngã đắc Bồ- đề thành chánh giác dĩ。sở hữu thập phương nhất thiết Phật sát chưBồ-tát chúng。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 21 21 Tuequang Foundationsau khi con đắc Bồ-đề thành Chánh Giác, tất cả Bồ-tát trong mười phương cõiPhật,聞我名號應時證得寂靜三摩地。住是定已。văn ngã danh hiệu ứng thời chứng đắc tịch tĩnh Tam-ma-địa。trụ thị định dĩnghe danh hiệu con liền chứng đắc tịch tĩnh Tam-ma-địa. Trú trong định này於一念中。ư nhất niệm trung。chừng khoảng một niệm,得見無量無邊不可思議諸佛世尊。承事供養。成就阿耨多羅三藐三菩提。đắc kiến vô lượng vô biên bất khả tư nghị chư Phật Thế tôn。thừa sự cungdưỡng。thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ- đề。được thấy vô lượng vô biên không thể nghĩ bàn chư Phật Thế Tôn, thừa sự cúngdường, thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.世尊。我得菩提成正覺已。Thế tôn。ngã đắc Bồ- đề thành chánh giác dĩ。Bạch Thế Tôn! Sau khi con đắc Bồ-đề thành Chánh Giác,所有十方一切佛剎聲聞菩薩。聞我名號證無生忍。sở hữu thập phương nhất thiết Phật sát Thanh văn Bồ-tát。văn ngã danh hiệu chứngvô sanh nhẫn。tất cả Thanh văn Bồ-tát trong mười phương cõi Phật, khi nghe danh hiệu con liềnchứng Vô Sanh Nhẫn,成就一切平等善根。住無功用離加行故。thành tựu nhất thiết bình đẳng thiện căn trụ vô công dụng ly gia hành cố。thành tựu tất cả thiện căn, trú trong Vô công dụng ly da hạnh,不久令得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。bất cửu lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ-đề thànhchánh giác dĩ。chẳng lâu khiến đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! Sau khi conđắc Bồ-đề thành Chánh Giác,所有十方一切佛剎諸菩薩眾。sở hữu thập phương nhất thiết Phật sát chư Bồ-tát chúng。tất cả chúng Bồ-tát trong mười phương cõi Phật聞我名已生希有心。是人即得普遍菩薩三摩地。văn ngã danh dĩ sanh hi hữu tâm。thị nhân tức đắc phổ biến Bồ-tát Tam-ma-địanghe danh hiệu con, sanh tâm hi hữu, người này liền được Phổ Biến Bồ-tát Tam-mađịa.住此定已。於一念中。trụ thử định dĩ。ư nhất niệm trung。Ở trong định này chừng một niệm,得至無量無數不可思議諸佛剎中。恭敬尊重供養諸佛。đắc chí vô lượng vô sổ bất khả tư nghị chư Phật sát trung cung kính tôn trọngcung dưỡng chư Phật。liền được đến trong vô lượng vô số không thể nghĩ bàn cõi nước chư Phật, cungkính tôn trọng cúng dường chư Phật,成就阿耨多羅三藐三菩提。世尊。我得菩提成正覺已。thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ- đề。Thế tôn。ngã đắc Bồ- đề thành chánhgiác dĩ。thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn! Sau khi con được Bồ-đềthành Chánh Giác,於我剎中所有菩薩。或樂說法或樂聽法。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 22 22 Tuequang Foundationư ngã sát trung sở hữu Bồ-tát oặc lạc thuyết Pháp hoặc lạc thính Phápcác Bồ-tát trong cõi nước con hoặc thích thuyết pháp, hoặc thích nghe pháp,或現神足或往他方。隨意修習無不圓滿。hoặc hiện Thần túc hoặc vãng tha phương tùy ý tu tập vô bất viên mãn。hoặc hiện Thần túc hoặc đến phương khác, tùy nguyện tu tập, không gì không viênmãn,皆令證得阿耨多羅三藐三菩提。世尊。giai lệnh chứng đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。Thế tôn。đều khiến chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thưa Thế Tôn!我得菩提成正覺已。所有十方一切佛剎聞我名者。ngã đắc Bồ- đề thành chánh giác dĩ。sở hữu thập phương nhất thiết Phật sát vănngã danh giả。sau khi con được Bồ-đề thành Chánh Giác, tất cả cõi nước chư Phật trong mườiphương nghe tên con,應時即得初忍二忍乃至無生法忍。ứng thời tức đắc sơ nhẫn nhị nhẫn nãi chí vô sanh Pháp nhẫn。liền được Sơ Nhẫn, Nhị Nhẫn cho đến Vô Sanh Pháp Nhẫn,成就阿耨多羅三藐三菩提。爾時作法苾芻。thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ- đề。nhĩ thời tác Pháp bật sô。thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Lúc bấy giờ Tỳ-kheo Tác Pháp向彼佛前發如是願已。承佛威神即說頌曰。hướng bỉ Phật tiền phát như thị nguyện dĩ thừa Phật uy Thần tức thuyết tụng viếthướng về Đức Phật phát lời nguyện như vậy xong, nương oai thần của Phật nói bàikệ khen rằng:我今對佛前, 而發誠實願Ngã kim đối Phật tiền, Nhi phát thành thật nguyệnCon nay đối trước Phật, Phát thành nguyện chân thật獲佛十力身, 威德無等等Hoạch Phật thập lực thân, Uy đức vô đẳng đẳngĐược thân Phật Thập Lực, Oai đức không gì bằng復為大國王, 富豪而自在Phục vi Đại Quốc Vương, Phú hào nhi tự tạiLại làm Đại Quốc Vương, Giàu có và tự tại廣以諸財寶, 普施於貧苦Quảng dĩ chư tài bảo, Phổ thí ư bần khổRộng đem các của báu, Khắp bố thí người nghèo令彼諸群生, 長夜無憂惱Lệnh bỉ chư quần sanh, Trường dạ Vô ưu nãoKhiến cho các quần sanh, Đêm dài không ưu phiền出生眾善根, 成就菩提果Xuất sanh chúng thiện căn, Thành tựu Bồ- đề quảPhát sinh các thiện căn, Thành tựu Bồ-đề quả我若成正覺, 立名無量壽Ngã nhược thành chánh giác, Lập danh Vô-Lượng-ThọNếu con thành Chánh Giác, Danh Hiệu Vô Lượng Thọ眾生聞此號, 俱來我剎中chúng sanh văn thử Hiệu, Câu lai ngã sát trungChúng sanh nghe hiệu này, Đều đến cõi nước con如佛金色身, 妙相悉圓滿Được sắc thân như Phật, Diệu tướng đều viên mãnThân sắc vàng như Phật, Diệu tướng đều viên mãn亦以大慈心, 利益諸群品Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 23 23 Tuequang FoundationDiệc dĩ Đại từ tâm, Lợi ích chư quần phẩmCũng đem đại từ tâm, Lợi ích các quần sanh,願我智慧光, 廣照十方剎Nguyện ngã trí tuệ quang, Quảng chiếu thập phương sátNguyện ánh sáng trí huệ, Chiếu khắp mười phương cõi除滅諸有情, 貪瞋煩惱闇Trừ diệt chư hữu tình, Tham sân phiền não ámTrừ phiền não tham sân, Cho tất cả chúng sanh地獄鬼畜生, 悉捨三塗苦Địa-ngục quỷ súc sanh, Tất xả tam đồ khổĐịa Ngục, Quỷ, Súc Sanh, Đoạn tận tam đồ khổ亦生我剎中, 修習清淨行Diệc sanh ngã sát trung, Tu tập thanh tịnh hànhRồi sanh trong nước con, Tu tập thanh tịnh hạnh獲彼光明身, 如佛普照曜Hoạch bỉ quang minh thân, Như Phật phổ chiếu diệuThân được ánh quang minh, Như Phật chiếu khắp cùng日月珠寶光, 其明不可比Nhật nguyệt châu bảo quang, Kỳ minh bất khả bỉNhật nguyệt châu bảo quang, Ánh sáng không gì sánh願我未來世, 常作天人師Nguyện ngã vị lai thế, Thường tác Thiên Nhơn SưMong con ở đời sau, Thường làm thầy trời người百億世界中, 而作師子吼Bách ức thế giới trung, Nhi tác Sư-tử hốngTrong trăm ức thế giới, Thường làm Sư tử hống如彼過去佛, 所行慈愍行Như bỉ quá khứ Phật, Sở hạnh từ mẫn hànhNhư quá khứ chư Phật, Tu tập hạnh từ mẫn廣無量無邊, 俱胝諸有情Quảng vô lượng vô biên, Câu chi chư hữu tìnhĐộ vô lượng vô biên, Cõi nước các hữu tình圓滿昔所願, 一切皆成佛viên mãn tích sở nguyện, Nhất thiết giai thành PhậtViên mãn sở nguyện xưa, Tất cả đều thành Phật發是大願時, 三千大千界Phát thị Đại nguyện thời, Tam thiên Đại Thiên giớiKhi phát đại nguyện này, Ba ngàn đại Thiên giới震動遍十方, 天人空界中Chấn động biến thập phương, Thiên nhân không giới trungChấn động khắp mười phương, Trong cõi chúng Trời người散雨一切花, 栴檀及沈水Tán vũ nhất thiết hoa, Chiên đàn cập trầm thủyMưa rải tất cả hoa, Chiên đàn và trầm thuỷ稱讚大苾芻, 願力甚希有Xưng tán Đại bật sô, Nguyện lực thậm hi hữuKhen ngợi Đại Tỳ-kheo, Nguyện lực rất hi hữu決定當作佛, 廣利眾生界Quyết định đương tác Phật, Quảng lợi chúng sanh giớiQuyết định sẽ làm Phật, Rộng lợi ích chúng sanh.復次阿難。時作法苾芻。對世自在王如來。phục thứ A-nan。thời tác Pháp bật sô。đối Thế tự tại Vương Như Lai。Lại nữa này A-nan! bấy giờ Tác Pháp Tỳ-kheo đối trước Thế Tự Tại Vương Như Lai,Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 24 24 Tuequang Foundation及天人魔梵沙門婆羅門阿修羅等。cập Thiên Nhơn ma phạm Sa Môn Bà-la-môn A-tu-La đẳng。cùng Thiên Nhơn Ma Phạm Sa-môn Bà-la-môn, A-tu-la v.v.發是願已住真實慧。勇猛精進。修習無量功德。phát thị nguyện dĩ trụ chân thật tuệ dũng mãnh tinh tấn tu tập vô lượng công đứcphát xong đại nguyện này, an trú chân thật huệ, dũng mạnh tinh tấn, tu tập vôlượng công đức,莊嚴佛剎入三摩地。歷大阿僧祇劫。修菩薩行。trang nghiêm Phật sát nhập Tam-ma-địa。lịch Đại a tăng kì kiếp。tu Bồ-tát hànhtrang nghiêm cõi Phật, nhập Tam-ma-địa, trải qua Đại A-tăng-kì kiếp, tu Bồ-táthạnh,不生慳貪心瞋恚心愚癡心。bất sanh khan tham tâm sân khuể tâm ngu si tâm。không sanh tâm xan tham, tâm sân nhuế, tâm ngu si,亦無欲想瞋想癡想色聲香味觸想。心不迷亂。口不瘖瘂。diệc vô dục tưởng sân tưởng si tưởng sắc thanh hương vị xúc tưởng。tâm bất mêloạn。khẩu bất âm á。cũng không có các dục tưởng, sân tưởng, si tưởng, sắc, thanh, hương, vị, xúc,tưởng tâm không mê loạn, miệng không ấm ớ,身不懈怠。thân bất giải đãi。thân chẳng giải đãi,但樂憶念過去諸佛所修善根行寂靜行。遠離虛妄堅守律儀。đãn lạc ức niệm quá khứ chư Phật sở tu thiện căn hành tịch tĩnh hành。viên li hưvọng kiên thủ luật nghi。chỉ thích nhớ niệm các thiện căn và tịch tịnh hạnh của chư Phật trong quá khứ,xa lìa hư vọng, giữ kỹ giới luật và oai nghi,常以愛語饒益眾生。於佛法僧信重恭敬調順柔軟。thường dĩ ái ngữ nhiêu ích chúng sanh。ư Phật Pháp tăng tín trọng cung kính điềuthuận nhu nhuyễn。thường dùng ái ngữ lợi ích chúng sanh, ở trong Phật Pháp Tăng, tín trọng cungkính, tuỳ thuận mềm mỏng,依真諦門植眾德本。了空無相無願無為無生無滅。y chân đế môn thực chúng đức bổn liễu không vô tướng vô nguyện vô vi vô sanh vôdiệtnương chân đế gieo trồng các đức, hiểu rõ không, vô tướng, vô nguyện, vô vi, vôsanh, vô diệt,善護口業不譏他過。善護身業不失律儀。thiện hộ khẩu nghiệp bất ky tha quá。thiện hộ thân nghiệp bất thất luật nghikhéo hộ khẩu nghiệp, không bàn lỗi người, khéo giữ thân nghiệp, không mất luậtnghi,善護意業清淨無染。所有國城聚落。男女奴眷屬。thiện hộ ý nghiệp thanh tịnh vô nhiễm。sở hữu quốc thành tụ lạc。nam nữ nô quyếnchúc。khéo giữ ý nghiệp, thanh tịnh không nhiễm. Đối với làng xóm, nam nữ quyến thuộc,金銀珍寶。乃至色聲香味觸等。都無所著。kim ngân trân bảo。nãi chí sắc thanh hương vị xúc đẳng。đô vô sở trứvàng bạc trân báu, cho đến sắc thanh hương vị xúc v.v. đều không chấp trước,恒以布施持戒忍辱精進禪定智慧六度之hằng dĩ ố thí trì giới nhẫn nhục tinh tấn Thiền định trí tuệ lục độ chiPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 25 25 Tuequang Foundationthường đem công hạnh lục độ bố thí trì giới nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định,行。利樂眾生。軌範具足善根圓滿。hành lợi lạc chúng sanh quỹ phạm cụ túc thiện căn viên mãn。lợi lạc chúng sanh, phép tắc đầy đủ, thiện căn viên mãn,所生之處。有無量無數百千俱胝那由他珍寶之藏。sở sanh chi xử。hữu vô lượng vô sổ bách thiên câu chi na-do-tha trân bảo chitạng。sanh ra nơi nào, đều có vô lượng vô số trăm ngàn na-do-tha tạng báu,從地湧出。tòng địa dũng xuất。từ đất vọt lên,攝受無量無數百千俱胝那由他眾生。發阿耨多羅三藐三菩提心。nhiếp thọ vô lượng vô sổ bách thiên câu chi na-do-tha chúng sanh。phát a nậu đala tam miểu tam Bồ- đề tâm。độ thoát vô lượng chúng sanh trong vô số trăm ngàn na-do-tha cõi nước, phát tâmVô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác,如是之行無量無邊說不能盡。復次阿難。như thị chi hành vô lượng vô biên thuyết bất năng tận。phục thứ A-nan。vô lượng vô biên công hạnh như vậy nói không bao giờ hết. Lại nữa này A-nan !作法苾芻行菩薩行時。於諸佛所尊重恭敬。tác Pháp bật sô hành Bồ-tát hành thời。ư chư Phật sở tôn trọng cung kínhkhi Tác Pháp Tỳ-kheo hành Bồ-tát hạnh, đối với chư Phật, thường tôn trọng cungkính,承事供養未曾間斷。為四大天王恒詣佛所。thừa sự cung dưỡng vị tằng gian đoạn vi tứ Đại Thiên Vương hằng nghệ Phật sởthừa sự cúng dường không từng gián đoạn. Lại vì tứ Đại Thiên Vương, thường đếnchỗ, Phật,恭敬禮拜承事供養。為忉利天王恒詣佛所。cung kính lễ bái thừa sự cung dưỡng。vi đao lợi Thiên Vương hằng nghệ Phật sởcung kính lễ bái thừa sự cúng dường. Vì trời Đao-lợi, thường đến chỗ Phật,恭敬禮拜承事供養。為夜摩天王。兜率天王。化樂天王。cung kính lễ bái thừa sự cung dưỡng。vi Dạ-Ma Thiên Vương。Đâu Suất Thiên Vươnghóa lạc Thiên Vươngcung kính lễ bái thừa sự cúng dường. Lại vì Dạ Ma Thiên Vương, Đâu Suất ThiênVương, Hóa Lạc Thiên Vương,他化自在天王。乃至大梵天王等。恒詣佛所。Tha-Hoá Tự-Tại Thiên Vương。nãi chí Đại Phạm Thiên Vương đẳng。hằng nghệ Phật sởTha Hoá Tự Tại Thiên Vương, cho đến Đại Phạm Thiên Vương, thường đến chỗ Phật,恭敬禮拜承事供養。復次阿難。處閻浮提。cung kính lễ bái thừa sự cung dưỡng。phục thứ A-nan。xử Diêm-phù-đề。cung kính lễ bái thừa sự cúng dường. Lại nữa này A-nan! nơi Diêm-phù-đề,為轉輪王受灌頂位。及大臣官族等。vi chuyển luân Vương thọ quán đính vị。cập Đại Thần quan tộc đẳng。vì chuyển luân Vương thọ ngôi quán đỉnh, cùng các quan Đại Thần v.v.恒詣佛所。恭敬禮拜承事供養。為剎帝利婆羅門等。hằng nghệ Phật sở。cung kính lễ bái thừa sự cung dưỡng。vi Sát đế lợi Bà-la-mônđẳng。thường đến chỗ Phật, cung kính lễ bái thừa sự cúng dường. Vì Sát-đế-lợi, Bà-lamôn v.v.恒詣佛所。恭敬禮拜承事供養。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 26 26 Tuequang Foundationhằng nghệ Phật sở。cung kính lễ bái thừa sự cung dưỡng。thường đến chỗ Phật, cung kính lễ bái thừa sự cúng dường.如是經無量無數百千萬億劫。親近諸佛植眾德本。như thị Kinh vô lượng vô sổ bách thiên vạn ức kiếp。thân cận chư Phật thực chúngđức bổn。Như vậy trải qua vô lượng vô số trăm ngàn vạn ức kiếp, gần gũi chư Phật, trồngcác công đức,所集阿耨多羅三藐三菩提。sở tập a nậu đa la tam miểu tam Bồ- đề。cho đến chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.復次阿難。作法苾芻行菩薩行時。phục thứ A-nan。tác Pháp bật sô hành Bồ-tát hành thời。Lại nữa A-nan! Khi Tác Pháp Tỳ-kheo hành Bồ-tát hạnh,口中常出栴檀之香。身諸毛孔出優鉢羅華香。khẩu trung thường xuất chiên đàn chi hương。thân chư mao khổng xuất Ưu bát lahoa hương。trong miệng thường thoảng ra mùi thơm hương chiên đàn, các lỗ chân lông trênthân toát ra mùi hương hoa Ưu-bát-la,其香普薰無量無邊不可思議那由他百千由旬。kỳ hương phổ huân vô lượng vô biên bất khả tư nghị na-do-tha bách thiên do-tuầnmùi hương ấy khắp xông đến vô lượng vô biên không thể nghĩ bàn na-do-tha trămngàn do-tuần.有情聞此香者。皆發阿耨多羅三藐三菩提心。hữu tình văn thử hương giả。giai phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm。Chúng hữu tình nghe hương ấy, đều phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.復次阿難。作法苾芻行菩薩行時。色相端嚴。phục thứ A-nan。tác Pháp bật sô hành Bồ-tát hành thời。sắc tướng đoan nghiêm。Lại nữa A-nan! Tác Pháp Tỳ-kheo khi hành Bồ-tát hạnh, được sắc tướng đoan trang,三十二相八十種好。悉皆具足。tam thập nhị tướng bát thập chủng hảo。tất giai cụ túc。ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, thảy đều đầy đủ.復以一切珍寶莊嚴兩臂。手中恒出一切衣服。一切飲食。phục dĩ nhất thiết trân bảo trang nghiêm lượng tý。thủ trung hằng xuất nhấtthiết y phục。nhất thiết ẩm thực。Bồ-tát lại dùng tất cả châu, báu trang nghiêm hai cánh tay, trong tay thườngtuôn ra nhiều, y phục, nhiều đồ ăn uống,一切幢幡。一切傘蓋。一切音樂。nhất thiết tràng phiên。nhất thiết tản cái。nhất thiết âm lạc。tất cả tràng phang, tất cả dù lọng, tất cả âm nhạc,乃至一切最上所須之物。利樂一切眾生。nãi chí nhất thiết tối thượng sở tu chi vật。lợi lạc nhất thiết chúng sanh。cho đến tất cả đồ dùng tối thượng, lợi lạc tất cả chúng sanh,令發阿耨多羅三藐三菩提心。lệnh phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ- đề tâm。khiến phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.爾時阿難。聞佛說彼作法苾芻菩薩之行。nhĩ thời A-nan。văn Phật thuyết bỉ tác Pháp bật sô Bồ-tát chi hành。Lúc bấy giờ ngài A-nan nghe Phật nói Bồ-tát hạnh của Tỳ-kheo Tác Pháp,白世尊言。作法苾芻。為是過去佛耶。bạch Thế tôn ngôn。tác Pháp bật sô。vi thị quá khứ Phật da。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 27 27 Tuequang Foundationhỏi Thế Tôn rằng: Tác Pháp Tỳ-kheo là đức Phật đời quá khứ Phật chăng?未來佛耶。現在佛耶。世尊告言。彼佛如來。vị lai Phật da。hiện tại Phật da。Thế tôn cáo ngôn。bỉ Phật Như Lai。là đức Phật vị lai chăng, là Phật hiện tại chăng? Thế Tôn bảo: Chư Phật Như Lai,來無所來。去無所去。無生無滅。非過現未來。lai vô sở lai。khứ vô sở khứ。vô sanh vô diệt。phi quá hiện vị lai。không từ đâu đến, không đi về đâu, vô sanh vô diệt, phi quá khứ, hiện tại vịlai,但以酬願度生。現在西方。đãn dĩ thù nguyện độ sanh。hiện tại Tây phương。chỉ dùng thù nguyện độ sanh. Hiện tại Tây phương,去閻浮提百千俱胝那由他佛剎。有世界名曰極樂。佛名無量壽。khứ Diêm-phù-đề bách thiên câu chi na-do-tha Phật sát。hữu thế giới danh viếtCực-Lạc。Phật danh Vô-Lượng-Thọ。cách Diêm-phù-đề trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, có thế giới tên là Cực Lạc,Phật tên Vô Lượng Thọ,成佛已來於今十劫。有無量無數菩薩摩訶薩。thành Phật dĩ lai ư kim thập kiếp。hữu vô lượng vô sổ Bồ-tát Ma-Ha tát。thành Phật đến nay đã mười kiếp, có vô lượng vô số Bồ-tát-ma-ha-tát,及無量無數聲聞之眾。恭敬圍繞而為說法。cập vô lượng vô sổ Thanh văn chi chúng。cung kính vây quanh nhi vi thuyết Phápcùng vô lượng vô số chúng Thanh-văn, cung kính vây quanh mà vì đó thuyết Pháp.彼佛光明。bỉ Phật quang-minh。Ánh hào quang của Đức Phật đó照於東方恒河沙數百千俱胝那由他不可稱量佛剎。chiếu ư Đông phương hằng-hà sa-số bách thiên câu chi na-do-tha bất khả xưnglượng Phật sát。soi sáng đến trăm ngàn ức na do tha cõi Phật không thể tính kể cõi nước Phật ởphương Đông.如是南西北方四維上下。亦復如是。復次阿難彼佛無量壽。như thị Nam Tây Bắc phương tứ duy thượng hạ。diệc phục như thị。phục thứ A-nanbỉ Phật Vô-Lượng-Thọ。Như vậy Nam Tây Bắc bốn phương trên dưới, cũng lại như vậy. Lại nữa A-nan! ĐứcPhật Vô Lượng Thọ kia,若化圓光。或一由旬二由旬三由旬。nhược hóa Viên Quang。hoặc nhất do-tuần nhị do-tuần tam do-tuần。hào quang tròn đầy, chiếu sáng đến hoặc một do-tuần, hai do-tuần, ba do-tuần或百由旬千由旬百千由旬。或俱胝那由他百千由旬。hoặc bách do-tuần thiên do-tuần bách thiên do-tuần。hoặc câu chi na-do-tha báchthiên do-tuần。hoặc trăm do-tuần, ngàn do-tuần, trăm ngàn do-tuần, hoặc một ức na-do-tha trămngàn do-tuần,乃至遍滿無量無邊無數佛剎。復次阿難。nãi chí biến mãn vô lượng vô biên vô sổ Phật sát。phục thứ A-nan。cho đến biến mãn vô lượng vô biên vô số cõi Phật. Lại nữa này A-nan!今此光明名無量光。無礙光。常照光。不空光。kim thử quang-minh danh Vô lượng quang。vô ngại quang。thường chiếu quang。bấtkhông quang。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 28 28 Tuequang Foundationnay ánh quang minh này tên là Vô Lượng quang, Vô Ngại quang, Thường Chiếu Quang,Bất Không quang,利益光。愛樂光。安隱光。解脫光。無等光。lợi ích quang。ái lạc quang。an ổn quang。giải thoát quang。vô đẳng quang。Lợi Ích quang, Ái Lạc quang, Giải Thoát quang, Vô Đẳng quang,不思議光。過日月光。奪一切世間光。Bất Tư nghị quang。quá nhật nguyệt quang。đoạt nhất thiết thế gian quang。Bất Tư Nghị quang, Quá Nhật Nguyệt quang, Đoạt Nhất Thế Thế Gian quang,無垢清淨光。如是光明。普照十方一切世界。vô cấu thanh Tịnh Quang。như thị quang-minh。phổ chiếu thập phương nhất thiếtthế giới。Vô Cấu Thanh Tịnh Quang. Các ánh quang minh này khắp soi mười phương tất cả thếgiới.天龍藥叉乾闥婆阿修羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽Thiên Long dược xoa Càn thát bà A-tu-La ca lâu la khẩn na la Ma hầu la dàRồng Trời Dược-xoa Càn-thát-bà, A-tu-La, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà,人非人等。見此光明發菩提心獲利樂故。nhân phi nhân đẳng。kiến thử quang-minh phát Bồ- đề tâm hoạch lợi lạc cố。người và phi nhân v.v. thấy ấy quang minh này, phát Bồ-đề tâm, đều được lợi lạc.佛告阿難。我住一劫。說此光明功德利益。Phật cáo A-nan。ngã trụ nhất kiếp。thuyết thử quang-minh công đức lợi ích。Phật bảo A-nan: Ta trong một kiếp, nói công đức lợi ích của ánh quang minh ấy,亦不能盡。復次阿難。無量壽如來。diệc bất năng tận。phục thứ A-nan。Vô-Lượng-Thọ Như Lai。cũng chẳng thể hết. Lại nữa này A-nan! Vô Lượng Thọ Như Lai có vô lượng vô sốchúng Thanh văn,有如是百千萬十萬百萬。一俱胝百俱胝千俱胝。hữu như thị bách thiên vạn thập vạn bách vạn。nhất câu chi bách câu chi thiêncâu chisố nhiều đến trăm ngàn vạn, một ức trăm ức ngàn ức,緊迦囉數。頻婆囉數。那由他數。阿由他數。khẩn ca la sổ。Tần-bà la sổ。na-do-tha sổ。a do tha sổ。khẩn ca la số, tần bà la số, na-do-tha số, A-do-tha số,毘婆訶數。嚩娑那數。穰伽數。阿僧祇數。tì bà ha sổ。phọc sa na sổ。nhương dà sổ。a tăng kì sổ。tì-bà-ha số, phược-ta-na số, nhương-dà số, a-tăng-kì số,十阿僧祇數。百阿僧祇數。千阿僧祇數。thập a tăng kì sổ。bách a tăng kì sổ。thiên a tăng kì sổ。mười a-tăng-kì số, trăm a-tăng-kì số, ngàn a-tăng-kì số,百千阿僧祇數。阿摩儞野數。不可思議數。bách thiên a tăng kì sổ。a ma nễ dã sổ。bất khả tư nghị sổ。trăm ngàn a-tăng-kì số, a-ma-nễ-dã số, bát khả tư nghì số,如是無量無數聲聞之眾。譬喻算數數不能及。阿難。như thị vô lượng vô sổ Thanh văn chi chúng。thí dụ toán sổ sổ bất năng cập。Anan。thí dụ toán số không thể kể hết. Này A-nan!彼大目乾連神通第一。bỉ Đại Mục-kiền-liên Thần thông đệ nhất。Đại Mục-kiền-liên Thần thông đệ nhất,三千大千世界所有一切童男童女。於一晝夜悉知其數。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 29 29 Tuequang Foundationtam Thiên Đại Thiên thế giới sở hữu nhất thiết đồng nam đồng nữ。ư nhất trú dạtất tri kỳ sổ。tam thiên đại thiên thế giới có tất cả đồng nam đồng nữ, trong một ngày đêm đềubiết hết số lượng.假使百千俱胝聲聞神通之力。皆如大目乾連。giả sử bách thiên câu chi Thanh văn Thần thông chi lực。giai như Đại Mục-kiềnliên。Giả sử sức thần thông của trăm ngàn ức chúng Thanh văn đều như Đại Mục-kiềnliên,又一一聲聞。壽百千俱胝那由他歲。盡其壽命數。hựu nhất nhất Thanh văn thọ bách thiên câu chi na-do-tha tuế。tận kỳ thọ mạng sổlại mỗi mỗi Thanh văn thọ mạng lâu dài đến trăm ngàn ức na-do-tha năm, hết tấtcả số thọ mạng,彼聲聞百分之中。不及一分。復次阿難。bỉ Thanh văn bách phân chi trung。bất cập nhất phân。phục thứ A-nan。trong trăm ngàn phần của Thanh văn cũng không bằng một phần của Tôn giả Mụckiền-liên. Lại nữa A-nan!譬如大海。深八萬四千由旬。廣闊無邊。thí như Đại hải。thâm bát vạn tứ thiên do-tuần。quảng khoát vô biên。thí như Đại hải sâu tám vạn bốn ngàn do tuần, rộng lớn vô biên,假使有人出身一毛。碎為百俱胝細如微塵。giả sử hữu nhân xuất thân nhất mao。toái vi bách câu chi tế như vi trần。giả sử có người lấy một sợi lông trên thân, đập vụn thành trăm ức sợi nhỏ như vitrần,以一一塵投海出水。水在塵上形量亦爾。dĩ nhất nhất trần đầu hải xuất thủy。thủy tại trần thượng hình lượng diệc nhĩrồi dùng mỗi mỗi chấm vào nước biển, số lượng nước ở trên bụi trần cũng như vậy,如是投盡毛塵。於意云何。毛塵水多海中水多。như thị đầu tận mao trần。ư ý vân hà。mao trần thủy đa hải trung thủy đa。như vậy nước trên đầu mỗi sợi lông, ý Ông thế nào? nước trên đầu lông nhiều haynước trong biển nhiều?阿難白佛言。世尊。毛塵出水未及半合。A-nan bạch Phật ngôn。Thế tôn。mao trần xuất thủy vị cập bán hợp。A-nan bạch Phật: thưa Thế Tôn! nước trên đầu sợi lông chưa đến nửa muỗng,海水無量。佛言阿難。彼目乾連等聲聞之眾。hải thủy vô lượng。Phật ngôn A-nan。bỉ Mục-Kiền-Liên đẳng Thanh văn chi chúngnước trong biển nhiều vô lượng. Phật bảo A-nan: chúng Thanh văn Mục-kiền-liên,盡其形壽。數知數者如毛塵之水。tận kỳ hình thọ。sổ tri sổ giả như mao trần chi thủy。thọ mạng số lượng như nước trên đầu sợi lông,數未盡者如海中水。如是彼佛。sổ vị tận giả như hải trung thủy。như thị bỉ Phật。số chưa biết như nước trong biển. Cũng vậy, Đức Phật đó有如是無量不可算數聲聞弟子。又彼佛國土大富無量。hữu như thị vô lượng bất khả toán sổ Thanh văn đệ-tử。hựu bỉ Phật quốc thổ Đạiphú vô lượng。có chúng Thanh văn đệ tử vô lượng không thể tính kể, lại cõi Phật kia giàu lớn,vô lượng,唯受快樂無有眾苦。無地獄餓鬼畜生焰魔羅界及八難之報。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 30 30 Tuequang Foundationduy thọ khoái lạc vô hữu chúng khổ。vô Địa-ngục ngạ quỷ súc sanh diệm ma la giớicập bát nan chi báo。chỉ thọ an vui, không có các khổ, không có Địa Ngục, Ngạ Quỷ, Súc Sanh, Diệm MaLa giới và báo khổ tám nạn,唯有清淨菩薩摩訶薩及聲聞之眾復次阿duy hữu thanh tịnh Bồ-tát Ma-Ha tát cập Thanh văn chi chúng phục thứ achỉ có thanh tịnh Bồ-tát-ma-ha-tát và chúng Thanh văn. Lại nữa này A-nan!難。彼佛國土。有種種寶柱。皆以百千珍寶。nan。bỉ Phật quốc thổ。hữu chủng chủng bảo trụ。giai dĩ bách thiên trân bảo。cõi Phật kia có nhiều trụ báu, đều dùng trăm ngàn trân báu而用莊嚴。所謂金柱銀柱。瑠璃柱。頗梨柱。nhi dụng trang nghiêm。sở vị kim trụ ngân trụ。lưu ly trụ。pha-lê trụ。trang nghiêm, đó là trụ vàng, trụ bạc, trụ lưu ly, trụ pha lê,真珠柱。硨磲柱。瑪瑙柱。復有金銀二寶柱。chân châu trụ。xa cừ trụ。mã não trụ。phục hữu kim ngân nhị bảo trụ。trụ chân châu, trụ xà cừ, trụ mã não; lại có trụ kim ngân,金銀瑠璃三寶柱。金銀瑠璃頗梨四寶柱。kim ngân lưu ly Tam Bảo trụ。kim ngân lưu ly pha-lê tứ bảo trụ。trụ vàng bạc lưu ly, trụ vàng bạc lưu ly pha lê,金銀瑠瓈頗梨真珠五寶柱。kim ngân lưu ly pha-lê chân châu ngũ bảo trụ。trụ năm báu vàng bạc lưu ly, pha lê, chân châu,金銀瑠璃頗梨真珠硨磲六寶柱。kim ngân lưu ly pha-lê chân châu xa cừ lục bảo trụ。trụ sáu báu vàng bạc, lưu ly, pha lê, chân châu, xa cừ,金銀瑠璃頗梨真珠硨磲瑪瑙七寶柱。復次阿難。彼佛國土。kim ngân lưu ly pha-lê chân châu xa cừ mã não thất bảo trụ。phục thứ A-nan。bỉPhật quốc thổ。trụ bảy báu vàng bạc, lưu ly, pha lê, chân châu, xa cừ, mã não. Lại nữa A-nan!cõi nước Đức Phật đó復有種種寶樹。根莖枝幹黃金所成。phục hữu chủng chủng bảo thụ。căn hành chi cán hoàng kim sở thành。lại có các thứ cây báu, gốc rễ cành lá đều do vàng ròng làm thành,華葉菓實白銀化作。亦有寶樹。根莖枝幹白銀所成。hoa diệp quả thật bạch ngân hóa tác。diệc hữu bảo thụ。căn hành chi cán bạchngân sở thành。hoa lá và trái quả từ kim ngân làm thành, cũng có cây báu, gốc cọng cành đều dobạc trắng tạo thành,花葉菓實瑠璃化作。亦有寶樹。hoa diệp quả thật lưu ly hóa tác。diệc hữu bảo thụ。hoa lá quả thật do lưu ly hóa thành. Cũng có cây báu根莖枝幹瑠璃所成。華葉菓實頗梨化作。亦有寶樹。căn hành chi cán lưu ly sở thành。hoa diệp quả thật pha-lê hóa tác。diệc hữu bảothụ。gốc cọng cành lõm do lưu ly làm thành, hoa lá quả thật do pha lê hóa thành. Cũngcó cây báu,根莖枝葉頗梨所成。華葉菓實真珠化作。căn hành chi diệp pha-lê sở thành。hoa diệp quả thật chân châu hóa tác。gốc cọng cành lá do pha lê làm thành, hoa lá quả thật do chân châu làm thành.亦有寶樹。根莖枝幹真珠所成。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 31 31 Tuequang Foundationdiệc hữu bảo thụ。căn hành chi cán chân châu sở thành。Cũng có báu cây, gốc cọng cành lá do chân châu tạo thành,華葉菓實硨磲化作。亦有寶樹。根莖枝幹硨磲所成。hoa diệp quả thật xa cừ hóa tác。diệc hữu bảo thụ。căn hành chi cán xa cừ sởthành。hoa lá quả thật do xa cừ làm thành. Cũng có cây báu, rễ cây cỏ cành thân do xacừ làm thành,花葉菓實瑪瑙化作。亦有寶樹。hoa diệp quả thật mã não hóa tác。diệc hữu bảo thụ。hoa lá quả thật từ mã não tạo thành. Cũng có cây báu,根莖枝幹瑪瑙所成。花葉菓實黃金化作。亦有寶樹。gốc cành thân do mã não tạo thành, hoa lá quả thật do hoàng kim làm thành iệchữu bảo thụ。gốc cọng cành thân do mã não tạo thành, hoa lá quả thật do vàng ròng làm thành.Cũng có cây báu黃金為根。白銀為身。瑠瓈為枝。頗梨為梢。hoàng kim vi căn。bạch ngân vi thân。lưu ly vi chi。pha-lê vi sao。vàng ròng làm gốc, bạch ngân làm thân, lưu ly làm cành, pha lê làm ngọn,真珠為葉。硨磲為花。瑪瑙為菓。亦有寶樹。chân châu vi diệp。xa cừ vi hoa。mã não vi quả。diệc hữu bảo thụ。chân châu làm lá, xa cừ làm hoa, mã não làm quả. Cũng có cây báu,白銀為根。瑠璃為身。頗梨為枝。真珠為梢。bạch ngân vi căn。lưu ly vi thân。pha-lê vi chi。chân châu vi sao。bạch ngân làm gốc, lưu ly làm thân, pha lê làm cành, chân châu làm ngọn,硨磲為葉。瑪瑙為花。黃金為菓。亦有寶樹。xa cừ vi diệp。mã não vi hoa。hoàng kim vi quả。diệc hữu bảo thụ。xa cừ làm lá, mã não làm hoa, vàng ròng làm quả. Cũng có cây báu瑠璃為根。頗梨為身。真珠為枝。硨磲為梢。lưu ly vi căn。pha-lê vi thân。chân châu vi chi。xa cừ vi sao。lưu ly làm gốc, pha lê làm thân, chân châu làm cành, xa cừ làm ngọn,瑪瑙為葉。黃金為花。白銀為菓。亦有寶樹。mã não vi diệp。hoàng kim vi hoa。bạch ngân vi quả。diệc hữu bảo thụ。mã não làm lá, vàng ròng làm hoa, bạch ngân làm quả. Cũng có cây báu頗梨為根。真珠為身。硨磲為枝。瑪瑙為梢。pha-lê vi căn。chân châu vi thân。xa cừ vi chi。mã não vi sao。pha lê làm gốc, chân châu làm thân, xa cừ làm cành, mã não làm ngọn,黃金為葉。白銀為花。瑠璃為菓。亦有寶樹。hoàng kim vi diệp。bạch ngân vi hoa。lưu ly vi quả。diệc hữu bảo thụ。vàng ròng làm lá, bạch ngân làm hoa, lưu ly làm quả. Cũng có cây báu,真珠為根。硨磲為身。瑪瑙為枝。黃金為梢。chân châu vi căn。xa cừ vi thân。mã não vi chi。hoàng kim vi sao。chân châu làm gốc, xa cừ làm thân, mã não làm cành, vàng ròng làm ngọn,白銀為葉。瑠璃為花。頗梨為菓。bạch ngân vi diệp。lưu ly vi hoa。pha-lê vi quả。bạch ngân làm lá, lưu ly làm hoa, pha lê làm quả.亦有寶樹。硨磲為根。瑪瑙為身。黃金為枝。diệc hữu bảo thụ。xa cừ vi căn。mã não vi thân。hoàng kim vi chi。Cũng có cây báu, xa cừ làm gốc, mã não làm thân, vàng ròng làm cành,白銀為梢。瑠璃為葉。頗梨為花。真珠為菓。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 32 32 Tuequang Foundationbạch ngân vi sao。lưu ly vi diệp。pha-lê vi hoa。chân châu vi quả。bạch ngân làm ngọn, lưu ly làm lá, pha lê làm hoa, chân châu làm quả.亦有寶樹。瑪瑙為根。黃金為身。白銀為枝。diệc hữu bảo thụ。mã não vi căn。hoàng kim vi thân。bạch ngân vi chi。Cũng có cây báu, mã não làm gốc, vàng ròng làm thân, bạch ngân làm cành,瑠璃為梢。頗梨為葉。真珠為花。硨磲為菓。lưu ly vi sao。pha-lê vi diệp。chân châu vi hoa。xa cừ vi quả。lưu ly làm ngọn, pha lê làm lá, chân châu làm hoa, xa cừ làm quả.如是極樂世界。七寶行樹。復次阿難。như thị Cực-Lạc thế giới。thất bảo hành thụ。phục thứ A-nan。Vì vậy nên nói Cực-Lạc thế giới có hàng cây thất bảo. Lại nữa A-nan!彼佛國土清淨嚴飾寬廣平正。bỉ Phật quốc thổ thanh tịnh nghiêm sức khoan quảng bình chánh。Cõi nước của Đức Phật đó thanh tịnh nghiêm sức, rộng rãi, bằng phẳng,無有丘陵坑坎荊棘沙礫土石等山。vô hữu khâu lăng khanh khảm kinh cức sa lịch độ thạch đẳng sơn。không có gò đống, hầm hố, chông gai, ngói sỏi cát đá, đất đá,黑山雪山寶山金山須彌山鐵圍山大鐵圍山。唯以黃金為地。hắc sơn tuyết sơn bảo sơn kim sơn Tu-Di sơn thiết vi sơn Đại thiết vi sơn。duydĩ hoàng kim vi địa。Hắc sơn, Tuyết sơn, Bảo sơn, Kim sơn, Tu-Di sơn, Thiết vi sơn, Đại thiết vi sơn,duy chỉ dùng vàng ròng làm đất.爾時阿難。聞是語已。白世尊言。nhĩ thời A-nan。văn thị ngữ dĩ。bạch Thế tôn ngôn。Lúc bấy giờ Ngài A-nan nghe xong, bạch Thế Tôn,四大王天忉利天。依須彌山王住。夜摩天等當依何住。tứ Đại Vương Thiên đao lợi Thiên。y Tu-Di sơn Vương trụ。Dạ-Ma Thiên đẳng đươngy hà trụ。Trời Tứ Đại, Trời Đao-lợi nương núi chúa Tu-di mà trụ, còn Trời Dạ-ma sẽ trụ vàođâu?佛告阿難。Phật cáo A-nan。Phật bảo Ngài A-nan夜摩兜率乃至色無色界一切諸天。皆依空界而住。阿難白言。Dạ-Ma Đâu Suất nãi chí sắc vô sắc giới nhất thiết chư Thiên。giai y không giớinhi trụ。A-nan bạch ngôn。trời Dạ-ma, trời Đâu-suất cho đến trời Sắc Vô sắc giới, tất cả chư Thiên đềunương không giới mà trụ. Ngài A-nan bạch rằng:空界無礙云何依住。業因果報不可思議。佛告阿難。không giới vô ngại vân hà y trụ。nghiệp nhân quả báo bất khả tư nghị。Phật cáoA-nan。không giới vô ngại làm sao nương trụ? nghiệp nhân quả báo không thể nghĩ bàn.Phật bảo Ngài A-nan:汝身果報亦不可思議。眾生業報亦不可思議。nhữ thân quả báo diệc bất khả tư nghị。chúng sanh nghiệp báo diệc bất khả tưnghị。Quả báo thân Ông cũng không thể nghĩ bàn, chúng sanh nghiệp báo cũng không thểnghĩ bàn,諸佛聖力不可思議。彼佛國土雖無大海。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 33 33 Tuequang Foundationchư Phật Thánh lực bất khả tư nghị。bỉ Phật quốc thổ tuy vô Đại hải。chư Phật Thánh lực không thể nghĩ bàn. Cõi Phật kia tuy không có biển lớn,而有泉河處處交流。其水或闊十由旬。nhi hữu tuyền hà xứ xứ giao lưu。kỳ thủy hoặc khoát thập do-tuần。mà có suối sông mỗi mỗi đan xen, nước rộng đến mười do tuần,二十由旬。三十由旬。乃至百千由旬。深十二由旬。nhị thập do-tuần。tam thập do-tuần。nãi chí bách thiên do-tuần。thâm thập nhị dotuần。hai mươi do-tuần, ba mươi do-tuần, cho đến trăm ngàn do-tuần, sâu mười hai dotuần.其水清淨具八功德出微妙聲。kỳ thủy thanh tịnh cụ bát công đức xuất vi diệu thanh。Nước ấy thanh tịnh đủ tám công đức, xuất ra âm thanh vi diệu,譬如百千萬種音樂之聲。遍諸佛剎。thí như bách thiên vạn chủng âm lạc chi thanh。biến chư Phật sát。như trăm ngàn âm thanh của ngàn vạn nhạc âm, biến khắp cõi nước chư Phật,一切眾生聞者適悅得大快樂。又水兩岸。復有無數栴檀香樹。nhất thiết chúng sanh văn giả thích duyệt đắc Đại khoái lạc。hựu thủy lượngngạn。phục hữu vô sổ chiên đàn hương thụ。tất cả chúng sanh nghe rồi được đại an vui. lại hai bên bờ nước, lại có vô sốcây chiên đàn hương,吉祥菓樹。花卉恒芳光明照耀。cát tường quả thụ。hoa hủy hằng phương quang-minh chiếu diệu。cây trái cát tường, hoa cỏ thường toát ra mùi thơm, quang minh chiếu soi,若彼眾生過此水時。要至足者。要至膝者。nhược bỉ chúng sanh quá thử thủy thời。yếu chí túc giả。yếu chí tất giả。nếu chúng sanh nào khi chạm vào nước này, thì sẽ đến chân, đến đầu gối,乃至要至項者。或要冷者溫者。急流者慢流者。nãi chí yếu chí hạng giả。hoặc yếu lãnh giả ôn giả。cấp lưu giả mạn lưu giả。cho đến chạm đến cổ, hoặc lạnh hoặc ấm, hoặc dòng nước chảy nhanh, hoặc dòngnước chảy chậm,其水一一隨眾生意令受快樂。kỳ thủy nhất nhất tùy chúng sanh ý lệnh thọ khoái lạc。nước ấy mỗi mỗi tùy ý chúng sanh, khiến được an vui.又於水中出種種聲。佛聲法聲僧聲。止息聲無性聲波羅蜜聲。hựu ư thủy trung xuất chủng chủng thanh。Phật thanh Pháp thanh tăng thanh。chỉtức thanh Vô tánh thanh ba la mật thanh。Lại ở trong nước phát ra các thanh âm, âm thanh của Phật, âm thanh của Pháp, âmthanh của Tăng, Chỉ tức thanh, Vô tánh thanh, Ba-la-mật thanh力聲無畏聲。通達聲。無行聲。無生聲。lực thanh vô úy thanh。thông đạt thanh。vô hành thanh。vô sanh thanh。Lực thanh, Vô uý thanh, Thông đạt thanh, Vô hành thanh, Vô sanh thanh,無滅聲。寂靜聲。大慈聲。大悲聲。喜捨聲。vô diệt thanh。tịch tĩnh thanh。Đại từ thanh。Đại bi thanh。hỉ xả thanh。Vô diệt thanh, Tịch tĩnh thanh, Đại từ thanh, Đại bi thanh, Hỉ xả thanh,灌頂聲。出如是種種微妙音聲。quán đính thanh。xuất như thị chủng chủng vi Diệu-Âm thanh。Quán đỉnh thanh. Cõi nước kia phát ra các âm thanh vi diệu như vậy,眾生聞已發清淨心無諸分別。正直平等成熟善根。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 34 34 Tuequang Foundationchúng sanh văn dĩ phát thanh tịnh tâm vô chư phân biệt。chánh trực bình đẳngthành thục thiện căn。chúng sanh nghe xong, phát thanh tịnh tâm, không còn các phân biệt, chánh trực,bình đẳng, thành thục thiện căn,永不退於阿耨多羅三藐三菩提心。vĩnh bất thối ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm。vĩnh viễn không thối chuyển Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác tâm.又彼佛剎其中生者。不聞地獄聲。餓鬼聲。畜生聲。夜叉聲。hựu bỉ Phật sát kỳ trung sanh giả。bất văn Địa-ngục thanh。ngạ quỷ thanh。súcsanh thanh。dạ xoa thanh。Lại chúng sanh sanh trong cõi nước đức Phật kia, không nghe tiếng Địa ngục,tiếng Ngạ quỷ, tiếng Súc sanh, tiếng Dạ-xoa,鬪諍聲。惡口聲。兩舌聲。殺生聲。偷盜聲。đấu tránh thanh。ác khẩu thanh。lượng thiệt thanh。sát sanh thanh。thâu đạo hanhtiếng đấu tránh, tiếng ác khẩu, tiếng lưỡng thiệt, tiếng sát sanh, tiếng trộmcắp,一切惡聲。而彼眾生。色相端嚴福德無量。nhất thiết ác thanh。nhi bỉ chúng sanh。sắc tướng đoan nghiêm phúc đức vô lượngtất cả tiếng ác. Chúng sanh kia sắc tướng đoan nghiêm, phước đức vô lượng,智慧明了神通自在。宮殿樓閣。園林池沼。trí tuệ sáng suốt, Thần thông tự tại, cung điện lâu các。viên lâm trì chiểu。trí tuệ sáng suốt, thần thông tự tại, cung điện lầu gác, vườn rừng ao hồ,衣服臥具。如他化自在天。最上快樂之具。y phục ngọa cụ。như Tha-Hoá Tự-Tại Thiên。tối thượng khoái lạc chi cụ。y phục ngoạ cụ, đều như trời Tha-hoá-tự-tại, các đò dùng cao cấp tối thượng一切豐足。復次阿難。彼土眾生。nhất thiết phong túc。phục thứ A-nan。bỉ độ chúng sanh。tất cả đều đầy đủ. Lại nữa A-nan! Cõi đó chúng sanh,思香花等欲供諸佛。作是念時。花香瓔珞。塗香末香。tư hương hoa đẳng dục cung chư Phật。tác thị niệm thời。hoa hương anh lạc。đồhương mạt hương。nghĩ đến hương hoa muốn cúng chư Phật, khi nghĩ hoa hương chuỗi ngọc, đồ hươngmạt hương,幢幡傘蓋。及諸伎樂。隨意即至滿佛剎中。tràng phiên tản cái。cập chư kĩ nhạc。tùy ý tức chí mãn Phật sát trung。tràng phang bảo cái, cùng các kĩ nhạc, thì các thứ kia liền hiện đến đầy cõinước Phật.若思飲食湯藥。衣服臥具。頭冠耳環。nhược tư ẩm thực thang dược。y phục ngọa cụ。đầu quan nhĩ hoàn。Hoặc nghĩ ăn uống thuốc thang, y phục ngoạ cụ, đai mũ, bông tai,真珠羅網等。隨念即至亦遍佛剎。chân châu la võng đẳng。 tuỳ niệm tức chí diệc biến Phật sát。chân châu mành lưới, hễ vừa nghĩ đến thì liền biến khắp cõi Phật.又復思念摩尼寶等。莊嚴宮殿樓閣堂宇房閤。hựu phục tư niệm ma-ni bảo đẳng。trang nghiêm cung điện lâu các đường vũ phòngcáp。Lại vừa suy nghĩ ma ni báu v.v. trang nghiêm cung điện lầu các, phòng nhà, hiênbuồng,或大或小或高或下。如是念時。隨意現前無不具足。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 35 35 Tuequang Foundationhoặc Đại hoặc tiểu hoặc cao hoặc hạ。như thị niệm thời。tùy ý hiện tiền vô bấtcụ túc。hoặc to hoặc nhỏ, hoặc cao, hoặc thấp; khi nghĩ như vậy, chúng liền hiện rakhông món gì không đầy đủ.復次阿難。譬如有人少有財寶。phục thứ A-nan。thí như hữu nhân thiểu hữu tài bảo。Lại nữa này A-nan! Thí như có người có ít của báu,對受灌頂位剎帝利王所有威勢悉皆不現。đối thọ quán đính vị Sát đế lợi Vương sở hữu uy thế tất giai bất hiện。khi vua Sát-đế-lợi thọ quán đỉnh, thì tất cả oai thế đều không hiện ra.又剎帝利對天帝釋前。所有威勢悉皆不現。hựu Sát đế lợi đối Thiên đế thích tiền。sở hữu uy thế tất giai bất hiện。Lại vua Sát-đế-lợi ở trước Thiên đế thích, thì tất cả oai thế thảy đều khônghiện.又天帝釋對他化自在天。所有威勢悉皆不現。hựu Thiên đế thích đối Tha-Hoá Tự-Tại Thiên。sở hữu uy thế tất giai bất hiện。Lại Thiên đế thích đối trước trời Tha Hoá Tự Tại, các oai thế đều không hiện.又他化自在天等。及色無色界一切威勢。hựu Tha-Hoá Tự-Tại Thiên đẳng。cập sắc vô sắc giới nhất thiết uy thế。Lại Tha Hoá Tự Tại thiên cùng cõi sắc vô sắc giới, tất cả oai thế,對無量壽如來極樂國土。悉皆不現。đối Vô-Lượng-Thọ Như Lai Cực-Lạc quốc thổ。tất giai bất hiện。trước cõi nước đức Vô Lượng Thọ Như Lai, thảy đều không hiện.如是彼土功德莊嚴不可思議。như thị bỉ độ công đức trang nghiêm bất khả tư nghị。Như vậy cõi đó công đức trang nghiêm không thể nghĩ bàn.復次阿難。彼佛國土每於食時。phục thứ A-nan。bỉ Phật quốc thổ mỗi ư thực thời。Lại nữa A-nan ! cõi nước Đức Phật đó, mỗi khi đến giờ ăn,香風自起吹動寶樹。樹相掁觸出微妙音。hương phong tự khởi xuy động bảo thụ。thụ tướng chấn xúc xuất vi Diệu-Âm。gió thơm tự nhiên thổi động cây báu, các cây chạm nhau, phát ra âm thanh vidiệu,演說苦空無常無我諸波羅蜜。復吹樹花落於地上。diễn thuyết khổ không vô thường vô ngã chư ba la mật。phục xuy thụ hoa lạc ư địathượng。diễn thuyết khổ không vô thường vô ngã và các Ba-la-mật, lại thổi cây hoa báurụng trên đất.周遍佛剎高七人量。平正莊嚴柔軟光潔。châu biến Phật sát cao thất nhân lượng。bình chánh trang nghiêm nhu nhuyễn quangkhiết。Hoa ấy trải khắp cõi Phật, cao bằng bảy người, bằng thẳng, trang nghiêm, mềmmại, sáng sạch thanh khiết,行人往來足躡其地深四指量。如迦隣那觸身安樂。hành nhân vãng lai túc niếp kỳ địa thâm tứ chỉ lượng。như ca lân na xúc thân anlạc。người đi lại chân lún sâu đến sâu bốn lóng tay, như ca-lân-na thân chạm vào anlạc過食時後。是諸寶花隱地不現。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 36 36 Tuequang Foundationquá thực thời hậu。thị chư bảo hoa ẩn địa bất hiện。Sau giờ ăn, các hoa báu ẩn dưới đất không hiện nữa,經須臾間復有風生。吹樹落花布地面上。如前無異。Kinh tu du gian phục hữu phong sanh。xuy thụ lạc hoa bố địa diện thượng。nhưtiền vô dị。Trong chốc lát lại có gió thổi hoa trên cây, trải trên đất mặt như trước không,khác;初夜後夜亦復如是。sơ dạ hậu dạ diệc phục như thị。đầu đêm, sau đêm cũng lại như vậy.復次阿難。彼佛國土無其黑闇。無其星曜。phục thứ A-nan。bỉ Phật quốc thổ vô kỳ hắc ám。vô kỳ tinh diệu。Lại nữa này A-nan! Cõi nước Đức Phật đó không có bóng tối u ám, không có ánhsáng của sao,無其日月。無其晝夜。無其取捨。無其分別。vô kỳ nhật nguyệt。vô kỳ trú dạ。vô kỳ thủ xả。vô kỳ phân biệt。không có ánh sáng nhật nguyệt, không có ngày đêm, không có phân biệt,純一無雜。唯受清淨最上快樂。thuần nhất vô tạp。duy thọ thanh tịnh tối thượng khoái lạc。thuần một không tạp, chỉ có thanh tịnh tối thượng khoái lạc.若有善男子善女人。若已生若當生。nhược hữu thiện nam tử Thiện Nữ Nhân。nhược dĩ sanh nhược đương sanh。Nếu có Thiện nam tử, Thiện nữ nhân nào, hoặc đã sanh hoặc sẽ sanh vào trong cõikia,是人決定證於阿耨多羅三藐三菩提。於意云何。thị nhân quyết định chứng ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ- đề。ư ý vân hà。người ấy quyết định chứng ở Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Ý Ông thế nào?彼佛剎中無三種失。一心無虛妄。二位無退轉。bỉ Phật sát trung vô tam chủng thất nhất tâm vô hư vọng nhị vị vô thối chuyển。cõi Phật kia không có ba thứ mất, một là tâm không hư vọng, hai là vị khôngthối, chuyển,三善無唐捐。tam thiện vô đường quyên。ba là thiện vô luống mất.復次阿難。東方有恒河沙數世界。phục thứ A-nan。Đông phương hữu hằng-hà sa-số thế giới。Lại nữa này A-nan! Đông phương có hằng-hà sa số thế giới,諸佛如來出廣長舌相。放無量光說誠實言。chư Phật Như Lai xuất quảng trường thiệt tướng。phóng Vô lượng quang thuyếtthành thật ngôn。các Phật Như Lai xuất tướng lưỡi rộng dài, phóng vô lượng hào quang, nói lờithành thật,稱讚無量壽佛不可思議功德。xưng tán Vô lượng thọ Phật bất khả tư nghị công đức。xưng khen ngợi công đức không thể nghĩ bàn của Vô lượng Thọ Phật.南方亦有恒河沙數世界。諸佛如來出廣長舌相。Nam phương diệc hữu hằng-hà sa-số thế giới。chư Phật Như Lai xuất quảng trườngthiệt tướng。Nam phương cũng có hằng-hà sa số thế giới, chư Phật Như Lai xuất tướng lưỡi rộngdài,Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 37 37 Tuequang Foundation放無量光說誠實言。稱讚無量壽佛不可思議功德。phóng Vô lượng quang thuyết thành thật ngôn。xưng tán Vô lượng thọ Phật bất khảtư nghị công đức。phóng Vô lượng hào quang, nói lời thành thật, khen ngợi công đức không thể nghĩbàn của Vô lượng Thọ Phật.西方亦有恒河沙數世界。諸佛如來出廣長舌相。Tây phương diệc hữu hằng-hà sa-số thế giới。chư Phật Như Lai xuất quảng trườngthiệt tướng。Tây phương cũng có hằng-hà-sa số thế giới, các đức Phật Như Lai xuất tướng lưỡirộng dài,放無量光說誠實言。phóng Vô lượng quang thuyết thành thật ngôn。phóng vô lượng hào quang, nói lời thành thật,稱讚無量壽佛不可思議功德。北方亦有恒河沙數世界。xưng tán Vô lượng thọ Phật bất khả tư nghị công đức。Bắc phương diệc hữu hằng-hàsa-số thế giới。khen ngợi công đức không thể nghĩ bàn của Vô Lượng Thọ Phật. Bắc phương cũng cóhằng-hà sa số thế giới,諸佛如來出廣長舌相。放無量光說誠實言。chư Phật Như Lai xuất quảng trường thiệt tướng。phóng Vô lượng quang thuyếtthành thật ngôn。chư Phật Như Lai xuất tướng lưỡi rộng dài, phóng vô lượng hào quang, nói lờithành thực,稱讚無量壽佛不可思議功德。如是四維上下。xưng tán Vô lượng thọ Phật bất khả tư nghị công đức。như thị tứ duy thượng hạkhen ngợi công đức không thể nghĩ bàn của Vô lượng Thọ Phật. Như vậy bốn phươngtrên dưới,恒河沙數世界。諸佛如來出廣長舌相。hằng-hà sa-số thế giới。chư Phật Như Lai xuất quảng trường thiệt tướng。hằng-hà sa-số thế giới, đều có chư Phật Như Lai xuất tướng lưỡi rộng dài,放無量光說誠實言。稱讚無量壽佛不可思議功德。阿難。phóng vô lượng hào quang, nói thuyết lời thành thật, xưng tán công đức bất khảtư nghì Vô Lượng Thọ Phật. A-nanphóng Vô lượng Quang nói lời thành thực, khen ngợi công đức không thể nghĩ bàncủa Vô Lượng Thọ Phật. Này A-nan!於意云何。欲令眾生聞彼佛名。ư ý vân hà。dục lệnh chúng sanh văn bỉ Phật danh。Ý Ông thế nào? muốn khiến chúng sanh nghe được danh hiệu Đức Phật đó,發清淨心憶念受持。歸依供養求生彼土。是人命終。phát thanh tịnh tâm ức niệm thọ trì。quy y cung dưỡng cầu sanh bỉ độ。thị nhânmạng chung。nên phát tâm thanh tịnh, nhớ niệm thọ trì, quy y cúng dường, cầu sanh cõi đó.Người đó mạng chung.皆得往生極樂世界。giai đắc vãng sanh Cực-Lạc thế giới。đều được vãng sanh Cực Lạc thế giới,不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。không thối chuyển ở nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.復次阿難。若有善男子善女人。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 38 38 Tuequang Foundationphục thứ A-nan。nhược hữu thiện nam tử Thiện Nữ Nhân。Lại nữa này A-nan! nếu có Thiện nam tử, Thiện nữ nhân聞此經典受持讀誦書寫供養。晝夜相續求生彼剎。văn thử Kinh điển thọ trì độc tụng thư tả cung dưỡng。trú dạ tướng tục cầu sanhbỉ sát。nghe Kinh điển này, thọ trì đọc tụng biên chép cúng dường, liên tục ngày đêmđều, cầu sanh cõi ấy,是人臨終。無量壽如來與諸聖眾現在其前。thị nhân lâm chung。Vô-Lượng-Thọ Như Lai dữ chư Thánh chúng hiện tại kỳ tiền。người đó lâm chung, được đức Vô-Lượng-Thọ Như Lai cùng các Thánh chúng hiện ratrước mặt,經須臾間。即得往生極樂世界。Kinh tu du gian。tức đắc vãng sanh Cực-Lạc thế giới。trải qua chốc lát, liền được vãng sanh Cực lạc thế giới,不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề。không thối chuyển ở nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.復次阿難。若有善男子善女人。發菩提心已。phục thứ A-nan。nhược hữu thiện nam tử Thiện Nữ Nhân。phát Bồ- đề tâm dĩ。Lại nữa, này A-nan! nếu có thiện nam tử Thiện nữ nhân sau khi phát Bồ-đề-tâm,持諸禁戒堅守不犯。饒益有情。trì chư cấm giới kiên thủ bất phạm。nhiêu ích hữu tình。giữ gìn cấm giới kiên trì không xâm phạm, ích lợi hữu tình,所作善根悉施與之。令得安樂。sở tác thiện căn tất thí dữ chi。lệnh đắc an lạc。các thiện căn đều thí cho, khiến được an lạc,憶念西方無量壽如來及彼國土。是人命終。如佛色相種種莊嚴。ức niệm Tây phương Vô-Lượng-Thọ Như Lai cập bỉ quốc thổ。thị nhân mạngchung。như Phật sắc tướng chủng chủng trang nghiêm。tưởng niệm Tây phương Vô Lượng Thọ Như Lai cùng cõi nước đó, người này mạngchung, sắc diện trang nghiêm như Phật,生寶剎中賢聖圍繞。sanh bảo sát trung hiền Thánh vây quanh。sanh vào cõi Cực Lạc, chúng Hiền thánh vây quanh,速得聞法永不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。tốc đắc văn Pháp vĩnh bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miểu tam-bồ-đề。liền, được nghe Pháp, không bao giờ thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh ĐẳngChánh Giác.復次阿難。若有善男子善女人。發十種心。phục thứ A-nan。nhược hữu thiện nam tử Thiện Nữ Nhân。phát thập chủng tâm。Lại nữa, này A-nan! nếu có Thiện nam tử Thiện nữ nhân, phát mười loại tâm,所謂一不偷盜。二不殺生。三不婬欲。sở vị nhất bất thâu đạo。nhị bất sát sanh。tam bất dâm dục。một không trộm cắp, hai không sát sanh, ba không dâm dục,四不妄言。五不綺語。六不惡口。七不兩舌。tứ bất vọng ngôn。ngũ bất khỉ ngữ。lục bất ác khẩu。thất bất lượng thiệt。bốn không vọng ngữ, năm không nói lời thêu dệt, sáu không ác khẩu, bảy không nóihai lưỡi,八不貪。九不瞋。十不癡。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 39 39 Tuequang Foundationbát bất tham。cửu bất sân。thập bất si。tám không tham, chín không sân, mười không ngu si.如是晝夜思惟極樂世界無量壽佛。種種功德種種莊嚴。như thị trú dạ tư duy Cực-Lạc thế giới Vô lượng thọ Phật。chủng chủng công đứcchủng chủng trang nghiêm。Như vậy ngày đêm nghĩ tưởng cảnh Cực lạc thế giới của Vô Lượng Thọ Phật, cáccông đức trang nghiêm,志心歸依頂禮供養。是人臨終。不驚不怖心不顛倒。chí tâm quy y đính lễ cung dưỡng。thị nhân lâm chung。bất kinh bất phố tâm bấtđiên đảo。chí tâm quy y đảnh lễ cúng dường; người này khi lâm chung, không sợ hãi, khôngđiên đảo,即得往生彼佛國土。有無量無數諸佛世尊。tức đắc vãng sanh bỉ Phật quốc thổ。hữu vô lượng vô sổ chư Phật Thế tôn。liền được sanh qua cõi nước Đức Phật đó. Có vô lượng vô số các Phật Thế Tôn,稱讚無量壽佛功德名號。聞是法已。xưng tán Vô lượng thọ Phật công đức danh hiệu。vănthị Pháp dĩ。khen ngợi công đức danh hiệu đức Vô lượng Thọ Phật. Ai đặng nghe Pháp này,永不退於阿耨多羅三藐三菩提。vĩnh bất thối ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ- đề。trọn sẽ không thối chuyển ở nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.佛說大乘無量壽莊嚴經卷中Phật thuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh quyển trungPhật Thuyết Đại thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh.Quyển Trung.%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www. daitangvietnam. comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và Lược DịchSun Apr 30 22:02:12 2006%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Trung 40 40 Tuequang FoundationPHẬT THUYẾT ĐẠI THỪAVÔ LƯỢNG THỌ TRANG NGHIÊM KINHQuyển HạĐại Chánh (Taisho) vol. 12, no. 363Hán dịch: Đại Sư Pháp HiềnPhiên âm & lược dịch điện tử: Nguyên Tánh & Nguyên HiểnViệt dịch: Thích Nữ Hương Trí (05-2007)Biên tập : Thích Phước NghiêmTuệ Quang Wisdom Light FoundationPO Box 91748, Henderson, NV 89009Website http://www. daitangvietnam. comEmail info@daitangvietnam. comPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 41 Tuequang FoundationTUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www. daitangvietnam. comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và Lược DịchSun Apr 30 22:02:12 2006%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%【經文資訊】大正新脩大藏經 第十二冊 No. 363《佛說大乘無量壽莊嚴經》CBETA 電子佛典 V1. 15 普及版
【Kinh văn tư tấn 】Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh đệ thập nhị sách No. 363《Phậtthuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh 》CBETA điện tử Phật Điển V1. 15phổ cập bản【Kinh văn tư tấn 】Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh thứ mười hai sách No.363《Phật nói Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh 》CBETA điện tử Phật ĐiểnV1. 15 khắp cùng bản# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 363 佛說大乘無量壽莊嚴經, CBETA Chinese ElectronicTripitaka V1. 15, Normalized Version# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 363 Phật thuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trangnghiêm Kinh , CBETA Chinese Electronic Tripitaka V1. 15, Normalized Version# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 363 Phật nói Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêmKinh , CBETA Chinese Electronic Tripitaka V1. 15, Normalized Version%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
===佛說大乘無量壽莊嚴經卷下===
Phật thuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh quyển hạPhật Thuyết Đại thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh.Quyển Hạ西天譯經三藏朝散大夫試光祿卿 明教大師臣法賢奉　詔譯Tây Thiên dịch Kinh Tam Tạng triêu tán Đại phu thí quang lộc khanhminh giáo Đại sư Thần Pháp hiền phụng chiếu dịchTây Thiên Dịch Kinh Tam Tạng Triêu Tán Đại Phu Thí Quang Lộc KhanhMinh giáo Đại Sư Thần Pháp Hiền phụng chiếu dịch復次阿難。東方恒河沙數佛剎。一一剎中。phục thứ A-nan。Đông phương hằng-hà sa-số Phật sát。nhất nhất sát trung。Lại nữa này A-nan! Hằng-hà-sa số cõi Phật ở phương Đông, trong mỗi mỗi cõi nước有無量無數菩薩摩訶薩。hữu vô lượng vô sổ Bồ-tát Ma-ha-tát。có vô lượng vô số đại Bồ-tát及無量無數聲聞之眾。以諸香花幢幡寶蓋。cập vô lượng vô sổ thanh văn chi chúng。dĩ chư hương hoa tràng phiên bảo cái。cùng vô lượng vô số chúng Thanh văn, đem các hương hoa tràng phang bảo cái,持用供養極樂世界無量壽佛。南方恒河沙數佛剎。一一剎中。trì dụng cung dưỡng Cực Lạc thế giới Vô lượng thọ Phật。Nam phương hằng-hà sa-sốPhật sát。nhất nhất sát trung。cúng dường Đức Vô Lượng Thọ Phật ở thế giới Cực Lạc, hằng-hà-sa số cõi Phật ởNam phương. Trong mỗi cõi nước亦有無量無數菩薩摩訶薩。diệc hữu vô lượng vô sổ Bồ-tát Ma-ha-tát。cũng có vô lượng vô số đại Bồ-tátPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 42 Tuequang Foundation及無量無數聲聞之眾。以諸香花幢幡寶蓋。cập vô lượng vô sổ thanh văn chi chúng。dĩ chư hương hoa tràng phiên bảo cáicùng vô lượng vô số chúng Thanh văn, đem các hương hoa tràng phang tàng lọng,持用供養極樂世界無量壽佛。西方恒河沙數世界。trì dụng cung dưỡng Cực Lạc thế giới Vô lượng thọ Phật。Tây phương hằng-hà sa-sốthế giới。cúng dường đức Phật Vô lượng Thọ của thế giới Cực Lạc và hằng-hà-sa số thế giớiở cõi Tây phương.一一佛剎。亦有無量無數菩薩摩訶薩。nhất nhất Phật sát。diệc hữu vô lượng vô sổ Bồ-tát Ma-ha-tát。Mỗi mỗi cõi Phật cũng có vô lượng vô số đại Bồ-tát及無量無數聲聞之眾。以諸香花幢幡寶蓋。cập vô lượng vô sổ thanh văn chi chúng。dĩ chư hương hoa tràng phiên bảo cái。cùng vô lượng vô số chúng Thanh văn, đem các hương hoa tràng phang bảo cái,持用供養極樂世界無量壽佛。北方恒河沙數佛剎。trì dụng cung dưỡng Cực Lạc thế giới Vô lượng thọ Phật。Bắc phương hằng-hà sa-sốPhật sát。cúng dường Cực Lạc thế giới của Đức Vô Lượng Thọ Phật và hằng-hà-sa số cõi Phậtở phương Bắc.一一佛剎。亦有無量無數菩薩摩訶薩。nhất nhất Phật sát。diệc hữu vô lượng vô sổ Bồ-tát Ma-ha-tát。Mỗi mỗi cõi Phật cũng có vô lượng vô số đại Bồ-tát及無量無數聲聞之眾。以諸香花幢幡寶蓋。cập vô lượng vô sổ thanh văn chi chúng。dĩ chư hương hoa tràng phiên bảo cái。cùng vô lượng vô số chúng Thanh văn, đem các hương hoa tràng phang bảo cái,持用供養極樂世界無量壽佛。四維上下亦復如是。trì dụng cung dưỡng Cực Lạc thế giới Vô lượng thọ Phật。tứ duy thượng hạ diệcphục như thị。cúng dường Đức Vô Lượng Thọ Phật ở thế giới Cực Lạc, bốn phương trên dưới cũnglại như vậy.各禮佛足。稱讚佛土功德莊嚴。các lễ Phật túc。xưng tán Phật thổ công đức trang nghiêm。Mỗi vị đều lễ dưới chân Phật, khen ngợi công đức trang nghiêm cõi nước Phật.爾時世尊即說頌曰。nhĩ thời Thế tôn tức thuyết tụng viết。Lúc bấy giờ Thế Tôn nói kệ khen rằng:東方世界恒河沙　　 一一剎中無數量Đông phương thế giới hằng-hà-sa 　　 Nhất nhất sát trung vô sổ lượngĐông phương thế giới hằng-hà-sa 　　 Mỗi mỗi cõi nước vô số lượng菩薩聲聞發勝心　　 各以香花寶蓋等Bồ-tátthanh văn phát thắng tâm 　　 Các dĩ hương hoa bảo cái đẳngBồ-tát Thanh văn phát thắng tâm 　　 Đều dùng hương hoa và bảo cái持至莊嚴佛剎中　　 供養如來無量壽Trì chí trang nghiêm Phật sát trung 　　 Cung dưỡng Như Lai Vô Lượng ThọMang đến cõi nước Phật trang nghiêm 　　 Cúng dường Như Lai Vô Lượng Thọ供已禮足而稱讚　　 最上希有大福田Cung dĩ lễ túc nhi xưng tán 　　 Tối thượng hi hữu Đại phúc điềnCúng rồi kính lễ và khen ngợi 　　 Tối thượng hi hữu đại phước điền如是西南及北方　　 四維上下恒沙界Như thị Tây Nam cập Bắc phương 　　 Tứ duy thượng hạ hằng sa giớiPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 43 Tuequang FoundationNhư vậy Tây Nam cùng Bắc phương 　　 Bốn phương trên dưới hằng sa cõi聲聞菩薩數亦然　　 皆以香花伸供養Thanh văn Bồ-tátsổ diệc nhiên 　　 Giai dĩ hương hoa thân cung dưỡngThanh văn Bồ-tát thường như vậy 　　 Đều dùng hương hoa đến cúng dường禮足旋繞懷敬愛　　 復讚如來宿願深Lễ túc toàn nhiễu hoài kính ái 　　 Phục tán Như Lai tú nguyện thâmLễ dưới chân rồi cung kính nhiễu 　　 Lại khen Như Lai túc nguyện sâu積集功德普莊嚴　　 無量無邊極樂國Tích tập công đức phổ trang nghiêm 　　 Vô lượng vô biên Cực Lạc quốcTích tập công đức khắp trang nghiêm 　　 Vô lượng vô biên cõi Cực Lạc諸佛國界雖嚴飾　　 難比如來寶剎中Chư Phật quốc giới tuy nghiêm sức 　　 Nan bỉ Như Lai bảo sát trungCác cõi nước Phật dù nghiêm sức 　　 Không bằng Như Lai cõi Cực Lạc 復以天花供養佛　　 花散虛空為傘蓋Phục dĩ Thiên hoa cung dưỡng Phật 　　 Hoa tán hư không vi tản cáiLại dùng hoa trời cúng dường Phật 　　 Hoa rơi trong không thành bảo cái縱廣量等百由旬　　 色相莊嚴無有比Túng quảng lượng đẳng bách do-tuần 　　 Sắc tướng trang nghiêm vô hữu bỉNgang rộng đến cả trăm do-tuần 　　 Sắc tướng trang nghiêm không sánh kịp遍覆如來寶剎中　　 互相慶慰生歡喜Biến phúc Như Lai bảo sát trung 　　 Hỗ tương khánh úy sanh hoan hỉChe trùm cả cõi nước Như Lai 　　 Vui khuyên lẫn nhau lòng hoan hỉ曾於過去百千劫　　 積集無量眾善根Tằng ư quá khứ bách thiên kiếp 　　 Tích tập vô lượng chúng thiện cănTừng trăm ngàn kiếp đời quá khứ　　 Tích tập vô lượng các thiện căn捨彼輪迴三有身　　 令至解脫清淨剎Xả bỉ Luân-hồi tam hữu thân 　　 Lệnh chí giải thoát thanh tịnh sátGiải thoát luân hồi được ba thân 　　 Khiến được giải thoát, sanh cõi Tịnh爾時彼佛無量壽　　 化導他方菩薩心Nhĩ thời bỉ Phật Vô-Lượng-Thọ 　　 Hóa đạo tha phương Bồ-táttâmBấy giờ Đức Phật Vô Lượng Thọ 　　 Hướng dẫn kia phát Bồ-tát tâm密用神通化大光　　 其光從彼面門出Mật dụng Thần thông hóa Đại quang 　　 Kỳ quang tòng bỉ diện môn xuấtMật dùng Thần thông hóa đại quang 　　 Từ trên sắc diện phóng hào quang三十六億那由他　　 普照俱胝千佛剎Tam thập lục ức na-do-tha 　　 Phổ chiếu câu chi thiên Phật sátBa mươi sáu ức na-do-tha 　　 Khắp soi muôn ức ngàn cõi Phật如是人天普照已　　 即入如來頂髻中Như thị nhân Thiên phổ chiếu dĩ 　　 Tức nhập Như Lai đính kế trungNhư vậy người trời khắp sáng soi Rồi vào nhục kế của Như Lai時會一切諸眾生　　 敬歎佛光未曾有thời hội nhất thiết chư chúng sanh 　　 Kính thán Phật quang vị tằng hữuTất cả chúng sanh trong hội đó 　　 Ngợi khen ánh sáng chưa tằng có各各俱發菩提心　　 願出塵勞登彼岸Các các câu phát bồ đề tâm 　　 Nguyện xuất trần lao đăng bỉ ngạnMỗi mỗi đều phát bồ đề tâm 　　 Nguyện xuất trần lao đăng bỉ ngạn.爾時世尊。說此偈已。會中有觀自在菩薩。Nhĩ thời Thế tôn。thuyết thử kệ dĩ。hội trung hữu Quán Tự Tại Bồ-tát。Khi đức Thế Tôn nói xong bài kệ này, trong hội có Bồ-tát Quán Tự Tại即從座起合掌向佛。而作是言。世尊。tức tùng toạ khởi hợp chưởng hướng Phật。nhi tác thị ngôn。Thế tôn。liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chấp tay hướng Phật bạch rằng: thưa Thế Tôn!Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 44 Tuequang Foundation以何因緣。無量壽佛於其面門。dĩ hà nhân duyên。Vô lượng thọ Phật ư kỳ diện môn。do nhân duyên gì mà tôn nhan đức Vô Lượng Thọ Phật放無量光照諸佛剎。唯願世尊方便解說。phóng Vô lượng quang chiếu chư Phật sát。duy nguyện Thế tôn phương tiện giảithuyết。phóng vô lượng hào quang chiếu soi cõi nước của chư Phật, kính mong đức Thế Tônphương tiện giải nói cho con,令諸眾生及他方菩薩。聞是語已生希有心。lệnh chư chúng sanh cập tha phương Bồ-tát。văn thị ngữ dĩ sanh hi hữu tâm。khiến các chúng sanh và các Bồ-tát phương khác nghe lời nói này đều sanh lòng hihữu,於佛菩提志樂趣求入不退位。ư Phật bồ đề chí lạc thú cầu nhập bất thối vị。chí nguyện ham cầu quả vị Phật, vĩnh viễn không bao giờ thối chuyển.爾時世尊告觀自在菩薩言。nhĩ thời Thế tôn cáo Quán Tự Tại Bồ-tátngôn。Lúc bấy giờ đức Thế Tôn bảo Quán Tự Tại Bồ-tát rằng:汝今諦聽吾為汝說。彼佛如來。nhữ kim đế thính ngô vi nhữ thuyết。bỉ Phật như lai。Ông nay lắng nghe, ta vì Ông nói, đức Phật Như Lai於過去無量無邊阿僧祇劫前。為菩薩時發大誓言。我於未來成正覺時。ư quá khứ vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp tiền。vi ồ Tát thời phát Đại thệ ngônngã ư vị lai thành chánh giác thời.trong quá khứ vô lượng vô biên a-tăng-kỳ kiếp về trước, khi còn là Bồ-tát,phát đại thệ nguyện: Tôi trong tương lai khi thành Chánh Giác,若有十方世界無量眾生。nhược hữu thập phương thế giới vô lượng chúng sanh。nếu có chúng sanh trong mười phương vô lượng thế giới,聞我名號或頂禮憶念。或稱讚歸依。或香花供養等。văn ngã danh hiệu hoặc đính lễ ức niệm。hoặc xưng tán quy y。hoặc hương hoa cungdưỡng đẳng。nghe danh hiệu ta, hoặc đảnh lễ nhớ niệm, hoặc khen ngợi quy y, hoặc hương hoacúng dường v.v..如是眾生速生我剎。見此光明即得解脫。như thị chúng sanh tốc sanh ngã sát。kiến thử quang-minh tức đắc giải thoát。thì những chúng sanh ấy mau sanh vào cõi nước tôi, thấy ánh hào quang, liền đượcgiải thoát.若諸菩薩見此光明即得受記證不退位。nhược chư Bồ-tátkiến thử quang minh tức đắc thọ kí chứng bất thối vị。Hoặc các Bồ-tát khi thấy ánh quang minh này, liền được thọ ký chứng quả vị bấtthối chuyển,手持香花及諸供具。往十方界無邊淨剎。thủ trì hương hoa cập chư cung cụ。vãng thập phương giới vô biên tịnh sát。tay cầm hương hoa cùng các đồ cúng, đi đến mười phương vô biên cõi nước thanhtịnh,供養諸佛而作佛事增益功德。經須臾間復還本土受諸快樂。cung dưỡng chư Phật nhi tác Phật sự tăng ích công đức。Kinh tu du gian phục hoànbổn độ thọ chư khoái lạc。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 45 Tuequang Foundationcúng dường chư Phật và làm các Phật sự, tăng trưởng lợi ích công đức. Trải quatrong chốc lát liền trở về cõi nước mình, thọ các điều an vui,是故光明而入佛頂。thị cố quang-minh nhi nhập Phật đính。nên ánh quang minh chiếu vào đỉnh đầu của Phật.復次阿難。無量壽佛應正等覺。phục thứ A-nan。Vô lượng thọ Phật ứng chánh đẳng giác。Lại nữa này A-nan! Vô Lượng Thọ Phật Ứng Chánh Đẳng Giác所有菩提之樹。高一千六百由旬。四布枝葉八百由旬。sở hữu bồ đề chi thụ。cao nhất thiên lục bách do-tuần。tứ bố chi diệp bát báchdo-tuần。có cội bồ đề cao một ngàn sáu trăm do tuần, bốn phía cành lá rộng đến tám trămdo tuần,根入土際五百由旬花菓敷榮。căn nhập độ tế ngũ bách do-tuần hoa quả phu vinh。rễ ăn sâu vào đất năm trăm do tuần, hoa qủa sum xuê trĩu cành,作無量百千珍寶之色。於其樹上。復以月光摩尼寶。tác vô lượng bách thiên trân bảo chi sắc。ư kỳ thụ thượng。phục dĩ nguyệt quangma-ni bảo。có màu sắc của vô lượng trăm ngàn trân báu, trên cây lại dùng ánh sáng mặt trăngma-ni báu,帝釋摩尼寶。如意摩尼寶。持海摩尼寶。đế thích ma-ni bảo。như ý ma-ni bảo。trì hải ma-ni bảo。báu ma ni Đế Thích, báu như ý ma-ni, báu trì hải ma-ni,大綠寶。莎悉帝迦寶。愛寶瓔珞。大綠寶瓔珞。Đại lục bảo。toa tất đế ca bảo。ái bảo anh lạc。Đại lục bảo anh lạc。báu màu xanh biếc, báu toa-tất-đế-ca, báu ái bảo anh lạc, đại lục bảo anh lạc,紅真珠瓔珞。青真珠瓔珞。hồng chân châu anh lạc。thanh chân châu anh lạc。hồng chân châu anh lạc, thanh chân châu anh lạc,及金銀寶網等種種莊嚴。cập kim ngân bảo võng đẳng chủng chủng trang nghiêm。và kim ngân bảo cang, các thứ trang nghiêm.復次阿難。每於辰時香風自起吹此寶樹。phục thứ A-nan。mỗi ư Thần thời hương phong tự khởi xuy thử bảo thụLại nữa này A-nan! mỗi khi đến giờ, gió thơm tự thổi cây báu,樹相敦觸出微妙音。其聲普聞無量世界。thụ tướng đôn xúc xuất vi Diệu-Âm。kỳ thanh phổ văn vô lượng thế giớicây xúc chạm nhau phát ra âm thanh mầu nhiệm, âm thanh kia vang khắp đến vôlượng thế giới.眾生聞者無其耳病。chúng sanh văn giả vô kỳ nhĩ bệnh。Chúng sanh nào nghe đặng âm thanh này rồi thì nhĩ căn không có bệnh,乃至成就阿耨多羅三藐三菩提。若有眾生見此樹者。乃至成佛。nãi chí thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。nhược hữu chúng sanh kiến thửthụ giả。nãi chí thành Phật。cho đến thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Nếu có chúng sanh thấy cây ấycho đến khi thành Phật,於其中間不生眼病。若有眾生聞樹香者。乃至成佛。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 46 Tuequang Foundationư kỳ trung gian bất sanh nhãn bệnh。nhược hữu chúng sanh văn thụ hương giả。nãichí thành Phật。trong thời gian ấy, không có bệnh về mắt. Nếu có chúng sanh nghe hương thơm câyấy, cho đến thành Phật,於其中間不生鼻病。若有眾生食樹菓者。ư kỳ trung gian bất sanh tỳ bệnh。nhược hữu chúng sanh thực thụ quả giả。trong thời gian ấy, không có bệnh về mũi. Nếu có chúng sanh nào ăn được qủa củacây đó,乃至成佛。於其中間舌亦無病。nãi chí thành Phật。ư kỳ trung gian thiệt diệc vô bệnh。cho đến khi thành Phật, trong thời gian đó, cũng không có bệnh về lưỡi.若有眾生樹光照者。乃至成佛。於其中間身亦無病。nhược hữu chúng sanh thụ quang chiếu giả。nãi chí thành Phật。ư kỳ trung gianthân diệc vô bệnh。Nếu có chúng sanh nào được ánh sáng cây ấy chiếu soi, cho đến khi thành Phật,trong thời gian ấy, thân cũng không bệnh.若有眾生觀想樹者。乃至成佛。nhược hữu chúng sanh quán tưởng thụ giả。nãi chí thành Phật。Nếu có chúng sanh quán tưởng cây ấy, cho đến khi thành Phật,於其中間心得清淨。遠離貪等煩惱之病。佛告阿難。ư kỳ trung gian tâm đắc thanh tịnh viên li tham đẳng phiền não chi bệnh。Phậtcáo A-nan。trong thời gian ấy, tâm được thanh tịnh, xa lìa các bệnh tham dục phiền não.Phật bảo A-nan:如是佛剎花菓樹木。與諸眾生而作佛事。như thị Phật sát hoa quả thụ mộc。dữ chư chúng sanh nhi tác Phật sự。hoa quả cây trái của cõi Phật này, cùng các chúng sanh đồng làm Phật sự,皆是彼佛過去大願之所攝受。giai thị bỉ Phật quá khứ Đại nguyện chi sở nhiếp thọ。đều nhiếp trong đại nguyện Đức Phật quá khứ.復次阿難。彼佛剎中所有現在及未來生。phục thứ A-nan。bỉ Phật sát trung sở hữu hiện tại cập vị lai sanh。Lại nữa A-nan! chúng sanh đời hiện tại và vị lai của cõi nước Đức Phật đó,一切菩薩摩訶薩。nhất thiết Bồ-tát Ma-ha-tát。và tất cả đại Bồ-tát,一生令得阿耨多羅三藐三菩提。若有菩薩。以宿願故入生死界。nhất sanh lệnh đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。nhược hữu Bồ-tát。dĩ túnguyện cố nhập sanh tử giới。một khi sanh về bên cõi nước đó liền đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Nếu cóBồ-tát do nguyện đời trước nên sanh vào trong thế giới sanh tử,作師子吼利益有情。我令隨意而作佛事。tác Sư-tử hống lợi ích hữu tình。ngã lệnh tùy ý nhi tác Phật sự。thì làm bậc Đạo Sư, lợi ích chúng hữu tình, ta khiến cho tuỳ ý làm Phật sự.復次阿難。彼佛剎中。一切菩薩及諸聲聞。phục thứ A-nan。bỉ Phật sát trung。nhất thiết Bồ-tátcập chư thanh văn。Lại nữa này A-nan! Trong cõi nước Đức Phật đó tất cả chúng Bồ-tát cùng Thanh văn身相端嚴圓光熾盛。周迴照耀百千由旬。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 47 Tuequang Foundationthân tướng đoan nghiêm Viên Quang sí thịnh。châu hồi chiếu diệu bách thiên dotuần。thân tướng đoan trang viên quang chói lọi, soi sáng chiếu rọi trăm ngàn do-tuần,有二菩薩。身光遠照三千大千世界。阿難白言。hữu nhị Bồ-tát。thân quang viễn chiếu tam Thiên Đại Thiên thế giới。A-nan bạchngôn。có hai vị Bồ-tát thân ánh sáng chiếu xa ba ngàn đại thiên thế giới. Ngài A-nanbạch Phật rằng:此二菩薩有大身光。其名云何。佛告阿難。thử nhị Bồ-táthữu Đại thân quang。kỳ danh vân hà。Phật cáo A-nan。hai vị Bồ-tát đó có thân đầy ánh sáng ấy tên là gì? Phật bảo A-nan:二菩薩者。一名觀自在。二名大精進。nhị Bồ-tátgiả。nhất danh Quán Tự Tại。nhị danh Đại tinh tấn。hai Bồ-tát đó, vị thứ nhất tên là Quán Tự Tại, vị thứ hai tên là Đại Tinh Tấn,現居此界作大利樂。命終之後當生彼國。hiện cư thử giới tác Đại lợi lạc。mạng chung chi hậu đương sanh bỉ quốc。hiện ở cõi này rộng làm lợi lạc cho chúng sanh, sau khi mạng chung sẽ sanh quacõi nước đó.復次阿難。彼佛剎中一切菩薩。phục thứ A-nan。bỉ Phật sát trung nhất thiết Bồ-tát。Lại nữa này A-nan! tất cả Bồ-tát của Đức Phật đó có容貌柔和相好具足。禪定智慧通達無礙。dung mạo nhu hòa tướng hảo cụ túc。Thiền định trí tuệ thông đạt vô ngại。sắc tướng nhu hòa, tướng tốt đầy đủ, thiền định trí tuệ thông suốt vô ngại,神通威德無不圓滿。深入法門得無生忍。Thần thông uy đức vô bất viên mãn。thâm nhập Pháp môn đắc vô sanh nhẫn。thần thông oai đức không gì không viên mãn, thâm nhập Pháp môn, được vô sanhnhẫn,諸佛祕藏究竟明了。調伏諸根身心柔軟。chư Phật bí tạng cứu cánh minh liễu。điều phục chư căn thân tâm nhu nhuyễn。hiểu rõ chư Phật bí tạng, điều phục được các căn, thân tâm nhu nhuyến,安住寂靜大乘涅盤。深入正慧無復餘習。an trú tịch tĩnh Đại thừa Niết-Bàn。thâm nhập chánh tuệ vô phục dư tập。an trú tịch tĩnh Đại thừa Niết-Bàn, sâu vào chánh huệ không còn dư tàn khá ái,依佛所行七覺聖道。修行五眼照真達俗。辯才總持自在無礙。y Phật sở hạnh thất giác Thánh đạo。tu hành ngũ nhãn chiếu chân đạt tục。biệntài tổng trì tự-tại vô ngại。tu tập thất giác chi và tám Thánh đạo của Phật, tu hành ngũ nhãn, soi sáng thôngđạt chân tục, biện tài tổng trì, tự tại vô ngại,善解世間無邊方便。所言誠諦深入義味。thiện giải thế gian vô biên phương tiện。sở ngôn thành đế thâm nhập nghĩa vị。hiểu rành vô biên phương tiện thế gian, nói lời thành thực, chắc chắn, sâu vàodiệu nghĩa,度諸有情演說正法。三界平等離諸分別。độ chư hữu tình diễn thuyết chánh Pháp。tam giới bình đẳng ly chư phân biệt。độ các hữu tình, diễn nói chánh Pháp, thấy tam giới bình đẳng, lìa các phânbiệt,無相無為無因無果。無取無捨無縛無脫。vô tướng vô vi vô nhân vô quả。vô thủ vô xả vô phược vô thoát。vô tướng, vô vi, vô nhân, vô quả, vô chấp, vô xả, vô triền phược, vô giải thoát,Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 48 Tuequang Foundation遠離顛倒堅固不動如須彌山。智慧明了如日月朗。viên li điên đảo kiên cố bất động như Tu-Di sơn。trí tuệ minh liễu như nhậtnguyệt lãng。xa lìa điên đảo, kiên cố chẳng động như núi Tu Di, trí huệ minh liễu như nhậtnguyệt sáng soi,廣大如海出功德寶。熾盛如火燒煩惱薪。quảng Đại như hải xuất công đức bảo。sí thịnh như hỏa thiêu phiền não tân。rộng lớn như đại hải xuất ra công đức báu, lớn mạnh như lửa thiêu đốt giặc phiềnnão,忍辱如地一切平等。清淨如水洗諸塵垢。nhẫn nhục như địa nhất thiết bình đẳng。thanh tịnh như thủy tẩy chư trần cấu。nhẫn nhục như đất, đối với tất cả đều bình đẳng, thanh tịnh như nước rửa sạchcác trần cấu,如虛空無邊。不障一切故。如蓮花出水。như hư không vô biên。bất chướng nhất thiết cố。như liên hoa xuất thủy。như hư không vô biên, không chướng ngại tất cả; như hoa sen phun ra nước,離一切染故。如雷震響。出法音故。如雲靉靆。ly nhất thiết nhiễm cố。như lôi chấn hưởng。xuất Pháp âm cố。như vân ái đãi。xa lìa tất cả nhiễm ô; như tiếng sấm sét mà phát ra Pháp âm; như mây kéo dàylớp,降法雨故。如風動樹。發菩提芽故。如牛王聲。hàng Pháp vũ cố。như phong động thụ。phát bồ đề nha cố。như ngưu Vương thanhmưa ra Pháp vũ, như gió động cây phát ra mầm mống Bồ đề, như tiếng ngưu vương異眾牛故。如龍象威。難可測故。如良馬行。dị chúng ngưu cố。như long tượng uy。nan khả trắc cố。như lương mã hành。khác các trâu khác, oai như rồng voi, khó có thể suy lường; như ngựa giỏi phichạy;乘無失故。如師子坐。離怖畏故。如尼拘樹。thừa vô thất cố。như Sư-tử tọa。Li Bố Uý úy cố。như ni câu thụ。như Sư tử tòa, lìa xa sợ hãi; như cây Ni-câu,覆蔭大故。如須彌山。八風不動故。如金剛杵。phúc ấm Đại cố。như Tu-Di sơn。Bát phong bất động cố。như Kim cương xử。che trùm to lớn như núi chúa Tu Di, bát phong chẳng động; như chày Kim Cương 破邪山故。如梵王身。生梵眾故。如金翅鳥。phá tà sơn cố。như Phạm Vương thân。sanh phạm chúng cố。như kim sí điểu。phá tan tà ma; như Phạm Vương sanh ra các Phạm chúng; như chim đại bàng食毒龍故。如空中禽。無住處故。如慈氏觀。thực độc long cố。như không trung cầm。vô trụ xử cố。như từ thị quán。ăn nuốt rồng độc; như chim bay trong không không vướng kẹt vào đâu; như quán TừThị,法界等故。如是菩薩遍滿佛剎。吹法螺。Pháp giới đẳng cố。như thị Bồ-tát biến mãn Phật sát。xuy Pháp loa。pháp giới vân vân. Như vậy Bồ-tát biến khắp đầy cõi nước Phật, thổi Pháp loa,豎法幢。擊法鼓。然法燈。離過清淨無迷無失。thụ Pháp-Tràng。kích Pháp cổ。nhiên Pháp đăng。ly quá thanh tịnh vô mê vô thấtdựng cớ chánh Pháp, đánh trống chánh Pháp, khiêu ngọn đèn Pháp, vượt lên thanhtịnh, không mê không thất.手中出生花鬘瓔珞塗香粖香一切供具。thủ trung xuất sanh hoa man anh lạc đồ hương mạt hương nhất thiết cung cụ。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 49 Tuequang FoundationTrong tay chư Bồ-tát xuất ra hoa man anh lạc, đồ hương, mạt hương, tất cả đồcúng dường,持往百千俱胝那由他佛剎。供養諸佛。trì vãng bách thiên câu chi na-do-tha Phật sát。cung dưỡng chư Phật。rồi cầm đến trăm ngàn ức na do tha cõi Phật, cúng dường chư Phật.復於手中別出寶花。散虛空中化成寶蓋廣十由旬。phục ư thủ trung biệt xuất bảo hoa。tán hư không trung hóa thành bảo cái quảngthập do-tuần。Lại trong tay báu đặc biệt xuất ra hoa báu, rơi vải trong không trung, hóa thànhđài báu, rộng mười do tuần,或二十由旬。乃至百千由旬。遍諸佛剎。hoặc nhị thập do-tuần。nãi chí bách thiên do-tuần。biến chư Phật sát。hoặc hai mươi do tuần, cho đến trăm ngàn do tuần, khắp cõi nước chư Phật.經須臾間還來本國。無愛無著。無取無捨。Kinh tu du gian hoàn lai bổn quốc。vô ái Vô trứ。vô thủ vô xả。Trải qua trong chốc lát liền trở về nước mình, không ái nhiễm không chấp trước,không chấp không xả,身心寂靜。thân tâm tịch tĩnh。thân tâm tịch tĩnh.佛告阿難。此諸菩薩。我土五濁之所無有。Phật cáo A-nan。thử chư Bồ-tát。ngã độ ngũ trược chi sở vô hữu。Phật bảo A-nan: cõi nước của các Bồ-tát này không có năm điều ố trược,經百千俱胝劫說不能盡。Kinh bách thiên câu chi kiếp thuyết bất năng tận。trải qua trăm ngàn kiếp nói chẳng thể hết.佛告阿難。吾今此土。所有菩薩摩訶薩。Phật cáo A-nan。ngô kim thử độ。sở hữu Bồ-tát Ma-ha-tát。Phật bảo A-nan: Cõi nước của Ta có các đại Bồ-tát已曾供養無量諸佛植眾德本。命終之後。dĩ tằng cung dưỡng vô lượng chư Phật thực chúng đức bổn。mạng chung chi hậu。đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, trồng các gốc đức, sau khi mạng chung,。皆得生於極樂世界。阿難。汝起合掌面西頂禮。giai đắc sanh ư Cực Lạc thế giới。A-nan。nhữ khởi hợp chưởng diện Tây đính lễđều được sanh qua cõi Cực Lạc. Này A-nan! Ông hãy đứng dậy chấp tay xoay mặt vềphía Tây đảnh lễ.爾時阿難。即從座起合掌面西。nhĩ thời A-nan。tức tùng toạ khởi hợp chưởng diện Tây。Lúc bấy giờ ngài A-nan liền từ chỗ ngồi đứng dậy chấp tay hướng mặt vè phía Tây,頂禮之間忽然得見極樂世界無量壽佛。đính lễ chi gian hốt nhiên đắc kiến Cực Lạc thế giới Vô lượng thọ Phật。trong khoảng thì gian đảnh lễ, bổng được thấy thế giới Cực Lạc của đức Vô lượngThọ Phật,容顏廣大色相端嚴如黃金山。又聞十方世界諸佛如來。dung nhan quảng Đại sắc tướng đoan nghiêm như hoàng kim sơn。hựu văn thập phươngthế giới chư Phật như lai。thấy đức Phật kia dung nhan quảng đại, sắc tướng đoan nghiêm như hoàng kim sơn,lại nghe chư Phật Như Lai trong mười phương thế giới稱揚讚歎無量壽佛種種功德。阿難白言。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 50 Tuequang Foundationxưng dương tán thán Vô lượng thọ Phật chủng chủng công đức。A-nan bạch ngôn。xưng dương tán thán công đức Phật Vô Lượng Thọ. Ngài A-nan bạch Phật:彼佛淨剎得未曾有。我亦願樂生於彼土。bỉ Phật tịnh sát đắc vị tằng hữu。ngã diệc nguyện lạc sanh ư bỉ độ。cõi nước của Đức Phật kia chưa tằng có, con nay cũng nguyện sanh về cõi đó.世尊告言。其中生者菩薩摩訶薩。Thế tôn cáo ngôn。kỳ trung sanh giả Bồ-tát Ma-ha-tát。Thế Tôn bảo rằng: chư đại Bồ-tát sanh trong cõi nước đó,已曾親近無量諸佛植眾德本。汝欲生彼。應當一心歸依瞻仰。dĩ tằng thân cận vô lượng chư Phật thực chúng đức bổn。nhữ dục sanh bỉ。ứngđương nhất tâm quy y chiêm ngưỡng。đã từng gần gũi vô lượng chư Phật, trồng các gốc đức. Ông muốn sanh qua cõi ấy ,nên phải nhất tâm quy y chiêm ngưỡng.作是語時。無量壽佛於手掌中。tác thị ngữ thời。Vô lượng thọ Phật ư thủ chưởng trung。Nói lời như vậy xong, trong lòng tay đức Vô Lượng Thọ Phật放無量光照于東方百千俱胝那由他佛剎。於此世界。phóng Vô lượng quang chiếu vu Đông phương bách thiên câu chi na-do-tha Phật sátư thử thế giới。phóng vô lượng hào quang, sáng soi trăm ngàn na do tha cõi nước ở phương Đông.Trong thế giới ấy,所有黑山雪山。金山寶山。目真隣陀山。sở hữu hắc sơn tuyết sơn。kim sơn bảo sơn。mục chân lân đà sơn。các núi Hắc Sơn, Tuyết sơn, Kim sơn, Bảo sơn, Mục-chân-lân sơn,摩訶目真隣陀山。須彌山。鐵圍山。大鐵圍山。Ma-Ha mục chân lân đà sơn。Tu-Di sơn。thiết vi sơn。Đại thiết vi sơn。Núi Đại Mục-chân-lân-đà, núi Tu Di, núi Thiết Vi, núi Đại Thiết Vi,大海江河叢林樹木。及天人宮殿。Đại hải giang hà tùng lâm thụ mộc。cập Thiên Nhơn cung điện。Đại hải, đại giang, rừng cây, cùng cung điện cõi Trời cõi người,一切境界無不照見。譬如日出明照世間。亦復如是。nhất thiết cảnh giới vô bất chiếu kiến。thí như nhật xuất minh chiếu thếgian。diệc phục như thị。tất cả cảnh giới, không đâu là không soi thấy; thí như ánh mặt trời soi sáng thếgian cũng lại như vậy.爾時會中。苾芻苾芻尼優婆塞優婆夷。nhĩ thời hội trung。bật sô bật sô ni Ưu-bà-tắc Ưu-bà-di。Lúc bấy giờ trong hội, Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di,天龍藥叉乾闥婆阿修羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽人非Thiên Long dược xoa Càn thát bà A-tu-La ca lâu la khẩn na la Ma hầu la dà nhânphiTrời, Rồng, Dược-xoa Càn-thát-bà, A-tu-La, Ca lâu la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-dà,nhơn, phi nhân人等。皆見極樂世界種種莊嚴。nhân đẳng。giai kiến Cực Lạc thế giới chủng chủng trang nghiêm。v.v.. đều thấy các trang nghiêm cõi Cực Lạc thế giới,及見無量壽如來。聲聞菩薩圍繞恭敬。cập kiến Vô-Lượng-Thọ Như Lai。thanh văn Bồ-tátvây quanh cung kính。thấy chúng Thanh văn và Bồ-tát cung kính vây quanh đức Vô Lượng Thọ Như Lai,譬如須彌山王出于大海。爾時極樂世界。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 51 Tuequang Foundationthí như Tu-Di sơn Vương xuất vu Đại hải。nhĩ thời Cực Lạc thế giới。như núi chúa Tu-Di xuất hiện trong biển lớn. Lúc bấy giờ Cực Lạc thế giới過於西方百千俱胝那由他國。以佛威力如對目前。quá ư Tây phương bách thiên câu chi na-do-tha quốc。dĩ Phật uy lực như đối mụctiền。vượt hơn trăm ngàn ức na-do-tha cõi nước ở phương Tây, nhờ oai lực của Phật nêncũng thấy như ở trước mắt.又見彼土清淨平正。譬如海面無有丘陵山嶮草木雜穢。hựu kiến bỉ độ thanh tịnh bình chánh。thí như hải diện vô hữu khâu lăng sơn hiểmthảo mộc tạp uế。Lại thấy cõi nước kia thanh tịnh ngay thẳng, như mặt biển, không có gò đống,hang hốc, cỏ cây lẫn lộn,唯是眾寶莊嚴。聖賢共住。duy thị chúng bảo trang nghiêm。Thánh hiền cộng trụ。chỉ thuần các báu trang nghiêm, Thánh hiền cọng trú.復次阿難。又彼無量壽佛。phục thứ A-nan。hựu bỉ Vô lượng thọ Phật。Lại nữa này A-nan! lại đức Vô Lượng Thọ Phật ấy與諸菩薩聲聞之眾。亦皆得見我身及娑婆世界菩薩聲聞。dữ chư Bồ-tátthanh văn chi chúng。diệc giai đắc kiến ngã thân cập Sa Bà thế giớiBồ-tátthanh văn。cùng các Bồ-tát Thanh văn, cũng đều được thấy thân Ta cùng thế giới Ta Bà, Bồtát, Thanh văn cùng人天之眾。nhân Thiên chi chúng。chúng Trời người.爾時世尊。告慈氏菩薩言。nhĩ thời Thế tôn。cáo từ thị Bồ-tátngôn。Lúc bấy giờ Thế Tôn bảo Từ Thị Bồ-tát rằng:汝見極樂世界功德莊嚴宮殿樓閣園林臺觀流泉浴池不。nhữ kiến Cực Lạc thế giới công đức trang nghiêm cung điện lâu các viên lâm đàiquán lưu tuyền dục trì bất。Ông có thấy Cực Lạc thế giới công đức trang nghiêm, cung điện lầu các, vườn rừngđài quán, dòng suối ao tắm chăng?慈氏汝見欲界諸天。上至色究竟天。từ thị nhữ kiến dục giới chư Thiên。thượng chí sắc cứu cánh Thiên。Từ Thị, ông có thấy Dục giới chư Thiên, trên đến cõi trời Sắc Cứu Cánh雨種種香花遍滿佛剎。作莊嚴不。vũ chủng chủng hương hoa biến mãn Phật sát。tác trang nghiêm bất。mưa ra các thứ hương hoa biến khắp cõi Phật để trang nghiêm chăng?汝見菩薩聲聞淨行之眾。而作佛聲演說妙法。nhữ kiến Bồ-tátthanh văn tịnh hạnh chi chúng nhi tác Phật thanh diễn thuyếtdiệu PhápÔng có thấy tịnh hạnh chúng Bồ-tát, Thanh văn biến thành âm thanh Phật diễn nóidiệu Pháp,一切佛剎皆得聞聲。獲利樂不。汝見百千俱胝眾生。nhất thiết Phật sát giai đắc văn thanh。hoạch lợi lạc bất。nhữ kiến bách thiêncâu chi chúng sanh。tất cả cõi Phật nghe thanh âm đều được lợi lạc chăng? Ông thấy chúng sanh trongtrăm ngàn ức cõi nước,Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 52 Tuequang Foundation游處虛空宮殿隨身不。慈氏菩薩白佛言。世尊。du xử hư không cung điện tùy thân bất。từ thị Bồ-tátbạch Phật ngôn。Thế tôn。tùy ý đi khắp cung điện trên hư không chăng? Từ Thị Bồ-tát bạch Phật rằng: thưaThế Tôn!如佛所說一一皆見。慈氏白言。như Phật sở thuyết nhất nhất giai kiến。từ thị bạch ngôn。như Phật nói mỗi mỗi con đều thấy. Từ Thị bạch rằng:云何此界一類眾生。雖亦修善而不求生。佛告慈氏。vân hà thử giới nhất loại chúng sanh。tuy diệc tu thiện nhi bất cầu sanh。Phậtcáo từ thị。thế nào gọi là chúng sanh trong thế giới này tuy cũng tu thiện nhưng không cầusanh tịnh độ? Phật bảo Từ Thị:此等眾生智慧微淺。分別西方不及天界。thử đẳng chúng sanh trí tuệ vi thiển。phân biệt Tây phương bất cập Thiên giớinhững chúng sanh ấy trí tuệ nông cạn, khác với Tây phương, không bằng Thiêngiới,是以非樂不求生彼。慈氏白言。此等眾生虛妄分別。thị dĩ phi lạc bất cầu sanh bỉ。từ thị bạch ngôn。thử đẳng chúng sanh hư vọngphân biệt。ấy cho nên không ham cầu sanh qua cõi ấy. Từ Thị bạch rằng: chúng sanh ấy phânbiệt hư vọng,不求佛剎何免輪迴。佛言慈氏。bất cầu Phật sát hà miễn Luân-hồi。Phật ngôn từ thị。không cầu sanh qua cõi Phật thì làm sao thoát luân hồi? Phật bảo Từ Thị:極樂國中有胎生不。慈氏白言。不也世尊。其中生者。Cực Lạc quốc trung hữu thai sanh bất。từ thị bạch ngôn。bất dã Thế tôn。kỳ trungsanh giả。Cõi Cực Lạc kia có loài thai sanh chăng? Từ Thị bạch rằng: thưa Thế Tôn!chúngsanh trong cõi đó譬如欲界諸天。居五百由旬宮殿。自在遊戲。thí như dục giới chư Thiên。cư ngũ bách do-tuần cung điện。tự-tại du hí。như Dục giới chư Thiên trong cung điện năm trăm do tuần, tự tại rong chơi đùagiỡn,何有胎生。世尊。此界眾生。hà hữu thai sanh。Thế tôn。thử giới chúng sanh。đâu có thai sanh. Thưa Thế Tôn! chúng sanh trong cõi ấy何因何緣而處胎生。佛言慈氏。此等眾生。hà nhân hà duyên nhi xử thai sanh。Phật ngôn từ thị。thử đẳng chúng sanh。nhân duyên gì mà sanh vào bào thai? Phật bảo Từ Thị, chúng sanh trong cõi đó,所種善根不能離相。不求佛慧妄生分別。sở chủng thiện căn bất năng ly tướng。bất cầu Phật tuệ vọng sanh phân biệt。gieo trồng các thiện căn nhưng không lìa tướng, không cầu Phật huệ, vọng sanhphân biệt,深著世樂人間福報是故胎生。若有眾生。以無相智慧植眾德本。thâm trứ thế lạc nhân gian phúc báo thị cố thai sanh。nhược hữu chúng sanh。dĩvô tướng trí tuệ thực chúng đức bổn。tham đắm thế lạc, phước báu nhân gian, nên sanh vào trong loài thai sanh. Nếu cóchúng sanh dùng vô tướng trí huệ trồng các gốc đức,身心清淨遠離分別。求生淨剎趣佛菩提。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 53 Tuequang Foundationthân tâm thanh tịnh viên li phân biệt。cầu sanh tịnh sát thú Phật bồ đề。thân tâm thanh tịnh, xa lìa phân biệt, cầu sanh tịnh độ, thú hướng bồ đề Phậtquả,是人命終。thị nhân mạng chung。người này mạng chung,剎那之間於佛淨土坐寶蓮花身相具足。何有胎生。sát-na chi gian ư Phật tịnh độ tọa bảo liên hoa thân tướng cụ túc。hà hữu thaisanh。trong khoảnh khắc liền sanh vào cõi tịnh độ của đức Phật, ngồi trên hoa sen,thân tướng trang nghiêm, làm sao có thai sanh!慈氏汝見愚癡之人不種善根。但以世智聰辯。妄生分別增益邪心。từ thị nhữ kiến ngu si chi nhân bất chủng thiện căn。đãn dĩ thế trí thôngbiện。vọng sanh phân biệt tăng ích tà tâm。Từ Thị! Như ông thấy đó, những người ấy ngu si, không gieo trồng thiện căn, chỉdùng trí huệ thế gian, thông minh biện bác, vọng sanh phân biệt, tăng thêm tàtâm,云何出離生死大難。復有眾生。vân hà xuất ly sanh tử Đại nan。phục hữu chúng sanh。làm sao ra khỏi đại nạn sanh tử. Lại có chúng sanh雖種善根供養三寶作大福田。取相分別情執深重。tuy chủng thiện căn cung dưỡng Tam Bảo tác Đại phúc điền。thủ tướng phân biệttình chấp thâm trọng。tuy gieo trồng thiện căn, cúng dường Tam Bảo, làm đại phước điền, nhưng chấptướng phân biệt, vọng tình sâu nặng,求出輪迴終不能得。佛告慈氏。cầu xuất Luân-hồi chung bất năng đắc。Phật cáo từ thị。cầu ra khỏi luân hồi, trọn không thể được. Phật bảo Từ Thị:譬如受灌頂位剎帝利王。置一大獄。於其獄內。thí như thọ quán đính vị Sát đế lợi Vương。trí nhất Đại ngục。ư kỳ ngục nội。thí như vua Sát Đế Lợi khi làm lễ quán đảnh, thiết một Đại ngục, trong ngục ấy安置殿堂樓閣鉤欄窓牖床榻座具。an trí điện đường lâu các câu lan song dũ sàng tháp tọa cụ。an trí cung điện lầu các, lan can cong đẹp, cửa sổ, giường hẹp dài, toạ cụ,皆以珍寶嚴飾所須衣服飲食無不豐足。爾時灌頂王。giai dĩ trân bảo nghiêm sức sở tu y phục ẩm thực vô bất phong túc。nhĩ thời quánđính Vương。đều là trân báu nghiêm sức, y phục ẩm thực không gì không có. Lúc bấy giờ vuaQuán Đỉnh,驅逐太子禁閉獄中。復與錢財珍寶羅紈匹帛。恣意受用。khu trục Thái-Tử cấm bế ngục trung。phục dữ tiễn tài trân bảo la hoàn thất bạchtứ ý thọ dụng。xua đuổi Thái tử nhốt vào trong ngục, lại ban cho tiền tài trân báu, lụa là lángmịn, tuỳ ý thọ dụng.佛告慈氏。於意云何。彼太子得快樂不。Phật cáo từ thị。ư ý vân hà。bỉ Thái-Tử đắc khoái lạc bất。Phật bảo Từ Thị : Ý Ông thế nào? Thái tử an vui chăng?慈氏白言。不也世尊。từ thị bạch ngôn。bất dã Thế tôn。Từ Thị bạch rằng: Dạ không Thưa Thế Tôn!Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 54 Tuequang Foundation彼中雖有堂殿樓閣飲食衣服錢帛金寶隨意受用。bỉ trung tuy hữu đường điện lâu các ẩm thực y phục tiễn bạch kim bảo tùy ý thọdụng。trong ngục ấy tuy có nhà chánh điện, lầu các, các thứ y phục, ẩm thực, tiền tài,dù lọng, tùy ý thọ dụng,身閉牢獄心不自在。唯求出離。佛告慈氏。thân bế lao ngục tâm bất tự-tại。duy cầu xuất ly。Phật cáo từ thị。nhưng thân bị nhốt trong lao ngục, tâm chẳng tự tại, chỉ mong cầu ra khỏi. Phậtbảo Từ Thị:若灌頂王不捨其過。彼諸大臣長者居士等。nhược quán đính Vương bất xả kỳ quá。bỉ chư Đại Thần Trưởng-Giả Cư-sĩ đẳng。Nếu vua Quán Đảnh không để cho thái tử xuất ngục, thì các đại thần trưởng giả,cư sĩ v.v..可令太子免禁獄不。慈氏白言。王既不捨云何得出。佛言。khả lệnh Thái-Tử miễn cấm ngục bất。từ thị bạch ngôn。Vương ký bất xả vân hà đắcxuất。Phật ngôn。có thể khiến Thái tử ra khỏi tù ngục chăng? Từ Thị bạch rằng: vua đã không chịubuông thả thì làm sao được ra. Phật bảo:如是如是。彼諸眾生。雖復修福供養三寶。như thị như thị。bỉ chư chúng sanh。tuy phục tu phúc cung dưỡng Tam Bảo。cũng vậy, các chúng sanh ấy tuy có tu phước, cúng dường tam Bảo,虛妄分別求人天果。得報之時。hư vọng phân biệt cầu nhân Thiên quả。đắc báo chi thời。hư vọng phân biệt nhưng lại cầu quả báo nhân thiên, thì khi được phước báo như所居器界宮殿樓閣。衣服臥具飲食湯藥。sở cư khí giới cung điện lâu các。y phục ngọa cụ ẩm thực thang dược。các đồ dùng, cung điện lầu các, y phục, đủ ăn uống nước, thuốc thang,一切所須悉皆豐足。而未能出三界獄中。常處輪迴而不自在。nhất thiết sở tu tất giai phong túc。nhi vị năng xuất tam giới ngục trung thườngxử Luân-hồi nhi bất tự-tại。tất cả chỗ mong cầu đều đầy dẫy dư dật, mà chưa có thể ra khỏi ngục tù ba cõi,thường bị luân hồi, không được giải thoát.假使父母妻子男女眷屬欲相救免。giả sử phụ mẫu thê tử nam nữ quyến chúc dục tướng cứu miễn。Giả sử cha mẹ, vợ, con trai, con gái, quyến thuộc muốn cứu nhau,終不能出邪見業。王無能捨離。chung bất năng xuất tà kiến nghiệp。Vương vô năng xả ly。trọn không thể ra khỏi nghiệp tà kiến, vua cũng không thể khiến lìa xa.若諸眾生斷妄分別。植諸善本無相無著。當生佛剎永得解脫。nhược chư chúng sanh đoạn vọng phân biệt。thực chư thiện bổn vô tướng Vô trứđương sanh Phật sát vĩnh đắc giải thoát。Còn nếu các chúng sanh đã đoan tận vọng tưởng phân biệt, gieo trồng các cănlành, không phân biệt chấp tướng, sẽ sanh qua cõi Phật kia, vĩnh viễn được giảithoát.慈氏菩薩白佛言。世尊。từ thị Bồ-tátbạch Phật ngôn。Thế tôn。Từ Thị Bồ-tát bạch Phật rằng: thưa Thế Tôn!今此娑婆世界及諸佛剎。有幾多菩薩摩訶薩。得生極樂世界。kim thử Sa Bà thế giới cập chư Phật sát。hữu ki đa Bồ-tát Ma-ha-tát。đắc sanhCực Lạc thế giới。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 55 Tuequang Foundationnay thế giới Ta bà và cõi nước chư Phật có bao nhiêu vị đại Bồ-tát được sanh quathế giới Cực Lạc,見無量壽佛。成就阿耨多羅三藐三菩提。kiến Vô lượng thọ Phật。thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。được thấy đức Phật Vô Lượng Thọ, thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác?佛言慈氏。我此娑婆世界。Phật ngôn từ thị。ngã thử Sa Bà thế giới。Phật bảo Từ Thị: thế giới Ta-bà của Ta有七十二俱胝那由他菩薩摩訶薩。hữu thất thập nhị câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。có bảy mươi hai ức na-do-tha vị đại Bồ-tát,已曾供養無量諸佛植眾德本。當生彼國親近供養無量壽佛。dĩ tằng cung dưỡng vô lượng chư Phật thực chúng đức bổn。đương sanh bỉ quốc thâncận cung dưỡng Vô lượng thọ Phật。đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, trồng các cội đức, sẽ sanh vào cõi nướckia, gần gũi cúng dường đức Vô Lượng Thọ Phật,成就阿耨多羅三藐三菩提。thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.復次阿難。難忍佛剎。phục thứ A-nan。nan nhẫn Phật sát。Lại nữa này A-nan! Cõi Phật Nan Nhẫn有十八俱胝那由他菩薩摩訶薩。生彼國土。寶藏佛剎。hữu thập bát câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốc thổ。bảo tạng Phậtsát。có mười tám ức na-do-tha vị đại Bồ-tát sanh vào trong cõi đó. Cõi nướcđức Phật Bảo Tạng,有九十俱胝那由他菩薩摩訶薩。生彼國土。火光佛剎。hữu cửu thập câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốc thổ。hỏa quangPhật sát。có chín mươi ức na-do-tha vị đại Bồ-tát sanh trong cõi đó. Cõi nước đức Phật HỏaQuang有二十二俱胝那由他菩薩摩訶薩。hữu nhị thập nhị câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。có hai mươi hai ức na-do-tha vị đại Bồ-tát生彼國土。無量光佛剎。sanh bỉ quốc thổ。Vô lượng quang Phật sát。sanh vào trong cõi nước kia. Cõi nước của đức Vô Lượng Quang Phật有二十五俱胝那由他菩薩摩訶薩。生彼國土。世燈佛剎。hữu nhị thập ngũ câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốc thổ。thế đăngPhật sát。có hai mươi năm ức na-do-tha vị đại Bồ-tát sanh vào trong cõi đó. Cõi nước củađức Phật Thế Đăng,有六十俱胝那由他菩薩摩訶薩。生彼國土。龍樹佛剎。hữu lục thập câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốc thổ。long thụ Phậtsát。có sáu mươi ức na-do-tha vị đại Bồ-tát sanh vào trong đó. Cõi nước của đức PhậtLong Thọ有一千四百菩薩摩訶薩。生彼國土。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 56 Tuequang Foundationhữu nhất thiên tứ bách Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốc thổ。có một ngàn bốn trăm vị đại Bồ-tát sanh vào trong cõi nước đó.無垢光佛剎。有二十五俱胝那由他菩薩摩訶薩。vô cấu quang Phật sát。hữu nhị thập ngũ câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。Cõi nước đức Phật Vô Cấu Quang có hai mươi năm ức na-do-tha vị đại Bồ-tát生彼國土。師子佛剎。有一千八百菩薩摩訶薩。sanh bỉ quốc thổ。Sư-tử Phật sát。hữu nhất thiên bát bách Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh vào trong cõi đó. Cõi nước của đức Sư Tử Phật có một ngàn tám trăm vị đạiBồ-tát生彼國土。吉祥峯佛剎。sanh bỉ quốc thổ。cát tường phong Phật sát。sanh vào trong cõi nước đó. Cõi nước của đức Phật Cát Tường有二千一百俱胝那由他菩薩摩訶薩。生彼國土。仁王佛剎。hữu nhị thiên nhất bách câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốcthổ。nhân Vương Phật sát。có hai ngàn một trăm ức na-do-tha vị đại Bồ-tát sanh vào trong cõi đó. Cõi nướccủa đức Phật Nhân Vương,有一千俱胝那由他菩薩摩訶薩。生彼國土。hữu nhất thiên câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốc thổ。có một ngàn ức na-do-tha vị đại Bồ-tát sanh vào trong cõi đó.花幢佛剎。有一俱胝菩薩摩訶薩。生彼國土。hoa tràng Phật sát。hữu nhất câu chi Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốc thổ。Cõi nước của đức Phật Hoa Tràng có một ức vị đại Bồ-tát sanh vào trong cõi đó.光明王佛剎。有十二俱胝菩薩摩訶薩。生彼國土。quang-minh Vương Phật sát hữu thập nhị câu chi Bồ-tát Ma-ha-tát sanh bỉ quốc thổCõi nước đức Quang Minh Phật có mười hai ức vị đại Bồ-tát sanh vào trong cõi đó.得無畏佛剎。đắc vô úy Phật sát。Cõi nước Phật Đắc Vô Uý有六十九俱胝那由他菩薩摩訶薩。生彼國土。悉皆親近供養無量壽佛。hữu lục thập cửu câu chi na-do-tha Bồ-tát Ma-ha-tát。sanh bỉ quốc thổ。tất giaithân cận cung dưỡng Vô lượng thọ Phật。có sáu mươi chín ức na-do-tha vị đại Bồ-tát sanh vào trong cõi đó, đều gần gũicúng dường đức Vô Lượng Thọ Phật,不久當成阿耨多羅三藐三菩提。佛言慈氏。bất cửu đương thành a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。Phật ngôn từ thị。chẳng lâu sẽ thành Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Phật bảo Từ Thị :如是功德莊嚴極樂國土。滿彼算數無量之劫。như thị công đức trang nghiêm Cực Lạc quốc thổ。mãn bỉ toán sổ vô lượng chikiếp。các công đức trang nghiêm cõi nước Cực Lạc như vậy đủ số vô lượng kiếp,說不能盡。若有善男子善女人。thuyết bất năng tận。nhược hữu thiện nam tử Thiện Nữ Nhân。nói chẳng thể hết. Nếu có Thiện nam tử, Thiện nữ nhân,得聞無量壽佛名號。發一念信心。歸依瞻禮。đắc văn Vô lượng thọ Phật danh hiệu。phát nhất niệm tín tâm。quy y chiêm lễ。được nghe danh hiệu đức Vô Lượng Thọ Phật, phát lòng tin, quy y chiêm lễ,當知此人非是小乘。於我法中得名第一弟子。đương tri thử nhân phi thị Tiểu thừa。ư ngã Pháp trung đắc danh đệ nhất đệ-tửPhật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 57 Tuequang Foundationphải biết người ấy chẳng phải là Tiểu thừa, ở trong Pháp của ta được gọi đệ tửbậc nhất.佛告慈氏。Phật cáo từ thị。Phật bảo Từ Thị:若有苾芻苾芻尼優婆塞優婆夷天龍藥叉乾闥婆阿修羅迦樓羅緊那羅摩睺nhược hữu bật sô bật sô ni Ưu-bà-tắc Ưu-bà-di Thiên Long dược xoa Càn thát bà Atu-La ca lâu la khẩn na la ma hầunếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Trời, Rồng, Dược-xoa, Càn-thátbà, A-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-dà,羅伽人非人等。la dà nhân phi nhân đẳng。nhân, phi nhân vân vân,於此經典書寫供養受持讀誦。為他演說。乃至於一晝夜。ư thử Kinh điển thư tả cung dưỡng thọ trì độc tụng。vi tha diễn thuyết。nãi chíư nhất trú dạ。biên chép cúng dường thọ trì đọc tụng kinh này, vì người khác diễn nói, cho đếnmột ngày đêm思惟彼剎及佛身功德。此人命終速得生彼。tư duy bỉ sát cập Phật thân công đức。thử nhân mạng chung tốc đắc sanh bỉ。suy nghĩ công đức thân Phật trong chừng sát na, người ấy mạng chung liền đượcsanh qua cõi ấy,成就阿耨多羅三藐三菩提。thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。thành tựu Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.復次慈氏。今此經典甚深微妙廣利眾生。phục thứ từ thị。kim thử Kinh điển thậm thâm vi diệu quảng lợi chúng sanh。Lại nữa Từ Thị! nay kinh điển này rất sâu vi diệu, rộng lợi ích chúng sanh.若有眾生。於此正法受持讀誦書寫供養。nhược hữu chúng sanh。ư thử chánh Pháp thọ trì độc tụng thư tả cung dưỡng。Nếu có chúng sanh ở trong chánh Pháp này thọ trì đọc tụng biên chép cúng dường,彼人臨終。假使三千大千世界滿中大火。bỉ nhân lâm chung。giả sử tam Thiên Đại Thiên thế giới mãn trung Đại hỏa。người đó khi lâm chung, giả sử ba ngàn đại thiên thế giới đầy lửa lớn,亦能超過生彼國土。是人已曾值過去佛受菩提記。diệc năng siêu quá sanh bỉ quốc thổ。thị nhân dĩ tằng trị quá khứ Phật thọ bồ đềkí。cũng hơn cõi nước kia, người này do nhờ đã từng được chư Phật đời quá khứ thọ kýđạo Bồ đề,一切如來同所稱讚。無上菩提隨意成就。nhất thiết Như Lai đồng sở xưng tán。vô thượng bồ đề tùy ý thành tựu。tất cả đức Như Lai đồng khen ngợi, nên sẽ thành Vô Thượng Bồ Đề.佛言慈氏。佛世難值正法難聞。Phật ngôn từ thị。Phật thế nan trị chánh Pháp nan văn。Phật bảo Từ Thị: Phật ra đời khó được gặp, chánh Pháp khó được nghe,如來所行亦應隨行。於此經典作大守護。Như Lai sở hạnh diệc ứng tùy hành。ư thử Kinh điển tác Đại thủ hộ。cho nên các ông nên làm theo những việc Như Lai đã làm, đối với kinh điển ấy nênlàm vị đại thủ hộ;為諸有情長夜利益。莫令眾生墮在五趣莊嚴獄中。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 58 Tuequang Foundationvi chư hữu tình trường dạ lợi ích。mạc lệnh chúng sanh đọa tại ngũ thú trangnghiêm ngục trung。vì các hữu tình chìm đắm trong đêm dài mà làm lợi ích, không khiến chúng sanhrơi vào năm đường ác; nên trang nghiêm địa ngục,令諸有情種修福善求生淨剎。爾時世尊而說頌曰。lệnh chư hữu tình chủng tu phúc thiện cầu sanh tịnh sát。nhĩ thời Thế tôn nhithuyết tụng viết。khiến các hữu tình gieo trồng và tu tập phước thiện, cầu sanh tịnh độ. Bấy giờđức Thế Tôn nói bài kệ khen rằng:若不往昔修福慧　　 於此正法不能聞Nhược bất vãng tích tu phúc tuệ 　　 Ư thử chánh Pháp bất năng vănNếu không kiếp trước tu phước huệ 　　 Ở trong chánh Pháp chẳng thể nghe已曾供養諸如來　　 是故汝等聞斯義Dĩ tằng cung dưỡng chư Như Lai 　　 Thị cố nhữ đẳng văn tư nghĩaĐã từng cúng dường các Như Lai 　　 Cho nên các Ông nghe nghĩa này聞已受持及書寫　　 讀誦讚演并供養văn dĩ thọ trì cập thư tả 　　 Độc tụng tán diễn tinh cung dưỡngNghe xong thọ trì và biên chép 　　 Đọc tụng khen ngợi và cúng dường如是一心求淨方　　 決定往生極樂國Như thị nhất tâm cầu tịnh phương 　　 Quyết định vãng sanh Cực Lạc quốcNhư vậy nhất tâm cầu Tây phương 　　 Quyết định vãng sanh cõi Cực Lạc假使大火滿三千　　 及彼莊嚴諸牢獄Giả sử Đại hỏa mãn tam thiên 　　 cập bỉ trang nghiêm chư lao ngụcGiả sử lửa lớn đầy tam thiên 　 Và kia trang nghiêm các lao ngục如是諸難悉能超　　 皆是如來威德力Như thị chư nan tất năng siêu 　　 Giai thị Như Lai uy đức lựcNhư vậy các nạn đều vượt qua 　　 Đều là oai đức của Như Lai彼佛利樂諸功德　　 唯佛與佛乃能知Bỉ Phật lợi lạc chư công đức 　　 Duy Phật dữ Phật nãi năng triĐức Phật lợi lạc các công đức 　　 Duy Phật cùng Phật mới biết được聲聞緣覺滿世間　　 盡其神力莫能測Thanh văn Duyên giác mãn thế gian 　　 Tận kỳ Thần lực mạc năng trắcThanh văn Duyên-giác khắp thế gian 　　 Thần lực không thể so lường được假使長壽諸有情　　 命住無數俱胝劫Giả sử trường thọ chư hữu tình 　　 mạng trụ vô sổ câu chi kiếpGiả sử các hữu tình trường thọ 　　 Thọ mạng vô số ức muôn kiếp稱讚如來功德身　　 盡其形壽讚無盡Xưng tán Như Lai công đức thân 　　 Tận kỳ hình thọ tán vô tậnKhen ngợi công đức thân Như Lai 　　 Hết thảy thọ mạng khen không cùng大聖法王所說法　　 利益一切諸群生Đại Thánh Pháp Vương sở thuyết Pháp 　　 Lợi ích nhất thiết chư quần sanhChánh Pháp bậc Đại Vương tuyên thuyết 　 Lợi ích tất cả các quần sanh若有受持恭敬者　　 佛說此人真善友Nhược hữu thọ trì cung kính giả 　　 Phật thuyết thử nhân chân thiện hữuNếu ai thọ trì và cung kính 　　 Phật nói người ấy chân thiện hữu.爾時世尊。說此法時。有十二俱胝那由他人。nhĩ thời Thế tôn。thuyết thử Pháp thời。hữu thập nhị câu chi na-do-tha nhân。Khi đức Thế Tôn nói bài Pháp này, có mười hai ức na-do-tha người遠塵離垢得法眼淨。八百苾芻。viễn trần ly cấu đắc Pháp nhãn tịnh。bát bách bí sô。xa trần cấu, được Pháp nhãn tịnh; tám trăm Tỳ-kheo漏盡意解心得解脫。天人眾中。有二十二俱胝那由他人。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 59 Tuequang Foundationlậu tận ý giải tâm đắc giải thoát。Thiên Nhơn chúng trung。hữu nhị thập nhị câuchi na-do-tha nhân。lậu tận ý giải, tâm được giải thoát; trong chúng Thiên nhơn có hai mươi hai ứcna-do-tha người證阿那含果。復有二十五俱胝人。chứng A na hàm quả。phục hữu nhị thập ngũ câu chi nhân。chứng A-na-hàm quả; lại có hai mươi lăm ức người得法忍不退。復有四十俱胝百千那由他人。đắc Pháp nhẫn bất thối。phục hữu tứ thập câu chi bách thiên na-do-tha nhân。chứng được Pháp Nhẫn bất thối chuyển, lại có bốn vạn ức người發阿耨多羅三藐三菩提心。phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề tâm。phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác,種諸善根皆願往生極樂世界見無量壽佛。復有十方佛剎。chủng chư thiện căn giai nguyện vãng sanh Cực Lạc thế giới kiến Vô lượng thọPhật。phục hữu thập phương Phật sát。trồng các thiện căn, đều nguyện vãng sanh Cực Lạc thế giới, thấy đức Vô LượngThọ Phật. Lại có chúng sanh trong cõi Phật ở mười phương,若現在生及未來生。見無量壽佛者。nhược hiện tại sanh cập vị lai sanh。kiến Vô lượng thọ Phật giả。nếu hiện tại vãng sanh và vị lai vãng sanh, đều thấy đức Vô Lượng Thọ Phật.各有八萬俱胝那由他人。得然燈佛記。名妙音如來。các hữu bát vạn câu chi na-do-tha nhân。đắc Nhiên đăng Phật kí。danh Diệu-Âm NhưLai。Mỗi vị đều có tám vạn ức người, đều được đức Phật Nhiên Đăng thọ ký, hiệu làDiệu Âm Như Lai,當得阿耨多羅三藐三菩提。彼諸有情。đương đắc a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。bỉ chư hữu tình。sẽ đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Các chúng sanh ấy皆是無量壽佛宿願因緣。俱得往生極樂世界。佛說是語時。giai thị Vô lượng thọ Phật tú nguyện nhân duyên。câu đắc vãng sanh Cực Lạc thếgiới。Phật thuyết thị ngữ thời。đều gieo trồng nhân duyên căn lành với đức Vô Lượng Thọ Phật, đều được vãng sanhthế giới Cực Lạc. Khi Phật nói lời này,三千大千世界六種震動。tam Thiên Đại Thiên thế giới lục chủng chấn động。ba ngàn đại thiên thế giới chấn động sáu kiểu,雨諸香花積至于膝。復有諸天於虛空中。作妙音樂出隨喜聲。vũ chư hương hoa tích chí vu tất。phục hữu chư Thiên ư hư không trung。tác DiệuÂm lạc xuất tùy hỉ thanh。trời mưa các hương hoa, cao quá đầu gối; lại có chư Thiên ở trong hư không tấulên âm nhạc diệu kỳ và âm thanh tuỳ hỷ;乃至色界諸天。悉皆得聞歎未曾有。nãi chí sắc giới chư Thiên。tất giai đắc văn thán vị tằng hữu。cho đến chư Thiên ở cõi trời Sắc giới thảy đều được nghe và khen chưa từng có.爾時尊者阿難及慈氏菩薩等。nhĩ thời Tôn-Giả A-nan cập từ thị Bồ-tátđẳng。Lúc bấy giờ Tôn Giả A-nan, Bồ-tát Từ Thị并天龍八部一切大眾。聞佛所說皆大歡喜信受奉行。Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 60 Tuequang Foundationtinh Thiên Long bát bộ nhất thiết Đại chúng。văn Phật sở thuyết giai Đại hoan hỉtín thọ phụng hành。và Trời Rồng, bát Bộ, tất cả đại chúng nghe Phật nói kinh này, đều đại hoan hỉtín thọ phụng hành.佛說大乘無量壽莊嚴經卷下Phật thuyết Đại thừa Vô-Lượng-Thọ trang nghiêm Kinh quyển hạPhật thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm kinh,Quyển Hạ.%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www. daitangvietnam. comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và Lược DịchSun Apr 30 22:02:20 2006%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%Phật Thuyết Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Kinh, quyển Hạ 61 Tuequang Foundation
==观无量寿经==
===御製無量壽佛贊===
御製無量壽佛贊
　西方極樂世界尊　　無量壽佛世希有
　能滅無始億劫業　　令彼苦惱悉消除
　若人能以微妙心　　甞以極樂為觀想
　廣與眾生分別說　　舉目即見阿彌陀
　佛身色相顯光明　　閻浮檀金無與等
　其高無比由旬數　　六十萬億那由他
　眉間白毫五須彌　　紺眼弘澄四大海
　光明演出諸毛孔　　一孔遍含諸大千
　一界中有一河沙　　沙有八萬四千相
　一一相中復如是　　作者觀者隨現前
　以觀佛身見佛心　　眾生憶想見化佛
　從相入得無生忍　　以三昧受無邊慈
　佛身無量廣無邊　　化導以彼宿願力
　有憶想者得成就　　神通如意滿虛空
　眾生三種具三心　　精進勇猛無退轉
　即得如來手接引　　七寶宮殿大光明
　其身踴躍金剛臺　　隨從佛後彈指頃
　行大乘解第一義　　即生七寶蓮池中
　阿彌陀佛大慈悲　　十力威德難贊說
　稱名一聲起一念　　八十億劫罪皆除
　以是濟拔無有窮　　是以名為無量壽
　昔世尊居耆闍崛　　與大眾說妙因緣
　離憂惱與閻浮提　　超脫一切諸苦趣
　淨妙國即極樂界　　修三福發菩提心
　作是念者住堅專　　故說無量壽佛觀
　如是功德不可說　　不可說者妙光明
　無量清淨平等施　　五濁眾生咸作佛
　斷彼一切顛倒想　　猶如以水投海中
　濕性混合無不同　　雖有聖智難分別
　人人皆為無量壽　　稽首瞻禮即西方
===佛說觀無量壽佛經===
佛說觀無量壽佛經
宋西域三藏畺良耶舍譯
如是我聞。一時佛在王舍城耆闍崛山中。與大比丘眾千二百五十人俱。菩薩三萬二千。文殊師利法王子。而為上首。爾時王舍大城有一太子。名阿闍世。隨順調達惡友之教。收執父王頻婆娑羅。幽閉置於七重室內。制諸群臣一不得往。國大夫人名韋提希。恭敬大王。澡浴清淨。以酥蜜和麨用塗其身。諸瓔珞中盛葡萄漿密以上王。爾時大王。食麨飲漿。求水漱口。漱口畢已。合掌恭敬。向耆闍崛山遙禮世尊。而作是言。大目乾連是吾親友。願興慈悲授我八戒。時目乾連如鷹隼飛疾至王所。日日如是授王八戒。世尊亦遣尊者富樓那。為王說法。如是時間經三七日。王食麨蜜得聞法故。顏色和悅。時阿闍世問守門人。父王今者猶存在耶。時守門者白言。大王。國大夫人身塗麨蜜。瓔珞盛漿持用上王。沙門目連及富樓那。從空而來為王說法。不可禁制。時阿闍世聞此語已。怒其母曰。我母是賊。與賊為伴。沙門惡人。幻惑呪術。令此惡王多日不死。即執利劍欲害其母。時有一臣名曰月光。聰明多智。及與耆婆。為王作禮。白言大王。臣聞毘陀論經說。劫初已來。有諸惡王貪國位故。殺害其父一萬八千。未曾聞有無道害母。王今為此殺逆之事。汙剎利種。臣不忍聞。是栴陀羅。我等不宜復住於此。時二大臣說此語竟。以手按劍卻行而退。時阿闍世驚怖惶懼。告耆婆言。汝不為我耶。耆婆白言。大王。慎莫害母。王聞此語懺悔求救。即便捨劍止不害母。勅語內官。閉置深宮不令復出。時韋提希被幽閉已。愁憂憔悴。遙向耆闍崛山。為佛作禮而作是言。如來世尊在昔之時。恒遣阿難來慰問我。我今愁憂。世尊威重無由得見。願遣目連尊者阿難。與我相見。作是語已。悲泣雨淚遙向佛禮。未舉頭頃。爾時世尊在耆闍崛山。知韋提希心之所念。即勅大目揵連及以阿難。從空而來。佛從耆闍崛山沒。於王宮出。時韋提希禮已舉頭。見世尊釋迦牟尼佛。身紫金色坐百寶蓮華。目連侍左。阿難在右。釋梵護世諸天在虛空中。普雨天華持用供養。時韋提希見佛世尊。自絕瓔珞舉身投地。號泣向佛白言。世尊。我宿何罪生此惡子。世尊復有何等因緣。與提婆達多共為眷屬。唯願世尊。為我廣說無憂惱處。我當往生。不樂閻浮提濁惡世也。此濁惡處。地獄餓鬼畜生盈滿。多不善聚。願我未來不聞惡聲。不見惡人。今向世尊五體投地。求哀懺悔。唯願佛日教我觀於清淨業處。爾時世尊放眉間光。其光金色。遍照十方無量世界。還住佛頂。化為金臺如須彌山。十方諸佛淨妙國土。皆於中現。或有國土七寶合成。復有國土純是蓮花。復有國土如自在天宮。復有國土如頗梨鏡。十方國土皆於中現。有如是等無量諸佛國土嚴顯可觀。令韋提希見。時韋提希白佛言。世尊。是諸佛土。雖復清淨皆有光明。我今樂生極樂世界阿彌陀佛所。唯願世尊。教我思惟教我正受。爾時世尊即便微笑。有五色光從佛口出。一一光照頻婆娑羅王頂。爾時大王雖在幽閉。心眼無障遙見世尊。頭面作禮。自然增進成阿那含。爾時世尊告韋提希。汝今知不。阿彌陀佛去此不遠。汝當繫念諦觀彼國淨業成者。我今為汝廣說眾譬。亦令未來世一切凡夫欲修淨業者得生西方極樂國土。欲生彼國者。當修三福。一者孝養父母。奉事師長。慈心不殺。修十善業。二者受持三歸。具足眾戒。不犯威儀。三者發菩提心。深信因果。讀誦大乘。勸進行者。如此三事名為淨業。佛告韋提希。汝今知不。此三種業乃是過去未來現在。三世諸佛淨業正因。
佛告阿難及韋提希。諦聽諦聽善思念之。如來今者。為未來世一切眾生為煩惱賊之所害者。說清淨業。善哉韋提希快問此事。阿難。汝當受持廣為多眾宣說佛語。如來今者。教韋提希及未來世一切眾生觀於西方極樂世界。以佛力故。當得見彼清淨國土。如執明鏡自見面像。見彼國土極妙樂事。心歡喜故。應時即得無生法忍。佛告韋提希。汝是凡夫心想羸劣。未得天眼。不能遠觀。諸佛如來有異方便。令汝得見。時韋提希白佛言。世尊。如我今者以佛力故見彼國土。若佛滅後諸眾生等。濁惡不善五苦所逼。雲何當見阿彌陀佛極樂世界。佛告韋提希。汝及眾生。應當專心。繫念一處。想於西方。雲何作想。凡作想者。一切眾生自非生盲。有目之徒皆見日沒。當起想念。正坐西向諦觀於日。令心堅住。專想不移。見日欲沒狀如懸鼓。既見日已。閉目開目皆令明了。是為日想。名曰初觀。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希。初觀成已。次作水想。想見西方一切皆是大水。見水澄清。亦令明了。無分散意。既見水已當起氷想。見氷映徹作琉璃想。此想成已。見琉璃地內外映徹。下有金剛七寶金幢。擎琉璃地。其幢八方八楞具足。一一方面百寶所成。一一寶珠有千光明。一光明八萬四千色。映琉璃地。如億千日不可具見。琉璃地上。以黃金繩雜廁間錯。以七寶界分齊分明。一一寶中有五百色光。其光如花。又似星月。懸處虛空成光明臺。樓閣千萬百寶合成。於臺兩邊各有百億花幢無量樂器。以為莊嚴。八種清風從光明出。鼓此樂器。演說苦空無常無我之音。是為水想。名第二觀。此想成時。一一觀之極令了了。閉目開目不令散失。唯除食時。恒憶此事。作此觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希。水想成已。名為粗見極樂國地。若得三昧。見彼國地了了分明。不可具說。是為地想。名第三觀。
佛告阿難。汝持佛語。為未來世一切大眾欲脫苦者。說是觀地法。若觀是地者。除八十億劫生死之罪。捨身他世必生淨國。心得無疑。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希。地想成已。次觀寶樹。觀寶樹者。一一觀之作七重行樹想。一一樹高八千由旬。其諸寶樹七寶花葉無不具足。一一華葉作異寶色。琉璃色中出金色光。頗梨色中出紅色光。馬腦色中出車磲光。車磲色中出綠真珠光。珊瑚琥珀一切眾寶以為映飾。妙真珠網彌覆樹上。一一樹上有七重網。一一網間有五百億妙華宮殿。如梵王宮。諸天童子自然在中。一一童子有五百億釋迦毘楞伽摩尼寶以為瓔珞。其摩尼光照百由旬。猶如和合百億日月。不可具名。眾寶間錯色中上者。此諸寶樹行行相當。葉葉相次。於眾葉間生諸妙花。花上自然有七寶果。一一樹葉。縱廣正等二十五由旬。其葉千色有百種畫。如天纓珞。有眾妙華作閻浮檀金色。如旋火輪。宛轉葉間踴生諸果。如帝釋瓶。有大光明。化成幢幡無量寶蓋。是寶蓋中。映現三千大千世界一切佛事。十方佛國亦於中現。見此樹已。亦當次第一一觀之。觀見樹莖枝葉華果。皆令分明。是為樹想。名第四觀。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希。樹想成已。次當想水。欲想水者。極樂國土有八池水。一一池水七寶所成。其寶柔軟從如意珠王生。分為十四支。一一支作七寶色。黃金為渠。渠下皆以雜色金剛以為底沙。一一水中有六十億七寶蓮花。一一蓮華團圓正等十二由旬。其摩尼水流註華間尋樹上下。其聲微妙演說苦空無常無我諸波羅蜜。復有讚歎諸佛相好者。從如意珠王踴出金色微妙光明。其光化為百寶色鳥。和鳴哀雅。常讚念佛念法念僧。是為八功德水想。名第五觀。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希。眾寶國土。一一界上有五百億寶樓。其樓閣中有無量諸天。作天伎樂。又有樂器懸處虛空。如天寶幢不鼓自鳴。此眾音中。皆說念佛念法念比丘僧。此想成已。名為粗見極樂世界寶樹寶地寶池。是為總觀想。名第六觀。若見此者。除無量億劫極重惡業。命終之後必生彼國。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希。諦聽諦聽善思念之。吾當為汝分別解說除苦惱法。汝等憶持。廣為大眾分別解說。說是語時。無量壽佛住立空中。觀世音大勢至。是二大士侍立左右。光明熾盛不可具見。百千閻浮檀金色不得為比。時韋提希見無量壽佛已。接足作禮。白佛言。世尊。我今因佛力故。得見無量壽佛及二菩薩。未來眾生。當雲何觀無量壽佛及二菩薩。佛告韋提希。欲觀彼佛者。當起想念。於七寶地上作蓮花想。令其蓮花一一葉作百寶色。有八萬四千脈。猶如天畫一一脈有八萬四千光。了了分明皆令得見。華葉小者縱廣二百五十由旬。如是蓮華有八萬四千大葉。一一葉間。有百億摩尼珠王。以為映飾。一一摩尼珠放千光明。其光如蓋七寶合成。遍覆地上。釋迦毘楞伽摩尼寶以為其臺。此蓮花臺。八萬金剛甄叔迦寶。梵摩尼寶妙真珠網。以為交飾。於其臺上。自然而有四柱寶幢。一一寶幢如百千萬億須彌山。幢上寶縵如夜摩天宮。復有五百億微妙寶珠。以為映飾。一一寶珠有八萬四千光。一一光作八萬四千異種金色。一一金色遍其寶土。處處變化各作異相。或為金剛臺。或作真珠網。或作雜花雲。於十方面隨意變現施作佛事。是為花座想。名第七觀。
佛告阿難。如此妙花。是本法藏比丘願力所成。若欲念彼佛者。當先作此妙花座想。作此想時不得雜觀。皆應一一觀之。一一葉。一一珠。一一光。一一臺。一一幢皆令分明。如於鏡中自見面像。此想成者。滅除五百億劫生死之罪。必定當生極樂世界。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。
佛告阿難及韋提希。見此事已。次當想佛。所以者何。諸佛如來是法界身。遍入一切眾生心想中。是故汝等心想佛時。是心即是三十二相八十隨形好。是心作佛是心是佛。諸佛正遍知海從心想生。是故應當一心繫念諦觀彼佛多陀阿伽度阿羅呵三藐三佛陀。想彼佛者。先當想像。閉目開目見一寶像如閻浮檀金色坐彼華上。像既坐已。心眼得開。了了分明。見極樂國七寶莊嚴寶地寶池寶樹行列。諸天寶縵彌覆樹上。眾寶羅網滿虛空中。見如此事極令明了如觀掌中。見此事已。復當更作一大蓮華在佛左邊。如前蓮華等無有異。復作一大蓮華在佛右邊。想一觀世音菩薩像坐左華座。亦放金光如前無異。想一大勢至菩薩像坐右華座。此想成時。佛菩薩像皆放妙光。其光金色照諸寶樹。一一樹下亦有三蓮華。諸蓮華上各有一佛二菩薩像。遍滿彼國。此想成時。行者當聞水流光明及諸寶樹鳧鴈鴛鴦皆說妙法。出定入定恒聞妙法。行者所聞。出定之時憶持不捨。令與修多羅合。若不合者名為妄想。若與合者。名為麁想見極樂世界。是為想像。名第八觀。作是觀者。除無量億劫生死之罪。於現身中得念佛三昧。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。
佛告阿難及韋提希。此想成已。次當更觀無量壽佛身相光明。阿難當知。無量壽佛身。如百千萬億夜摩天閻浮檀金色。佛身高六十萬億那由他恒河沙由旬。眉間白毫右旋宛轉如五須彌山。佛眼清淨如四大海水清白分明。身諸毛孔演出光明如須彌山。彼佛圓光如百億三千大千世界。於圓光中。有百萬億那由他恒河沙化佛。一一化佛。亦有眾多無數化菩薩。以為侍者。無量壽佛有八萬四千相。一一相中。各有八萬四千隨形好。一一好中復有八萬四千光明。一一光明遍照十方世界。念佛眾生攝取不捨。其光相好及與化佛。不可具說。但當憶想令心明見。見此事者。即見十方一切諸佛。以見諸佛故名念佛三昧。作是觀者。名觀一切佛身。以觀佛身故亦見佛心。諸佛心者大慈悲是。以無緣慈攝諸眾生。作此觀者。捨身他世生諸佛前。得無生忍。是故智者應當繫心諦觀無量壽佛。觀無量壽佛者。從一相好入。但觀眉間白毫極令明了。見眉間白毫相者。八萬四千相好自然當見。見無量壽佛者。即見十方無量諸佛。得見無量諸佛故。諸佛現前受記。是為遍觀一切色想。名第九觀。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。
佛告阿難及韋提希。見無量壽佛了了分明已。次亦應觀觀世音菩薩。此菩薩身長八十億那由他恒河沙由旬。身紫金色。頂有肉髻。項有圓光。面各百千由旬。其圓光中有五百化佛。如釋迦牟尼。一一化佛。有五百菩薩無量諸天。以為侍者。舉身光中五道眾生。一切色相皆於中現。頂上毘楞伽摩尼妙寶。以為天冠。其天冠中有一立化佛。高二十五由旬。觀世音菩薩面如閻浮檀金色。眉間毫相備七寶色。流出八萬四千種光明。一一光明。有無量無數百千化佛。一一化佛。無數化菩薩以為侍者。變現自在滿十方界。臂如紅蓮花色。有八十億微妙光明。以為瓔珞。其瓔珞中。普現一切諸莊嚴事。手掌作五百億雜蓮華色。手十指端。一一指端有八萬四千畫。猶如印文。一一畫有八萬四千色。一一色有八萬四千光。其光柔軟普照一切。以此寶手接引眾生。舉足時。足下有千輻輪相。自然化成五百億光明臺。下足時。有金剛摩尼花。布散一切莫不彌滿。其餘身相眾好具足。如佛無異。唯頂上肉髻及無見頂相。不及世尊。是為觀觀世音菩薩真實色身想。名第十觀。
佛告阿難。若欲觀觀世音菩薩當作是觀。作是觀者不遇諸禍。淨除業障。除無數劫生死之罪。如此菩薩。但聞其名獲無量福。何況諦觀。若有欲觀觀世音菩薩者。當先觀頂上肉髻。次觀天冠。其餘眾相亦次第觀之。悉令明了如觀掌中。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。
佛告阿難及韋提希。次觀大勢至菩薩。此菩薩身量大小亦如觀世音。圓光面各二百二十五由旬。照二百五十由旬。舉身光明照十方國。作紫金色。有緣眾生皆悉得見。但見此菩薩一毛孔光。即見十方無量諸佛淨妙光明。是故號此菩薩名無邊光。以智慧光普照一切。令離三塗得無上力。是故號此菩薩名大勢至。此菩薩天冠有五百寶蓮華。一一寶華有五百寶臺。一一臺中。十方諸佛淨妙國土廣長之相。皆於中現。頂上肉髻如鉢頭摩花。於肉髻上有一寶瓶。盛諸光明普現佛事。餘諸身相如觀世音等無有異。此菩薩行時。十方世界一切震動。當地動處各有五百億寶花。一一寶花莊嚴高顯。如極樂世界。此菩薩坐時。七寶國土一時動搖。從下方金光佛剎。乃至上方光明王佛剎。於其中間無量塵數分身無量壽佛分身觀世音大勢至。皆悉雲集極樂國土。側塞空中坐蓮華座。演說妙法度苦眾生。作此觀者。名為觀見大勢至菩薩。是為觀大勢至色身相。觀此菩薩者名第十一觀。除無數劫阿僧祇生死之罪。作是觀者不處胞胎。常遊諸佛淨妙國土。此觀成已。名為具足觀觀世音及大勢至。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希。見此事時當起想作心自見生於西方極樂世界。於蓮華中結跏趺坐。作蓮華合想。作蓮華開想。蓮華開時。有五百色光來照身想。眼目開想。見佛菩薩滿虛空中。水鳥樹林及與諸佛。所出音聲皆演妙法。與十二部經合。若出定時憶持不失。見此事已。名見無量壽佛極樂世界。是為普觀想。名第十二觀。無量壽佛化身無數。與觀世音及大勢至。常來至此行人之所。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。
佛告阿難及韋提希。若欲至心生西方者。先當觀於一丈六像在池水上。如先所說。無量壽佛身量無邊。非是凡夫心力所及。然彼如來宿願力故。有憶想者必得成就。但想佛像得無量福。況復觀佛具足身相。阿彌陀佛神通如意。於十方國變現自在。或現大身滿虛空中。或現小身丈六八尺。所現之形皆真金色。圓光化佛及寶蓮花。如上所說。觀世音菩薩及大勢至。於一切處身同。眾生但觀首相。知是觀世音。知是大勢至。此二菩薩助阿彌陀佛。普化一切。是為雜想觀。名第十三觀。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。
佛告阿難。及韋提希。凡生西方有九品人。上品上生者。若有眾生願生彼國者。發三種心即便往生。何等為三。一者至誠心。二者深心。三者迴向發願心。具三心者必生彼國。復有三種眾生。當得往生。何等為三。一者慈心不殺具諸戒行。二者讀誦大乘方等經典。三者修行六念迴向發願生彼佛國。具此功德。一日乃至七日。即得往生。生彼國時。此人精進勇猛故。阿彌陀如來與觀世音及大勢至無數化佛百千比丘聲聞大眾無量諸天。七寶宮殿。觀世音菩薩執金剛臺。與大勢至菩薩至行者前。阿彌陀佛放大光明照行者身。與諸菩薩授手迎接。觀世音大勢至與無數菩薩。讚歎行者勸進其心。行者見已歡喜踴躍。自見其身乘金剛臺。隨從佛後。如彈指頃往生彼國。生彼國已。見佛色身眾相具足。見諸菩薩色相具足。光明寶林演說妙法。聞已即悟無生法忍。經須臾間歷事諸佛。遍十方界。於諸佛前次第受記。還至本國。得無量百千陀羅尼門。是名上品上生者。上品中生者。不必受持讀誦方等經典。善解義趣。於第一義心不驚動。深信因果不謗大乘。以此功德。迴向願求生極樂國。行此行者命欲終時。阿彌陀佛與觀世音及大勢至。無量大眾眷屬圍繞。持紫金臺至行者前讚言。法子。汝行大乘解第一義。是故我今來迎接汝。與千化佛一時授手。行者自見坐紫金臺。合掌叉手讚歎諸佛。如一念頃。即生彼國七寶池中。此紫金臺如大寶花。經宿即開。行者身作紫磨金色。足下亦有七寶蓮華。佛及菩薩俱放光明。照行者身目即開明。因前宿習普聞眾聲。純說甚深第一義諦。即下金臺禮佛合掌讚歎世尊。經於七日。應時即於阿耨多羅三藐三菩提。得不退轉。應時即能飛至十方。歷事諸佛。於諸佛所修諸三昧。經一小劫得無生法忍現前受記。是名上品中生者。上品下生者。亦信因果不謗大乘。但發無上道心。以此功德。迴向願求生極樂國。彼行者命欲終時。阿彌陀佛及觀世音並大勢至。與諸眷屬持金蓮華。化作五百化佛來迎此人。五百化佛一時授手。讚言。法子。汝今清淨發無上道心。我來迎汝。見此事時。即自見身坐金蓮花。坐已華合。隨世尊後即得往生七寶池中。一日一夜蓮花乃開。七日之中乃得見佛。雖見佛身於眾相好心不明了。於三七日後乃了了見。聞眾音聲皆演妙法。遊歷十方供養諸佛。於諸佛前聞甚深法。經三小劫得百法明門。住歡喜地。是名上品下生者。是名上輩生想。名第十四觀。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。
佛告阿難及韋提希。中品上生者。若有眾生受持五戒。持八戒齋。修行諸戒。不造五逆。無眾過惡。以此善根。迴向願求生於西方極樂世界。行者臨命終時。阿彌陀佛與諸比丘眷屬圍繞。放金色光至其人所。演說苦空無常無我。讚歎出家得離眾苦。行者見已心大歡喜。自見己身坐蓮花臺。長跪合掌為佛作禮。未舉頭頃即得往生極樂世界。蓮花尋開。當華敷時。聞眾音聲讚歎四諦。應時即得阿羅漢道。三明六通具八解脫。是名中品上生者。中品中生者。若有眾生。若一日一夜持八戒齋。若一日一夜持沙彌戒。若一日一夜持具足戒。威儀無缺。以此功德。迴向願求生極樂國。戒香薰修。如此行者命欲終時。見阿彌陀佛與諸眷屬放金色光。持七寶蓮花至行者前。行者自聞空中有聲。讚言。善男子。如汝善人。隨順三世諸佛教故。我來迎汝。行者自見坐蓮花上。蓮花即合。生於西方極樂世界。在寶池中。經於七日蓮花乃敷。花既敷已。開目合掌讚歎世尊。聞法歡喜得須陀洹。經半劫已成阿羅漢。是名中品中生者。中品下生者。若有善男子善女人。孝養父母行世仁義。此人命欲終時遇善知識。為其廣說阿彌陀佛國土樂事。亦說法藏比丘四十八大願。聞此事已尋即命終。譬如壯士屈伸臂頃。即生西方極樂世界。生經七日遇觀世音及大勢至。聞法歡喜得須陀洹。過一小劫成阿羅漢。是名中品下生者。是名中輩生想。名第十五觀。作是觀者名為正觀。若他觀者名為邪觀。
佛告阿難及韋提希。下品上生者。或有眾生作眾惡業。雖不誹謗方等經典。如此愚人。多造惡法無有慚愧。命欲終時遇善知識。為讚大乘十二部經首題名字。以聞如是諸經名故。除卻千劫極重惡業。智者復教合掌叉手。稱南無阿彌陀佛。稱佛名故。除五十億劫生死之罪。爾時彼佛。即遣化佛化觀世音化大勢至。至行者前。讚言善哉善男子。汝稱佛名故諸罪消滅。我來迎汝。作是語已。行者即見化佛光明遍滿其室。見已歡喜即便命終。乘寶蓮花。隨化佛後生寶池中。經七七日蓮花乃敷。當花敷時。大悲觀世音菩薩。及大勢至菩薩。放大光明住其人前。為說甚深十二部經。聞已信解發無上道心。經十小劫。具百法明門。得入初地。是名下品上生者。得聞佛名法名及聞僧名。聞三寶名即得往生。佛告阿難及韋提希。下品中生者。或有眾生。毀犯五戒八戒及具足戒。如此愚人。偷僧祇物盜現前僧物。不淨說法無有慚愧。以諸惡法而自莊嚴。如此罪人。以惡業故應墮地獄。命欲終時。地獄眾火一時俱至。遇善知識以大慈悲。即為讚說阿彌陀佛十力威德。廣讚彼佛光明神力。亦讚戒定慧解脫解脫知見。此人聞已除八十億劫生死之罪。地獄猛火化為涼風。吹諸天華。華上皆有化佛菩薩。迎接此人。如一念頃。即得往生七寶池中蓮花之內。經於六劫蓮花乃敷當華敷時。觀世音大勢至。以梵音聲安慰彼人。為說大乘甚深經典。聞此法已。應時即發無上道心。是名下品中生者。佛告阿難及韋提希。下品下生者。或有眾生作不善業五逆十惡。具諸不善。如此愚人以惡業故。應墮惡道經歷多劫受苦無窮。如此愚人臨命終時。遇善知識種種安慰為說妙法教令念佛。彼人苦逼不遑念佛。善友告言。汝若不能念彼佛者。應稱歸命無量壽佛。如是至心令聲不絕。具足十念稱南無阿彌陀佛。稱佛名故。於念念中。除八十億劫生死之罪。命終之時見金蓮花猶如日輪住其人前。如一念頃即得往生極樂世界。於蓮花中滿十二大劫。蓮花方開當花敷時。觀世音大勢至以大悲音聲。即為其人廣說實相除滅罪法。聞已歡喜。應時即發菩提之心。是名下品下生者。是名下輩生想。名第十六觀。
爾時世尊說是語時。韋提希與五百侍女。聞佛所說。應時即見極樂世界廣長之相。得見佛身及二菩薩。心生歡喜歎未曾有。豁然大悟得無生忍。五百侍女發阿耨多羅三藐三菩提心。願生彼國。世尊悉記皆當往生。生彼國已。獲得諸佛現前三昧。無量諸天發無上道心。
爾時阿難。即從座起前白佛言。世尊。當何名此經。此法之要當雲何受持。佛告阿難。此經名觀極樂國土無量壽佛觀世音菩薩大勢至菩薩。亦名淨除業障生諸佛前。汝等受持無令忘失。行此三昧者。現身得見無量壽佛及二大士。若善男子及善女人。但聞佛名二菩薩名。除無量劫生死之罪。何況憶念。若念佛者。當知此人即是人中芬陀利花。觀世音菩薩大勢至菩薩。為其勝友。當坐道場生諸佛家。
佛告阿難。汝好持是語。持是語者即是持無量壽佛名。佛說此語時。尊者目連。尊者阿難。及韋提希等。聞佛所說。皆大歡喜。
爾時世尊。足步虛空還耆闍崛山。爾時阿難。廣為大眾說如上事。無量人天龍神夜叉。聞佛所說皆大歡喜禮佛而退
 
%%%%
Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 1 QUAN VO LUONG THO KINH. TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.daitangvietnam.com Nguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm& lược dịch. Phật Tử Bùi Đức Huề dịch tiếng Việt 2/2009
%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%% 
No. 365 南無阿彌陀佛 . Nam-mô A Di Đà Phật. 禮敬淨土 Lễ kính Tịnh độ. 香讚. Hương tán: Ca ngợi hương . 爐 香 乍 熱. 法界 蒙 薫. 諸 佛 海 會 悉 遙 聞. Lô hương sạ nhiệt. Pháp giới mông huân. Chư Phật hải hội tất dao văn. Lư hương vừa đốt. Cõi Pháp thêm thơm. Các Phật các hội từ xa đều biết. 隨 處 結 祥 雲. 誠 意 方 殷. 諸 佛 現 全 身. Tùy xứ kết tường vân. Thành ý phương ân. Chư Phật hiện toàn thân. Tùy xứ kết mây lành. Thành ý ân sâu. Các Phật hiện toàn thân. 南 無 香 雲 蓋 菩 薩 摩 訶 薩. Nam mô Hương Vân Cái Bồ-tát Ma-ha-tát. 戒香定香舆慧 香 . 解脫解脫知見香 . Giới hương Định hương dữ Tuệ hương. Giải thoát giải thoát Tri-kiến hương. Hương Giới, hương Định và hương Tuệ. Hương Giải thoát, giải thoát ‘Thấy biết’. 光明雲臺遍法界 . 供養十方三寶前 . Quang-minh Vân đài biến Pháp giới. Cúng dưỡng thập phương Tam-bảo tiền. Đài quang chiếu sáng khắp Pháp giới. Cúng dưỡng trước Tam-bảo mười phương . 南無香供養菩薩摩訶薩 Nam-mô Hương cúng dưỡng Bồ-tát Ma-ha-tát. 一 心 頂 禮 盡虚空遍 法 界十 方三世一切 常 住 三 寶. Nhất tâm đỉnh lễ Tận hư không biến Pháp giới Thập Phương Tam thế nhất thiết Thường Trụ Tam-bảo. 願此香花雲 , 遍滿十方界 , 一一諸佛土 Nguyện thử hương hoa vân. Biến mãn thập phương giới. Nhất nhất chư Phật thổ. Nguyện khói hương hoa này. Biến đầy mười phương giới. Mỗi một Đất nước Phật. 無量香莊嚴 , 具足菩薩道 , 成就如來香 Vô lượng hương trang nghiêm. Cụ túc Bồ-tát đạo. Thành tựu Như Lai hương. Vô lượng hương trang nghiêm. Đầy đủ Đạo Bồ-tát. Thành công hương Như Lai 讚 佛 揭: Tán Phật kệ: Bài ca ngợi Phật Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 2 如來妙色身 . 世間無舆等 . 無比不思議 . 是故今頂禮 . Như Lai diệu sắc thân. Thế gian vô dữ đẳng. Vô tỉ bất tư nghị. Thị cố kim đỉnh lễ. Thân Như Lai diệu sắc. Thế gian không sánh bằng. Không suy bàn tính toán. Vì thế nay đỉnh lễ. 如來色無盡 . 智慧亦復然 . 一切法常住 . 是故我皈衣 . Như Lai sắc vô tận. Trí tuệ diệc phục nhiên. Nhất thiết Pháp thường trụ. Thị cố Ngã quy y. Thân Như Lai vô tận. Trí tuệ cũng như nhau. Tất cả Pháp thường trực. Vì thế con đi theo. 大智大願力 . 普度於眾生 . 令舍熱惱身 . 生彼清涼國 . Đại trí đại nguyện lực. Phổ độ ư chúng sinh. Linh xả nhiệt não thân. Sinh bỉ thanh lương quốc. Trí lớn lực nguyện lớn. Cứu độ khắp chúng sinh. Giúp bỏ thân phiền não. Sinh về Nước sạch mát. 我今淨三業 . 皈依及禮讚 . 願共諸眾生 . 同生安樂剎 . Ngã kim tịnh tam nghiệp. Quy y cập lễ tán. Nguyện cộng chư chúng sinh. Đồng sinh An lạc sát . Con nay ba Nghiệp sạch. Đi theo lễ ca ngợi. Nguyện cùng các chúng sinh. Cùng sinh nước An lạc. 唵 . 怕日囉勿 . Yểm. Phạ nhật la vật. 一心頂禮宏揚淨樂土釋迦如來千百億化身遍法界諸佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Hoành dương Tịnh lạc độ Thích Ca Như Lai thiên bách ức hóa thân biến Pháp giới chư Phật. 一心頂禮常寂光淨土阿彌陀如來清淨妙法身遍法界諸佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Thường tịch quang Tịnh độ A Di Đà Như Lai thanh tịnh diệu Pháp thân biến Pháp giới chư Phật. 一心頂禮實報莊嚴土阿彌陀如來微塵相海身遍 法界諸佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Thực báo Trang nghiêm độ A Di Đà Như Lai vi trần tướng hải thân biến Pháp giới chư Phật. 一心頂禮方便聖居土阿彌陀如來解脫相嚴身遍 法界諸佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Phương tiện Thánh cư độ A Di Đà Như Lai giải thoát tướng nghiêm thân biến Pháp giới chư Phật. 一心頂禮西方安樂土阿彌陀如來大乘根界身遍法界諸佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ A Di Đà Như Lai Đại-thừa căn giới thân biến Pháp giới chư Phật. 一心頂禮西方安樂土阿彌陀如來十方化往身遍法界諸佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ A Di Đà Như Lai thập phương hóa vãng thân biến Pháp giới chư Phật. 南 無 西 方 極 樂 世 界 . 三 十 六 萬 億 一 十 一 萬 . 九 千 五 百 . 同 名 同 號 . 大 慈 大 悲 . 阿 彌 陀 佛. Nhất tâm đỉnh lễ Tây Phương Cực Lạc Thế Giới. Tam Thập Lục Vạn Ức. Nhất Thập Nhất Vạn. Cửu Thiên Ngũ Bách. Đồng Danh Đồng Hiệu. Đại Từ Đại Bi A Di Đà Phật.. 一心頂禮六方諸佛 , 阿閦毘佛 , 日月燈佛 , 無量壽佛 , 燄堅肩佛 , 師子佛 , 范音佛等遍法界諸佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Lục phương chư Phật, A Súc Tì Phật, Nhật Nguyệt Đăng Phật, Vô Lượng Thọ Phật, Diễm Kiên Phật, Sư Tử Phật, Phạm Âm Phật đẳng biến Pháp giới chư Phật. 一心頂禮極樂大乘四十八願無量壽經及彼淨土所有一切法寶. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 3 Nhất tâm đỉnh lễ Cực lạc Đại-thừa Tứ thập bát nguyện Vô Lượng Thọ Kinh cập bỉ Tịnh độ sở hữu nhất thiết Pháp bảo. 一心頂禮西方安樂土阿彌陀如來 , 九十九百千萬億佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ A Di Đà Như Lai, Cửu thập cửu bách thiên vạn ức Phật . 一心頂禮西方安樂土阿彌陀如來 , 十 方三世一切諸佛 . Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ A Di Đà Như Lai, Thập phương Tam thế nhất thiết chư Phật . 一心頂禮拔一切業障根本得生淨土陀羅尼 . Nhất tâm đỉnh lễ Bạt nhất thiết nghiệp chướng căn bản đắc sinh Tịnh độ Đà-la-ni. 一心頂禮西方安樂土觀世音菩薩萬億紫金身遍法界菩薩 . Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ Quan Thế Âm Bồ-tát vạn ức tử kim thân biến Pháp giới Bồ-tát . 一心頂禮西方安樂土大势至菩薩無邊光熾身遍法界菩薩 . Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ Đại Thế Chí Bồ-tát Vô biên quang sí thân biến Pháp giới Bồ-tát. 一心頂禮西方安樂土文殊菩薩大智示現身遍法界菩薩 . Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ Văn Thù Bồ-tát đại trí thị hiện thân biến Pháp giới Bồtát. 一心頂禮西方安樂土普賢菩薩行願剎塵身遍法界菩薩 . Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ Phổ Hiền Bồ-tát hạnh nguyện sát trần thân biến Pháp giới Bồ-tát. 一心頂禮西方安樂土清淨大海眾滿分二嚴身遍法界聖眾. Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ Thanh tịnh đại hải chúng mãn phận nhị nghiêm thân biến Pháp giới Thánh chúng. 一心頂禮西方安樂土七寶池中九品蓮臺一切菩薩摩訶薩. Nhất tâm đỉnh lễ Tây phương An lạc độ Thất bảo trì trung Cửu phẩm liên đài nhất thiết Bồ-tát Ma-ha-tát. 一心頂禮大智舍利弗無量無數聲聞緣覺一切賢聖僧. Nhất tâm đỉnh lễ Đại trí Xá-lợi-phất vô lượng vô số Thanh-văn Duyên-giác nhất thiết Hiền Thánh Tăng. 一心頂禮宏揚淨土馬鳴大師 , 興崇教法龍樹大師 . Nhất tâm đỉnh lễ Hoành dương Tịnh độ Mã minh Đại sư, hưng sùng giáo Pháp Long Thụ Đại sư. 一心頂禮倡始蓮社慧遠法師 , 淨土懺主慈雲大師 . Nhất tâm đỉnh lễ Xướng thủy liên xã Tuệ viễn Pháp sư, Tịnh độ sám chủ Từ Vân Đại sư. 南無大慈彌陀佛 , 願我速斷貪瞋癡 . Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã tốc đoạn tham sân si. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện nhanh đoạn trừ tham sân si. 南無大慈彌陀佛 , 願我永離三惡道 Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã vĩnh ly Tam ác đạo. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện rời xa Ba Đạo ác. 南無大慈彌陀佛 , 願我常聞佛法僧. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã thường văn Phật Pháp Tăng. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện thường nghe Phật Pháp Tăng. 南無大慈彌陀佛 , 願我勤修戒定慧 . Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 4 Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã cần tu Giới Định Tuệ. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện cần tu Giới Định Tuệ. 南無大慈彌陀佛 , 願我恆隨諸佛學 . Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã hằng tùy chư Phật học. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện mong theo học các Phật. 南無大慈彌陀佛 , 願我圓滿菩提心. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã viên mãn Bồ-đề tâm. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện đầy đủ tâm Bồ-đề. 南無大慈彌陀佛 , 願我速會極樂國 . Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã tốc Hội Cực-lạc quốc. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện nhanh tới Hội nước Cực lạc. 南無大慈彌陀佛 , 願我早同法性身. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã tảo đồng Pháp tính thân. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện sớm hòa đồng Pháp tính thân. 南無大慈彌陀佛 , 願我分身遍塵剎. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã phân thân biến Trần-sát. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện hóa thân biến ra Cõi Trần. 南無大慈彌陀佛 , 願我廣度諸眾生 . Nam mô Đại từ Di Đà Phật, nguyện Ngã quảng độ chư chúng sinh. Nam mô Đại từ Di Đà Phật, con nguyện độ rộng khắp các chúng sinh. 讚佛揭 : Tán Phật kệ: Bài kệ ca ngợi Phật : 阿彌陀佛身今色 . 相好光明無等倫 . A Di Đà Phật thân kim sắc. Tướng-Hảo Quang-minh vô đẳng luân. Thân A Di Đà Phật sắc vàng. Quang-minh Tướng-Hảo không gì bằng. 白毫宛轉五須彌 . 粓目澄清四大海 . Bạch hào uyển chuyển ngũ Tu-di. Cám mục trừng thanh tứ đại hải. Quang trắng uyển chuyển 5 Tu-di. Mắt vàng soi tỏ 4 biển lớn. 光中化佛無數億 . 化菩薩眾亦無邊 . Quang trung hoá Phật vô số ức. Hoá Bồ-tát chúng diệc vô biên. Trong quang hoá Phật vô số triệu. Hoá chúng Bồ-tát cũng vô biên. 四十八願度眾生 . 九品含令登彼岸 . Từ thập bát nguyện độ chúng sinh. Cửu phẩm hàm linh đăng bỉ ngạn. Bốn mươi tám nguyện độ chúng sinh. Chín phẩm cùng nhau tới Niết-bàn. 南無西方極樂世界 . 三十六萬億 . 一十一萬 . 九千五百. 同名同號 . 大慈大悲 . 接 引導師阿彌陀佛. Nam mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới. Tam Thập Lục Vạn Ức. Nhất Thập Nhất Vạn. Cửu Thiên Ngũ Bách Đồng Danh Đồng Hiệu. Đại Từ Đại Bi. Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật. 開 經 揭. Khai Kinh kệ. Bài kệ mở Kinh. 無上甚 深 微 妙 法 . 百 千萬 劫 難 遭 遇 . Vô Thượng thậm thâm vi diệu Pháp. Bách thiên vạn Kiếp nan tao ngộ. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 5 Pháp Bình Đẳng thâm sâu mầu nhiệm. Trăm nghìn vạn Kiếp khó gặp được. 我 今 見 聞 得 受 持 . 願 解 如 來 真 實 義 . Ngã kim kiến văn đắc thụ trì. Nguyện giải Như Lai chân thực nghĩa. Con nay nghe thấy liền nhận giữ. Nguyện hiểu nghĩa chân thực của Phật. 淨口業真言 : Tịnh khẩu nghiệp chân ngôn : 唵 . 修唎修唎 , 摩訶修唎 , 修修唎 , 薩婆訶 . Yểm. Tu lị tu lị, ma ha tu lị, tu tu lị, tát bà ha. 淨身業真言 : Tịnh thân nghiệp chân ngôn : 唵 . 修哆唎 , 修哆唎 , 修摩唎 , 修摩唎 , 薩婆訶 . Yểm. Tu đa lị, tu đa lị, tu ma lị, tu ma lị, tát bà ha. 淨意業真言 : Tịnh ý nghiệp chân ngôn : 唵 . [口*縛] 日囉怛訶賀斛 . Yểm . Phược nhật la đát ha hạ hộc. 淨三業真言 : Tịnh tam nghiệp chân ngôn : 唵 . 娑[口*縛] , 娑[口*縛] , 秫 馱 娑[口*縛] , 達摩娑[口*縛] , 婆[口*縛] 秫 度憾 . Yểm. Sa phược, sa phược, thuật đà sa phược, đạt ma sa phược, bà phược thuật độ hám. 安土地真言 : An thổ địa chân ngôn : 南無三滿哆沒馱喃. 唵 . 度嚕度嚕 , 地尾 , 薩婆訶 . Nam mô tam mãn đa một đà nam. Yểm. Độ lỗ độ lỗ, địa vĩ, tát bà ha. 普供養真言 : Phổ cúng dưỡng chân ngôn : 唵 . [言我] [言我]囔三婆[口*縛]伐日囉斛 . Yểm. Nga nga nãng tam bà phược, phạt nhật la hộc. 往生淨土神咒 . Vãng sinh Tịnh độ Thần chú. Thần chú vãng sinh Tây phương Cực-lạc. 南無阿彌多婆夜 . 哆他伽多夜 . 哆地夜他 . 阿彌唎 . 都婆毗 . Nam-mô A di đa bà dạ. Đa tha già đa dạ. Đa địa dạ tha. A di lị. Đô bà tì. 阿彌唎哆 . 悉耽婆毗 . 阿彌唎哆 . 毗迦蘭帝 . 阿彌唎哆 . 毗迦蘭多 . A di lị đa. Tất đam bà tì. A di lị đa. tì ca lan đế. A di lị đa. Tì ca lan đa . 伽彌膩. 伽伽那 . 枳多迦利 . 娑婆訶 . Già di nhị. Già già na. Chỉ đa ca lợi. Sa bà ha. 四 方發 願文 . Tây phương phát nguyện văn. Bài văn phát nguyện về Tây phương. 稽 首 四 方 安 樂 國 . 接 引眾 生大導 師 . Khể thủ Tây Phương An Lạc quốc. Tiếp Dẫn chúng sinh Đại Đạo Sư. Phục lễ Tây Phương nước An Lạc. Tiếp Dẫn chúng sinh Đại Đạo Sư. 我今發 願 願 往 生 . 唯 願 慈 悲 哀 攝 受 . Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 6 Ngã kim phát nguyện nguyện vãng sinh. Duy nguyện Từ Bi ai nhiếp thụ. Nay Con phát nguyện nguyện vãng sinh. Xin nguyện Từ Bi thương thu nhận. 我笫子眾等…普為四恩三有 . 法界眾生求於諸佛. Ngã Đệ-tử chúng đẳng… Phổ vị Tứ-ân Tam-hữu, Pháp giới chúng sinh. Cầu ư chư Phật. Con Đệ Tử chúng sinh… Rộng khắp vì 4 Ân, 3 Có, Pháp giới chúng sinh. Cầu với các Phật. 一乘無上菩提道故 . 専心持念阿彌陁佛. 萬德洪名. Nhất thừa Vô-thượng Bồ-đề Đạo cố. Chuyên tâm trì niệm A Di Đà Phật vạn Đức hồng danh. Cố vì Đạo Bình Đẳng Bồ Đề bậc nhất. Chuyên tâm giữ nhớ vạn Đức tên hiệu lớn của A Di Đà Phật. 期生浄土 . 又以業重褔輕 . 障深慧淺 . 染心易熾 Kỳ sinh Tịnh độ. Hựu dĩ Nghiệp trọng Phúc khinh. Chướng thâm tuệ thiển. Nhiễm tâm dị sí. Mong cầu sinh Đất Phật Thanh tịnh. Mới lại vì Nghiệp nặng, Phúc nhỏ. Chướng ngại lớn, Trí tuệ nông cạn. 浄德難成 . 今於佛前 . 翹勤五體 . 披瀝一心 . 投誠懺悔. Tịnh Đức nan thành. Kim ư Phật tiền. Kiều cần ngũ thể. Phi lịch nhất tâm. Đầu thành sám hối. Đức Thanh tịnh khó thành. Nay ở trước Phật. Chuyên cần vượt bậc phục đất đỉnh lễ. Nhất tâm phơi bày từng ly. Phục đầu thành tâm sám hối. 我及眾生 . 曠劫至今迷本浄心 . 縱貪 瞋 癡染穢三業 . Ngã cập chúng sinh. Khoáng Kiếp chí kim mê bản Tịnh tâm. Túng Tham-Sân-Si. Nhiễm uế Tam-nghiệp. Con cùng với chúng sinh. Từ nhiều Kiếp xa xưa tới nay mê muội, tâm vốn dĩ Thanh tịnh. Theo Tham lam Thù hận Ngu si nhiễm uế 3 Nghiệp. 無量無邊所作罪垢 . 無量無邊所結冤業 . 願悉消滅 Vô lượng vô biên sở tác tội cấu. Vô lượng vô biên sở kết oan nghiệp. Nguyện tất tiêu diệt. Làm ra vô lượng vô biên tội bẩn. Làm ra vô lượng vô biên kết buộc oan Nghiệp. Nguyện đều tiêu diệt hết. 從於今日 . 立深誓願 . 遠離惡法 . 誓不更造 . 勤修聖道 . Tòng ư kim nhật. Lập thâm thệ nguyện. Viễn ly ác Pháp. Thệ bất canh tạo. Cần tu Thánh-đạo. Từ ngày hôm nay. Lập ra thệ nguyện thâm sâu. Rời bỏ Pháp ác, thệ nguyện không tạo thêm. Chuyên cần tu Đạo Thánh. 誓不退惰 . 誓成正覺 . 誓度眾生 . 阿彌陁佛以慈 悲願力 . Thệ bất thoái đọa. Thệ thành Chính-giác. Thệ độ chúng sinh. A Di Đà Phật dĩ Từ Bi nguyện lực. Thệ không lười nhác thoái lui. Thệ nguyện thành Chính Giác. Thệ độ chúng sinh. A Di Đà Phật dùng lực nguyện Từ Bi. 當證知我 . 當加被我 . 願襌觀之中夢寐之際 . Đương chứng tri Ngã. Đương gia bị ngã. Nguyện Thiền quan chi trung mộng mị chi tế. Đang chứng biết con. Đang gia hộ cho con. Nguyện ở trong quan sát Thiền, bên giấc mộng. 得見阿彌陁佛 金色之身 . 得瀝阿彌陁佛寶嚴之土 . Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 7 Đắc kiến A Di Đà Phật kim sắc chi thân. Đắc lịch A Di Đà Phật bảo nghiêm chi thổ. Được nhìn thấy thân sắc màu vàng của A Di Đà Phật. Được thanh lọc đất báu nghiêm tịnh của A Di Đà Phật. 得蒙阿彌陁佛甘露灌頂 . 光明照身手摩我頭 . Đắc mông A Di Đà Phật Cam-lộ quán đỉnh. Quang minh chiếu thân. Thủ ma ngã đầu. Được gặp A Di Đà Phật tưới nước Cam lộ xuống đỉnh đầu. Quang sáng chiếu soi thân, tay xoa đầu con. 衣覆我體 . 使我宿障自除 . 善根增長 . 疾空煩惱 . Y phúc ngã thể. Sử ngã túc chướng tự trừ. Thiện Căn tăng trưởng. Tật không Phiền-não. Choàng áo lên thân thể con. Giúp cho chướng ngại Kiếp trước của con tự trừ bỏ. Tăng thêm Căn thiện. Phiền não nhanh rỗng không. 頓破無明 . 圓覺妙心 . 廓然開悟. 寂光眞境 . Đốn phá Vô-minh. Viên giác diệu tâm. Khuếch nhiên khai ngộ. Tịch quang chân cảnh. Phá bỏ Ngu tối. Tâm giác ngộ đầy đủ vi diệu. Tự nhiên khai sáng. Cảnh giới chân thực quang sáng im vắng. 常得現前 . 至於臨欲命终 . 預知時至 . Thường đắc hiện tiền. Chí ư lâm dục mệnh chung. Dự tri thời chí. Thường được hiện ra. Tới lúc sắp sửa bỏ mệnh. Biết được thời gian đến. 身無一切病苦危難 . 心無一切貪戀迷惑 . Thân vô nhất thiết bệnh khổ ách nạn. Tâm vô nhất thiết tham luyến mê hoặc. Thân không có tất cả bệnh khổ ách nạn. Tâm không có tất cả tham tiếc mê hoặc. 諸根悅預 . 正念分明 . 捨報安詳 . 如入禪定 . Chư Căn duyệt dự. Chính-niệm phân minh. Xả báo an tường. Như nhập Thiền Định. Các Căn vui vẻ. Nhớ đúng rõ ràng. Buông bỏ báo báo ứng an tường. Như nhập vào Thiền Định. 阿彌陁佛與觀音势至 . 諸聖賢眾 . 放光接引 A Di Đà Phật dữ Quan-âm Thế-chí. Chư Thánh-Hiền chúng. Phóng quang tiếp dẫn. A Di Đà Phật cùng với Quan Âm Thế Chí. Các chúng Thánh Hiền. Phóng quang đón dẫn. 垂手提攜 . 樓閣幢旛 . 異香天樂 . 西方聖境 . Thùy thủ đề huề. Lâu các tràng phan. Dị hương Thiên lạc. Tây-phương Thánh cảnh. Bắt tay vui mừng hướng dẫn. Lầu gác cờ phan, hương khác lạ nhạc cõi Trời. Cảnh Thánh ở Tây phương. 照示目前 . 令諸眾生 . 見者聞者 . 歡喜感歎 . Chiếu thị mục tiền. Linh chư chúng sinh. Kiến giả văn giả. Hoan hỉ cảm thán. Chiếu hiện ra trước mắt. Giúp cho các chúng sinh. Nhìn thấy nghe thấy vui mừng cảm động ca ngợi. 發菩提心 . 我於爾時 . 乘金剛薹 . 隨從佛後. Phát Bồ Đề tâm. Ngã ư nhĩ thời. Thừa Kim-cương đài. Tùy tòng Phật hậu. Phát tâm Bồ Đề. Con tới khi đó. Ngồi Đài Kim cương. Đi theo sau Phật. 於彈指頃 . 生極樂國 . 七寳池内 . 勝蓮華中 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 8 Ư đàn chỉ khoảnh. Sinh Cực-lạc quốc. Thất bảo trì nội. Thắng Liên-hoa trung. Chỉ trong giây lát. Sinh nước Cực Lạc. Trong ao 7 báu. Ngồi trên hoa Sen. 華開見佛 . 見諸菩 薩 . 聞妙法音 . 獲無 生忍 . Hoa khai kiến Phật. Kiến chư Bồ-tát. Văn diệu Pháp âm. Hoạch Vô-sinh nhẫn. Hoa nở nhìn thấy Phật. Nhìn thấy các Bồ Tát. Nghe Pháp âm vi diệu. Thu được Pháp Nhẫn không sinh. 於須臾間 . 乘事諸佛 . 身蒙授記 . 得授記巳 . 三身四智 . Ư tu du gian. Thừa sự chư Phật. Thân mông thụ kí. Đắc thụ kí dĩ. Tam-thân Tứ-Trí. Chỉ trong giây lát. Các Phật nhân lúc làm việc. Thân được chuyển bậc thành Phật. Đã được chuyển bậc thành Phật. Ba thân, 4 Trí tuệ. 五根六通 . 無量百千陀羅尼門 . 一切公德 . 皆悉成就 . Ngũ-Căn Lục-thông. Vô lượng bách thiên Đà-la-ni môn. Nhất thiết công Đức. Giai tất thành tựu. Năm Căn, 6 Thần thông. Vô lượng trăm nghìn môn Đà La Ni. Tất cả công Đức đều thành công hết. 然後不違安養 . 回入娑婆 . 分身無數 . 徧十方剎 . Nhiên hậu bất vi An-dưỡng. Hồi nhập Sa-bà. Phân thân vô số. Biến thập phương Sát. Sau đó đương nhiên không xa rời nước Cực Lạc. Trở về nhập vào Sa Bà. Hóa ra vô số thân. Biến tỏa ra khắp 10 phương Phật. 以不可思議自在神力 . 種種方便 . 度脫眾生 . Dĩ bất khả tư nghị Tự-tại Thần lực. Chủng chủng Phương-tiện. Độ thoát chúng sinh. Dùng Thần lực Tự tại không thể nghĩ bàn. Đủ loại Phương tiện. Độ thoát chúng sinh. 咸令離染 . 還得浄心 . 同生西方 . 入不退地 . Hàm linh ly nhiễm. Hoàn đắc Tịnh tâm. Đồng sinh Tây phương. Nhập Bất-thoái địa. Tất cả giúp cho rời bỏ nhiễm uế. Trở lại được tâm Thanh tịnh. Cùng sinh về Tây phương. Nhập vào Bậc không thoái lui. 如是大願 . 世界無盡 . 眾生無盡 . 業及煩惱一切無盡 . Như thị đại nguyện. Thế giới vô tận. Chúng sinh vô tận. Nghiệp cập Phiền não nhất thiết vô tận. Nguyện lớn như thế. Thế giới vô tận. Chúng sinh vô tận. Nghiệp và Phiền não tất cả vô tận. 我願無盡 . 願今禮佛發願 . 修持功 德回施有情 . Ngã nguyện vô tận. Nguyện kim lễ Phật phát nguyện. Tu trì công Đức hồi thí Hữu-tình. Nguyện của con vô tận. Nguyện ngày nay lễ Phật phát nguyện. Tu giữ công Đức, trở về Bố thí cho chúng sinh Có tình. 四恩總報 . 三有齊資 . 法界眾生同圓種智 . Tứ-ân tổng báo. Tam-hữu tề tư. Pháp giới chúng sinh đồng viên chủng Trí. Tổng báo 4 Ân. Ba Có cùng tư chất. Pháp giới chúng sinh cùng đầy đủ các loại Trí tuệ. 我眾等今稱念阿彌陁佛 . 眞實公德佛名號 . Ngã chúng đẳng kim xưng niệm A Di Đà Phật. Chân thực công Đức Phật danh hiệu. Con, chúng sinh… ngày nay đọc nhớ A Di Đà Phật. Tên hiệu Phật công Đức chân thực. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 9 唯 願 慈 悲 哀 攝 受 . 證知懺及悔所願 . Duy nguyện Từ Bi ai nhiếp thụ. Chứng tri sám hối cập sở nguyện. Xin nguyện Từ Bi thương thu nhận. Chứng biết sám hối và mong nguyện. 願我臨欲命终時 . 盡除一 切諸障礙 . Nguyện ngã lâm dục mệnh chung thời. Tận trừ nhất thiết chư chướng ngại. Con nguyện lúc sắp rời bỏ mệnh. Trừ hết tất cả các chướng ngại. 面見彼佛阿彌陁 . 即得往生安樂剎 . Diện kiến Bỉ Phật A Di Đà. Tức đắc vãng sinh An-lạc sát. Gặp thấy Phật đó A Di Đà. Liền được vãng sinh Đất An Lạc. 讚揭 : Tán kệ: Bài kệ ca ngợi : 阿彌陀佛大願王 , 慈悲喜舍難量 . A Di Đà Phật đại nguyện vương, Từ Bi Hỉ Xả nan lượng. A Di Đà Phật vua nguyện lớn, Từ Bi Hỉ Xả khó lường. 眉間常放百毫光 , 度眾生極樂邦 . Mi gian thường phóng bạch hào quang, độ chúng sinh Cực-lạc bang. Giữa mi thường phóng hào quang trắng, độ chúng sinh nước Cực-lạc. 八德池中蓮九品 , 七寶妙樹成行 . Bát Đức trì trung liên cửu phẩm, thất bảo diệu thụ thành Hạnh. Chín phẩm Sen trong 8 ao Đức, cây diệu bảy báu thành Hạnh. 如來聖號若稱楊 , 接引往西方 . Như Lai Thánh hiệu nhược xưng dương, Tiếp Dẫn vãng Tây phương. Nếu tuyên đọc Thánh hiệu Như Lai, Tiếp Dẫn về Tây phương. 彌陀聖號若稱楊 , 同佛往西方 . Di Đà Thánh hiệu nhược xưng dương, đồng Phật vãng Tây phương. Nếu tuyên đọc Thánh hiệu Di Đà, cùng Phật về Tây phương. 十方三世佛 . 阿彌陀第一 . 九品度眾生 . Thập phương Tam thế Phật. A Di Đà đệ nhất. Cửu phẩm độ chúng sinh. Mười phương Ba đời Phật. A Di Đà bậc nhất. Chín phẩm độ chúng sinh. 威徳無窮極 . 我今大皈依 , 懺悔三業罪 . Uy Đức vô cùng cực. Ngã kim đại quy y. Sám hối Tam-nghiệp tội. Uy Đức tối cao nhất. Nay con theo Đạo lớn. Sám hối tội Ba nghiệp. 凡有諸福善 . 至心用迴向 . 願同念佛人 . Phàm hữu chư Phúc thiện. Chí tâm dụng hồi hướng. Nguyện đồng niệm Phật nhân. Nếu có các Phúc thiện. Thành tâm dùng hồi hướng. Nguyện cùng người nhớ Phật. 感應隨時現 . 臨終西方境 , 分明在目前 . Cảm ứng tuỳ thời hiện. Lâm chung Tây Phương cảnh. Phân minh tại mục tiền. Xuất hiện theo cảm ứng. Sắp mất thấy cảnh Tây Phương. Rõ ràng ngay trước mắt. 見聞皆精進 . 同生極樂國 . 見佛了生死 . Kiến văn giai Tinh-tiến. Đồng sinh Cực-lạc quốc. Kiến Phật liễu Sinh-tử. Nghe thấy đều Tinh tiến. Cùng sinh nước Cực-lạc. Thấy Phật hết Sinh Chết. 如佛度一切 . 無邊煩惱斷 . 無量法門脩 . Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 10 Như Phật độ nhất thiết. Vô biên phiền não đoạn. Vô lượng Pháp môn tu. Như Phật độ tất cả. Đoạn vô biên phiền não. Tu vô lượng môn Pháp. 誓願度眾生 . 總願成佛道 . Thệ nguyện độ chúng sinh. Tổng nguyện thành Phật đạo. Thệ nguyện độ chúng sinh. Tất cả thành đạo Phật. 虛空有盡 . 我願無窮 . 情輿無情 . 同圓種智. Hư không hữu tận. Ngã nguyện vô cùng. Tình dữ vô tình. Đồng viên chủng trí. Hư không có hạn. Nguyện con vô cùng. Tình và vô tình. Cùng đủ các Trí 十方三世一切佛 . 一切菩薩摩訶薩 . 摩訶般若波羅蜜. Thập phương Tam-thế nhất thiết Phật. Nhất thiết Bồ-tát Ma-ha-tát. Ma-ha Bát-nhã Ba-la mật. Mười phương tất cả Ba đời Phật. Tất cả Bồ-tát Đại Bồ-tát. Trí tuệ lớn tới Niết-bàn. 極樂大乘四十八願無量壽經 Cực Lạc Đại Thừa tư thập bát nguyện Vô Lượng Thọ Kinh. Cực Lạc Đại Thừa 48 Lời nguyện Kinh Vô Lượng Thọ. 無三惡趣願. 不更惡趣願. 悉皆金色願. 無有好醜願. Vô Tam-ác thú nguyện. Bất cánh Ác-thú nguyện. Tất giai kim sắc nguyện. Vô hữu hảo xú nguyện. Nguyện không có Ba Đạo ác. Nguyện không tăng thêm Đạo ác. Nguyện tất cả đều được Thân vàng. Nguyện không có người đẹp xấu. 宿命智通願. 天眼智通願. 天耳智通願. 他心智通願. Túc mệnh Trí-thông nguyện. Thiên-nhãn Trí-thông nguyện. Thiên-nhĩ Trí-thông nguyện. Tha tâm Trí-thông nguyện. Nguyện được Trí tuệ thông tỏ Kiếp trước. Nguyện được Trí tuệ thông tỏ nhìn thấy Cõi Trời. Nguyện được Trí tuệ thông tỏ nghe được Cõi Trời. Nguyện được Trí tuệ thông tỏ hiểu tâm của người khác. 神足智通願. 漏盡智通願. 必至滅度願. 光明無量願. Thần túc Trí-thông nguyện. Lậu-tận Trí-thông nguyện. Tất chí Diệt-độ nguyện. Quang-minh vô lượng nguyện. Nguyện được Trí tuệ thông tỏ đầy đủ 6 Thần thông. Nguyện được Trí tuệ thông tỏ trừ hết Phiền não. Nguyện nhất định thành Phật Bồ Đề. Nguyện được Quang sáng vô lượng. 壽命無量願. 聲聞無數願. 眷屬長壽願. 不聞惡名願. Thọ mệnh vô lượng nguyện. Thanh-văn vô số nguyện. Quyến thuộc trường thọ nguyện. Bất văn Ác-danh nguyện. Nguyện được thọ mệnh vô lượng. Nguyện được vô số Thanh văn. Nguyện được quyến thuộc trường thọ. Nguyện không nghe thấy tên ác. 諸佛稱名願. 至心信樂願. 至心發願願. 至心迴向願. Chư Phật xưng danh nguyện. Chí tâm tín nhạo nguyện. Chí tâm phát nguyện nguyện. Chí tâm hồi hướng nguyện. Nguyện được các Phật đọc tên. Nguyện thành tâm 10 lần đọc tên Phật được sinh Tây Phương. Nguyện được tâm chí thành phát nguyện được đón rước về Tây Phương. Nguyện được nghe tên Phật suy niệm được sinh Tây Phương. 三十二相願. 還相迴向願. 供養諸佛願. 供具如意願. Tam thập nhị Tướng nguyện. Hoàn Tướng hồi hương nguyện. Cúng dưỡng chư Phật nguyện. Cúng cụ như ý nguyện. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 11 Nguyện được 32 Tướng của vĩ nhân. Nguyện được một lần sinh thành Phật. Nguyện bằng Thần lực trong khoảng thời gian một bữa ăn cúng dưỡng tất cả các Phật mười Phương. Nguyện được đồ cúng dưỡng như ý. 說法佛如願. 得金剛那羅延願. 萬物嚴淨願. 見道場樹願. Thuyết Pháp như Phật nguyện. Đắc Kim-cương Na-la-diên nguyện. Vạn vật nghiêm Tịnh nguyện. Kiến Đạo-tràng thụ nguyện. Nguyện được như Phật nói Pháp. Nguyện được Thân Kim cương bất hoại. Nguyện được vạn vật trang nghiêm Thanh tịnh. Nguyện được nhìn thấy Cây Vô lượng Quang trên Đạo tràng cao 2 triệu Km. 得辯才智願. 智慧無窮願. 國土清淨願. 寶香合成願. Đắc biện tài Trí nguyện. Trí tuệ vô cùng nguyện. Quốc thổ Thanh tịnh nguyện. Bảo hương hợp thành nguyện. Nguyện được Trí tuệ hùng biện. Nguyện được Trí tuệ vô cùng. Nguyện được Đất Phật Thanh tịnh từ đó nhìn thấy rõ tất cả các Thế giới Phật mười Phương. Nguyện hòa hợp được tất cả các loại hương luyện thành Hương báu 觸光柔軟願. 聞名得忍願. 永離女身願. 常修梵行願. Xúc Quang nhu nhuyễn nguyện. Văn danh đắc Nhẫn nguyện. Vĩnh ly nữ thân nguyện. Thường tu Phạm-hạnh nguyện. Nguyện được Quang-minh tiếp xúc thân thành nhu nhuyễn hơn cả Trời người. Nguyện nghe được tên Phật có được Pháp Nhẫn. Nguyện vĩnh viễn rời bỏ thân Nữ. Nguyện thường được tu Phạm hạnh Thanh tịnh. 人天致敬願. 衣服隨念願. 受樂無染願. 照見諸土願. Nhân Thiên trí kính nguyện. Y phục tùy niệm nguyện. Thụ lạc vô nhiễm nguyện. Chiếu kiến chư thổ nguyện. Nguyện được Trời Người hết sức kính trọng. Nguyện được quần áo theo ý muốn. Nguyện được vui sướng không nhiễm uế. Nguyện nhìn thấy rõ tất cả các Đất Phật 10 Phương. 具足諸根願. 住定供養願. 生尊貴家願. 具足德本願. Cụ túc chư Căn nguyện. Trụ Định cúng dưỡng nguyện. Sinh tôn quý gia nguyện. Cụ túc Đức bản nguyện. Nguyện được đầy đủ các Căn. Nguyện ở trong Định cúng dưỡng các Phật. Nguyện được sinh trong gia đình tôn quý. Nguyện được đầy đủ Đức vốn có. 住定見佛願. 隨意聞法願. 得不退轉願. 得三法忍願. Trụ Định kiến Phật nguyện. Tùy ý văn Pháp nguyện. Đắc Bất-thoái-chuyển nguyện. Đắc Tam Pháp-nhẫn nguyện. Nguyện nhìn thấy Phật ở trong Định. Nguyện được tùy ý nghe Pháp. Nguyện được Không thoái lui. Nguyện được Ba Pháp Nhẫn. 觀無量壽佛經上品上生. Quan Vô Lượng Thọ Kinh Thượng phẩm thượng sinh. Kinh Quan sát Phật Vô Lượng Thọ, sinh phẩm đầu bậc cao nhất. 佛告阿難及韋提希 ! 上品上生者 : Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi ! Thượng phẩm thượng sinh giả : Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi ! Sinh phẩm đầu bậc cao nhất : 若有眾生願生彼國者。發三種心即便往生。何等為三 ? Nhược hữu chúng sinh nguyện sinh bỉ quốc giả. Phát tam chủng tâm tức tiện vãng sinh. Hà đẳng vi tam ? Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 12 Nếu có chúng sinh nguyện sinh đất nước đó. Phát khởi 3 loại tâm tức thì liền được vãng sinh. Thế nào là 3 loại tâm ? 一者至誠心。二者深心。三者迴向發願心。 Nhất giả chí thành tâm. Nhị giả thâm tâm. Tam giả hồi hướng phát nguyện tâm. Một là tâm chí thành. Hai là tâm thâm sâu. Ba là tâm phát nguyện hồi hướng. 具三心者必生彼國。復有三種眾生 , 當得往生。 Cụ tam tâm giả tất sinh bỉ quốc. Phục hữu tam chủng chúng sinh, đương đắc vãng sinh. Đầy đủ 3 loại tâm nhất định được sinh nước đó. Lại có 3 loại chúng sinh, đang được vãng sinh. 何等為三 ? 一者慈心不殺具諸戒行。 Hà đẳng vi Tam ? Nhất giả Từ tâm bất sát cụ chư Giới hạnh. Thế nào là Ba ? Một là Tâm Từ Bi không sát hại, đầy đủ các Giới hạnh. 二者讀誦大乘方等經典。 Nhị giả độc tụng Đại-thừa phương đẳng Kinh điển. Hai là đọc tụng Đại-thừa Kinh điển Bình đẳng. 三者修行六念迴向發願生彼佛國。具此功德 , 一日乃至七日。 Tam giả tu hành lục niệm hồi hướng phát nguyện sinh bỉ Phật quốc. Cụ thử công đức, nhất nhật nãi chí thất nhật. Ba là tu hành 6 suy nhớ (nhớ Phật, Pháp, Tăng, bố Thí, giữ Giới, thường xuyên hàng ngày nghĩ nhớ 5 việc trước) hồi hướng phát nguyện sinh Đất Phật đó. Đủ công Đức này, một ngày thậm chí bảy ngày. 即得往生 , 生彼國時 , 此人精進勇猛故。 Tức đắc vãng sinh, sinh bỉ quốc thời, thử nhân tinh tiến dũng mãnh cố. Tức thì được vãng sinh, khi sinh nước đó, do người này tinh tiến dũng mãnh. 阿彌陀如來與觀世音及大勢至無數化佛。 A Di Đà Như Lai dữ Quan Thế Âm cập Đại Thế Chí vô số hóa Phật. A Di Đà Như Lai và Quan Thế Âm cùng với Đại Thế Chí vô số hóa Phật. 百千比丘聲聞大眾無量諸天 , 七寶宮殿。 Bách thiên Tì- kheo Thanh-văn Đại chúng vô lượng chư Thiên, thất bảo cung điện. Trăm nghìn Tì- kheo Thanh-văn Đại chúng vô lượng người Trời, cung điện bảy báu. 觀世音菩薩執金剛臺 , 與大勢至菩薩至行者前。 Quan Thế Âm Bồ-tát chấp Kim Cương đài, dữ Đại Thế Chí Bồ-tát chí hành giả tiền. Quan Thế Âm Bồ-tát cầm đài Kim Cương, cùng với Đại Thế Chí Bồ-tát tới trước mặt họ. 阿彌陀佛放大光明照行者身。 A Di Đà Phật phóng đại Quang-minh chiếu hành giả thân. A Di Đà Phật phóng Quang-minh lớn chiếu tới thân của họ. 與諸菩薩授手迎接。觀世音大勢至與無數菩薩。 Dữ chư Bồ-tát thụ thủ nghênh tiếp. Quan Thế Âm Đại Thế Chí dữ vô số Bồ-tát. Cùng với các Bồ-tát bắt tay nghênh tiếp. Quan Thế Âm Đại Thế Chí và vô số Bồ-tát. 讚歎行者勸進其心 , 行者見已歡喜踊躍。 Tán thán hành giả khuyến tiến kỳ tâm, hành giả kiến dĩ hoan hỉ dũng dược. Ca ngợi họ khuyến khích tâm họ, họ nhìn thấy rồi vui mừng phấn chấn. 自見其身乘金剛臺 , 隨從佛後。 Tự kiến kỳ thân thừa Kim cương đài, tùy tòng Phật hậu. Tự nhìn thấy Thân của họ ngồi đài Kim cương, đi theo sau Phật. 如彈指頃往生彼國 , 生彼國已。見佛色身眾相具足。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 13 Như đàn chỉ khoảnh vãng sinh bỉ quốc, sinh bỉ quốc dĩ. Kiến Phật sắc thân chúng tướng cụ túc. Chỉ trong giây phút vãng sinh nước đó, sinh nước đó rồi. Nhìn thấy đầy đủ các Tướng Sắc thân của Phật. 見諸菩薩色相具足。光明寶林演說妙法。 Kiến chư Bồ-tát sắc tướng cụ túc. Quang-minh bảo lâm diễn thuyết Diệu Pháp. Nhìn thấy đầy đủ Sắc Tướng của các Bồ-tát. Nhiều Quang-minh báu diễn thuyết Diệu Pháp. 聞已即悟無生法忍。經須臾間歷事諸佛。 Văn dĩ tức ngộ Vô-sinh Pháp-nhẫn. Kinh tu du gian lịch sự chư Phật. Nghe xong tức thì giác ngộ Pháp nhẫn Không sinh. Qua thời gian ngắn trải qua việc của các Phật. 遍十方界 , 於諸佛前次第受記 , 還至本國。 Biến thập phương giới , ư chư Phật tiền thứ đệ thụ ký, hoàn chí bản quốc. Biến ra khắp mười phương Thế giới, ở trước các Phật lần lượt được Chuyển bậc thành Phật, trở về nước cũ. 得無量百千陀羅尼門。是名上品上生者。 Đắc vô lượng bách thiên Đà-la-ni môn. Thị danh thượng phẩm thượng sinh giả. Được vô lượng trăm nghìn môn Đà-la-ni. Tên là sinh phẩm đầu bậc cao nhất. 南無阿彌陀佛 . Nam-mô A Di Đà Phật. 南無觀世音菩薩 . Nam-mô Quan Thế Âm Bồ-tát. 南無大势至菩薩 . Nam-mô Đại Thế Chí Bồ-tát. 南無清淨大海眾菩薩 . Nam-mô Thanh Tịnh đại hải chúng Bồ-tát. 懺 悔文. Sám hối văn. Bài văn sám hối. 我第子至心懺 悔。自從無始至於今日 , 未識佛時 , 未聞法時未 , 遇僧時。 Ngã Đệ-tử … chí tâm sám hối. Tự tòng vô thủy chí ư kim nhật. Vị thức Phật thời, vị văn Pháp thời, vị ngộ Tăng thời. Con Đệ Tử thành tâm sám hối. Từ xa xưa tới nay, khi chưa nhận biết được Phật, khi chưa được nghe Pháp, khi chưa gặp được Tăng. 不知善惡 , 不信因果 , 遇不善緣 , 近惡知識 , 動身口意 , 無惡不為。 Bất tri Thiện-ác, bất tín Nhân-quả, ngộ bất Thiện-duyên, cận ác Tri-thức, động thân khẩu ý, vô ác bất vi. Không biết Thiện ác, không tin Nhân quả, gặp các Duyên ác, gần Tri thức ác, Thân Miệng Ý manh động, ác nào cũng làm. 身業不善行殺盜婬。口業不善妄言绮語惡口兩舌。 Thân-nghiệp bất thiện hành Sát-Đạo-Dâm. Khẩu-nghiệp bất thiện vọng ngôn ỷ ngữ ác khẩu lưỡng thiệt. Nghiệp Thân không thiện thực hành giết hại, trộm cướp, dâm tà. Nghiệp Miệng không thiện nói dối, nói cường điệu xuyên tạc, nói ác, nói hai lời. 意業不善起貪瞋癡。殺父殺母殺阿羅漢 , 破和合僧 , 出佛身血。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 14 Ý-nghiệp bất thiện khởi Tham-Sân-Si. Sát phụ sát mẫu sát A-la-hán, phá hòa hợp Tăng, xuất Phật thân huyết. Nghiệp Ý không thiện phát khởi Tham lam, Thù hận, Ngu si. Giết cha, giết mẹ, giết A La Hán, phá sự hòa hợp của chúng Tăng, chia rẽ rời bỏ Phật. 焚燒塔寺誹謗大乘。侵損常住汚梵誣僧 , 犯諸禁戒。 Phần thiêu Tháp-Tự, phỉ báng Đại-thừa. Xâm tổn Thường-trụ, ô phạm vu Tăng, phạm chư cấm Giới. Đốt thiêu Chùa Tháp, phỉ báng Kinh Đại Thừa. Xâm hại Thường trụ, ô uế nơi Thanh tịnh, vu khống Tăng, phạm vào các Giới cấm. 作不律儀自作教他見聞隨喜 , 如是罪無量無邊。今日披陳發露懺悔。 Tác bất luật nghi, tự tác giáo tha, kiến văn tùy hỉ. Như thị đẳng tội vô lượng vô biên. Kim nhật phi trần phát lộ sám hối. Làm không theo luật nghi thức, tự làm dạy người khác làm, nghe thấy vui theo. Các tội như thế là vô lượng vô biên. Ngày nay giãi bày thổ lộ ra sám hối. 惟願三寶同賜哀憐。令我罪根一念霜融悉皆清淨。 Duy nguyện Tam-Bảo đồng tứ ai lân. Linh Ngã tội Căn nhất niệm sương dung, tất giai Thanh tịnh. Chỉ mong Phật Pháp Tăng cùng ban cho thương cảm. Giúp cho các Căn tội Nghiệp của con, một nhớ đọc sương mù tan, tất cả đều Thanh tịnh. 南無求懺 悔菩 薩 摩 訶 薩。 Nam-mô Cầu sám hối Bồ-tát Ma-ha-tát. 懺 悔 揭. Sám hối kệ. Bài kệ Sám hối. 往 昔 所 造 諸 惡 業 . 皆 由 無 始 貪 瞋 癡 . Vãng tích sở tạo chư ác Nghiệp. Giai do vô thủy Tham Sân Si. Xa xưa tạo thành các Nghiệp ác. Do Tham- Sân- Si có từ lâu. 從 身 口 意 之 所 生 . 今 對 佛 前 求 懺 悔 . Tòng thân khẩu ý chi sở sinh. Kim đối Phật tiền giai Sám hối. Được sinh ra theo Thân-Khẩu- Ý. Nay trước Phật con xin Sám hối. 罪 從 心 起 相 心 懺 . 心 若 滅 時 罪 亦 亡 . Tội tòng tâm khởi tương tâm Sám . Tâm nhược diệt thời tội diệc vong. Sám hối tội lỗi do Tâm tạo. Tội cũng mất khi mà Tâm mất. 心 滅 罪 亡 兩 句 空 . 是 則 為 名 真 懺 悔 . Tâm diệt tội vong lưỡng câu không . Thị tắc vi danh chân Sám hối. Tâm- Tội mất, hai đều ‘Rỗng không’. Mới là chân thực việc Sám hối. 我笫子眾等普為四恩三有 , 法界眾生 . Ngã đẳng kim phổ vị Tứ-ân Tam-hữu, Pháp giới chúng sinh. Con Đệ Tử chúng sinh…ngày nay rộng khắp vì 4 Ân, 3 Có, Pháp giới chúng sinh. 悉願斷除三障 . 至誠發願 . Tất nguyện đoạn trừ Tam-chướng. Chí thành phát nguyện. Nguyện cắt bỏ tất cả 3 chướng ngại. Chí thành phát nguyện. 南無西方極樂世界 . 三十六萬億 . 一十一萬 .九千五百 . 同名同號 . 大慈大悲阿彌陀佛. Nam-mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới. Tam Thập Lục Vạn Ức. Nhất Thập Nhất Vạn. Cửu Thiên Ngũ Bách. Đồng Danh Đồng Hiệu. Đại Từ Đại Bi A Di Đà Phật. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 15 我笫子眾等諷誦大乘經咒 . 及禮佛念佛供佛公德. Ngã Đệ-tử chúng đẳng phúng tụng Đại Thừa Kinh-chú. Cập lễ Phật niệm Phật cúng Phật công Đức. Con Đệ Tử chúng sinh… đọc to, tụng Kinh Chú Đại Thừa. Cùng với công Đức lễ Phật nhớ Phật cúng Phật. 専爲四 方莊嚴浄土 . 願無始以來一切怨身 . Chuyên vì hồi hướng Tây phương trang nghiêm Tịnh độ. Nguyện vô thủy dĩ lai nhất thiết oán thân. Chuyên vì hồi hướng Đất Phật trang nghiêm Tây phương. Nguyện tất cả oán thân từ xa xưa đến nay. 七祖九弦今生多生師僧父母 . 廣及十方法界一切眾生 . Thất tổ cửu huyền kim sinh đa sinh Sư Tăng Phụ mẫu. Quảng cập Thập phương Pháp giới nhất thiết chúng sinh. Bảy tổ 9 ngành, Thầy Tăng Cha mẹ nay sinh nhiều lần sinh. Rộng khắp cùng với 10 phương tất cả chúng sinh. 善惡知識八難三途 , 草木昆蟲 , 卵胎濕化 . Thiện ác Tri thức bát nạn Tam-đồ, thảo mộc côn trùng noãn thai thấp hóa. Tri thức thiện ác, 8 nạn, Địa ngục Quỷ đói Súc sinh, cây cỏ côn trùng, sinh từ trứng, bào thai, ẩm thấp, biến hóa. 惑誤刹犯刹一切萬類 . 願解諸一切寃牵. Hoặc ngộ sát phạm sát nhất thiết vạn loại. Nguyện giải chư nhất thiết oan khiên. Hoặc là lỡ sát hại, cố tình sát hại tất cả vạn loại. Nguyện tháo bỏ tất cả các oan khiên. 願消一切諸罪業 . 同證大菩提 , 同生極樂國 . Nguyện tiêu nhất thiết chư tội Nghiệp. Đồng chứng Đại Bồ-đề, đồng sinh Cực-lạc quốc. Nguyện tiêu tan tất cả các Nghiệp tội. Cùng chứng Đại Bồ Đề, cùng sinh nước Cực lạc. 南 無娑婆教主本師釋迦牟尼佛 Nam-mô Sa Bà Giáo chủ Bản sư Thích Ca Mâu Ni Phật. 南無西方極樂世界大慈大悲接引導師阿彌陀佛. Nam-mô Tây phương Cực-lạc Thế-giới Đại Từ Đại Bi, Tiếp Dẫn Đạo-sư A Di Đà Phật. 南無蓮池海會觀世音大势至清淨大海眾菩薩摩訶薩 Nam-mô Liên-trì hải hội Quan-thế-âm, Đại-thế-chí. Thanh tịnh đại Hải chúng Bồ-tát Ma-ha-tát. 南無幽冥教主本尊地藏王菩薩摩訶薩 Nam-mô U-minh Giáo chủ Bản tôn Địa-tạng Vương Bồ-tát Ma-ha-tát. 三 皈 依. Tam Quy Y. Ba Quy Y. 自皈依 佛 , 當 願 眾 生 . 體 解 大 道 , 發 無 上 心. Tự Quy Y Phật, đương nguyện chúng sinh. Thể giải Đại Đạo, phát Vô-thượng tâm. Tự Quy Y Phật, đương nguyện chúng sinh. Hiểu rõ Đạo Lớn, phát tâm Bình Đẳng. 自皈 依 法, 當 願 眾 生 . 深 入 經 藏 智 慧 如 海. Tự Quy Y Pháp, đương nguyện chúng sinh. Thâm nhập Kinh Tạng, Trí tuệ như hải. Tự Quy Y Pháp, đương nguyện chúng sinh. Thâm nhập Kinh Tạng, Trí Tuệ như biển. 自皈 依 僧, 當 願 眾 生 . 統 理 大 眾 一 切 無 礙. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 16 Tự Quy Y Tăng, đương nguyện chúng sinh. Thống lý Đại Chúng, nhất thiết vô ngại. Tự Quy Y Tăng, đương nguyện chúng sinh. Dẫn dắt Đại Chúng, tất cả không trở ngại. 和 南 聖 眾. Hoà nam Thánh chúng. Hoà cùng các Thánh. 禮佛經 功 德 殊 勝 . 無 邊 勝 福 皆 回 向 . Lễ Phật Kinh Công Đức thù thắng. Vô biên thắng Phúc giai hồi hướng. Lễ Phật Kinh Công Đức đặc biệt. Được Phúc vô biên đều hồi hướng. 普 願 沉 溺 諸 眾 生 . 速 往 無 量 光 佛 剎 . Phổ nguyện trầm nịch chư chúng sinh. Tốc vãng Vô Lượng Quang Phật sát. Nguyện khắp chúng sinh đang trầm luân. Nhanh tới đất Phật Vô Lượng Quang. 十 方三世 一 切 佛 . 一 切 菩 薩 摩 訶 薩 . 摩 訶 般 若 波 羅 密 .文 殊` 普 賢` 觀 自在 . 摩 訶 般 若 波 羅 密 . Thập phương Tam Thế nhất thiết Phật. Nhất thiết Bồ-tát Ma Ha Tát. Văn Thù- Phổ Hiền- Quan Tự Tại. Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật. Mười phương Ba Đời tất cả Phật. Tất cả Bồ-tát Đại Bồ-tát. Văn Thù, Phổ Hiền, Quan Thế Âm. Trí Tuệ Lớn tới Niết Bàn. 自皈 依 佛 , 兩 足 尊 . 自皈 依 法 , 離 欲 尊 . 自皈 依 僧, 眾 中 尊 . Tự Quy Y Phật, lưỡng túc Tôn. Tự Quy y Pháp, ly dục Tôn. Tự Quy Y Tăng, Chúng trung Tôn. Tự Quy Y Phật, đủ Phúc Đức- Trí Tuệ. Tự Quy Y Pháp, ly rời dục. Tự Quy Y Tăng, thành người tôn quý. 自皈 依 佛 , 不 墮 地 獄 . 自皈 依 法 , 不 墮 餓 鬼 . 自皈 依 僧, 不 墮 畜 生 . Tự Quy Y Phật, bất đoạ Địa Ngục. Tự Quy Y Pháp bất đoạ Ngạ Quỷ. Tự Quy Y Tăng bất đoạ Súc Sinh. Tự Quy Y Phật, không đoạ Địa Ngục. Tự Quy Y Pháp, không đoạ Quỷ Đói. Tự Quy Y Tăng, không đoạ Súc Sinh. 南 無 西 方 極 樂 世 界 . 三 十 六 萬 億 . 一 十 一 萬 . 九 千 五 百 . 同 名 同 號 . 大 慈 大 悲 . 接 引導 師 阿 彌 陀 佛. Nam-mô Tây Phương Cực Lạc Thế Giới. Tam Thập Lục Vạn Ức. Nhất Thập Nhất Vạn. Cửu Thiên Ngũ Bách. Đồng Danh Đồng Hiệu. Đại Từ Đại Bi. Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật. 眾 生 無 邊 誓 願 度. 煩 腦 無 盡 誓 願 斷. 法 門 無 量 誓 願 學. 佛 道 無 上誓 願 成. Chúng sinh vô biên thệ nguyện độ. Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn. Pháp môn vô lượng thệ nguyện học. Phật Đạo Vô-Thượng thệ nguyện thành. Thệ nguyện độ vô biên Chúng sinh. Thệ nguyện đoạn tất cả Phiền não. Thệ nguyện học vô lượng môn Pháp. Thệ nguyện thành Đạo Phật Bình Đẳng . 自性 眾 生 誓 願 度. 自性 煩 腦 誓 願 斷.自性 法 門誓 願 學. 自性 佛 道誓 願 成. Tự Tính chúng sinh thệ nguyện độ. Tự Tính phiền não thệ nguyện đoạn. Tự Tính Pháp Môn thệ nguyện học. Tự Tính Phật đạo thệ nguyện thành. Thệ nguyện độ Tự Tính chúng sinh. Thệ nguyện đoạn Tự Tính Phiền não. Thệ nguyện học Tự Tính các Pháp. Thệ nguyện thành Tự Tính Đạo Phật. 願 消 三 障 諸 煩 腦 .願 得 智 慧 真 明 了. 普 願 災 障 悉 消 除. 世 世 常 行 菩 薩 道. Nguyện tiêu Tam Chướng chư phiền não. Nguyện đắc Trí Tuệ chân minh liễu. Phổ nguyện Tai Chướng tất tiêu trừ. Thế thế thường hành Bồ-tát Đạo. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 17 Nguyện tiêu Ba Chướng và Phiền não. Nguyện được Trí Tuệ chân sáng tỏ. Nguyện mọi Tai Chướng tiêu trừ hết. Đời đời thường hành Đạo Bồ-tát. 願 生 西 方 淨 土 中. 九 品 蓮 華 為 父 母. 花 開 見 佛 悟 無 生. 不 退 菩 薩 為 半 侶. Nguyện sinh Tây Phương Tịnh Độ trung. Cửu Phẩm Liên Hoa vi Phụ Mẫu. Hoa khai kiến Phật ngộ Vô Sinh. Bất Thoái Bồ-tát vi bạn lữ. Nguyện sinh trong nước Cực Lạc. Chín Phẩm Đài Sen là Cha Mẹ. Hoa nở thấy Phật hiểu ‘Không Sinh’. Bất Thoái Bồ-tát là Chúng Bạn. 願 以 此 功 德. 消 除 宿 現 業. 增 長 諸 福 慧. Nguyện dĩ thử công đức. Tiêu trừ túc hiện Nghiệp. Tăng trưởng chư Phúc Tuệ. Nguyện đem công đức này, tiêu trừ Nghiệp trước nay. Tăng thêm các Phúc Tuệ. 園 成 勝 善 根. 所 有 刀 兵 劫. 及 與 飢 饉 等. Viên thành thắng thiện Căn. Sở hữu đao binh Kiếp. Cập dữ cơ cận đẳng. Đầy đủ các Căn thiện. Nếu có Kiếp đao binh. Cùng với Kiếp đói khổ. 皆 悉 盡 消 除. 人 各 習 禮 讓. 讀 誦 受 持 人. Giai tất tận tiêu trừ. Nhân các tập lễ nhượng. Độc tụng thụ trì Nhân. Đều tất tiêu trừ hết. Người quen tập lễ nhịn. Người ghi nhớ đọc tụng. 展 轉 流 通 者. 現 眷 咸 安 樂. 先 亡 獲 超 升. Triển chuyển lưu thông giả. Hiện quyến hàm an lạc. Tiên vong hoạch siêu thăng. Người phát triển lưu thông. Gia đình được an lạc. Người mất được siêu thăng. 風 雨 常 調 順.人 民 悉 康 寧. 法 界 諸 含 識. Phong vũ thường điều thuận. Nhân dân tất khang ninh. Pháp Giới chư hàm Thức. Mưa gió thường hoà thuận. Nhân dân được an khang. Pháp Giới và các Thức. 同 證 無 上 道。 Đồng chứng Vô-thượng Đạo. Cùng chứng Đạo Bình Đẳng. 願 以 此 功 德. 莊 嚴 佛 淨 土. 上 報 四 重 恩. Nguyện dữ thử công đức. Trang nghiêm Phật Tịnh Độ. Thượng báo Tứ Trọng Ân. Nguyện đem công đức này. Trang nghiêm Đất Phật Tịnh. Trên báo Bốn Ân nặng (ân Trời Đất, ân Quốc Vương, ân Thầy, ân Chúng Sinh), 下 濟 三 涂 苦. 若 有 見 聞者. 悉 發 菩 提 心. Hạ tế Tam Đồ Khổ. Nhược hữu kiến văn giả. Tất phát Bồ Đề tâm. Dưới cứu Ba Đường Khổ (Địa Ngục, Quỷ Đói, Súc Sinh). Nếu có người thấy nghe. Tất phát tâm Bồ Đề. 盡 此 一 報 身. 同 生 極 樂 國. Tận thử nhất báo thân. Đồng sinh Cực Lạc quốc. Cuối hết báo thân này. Cùng sinh nước Cực Lạc. 十 方三世 一 切 佛. 一 切 菩 薩 摩 訶 薩. 摩 訶 般 若 波 羅 密. Thập Phương Tam Thế nhất thiết Phật, nhất thiết Bồ-tát Ma Ha Tát. Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật. Mười phương Ba Đời tất cả các Phật, tất cả các Bồ-tát Đại Bồ-tát. Trí Tuệ Lớn tới Niết Bàn. 願 以 此 功 德. 普 及 於一 切. 我 等 與 眾 生. 皆 共 成 佛 道. Nguyện dữ thử công đức. Phổ cập ư nhất thiết. Ngã đẳng dữ chúng sinh. Giai cộng thành Phật đạo. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 18 Nguyện đem công đức này. Ban khắp cho tất cả. Chúng con và chúng sinh. Đều được thành Đạo Phật. 收 經 揭: Thu Kinh kệ. Bài kệ thu Kinh. 三 涂 永 急 常 離 苦 . 六 趣 休 隨 汨 沒 因 . 河 沙 含 識 悟 真 如 . 萬 類 有 情 豋 彼 岸 . Tam-Đồ vĩnh tức thường ly Khổ. Lục Thú hưu tuỳ Mịch một nhân. Hà sa hàm thức ngộ Chân Như. Vạn loại Hữu-Tình đăng bỉ Ngạn Ba Đường Ác dứt thường hết Khổ. Sáu Đạo ngơi nghỉ hết nổi chìm. Hà sa các Thức hiểu ‘Chân Như’. Vạn loại Hữu tình đều thành Phật. 南 無 阿 彌 陀 佛. Nam-mô A Di Đà Phật. QUAN VO LUONG THO KINH. TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.daitangvietnam.com Nguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm& lược dịch. Phật Tử Bùi Đức Huề dịch tiếng Việt 2/2009 %%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%% No. 365 佛說觀無量壽佛經 Phật thuyết Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh Phật nói Kinh Quan sát Vô Lượng Thọ Phật. 宋西域三藏畺良耶舍譯 Tống Tây Vực Tam Tạng Cương Lương da xá dịch 如是我聞。一時佛在王舍城耆闍崛山中。 Như thị Ngã văn. Nhất thời Phật tại Vương-Xá thành Kỳ-xà-Quật sơn trung. Tôi nghe như Thế. Thời đó Phật ở trong núi Kỳ-xà-Quật thành Vương-Xá. 與大比丘眾千二百五十人俱。 Dữ Đại Tì-kheo chúng thiên nhị bách ngũ thập nhân câu. Cùng với chúng Đại Tì-kheo 1.250 người tham dự. 菩薩三萬二千。文殊師利法王子而為上首。 Bồ-tát tam vạn nhị thiên. Văn-thù-sư-lợi Pháp-vương Tử nhi vi thượng thủ. Bồ-tát có 3 vạn 2 nghìn người. Thầy Văn-thù-sư-lợi Pháp-vương là người đứng đầu. 爾時王舍大城有一太子 , 名阿闍世。 Nhĩ thời Vương-Xá đại thành hữu nhất Thái-Tử, danh A-xà-thế. Khi đó thành lớn Vương-Xá có một Thái tử, tên là A-xà-thế. 隨順調達惡友之教 , 收執父王頻婆娑羅。 Tùy thuận điều đạt ác hữu chi giáo, thu chấp Phụ-vương Tần-bà Ta-la. Thuận theo lời khuyên của bạn hữu ác, bắt giữ cha mình là Tần-bà Ta-la. 幽閉置於七重室內 , 制諸群臣一不得往。 U bế trí ư thất trùng thất nội, chế chư quần thần nhất bất đắc vãng. Nhốt trong phòng tối bảy lần cửa, khống chế quần thần không được lui tới. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 19 國大夫人名韋提希 , 恭敬大王 , 澡浴清淨。 Quốc Đại phu nhân danh Vi-đề-hi, cung kính Đại-vương, táo dục thanh tịnh. Phu nhân của Đại Vương tên là Vi-đề-hi, cung kính Đại Vương, tắm rửa sạch sẽ. 以酥蜜和麨用塗其身 , 諸瓔珞中盛葡萄漿密以上王。 Dĩ tô mật hòa miến dụng đồ kỳ thân, chư anh lạc trung thịnh bồ đào tương mật dĩ thượng Vương. Dùng bơ mật trộn với miến dùng quấn lên thân, trong các chuỗi ngọc chứa đầy nước mật bồ đào để mang đến cho Vương. 爾時大王 , 食麨飲漿 , 求水漱口 , 漱口畢已。 Nhĩ thời Đại-vương, thực miến ẩm tương, cầu thủy thấu khẩu, thấu khẩu tất dĩ. Khi đó Đại Vương ăn miến uống nước tương, tìm nước xúc miệng, xúc miệng đã xong. 合掌恭敬 , 向耆闍崛山遙禮世尊而作是言 : Hợp chưởng cung kính, hướng Kỳ-xà-Quật sơn dao lễ Thế Tôn, nhi tác thị ngôn : Chắp tay cung kính, hướng về núi Kỳ-xà-Quật từ xa phục lễ Thế Tôn mà làm lời nói rằng : 大目乾連是吾親友 , 願興慈悲授我八戒。 Đại Mục-kiền-liên thị Ngô thân hữu, nguyện hưng Từ Bi thụ Ngã Bát-giới. Đại Mục-kiền-liên là bạn thân của con, xin phát khởi Từ Bi truyền thụ cho con Bát-giới. 時目乾連如鷹隼飛疾至王所。 Thời Mục-kiền-liên như ưng chuẩn phi tật chí Vương sở. Khi đó Mục-kiền-liên giống như chim ưng bay nhanh tới nơi Vương ở. 日日如是授王八戒。世尊亦遣尊者富樓那。 Nhật nhật như thị thụ Vương Bát-giới. Thế Tôn diệc khiển Tôn-Giả Phú-lâu-na. Hàng ngày như thế truyền thụ Bát-giới cho Vương. Thế Tôn cũng sai khiến Tôn-giả Phú-lâu-na. 為王說法 , 如是時間經三七日。 Vị Vương thuyết Pháp, như thị thời gian kinh tam thất nhật. Vì Vương nói Pháp, như thế thời gian trải qua 21 ngày. 王食麨蜜得聞法故 , 顏色和悅。時阿闍世問守門人。 Vương thực miến mật đắc văn Pháp cố, nhan sắc hòa duyệt. Thời A-xà-thế vấn thủ môn nhân : Vương ăn miến mật lại được nghe Pháp, nhan sắc tươi đẹp vui vẻ. Khi đó A-xà-thế hỏi lính canh cửa : 父王今者猶⬀在耶 ? 時守門者白言 : 大王 ! Phụ-vương kim giả do tồn tại da ? Thời thủ môn giả bạch ngôn : Đại-vương ! Phụ Vương do cái gì mà còn tồn tại ? Khi đó lính canh cửa bạch nói rằng : Đại Vương ! 國大夫人身塗麨蜜 , 瓔珞盛漿持用上王。 Quốc Đại phu nhân thân đồ miến mật, anh lạc thịnh tương trì dụng thượng Vương. Phu nhân của cha Ngài thân quấn miến mật, chuỗi ngọc chứa đầy nước tương mang đến cho Vương dùng. 沙門目連及富樓那 , 從空而來為王說法。 Sa-môn Mục-liên cập Phú-lâu-na, tòng không nhi lai vị Vương thuyết Pháp. Sa-môn Mục-liên và Phú-nâu-na, từ không trung tới vì Vương nói Pháp. 不可禁制。時阿闍世聞此語已。 Bất khả cấm chế. Thời A-xà-thế văn thử ngữ dĩ. Không thể ngăn cấm được. Khi đó A-xà-thế nghe được lời đó rồi. 怒其母曰 : 我母是賊 , 與賊為伴。沙門惡人。 Nộ kỳ mẫu viết : Ngã mẫu thị tặc, dữ tặc vi bạn. Sa-môn ác nhân. Tức giận nạt nộ mẹ rằng : Mẹ của con là phản tặc, coi phản tặc là bạn. Sa môn là người ác. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 20 幻惑呪術 , 令此惡王多日不死。 Huyễn hoặc chú thuật, linh thử ác Vương đa nhật bất tử. Huyễn hoặc bùa chú Pháp thuật, giúp cho Vương ác đó nhiều ngày không chết. 即執利劍欲害其母。時有一臣名曰月光 , 聰明多智。 Tức chấp lợi kiếm dục hại kỳ mẫu. Thời hữu nhất Thần danh viết Nguyệt-quang, thông minh đa trí. Tức thì cầm kiếm sắc muốn hại mẹ của mình. Thời có một Đại thần tên là Nguyệt-quang thông minh nhiều trí tuệ. 及與耆婆 , 為王作禮白言 : 大王 ! Cập dữ Kỳ-bà vị Vương tác lễ bạch ngôn : Đại-vương ! Cùng với Kỳ-bà vì Vương hành lễ bạch nói rằng : Đại Vương ! 臣聞毘陀論經說 , 劫初已來 , 有諸惡王貪國位故。 Thần văn Tì-đà-luận Kinh thuyết, Kiếp sơ dĩ lai, hữu chư ác Vương tham quốc vị cố. Thần nghe Kinh Tì-đà-luận nói, từ Kiếp đầu tiên tới nay, chỉ có Vương ác do tham Vương vị. 殺害其父一萬八千 , 未曾聞有無道害母。 Sát hại kỳ Phụ nhất vạn bát thiên, vị tằng văn hữu vô đạo hại mẫu. Sát hại Cha của mình 1 vạn 8 nghìn người, chưa từng được nghe người vô đạo giết hại Mẹ. 王今為此殺逆之事 , 污剎利種 , 臣不忍聞。 Vương kim vị thử sát nghịch chi sự, ô sát Lợi chủng, Thần bất nhẫn văn. Vương nay làm việc sát hại nghịch đạo này, ô uế giòng tộc, Thần nghe không thể nhịn được. 是栴陀羅 , 我等不宜復住於此。 Thị chiên Đà-la, Ngã đẳng bất nghi phục trụ ư thử. Đây là việc ác lớn, chúng thần không muốn ở lại đây nữa. 時二大臣說此語竟 , 以手按劍却行而退。 Thời nhị Đại thần thuyết thử ngữ cánh, dĩ thủ án kiếm khước hành nhi thoái. Khi đó hai vị Đại thần nói xong lời đó, tay cầm chuôi kiếm khước từ ra đi. 時阿闍世驚怖惶懼 , 告耆婆言 : 汝不為我耶 ? 耆婆白言 : Thời A-xà-thế kinh bố hoàng cụ, cáo Kỳ-bà ngôn : Nhữ bất vị Ngã da ? Kỳ-bà bạch ngôn: Khi đó A-xà-thế hốt hoảng sợ hãi, bảo Kỳ-bà nói rằng : Ông không vì ta sao ? Kỳ-bà bạch nói rằng : 大王 ! 慎莫害母。王聞此語懺悔求救。 Đại-vương ! Thận mạc hại Mẫu. Vương văn thử ngữ sám hối cầu cứu. Đại Vương ! Thận trọng không được giết hại Mẹ. Vương nghe lời nói này sám hối cầu cứu. 即便捨劍止不害母 , 勅語內官 : Tức tiện xả kiếm chỉ bất hại mẫu, sắc ngữ nội quan. Tức thời liền buông kiếm dừng lại không sát hại Mẹ, bảo quan coi nội cung : 閉置深宮不令復出。時韋提希被幽閉已 , 愁憂憔悴。 Bế trí thâm cung bất linh phục xuất. Thời Vi-đề-hi bị u bế dĩ, sầu ưu tiều tuỵ, Bố trí nhốt trong cung cấm không được cho ra ngoài. Khi đó Vi-đề-hi đã bị nhốt trong cấm cung, ưu sầu mệt mỏi. 遙向耆闍崛山 , 為佛作禮而作是言 : Dao hướng Kỳ-xà-Quật sơn, vị Phật tác lễ nhi tác thị ngôn : Từ xa hướng về núi Kỳ-xà-Quật, vì Phật phục lễ mà làm lời nói rằng : 如來世尊在昔之時 , 恒遣阿難來慰問我。 Như Lai Thế Tôn tại tích chi thời, hằng khiển A-nan lai úy vấn Ngã. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 21 Thế Tôn Như Lai thời gian trước đây, thường cử A-nan tới an ủi thăm hỏi con. 我今愁憂 , 世尊威重無由得見 , Ngã kim sầu ưu, Thế Tôn uy trọng vô do đắc kiến. Con nay sầu ưu, Thế Tôn uy trọng do còn chưa được nhìn thấy. 願遣目連尊者阿難 , 與我相見。作是語已。 Nguyện khiển Mục-liên Tôn-giả A-nan, dữ Ngã tương kiến. Tác thị ngữ dĩ. Nguyện cử Mục-liên Tôn-giả A-nan, cho con được gặp. Làm lời nói đó xong. 悲泣雨淚遙向佛禮 , 未舉頭頃。爾時世尊在耆闍崛山。 Bi khấp vú lệ dao hướng Phật lễ, vị cử đầu khoảnh. Nhĩ thời Thế Tôn tại Kỳ-xà-Quật sơn. Khóc thảm thiết nước mắt tuôn trào, từ xa hướng tới nơi Phật ở phục đỉnh lễ, trong giây phút chưa kịp ngước nhìn lên. Khi đó Thế Tôn ở núi Kỳ-xà-Quật. 知韋提希心之所念。即勅大目揵連及以阿難。 Tri Vi-đề-hi tâm chi sở niệm. Tức sắc Đại Mục-kiền-liên cập dĩ A-nan. Biết mong muốn trong tâm của Vi-đề-hi. Tức thì sai Đại Mục-kiền-liên cùng với A-nan. 從空而來。佛從耆闍崛山沒 , 於王宮出。 Tòng không nhi lai. Phật tòng Kỳ-xà-Quật sơn một, ư Vương cung xuất. Từ trên không mà tới. Phật từ núi Kỳ-xà quật đứng dậy, ra khỏi Vương cung. 時韋提希禮已舉頭, 見世尊釋迦牟尼佛。 Thời Vi-đề-hi lễ dĩ cử đầu, kiến Thế Tôn Thích Ca Mâu Ni Phật. Khi đó Vi-đề-hi lễ Phật xong ngước đầu nhìn lên, trông thấy Thế Tôn Thích Ca Mâu Ni Phật. 身紫金色坐百寶蓮華。目連侍左。 Thân tử kim sắc tọa bách bảo Liên hoa. Mục-liên thị tả. Thân sắc vàng tía ngồi trên hoa Sen bằng trăm vật báu. Mục-liên đứng bên trái. 阿難在右。釋梵護世諸天在虛空中。 A-nan tại hữu. Thích Phạm hộ thế chư Thiên tại hư không trung. A-nan đứng bên phải. Thích-Phạm bảo vệ thế gian các người Trời ở trong không trung. 普雨天華持用供養。時韋提希見佛世尊。 Phổ vú Thiên hoa trì dụng cúng dưỡng. Thời Vi-đề-hi kiến Phật Thế Tôn. Rải hoa Trời khắp nơi dùng để cúng dưỡng. Khi đó Vi-đề-hi nhìn thấy Phật Thế Tôn. 自絕瓔珞舉身投地, 號泣向佛白言 : 世尊 ! Tự tuyệt anh lạc cử thân đầu địa, hào khấp hướng Phật bạch ngôn : Thế Tôn ! Tự cởi chuỗi ngọc anh lạc phục đất đỉnh lễ, khóc rơi nước mắt hướng về phía Phật bạch nói rằng : Thế Tôn ! 我宿何罪生此惡子 ? 世尊 ! 復有何等因緣。 Ngã túc hà tội sinh thử ác Tử ? Thế Tôn ! Phục hưũ hà đẳng Nhân-duyên. Con Kiếp trước phạm tội gì sinh đứa con độc ác này ? Thế Tôn! Lại có các Nhân duyên gì. 與提婆達多共為眷屬。唯願世尊 , 為我廣說無憂惱處。 Dữ Đề-bà đạt-đa cộng vi quyến thuộc ? Duy nguyện Thế Tôn, vị Ngã quảng thuyết vô ưu não xứ. Với Đề-bà đạt-đa cùng là thân thích ? Mong muốn Thế Tôn, rộng lòng vì con nói nơi không có phiền não. 我當往生 , 不樂閻浮提濁惡世也。 Ngã đương vãng sinh, bất nhạo Diêm-phù-đề trọc ác thế dã. Con cần vãng sinh, không thích ở Diêm-phù-đề Đời trọc ác này nữa. 此濁惡處 , 地獄餓鬼畜生盈滿 , 多不善聚。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 22 Thử trọc ác xứ, Địa-ngục Ngạ-quỷ Súc-sinh doanh mãn, đa bất thiện tụ. Nơi trọc ác này, Địa-ngục Quỷ-đói Súc-sinh tràn đầy khắp nơi, phần nhiều tụ tập không thiện. 願我未來不聞惡聲 , 不見惡人。 Nguyện Ngã Vị lai bất văn ác thanh, bất kiến ác nhân. Con nguyện ở đời Tương lai không nghe thấy tiếng ác, không gặp người ác. 今向世尊五體投地 , 求哀懺悔。 Kim hướng Thế Tôn ngũ thể đầu địa, cầu ai sám hối. Nay con hướng về Thế Tôn phục đỉnh lễ, cầu xin sám hối. 唯願佛日教我觀於清淨業處。爾時世尊放眉間光。 Duy nguyện Phật nhật giáo Ngã quan ư Thanh tịnh Nghiệp xứ. Nhĩ thời Thế Tôn phóng my gian quang . Mong muốn Thế Tôn hôm nay dạy con quan sát nơi Nghiệp Thanh tịnh. Khi đó Thế Tôn phóng quang giữa mi. 其光金色 , 遍照十方無量世界 , 還住佛頂。 Kỳ quang kim sắc, biến chiếu thập phương vô lượng Thế giới, hoàn trụ Phật đỉnh. Quang này sắc vàng, lan tỏa chiếu soi khắp mười phương vô lượng Thế giới, quay trở lại ở trên đỉnh đầu của Phật. 化為金臺如須彌山 , 十方諸佛淨妙國土 , 皆於中現。 Hóa vi kim đài như Tu-Di sơn, thập phương chư Phật tịnh diệu quốc thổ, giai ư trung hiện. Hóa ra Đài sen bằng vàng như núi Tu Di, Đất nước Tịnh diệu của các Phật mười phương, đều hiện ra ở trong đó. 或有國土七寶合成 , 復有國土純是蓮花。 Hoặc hữu quốc thổ thất bảo hợp thành , phục hưũ quốc thổ thuần thị Liên hoa. Hoặc có đất Phật do bảy báu hợp thành, lại có đất Phật toàn là hoa Sen. 復有國土如自在天宮 , 復有國土如玻璃鏡。 Phục hưũ quốc thổ như Tự-tại Thiên cung, phục hưũ quốc thổ như pha-lê kính. Lại có đất Phật giống như cung điện Trời Tự tại, lại có đất Phật như kính pha lê. 十方國土皆於中現。有如是等無量諸佛國土嚴顯可觀。 Thập phương quốc thổ giai ư trung hiện. Hữu như thị đẳng vô lượng chư Phật quốc thổ nghiêm hiển khả quan. Đất Phật mười phương đều hiện ra trong đó. Có rất nhiều vô lượng đất Phật nghiêm tịnh như thế hiển hiện ra có thể quan sát. 令韋提希見 , 時韋提希白佛言 : Linh Vi-đề-hi kiến, thời Vi-đề-hi bạch Phật ngôn : Giúp Vi-đề-hi nhìn thấy, khi đó Vi-đề-hi bạch Phật nói rằng : 世尊 ! 是諸佛土 , 雖復清淨皆有光明。 Thế Tôn ! Thị chư Phật thổ, tuy phục thanh tịnh giai hữu Quang-minh. Thế Tôn ! Các đất Phật đó, tuy cũng Thanh tịnh đều có Quang sáng. 我今樂生極樂世界阿彌陀佛所。唯願世尊。 Ngã kim nhạo sinh Cực-lạc Thế giới A Di Đà Phật sở. Duy nguyện Thế Tôn. Con nay ham thích sinh ở Cực-lạc Thế giới nơi ở của A Di Đà Phật. Mong muốn Thế tôn. 教我思惟教我正受。爾時世尊即便微笑。 Giáo Ngã tư duy giáo Ngã Chính-thụ. Nhĩ thời Thế Tôn tức tiện vi tiếu. Dạy con tư duy dạy con thu nhận đúng. Khi đó Thế Tôn tức thì mỉn cười. 有五色光從佛口出。一一光照頻婆娑羅王頂。爾時大王雖在幽閉。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 23 Hữu ngũ sắc quang tòng Phật khẩu xuất, nhất nhất quang chiếu Tần-bà sa-la Vương đỉnh. Nhĩ thời Đại Vương tuy tại u bế. Có quang 5 sắc từ miệng Phật bay ra, mỗi một ánh quang chiếu lên đỉnh đầu Vương Tần-bà sala. Khi đó Đại vương tuy bị nhốt trong phòng tối. 心眼無障遙見世尊 , 頭面作禮 , 自然增進成阿羅含。 Tâm nhãn vô chướng dao kiến Thế Tôn, đầu diện tác lễ, tự nhiên tăng tiến thành A-la-hàm. Tâm Trí tuệ không có chướng ngại từ xa nhìn thấy Thế Tôn, phục đầu đỉnh lễ, tự khắc tăng tiến thành A-la-hàm. 爾時世尊告韋提希 : 汝今知不 ? Nhĩ thời Thế Tôn cáo Vi-đề-hi : Nhữ kim tri phủ ? Khi đó Thế Tôn bảo Vi-đề-hi : Nay Ngài biết rồi phải không ? 阿彌陀佛去此不遠 , 汝當繫念諦觀彼國淨業成者。 A Di Đà Phật khứ thử bất viễn, Nhữ đương hệ niệm đế quan bỉ quốc Tịnh Nghiệp thành giả. Từ đây đến nơi A Di Đà Phật không xa, Ngài cần luôn suy nghĩ quan sát thành công Nghiệp đúng Thanh tịnh của đất Phật đó. 我今為汝廣說眾譬 , 亦令未來世一切凡夫。 Ngã kim vị Nhữ quảng thuyết chúng thí, diệc linh Vị-lai thế nhất thiết Phàm-phu. Ta nay vì Ngài nói rộng khắp một vài ví dụ, cũng để giúp cho tất cả những người Phàm trần trong đời Tương lai. 欲修淨業者, 得生西方極樂國土。欲生彼國者 , 當修三福。 Dục tu Tịnh-nghiệp giả, đắc sinh Tây phương Cực-Lạc quốc thổ. Dục sinh bỉ quốc giả, đương tu Tam-phúc. Muốn tu Nghiệp Thanh tịnh, được sinh ở Tây phương Cực Lạc Thế giới. Muốn sinh đất nước đó, cần phải tu 3 Phúc. 一者 : 孝養父母 , 奉事師長 , 慈心不殺 , 修十善業。 Nhất giả : Hiếu dưỡng Phụ mẫu, phụng sự Sư trưởng, từ tâm bất sát, tu Thập-thiện Nghiệp. Một là : Hiếu dưỡng Cha mẹ, tuân theo Sư trưởng, từ tâm không sát hại sinh linh, tu 10 Nghiệp thiện. 二者受持三歸 , 具足眾戒 , 不犯威儀。 Nhị giả : Thụ trì Tam-quy, cụ túc chúng Giới, bất phạm uy nghi. Hai là : Ghi nhớ đi theo Phật Pháp Tăng, tu đủ 10 Giới thiện, không vi phạm uy nghi. 三者 : 發菩提心 , 深信因果 , 讀誦大乘 , 勸進行者。 Tam giả : Phát Bồ-đề tâm, thâm tín Nhân-quả, độc tụng Đại-thừa, khuyến tiến hành giả. Ba là : Phát tâm Bồ-đề, tin tưởng thâm sâu Nhân quả, đọc tụng Kinh Đại-thừa, khuyến khích Tinh tiến tu hành. 如此三事名為淨業。佛告韋提希 : 汝今知不 ? Như thử tam sự danh vi Tịnh-nghiệp. Phật cáo Vi-đề-hi : Nhữ kim tri phủ ? Ba việc như thế tên là Nghiệp Thanh tịnh. Phật bảo Vi-đề-hi : Ngài nay rõ cả chứ ? 此三種業乃是過去未來現在 , 三世諸佛淨業正因。 Thử tam chủng Nghiệp nãi thị Quá-khứ Vị-lai Hiện-tại, Tam-thế chư Phật Tịnh-nghiệp chính nhân. Ba loại Nghiệp này thậm chí trong thời Quá khứ Hiện tại Tương lai, là nguyên nhân chính Tịnh nghiệp của Ba đời các Phật . 佛告阿難及韋提希 : 諦聽 ! 諦聽善思念之 ! 如來今者 , 為未來世一切眾生。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 24 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Đế thính ! Đế thính thiện tư niệm chi ! Như Lai kim giả, vị Vị-lai thế nhất thiết chúng sinh. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Nghe tuệ ! Nghe tuệ tư duy tuệ tu tuệ ! Ngày nay Như Lai, vì tất cả chúng sinh đời Tương lai. 為煩惱賊之所害者 , 說清淨業。善哉 ! 韋提希快問此事。 Vị phiền não tặc chi sở hại giả, thuyết Thanh tịnh Nghiệp. Thiện tai ! Vi-đề-hi khoái vấn thử sự. Vì tác hại của giặc Phiền não, nói Nghiệp Thanh tịnh. Thiện thay ! Vi-đề-hi nhanh hỏi điều này. 阿難 ! 汝當受持廣為多眾宣說佛語。如來今者 , 教韋提希及未來世一切眾生。 A-nan ! Nhữ đương thụ trì quảng vị đa chúng tuyên thuyết Phật ngữ. Như Lai kim giả, giáo Viđề-hi cập Vị-lai thế nhất thiết chúng sinh. A-nan ! Ngài cần ghi nhớ vì các chúng sinh khắp nơi nói đọc lời Phật dạy. Như Lai ngày nay, dạy Vi-đề-hi và tất cả chúng sinh đời Tương lai. 觀於西方極樂世界。以佛力故 , 當得見彼清淨國土。 Quan ư Tây phương Cực-lạc Thế giới. Dĩ Phật lực cố, đương đắc kiến bỉ Thanh tịnh Quốc thổ. Quan sát Tây phương Cực-lạc Thế giới. Do vì Thần lực của Phật, đang được nhìn thấy đất Phật Thanh tịnh đó. 如執明鏡自見面像 , 見彼國土極妙樂事。 Như chấp minh kính tự kiến diện tượng, kiến bỉ quốc thổ cực diệu lạc sự. Như cầm gương sáng tự nhìn thấy khuôn mặt của mình, nhìn thấy các việc rất vi diệu của đất Phật đó. 心歡喜故 , 應時即得無生法忍。 Tâm hoan hỉ cố, ưng thời tức đắc Vô-sinh Pháp-nhẫn. Do tâm vui mừng, gặp thời tức thì được Pháp nhẫn Không sinh (Bồ-tát bậc 7-10). 佛告韋提希 : 汝是凡夫心想羸劣 , 未得天眼 , 不能遠觀。 Phật cáo Vi-đề-hi: Nhữ thị Phàm-phu tâm tưởng luy liệt, vị đắc Thiên nhãn, bất năng viễn quan. Phật bảo Vi-đề-hi : Ngài là người Phàm trần tâm tưởng mệt mỏi yếu đuối, chưa có được Trí tuệ nhìn thấy Cõi Trời, không có khả năng quan sát được xa. 諸佛如來有異方便 , 令汝得見。時韋提希白佛言 : 世尊 ! Chư Phật Như Lai hữu dị Phương tiện, linh Nhữ đắc kiến. Thời Vi-đề-hi bạch Phật ngôn : Thế Tôn ! Các Phật Như Lai có Phương tiện khác, giúp Ngài nhìn thấy được. Khi đó Vi-đề-hi bạch Phật nói rằng : Thế Tôn ! 如我今者以佛力故見彼國土。若佛滅後諸眾生等。 Như Ngã kim giả dĩ Phật lực cố kiến bỉ Quốc thổ. Nhược Phật diệt hậu chư chúng sinh đẳng. Như con hôm nay do được Thần lực của Phật nhìn thấy Đất Phật đó. Nếu sau khi Phật Tạ thế các chúng sinh đó. 濁惡不善五苦所逼。云何當見阿彌陀佛極樂世界 ? Trọc ác bất thiện Ngũ-khổ sở bức. Vân hà đương kiến A Di Đà Phật Cực-lạc Thế giới ? Bị bức bách bởi 5 đau khổ Đời trọc ác không thiện. Làm thế nào được nhìn thấy Cực-lạc Thế giới của A Di Đà Phật ? 佛告韋提希 : 汝及眾生, 應當專心, 繫念一處 , 想於西方。 Phật cáo Vi-đề-hi : Nhữ cập chúng sinh, ứng đương chuyên tâm, hệ niệm nhất xứ, tưởng ư Tây phương. Phật bảo Vi-đề-hi : Ngài và chúng sinh, cần phải chuyên tâm luôn suy nghĩ về một nơi, tưởng nhớ về Tây phương. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 25 云何作想 ? 凡作想者。 Vân hà tác tưởng ? Phàm tác tưởng giả. Tưởng nhớ như thế nào ? Nếu người làm tưởng nhớ. 一切眾生自非生盲 , 有目之徒皆見日沒 , 當起想念。 Nhất thiết chúng sinh tự phi sinh manh, hữu mục chi đồ giai kiến Nhật một, đương khởi tưởng niệm. Tất cả chúng sinh trừ khi sinh ra đã mù, người có mắt đều nhìn thấy mặt Trời lặn, nên cần sinh khởi tưởng nhớ. 正坐西向諦觀於日 , 令心堅住。 Chính tọa Tây hướng đế quan ư Nhật, linh tâm kiên trụ. Ngồi chính hướng Tây quan sát đúng mặt Trời, giúp tâm ở lại kiên cố. 專想不移 , 見日欲沒狀如懸鼓 , 既見日已。 Chuyên tưởng bất di, kiến Nhật dục một trạng như huyền cổ, ký kiến Nhật dĩ. Chuyên tưởng nhớ không thay đổi, nhìn thấy mặt Trời lặn trạng thái giống như cái trống treo, đã nhìn thấy mặt Trời rồi. 閉目開目皆令明了。 是為日想 , 名曰初觀。 Bế mục khai mục giai linh minh liễu. Thị vi Nhật tưởng, danh viết sơ quan. Nhắm mắt mở mắt đều giúp nhìn cho rõ. Đó là tưởng nhớ mặt Trời, tên là quan sát thứ nhất. 作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Người làm quan sát như thế tên là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 初觀成已 , 次作水想。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Sơ quan thành dĩ, thứ tác thủy tưởng. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Quan sát thứ nhất đã thành công, tiếp theo tưởng nhớ đến nước. 想見西方一切皆是大水 , 見水澄清。 Tưởng kiến Tây phương nhất thiết giai thị Đại thủy, kiến thủy trừng thanh. Tưởng nhớ nhìn thấy Tây phương tất cả đều là biển nước lớn, nhìn thấy nước trong sạch. 亦令明了 , 無分散意。既見水已當起氷想。 Diệc linh minh liễu, vô phân tán ý. Ký kiến thủy dĩ đương khởi băng tưởng. Cũng nhìn thấy rõ ràng, ý không phân tán. Đã nhìn thấy nước nên sinh khởi tưởng nhớ đến băng đá. 見氷映徹作琉璃想 , 此想成已。 Kiến băng ánh triệt tác lưu ly tưởng, thử tưởng thành dĩ. Nhìn thấy băng đá phát sáng tưởng nhớ như là lưu ly, tưởng nhớ này đã thành công. 見琉璃地內外映徹。下有金剛七寶金幢 , 擎琉璃地。 Kiến lưu ly địa nội ngoại ánh triệt. Hạ hữu Kim cương thất bảo kim tràng, kình lưu ly địa. Nhìn thấy Đất bằng lưu ly trong ngoài phát sáng. Phía dưới có tòa Kim cương vàng bảy báu vật, đỡ Đất bằng lưu ly. 其幢八方八楞具足 , 一一方面百寶所成。 Kỳ tràng bát phương bát lăng cụ túc, nhất nhất phương diện bách bảo sở thành. Tòa đó có đầy đủ tám hướng tám mặt, mỗi một hướng một mặt do trăm báu vật tạo thành. 一一寶珠有千光明 , 一光明八萬四千色 , 映琉璃地。 Nhất nhất bảo châu hữu thiên Quang-minh, nhất Quang-minh bát vạn tứ thiên sắc, ánh lưu ly địa. Mỗi một châu quý có nghìn Quang sáng, một Quang sáng có 8 vạn 4 nghìn sắc, soi sáng đất bằng lưu ly. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 26 如億千日不可具見。琉璃地上 , Như ức thiên Nhật bất khả cụ kiến. Lưu ly địa thượng. Như triệu nghìn mặt Trời không thể nhìn thấy hết. Trên đất bằng lưu ly. 以黃金繩雜廁間錯 , 以七寶界分齊分明。 Dĩ hoàng kim thằng tạp xí gian thác, dĩ thất bảo giới phân tề phân minh. Dùng dây bằng vàng lẫn lộn nhiều loại, dùng bảy báu phân cách thành hàng lối rõ ràng. 一一寶中有五百色光 , 其光如花 , 又似星月。 Nhất nhất bảo trung hữu ngũ bách sắc quang, kỳ quang như hoa, hựu tựa Tinh Nguyệt. Trong mỗi báu vật có 500 sắc quang, quang đó như hoa, lại giống như Trăng như Sao. 懸處虛空成光明臺 , 樓閣千萬百寶合成。 Huyền xử hư không thành Quang-minh đài, Lâu-các thiên vạn bách bảo hợp thành. Treo ở trong khoảng không thành Đài Quang sáng, Lầu các do nghìn vạn trăm báu vật hợp thành. 於臺兩邊各有百億花幢無量樂器, 以為莊嚴。 Ư đài lưỡng biên các hữu bách ức hoa tràng vô lượng nhạc khí, dĩ vi trang nghiêm. Ở hai bên Đài từng bên có trăm triệu cờ hoa vô lượng nhạc cụ, dùng để trang nghiêm. 八種清風從光明出 , 鼓此樂器。 Bát chủng thanh phong tòng Quang-minh xuất, cổ thử nhạc khí. Tám loại gió mát từ trong Quang sáng phát ra, cổ vũ cho các nhạc cụ đó. 演說苦空無常無我之音。是為水想 , 名第二觀。 Diễn thuyết ‘khổ, không, Vô-thường, Vô-ngã’ chi âm. Thị vi thủy tưởng, danh đệ nhị quan. Diễn thuyết âm thanh : Khổ, Rỗng không, Biến đổi, Không có bản thân. Đây là tưởng nhớ đến nước, tên là quan sát thứ hai. 此想成時 , 一一觀之極令了了 , 閉目開目不令散失。 Thử tưởng thành thời, nhất nhất quan chi cực linh liễu liễu, bế mục khai mục bất linh tán thất. Khi tưởng nhớ này thành công, mỗi một quan sát thật là rõ ràng, nhắm mắt mở mắt không bị tan mất. 唯除食時 , 恒憶此事。作此觀者名為正觀。 Duy trừ thực thời, hằng ức thử sự. Tác thử quan giả danh vi chính quan. Duy trừ lúc ăn, thường tưởng nhớ việc này. Quan sát như thế tên là quan sát đúng. 若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希 : Nhược tha quan giả danh vi tà quan. Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi: 水想成已 , 名為粗見極樂國地。若得三昧。 Thủy tưởng thành dĩ, danh vi thô kiến Cực-Lạc Quốc địa. Nhược đắc Tam-muội. Tưởng nhớ nước đã thành công, tên là nhìn thấy sơ bộ Đất nước Cực-lạc. Nếu được Tam-muội. 見彼國地了了分明 , 不可具說。是為地想 , 名第三觀。 Kiến bỉ Quốc địa liễu liễu phân minh, bất khả cụ thuyết. Thị vi địa tưởng, danh đệ tam quan. Nhìn thấy Đất của nước đó rõ ràng phân minh, nói không thể hết được. Đó là tưởng nhớ về đất, tên là quan sát thứ 3. 佛告阿難 : 汝持佛語。 Phật cáo A-nan : Nhữ trì Phật ngữ, Phật bảo A-nan : Ngài giữ lời dạy của Phật. 為未來世一切大眾欲脫苦者 , 說是觀地法。若觀是地者。 Vị Vị-lai thế nhất thiết Đại chúng dục thoát khổ giả, thuyết thị quan địa Pháp. Nhược quan thị địa giả. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 27 Vì tất cả Đại chúng đời Tương lai muốn thoát đau khổ, nói phương pháp quan sát Đất đó. Nếu người quan sát Đất đó 除八十億劫生死之罪 , 捨身他世必生淨國。 Trừ bát thập ức Kiếp sinh tử chi tội, xả thân tha thế tất sinh tịnh quốc. Trừ diệt tội sinh chết của 80 triệu Kiếp, bỏ thân sang đời khác nhất định sinh ở nước Thanh tịnh. 心得無疑。作是觀者名為正觀。 Tâm đắc vô nghi. Tác thị quan giả danh vi chính quan. Tâm được không nghi hoặc. Người làm quan sát đó tên là quan sát đúng. 若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希 : 地想成已 , Nhược tha quan giả danh vi tà quan. Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Địa tưởng thành dĩ. Nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Tưởng nhớ Đất đã thành công. 次觀寶樹。觀寶樹者。 Thứ quan Bảo-thụ. Quan Bảo-thụ giả. Tiếp theo quan sát cây báu. Người quan sát Cây báu. 一一觀之作七重行樹想 , 一一樹高八千由旬。 Nhất nhất quan chi tác thất trùng hàng thụ tưởng, nhất nhất thụ cao bát thiên Do-tuần. Mỗi một quan sát tưởng nhớ có bảy hàng Cây báu, mỗi một Cây cao 160 nghìn km. 其諸寶樹七寶花葉無不具足 , 一一華葉作異寶色。 Kỳ chư Bảo-thụ thất bảo hoa diệp vô bất cụ túc, nhất nhất hoa diệp tác dị bảo sắc. Hoa lá bằng bảy báu của các Cây báu đó tất cả đầy đủ, mỗi một hoa lá tạo thành các màu sắc quý khác nhau. 琉璃色中出金色光。玻璃色中出紅色光。 Lưu ly sắc trung xuất kim sắc quang. Pha-lê sắc trung xuất hồng sắc quang. Trong sắc lưu ly phát ra quang sắc vàng. Trong sắc pha lê phát ra quang sắc hồng. 馬腦色中出硨磲光。硨磲色中出綠真珠光。 Mã não sắc trung xuất xa cừ quang. Xa cừ sắc trung xuất lục trân châu quang. Trong sắc mã não phát ra quang sắc xa cừ. Trong sắc xa cừ phát ra quang sắc trân châu màu xanh. 珊瑚琥珀一切眾寶以為映飾。妙真珠網彌覆樹上。 San hô hổ phách nhất thiết chúng bảo dĩ vi ánh sức. Diệu trân châu võng di phúc thụ thượng. San hô hổ phách tất cả các vật báu dùng để chiếu soi trang sức. Võng lưới châu quý giăng che phủ trên cây. 一一樹上有七重網 , 一一網間有五百億妙華宮殿。 Nhất nhất thụ thượng hữu thất trùng võng. Nhất nhất võng gian hữu ngũ bách ức diệu hoa Cungđiện. Trên mỗi một cây có bảy lớp võng lưới. Giữa các lớp võng lưới có 500 triệu Cung điện bằng hoa quý. 如梵王宮 , 諸天童子自然在中。 Như Phạm-vương cung, chư Thiên Đồng-tử tự nhiên tại trung. Giống như Cung điện của Phạm Vương, các Thiên Đồng-tử tự khắc ở trong đó. 一一童子有五百億釋迦毘楞伽摩尼寶以為瓔珞。 Nhất nhất Đồng tử hữu ngũ bách ức Thích-ca Tì-lăng-già Ma-ni bảo dĩ vi anh lạc. Mỗi một Đồng tử có 500 triệu Thích-ca Tì-lăng-già Như ý châu dùng làm chuỗi ngọc. 其摩尼光照百由旬 , 猶如和合百億日月 , 不可具名。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 28 Kỳ Ma-ni quang chiếu bách Do-tuần, do như hòa hợp bách ức Nhật Nguyệt, bất khả cụ danh. Quang của châu Như ý đó chiếu soi 2.000 km, giống như hòa hợp trăm triệu mặt Trăng mặt Trời, không thể kể hết tên. 眾寶間錯色中上者。此諸寶樹行行相當 , 葉葉相次。 Chúng bảo gian thác sắc trung thượng giả. Thử chư Bảo-thụ, hàng hàng tương đương, diệp diệp tương thứ. Giữa các vật báu, sắc đan xen nhau ở trên ở giữa. Các cây báu đó, hàng hàng đều nhau, lá lá kề nhau. 於眾葉間生諸妙花 , 花上自然有七寶果。一一樹葉。 Ư chúng diệp gian sinh chư diệu hoa, hoa thượng tự nhiên hữu thất bảo quả. Nhất nhất thụ diệp. Ở giữa các lá sinh các hoa quý, trên hoa tự khắc có quả bằng bảy báu. Mỗi một lá cây. 縱廣正等二十五由旬。其葉千色有百種畫 , 如天纓珞。 Túng quảng chính đẳng nhị thập ngũ Do-tuần. Kỳ diệp thiên sắc hữu bách chủng họa, như Thiên anh lạc. Dài rộng khoảng 500 km. Lá nghìn sắc đó có trăm loại họa tiết, như tua rua Trời. 有眾妙華作閻浮檀金色 , 如旋火輪 , 宛轉葉間涌生諸果。 Hữu chúng diệu hoa tác diêm phù đàn kim sắc, như toàn hỏa luân, uyển chuyển diệp gian dũng sinh chư quả. Có các hoa quý tạo thành sắc vàng Diêm-phù-đàn, như bánh xe lửa xoay tròn, uyển chuyển giữa các lá, xuất sinh ra các quả. 如帝釋瓶 , 有大光明 , 化成幢旛無量寶蓋。是寶蓋中。 Như Đế-thích bình, hữu đại Quang-minh, hóa thành tràng phan vô lượng bảo cái. Thị bảo cái trung. Như bình của Ngọc hoàng có Quang sáng lớn, hóa thành cờ phướn vô lượng vành hoa báu. Trong vành hoa báu đó. 映現三千大千世界一切佛事。十方佛國亦於中現。 Ánh hiện Tam-thiên Đại-thiên Thế giới nhất thiết Phật sự. Thập phương Phật quốc diệc ư trung hiện. Soi chiếu hiện ra các việc Phật của Ba nghìn Đại thiên Thế giới. Đất Phật mười phương cũng hiện ra ở trong đó. 見此樹已 , 亦當次第一一觀之。 Kiến thử thụ dĩ, diệc đương thứ đệ nhất nhất quan chi. Nhìn thấy Cây đó rồi, cũng nên lần lượt quan sát từng loại. 觀見樹莖枝葉華果 , 皆令分明。是為樹想 , 名第四觀。 Quan kiến thụ hành chi diệp hoa quả, giai linh phân minh. Thị vi thụ tưởng, danh đệ tứ quan. Quan sát được thân cành lá hoa quả của cây, đều được rõ ràng. Đây là tưởng nhớ Cây, tên là quan sát thứ 4. 作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Quan sát như thế tên là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 樹想成已 , 次當想水。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Thụ tưởng thành dĩ, thứ đương tưởng thủy. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Tưởng nhớ Cây đã thành công, tiếp theo nên tưởng nhớ ao nước. 欲想水者 , 極樂國土有八池水。 Dục tưởng thủy giả, Cực-Lạc quốc thổ hữu bát Trì-thủy. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 29 Người muốn tưởng nhớ ao nước, Đất nước Cực lạc có tám ao nước. 一一池水七寶所成 , 其寶柔軟從如意珠王生。 Nhất nhất Trì-thủy thất bảo sở thành, kỳ bảo nhu nhuyễn tòng Như ý châu vương sinh. Mỗi một ao nước do bảy báu tạo thành, các vật báu đó mềm mại sinh từ châu Như ý lớn nhất. 分為十四支 , 一一支作七寶色。黃金為渠。 Phân vi thập tứ chi, nhất nhất chi tác thất bảo sắc. Hoàng kim vi cừ. Phân làm 14 mương, mỗi một mương tạo ra sắc bảy báu. Mương bằng vàng. 渠下皆以雜色金剛以為底沙。 Cừ hạ giai dĩ tạp sắc Kim cương dĩ vi để sa. Dưới mương đều dùng Kim cương nhiều màu sắc làm cát của đáy mương. 一一水中有六十億七寶蓮花。 Nhất nhất thủy trung hữu lục thập ức thất bảo liên hoa. Trong mỗi một ao có 60 triệu hoa Sen bằng bảy báu. 一一蓮華團圓正等十二由旬 , 其摩尼水流注華間尋樹上下。 Nhất nhất liên hoa đoàn viên chính đẳng thập nhị Do-tuần. Kỳ Ma-ni thủy lưu chú hoa gian tầm thụ thượng hạ. Mỗi một hoa Sen tròn trịa khoảng chừng 240km. Dòng châu Như ý đó lưu chuyển qua các hoa khoảng giữa trên dưới cây. 其聲微妙演說苦空無常無我諸波羅蜜。 Kỳ thanh vi diệu diễn thuyết ‘Khổ không Vô-thường Vô-ngã’ chư Ba-la-mật. Thanh âm vi diệu đó diễn thuyết Khổ, Rỗng không, Biến đổi, Không có bản thân, các hành Đạo Bồ-tát. 復有讚歎諸佛相好者。 Phục hưũ tán thán chư Phật tướng hảo giả. Lại cũng ca ngợi 32 tướng 80 diện mạo đẹp của các Phật. 從如意珠王踊出金色微妙光明。其光化為百寶色鳥, 和鳴哀雅。 Tòng Như ý châu vương dũng xuất kim sắc vi diệu Quang-minh. Kỳ quang hóa vi bách bảo sắc điểu, hòa minh ai nhã. Từ châu Như ý châu lớn nhất phát xuất ra Quang sáng vi diệu màu vàng. Quang này biến hoá thành chim báu trăm sắc, tiếng hót hoà nhã. 常讚念佛念法念僧。是為八功德水想 , 名第五觀。 Thường tán niệm Phật niệm Pháp niệm Tăng. Thị vi bát công Đức thủy tưởng, danh đệ ngũ quan. Thường ca ngợi nhớ học theo Phật nhớ học Pháp nhớ học theo Tăng. Đó là tưởng nhớ về 8 ao công Đức, tên là quan sát thứ 5. 作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Quan sát như thế tên là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 眾寶國土。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Chúng bảo quốc thổ. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Các vật báu trong nước Phật. 一一界上有五百億寶樓 , 其樓閣中有無量諸天。 Nhất nhất giới thượng hữu ngũ bách ức bảo lâu, kỳ lâu các trung hữu vô lượng chư Thiên. Trên mỗi một Cõi giới có 500 triệu Lầu báu. Trong Lầu các đó có vô lượng người Trời. 作天伎樂。又有樂器懸處虛空。 Tác Thiên kĩ nhạc. Hựu hữu nhạc khí huyền xử hư không. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 30 Tấu âm nhạc cõi Trời. Lại có các nhạc cụ treo trong khoảng không. 如天寶幢不鼓自鳴。此眾音中。 Như Thiên bảo tràng bất cổ tự minh. Thử chúng âm trung. Giống như tràng báu của cõi Trời không đánh tự kêu. Trong các âm thanh này. 皆說念佛念法念比丘僧。此想成已。 Giai thuyết niệm Phật niệm Pháp niệm Tỉ-kheo Tăng. Thử tưởng thành dĩ. Đều nói nhớ học theo Phật nhớ học Pháp nhớ học theo Tỉ-kheo Tăng. Tưởng nhớ này đã thành công. 名為粗見極樂世界寶樹寶地寶池。是為總觀想 , 名第六觀。 Danh vi thô kiến Cực lạc thế giới Bảo-thụ Bảo-địa Bảo-trì. Thị vi tổng quan tưởng, danh đệ lục quan. Tên là sơ lược nhìn thấy Cây báu Đất báu Ao báu của Cực lạc Thế giới. Đây là quan sát tưởng nhớ tổng thể, tên là quan sát thứ 6. 若見此者 , 除無量億劫極重惡業。 Nhược kiến thử giả, trừ vô lượng ức Kiếp cực trọng ác Nghiệp. Nếu nhìn thấy được điều này, tiêu trừ vô lượng triệu Kiếp Nghiệp ác cực nặng. 命終之後必生彼國。作是觀者名為正觀。 Mệnh chung chi hậu tất sinh bỉ quốc. Tác thị quan giả danh vi chính quan. Sau khi bỏ mệnh nhất định sinh đất nước đó. Quan sát như thế tên là quan sát đúng. 若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希 : Nhược tha quan giả danh vi tà quan. Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : 諦聽 ! 諦聽善思念之 ! 吾當為汝分別解說除苦惱法。 Đế thính ! Đế thính thiện tư niệm chi ! Ngô đương vị Nhữ phân biệt giải thuyết trừ khổ não Pháp. Nghe tuệ ! Nghe tuệ tư duy tuệ tu tuệ ! Ta đang vì Ngài phân biệt giảng giải cách trừ khổ não. 汝等憶持 , 廣為大眾分別解說。說是語時 , Nhữ đẳng ức trì, quảng vị Đại chúng phân biệt giải thuyết. Thuyết thị ngữ thời. Các Ngài giữ tưởng nhớ không được quên, vì Đại chúng phân biệt giảng giải rộng khắp. Khi nói lời đó 無量壽佛住立空中 , 觀世音大勢至。 Vô Lượng Thọ Phật trụ lập không trung, Quan Thế Âm Đại Thế Chí. Vô Lượng Thọ Phật đứng ở trong không trung, Quan Thế Âm Đại Thế Chí. 是二大士侍立左右。光明熾盛不可具見。 Thị nhị Đại-sĩ thị lập tả hữu. Quang-minh sí thịnh bất khả cụ kiến. Hai Đại-sĩ đó đứng hộ vệ bên phải và bên trái. Quang-minh rực sáng không thể nhìn thấy hết được. 百千閻浮檀金色不得為比。時韋提希見無量壽佛已。 Bách thiên Diêm-phù-đàn kim sắc bất đắc vi bỉ. Thời Vi-đề-hi kiến Vô Lượng Thọ Phật dĩ. Trăm nghìn sắc vàng Diêm-phù-đàn không thể lấn át được. Khi đó Vi-đề-hi nhìn thấy được Vô Lượng Thọ Phật. 接足作禮 , 白佛言 : 世尊 ! 我今因佛力故。 Tiếp túc tác lễ, bạch Phật ngôn : Thế Tôn ! Ngã kim nhân Phật lực cố. Phục đất đỉnh lễ, bạch Phật nói rằng : Thế Tôn ! Con nay nhân do uy lực của Phật. 得見無量壽佛及二菩薩。未來眾生。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 31 Đắc kiến Vô Lượng Thọ Phật cập nhị Bồ-tát. Vị lai chúng sinh. Được nhìn thấy Vô Lượng Thọ Phật và hai Bồ-tát. Chúng sinh thời Tương lai. 當云何觀無量壽佛及二菩薩。佛告韋提希。 Đương vân hà quan Vô Lượng Thọ Phật cập nhị Bồ-tát. Phật cáo Vi-đề-hi : Nên làm gì để quan sát được Vô Lượng Thọ Phật và hai Bồ-tát. Phật bảo Vi-đề-hi : 欲觀彼佛者 , 當起想念。 Dục quan bỉ Phật giả, đương khởi tưởng niệm. Muốn quan sát Phật đó, cần sinh khởi suy tưởng nhớ. 於七寶地上作蓮花想。令其蓮花一一葉作百寶色。 Ư thất Bảo-địa thượng tác liên hoa tưởng, linh kỳ liên hoa nhất nhất diệp tác bách bảo sắc. Ở trên Đất bảy báu tưởng nhớ tới hoa Sen, mỗi một cánh hoa Sen đó tạo thành trăm sắc báu. 有八萬四千脈 , 猶如天畫 , 一一脈有八萬四千光。 Hữu bát vạn tứ thiên mạch, do như thiên họa, nhất nhất mạch hữu bát vạn tứ thiên quang. Có 8 vạn 4 nghìn gân mạch, giống như bức họa cõi Trời, mỗi một gân mạch có 8 vạn 4 nghìn quang. 了了分明皆令得見。 Liễu liễu phân minh giai linh đắc kiến. Rõ ràng minh bạch đều nhìn thấy được. 華葉小者縱廣二百五十由旬。如是蓮華有八萬四千大葉。 Hoa diệp tiểu giả túng quảng nhị bách ngũ thập Do-tuần. Như thị liên hoa hữu bát vạn tứ thiên đại diệp. Cánh hoa nhỏ rộng chừng 5 nghìn km. Hoa Sen đó có 8 vạn 4 nghìn cánh lớn. 一一葉間 , 有百億摩尼珠王 , 以為映飾。 Nhất nhất diệp gian, hữu bách ức Ma-ni châu-vương, dĩ vi ánh sức. Giữa các cánh hoa có trăm triệu châu Như ý lớn, dùng để chiếu rọi trang sức. 一一摩尼珠放千光明 , 其光如蓋七寶合成。 Nhất nhất Ma-ni châu phóng thiên Quang-minh, kỳ quang như cái thất bảo hợp thành. Mỗi một châu Như ý phóng ra nghìn Quang sáng, quang này như cái vung do bảy báu hợp thành. 遍覆地上 , 釋迦毘楞伽摩尼寶以為其臺。 Biến phúc địa thượng, Thích-ca Tì-lăng-già Ma-ni bảo dĩ vi kỳ đài. Biến ra phủ lên trên đất, châu quý Như ý Thích-ca Tì-lăng-già dùng làm đài hoa. 此蓮花臺 , 八萬金剛甄叔迦寶 , Thử liên hoa đài, bát vạn Kim-cương Chân-thúc-ca bảo. Đài hoa Sen này, tám vạn Kim cương Chân-thúc-ca báu. 梵摩尼寶妙真珠網 , 以為交飾。於其臺上 . Phạm-ma-ni bảo diệu chân châu võng, dĩ vi giao sức. Ư kỳ đài thượng. Ngọc Như ý cõi Trời Phạm, lưới võng trân châu vi diệu, dùng để đan nhau trang sức. Ở trên đài đó, 自然而有四柱寶幢 , 一一寶幢如百千萬億須彌山。 Tự nhiên nhi hữu tứ trụ bảo tràng, nhất nhất bảo tràng như bách thiên vạn ức Tu-di sơn. Tự khắc có 4 Tòa cột báu, mỗi một Tòa báu giống như trăm nghìn vạn triệu núi Tu di. 幢上寶縵如夜摩天宮 , 復有五百億微妙寶珠。 Tràng thượng bảo man như Dạ-ma thiên-cung, phục hưũ ngũ bách ức vi diệu bảo châu. Trên Tòa tơ lụa quý giống như ở cung Trời Dạ-ma, lại có 500 triệu châu báu vi diệu. 以為映飾。一一寶珠有八萬四千光。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 32 Dĩ vi ánh sức. Nhất nhất bảo châu hữu bát vạn tứ thiên quang. Dùng để chiếu soi trang sức. Mỗi một châu quý có 8 vạn 4 nghìn ánh quang. 一一光作八萬四千異種金色。一一金色遍其寶土。 Nhất nhất quang tác bát vạn tứ thiên dị chủng kim sắc. Nhất nhất kim sắc biến kỳ Bảo-thổ. Mỗi một ánh quang tạo thành 8 vạn 4 nghìn loại sắc vàng khác nhau. Mỗi một sắc vàng biến tỏa ra khắp Đất báu đó. 處處變化各作異相。或為金剛臺。 Xứ xứ biến hóa các tác dị tướng. Hoặc vi Kim cương đài. Mỗi nơi biến hoá ra các hình tượng khác nhau. Hoặc là đài bằng Kim cương. 或作真珠網 , 或作雜花雲。 Hoặc tác chân châu võng, hoặc tác tạp hoa vân. Hoặc làm thành lưới võng trân châu, hoặc làm thành nhiều loại mây hoa. 於十方面隨意變現施作佛事。是為花座想 , 名第七觀。 Ư thập phương diện tùy ý biến hiện thi tác Phật sự. Thị vi hoa toà tưởng, danh đệ thất quan. Ở tại mười phương tuỳ ý biến hiện, thực hành việc Phật. Đây là tưởng nhớ Toà hoa Sen, tên là quan sát thứ 7. 佛告阿難 : 如此妙花 , 是本法藏比丘願力所成。 Phật cáo A-nan : Như thử diệu hoa, thị bản Pháp-tạng Tỉ-kheo nguyện lực sở thành. Phật bảo A-nan : Như toà Sen vi diệu này, là do bản lực nguyện của Pháp-tạng Tì-kheo tạo thành. 若欲念彼佛者 , 當先作此妙花座想。 Nhược dục niệm bỉ Phật giả, đương tiên tác thử diệu hoa toà tưởng. Nếu muốn suy niệm về Phật đó, trước tiên cần thực hiện tưởng nhớ Toà Sen vi diệu này. 作此想時不得雜觀。皆應一一觀之。 Tác thử tưởng thời bất đắc tạp quan, giai ưng nhất nhất quan chi. Khi thực hiện tưởng nhớ này không được quan sát lung tung, nên cần tập trung chỉ quan sát việc này thôi. 一一葉 , 一一珠 , 一一光 , 一一臺 , 一一幢皆令分明。 Nhất nhất diệp, nhất nhất châu, nhất nhất quang, nhất nhất đài, nhất nhất tràng, giai linh phân minh. Từng cánh hoa, từng hạt châu, từng ánh quang, từng đài Sen, từng Tòa báu, đều cần rõ ràng minh bạch. 如於鏡中自見面像 , 此想成者。 Như ư kính trung tự kiến diện tượng, thử tưởng thành giả. Giống như trong gương tự nhìn thấy khuôn mặt, tưởng nhớ này thành công. 滅除五百億劫生死之罪 , 必定當生極樂世界。 Diệt trừ ngũ bách ức Kiếp sinh tử chi tội, tất định đương sinh Cực-lạc Thế giới. Diệt trừ tội của 500 triệu Kiếp sinh tử, nhất định được sinh về Cực-lạc Thế giới. 作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Quan sát như thế tên là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 見此事已 , 次當想佛。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Kiến thử sự dĩ, thứ đương tưởng Phật. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Đã nhìn thấy việc này, tiếp theo cần tưởng nhớ Phật. 所以者何 ? 諸佛如來是法界身。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 33 Sở dĩ giả hà ? Chư Phật Như Lai thị Pháp-giới Thân. Vì sao như thế ? Các Phật Như là Thân của Pháp giới. 遍入一切眾生心想中。是故汝等心想佛時。 Biến nhập nhất thiết chúng sinh tâm tưởng trung. Thị cố Nhữ đẳng tâm tưởng Phật thời. Biến nhập vào trong tâm tưởng của tất cả chúng sinh. Vì thế các Ngài lúc tâm tưởng nhớ Phật. 是心即是三十二相八十隨形好。是心作佛是心是佛。 Thị tâm tức thị tam thập nhị tướng bát thập tùy hình hảo. Thị tâm tác Phật thị tâm thị Phật. Tâm này tức là 32 tướng 80 diện mạo đẹp. Tâm đó làm Phật, tâm đó là Phật. 諸佛正遍知海從心想生。 Chư Phật Chính-biến-Tri hải tòng tâm tưởng sinh. Chính-biến-tri của các Phật sâu rộng như biển sinh theo tưởng nhớ của tâm. 是故應當一心繫念諦觀彼佛多陀阿伽度阿羅呵三藐三佛陀。 Thị cố ứng đương nhất tâm hệ niệm đế quan bỉ Phật Đa-đà-a-già-độ A-la-ha tam-miểu- tam Phật Đà Vì thế cần nhất tâm suy niệm quan sát đúng về Phật Thế Tôn đó. 想彼佛者 , 先當想像。 Tưởng bỉ Phật giả, tiên đương tưởng tượng. Tưởng nhớ Phật đó, trước tiên cần tưởng nhớ bức Tượng. 閉目開目見一寶像如閻浮檀金色坐彼華上。 Bế mục khai mục kiến nhất Bảo-tượng như Diêm-phù-đàn kim sắc tọa bỉ hoa thượng. Nhắm mắt mở mắt nhìn thấy một Tượng-báu sắc vàng như Diêm-phù-đàn ngồi trên đài hoa đó. 像既坐已 , 心眼得開 , 了了分明。 Tượng ký tọa dĩ, tâm nhãn đắc khai, liễu liễu phân minh. Tượng đã ngồi trên toà Sen, tâm Trí tuệ được khai sáng, thấy rõ ràng minh bạch. 見極樂國七寶莊嚴寶地寶池寶樹行列。諸天寶縵彌覆樹上。 Kiến Cực-Lạc quốc thất bảo trang nghiêm Bảo-địa Bảo-trì Bảo-thụ hàng liệt. Chư Thiên bảo man di phúc thụ thượng. Nhìn thấy Đất báu Ao báu các hàng Cây báu bằng bảy báu trang nghiêm của nước Cực-lạc. Các tơ lụa cõi Trời che phủ trên cây. 眾寶羅網滿虛空中。見如此事極令明了如觀掌中 , 見此事已。 Chúng bảo la võng mãn hư không trung. Kiến như thử sự cực linh minh liễu như quan chưởng trung, kiến thử sự dĩ. Các lưới võng báu đầy ở trong khỏang không. Nhìn thấy các việc như thế rất rõ ràng minh bạch như quan sát được trong lòng bàn tay. Nhìn thấy việc đó rồi. 復當更作一大蓮華在佛左邊。如前蓮華等無有異。 Phục đương cánh tác nhất đại liên hoa tại Phật tả biên. Như tiền liên hoa đẳng vô hữu dị. Lại cần tưởng nhớ thêm một hoa Sen lớn ở bên trái Phật. Giống hệt như hoa Sen trước không có khác. 復作一大蓮華在佛右邊。想一觀世音菩薩像坐左華座。 Phục tác nhất đại liên hoa tại Phật hữu biên. Tưởng nhất Quan Thế Âm Bồ-tát tượng tọa tả hoa toà. Lại tưởng nhớ một hoa Sen lớn ở bên phải Phật. Tưởng nhớ một bức tượng Quan Thế Âm Bồ-tát ngồi trên toà Sen bên trái. 亦放金光如前無異。 Diệc phóng kim quang như tiền vô dị. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 34 Cũng phóng ra quang vàng như phần trước đã nói không khác. 想一大勢至菩薩像坐右華座。此想成時。佛菩薩像皆放妙光。 Tưởng nhất Đại Thế Chí Bồ-tát tượng tọa hữu hoa toà. Thử tưởng thành thời. Phật Bồ-tát tượng giai phóng diệu quang. Tưởng nhớ một bức tượng Đại Thế Chí Bồ-tát ngồi trên toà Sen bên phải. Lúc tưởng nhớ này thành công. Tượng Phật Bồ-tát đều phóng ra ánh quang vi diệu. 其光金色照諸寶樹。一一樹下亦有三蓮華。 Kỳ quang kim sắc chiếu chư Bảo-thụ. Nhất nhất thụ hạ diệc hữu tam liên hoa. Quang đó màu vàng chiếu soi các Cây báu. Dưới mỗi một Cây cũng có 3 hoa Sen. 諸蓮華上各有一佛二菩薩像 , 遍滿彼國。 Chư liên hoa thượng các hữu nhất Phật nhị Bồ-tát tượng, biến mãn bỉ quốc. Trên các hoa Sen từng hoa có một tượng Phật hai Bồ-tát, biến ra đầy khắp đất Phật đó. 此想成時 , 行者當聞水流光明 , Thử tưởng thành thời, hành giả đương văn thủy lưu Quang-minh. Khi tưởng nhớ này thành công, người tu hành đang thấy được Quang sáng của dòng nước. 及諸寶樹鳧鴈鴛鴦皆說妙法。出定入定恒聞妙法。 Cập chư Bảo-thụ phù nhạn uyên ương giai thuyết Diệu Pháp. Xuất định nhập định hằng văn Diệu Pháp. Cùng với Cây báu vịt Trời chim nhạn uyên ương đều nói Diệu Pháp. Vào Định ra khỏi Định thường nghe Diệu Pháp. 行者所聞 , 出定之時憶持不捨 ,令與修多羅合。 Hành giả sở văn, xuất Định chi thời ức trì bất xả, linh dữ Tu-đa-la hợp. Người tu hành nghe được, lúc xuất ra khỏi Định ghi nhớ không quên, giúp cho hoà hợp với sự giác ngộ đầy đủ. 若不合者名為妄想。若與合者, 名為麁想見極樂世界。 Nhược bất hợp giả danh vi vọng tưởng. Nhược dữ hợp giả, danh vi thô tưởng kiến Cực-lạc Thế giới. Nếu không hoà hợp tên là tưởng nhớ hão huyền. Nếu hoà hợp được, tên là sơ lược tưởng nhớ nhìn thấy Cực-lạc Thế giới. 是為想像 , 名第八觀。 Thị vi tưởng tượng, danh đệ bát quan. Đây là tưởng nhớ hình tượng, tên là quan sát thứ 8. 作是觀者 , 除無量億劫生死之罪。 Tác thị quan giả, trừ vô lượng ức Kiếp sinh tử chi tội. Người làm quan sát đó, tiêu trừ tội của vô lượng triệu Kiếp sinh chết. 於現身中得念佛三昧。作是觀者名為正觀。 Ư hiện thân trung đắc niệm Phật Tam-muội. Tác thị quan giả danh vi chính quan. Ở trong thân hiện tại được Pháp niệm Phật Tam-muội. Người làm quan sát như thế tên là quan sát đúng. 若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希 : 此想成已。 Nhược tha quan giả danh vi tà quan. Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Thử tưởng thành dĩ. Nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. Phật bảo A-nan cập Vi-đề-hi : Tưởng nhớ này đã thành công. 次當更觀無量壽佛身相光明。阿難當知 ! 無量壽佛身。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 35 Thứ đương cánh quan Vô Lượng Thọ Phật thân tướng Quang-minh. A-nan đương tri ! Vô Lượng Thọ Phật thân. Tiếp theo cần quan sát thêm Quang-minh thân tướng của Vô Lượng Thọ Phật. A-nan cần biết ! Thân của Vô Lượng Thọ Phật. 如百千萬億夜摩天閻浮檀金色。 Như bách thiên vạn ức Dạ-ma Thiên Diêm-phù-đàn kim sắc. Như trăm nghìn vạn triệu sắc vàng Diêm-phù-đàn của cõi Trời Dạ-ma. 佛身高六十萬億那由他恒河沙由旬。 Phật thân cao lục thập vạn ức Na-do-tha Hằng hà sa Do-tuần. Thân Phật cao hơn 12 nghìn tỉ Na-do-tha Hằng hà sa km. 眉間白毫右旋宛轉如五須彌山。 Mi gian bạch hào hữu toàn uyển chuyển như ngũ Tu-di sơn. Hào quang trắng giữa mi uyển chuyển xoay tròn sang phải như 5 núi Tu-di. 佛眼清淨如四大海水清白分明。身諸毛孔演出光明如須彌山。 Phật nhãn thanh tịnh như tứ đại hải thủy thanh bạch phân minh. Thân chư mao khổng diễn xuất Quang-minh như Tu-di sơn. Mắt Phật Thanh tịnh như nước của bốn biển lớn trắng sạch rõ ràng. Các lỗ chân lông trên thân phát xuất ra Quang-minh như núi Tu-di. 彼佛圓光如百億三千大千世界。 Bỉ Phật Viên-quang như bách ức Tam-thiên Đại-thiên Thế giới. Vầng quang sau gáy của Phật đó như trăm triệu Ba nghìn Đại thiên Thế giới.於圓光中有百萬億那由他恒河沙化佛。 Ư Viên-quang trung hữu bách vạn ức Na-do-tha Hằng hà sa hóa Phật. Ở trong Vầng quang có trăm vạn triệu Na-do-tha Hằng-hà sa hóa Phật.一一化佛亦有眾多無數化菩薩 , 以為侍者。 Nhất nhất hóa Phật diệc hữu chúng đa vô số hóa Bồ-tát, dĩ vi thị giả. Mỗi một hóa Phật cũng có rất nhiều vô số hóa Bồ-tát, dùng làm hộ vệ. 無量壽佛有八萬四千相。一一相中, 各有八萬四千隨形好。 Vô Lượng Thọ Phật hữu bát vạn tứ thiên Tướng . Nhất nhất tướng trung, các hữu bát vạn tứ thiên tùy hình hảo. Vô Lượng Thọ Phật có 8 vạn 4 nghìn hình tướng. Trong mỗi một hình tướng, từng hình tướng có 8 vạn 4 nghìn diện mạo đẹp. 一一好中復有八萬四千光明。 Nhất nhất hảo trung phục hưũ bát vạn tứ thiên Quang-minh. Trong mỗi diện mạo đẹp lại có 8 vạn 4 nghìn Quang sáng. 一一光明遍照十方世界。念佛眾生攝取不捨。 Nhất nhất Quang-minh biến chiếu thập phương Thế giới. Niệm Phật chúng sinh nhiếp thủ bất xả. Mỗi một Quang sáng biến chiếu tới mười phương Thế giới. Thu nhận chúng sinh nhớ học theo Phật không buông rời. 其光相好及與化佛 , 不可具說。 Kỳ quang Tướng-hảo cập dữ hóa Phật, bất khả cụ thuyết. Tướng-hảo Quang sáng đó và các hóa Phật, không thể nói tất cả được. 但當憶想令心明見。見此事者 , 即見十方一切諸佛。 Đãn đương ức tưởng linh tâm minh kiến. Kiến thử sự giả, tức kiến thập phương nhất thiết chư Phật. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 36 Chỉ cần tưởng nhớ lại giúp tâm nhìn thấy rõ. Nhìn thấy sự việc này, tức thì nhìn thấy tất cả các Phật mười phương. 以見諸佛故名念佛三昧。作是觀者 , 名觀一切佛身。 Dĩ kiến chư Phật cố danh niệm Phật Tam-muội. Tác thị quan giả, danh quan nhất thiết Phật thân. Đã nhìn thấy các Phật có tên là niệm Phật Tam-muội. Làm quan sát như thế, tên là quan sát thân tất cả các Phật. 以觀佛身故亦見佛心。諸佛心者大慈悲是。以無緣慈攝諸眾生。 Dĩ quan Phật thân cố diệc kiến Phật tâm. Chư Phật tâm giả Đại Từ Bi thị. Dĩ Vô-duyên Từ nhiếp chư chúng sinh. Do dùng quan sát thân Phật cũng nhìn thấy tâm của Phật. Tâm của các Phật chính là Đại Từ Bi. Dùng Không có duyên Từ Bi thu nhận các chúng sinh. 作此觀者 , 捨身他世生諸佛前 , 得無生忍。 Tác thử quan giả, xả thân tha thế sinh chư Phật tiền, đắc Vô-sinh nhẫn. Làm quan sát này, buông bỏ thân Đời khác sinh trước các Phật, được Nhẫn Không sinh. 是故智者應當繫心諦觀無量壽佛。 Thị cố Trí giả ứng đương hệ tâm đế quan Vô Lượng Thọ Phật. Vì thế người có Trí tuệ cần phải tâm luôn ghi nhớ quan sát đúng Vô Lượng Thọ Phật. 觀無量壽佛者 , 從一相好入。 Quan Vô Lượng Thọ Phật giả, tòng nhất Tướng-hảo nhập. Quan sát Vô Lượng Thọ Phật, bắt đầu từ một Tướng-hảo. 但觀眉間白毫極令明了。見眉間白毫相者。 Đãn quan mi gian bạch hào cực linh minh liễu. Kiến mi gian bạch hào tướng giả. Chỉ nên quan sát Hào quang trắng giữa mi thật là rõ ràng. Người nhìn thấy hình Hào quang trắng giữa mi. 八萬四千相好自然當見。見無量壽佛者。 Bát vạn tứ thiên Tướng-hảo tự nhiên đương kiến. Kiến Vô Lượng Thọ Phật giả. Tự khắc nhìn thấy 8 vạn 4 nghìn Tướng-hảo. Người nhìn thấy Vô Lượng Thọ Phật. 即見十方無量諸佛。得見無量諸佛故 , 諸佛現前受記。 Tức kiến thập phương vô lượng chư Phật. Đắc kiến vô lượng chư Phật cố, chư Phật hiện tiền thụ ký. Tức thì nhìn thấy vô lượng các Phật mười phương. Do được gặp vô lượng các Phật, hiện ở trước các Phật nhận Chuyển bậc thành Phật. 是為遍觀一切色想 , 名第九觀。 Thị vi biến quan nhất thiết sắc tưởng, danh đệ cửu quan. Đó là lan tỏa quan sát tưởng nhớ tất cả sắc thân, tên là quan sát thứ 9. 作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Quan sát như thế là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : 見無量壽佛了了分明已。次亦應觀觀世音菩薩。 Kiến Vô Lượng Thọ Phật liễu liễu phân minh dĩ, thứ diệc ưng quan Quan Thế Âm Bồ-tát. Nhìn thấy Vô Lượng Thọ Phật rõ ràng minh bạch xong, tiếp theo cũng cần quan sát Quan Thế Âm Bồ-tát. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 37 此菩薩身長八十億那由他恒河沙由旬。 Thử Bồ-tát thân trường bát thập ức Na-do-tha Hằng hà sa Do-tuần. Thân của Bồ-tát này cao 1,6 tỉ Na-do-tha Hằng hà sa km. 身紫金色 , 頂有肉髻, 項有圓光 , 面各百千由旬。 Thân tử kim sắc, đỉnh hữu Nhục-kế, hạng hữu Viên-quang, diện các bách thiên Do-tuần. Thân sắc màu vàng tía, đỉnh đầu có Búi tóc bằng thịt, sau gáy có Vầng quang bề mặt 2 triệu km. 其圓光中有五百化佛 , 如釋迦牟尼。 Kỳ Viên-quang trung hữu ngũ bách hóa Phật, như Thích Ca Mâu Ni. Có 500 hóa Phật trong Vầng quang đó, giống như Thích Ca Mâu Ni. 一一化佛,有五百菩薩無量諸天 , 以為侍者。 Nhất nhất hóa Phật, hữu ngũ bách Bồ-tát vô lượng chư Thiên, dĩ vi thị giả. Mỗi một hóa Phật, có 500 Bồ-tát vô lượng các Trời, dùng làm hộ vệ. 舉身光中五道眾生 , 一切色相皆於中現。 Cử thân quang trung Ngũ-đạo chúng sinh, nhất thiết sắc tướng giai ư trung hiện. Chúng sinh 5 Đường đều ở trong ánh quang của toàn thân, tất cả sắc tướng đều hiện ở trong đó. 頂上毘楞伽摩尼妙寶 , 以為天冠。其天冠中有一立化佛。 Đỉnh thượng Tì-lăng-già Ma-ni diệu bảo, dĩ vi Thiên-quan. Kỳ Thiên-quan trung hữu nhất lập hóa Phật. Châu Như ý Tì-lăng-già báu vật vi diệu ở trên đỉnh đầu, dùng làm mũ Trời. Có một hoá Phật đứng ở trong mũ Trời. 高二十五由旬。觀世音菩薩面如閻浮檀金色。 Cao nhị thập ngũ Do-tuần. Quan Thế Âm Bồ-tát diện như Diêm-phù-đàn kim sắc. Cao hơn 500 km. Mặt Quan Thế Âm Bồ-tát sắc vàng như Diêm-phù-đàn. 眉間毫相備七寶色 , 流出八萬四千種光明。 Mi gian hào tướng bị thất bảo sắc, lưu xuất bát vạn tứ thiên chủng Quang-minh. Hào quang giữa mi đủ sắc bảy báu, phát xuất ra 8 vạn 4 nghìn loại Quang sáng. 一一光明 , 有無量無數百千化佛。 Nhất nhất Quang-minh, hữu vô lượng vô số bách thiên hóa Phật. Mỗi một Quang sáng, có vô lượng vô số trăm nghìn hoá Phật. 一一化佛 , 無數化菩薩以為侍者。 Nhất nhất hóa Phật, vô số hóa Bồ-tát dĩ vi thị giả. Mỗi một hoá Phật, vô số hoá Bồ-tát dùng làm hộ vệ. 變現自在滿十方界。臂如紅蓮花色。 Biến hiện Tự-tại mãn thập phương giới. Tý như hồng liên hoa sắc. Biến hiện tự do đầy khắp mười Thế giới. Tay sắc như hoa Sen hồng. 有八十億微妙光明 , 以為瓔珞。其瓔珞中 普現一切諸莊嚴事。 Hữu bát thập ức vi diệu Quang-minh, dĩ vi anh lạc. Kỳ anh lạc trung, phổ hiện nhất nhiết chư trang nghiêm sự. Có 80 triệu Quang sáng vi diệu, dùng làm chuỗi ngọc. Trong chuỗi ngọc này, hiện ra tất cả các việc trang nghiêm ở khắp mọi nơi. 手掌作五百億雜蓮華色, 手十指端。 Thủ chưởng tác ngũ bách ức tạp liên hoa sắc, thủ thập chỉ đoan. Bàn tay tạo ra sắc của 500 triệu các loại hoa, mười ngón tay đoan nghiêm. 一一指端有八萬四千畫 , 猶如印文。 Nhất nhất chỉ đoan hữu bát vạn tứ thiên họa, do như ấn văn. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 38 Mỗi một ngón tay đoan nghiêm có 8 vạn 4 nghìn họa tiết, giống như vân in sẵn. 一一畫有八萬四千色。一一色有八萬四千光。 Nhất nhất họa hữu bát vạn tứ thiên sắc. Nhất nhất sắc hữu bát vạn tứ thiên quang. Mỗi một họa tiết có 8 vạn 4 nghìn sắc. Mỗi một sắc có 8 vạn 4 nghìn ánh quang. 其光柔軟普照一切。以此寶手接引眾生。 Kỳ quang nhu nhuyễn phổ chiếu nhất thiết. Dĩ thử bảo thủ tiếp dẫn chúng sinh. Quang này mềm mại chiếu rộng khắp tất cả. Dùng bàn tay báu này tiếp dẫn chúng sinh. 舉足時 , 足下有千輻輪相。 Cử túc thời, túc hạ hữu thiên phúc luân tướng. Lúc chân chuyển động, dưới chân có nghìn bánh xe. 自然化成五百億光明臺。下足時 , 有金剛摩尼花。 Tự nhiên hóa thành ngũ bách ức Quang-minh đài. Hạ túc thời, hữu Kim cương Ma-ni hoa. Tự khắc hoá thành 500 triệu đài Quang sáng. Khi hạ chân xuống, có hoa Kim cương Ma-ni. 布散一切莫不彌滿。其餘身相眾好具足 , 如佛無異。 Bố tán nhất thiết mạc bất di mãn. Kỳ dư thân tướng chúng hảo cụ túc, như Phật vô dị. Rải ra đầy khắp các nơi. Tướng khác của thân đầy đủ diện mạo đẹp đẽ, như Phật không khác. 唯頂上肉髻及無見頂相 , 不及世尊。 Duy đỉnh thượng Nhục-kế cập Vô-kiến-đỉnh tướng, bất cập Thế Tôn. Chỉ có Búi tóc bằng thịt trên đỉnh đầu và tướng Không nhìn thấy Đỉnh, không bằng Thế Tôn. 是為觀觀世音菩薩真實色身想 , 名第十觀。 Thị vi quan Quan Thế Âm Bồ-tát chân thực sắc thân tưởng, danh đệ thập quan. Đó là quan sát tưởng nhớ sắc thân chân thực của Quan Thế Âm Bồ-tát, tên là quan sát thứ mười. 佛告阿難 : 若欲觀觀世音菩薩當作是觀。 Phật cáo A-nan : Nhược dục quan Quan Thế Âm Bồ-tát đương tác thị quan. Phật bảo A-nan : Nếu muốn quan sát Quan Thế Âm Bồ-tát nên làm quan sát đó. 作是觀者不遇諸禍 , 淨除業障 , 除無數劫生死之罪。 Tác thị quan giả bất ngộ chư họa, tịnh trừ Nghiệp-chướng, trừ vô số Kiếp sinh tử chi tội. Người làm quan sát đó không gặp các tai hoạ, trừ sạch các chướng ngại do Nghiệp đời tạo ra, trừ diệt tội của vô số Kiếp sinh chết. 如此菩薩 , 但聞其名獲無量福 , 何況諦觀。 Như thử Bồ-tát, đãn văn kỳ danh hoạch vô lượng Phúc, hà huống đế quan. Như Bồ-tát này, chỉ nghe danh hiệu của Bồ-tát được vô lượng Phúc, huống chi quan sát đúng. 若有欲觀觀世音菩薩者 , 當先觀頂上肉髻 , 次觀天冠。 Nhược hữu dục quan Quan Thế Âm Bồ-tát giả, đương tiên quan đỉnh thượng Nhục- kế, thứ quan Thiên-quan. Nếu muốn quan sát Quan Thế Âm Bồ-tát, trước tiên nên quan sát búi tóc bằng thịt trên đỉnh đầu, tiếp theo quan sát mũ Trời. 其餘眾相亦次第觀之, 悉令明了如觀掌中。 Kỳ dư chúng tướng diệc thứ đệ quan chi, tất linh minh liễu như quan chưởng trung. Các hình tướng khác cũng lần lượt quan sát hết, nhìn thấy tất cả rõ ràng như quan sát lòng bàn tay. 作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Làm quan sát đó tên là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 次觀大勢至菩薩。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 39 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Thứ quan Đại Thế Chí Bồ-tát. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Tiếp theo quan sát Đại Thế Chí Bồ-tát. 此菩薩身量大小亦如觀世音。 Thử Bồ-tát thân lượng đại tiểu diệc như Quan Thế Âm. Thân lượng của Bồ-tát này bao nhiêu cũng như Quan Thế Âm. 圓光面各百二十五由旬 , 照二百五十由旬。 Viên-quang diện các bách nhị thập ngũ Do-tuần, chiếu nhị bách ngũ thập Do-tuần. Bề mặt của Vầng quang 2 nghìn 500 km, chiếu soi tới 5 nghìn km. 舉身光明照十方國 , 作紫金色。 Cử thân Quang-minh chiếu thập phương quốc, tác tử kim sắc. Quang sang của toàn thân chiếu soi tới Đất nước mười phương, tạo thành sắc vàng tía. 有緣眾生皆悉得見。但見此菩薩一毛孔光。 Hữu duyên chúng sinh giai tất đắc kiến. Đãn kiến thử Bồ-tát nhất mao khổng quang. Chúng sinh có duyên tất cả đều được nhìn thấy. Chỉ nhìn thấy ánh quang phát ra từ một lỗ chân lông của Bồ-tát này. 即見十方無量諸佛淨妙光明。是故號此菩薩名無邊光。 Tức kiến thập phương vô lượng chư Phật tịnh diệu Quang-minh. Thị cố hiệu thử Bồ-tát danh Vôbiên-quang. Tức thì nhìn thấy được Quang sang thanh tịnh vi diệu của vô lượng các Phật mười phương. Vì thế Bồ-tát này còn có tên hiệu Vô Biên Quang. 以智慧光普照一切。 Dĩ Trí tuệ quang phổ chiếu nhất thiết. Dùng quang Trí tuệ chiếu soi khắp tất cả. 令離三塗得無上力。是故號此菩薩名大勢至。 Linh ly Tam-đồ đắc Vô-thượng lực. Thị cố hiệu thử Bồ-tát danh Đại Thế Chí. Giúp rời bỏ ba Đường dữ được lực Bình đẳng. Vì thế Bồ-tát này có tên hiệu là Đại Thế Chí. 此菩薩天冠有五百寶蓮華。一一寶華有五百寶臺。 Thử Bồ-tát Thiên quan hữu ngũ bách bảo liên hoa. Nhất nhất bảo hoa hữu ngũ bách bảo đài. Mũ Trời của Bồ-tát này có 500 hoa Sen báu. Mỗi một hoa báu có 500 đài báu. 一一臺中 , 十方諸佛淨妙國土廣長之相 , 皆於中現。 Nhất nhất đài trung, thập phương chư Phật tịnh diệu quốc độ quảng trường chi tướng, giai ư trung hiện. Trong mỗi một đài, chứa đựng toàn cảnh Đất nước tịnh diệu của các Phật mười phương, đều hiện ra ở trong đó. 頂上肉髻如鉢頭摩花。 Đỉnh thượng Nhục-kế như Bát-đầu-ma hoa. Búi tóc bằng thịt trên đỉnh đầu giống như hoa Bát-đầu-ma. 於肉髻上有一寶瓶 , 盛諸光明普現佛事。 Ư Nhục-kế thượng hữu nhất bảo bình, thịnh chư Quang-minh phổ hiện Phật sự. Có một bình báu ở phía trên Búi tóc bằng thịt, đầy đủ các Quang sáng hiện ra việc Phật ở khắp nơi. 餘諸身相如觀世音等無有異。此菩薩行時。 Dư chư thân tướng như Quan Thế Âm đẳng vô hữu dị. Thử Bồ-tát hành thời. Các thân tướng khác giống như Quan Thế Âm không khác. Lúc Bồ-tát này đi. 十方世界一切震動。當地動處各有五百億寶花。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 40 Thập phương thế giới nhất thiết chấn động. Đương địa động xứ các hữu ngũ bách ức bảo hoa. Mười phương Thế giới chấn động tất cả. Đương lúc các nơi chấn động mỗi nơi có 500 triệu hoa báu. 一一寶花莊嚴高顯 , 如極樂世界。此菩薩坐時。 Nhất nhất bảo hoa trang nghiêm cao hiển, như Cực-lạc Thế giới. Thử Bồ-tát tọa thời. Mỗi một hoa báu trang nghiêm cao chót vót, như Cực-lạc Thế giới. Khi Bồ-tát này ngồi. 七寶國土一時動搖。從下方金光佛剎。 Thất bảo quốc độ nhất thời động dao. Tòng hạ phương Kim Quang Phật sát. Đất nước bảy báu cùng lúc lay động. Từ Đất nước của Kim Quang Phật ở phía dưới. 乃至上方光明王佛剎。 Nãi chí thượng phương Quang-minh Vương Phật sát. Thậm chí Đất nước của Quang-minh Vương Phật ở phía trên. 於其中間無量塵數分身無量壽佛分身觀世音大勢至。 Ư kỳ trung gian vô lượng trần số phân thân Vô Lượng Thọ Phật phân thân Quan Thế Âm Đại Thế Chí. Hoá thân của Vô Lượng Thọ Phật, Quan Thế Âm, Đại Thế Chí vô lượng vô số nhiều như bụi trần ở trong khoảng không gian này. 皆悉雲集極樂國土。側塞空中坐蓮華座 , 演說妙法度苦眾生。 Giai tất vân tập Cực-Lạc quốc thổ. Trắc tắc không trung tọa liên hoa toà, diễn thuyết Diệu Pháp độ khổ chúng sinh. Tất cả đều tập trung thành từng đoàn Cực-lạc Thế giới. Ngồi trên toà Sen ở khắp mọi nơi trong khoảng không, diễn thuyết Diệu Pháp độ thoát chúng sinh khổ. 作此觀者 , 名為觀見大勢至菩薩。 Tác thử quan giả, danh vi quan kiến Đại Thế Chí Bồ-tát. Người làm quan sát này, tên là quan sát nhìn thấy Đại Thế Chí Bồ-tát. 是為觀大勢至色身相。觀此菩薩者名第十一觀。 Thị vi quan Đại Thế Chí sắc thân tướng. Quan thử Bồ-tát giả danh đệ thập nhất quan. Đó là quan sát sắc thân tướng của Đại Thế Chí. Quan sát Bồ-tát này tên là quan sát thứ 11. 除無數劫阿僧祇生死之罪。作是觀者不處胞胎。 Trừ vô số Kiếp A-tăng-kỳ sinh tử chi tội. Tác thị quan giả bất xử bào thai. Trừ diệt tội sinh chết của vô số A-tăng-kỳ Kiếp. Người làm quan sát đó không ở trong bào thai. 常遊諸佛淨妙國土。此觀成已。 Thường du chư Phật tịnh diệu quốc thổ. Thử quan thành dĩ. Thường du hành tới Đất nước tịnh diệu của các Phật. Quan sát này đã thành công. 名為具足觀觀世音及大勢至。作是觀者名為正觀。 Danh vi cụ túc quan Quan Thế Âm cập Đại Thế Chí. Tác thị quan giả danh vi chính quan. Tên là quan sát đầy đủ Quan Thế Âm và Đại Thế Chí. Làm quan sát đó tên là quan sát đúng. 若他觀者名為邪觀。佛告阿難及韋提希: Nhược tha quan giả danh vi tà quan. Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : 見此事時當起想作心自見生於西方極樂世界。 Kiến thử sự thời đương khởi tưởng tác tâm tự kiến sinh ư Tây phương Cực-lạc Thế giới. Khi nhìn thấy việc này cần sinh khởi làm tưởng nhớ tâm tự được sinh ở Tây phương Cực-lạc Thế giới. 於蓮華中結跏趺坐。作蓮華合想 , 作蓮華開想。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 41 Ư liên hoa trung kết già phu tọa. Tác liên hoa hợp tưởng, tác liên hoa khai tưởng. Ngồi kết già trong hoa Sen. Làm tưởng nhớ hoa Sen khép lại, hoa Sen mở ra. 蓮華開時 , 有五百色光來照身想。 Liên hoa khai thời, hữu ngũ bách sắc quang lai chiếu thân tưởng. Lúc hoa Sen mở, tưởng nhớ có 500 sắc quang chiếu soi tới thân. 眼目開想 , 見佛菩薩滿虛空中。 Nhãn mục khai tưởng, kiến Phật Bồ-tát mãn hư không trung. Tưởng nhớ mắt mở ra, nhìn thấy Phật Bồ-tát đầy khắp trong khoảng không. 水鳥樹林及與諸佛。所出音聲皆演妙法 , 與十二部經合。 Thủy điểu thụ lâm cập dữ chư Phật. Sở xuất âm thanh giai diễn Diệu Pháp, dữ thập nhị bộ Kinh hợp. Nước, chim, rừng cây và các Phật. Âm thanh được phát ra đều diễn thuyết Diệu Pháp, cùng hòa hợp với 12 Bộ Kinh. 若出定時憶持不失。見此事已。 Nhược xuất Định thời ức trì bất thất. Kiến thử sự dĩ. Nếu khi ra khỏi Định giữ nhớ lại không quên. Nhìn thấy việc này rồi. 名見無量壽佛極樂世界。是為普觀想 , 名第十二觀。 Danh kiến Vô Lượng Thọ Phật Cực-lạc Thế giới. Thị vi phổ quan tưởng, danh đệ thập nhị quan. Tên là nhìn thấy Cực-lạc Thế giới của Vô Lượng Thọ Phật. Đó là tưởng nhớ quan sát rộng khắp, tên là quan sát thứ 12. 無量壽佛化身無數 , 與觀世音及大勢至。 Vô Lượng Thọ Phật hóa thân vô số, dữ Quan Thế Âm cập Đại Thế Chí. Vô số hoá thân của Vô Lượng Thọ Phật cùng với Quan Thế Âm và Đại Thế Chí. 常來至此行人之所。作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Thường lai chí thử hành nhân chi sở. Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Thường lui tới nơi ở của người tu hành này. Quan sát như thế tên là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 若欲至心生西方者。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Nhược dục chí tâm sinh Tây phương giả. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Nếu thành tâm muốn sinh Tây phương. 先當觀於一丈六像在池水上 , 如先所說。 Tiên đương quan ư nhất trượng lục tượng tại trì thủy thượng, như tiên sở thuyết. Trước tiên cần quan sát tượng cao khoảng 5,3m ở trên ao, như phần trước đã nói. 無量壽佛身量無邊 , 非是凡夫心力所及。 Vô Lượng Thọ Phật thân lượng vô biên, phi thị Phàm phu tâm lực sở cập. Thân lượng của Vô Lượng Thọ Phật vô biên, không phải tâm của người Phàm nào cũng theo kịp. 然彼如來宿願力故 , 有憶想者必得成就。 Nhiên bỉ Như Lai túc nguyện lực cố, hữu ức tưởng giả tất đắc thành tựu. Tuy nhiên do nguyện lực trước của Như Lai đó, nếu suy tưởng nhớ lại nhất định sẽ thành công. 但想佛像得無量福 , 況復觀佛具足身相。 Đãn tưởng Phật tượng đắc vô lượng Phúc, huống phục quan Phật cụ túc thân tướng. Chỉ tưởng nhớ Tượng Phật được vô lượng Phúc, huống chi lại quan sát đầy đủ thân tướng của Phật. 阿彌陀佛神通如意 , 於十方國變現自在。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 42 A Di Đà Phật thần thông như ý, ư thập phương quốc biến hiện Tự-tại. Thần thông của A Di Đà Phật như ý, ở mười phương Đất nước tự do biến hiện. 或現大身滿虛空中 , 或現小身丈六八尺。 Hoặc hiện đại thân mãn hư không trung, hoặc hiện tiểu thân trượng lục bát xích. Hoặc hiện thân lớn đầy khắp trong khoảng không, hoặc hiện thân nhỏ cao 5,3m. 所現之形皆真金色。圓光化佛及寶蓮花 , 如上所說。 Sở hiện chi hình giai chân kim sắc. Viên-quang hóa Phật cập bảo liên hoa, như thượng sở thuyết. Hình được hoá hiện đều sắc vàng mười. Vầng quang hoá Phật và hoa Sen báu, như trên đã nói. 觀世音菩薩及大勢至。於一切處身同。 Quan Thế Âm Bồ-tát cập Đại Thế Chí, ư nhất thiết xứ thân đồng. Quan Thế Âm Bồ-tát và Đại Thế Chí, Thân cùng nhau ở khắp mọi nơi. 眾生但觀首相 , 知是觀世音 , 知是大勢至。 Chúng sinh đãn quan thủ tướng, tri thị Quan Thế Âm, tri thị Đại Thế Chí. Chúng sinh chỉ quan sát tướng đầu, biết là Quan Thế Âm, biết là Đại Thế Chí. 此二菩薩助阿彌陀佛 , 普化一切。 Thử nhị Bồ-tát trợ A Di Đà Phật, phổ hóa nhất thiết. Hai Bồ-tát này trợ giúp A Di Đà Phật, giáo hoá khắp tất cả. 是為雜想觀 , 名第十三觀。 Thị vi tạp tưởng quan, danh đệ thập tam quan. Đó là tưởng nhớ quan sát tổng hợp, tên là quan sát thứ 13. 作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Làm quan sát đó tên là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 凡生西方有九品人。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Phàm sinh Tây phương hữu cửu phẩm nhân. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Thường sinh Tây phương người có 9 phẩm. 佛告阿難及韋提希 ! 上品上生者 : Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi ! Thượng phẩm thượng sinh giả : Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi ! Sinh phẩm đầu bậc cao nhất : 若有眾生願生彼國者。發三種心即便往生。何等為三 ? Nhược hữu chúng sinh nguyện sinh bỉ quốc giả. Phát tam chủng tâm tức tiện vãng sinh. Hà đẳng vi tam ? Nếu có chúng sinh nguyện sinh đất nước đó. Phát khởi 3 loại tâm tức thì liền được vãng sinh. Thế nào là 3 loại tâm ? 一者至誠心。二者深心。三者迴向發願心。 Nhất giả chí thành tâm. Nhị giả thâm tâm. Tam giả hồi hướng phát nguyện tâm. Một là tâm chí thành. Hai là tâm thâm sâu. Ba là tâm phát nguyện hồi hướng. 具三心者必生彼國。復有三種眾生 , 當得往生。 Cụ tam tâm giả tất sinh bỉ quốc. Phục hữu tam chủng chúng sinh, đương đắc vãng sinh. Đầy đủ 3 loại tâm nhất định được sinh nước đó. Lại có 3 loại chúng sinh, đang được vãng sinh. 何等為三 ? 一者慈心不殺具諸戒行。 Hà đẳng vi Tam ? Nhất giả Từ tâm bất sát cụ chư Giới hạnh. Thế nào là Ba ? Một là Tâm Từ Bi không sát hại, đầy đủ các Giới hạnh. 二者讀誦大乘方等經典。 Nhị giả độc tụng Đại-thừa phương đẳng Kinh điển. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 43 Hai là đọc tụng Đại-thừa Kinh điển Bình đẳng. 三者修行六念迴向發願生彼佛國。具此功德 , 一日乃至七日。 Tam giả tu hành lục niệm hồi hướng phát nguyện sinh bỉ Phật quốc. Cụ thử công đức, nhất nhật nãi chí thất nhật. Ba là tu hành 6 suy nhớ (nhớ Phật, Pháp, Tăng, bố Thí, giữ Giới, thường xuyên hàng ngày nghĩ nhớ 5 việc trước) hồi hướng phát nguyện sinh Đất Phật đó. Đủ công Đức này, một ngày thậm chí bảy ngày. 即得往生 , 生彼國時 , 此人精進勇猛故。 Tức đắc vãng sinh, sinh bỉ quốc thời, thử nhân tinh tiến dũng mãnh cố. Tức thì được vãng sinh, khi sinh nước đó, do người này tinh tiến dũng mãnh. 阿彌陀如來與觀世音及大勢至無數化佛。 A Di Đà Như Lai dữ Quan Thế Âm cập Đại Thế Chí vô số hóa Phật. A Di Đà Như Lai và Quan Thế Âm cùng với Đại Thế Chí vô số hóa Phật. 百千比丘聲聞大眾無量諸天 , 七寶宮殿。 Bách thiên Tì- kheo Thanh-văn Đại chúng vô lượng chư Thiên, thất bảo cung điện. Trăm nghìn Tì- kheo Thanh-văn Đại chúng vô lượng người Trời, cung điện bảy báu. 觀世音菩薩執金剛臺 , 與大勢至菩薩至行者前。 Quan Thế Âm Bồ-tát chấp Kim Cương đài, dữ Đại Thế Chí Bồ-tát chí hành giả tiền. Quan Thế Âm Bồ-tát cầm đài Kim Cương, cùng với Đại Thế Chí Bồ-tát tới trước mặt họ. 阿彌陀佛放大光明照行者身。 A Di Đà Phật phóng đại Quang-minh chiếu hành giả thân. A Di Đà Phật phóng Quang-minh lớn chiếu tới thân của họ. 與諸菩薩授手迎接。觀世音大勢至與無數菩薩。 Dữ chư Bồ-tát thụ thủ nghênh tiếp. Quan Thế Âm Đại Thế Chí dữ vô số Bồ-tát. Cùng với các Bồ-tát bắt tay nghênh tiếp. Quan Thế Âm Đại Thế Chí và vô số Bồ-tát. 讚歎行者勸進其心 , 行者見已歡喜踊躍。 Tán thán hành giả khuyến tiến kỳ tâm, hành giả kiến dĩ hoan hỉ dũng dược. Ca ngợi họ khuyến khích tâm họ, họ nhìn thấy rồi vui mừng phấn chấn. 自見其身乘金剛臺 , 隨從佛後。 Tự kiến kỳ thân thừa Kim cương đài, tùy tòng Phật hậu. Tự nhìn thấy Thân của họ ngồi đài Kim cương, đi theo sau Phật. 如彈指頃往生彼國 , 生彼國已。見佛色身眾相具足。 Như đàn chỉ khoảnh vãng sinh bỉ quốc, sinh bỉ quốc dĩ. Kiến Phật sắc thân chúng tướng cụ túc. Chỉ trong giây phút vãng sinh nước đó, sinh nước đó rồi. Nhìn thấy đầy đủ các Tướng Sắc thân của Phật. 見諸菩薩色相具足。光明寶林演說妙法。 Kiến chư Bồ-tát sắc tướng cụ túc. Quang-minh bảo lâm diễn thuyết Diệu Pháp. Nhìn thấy đầy đủ Sắc Tướng của các Bồ-tát. Nhiều Quang-minh báu diễn thuyết Diệu Pháp. 聞已即悟無生法忍。經須臾間歷事諸佛。 Văn dĩ tức ngộ Vô-sinh Pháp-nhẫn. Kinh tu du gian lịch sự chư Phật. Nghe xong tức thì giác ngộ Pháp nhẫn Không sinh. Qua thời gian ngắn trải qua việc của các Phật. 遍十方界 , 於諸佛前次第受記 , 還至本國。 Biến thập phương giới , ư chư Phật tiền thứ đệ thụ ký, hoàn chí bản quốc. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 44 Biến ra khắp mười phương Thế giới, ở trước các Phật lần lượt được Chuyển bậc thành Phật, trở về nước cũ. 得無量百千陀羅尼門。是名上品上生者。 Đắc vô lượng bách thiên Đà-la-ni môn. Thị danh thượng phẩm thượng sinh giả. Được vô lượng trăm nghìn môn Đà-la-ni. Tên là sinh phẩm đầu bậc cao nhất. 上品中生者 :不必受持讀誦方等經典。 Thượng phẩm trung sinh giả : Bất tất thụ trì đọc tụng phương đẳng Kinh điển. Sinh phẩm giữa bậc cao nhất: Không nhất thiết cần phải ghi nhớ đọc tụng Kinh điển Bình đẳng. 善解義趣 , 於第一義心不驚動。 Thiện giải nghĩa thú, ư đệ nhất nghĩa tâm bất kinh động. Hiểu được ý nghĩa, với nghĩa ‘Thực tướng, không có tướng’ tâm không kinh hãi lay động. 深信因果不謗大乘。以此功德 , 迴向願求生極樂國。 Thâm tín nhân quả bất báng Đại-thừa. Dĩ thử công Đức, hồi hướng nguyện cầu sinh Cực-lạc quốc. Tin thâm sâu nhân quả không phỉ báng Đại-thừa. Dùng công Đức này, hồi hướng nguyện được sinh nước Cực-lạc. 行此行者命欲終時。 Hành thử Hạnh giả mệnh dục chung thời. Người tu hành Hạnh này lúc sắp bỏ mệnh. 阿彌陀佛與觀世音及大勢至 , 無量大眾眷屬圍繞。 A Di Đà Phật dữ Quan Thế Âm cập Đại Thế Chí, vô lượng Đại chúng quyến thuộc vi nhiễu. A Di Đà Phật và Quan Thế Âm cùng với Đại Thế Chí, vô lượng Đại chúng quyến thuộc vây quanh. 持紫金臺至行者前讚言 : 法子! 汝行大乘解第一義。 Trì tử kim đài chí hành giả tiền tán ngôn : Pháp Tử ! Nhữ hành Đại-Thừa giải đệ nhất nghĩa. Cầm đài vàng sắc tía tới trước họ khen ngợi rằng : Thầy Pháp ! Ngài tu hành Đại-thừa hiểu nghĩa ‘Thực tướng, không có tướng’. 是故我今來迎接汝 , 與千化佛一時授手。 Thị cố Ngã kim lai nghênh tiếp Nhữ , dữ thiên hóa Phật nhất thời thụ thủ. Vì thế Ta nay tới đón rước Ngài, cùng lúc bắt tay nghìn hóa Phật. 行者自見坐紫金臺 , 合掌叉手讚歎諸佛。 Hành giả tự kiến tọa tử kim đài, hợp chưởng xoa thủ tán thán chư Phật. Họ tự được ngồi đài vàng sắc tía, chắp tay bắt chéo bàn tay khen ngợi các Phật. 如一念頃 , 即生彼國七寶池中。 Như nhất niệm khoảnh, tức sinh bỉ quốc thất bảo trì trung. Chỉ trong khoảnh khắc, tức thì sinh nước đó trong ao bảy báu. 此紫金臺如大寶花 , 經宿即開 , 行者身作紫磨金色。 Thử tử kim đài như đại bảo hoa, kinh túc tức khai, hành giả thân tác tử ma kim sắc. Đài vàng sắc tía này giống như hoa báu lớn, qua đêm tức thì hoa mở, thân họ sắc tía nhạt. 足下亦有七寶蓮華。佛及菩薩俱放光明。 Túc hạ diệc hữu thất bảo liên hoa. Phật cập Bồ-tát câu phóng Quang-minh. Dưới chân cũng có hoa Sen bảy báu. Phật và Bồ-tát cùng phóng Quang sáng. 照行者身目即開明 , 因前宿習普聞眾聲。 Chiếu hành giả thân mục tức khai minh, nhân tiền túc tập phổ văn chúng thanh. Chiếu tới thân họ, mắt tức thì mở ra, nhân do Kiếp trước học tập thường nghe các âm thanh. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 45 純說甚深第一義諦。 Thuần thuyết thậm thâm đệ nhất nghĩa đế. Chỉ duy nhất nói nghĩa thâm sâu ‘Thực tướng, không có tướng’. 即下金臺禮佛合掌讚歎世尊 , 經於七日。 Tức hạ kim đài lễ Phật hợp chưởng tán thán Thế Tôn, kinh ư thất nhật. Tức thì bước xuống đài vàng lễ Phật chắp tay ca ngợi Thế Tôn, trải qua 7 ngày. 應時即於阿耨多羅三藐三菩提 , 得不退轉。應時即能飛至十方。 Ứng thời tức ư A-nậu-đa-la tam-miệu-tam Bồ-đề, đắc Bất-thoái-chuyển. Ứng thời tức năng phi chí thập phương. Đúng dịp tức thì ở trong đạo Chính đẳng Giác, được Không thoái lui. Hợp thời tức thì có thể bay tới mười phương. 歷事諸佛 , 於諸佛所修諸三昧。 Lịch sự chư Phật, ư chư Phật sở tu chư Tam-muội. Trải qua việc của các Phật, tu các Tam-muội ở nơi các Phật. 經一小劫得無生法忍現前受記。 Kinh nhất Tiểu-kiếp đắc Vô-sinh Pháp nhẫn hiện tiền thụ ký. Qua một Tiểu kiếp (16,80 triệu năm) được Pháp nhẫn Không sinh hiện ở trước các Phật Chuyển bậc thành Phật. 是名上品中生者。 Thị danh thượng phẩm trung sinh giả. Tên là sinh phẩm giữa bậc cao nhất. 上品下生者 : 亦信因果不謗大乘。 Thượng phẩm hạ sinh giả : Diệc tín nhân quả bất báng Đại-thừa. Sinh phẩm cuối bậc cao nhất : Cũng tin nhân quả không phỉ báng Đại-thừa. 但發無上道心 , 以此功德 , 迴向願求生極樂國。 Đãn phát Vô-thượng Đạo tâm, dĩ thử công Đức, hồi hướng nguyện cầu sinh Cực-lạc quốc. Chỉ phát tâm Đạo Bình đẳng, dùng công Đức này, hồi hướng nguyện được sinh nước Cực-lạc. 彼行者命欲終時。 Bỉ hành giả mệnh dục chung thời. Người đó lúc sắp bỏ mệnh. 阿彌陀佛及觀世音并大勢至 , 與諸眷屬持金蓮華。 A Di Đà Phật cập Quan Thế Âm tịnh Đại Thế Chí, dữ chư quyến thuộc trì kim liên hoa. A Di Đà Phật và Quan Thế Âm cùng với Đại Thế Chí, và các quyến thuộc cầm hoa Sen bằng vàng. 化作五百化佛來迎此人。五百化佛一時授手。 Hóa tác ngũ bách hóa Phật lai nghênh thử nhân. Ngũ bách hóa Phật nhất thời thụ thủ. Biến hoá thành 500 hoá Phật tới nghênh đón người này. 500 hoá Phật đồng thời bắt tay. 讚言 : 法子 ! 汝今清淨發無上道心。我來迎汝。 Tán ngôn : Pháp Tử ! Nhữ kim thanh tịnh phát Vô-thượng Đạo tâm. Ngã lai nghênh Nhữ. Khen rằng : Thầy Pháp ! Ngài nay thanh tịnh phát tâm Đạo Bình đẳng. Ta tới đón Ngài. 見此事時 , 即自見身坐金蓮花 , 坐已華合。 Kiến thử sự thời, tức tự kiến thân tọa kim liên hoa, tọa dĩ hoa hợp. Khi nhìn thấy việc này, tức thì thân tự được ngồi trên hoa Sen bằng vàng, ngồi xong hoa khép lại. 隨世尊後即得往生七寶池中。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 46 Tùy Thế Tôn hậu tức đắc vãng sinh thất bảo trì trung. Theo sau Thế Tôn tức thì được vãng sinh trong ao bảy báu. 一日一夜蓮花乃開 , 七日之中乃得見佛。 Nhất nhật nhất dạ liên hoa nãi khai, thất nhật chi trung nãi đắc kiến Phật. Một ngày một đêm hoa Sen lại mở, trong 7 ngày mới được gặp Phật. 雖見佛身於眾相好心不明了 , 於三七日後乃了了見。 Tuy kiến Phật thân ư chúng Tướng-hảo tâm bất minh liễu, ư tam thất nhật hậu nãi liễu liễu kiến. Tuy nhìn thấy thân Phật và các Tướng-hảo tâm không sáng rõ, sau 21 ngày mới nhìn thấy rõ ràng. 聞眾音聲皆演妙法。遊歷十方供養諸佛。 Văn chúng âm thanh giai diễn Diệu Pháp, du lịch thập phương cúng dưỡng chư Phật. Nghe các âm thanh đều diễn thuyết Diệu Pháp, du hành tới mười phương cúng dưỡng các Phật. 於諸佛前聞甚深法。 Ư chư Phật tiền văn thậm thâm Pháp. Ở trước các Phật nghe Pháp thâm sâu. 經三小劫得百法明門 , 住歡喜地。是名上品下生者。 Kinh tam Tiểu-kiếp đắc bách Pháp-minh môn, trụ Hoan-hỉ địa. Thị danh thượng phẩm hạ sinh giả. Qua 3 Tiểu-kiếp (50,40 triệu năm) được trí tuệ ở địa vị Bồ-tát bậc 1, Hoan-hỉ địa Bồ-tát. Tên là sinh phẩm cuối bậc cao nhất. 是名上輩生想 , 名第十四觀。作是觀者名為正觀。 Thị danh thượng bối sinh tưởng, danh đệ thập tứ quan. Tác thị quan giả danh vi chính quan. Tên là tưởng nhớ sinh phẩm bậc cao nhất, tên là quan sát thứ 14. Quan sát như thế tên là quan sát đúng. 若他觀者名為邪觀。 Nhược tha quan giả danh vi tà quan. Nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 中品上生者。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Trung phẩm thượng sinh giả. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Sinh phẩm đầu bậc trung bình. 若有眾生受持五戒 , 持八戒齋 , 修行諸戒。 Nhược hữu chúng sinh thụ trì Ngũ-giới, trì Bát-giới trai, tu hành chư giới. Nếu có chúng sinh nhận giữ 5 giới, giữ 8 trai giới, tu hành các Giới hạnh. 不造五逆 , 無眾過惡 , 以此善根。 Bất tạo ngũ nghịch, vô chúng quá ác, dĩ thử thiện Căn. Không tạo ngũ nghịch, không tạo bất kỳ ác nào, dùng Căn thiện này. 迴向願求生於西方極樂世界。行者臨命終時。 Hồi hướng nguyện cầu sinh ư Tây phương Cực-lạc Thế giới. Hành giả lâm mệnh chung thời. Hồi hướng nguyện được sinh ở Tây phương Cực-lạc Thế giới. Họ lúc sắp bỏ mệnh. 阿彌陀佛與諸比丘眷屬圍繞。 A Di Đà Phật dữ chư Tì-kheo quyến thuộc vi nhiễu. A Di Đà Phật và các Tì-kheo quyến thuộc vây quanh. 放金色光至其人所 , 演說苦空無常無我。 Phóng kim sắc quang chí kỳ nhân sở, diễn thuyết khổ không Vô-thường Vô-ngã. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 47 Phóng quang sắc vàng tới nơi ở của người đó, diễn thuyết Khổ Rỗng không Biến đổi Không có bản thân. 讚歎出家得離眾苦。行者見已心大歡喜。 Tán thán xuất gia đắc ly chúng khổ. Hành giả kiến dĩ tâm đại hoan hỉ. Ca ngợi xuất gia được thoát các khổ. Họ nhìn thấy rồi tâm rất vui mừng. 自見己身坐蓮花臺 , 長跪合掌為佛作禮。 Tự kiến kỷ thân tọa liên hoa đài, trường quỵ hợp chưởng vị Phật tác lễ. Bản thân tự được ngồi đài hoa Sen, chắp tay quỳ lâu vì Phật đỉnh lễ. 未舉頭頃即得往生極樂世界 , 蓮花尋開。 Vị cử đầu khoảnh tức đắc vãng sinh Cực-lạc Thế giới, liên hoa tầm khai. Khoảnh khắc chưa kịp ngước lên tức thì được vãng sinh Cực-lạc Thế giới, hoa Sen đang mở. 當華敷時 ,聞眾音聲讚歎四諦 , 應時即得阿羅漢道。 Đương hoa phu thời, văn chúng âm thanh tán thán Tứ-đế, ứng thời tức đắc A-la-hán Đạo. Lúc hoa Sen đang mở, nghe các âm thanh ca ngợi Tứ-đế, đúng dịp tức thì được Đạo A-la-hán. 三明六通具八解脫。是名中品上生者。 Tam-minh Lục-thông cụ Bát Giải-thoát. Thị danh trung phẩm thượng sinh giả. Ba minh 6 Thần thông đủ 8 Giải-thoát. Tên đó là sinh phẩm đầu bậc trung bình. 中品中生者。若有眾生 , 若一日一夜持八戒齋。 Trung phẩm trung sinh giả : Nhược hữu chúng sinh, nhược nhất nhật nhất dạ trì Bát-giới trai. Sinh phẩm giữa bậc trung bình : Nếu có chúng sinh, nếu một ngày một đêm giữ 8 Trai giới. 若一日一夜持沙彌戒。若一日一夜持具足戒。 Nhược nhất nhật nhất dạ trì Sa-di giới. Nhược nhất nhật nhất dạ trì Cụ-túc giới. Nếu một ngày một đêm giữ 10 Giới thiện. Hoặc một ngày một đêm giữ Cụ-túc Giới. 威儀無缺。以此功德 , 迴向願求生極樂國。 Uy nghi vô khuyết. Dĩ thử công Đức, hồi hướng nguyện cầu sinh Cực-lạc quốc. Uy nghi đầy đủ. Dùng công Đức này, hồi hướng nguyện được sinh nước Cực-lạc. 戒香薰修 , 如此行者命欲終時。 Giới hương huân tu, như thử hành giả mệnh dục chung thời. Tu Giới hương thơm, như thế người này lúc sắp bỏ mệnh. 見阿彌陀佛與諸眷屬放金色光。 Kiến A Di Đà Phật dữ chư quyến thuộc phóng kim sắc quang. Được A Di Đà Phật và các quyến thuộc phóng quang sắc vàng. 持七寶蓮花至行者前 , 行者自聞空中有聲。讚言 : 善男子 ! Trì thất bảo liên hoa chí hành giả tiền, hành giả tự văn không trung hữu thanh. Tán ngôn: Thiện nam tử ! Cầm hoa Sen bảy báu tới trước Họ, Họ tự nghe trong khoảng không có âm thanh. Khen rằng : Ngài nam thiện ! 如汝善人 , 隨順三世諸佛教故。我來迎汝。 Như Nhữ thiện nhân, tùy thuận Tam-thế chư Phật giáo cố. Ngã lai nghênh Nhữ. Người thiện như Ngài, vì thuận theo giáo huấn của Ba đời các Phật. Ta tới đón tiếp Ngài. 行者自見坐蓮花上 , 蓮花即合。 Hành giả tự kiến tọa liên hoa thượng, liên hoa tức hợp. Họ tự được ngồi trên hoa Sen, hoa Sen tức thì khép lại. 生於西方極樂世界 , 在寶池中。經於七日蓮花乃敷。 Sinh ư Tây phương Cực-lạc Thế giới, tại bảo trì trung. Kinh ư thất nhật liên hoa nãi phu. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 48 Sinh ở Tây phương Cực-lạc Thế giới, trong ao Sen báu. Trải qua 7 ngày hoa Sen lại mở. 花既敷已 , 開目合掌讚歎世尊。 Hoa ký phu dĩ, khai mục hợp chưởng tán thán Thế Tôn. Hoa đã mở xong, mở mắt chắp tay ca ngợi Thế Tôn. 聞法歡喜得須陀洹。經半劫已成阿羅漢。 Văn Pháp hoan hỉ đắc Tu-đà-hoàn. Kinh bán Kiếp dĩ thành A-la-hán. Nghe Pháp vui mừng được quả Tu-đà-hoàn. Trải qua nửa Kiếp (8,40 triệu năm) thành A-la-hán. 是名中品中生者。 Thị danh trung phẩm trung sinh giả. Tên đó sinh phẩm giữa bậc trung bình. 中品下生者 : 若有善男子善女人。 Trung phẩm hạ sinh giả : Nhược hữu Thiện nam tử thiện nữ nhân. Sinh phẩm cuối bậc trung bình : Nếu có Thiện nam Tín nữ. 孝養父母行世仁義。此人命欲終時遇善知識。 Hiếu dưỡng Phụ mẫu hành thế nhân nghĩa. Thử nhân mệnh dục chung thời ngộ thiện Tri thức. Hiếu dưỡng Cha mẹ hành nhân nghĩa ở đời. Người này lúc sắp bỏ mệnh gặp Tri thức thiện. 為其廣說阿彌陀佛國土樂事。 Vị kỳ quảng thuyết A Di Đà Phật quốc thổ lạc sự. Vì người đó nói về việc vui ở Đất nước của A Di Đà Phật. 亦說法藏比丘四十八大願 , 聞此事已尋即命終。 Diệc thuyết Pháp-tạng Tì-kheo tứ thập bát Đại nguyện, văn thử sự dĩ tầm tức mệnh chung. Cũng nói 48 Đại nguyện của Pháp-tạng Tì-kheo, nghe xong việc này đúng lúc tức thì bỏ mệnh. 譬如壯士屈伸臂頃 , 即生西方極樂世界。 Thí như tráng sĩ khuất thân tý khoảnh, tức sinh Tây phương Cực-lạc Thế giới. Ví như tráng sĩ duỗi thẳng chân tay, tức thời sinh Tây phương Cực-lạc Thế giới. 生經七日遇觀世音及大勢至。 Sinh kinh thất nhật ngộ Quan Thế Âm cập Đại Thế Chí. Sinh qua 7 ngày gặp được Quan Thế Âm và Đại Thế Chí. 聞法歡喜得須陀洹。過一小劫成阿羅漢。 Văn Pháp hoan hỉ đắc Tu-đà-hoàn. Quá nhất Tiểu-kiếp thành A-la-hán. Nghe Pháp vui mừng được quả Tu-đà-hoàn. Qua một Tiểu-kiếp thành A-la-hán. 是名中品下生者。是名中輩生想 , 名第十五觀。 Thị danh trung phẩm hạ sinh giả. Thị danh trung bối sinh tưởng, danh đệ thập ngũ quan. Tên là sinh phẩm cuối bậc trung bình. Tên đó là tưởng nhớ sinh bậc trung bình, tên là quan sát thứ 15. 作是觀者名為正觀 , 若他觀者名為邪觀。 Tác thị quan giả danh vi chính quan, nhược tha quan giả danh vi tà quan. Làm quan sát đótên là quan sát đúng, nếu quan sát khác đi tên là quan sát sai lệch. 佛告阿難及韋提希 : 下品上生者。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Hạ phẩm thượng sinh giả. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Sinh phẩm đầu bậc cuối cùng. 或有眾生作眾惡業 , 雖不誹謗方等經典。 Hoặc hữu chúng sinh tác chúng ác nghiệp, tuy bất phỉ báng phương đẳng Kinh điển. Nếu có chúng sinh tạo tác các nghiệp ác, tuy không phỉ báng Kinh điển Bình đẳng. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 49 如此愚人 , 多造惡法無有慚愧。 Như thử ngu nhân, đa tạo ác pháp vô hữu tàm quý. Như người ngu này, tạo nhiều kiểu ác không có xấu hổ. 命欲終時遇善知識 , 為讚大乘十二部經首題名⫿。 Mệnh dục chung thời ngộ thiện Tri thức, vị tán Đại-thừa thập nhị bộ Kinh thủ đề danh tự. Lúc mệnh sắp hết gặp được Tri thức thiện, vì ca ngợi Đại-thừa tên hiệu 12 Bộ Kinh. 以聞如是諸經名故 , 除却千劫極重惡業。 Dĩ văn như thị chư Kinh danh cố, trừ khước thiên Kiếp cực trọng ác Nghiệp. Do nghe được tên hiệu các Kinh như thế, trừ bỏ được Nghiệp ác cực nặng của nghìn Kiếp. 智者復教合掌叉手 , 稱南無阿彌佛。 Trí giả phục giáo hợp chưởng xoa thủ, xưng Nam mô A Di Đà Phật. Người Trí lại dạy chắp tay bắt chéo hai bàn tay, đọc tên Nam mô A Di Đà Phật. 稱佛名故 , 除五十億劫生死之罪。爾時彼佛。 Xưng Phật danh cố, trừ ngũ thập ức Kiếp sinh tử chi tội. Nhĩ thời bỉ Phật. Do đọc tên hiệu Phật, tiêu trừ tội sinh chết của 50 triệu Kiếp. Khi ấy Phật đó. 即遣化佛化觀世音化大勢至 , 至行者前。 Tức khiển hóa Phật hóa Quan Thế Âm hóa Đại Thế Chí, chí hành giả tiền. Tức thì sai khiến hoá Phật hóa Quan Thế Âm hóa Đại Thế Chí, tới trước Họ. 讚言 : 善哉 ! 善男子 ! 汝稱佛名故諸罪消滅。 Tán ngôn : Thiện tai ! Thiện nam tử ! Nhữ xưng Phật danh cố chư tội tiêu diệt. Khen nói rằng : Thiện thay ! Ngài nam thiện ! Ngài do đọc tên hiệu Phật các tội tiêu diệt. 我來迎汝 , 作是語已。 Ngã lai nghênh Nhữ, tác thị ngữ dĩ. Ta tới đón Ngài, làm lời nói đó xong. 行者即見化佛光明遍滿其室。見已歡喜即便命終 , 乘寶蓮花。 Hành giả tức kiến hóa Phật Quang-minh biến mãn kỳ thất. Kiến dĩ hoan hỉ tức tiện mệnh chung, thừa bảo liên hoa. Họ tức thời nhìn được Quang sáng của hoá Phật biến ra đầy phòng ở của mình. Nhìn thấy rồi vui mừng tức thì liền bỏ mệnh, ngồi hoa Sen báu. 隨化佛後生寶池中。經七七日蓮花乃敷。 Tùy hóa Phật hậu sinh Bảo-trì trung. Kinh thất thất nhật liên hoa nãi phu. Theo sau hoá Phật sinh trong ao báu. Qua 49 ngày hoa Sen mới mở. 當花敷時 , 大悲觀世音菩薩及大勢至菩薩。 Đương hoa phu thời, Đại Bi Quan Thế Âm Bồ-tát cập Đại Thế Chí Bồ-tát. Khi hoa đang mở, Đại Bi Quan Thế Âm Bồ-tát và Đại Thế Chí Bồ-tát. 放大光明住其人前 , 為說甚深十二部經。 Phóng đại Quang-minh trụ kỳ nhân tiền, vị thuyết thậm thâm thập nhị bộ Kinh. Phóng Quang sáng lớn ở trước người đó, vì thuyết thâm sâu12 Bộ Kinh. 聞已信解發無上道心。經十小劫 , 具百法明門。 Văn dĩ tín giải phát Vô-thượng Đạo tâm. Kinh thập Tiểu-kiếp, cụ bách Pháp-minh môn, Nghe xong tin hiểu phát tâm Đạo Bình đẳng. Qua 10 Tiểu-kiếp, đầy đủ trí tuệ bắt đầu nhập vào Đạo Bồ-tát. 得入初地。是名下品上生者。 Đắc nhập Sơ-địa. Thị danh hạ phẩm thượng sinh giả. Được Hoan-hỉ địa Bồ-tát. Tên đó là sinh phẩm đầu bâc cuối cùng. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 50 得聞佛名法名及聞僧名 , 聞三寶名即得往生。 Đắc văn Phật danh Pháp danh cập văn Tăng danh, văn Tam-bảo danh tức đắc vãng sinh. Được nghe tên Phật tên Pháp và nghe tên Tăng, nghe tên Tam-bảo tức thì được vãng sinh. 佛告阿難及韋提希 : 下品中生者 , 或有眾生。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Hạ phẩm trung sinh giả, hoặc hữu chúng sinh. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Sinh phẩm giữa bậc cuối cùng, nếu có chúng sinh. 毀犯五戒八戒及具足戒 , 如此愚人。 Hủy phạm Ngũ-giới Bát-giới cập Cụ-túc-giới, như thử ngu nhân. Huỷ hoại vi phạm 5 Giới 8 Giới và Cụ-túc-giới, như người ngu này. 偷僧祇物盜現前僧物 , 不淨說法無有慚愧。 Thâu Tăng kỳ vật đạo hiện tiền Tăng vật, bất tịnh thuyết Pháp vô hữu tàm quý. Trộm đồ vật của Tăng ngang nhiên cướp vật của Tăng, nói Pháp không Thanh tịnh không có xấu hổ. 以諸惡法而自莊嚴。如此罪人 , 以惡業故應墮地獄。 Dĩ chư ác pháp nhi tự trang nghiêm. Như thử tội nhân, dĩ ác nghiệp cố ứng đọa Địa-ngục. Dùng các việc ác mà tự trang nghiêm. Người tội như thế, do tạo Nghiệp ác phải đoạ Địa-ngục. 命欲終時 , 地獄眾火一時俱至。 Mệnh dục chung thời, Địa-ngục chúng hỏa nhất thời câu chí. Lúc sắp bỏ mệnh, các lửa Địa-ngục cùng lúc đều tới. 遇善知識以大慈悲。即為讚說阿彌陀佛十力威德。 Ngộ thiện Tri-thức dĩ Đại Từ Bi, tức vi tán thuyết A Di Đà Phật Thập-lực Uy Đức. Gặp Tri thức thiện dùng Đại Từ Bi, tức thời ca ngợi nói Uy Đức mười Lực của A Di Đà Phật. 廣讚彼佛光明神力。亦讚戒定慧解脫解脫知見。 Quảng tán bỉ Phật Quang-minh thần lực. Diệc tán Giới-Định-Tuệ Giải-thoát Giải-thoát Tri-kiến. Khen ngợi rộng khắp Quang sáng Thần lực của Phật đó. Cũng khen ngợi Giới, Định, Tuệ, Giải thoát, Giải thoát Thấy biết. 此人聞已除八十億劫生死之罪。地獄猛火化為涼風 , 吹諸天華。 Thử nhân văn dĩ trừ bát thập ức Kiếp sinh tử chi tội. Địa-ngục mãnh hỏa hóa vi lương phong, xuy chư Thiên hoa. Người này nghe xong trừ diệt tội sinh chết của 80 triệu Kiếp. Lửa mạnh Địa-ngục hoá thành gió mát, thổi các hoa Trời. 華上皆有化佛菩薩 , 迎接此人。 Hoa thượng giai hữu hóa Phật Bồ-tát, nghênh tiếp thử nhân. Trên hoa đều có hoá Phật Bồ-tát, nghênh tiếp người này. 如一念頃 , 即得往生七寶池中蓮花之內。 Như nhất niệm khoảnh, tức đắc vãng sinh thất bảo trì trung liên hoa chi nội. Chỉ trong khoảnh khắc, tức thì được vãng sinh trong hoa Sen ở trong ao bảy báu. 經於六劫蓮花乃敷當華敷時 , 觀世音大勢至。 Kinh ư lục Kiếp liên hoa nãi phu đương hoa phu thời, Quan Thế Âm Đại Thế Chí. Trải qua 6 Kiếp ở trong hoa Sen, đương lúc hoa mở, Quan Thế Âm Đại Thế Chí. 以梵音聲安慰彼人 , 為說大乘甚深經典。 Dĩ Phạn âm thanh an uý bỉ nhân, vị thuyết Đại-thừa thậm thâm Kinh điển. Dùng tiếng Phạn an ủi người đó, vì thuyết Đại thừa Kinh điển thâm sâu. 聞此法已 , 應時即發無上道心。是名下品中生者。 Văn thử Pháp dĩ, ứng thời tức phát Vô-thượng Đạo tâm. Thị danh hạ phẩm trung sinh giả. Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 51 Nghe Pháp này xong, đúng dịp tức thì phát tâm Đạo Bình đẳng. Tên đó là sinh phẩm giữa bậc cuối cùng. 佛告阿難及韋提希 : 下品下生者。 Phật cáo A-nan cập Vi-đề-hi : Hạ phẩm hạ sinh giả. Phật bảo A-nan và Vi-đề-hi : Sinh phẩm cuối bậc cuối cùng. 或有眾生作不善業五逆十惡 , 具諸不善。 Hoặc hữu chúng sinh tác bất thiện nghiệp ngũ nghịch thập ác, cụ chư bất thiện. Nếu có chúng sinh tạo tác Nghiệp không thiện ngũ nghịch mười ác, đủ các việc không thiện. 如此愚人以惡業故應墮惡道。 Như thử ngu nhân dĩ ác nghiệp cố ứng đọa Ác-đạo. Như người ngu này do dùng Nghiệp ác, phải đọa Đường dữ. 經歷多劫受苦無窮。如此愚人臨命終時。 Kinh lịch đa Kiếp thụ khổ vô cùng. Như thử ngu nhân lâm mệnh chung thời. Trải qua nhiều Kiếp nhận vô cùng khổ. Như người ngu này lúc sắp bỏ mệnh. 遇善知識種種安慰為說妙法教令念佛。 Ngộ thiện Tri thức chủng chủng an úy vị thuyết Diệu Pháp giáo linh niệm Phật. Gặp Tri thức thiện an ủi đủ điều vì thuyết Diệu Pháp dạy giúp suy nhớ Phật. 彼人苦逼不遑念佛。善友告言 : 汝若不能念彼佛者。 Bỉ nhân khổ bức bất hoàng niệm Phật. Thiện hữu cáo ngôn : Nhữ nhược bất năng niệm bỉ Phật giả. Người đó bị khổ bức bách không kịp học suy nhớ Phật. Bạn hữu bảo rằng : Ông không thể học suy nhớ Phật đó. 應稱歸命無量壽佛。如是至心令聲不絕。 Ứng xưng quy mệnh Vô Lượng Thọ Phật. Như thị chí tâm linh thanh bất tuyệt. Nên xưng tên quy mệnh Vô Lượng Thọ Phật. Như thế thành tâm đọc tên liên tục. 具足十念稱南無阿彌陀佛。 Cụ túc thập niệm xưng Nam mô A-di-đà Phật. Đầy đủ mười lần đọc tên Nam mô A-di-đà Phật. 稱佛名故, 於念念中 , 除八十億劫生死之罪。 Xưng Phật danh cố, ư niệm niệm trung, trừ bát thập ức Kiếp sinh tử chi tội. Do đọc tên Phật, trong từng lần đọc, trừ diệt tội sinh chết của 80 triệu Kiếp. 命終之時見金蓮花猶如日輪住其人前。 Mệnh chung chi thời kiến kim liên hoa do như nhật luân trụ kỳ nhân tiền. Lúc sắp bỏ mệnh nhìn thấy hoa Sen bằng vàng giống như mặt Trời ở trước người đó. 如一念頃即得往生極樂世界。 Như nhất niệm khoảnh tức đắc vãng sinh Cực-lạc Thế giới. Chỉ trong khoảnh khắc tức thì được vãng sinh Cực-lạc Thế giới. 於蓮花中滿十二大劫 , 蓮花方開當花敷時。 Ư liên hoa trung mãn thập nhị Đại-kiếp, liên hoa phương khai đương hoa phu thời. Ở trong hoa Sen đủ 12 Đại Kiếp (16,13 tỉ năm), hoa Sen lại mở, đương lúc hoa mở. 觀世音大勢至以大悲音聲。 Quan Thế Âm Đại Thế Chí dĩ Đại Bi âm thanh. Quan Thế Âm Đại Thế Chí dùng Đại Bi âm thanh. 即為其人廣說實相除滅罪法。聞已歡喜 , 應時即發菩提之心。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 52 Tức vị kỳ nhân quảng thuyết Thực-tướng trừ diệt tội Pháp. Văn dĩ hoan hỉ, ứng thời tức phát Bồđề chi tâm. Tức thời vì người đó nói rộng khắp Thực-tướng trừ diệt tội Pháp. Nghe xong vui vẻ đúng dịp tức thì phát tâm Bồ-đề. 是名下品下生者。是名下輩生想 , 名第十六觀。 Thị danh hạ phẩm hạ sinh giả. Thị danh hạ bối sinh tưởng, danh đệ thập lục quan. Tên đó là sinh phẩm cuối bậc cuối cùng. Tên đó là tưởng nhớ sinh bậc cuối, tên là quan sát thứ 16. 爾時世尊說是語時 , 韋提希與五百侍女。 Nhĩ thời Thế Tôn thuyết thị ngữ thời, Vi-đề-hi dữ ngũ bách thị nữ. Khi đó Thế Tôn lúc nói lời này, Vi-đề-hi cùng với 500 Cung nữ. 聞佛所說 , 應時即見極樂世界廣長之相。 Văn Phật sở thuyết, ứng thời tức kiến Cực-lạc Thế giới quảng trường chi tướng. Nghe được Phật nói, cùng lúc tức thì nhìn thấy hình ảnh rộng lớn của Cực-lạc Thế giới. 得見佛身及二菩薩 , 心生歡喜歎未曾有。 Đắc kiến Phật thân cập nhị Bồ-tát, tâm sinh hoan hỉ thán vị tằng hữu. Được nhìn thấy thân Phật và hai Bồ-tát, tâm sinh vui mừng ngợi khen chưa từng có. 豁然大悟得無生忍。 Khoát nhiên đại ngộ đắc Vô-sinh nhẫn. Thông suốt giác ngộ lớn được Nhẫn Không sinh. 五百侍女發阿耨多羅三藐三菩提心 , 願生彼國。 Ngũ bách thị nữ phát A-nậu-đa-la tam-miệu-tam Bồ-Đề tâm, nguyện sinh bỉ quốc. 500 Cung nữ phát tâm Bình đẳng Bồ-đề, nguyện sinh ở nước đó. 世尊悉記皆當往生 , 生彼國已 , 獲得諸佛現前三昧。 Thế Tôn tất ký giai đương vãng sinh, sinh bỉ quốc dĩ, hoạch đắc chư Phật hiện tiền Tam-muội. Thế Tôn ghi nhận tất cả, đều đang vãng sinh, sinh nước đó xong, ở trước các Phật thu được Tammuội. 無量諸天發無上道心。 Vô lượng chư Thiên phát Vô-thượng Đạo tâm. Vô lượng các Trời phát tâm Đạo Bình đẳng. 爾時阿難 , 即從座起前白佛言 : 世尊 ! Nhĩ thời A-nan, tức tòng tòa khởi tiền bạch Phật ngôn : Thế Tôn ! Khi đó A-nan, tức thời rời khỏi chỗ ngồi tiến về phía trước bạch nói rằng : Thế Tôn ! 當何名此經。此法之要當云何受持。佛告阿難 : Đương hà danh thử Kinh ? Thử Pháp chi yếu đương vân hà thụ trì ? Phật bảo A-nan : Kinh này cần gọi tên ra sao ? Cốt yếu của Pháp này cần nhận giữ như thế nào ? Phật bảo A-nan : 此經名 : 觀極樂國土無量壽佛觀世音菩薩大勢至菩薩 , 亦名淨除業障生諸佛前。 Thử Kinh danh : Quan Cực-Lạc quốc thổ Vô Lượng Thọ Phật Quan Thế Âm Bồ-tát Đại Thế Chí Bồ-tát, diệc danh Tịnh trừ nghiệp chướng sinh chư Phật tiền. Tên của Kinh này : Quan sát Cực-Lạc Thế giới của Vô Lượng Thọ Phật Quan Thế Âm Bồ-tát Đại Thế Chí Bồ-tát, cũng có tên Trừ sạch nghiệp chướng sinh trước các Phật. 汝等受持無令忘失。行此三昧者。 Nhữ đẳng thụ trì vô linh vong thất. Hành thử Tam-muội giả. Các Ngài nhận giữ không được phép quên mất. Tu hành Tam-muội này. 現身得見無量壽佛及二大士。若善男子及善女人。 Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh 53 Hiện thân đắc kiến Vô Lượng Thọ Phật cập nhị Đại-sĩ. Nhược Thiện nam tử cập thiện nữ nhân. Thân hiện nay được nhìn thấy Vô Lượng Thọ Phật cùng với 2 Đại-sĩ. Nếu Thiện nam Tín nữ. 但聞佛名二菩薩名 , 除無量劫生死之罪。 Đãn văn Phật danh nhị Bồ-tát danh, trừ vô lượng Kiếp sinh tử chi tội. Chỉ nghe tên hiệu Phật tên hiệu 2 Bồ-tát, trừ diệt tội sinh chết của vô lượng Kiếp. 何況憶念。若念佛者。當知此人即是人中芬陀利花。 Hà huống ức niệm. Nhược niệm Phật giả, đương tri thử nhân tức thị nhân trung Phân-đà-lợi hoa. Huống chi suy nhớ lại. Nếu suy nhớ Phật, nên biết người này tức là người hiếm có. 觀世音菩薩大勢至菩薩 , 為其勝友。 Quan Thế Âm Bồ-tát Đại Thế Chí Bồ-tát, vi kỳ thắng hữu. Quan Thế Âm Bồ-tát Đại Thế Chí Bồ-tát, là bạn hữu của họ. 當坐道場生諸佛家。 Đương tọa Đạo-tràng sinh chư Phật gia. Đang ngồi Đạo-tràng sinh trong gia đình Phật. 佛告阿難 : 汝好持是語。 Phật cáo A-nan : Nhữ hảo trì thị ngữ. Phật bảo A-nan : Ngài giữ kỹ lời nói đó. 持是語者即是持無量壽佛名。佛說此語時 , 尊者目連。 Trì thị ngữ giả tức thị trì Vô Lượng Thọ Phật danh. Phật thuyết thử ngữ thời, Tôn-Giả Mục liên. Người giữ lời nói đó tức là giữ tên hiệu Vô Lượng Thọ Phật. Khi Phật nói lời này, Tôn-giả Mụcliên. 尊者阿難及韋提希等。聞佛所說 , 皆大歡喜。 Tôn-Giả A-nan cập Vi-đề-hi đẳng. Văn Phật sở thuyết, giai đại hoan hỉ. Tôn-Giả A-nan cùng với Vi-đề-hi. Nghe được Phật nói đều rất vui mừng. 爾時世尊 , 足步虛空還耆闍崛山。 Nhĩ thời Thế Tôn, túc bộ hư không hoàn Kỳ-xà-Quật sơn. Khi đó Thế Tôn đi bộ trong khoảng không trở lại núi Kỳ-xà-Quật. 爾時阿難 , 廣為大眾說如上事。 Nhĩ thời A-nan, quảng vị Đại chúng thuyết như thượng sự. Khi đó A-nan, vì Đại chúng khắp nơi nói lại việc trên. 無量人天龍神夜叉 , 聞佛所說皆大歡喜禮佛而退。 Vô lượng nhân Thiên Long Thần Dạ-xoa, văn Phật sở thuyết giai đại hoan hỉ lễ Phật nhi thoái. Vô lượng Trời Người Rồng Thần Dạ-xoa, nghe được Phật nói đều rất vui mừng lễ Phật và ra đi. 佛說觀無量壽佛經 Phật thuyết Quan Vô Lượng Thọ Phật Kinh. Phật nói Kinh Quan sát Vô Lượng Thọ Phật.
%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%% TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.daitangvietnam.com Nguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm. Phật Tử Bùi Đức Huề dịch 2/2009. %%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
==藥師琉璃光如來本願功德經==
藥師琉璃光如來本願功德經Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bổn Nguyện công đức Kinh
大唐三藏法師玄奘奉　詔譯Đại Đường Tam tạng Pháp sư huyền Huyền Tráng 　chiếu dịch
如是我聞。như thị ngã văn 。
一時薄伽梵遊化諸國至廣嚴城住樂音樹下。與大苾芻眾八千人俱。nhất thời Bạc Già Phạm du hóa chư quốc chí Quảng nghiêm thành trụ/trú nhạc âm thọ hạ 。dữ Đại Bí-sô chúng bát thiên nhân câu 。
菩薩摩訶薩三萬六千。Bồ-Tát Ma-ha-tát tam vạn lục thiên 。
及國王大臣婆羅門居士。天龍藥叉人非人等。cập Quốc Vương đại thần Bà-la-môn Cư-sĩ 。Thiên Long dược xoa nhân phi nhân đẳng 。
無量大眾恭敬圍繞而為說法。vô lượng Đại chúng cung kính vây quanh nhi vi thuyết Pháp 。
爾時曼殊室利法王子。nhĩ thời Mạn thù thất lợi pháp vương tử 。
承佛威神從座而起偏袒一肩右膝著地。thừa Phật uy thần tùng tọa nhi khởi Thiên đản nhất kiên hữu tất trước địa 。
向薄伽梵曲躬合掌白言。世尊。hướng Bạc Già Phạm khúc cung hợp chưởng bạch ngôn 。Thế Tôn 。
惟願演說如是相類諸佛名號及本大願殊勝功德。令諸聞者業障銷除。duy nguyện diễn thuyết như thị tướng loại chư Phật danh hiệu cập bổn đại nguyện thù thắng công đức 。lệnh chư văn giả nghiệp chướng tiêu trừ 。
為欲利樂像法轉時諸有情故。vi/vì/vị dục lợi lạc tượng Pháp chuyển thời chư hữu tình cố 。
爾時世尊讚曼殊室利童子言。nhĩ thời Thế Tôn tán Mạn thù thất lợi Đồng tử ngôn 。
善哉善哉曼殊室利。Thiện tai thiện tai Mạn thù thất lợi 。
汝以大悲勸請我說諸佛名號本願功德。為拔業障所纏有情。nhữ dĩ đại bi khuyến thỉnh ngã thuyết chư Phật danh hiệu Bổn Nguyện công đức 。vi/vì/vị bạt nghiệp chướng sở triền hữu tình 。
利益安樂像法轉時諸有情故。汝今諦聽極善思惟。lợi ích an lạc tượng Pháp chuyển thời chư hữu tình cố 。nhữ kim đế thính cực thiện tư duy 。
當為汝說。曼殊室利言。唯然願說。đương vi nhữ 。Mạn thù thất lợi ngôn 。duy nhiên nguyện thuyết 。
我等樂聞佛告曼殊室利。ngã đẳng lạc văn Phật cáo Mạn thù thất lợi 。
東方去此過十殑伽沙等佛土。有世界名淨琉璃。Đông phương khứ thử quá/qua thập căn già sa đẳng Phật thổ 。hữu thế giới danh tịnh lưu ly 。
佛號藥師琉璃光如來應正等覺明行圓滿善逝世間解無上丈Phật hiệu Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác Minh Hạnh viên mãn Thiện-Thệ Thế-gian-giải vô thượng trượng
夫調御士天人師佛薄伽梵。曼殊室利。phu điều ngự sĩ Thiên Nhân Sư Phật Bạc Già Phạm 。Mạn thù thất lợi 。
彼佛世尊藥師琉璃光如來。bỉ Phật Thế tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai 。
本行菩薩道時發十二大願。令諸有情所求皆得。bổn hạnh/hành/hàng Bồ Tát đạo thời phát thập nhị Đại nguyện 。lệnh chư hữu tình sở cầu giai đắc 。
第一大願。đệ nhất đại nguyện 。
願我來世得阿耨多羅三藐三菩提時。自身光明熾然。nguyện ngã lai thế đắc A-nậu-đa-la tam-miệu-tam Bồ-đề thời 。tự thân quang minh sí nhiên 。
照曜無量無數無邊世界。chiếu diệu vô lượng vô số vô biên thế giới 。
以三十二大丈夫相八十隨好莊嚴其身。令一切有情如我無異。dĩ tam thập nhị đại trượng phu tướng bát thập tùy hảo trang nghiêm kỳ thân 。lệnh nhất thiết hữu tình như ngã vô dị 。
第二大願。願我來世得菩提時。đệ nhị đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。
身如琉璃內外明徹淨無瑕穢。光明廣大功德巍巍。thân như lưu ly nội ngoại minh triệt tịnh vô hà uế 。quang minh quảng đại công đức nguy nguy 。
身善安住焰網莊嚴過於日月。thân thiện an trụ diệm võng trang nghiêm quá/qua ư nhật nguyệt 。
幽冥眾生悉蒙開曉。隨意所趣作諸事業。u minh chúng sanh tất mông khai hiểu 。tùy ý sở thú tác chư sự nghiệp 。
第三大願。願我來世得菩提時。đệ tam đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。
以無量無邊智慧方便。令諸有情皆得無盡。dĩ vô lượng vô biên trí tuệ phương tiện 。lệnh chư hữu tình giai đắc vô tận 。
所受用物。莫令眾生有所乏少。sở thọ dụng vật 。mạc lệnh chúng sanh hữu sở phạp thiểu 。
第四大願。願我來世得菩提時。đệ tứ đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。
若諸有情行邪道者。悉令安住菩提道中。nhược/nhã chư hữu tình hạnh/hành/hàng tà đạo giả 。tất lệnh an trụ Bồ-đề đạo trung 。
若行聲聞獨覺乘者。皆以大乘而安立之。nhược/nhã hạnh/hành/hàng thanh văn độc giác thừa giả 。giai dĩ Đại-Thừa nhi an lập chi 。
第五大願。願我來世得菩提時。đệ ngũ đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。
若有無量無邊有情。於我法中修行梵行。nhược hữu vô lượng vô biên hữu tình 。ư ngã pháp trung tu hành phạm hạnh 。
一切皆令得不缺戒具三聚戒。nhất thiết giai lệnh đắc bất khuyết giới cụ tam tụ giới 。
設有毀犯聞我名已。還得清淨不墮惡趣。thiết hữu hủy phạm văn ngã danh dĩ 。hoàn đắc thanh tịnh bất đọa ác thú 。
第六大願。願我來世得菩提時。若諸有情。đệ lục đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。nhược/nhã chư hữu tình 。
其身下劣諸根不具。kỳ thân hạ liệt chư căn bất cụ 。
醜陋頑愚盲聾瘖瘂攣躄背僂白癩癲狂種種病苦。xú lậu ngoan ngu manh lung âm ngọng luyên tích bối lũ bạch lại điên cuồng chủng chủng bệnh khổ 。
聞我名已一切皆得端正黠慧。諸根完具無諸疾苦。văn ngã danh dĩ nhất thiết giai đắc đoan chánh hiệt tuệ 。chư căn hoàn cụ vô chư tật khổ 。
第七大願。願我來世得菩提時。若諸有情。đệ thất đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。nhược/nhã chư hữu tình 。
眾病逼切無救無歸無醫無藥無親無家chúng bệnh bức thiết vô cứu vô quy vô y vô dược vô thân vô gia
貧窮多苦。我之名號一經其耳。bần cùng đa khổ 。ngã chi danh hiệu nhất Kinh kỳ nhĩ 。
眾病悉得除身心安樂。家屬資具悉皆豐足。chúng bệnh tất đắc trừ thân tâm an lạc 。gia chúc tư cụ tất giai phong túc 。
乃至證得無上菩提。nãi chí chứng đắc vô thượng Bồ-đề 。
第八大願。願我來世得菩提時。若有女人。đệ bát đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。nhược hữu nữ nhân 。
為女百惡之所逼惱。極生厭離願捨女身。vi/vì/vị nữ bách ác chi sở bức não 。cực sanh yếm ly nguyện xả nữ thân 。
聞我名已一切皆得轉女成男具丈夫相。văn ngã danh dĩ nhất thiết giai đắc chuyển nữ thành nam cụ trượng phu tướng 。
乃至證得無上菩提。nãi chí chứng đắc vô thượng Bồ-đề 。
第九大願。願我來世得菩提時。令諸有情。đệ cửu đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。lệnh chư hữu tình 。
出魔羂網。解脫一切外道纏縛。xuất ma quyển võng 。giải thoát nhất thiết ngoại đạo triền phược 。
若墮種種惡見稠林。皆當引攝置於正見。nhược/nhã đọa chủng chủng ác kiến trù lâm 。giai đương dẫn nhiếp trí ư chánh kiến 。
漸令修習諸菩薩行速證無上正等菩提。tiệm lệnh tu tập chư Bồ-tát hạnh/hành/hàng tốc chứng Vô thượng chánh đẳng bồ-đề 。
第十大願。願我來世得菩提時。若諸有情。đệ thập đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。nhược/nhã chư hữu tình 。
王法所錄。縲縛鞭撻繫閉牢獄或當刑戮。vương pháp sở lục 。luy phược tiên thát hệ bế lao ngục hoặc đương hình lục 。
及餘無量災難凌辱悲愁煎迫。身心受苦。cập dư vô lượng tai nạn lăng nhục bi sầu tiên bách 。thân tâm thọ khổ 。
若聞我名。以我福德威神力故。nhược/nhã văn ngã danh 。dĩ ngã phước đức uy thần lực cố 。
皆得解脫一切憂苦。giai đắc giải thoát nhất thiết ưu khổ 。
第十一大願。願我來世得菩提時。đệ thập nhất đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。
若諸有情。飢渴所惱。為求食故造諸惡業。nhược/nhã chư hữu tình 。cơ khát sở não 。vi/vì/vị cầu thực/tự cố tạo chư ác nghiệp 。
得聞我名專念受持。đắc văn ngã danh chuyên niệm thọ trì 。
我當先以上妙飲食飽足其身。後以法味。畢竟安樂而建立之。ngã đương tiên dĩ thượng diệu ẩm thực bão túc kỳ thân 。hậu dĩ pháp vị 。tất cánh an lạc nhi kiến lập chi 。
第十二大願。願我來世得菩提時。đệ thập nhị Đại nguyện 。nguyện ngã lai thế đắc Bồ-đề thời 。
若諸有情。貧無衣服。蚊虻寒熱晝夜逼惱。nhược/nhã chư hữu tình 。bần vô y phục 。văn manh hàn nhiệt trú dạ bức não 。
若聞我名專念受持。nhược/nhã văn ngã danh chuyên niệm thọ trì 。
如其所好即得種種上妙衣服。亦得一切寶莊嚴具華鬘塗香鼓樂眾伎。như kỳ sở hảo tức đắc chủng chủng thượng diệu y phục 。diệc đắc nhất thiết bảo trang nghiêm cụ hoa man đồ hương cổ nhạc chúng kỹ 。
隨心所翫皆令滿足。tùy tâm sở ngoạn giai lệnh mãn túc 。
曼殊室利。Mạn thù thất lợi 。
是為彼世尊藥師琉璃光如來應正等覺行菩薩道時所發十二微妙上願。thị vi/vì/vị bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hạnh/hành/hàng Bồ Tát đạo thời sở phát thập nhị vi diệu thượng nguyện 。
復次曼殊室利。phục thứ Mạn thù thất lợi 。
彼世尊藥師琉璃光如來行菩薩道時。所發大願及彼佛土功德莊嚴。bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai hạnh/hành/hàng Bồ Tát đạo thời 。sở phát đại nguyện cập bỉ Phật thổ công đức trang nghiêm 。
我若一劫若一劫餘說不能盡。ngã nhược/nhã nhất kiếp nhược/nhã nhất kiếp dư thuyết bất năng tận 。
然彼佛土一向清淨無有女人。亦無惡趣及苦音聲。nhiên bỉ Phật thổ nhất hướng thanh tịnh vô hữu nữ nhân 。diệc vô ác thú cập khổ âm thanh 。
琉璃為地。金繩界道。lưu ly vi/vì/vị địa 。kim thằng giới đạo 。
城闕宮閣軒窓羅網皆七寶成。亦如西方極樂世界。thành khuyết cung các hiên song la võng giai thất bảo thành 。diệc như Tây phương Cực lạc thế giới 。
功德莊嚴等無差別。於其國中有二菩薩摩訶薩。công đức trang nghiêm đẳng vô sái biệt 。ư kỳ quốc trung hữu nhị Bồ-Tát Ma-ha-tát 。
一名日光遍照。二名月光遍照。nhất danh nhật quang biến chiếu 。nhị danh nguyệt quang biến chiếu 。
是彼無量無數菩薩眾之上首。thị bỉ vô lượng vô số Bồ Tát chúng chi thượng thủ 。
悉能持彼世尊藥師琉璃光如來正法寶藏。tất năng trì bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai chánh pháp bảo tạng 。
是故曼殊室利諸有信心善男子善女人等。應當願生彼佛世界。thị cố Mạn thù thất lợi chư hữu tín tâm Thiện nam tử thiện nữ nhân đẳng 。ứng đương nguyện sanh bỉ Phật thế giới 。
爾時世尊復告曼殊師利童子言。曼殊室利。nhĩ thời Thế Tôn phục cáo mạn thù sư lợi Đồng tử ngôn 。Mạn thù thất lợi 。
有諸眾生。不識善惡唯懷貪悋。hữu chư chúng sanh 。bất thức thiện ác duy hoài tham lẫn 。
不知布施及施果報。愚癡無智闕於信根。bất tri bố thí cập thí quả báo 。ngu si vô trí khuyết ư tín căn 。
多聚財寶勤加守護。見乞者來其心不喜。đa tụ tài bảo cần gia thủ hộ 。kiến khất giả lai kỳ tâm bất hỉ 。
設不獲已而行施時。如割身肉深生痛惜。thiết ất hoạch dĩ nhi hạnh/hành/hàng thí thời 。như cát thân nhục thâm sanh thống tích 。
復有無量慳貪有情。積集資財。phục hưũ vô lượng xan tham hữu tình 。tích tập tư tài 。
於其自身尚不受用。ư kỳ tự thân thượng bất thọ dụng 。
何況能與父母妻子奴婢作使及來乞者。彼諸有情從此命終。hà huống năng dữ phụ mẫu thê tử nô tỳ tác sử cập lai khất giả 。bỉ chư hữu tình tòng thử mạng chung 。
生餓鬼界或傍生趣。sanh ngạ quỷ giới hoặc bàng sanh thú 。
由昔人間曾得暫聞藥師琉璃光如來名故。今在惡趣。暫得憶念彼如來名。do tích nhân gian tằng đắc tạm văn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh cố 。kim tại ác thú 。tạm đắc ức niệm bỉ Như Lai danh 。
即於念時從彼處沒還生人中。tức ư niệm thời tòng bỉ xứ/xử một hoàn sanh nhân trung 。
得宿命念畏惡趣苦不樂欲樂。đắc tú mạng niệm úy ác thú khổ bất lạc/nhạc dục lạc/nhạc 。
好行惠施讚歎施者。一切所有悉無貪惜。hảo hạnh/hành/hàng huệ thí tán thán thí giả 。nhất thiết sở hữu tất vô tham tích 。
漸次尚能以頭目手足血肉身分施來求者。況餘財物。tiệm thứ thượng năng dĩ đầu mục thủ túc huyết nhục thân phần thí lai cầu giả 。huống dư tài vật 。
復次曼殊室利。若諸有情。phục thứ Mạn thù thất lợi 。nhược/nhã chư hữu tình 。
雖於如來受諸學處。而破尸羅。tuy ư Như Lai thọ/thụ chư học xứ 。nhi phá thi-la 。
有雖不破尸羅而破軌則。有於尸羅軌則雖得不壞然毀正見。hữu tuy bất phá thi-la nhi phá quỹ tắc 。hữu ư thi-la quỹ tắc tuy đắc bất hoại nhiên hủy chánh kiến 。
有雖不毀正見而棄多聞於佛所說契hữu tuy bất hủy chánh kiến nhi khí đa văn ư Phật sở thuyết khế
經深義不能解了。有雖多聞而增上慢。Kinh thâm nghĩa bất năng giải liễu 。hữu tuy đa văn nhi tăng thượng mạn 。
由增上慢覆蔽心故。do tăng thượng mạn phước tế tâm cố 。
自是非他嫌謗正法為魔伴黨。如是愚人自行邪見。tự thị phi tha hiềm báng chánh pháp vi/vì/vị ma bạn đảng 。như thị ngu nhân tự hạnh/hành/hàng tà kiến 。
復令無量俱胝有情墮大險坑。此諸有情。phục lệnh vô lượng câu-chi hữu tình đọa Đại hiểm khanh 。thử chư hữu tình 。
應於地獄傍生鬼趣流轉無窮。ưng ư địa ngục bàng sanh quỷ thú lưu chuyển vô cùng 。
若得聞此藥師琉璃光如來名號。便捨惡行修諸善法。nhược/nhã đắc văn thử Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu 。tiện xả ác hành tu chư thiện Pháp 。
不墮惡趣。設有不能捨諸惡行修行善法。bất đọa ác thú 。thiết hữu bất năng xả chư ác hạnh/hành/hàng tu hành thiện Pháp 。
墮惡趣者。以彼如來本願威力。đọa ác thú giả 。dĩ bỉ Như Lai Bổn Nguyện uy lực 。
令其現前暫聞名號。從彼命終還生人趣。lệnh kỳ hiện tiền tạm văn danh hiệu 。tòng bỉ mạng chung hoàn sanh nhân thú 。
得正見精進善調意樂。便能捨家趣於非家如來法中。đắc chánh kiến tinh tấn thiện điều ý lạc 。tiện năng xả gia thú ư phi gia Như Lai Pháp trung 。
受持學處無有毀犯。正見多聞解甚深義。thọ trì học xứ vô hữu hủy phạm 。chánh kiến đa văn giải thậm thâm nghĩa 。
離增上慢不謗正法。不為魔伴。ly tăng thượng mạn bất báng chánh pháp 。bất vi/vì/vị ma bạn 。
漸次修行諸菩薩行速得圓滿。tiệm thứ tu hành chư Bồ-tát hạnh/hành/hàng tốc đắc viên mãn 。
復次曼殊室利。phục thứ Mạn thù thất lợi 。
若諸有情慳貪嫉妬自讚毀他。當墮三惡趣中。無量千歲受諸劇苦。nhược/nhã chư hữu tình xan tham tật đố tự tán hủy tha 。đương đọa tam ác thú trung 。vô lượng thiên tuế thọ/thụ chư kịch khổ 。
受劇苦已。從彼命終來生人間。作牛馬駝驢。thọ/thụ kịch khổ dĩ 。tòng bỉ mạng chung lai sanh nhân gian 。tác ngưu mã Đà lư 。
恒被鞭撻。飢渴逼惱。又常負重隨路而行。hằng bị tiên thát 。cơ khát bức não 。hựu thường phụ trọng tùy lộ nhi hạnh/hành/hàng 。
或得為人生居下賤。hoặc đắc vi/vì/vị nhân sanh cư hạ tiện 。
作人奴婢受他驅役。恒不自在。若昔人中。tác nhân nô tỳ thọ/thụ tha khu dịch 。hằng bất tự tại 。nhược/nhã tích nhân trung 。
曾聞世尊藥師琉璃光如來名號。tằng văn Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu 。
由此善因今復憶念至心歸依以佛神力眾苦解脫。do thử thiện nhân kim phục ức niệm chí tâm quy y dĩ Phật thần lực chúng khổ giải thoát 。
諸根聰利智慧多聞。恒求勝法常遇善友。chư căn thông lợi trí tuệ đa văn 。hằng cầu thắng Pháp thường ngộ thiện hữu 。
永斷魔羂破無明(穀-禾+卵)。vĩnh đoạn ma quyển phá vô minh (cốc -hòa +noãn )。
竭煩惱河解脫一切生老病死憂愁苦惱。kiệt phiền não hà giải thoát nhất thiết sanh lão bệnh tử ưu sầu khổ não 。
復次曼殊室利。phục thứ Mạn thù thất lợi 。
若諸有情好憙乖離更相鬪訟惱亂自他。nhược/nhã chư hữu tình hảo hỉ quai ly cánh tướng đấu tụng não loạn tự tha 。
以身語意造作增長種種惡業。展轉常為不饒益事。互相謀害。dĩ thân ngữ ý tạo tác tăng trưởng chủng chủng ác nghiệp 。triển chuyển thường vi ất nhiêu ích sự 。hỗ tương mưu hại 。
告召山林樹塚等神。cáo triệu sơn lâm thụ/thọ trủng đẳng Thần 。
殺諸眾生取其血肉祭祀藥叉羅剎娑等。sát chư chúng sanh thủ kỳ huyết nhục tế tự dược xoa La-sát sa đẳng 。
書怨人名作其形像以惡呪術而呪咀之。厭媚蠱道呪起屍鬼。thư oán nhân danh tác kỳ hình tượng dĩ ác chú thuật nhi chú trớ chi 。yếm mị cổ đạo chú khởi thi quỷ 。
令斷彼命及壞其身。lệnh đoạn bỉ mạng cập hoại kỳ thân 。
是諸有情若得聞此藥師琉璃光如來名號彼諸惡事悉不能害。thị chư hữu tình nhược/nhã đắc văn thử Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu bỉ chư ác sự tất bất năng hại 。
一切展轉皆起慈心。nhất thiết triển chuyển giai khởi từ tâm 。
利益安樂無損惱意及嫌恨心。各各歡悅於自所受生於喜足。lợi ích an lạc vô tổn não ý cập hiềm hận tâm 。các các hoan duyệt ư tự sở thọ sanh ư hỉ túc 。
不相侵凌互為饒益。bất tướng xâm lăng hỗ vi/vì/vị nhiêu ích 。
復次曼殊室利。phục thứ Mạn thù thất lợi 。
若有四眾苾芻苾芻尼鄔波索迦鄔波斯迦。及餘淨信善男子善女人等。nhược hữu Tứ Chúng Bí-sô Bật-sô-ni ô ba tác ca ô ba tư ca 。cập dư tịnh tín Thiện nam tử thiện nữ nhân đẳng 。
有能受持八分齋戒。hữu năng thọ trì bát phần trai giới 。
或經一年或復三月受持學處。hoặc Kinh nhất niên hoặc phục tam nguyệt thọ trì học xứ 。
以此善根願生西方極樂世界無量壽佛所。聽聞正法而未定者。dĩ thử thiện căn nguyện sanh Tây phương Cực lạc thế giới Vô Lượng Thọ Phật sở 。thính văn chánh pháp nhi vị định giả 。
若聞世尊藥師琉璃光如來名號。nhược/nhã văn Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu 。
臨命終時有八菩薩。乘神通來示其道路。lâm mạng chung thời hữu bát Bồ-tát 。thừa thần thông lai thị kỳ đạo lộ 。
即於彼界種種雜色眾寶華中自然化生。tức ư bỉ giới chủng chủng tạp sắc chúng bảo hoa trung tự nhiên hóa sanh 。
或有因此生於天上。雖生天中而本善根亦未窮盡。hoặc hữu nhân thử sanh ư Thiên thượng 。tuy sanh thiên trung nhi bổn thiện căn diệc vị cùng tận 。
不復更生諸餘惡趣。天上壽盡還生人間。bất phục cánh sanh chư dư ác thú 。Thiên thượng thọ tận hoàn sanh nhân gian 。
或為輪王統攝四洲。hoặc vi/vì/vị luân Vương thống nhiếp tứ châu 。
威德自在安立無量百千有情於十善道。uy đức tự tại an lập vô lượng bách thiên hữu tình ư thập thiện đạo 。
或生剎帝利婆羅門居士大家。多饒財寶倉庫盈溢。hoặc sanh Sát đế lợi Bà-la-môn Cư-sĩ Đại gia 。đa nhiêu tài bảo thương khố doanh dật 。
形相端嚴眷屬具足。聰明智慧。勇健威猛如大力士。hình tướng đoan nghiêm quyến thuộc cụ túc 。thông minh trí tuệ 。dũng kiện uy mãnh như Đại lực sĩ 。
若是女人得聞世尊藥師如來名號至心受持。nhược/nhã thị nữ nhân đắc văn Thế Tôn Dược Sư Như Lai danh hiệu chí tâm thọ trì 。
於後不復更受女身。ư hậu bất phục cánh thọ/thụ nữ thân 。
爾時曼殊室利童子白佛言。nhĩ thời Mạn thù thất lợi Đồng tử bạch Phật ngôn 。
世尊我當誓於像法轉時。以種種方便。Thế Tôn ngã đương thệ ư tượng Pháp chuyển thời 。dĩ chủng chủng phương tiện 。
令諸淨信善男子善女人等得聞世尊藥師琉璃光如來名lệnh chư tịnh tín Thiện nam tử thiện nữ nhân đẳng đắc văn Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh
號。乃至睡中亦以佛名覺悟其耳。hiệu 。nãi chí thụy trung diệc dĩ Phật danh giác ngộ kỳ nhĩ 。
世尊若於此經受持讀誦。或復為他演說開示。Thế Tôn nhược/nhã ư thử Kinh thọ trì đọc tụng 。hoặc phục vi/vì/vị tha diễn thuyết khai thị 。
若自書若教人書。nhược/nhã tự thư nhược/nhã giáo nhân thư 。
恭敬尊重以種種花香塗香末香燒香花鬘瓔珞幡蓋伎樂而為供養。cung kính tôn trọng dĩ chủng chủng hoa hương đồ hương mạt hương thiêu hương hoa man anh lạc phan cái kĩ nhạc nhi vi cúng dường 。
以五色綵作囊盛之。dĩ ngũ sắc thải tác nang thịnh chi 。
掃灑淨處敷設高座而用安處。tảo sái tịnh xứ/xử phu thiết cao tọa nhi dụng an xứ 。
爾時四大天王與其眷屬及餘無量百千天眾。皆詣其所供養守護。nhĩ thời tứ đại thiên vương dữ kỳ quyến thuộc cập dư vô lượng bách thiên Thiên Chúng 。giai nghệ kỳ sở cúng dường thủ hộ 。
世尊若此經寶流行之處。有能受持。Thế Tôn nhược/nhã thử Kinh bảo lưu hạnh/hành/hàng chi xứ/xử 。hữu năng thọ trì 。
以彼世尊藥師琉璃光如來本願功德及聞名號。dĩ bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bổn Nguyện công đức cập văn danh hiệu 。
當知是處無復橫死。亦復不為諸惡鬼神奪其精氣。đương tri thị xứ vô phục hoạnh tử 。diệc phục bất vi/vì/vị chư ác quỷ thần đoạt kỳ tinh khí 。
設已奪者還得如故。身心安樂。thiết dĩ đoạt giả hoàn đắc như cố 。thân tâm an lạc 。
佛告曼殊室利。如是如是如汝所說。Phật cáo Mạn thù thất lợi 。như thị như thị như nhữ sở thuyết 。
曼殊室利。若有淨信善男子善女人等。Mạn thù thất lợi 。nhược hữu tịnh tín Thiện nam tử thiện nữ nhân đẳng 。
欲供養彼世尊藥師琉璃光如來者。dục cúng dường bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai giả 。
應先造立彼佛形像敷清淨座而安處之。ưng tiên tạo lập bỉ Phật hình tượng phu thanh tịnh tọa nhi an xứ/xử chi 。
散種種花燒種種香。以種種幢幡莊嚴其處。tán chủng chủng hoa thiêu chủng chủng hương 。dĩ chủng chủng tràng phan trang nghiêm kỳ xứ/xử 。
七日七夜受持八分齋戒。thất nhật thất dạ thọ trì bát phần trai giới 。
食清淨食澡浴香潔著新淨衣。應生無垢濁心無怒害心。thực/tự thanh tịnh thực/tự táo dục hương khiết trước/trứ tân tịnh y 。ưng sanh vô cấu trược tâm Vô Nộ hại tâm 。
於一切有情起利益安樂慈悲喜捨平等之心。ư nhất thiết hữu tình khởi lợi ích an lạc từ bi hỉ xả bình đẳng chi tâm 。
鼓樂歌讚右繞佛像。cổ nhạc Ca tán hữu nhiễu Phật tượng 。
復應念彼如來本願功德讀誦此經思惟其義演說開示。phục ưng niệm bỉ Như Lai Bổn Nguyện công đức độc tụng thử Kinh tư tánh kỳ nghĩa diễn thuyết khai thị 。
隨所樂求一切皆遂。求長壽得長壽。求富饒得富饒。tùy sở lạc/nhạc cầu nhất thiết giai toại 。cầu trường thọ đắc trường thọ 。cầu phú nhiêu đắc phú nhiêu 。
求官位得官位。求男女得男女。cầu quan vị đắc quan vị 。cầu nam nữ đắc nam nữ 。
若復有人忽得惡夢。見諸惡相或怪鳥來集。nhược/nhã phục hưũ nhân hốt đắc ác mộng 。kiến chư ác tướng hoặc quái điểu lai tập 。
或於住處百怪出現。此人若以眾妙資具。hoặc ư trụ xứ bách quái xuất hiện 。thử nhân nhược/nhã dĩ chúng diệu tư cụ 。
恭敬供養彼世尊藥師琉璃光如來者。cung kính cúng dường bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai giả 。
惡夢惡相諸不吉祥皆悉隱沒不能為患。ác mộng ác tướng chư bất cát tường giai tất ẩn một bất năng vi/vì/vị hoạn 。
或有水火刀毒懸嶮惡象師子虎狼熊羆毒蛇惡蠍蜈蚣hoặc hữu thủy hỏa đao độc huyền hiểm ác tượng sư tử hổ lang hùng bi độc xà ác hiết ngô công
蚰蜓蚊虻等怖。du đình văn manh đẳng bố/phố 。
若能至心憶念彼佛恭敬供養。一切怖畏皆得解脫。nhược/nhã năng chí tâm ức niệm bỉ Phật cung kính cúng dường 。nhất thiết bố úy giai đắc giải thoát 。
若他國侵擾盜賊反亂。憶念恭敬彼如來者亦皆解脫。nhược/nhã tha quốc xâm nhiễu đạo tặc phản loạn 。ức niệm cung kính bỉ Như Lai giả diệc giai giải thoát 。
復次曼殊室利。若有淨信善男子善女人等。phục thứ Mạn thù thất lợi 。nhược hữu tịnh tín Thiện nam tử thiện nữ nhân đẳng 。
乃至盡形不事餘天。nãi chí tận hình bất sự dư Thiên 。
惟當一心歸佛法僧受持禁戒。duy đương nhất tâm quy Phật pháp tăng thọ trì cấm giới 。
若五戒十戒菩薩四百戒苾芻二百五十戒苾芻尼五百戒。nhược/nhã ngũ giới thập giới Bồ Tát tứ bách giới Bí-sô nhị bách ngũ thập giới Bật-sô-ni ngũ bách giới 。
於所受中或有毀犯怖墮惡趣。ư sở thọ trung hoặc hữu hủy phạm bố/phố đọa ác thú 。
若能專念彼佛名號恭敬供養者。必定不受三惡趣生。nhược/nhã năng chuyên niệm bỉ Phật danh hiệu cung kính cúng dường giả 。tất định bất thọ/thụ tam ác thú sanh 。
或有女人臨當產時受於極苦。hoặc hữu nữ nhân lâm đương sản thời thọ/thụ ư cực khổ 。
若能至心稱名禮讚恭敬供養彼如來者。眾苦皆除。nhược/nhã năng chí tâm xưng danh lễ tán cung kính cúng dường bỉ Như Lai giả 。chúng khổ giai trừ 。
所生之子身分具足。形色端正見者歡喜。sở sanh chi tử thân phần cụ túc 。hình sắc đoan chánh kiến giả hoan hỉ 。
利根聰明安隱少病無有非人奪其精氣。lợi căn thông minh an ổn thiểu bệnh vô hữu phi nhân đoạt kỳ tinh khí 。
爾時世尊告阿難言。nhĩ thời Thế Tôn cáo A-nan ngôn 。
如我稱揚彼佛世尊藥師琉璃光如來所有功德。như ngã xưng dương bỉ Phật Thế tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai sở hữu công đức 。
此是諸佛甚深行處難可解了。汝為信不。阿難白言。thử thị chư Phật thậm thâm hành xử nạn/nan khả giải liễu 。nhữ vi/vì/vị tín bất 。A-nan bạch ngôn 。
大德世尊。我於如來所說契經不生疑惑。Đại Đức Thế Tôn 。ngã ư Như Lai sở thuyết khế Kinh bất sanh nghi hoặc 。
所以者何。一切如來身語意業無不清淨。世尊。sở dĩ giả hà 。nhất thiết Như Lai thân ngữ ý nghiệp vô bất thanh tịnh 。Thế Tôn 。
此日月輪可令墮落妙高山王可使傾動。thử nhật nguyệt luân khả lệnh đọa lạc diệu cao sơn Vương khả sử khuynh động 。
諸佛所言無有異也。世尊。chư Phật sở ngôn vô hữu dị dã 。Thế Tôn 。
有諸眾生信根不具。聞說諸佛甚深行處。作是思惟。hữu chư chúng sanh tín căn bất cụ 。văn thuyết chư Phật thậm thâm hành xử 。tác thị tư tánh 。
云何但念藥師琉璃光如來一佛名號便獲爾所vân hà đãn niệm Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai nhất Phật danh hiệu tiện hoạch nhĩ sở
功德勝利。由此不信反生誹謗。công đức thắng lợi 。do thử bất tín phản sanh phỉ báng 。
彼於長夜失大利樂墮諸惡趣流轉無窮。bỉ ư trường/trưởng dạ thất Đại lợi lạc đọa chư ác thú lưu chuyển vô cùng 。
佛告阿難。是諸有情。Phật cáo A-nan 。thị chư hữu tình 。
若聞世尊藥師琉璃光如來名號。至心受持不生疑惑。nhược/nhã văn Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu 。chí tâm thọ trì bất sanh nghi hoặc 。
墮惡趣者無有是處。阿難。此是諸佛甚深所行難可信解。đọa ác thú giả vô hữu thị xứ 。A-nan 。thử thị chư Phật thậm thâm sở hạnh nạn/nan khả tín giải 。
汝今能受。當知皆是如來威力。阿難。nhữ kim năng thọ 。đương tri giai thị Như Lai uy lực 。A-nan 。
一切聲聞獨覺及未登地諸菩薩等。nhất thiết thanh văn độc giác cập vị đăng địa chư Bồ-tát đẳng 。
皆悉不能如實信解。惟除一生所繫菩薩。阿難。人身難得。giai tất bất năng như thật tín giải 。duy trừ nhất sanh sở hệ Bồ-tát 。A-nan 。nhân thân nan đắc 。
於三寶中信敬尊重亦難可得。ư Tam Bảo trung tín kính tôn trọng diệc nạn/nan khả đắc 。
得聞世尊藥師琉璃光如來名號復難於是。阿難。đắc văn Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu phục nạn/nan ư thị 。A-nan 。
彼藥師琉璃光如來無量菩薩行。無量善巧方便。bỉ Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai vô lượng Bồ Tát hạnh 。vô lượng thiện xảo phương tiện 。
無量廣大願。我若一劫若一劫餘而廣說者。vô lượng quảng đại nguyện 。ngã nhược/nhã nhất kiếp nhược/nhã nhất kiếp dư nhi quảng thuyết giả 。
劫可速盡。彼佛行願善巧方便無有盡也。kiếp khả tốc tận 。bỉ Phật hạnh nguyện thiện xảo phương tiện vô hữu tận dã 。
爾時眾中有一菩薩摩訶薩。名曰救脫。nhĩ thời chúng trung hữu nhất Bồ-Tát Ma-ha-tát 。danh viết cứu thoát 。
即從座起偏袒右肩。右膝著地曲躬合掌。tức tùng toạ khởi thiên đản hữu kiên 。hữu tất trước địa khúc cung hợp chưởng 。
而白佛言。大德世尊。像法轉時。有諸眾生。nhi bạch Phật ngôn 。Đại Đức Thế Tôn 。tượng Pháp chuyển thời 。hữu chư chúng sanh 。
為種種患之所困厄。長病羸瘦不能飲食。vi/vì/vị chủng chủng hoạn chi sở khốn ách 。trường/trưởng bệnh luy sấu bất năng ẩm thực 。
喉脣乾燥見諸方暗。死相現前。hầu thần kiền táo kiến chư phương ám 。tử tướng hiện tiền 。
父母親屬朋友知識啼泣圍繞。然彼自身臥在本處。phụ mẫu thân chúc bằng hữu tri thức Đề khấp vi nhiễu 。nhiên bỉ tự thân ngọa tại bổn xứ 。
見琰魔使引其神識至于琰魔法王之前。kiến diệm ma sử dẫn kỳ thần thức chí vu Diêm Ma Pháp Vương chi tiền 。
然諸有情有俱生神。nhiên chư hữu tình hữu câu sanh Thần 。
隨其所作若罪若福皆具書之。盡持授與琰魔法王。tùy kỳ sở tác nhược/nhã tội nhược/nhã phước giai cụ thư chi 。tận trì thụ dữ Diêm Ma Pháp Vương 。
爾時彼王推問其人。算計所作隨其罪福而處斷之。nhĩ thời bỉ Vương thôi vấn kỳ nhân 。toán kế sở tác tùy kỳ tội phước nhi xứ/xử đoạn chi 。
時彼病人親屬知識。thời bỉ bệnh nhân thân chúc tri thức 。
若能為彼歸依世尊藥師琉璃光如來。請諸眾僧轉讀此經。nhược/nhã năng vi/vì/vị bỉ quy y Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai 。thỉnh chư chúng tăng chuyển độc thử Kinh 。
然七層之燈懸五色續命神幡。nhiên thất tằng chi đăng huyền ngũ sắc tục mạng Thần phan/phiên 。
或有是處彼識得還。如在夢中明了自見。hoặc hữu thị xứ bỉ thức đắc hoàn 。như tại mộng trung minh liễu tự kiến 。
或經七日或二十一日或三十五日或四十九日。彼識還時。hoặc Kinh thất nhật hoặc nhị thập nhất nhật hoặc tam thập ngũ nhật hoặc tứ thập cửu nhật 。bỉ thức hoàn thời 。
如從夢覺皆自憶知善不善業所得果報。như tùng mộng giác giai tự ức tri thiện bất thiện nghiệp sở đắc quả báo 。
由自證見業果報故。do tự chứng kiến nghiệp quả báo cố 。
乃至命難亦不造作諸惡之業。是故淨信善男子善女人等。nãi chí mạng nạn/nan diệc bất tạo tác chư ác chi nghiệp 。thị cố tịnh tín Thiện nam tử thiện nữ nhân đẳng 。
皆應受持藥師琉璃光如來名號。giai ưng thọ trì Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu 。
隨力所能恭敬供養。tùy lực sở năng cung kính cúng dường 。
爾時阿難問救脫菩薩曰。善男子。nhĩ thời A-nan vấn cứu thoát Bồ Tát viết 。Thiện nam tử 。
應云何恭敬供養彼世尊藥師琉璃光如來。ưng vân hà cung kính cúng dường bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai 。
續命幡燈復云何造。救脫菩薩言。大德。tục mạng phan/phiên đăng phục vân hà tạo 。cứu thoát Bồ Tát ngôn 。Đại Đức 。
若有病人欲脫病苦。當為其人。nhược hữu bệnh nhân dục thoát bệnh khổ 。đương vi/vì/vị kỳ nhân 。
七日七夜受持八分齋戒。應以飲食及餘資具。thất nhật thất dạ thọ trì bát phần trai giới 。ưng dĩ ẩm thực cập dư tư cụ 。
隨力所辦供養苾芻僧。tùy lực sở biện/bạn cúng dường Bí-sô tăng 。
晝夜六時禮拜供養彼世尊藥師琉璃光如來。讀誦此經四十九遍。trú dạ lục thời lễ bái cúng dường bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai 。độc tụng thử Kinh tứ thập cửu biến 。
然四十九燈。造彼如來形像七軀。nhiên tứ thập cửu đăng 。tạo bỉ Như Lai hình tượng thất khu 。
一一像前各置七燈。一一燈量大如車輪。nhất nhất tượng tiền các trí thất đăng 。nhất nhất đăng lượng Đại như xa luân 。
乃至四十九日光明不絕。造五色綵幡長四十九搩手。nãi chí tứ thập cửu nhật quang minh bất tuyệt 。tạo ngũ sắc thải phan/phiên trường/trưởng tứ thập cửu 搩thủ 。
應放雜類眾生至四十九。可得過度危厄之難。ưng phóng tạp loại chúng sanh chí tứ thập cửu 。khả đắc quá độ nguy ách chi nạn/nan 。
不為諸橫惡鬼所持。bất vi/vì/vị chư hoạnh ác quỷ sở trì 。
復次阿難。若剎帝利灌頂王等。災難起時。phục thứ A-nan 。nhược/nhã Sát đế lợi quán đảnh Vương đẳng 。tai nạn khởi thời 。
所謂人眾疾疫難。他國侵逼難。自界叛逆難。sở vị nhân chúng tật dịch nạn/nan 。tha quốc xâm bức nạn/nan 。tự giới bạn nghịch nạn/nan 。
星宿變怪難。日月薄蝕難。非時風雨難。tinh tú biến quái nạn/nan 。nhật nguyệt bạc thực nạn/nan 。phi thời phong vũ nạn/nan 。
過時不雨難。彼剎帝利灌頂王等。quá thời bất vũ nạn/nan 。bỉ Sát đế lợi quán đảnh Vương đẳng 。
爾時應於一切有情起慈悲心赦諸繫閉依前所說供nhĩ thời ưng ư nhất thiết hữu tình khởi từ bi tâm xá chư hệ bế y tiền sở thuyết cung/cúng
養之法供養彼世尊藥師琉璃光如來。dưỡng chi pháp cúng dường bỉ Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai 。
由此善根及彼如來本願力故。do thử thiện căn cập bỉ Như Lai bản nguyện lực cố 。
令其國界即得安隱。風雨順時穀稼成熟。一切有情無病歡樂。lệnh kỳ quốc giới tức đắc an ổn 。phong vũ thuận thời cốc giá thành thục 。nhất thiết hữu tình vô bệnh hoan lạc 。
於其國中。ư kỳ quốc trung 。
無有暴虐藥叉等神惱有情者。一切惡相皆即隱沒。而剎帝利灌頂王等。vô hữu bạo ngược dược xoa đẳng Thần não hữu tình giả 。nhất thiết ác tướng giai tức ẩn một 。nhi Sát đế lợi quán đảnh Vương đẳng 。
壽命色力無病自在皆得增益。thọ mạng sắc lực vô bệnh tự tại giai đắc tăng ích 。
阿難若帝后妃主儲君王子大臣輔相中宮釆女百官黎A-nan nhược/nhã đế hậu phi chủ 儲quân Vương tử đại thần phụ tướng trung cung biện nữ bá quan lê
庶。為病所苦及餘厄難。thứ 。vi/vì/vị bệnh sở khổ cập dư ách nạn 。
亦應造立五色神旛然燈續明。放諸生命。diệc ưng tạo lập ngũ sắc Thần phan Nhiên Đăng tục minh 。phóng chư sanh mạng 。
散雜色華燒眾名香。病得除愈眾難解脫。tán tạp sắc hoa thiêu chúng danh hương 。bệnh đắc trừ dũ chúng nạn/nan giải thoát 。
爾時阿難問救脫菩薩言。善男子。nhĩ thời A-nan vấn cứu thoát Bồ Tát ngôn 。Thiện nam tử 。
云何已盡之命而可增益。救脫菩薩言。大德。vân hà dĩ tận chi mạng nhi khả tăng ích 。cứu thoát Bồ Tát ngôn 。Đại Đức 。
汝豈不聞如來說有九橫死耶。nhữ khởi bất văn Như Lai thuyết hữu cửu hoạnh tử da 。
是故勸造續命幡燈修諸福德。thị cố khuyến tạo tục mạng phan/phiên đăng tu chư phước đức 。
以修福故盡其壽命不經苦患。阿難問言。九橫云何。dĩ tu phước cố tận kỳ thọ mạng bất Kinh khổ hoạn 。A-nan vấn ngôn 。cửu hoạnh vân hà 。
救脫菩薩言。有諸有情。cứu thoát Bồ Tát ngôn 。hữu chư hữu tình 。
得病雖輕然無醫藥及看病者。設復遇醫授以非藥。đắc bệnh tuy khinh nhiên vô y dược cập khán bệnh giả 。thiết phục ngộ y thọ/thụ dĩ phi dược 。
實不應死而便橫死。又信世間邪魔外道妖(薩/女)之師。thật bất ưng tử nhi tiện hoạnh tử 。hựu tín thế gian tà ma ngoại đạo yêu (tát /nữ )chi sư 。
妄說禍福便生恐動。心不自正卜問覓禍。vọng thuyết họa phước tiện sanh khủng động 。tâm bất tự chánh bốc vấn mịch họa 。
殺種種眾生解奏神明呼諸魍魎請乞福祐欲sát chủng chủng chúng sanh giải tấu thần minh hô chư võng lượng thỉnh khất phước hữu dục
冀延年。終不能得。愚癡迷惑信邪倒見。kí duyên niên 。chung bất năng đắc 。ngu si mê hoặc tín tà đảo kiến 。
遂令橫死入於地獄無有出期。是名初橫。toại lệnh hoạnh tử nhập ư địa ngục vô hữu xuất kỳ 。thị danh sơ hoạnh 。
二者橫被王法之所誅戮。三者畋獵嬉戲。nhị giả hoạnh bị vương pháp chi sở tru lục 。tam giả 畋liệp hi hí 。
耽婬嗜酒放逸無度。橫為非人奪其精氣。đam dâm thị tửu phóng dật vô độ 。hoạnh vi/vì/vị phi nhân đoạt kỳ tinh khí 。
四者橫為火焚。五者橫為水溺。tứ giả hoạnh vi/vì/vị hỏa phần 。ngũ giả hoạnh vi/vì/vị thủy nịch 。
六者橫為種種惡獸所噉。七者橫墮山崖。lục giả hoạnh vi/vì/vị chủng chủng ác thú sở đạm 。thất giả hoạnh đọa sơn nhai 。
八者橫為毒藥厭禱呪咀起屍鬼等之所中害。bát giả hoạnh vi/vì/vị độc dược yếm đảo chú trớ khởi thi quỷ đẳng chi sở trung hại 。
九者飢渴所困不得飲食而便橫死。cửu giả cơ khát sở khốn bất đắc ẩm thực nhi tiện hoạnh tử 。
是為如來略說橫死有此九種。thị vi/vì/vị Như Lai lược thuyết hoạnh tử hữu thử cửu chủng 。
其餘復有無量諸橫難可具說。kỳ dư phục hưũ vô lượng chư hoạnh nạn/nan khả cụ thuyết 。
復次阿難。彼琰魔王主領世間名籍之記。phục thứ A-nan 。bỉ diễm Ma Vương chủ lĩnh thế gian danh tịch chi kí 。
若諸有情不孝五逆破辱三寶壞君臣法毀nhược/nhã chư hữu tình bất hiếu ngũ nghịch phá nhục Tam Bảo hoại quân Thần Pháp hủy
於信戒。琰魔法王隨罪輕重考而罰之。ư tín giới 。Diêm Ma Pháp Vương tùy tội khinh trọng khảo nhi phạt chi 。
是故我今勸諸有情然燈造幡放生修福。thị cố ngã kim khuyến chư hữu tình Nhiên Đăng tạo phan/phiên phóng sanh tu phước 。
令度苦厄不遭眾難。lệnh độ khổ ách bất tao chúng nạn/nan 。
爾時眾中有十二藥叉大將俱在會坐。所謂。nhĩ thời chúng trung hữu thập nhị dược xoa đại tướng câu tại hội tọa 。sở vị 。
宮毘羅大將　　伐折羅大將cung tỳ la Đại tướng 　　phạt chiết la Đại tướng
迷企羅大將　　安底羅大將Mê xí la Đại tướng 　　An để la Đại tướng
頞儞羅大將　　珊底羅大將Át-nễ-la Đại tướng 　　San để la Đại tướng
因達羅大將　　波夷羅大將nhân đạt la Đại tướng 　　Ba-di-la Đại tướng
摩虎羅大將　　真達羅大將Ma hổ la Đại tướng 　　chân đạt La Đại tướng
招杜羅大將　　毘羯羅大將Chiêu đỗ la Đại tướng 　　tỳ yết la Đại tướng
此十二藥叉大將。thử thập nhị dược xoa đại tướng 。
一一各有七千藥叉以為眷屬。同時舉聲白佛言。世尊。nhất nhất các hữu thất thiên dược xoa dĩ vi/vì/vị quyến thuộc 。đồng thời cử thanh bạch Phật ngôn 。Thế Tôn 。
我等今者蒙佛威力。得聞世尊藥師琉璃光如來名號。ngã đẳng kim giả mông Phật uy lực 。đắc văn Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu 。
不復更有惡趣之怖。我等相率皆同一心。bất phục cánh hữu ác thú chi bố/phố 。ngã đẳng tướng suất giai đồng nhất tâm 。
乃至盡形歸佛法僧。nãi chí tận hình quy Phật pháp tăng 。
誓當荷負一切有情為作義利饒益安樂。thệ đương hà phụ nhất thiết hữu tình vi/vì/vị tác nghĩa lợi nhiêu ích an lạc 。
隨於何等村城國邑空閑林中。tùy ư hà đẳng thôn thành quốc ấp không nhàn lâm trung 。
若有流布此經或復受持藥師琉璃光如來名號恭敬供養者。nhược hữu lưu bố thử Kinh hoặc phục thọ trì Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai danh hiệu cung kính cúng dường giả 。
我等眷屬衛護是人。皆使解脫一切苦難。ngã đẳng quyến thuộc vệ hộ thị nhân 。giai sử giải thoát nhất thiết khổ nạn/nan 。
諸有願求悉令滿足。或有疾厄求度脫者。chư hữu nguyện cầu tất lệnh mãn túc 。hoặc hữu tật ách cầu độ thoát giả 。
亦應讀誦此經以五色縷結我名字得如願已然後解diệc ưng độc tụng thử Kinh dĩ ngũ sắc lũ kết/kiết ngã danh tự đắc như nguyện dĩ nhiên hậu giải
結。kết/kiết 。
爾時世尊讚諸藥叉大將言。nhĩ thời Thế Tôn tán chư dược xoa Đại tướng ngôn 。
善哉善哉大藥叉將。Thiện tai thiện tai Đại dược xoa tướng 。
汝等念報世尊藥師琉璃光如來恩德者。常應如是利益安樂一切有情。nhữ đẳng niệm báo Thế Tôn Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai ân đức giả 。thường ưng như thị lợi ích an lạc nhất thiết hữu tình 。
爾時阿難白佛言。世尊。nhĩ thời A-nan bạch Phật ngôn 。Thế Tôn 。
當何名此法門我等云何奉持。佛告阿難。đương hà danh thử pháp môn ngã đẳng vân hà phụng trì 。Phật cáo A-nan 。
此法門名說藥師琉璃光如來本願功德。thử pháp môn danh thuyết Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bổn Nguyện công đức 。
亦名說十二神將饒益有情結願神呪。亦名拔除一切業障。diệc danh thuyết thập nhị Thần tướng nhiêu ích hữu tình kết nguyện Thần chú 。diệc danh bạt trừ nhất thiết nghiệp chướng 。
應如是持。時薄伽梵說是語已。ưng như thị trì 。thời Bạc Già Phạm thuyết thị ngữ dĩ 。
諸菩薩摩訶薩及大聲聞。國王大臣婆羅門居士。chư Bồ-Tát Ma-ha-tát cập đại Thanh văn 。Quốc Vương đại thần Bà-la-môn Cư-sĩ 。
天龍藥叉揵達縛阿素洛揭路荼緊捺洛莫呼洛伽人非人Thiên Long dược xoa kiền đạt phược A-tố-lạc yết lộ đồ khẩn nại lạc mạc hô lạc già nhân phi nhân
等。一切大眾聞佛所說。皆大歡喜信受奉行。đẳng 。nhất thiết Đại chúng văn Phật sở thuyết 。giai Đại hoan hỉ tín thọ phụng hành 。
藥師琉璃光如來本願功德經Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bổn Nguyện công đức Kinh
(弟子賈崇俊願平安(đệ-tử cổ sùng tuấn nguyện bình an
廣德二年十二月十五日quảng đức nhị niên thập nhị nguyệt thập ngũ nhật
發心寫藥師經一卷)。phát tâm tả dược sư Kinh nhất quyển )。
==大方廣佛華嚴經卷第四十==
0293. Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh大方廣佛華嚴經卷第四十Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh  quyển  đệ tứ thập
入不思議解脫境界普賢行願品nhập   bất tư nghị giải thoát  cảnh giới Phổ Hiền hạnh nguyện phẩm 
爾時，普賢菩薩摩訶薩稱歎如來勝功德已，nhĩ thời  ，Phổ Hiền Bồ-Tát Ma-ha-tát xưng thán Như Lai  thắng  công đức  dĩ   ，
告諸菩薩及善財言：「善男子！如來功德，cáo  chư Bồ-tát  cập Thiện Tài ngôn  ：「Thiện nam tử  ！Như Lai  công đức  ，
假使十方一切諸佛，giả sử thập phương nhất thiết chư Phật  ，
經不可說不可說佛剎極微塵數劫，相續演說，不可窮盡。Kinh   bất khả thuyết  bất khả thuyết Phật  sát   cực  vi trần  số  kiếp   ，tướng tục  diễn thuyết  ，bất khả cùng tận  。
若欲成就此功德門，應修十種廣大行願。nhược/nhã  dục   thành tựu thử   công đức  môn   ，ưng  tu   thập chủng  quảng đại hạnh nguyện  。
何等為十？一者、禮敬諸佛，二者、稱讚如來，三者、廣修供養，hà đẳng  vi/vì/vị  thập   ？nhất giả 、lễ kính  chư Phật ，nhị giả 、xưng tán  Như Lai  ，tam giả 、quảng  tu   cúng dường ，
四者、懺悔業障，五者、隨喜功德，tứ giả 、sám hối nghiệp chướng  ，ngũ giả 、tùy hỉ  công đức  ，
六者、請轉法輪，七者、請佛住世，八者、常隨佛學，lục giả 、thỉnh chuyển pháp luân  ，thất giả 、thỉnh Phật  trụ/trú   thế   ，bát giả 、thường tùy  Phật học   ，
九者、恒順眾生，十者、普皆迴向。cửu giả 、hằng  thuận   chúng sanh ，thập giả 、phổ   giai    hồi hướng  。
」善財白言：「大聖！云何禮敬，」Thiện Tài bạch ngôn ：「đại thánh  ！vân hà lễ kính  ，
乃至迴向？」　普賢菩薩告善財言：「善男子！言禮敬諸佛者：所有盡nãi chí  hồi hướng  ？」　Phổ Hiền Bồ Tát  cáo  Thiện Tài ngôn  ：「Thiện nam tử  ！ngôn  lễ kính  chư Phật giả ：sở hữu  tận 
法界、虛空界十方三世一切佛剎極微塵數Pháp giới  、hư không giới  thập phương tam thế  nhất thiết Phật sát   cực  vi trần  số 
諸佛世尊，我以普賢行願力故，起深信解，chư   Phật Thế tôn  ，ngã   dĩ  Phổ Hiền hạnh/hành/hàng  nguyện lực cố  ，khởi   thâm   tín giải ，
如對目前，悉以清淨身、語、意業，như   đối   mục   tiền   ，tất   dĩ  thanh   tịnh thân  、ngữ  、ý nghiệp  ，
常修禮敬；一一佛所，thường   tu   lễ kính  ；nhất nhất Phật sở   ，
皆現不可說不可說佛剎極微塵數身，giai   hiện   bất khả thuyết  bất khả thuyết Phật  sát   cực  vi trần  số  thân  ，
一一身遍禮不可說不可說佛剎極微塵數佛；虛空界盡，我禮乃盡，nhất   nhất thân  biến  lễ   bất khả thuyết  bất khả thuyết Phật  sát   cực  vi trần  số  Phật ；hư không giới  tận  ，ngã   lễ   nãi  tận  ，
而虛空界不可盡故，我此禮敬，無有窮盡。nhi   hư không giới  bất khả tận  cố  ，ngã   thử   lễ kính  ，vô hữu cùng tận  。
如是乃至眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，我禮乃盡。như thị nãi chí chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，ngã   lễ   nãi  tận  。
而眾生界乃至煩惱無有盡故，nhi   chúng sanh giới   nãi chí phiền não  vô hữu tận  cố  ，
我此禮敬無有窮盡，念念相續，無有間斷，身、語、意業無有疲厭。ngã   thử   lễ kính  vô hữu cùng tận  ，niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言稱讚如來者：所有盡法界、虛空界十方三世一切剎土所有極微一一塵Thiện nam tử  ！ngôn  xưng tán  Như Lai  giả ：sở   hữu tận pháp  giới   、hư không giới  thập phương tam thế  nhất thiết sát   độ  sở hữu  cực vi  nhất   nhất trần 
中，皆有一切世界極微塵數佛，trung  ，giai hữu  nhất thiết thế giới cực  vi trần  số  Phật ，
一一佛所皆有菩薩海會圍遶，我當悉以甚深勝解，nhất nhất Phật sở   giai hữu  Bồ Tát hải hội  vi nhiễu  ，ngã   đương  tất   dĩ  thậm thâm  thắng giải  ，
現前知見；各以出過辯才天女微妙舌根，hiện tiền tri  kiến  ；các   dĩ  xuất  quá/qua  Biện tài Thiên  nữ  vi diệu  thiệt căn  ，
一一舌根出無盡音聲海，nhất nhất thiệt căn  xuất  vô tận  âm thanh hải   ，
一一音聲出一切言辭海，稱揚讚歎一切如來諸功德海，nhất nhất âm thanh xuất  nhất thiết ngôn  từ   hải   ，xưng dương  tán thán nhất thiết Như Lai  chư   công   đức hải  ，
窮未來際相續不斷，盡於法界無不周遍。cùng   vị lai tế   tướng tục  bất đoạn  ，tận  ư  Pháp giới  vô bất  chu biến  。
如是虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，như thị hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，
我讚乃盡。而虛空界乃至煩惱無有盡故，ngã   tán   nãi  tận  。nhi   hư không giới  nãi chí phiền não  vô hữu tận  cố  ，
我此讚歎無有窮盡，念念相續，無有間斷，ngã   thử   tán thán vô hữu cùng tận  ，niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，
身、語、意業無有疲厭。thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言廣修供養者：所有盡法界、虛空界十方三世一切佛剎極微塵中，Thiện nam tử  ！ngôn  quảng  tu   cúng dường giả ：sở   hữu tận pháp  giới   、hư không giới  thập phương tam thế  nhất thiết Phật sát   cực  vi trần  trung  ，
一一各有一切世界極微塵數佛，nhất nhất các   hữu  nhất thiết thế giới cực  vi trần  số  Phật ，
一一佛所種種菩薩海會圍遶，我以普賢行願力故，起深信解，nhất nhất Phật sở   chủng chủng Bồ Tát hải hội  vi nhiễu  ，ngã   dĩ  Phổ Hiền hạnh/hành/hàng  nguyện lực cố  ，khởi   thâm   tín giải ，
現前知見，悉以上妙諸供養具而為供養。hiện tiền tri  kiến  ，tất   dĩ  thượng diệu  chư   cúng dường cụ   nhi vi cúng dường 。
所謂：華雲、鬘雲、天音樂雲、天傘蓋雲、天衣服sở vị ：hoa  vân   、man  vân   、Thiên   âm   lạc/nhạc  vân   、Thiên   tản   cái   vân   、Thiên   y phục
雲、天種種香、塗香、燒香、末香，如是等雲，vân   、Thiên   chủng chủng hương   、đồ hương  、thiêu hương  、mạt   hương   ，như thị đẳng vân   ，
一一量如須彌山王；然種種燈，nhất nhất lượng  như   Tu Di Sơn Vương ；nhiên chủng chủng đăng   ，
酥燈、油燈、諸香油燈，一一燈炷如須彌山，tô   đăng   、du   đăng   、chư   hương du  đăng   ，nhất nhất đăng   chú   Như-Tu-Di-Sơn ，
一一燈油如大海水，以如是等諸供養具常為供養。nhất nhất đăng   du   như   đại hải thủy ，dĩ  như thị đẳng chư   cúng dường cụ   thường   vi/vì/vị  cúng dường 。
善男子！諸供養中，法供養最。Thiện nam tử  ！chư   cúng dường trung  ，pháp cúng dường  tối   。
所謂：如說修行供養、利益眾生供養、攝受眾生供養、代眾生苦供養、勤sở vị ：như thuyết tu hành cúng dường 、lợi ích  chúng sanh cúng dường 、nhiếp thọ chúng sanh cúng dường 、đại  chúng   sanh khổ  cúng dường 、cần  
修善根供養、不捨菩薩業供養、不離菩提心tu thiện  căn  cúng dường 、bất xả  Bồ Tát nghiệp   cúng dường 、bất ly  Bồ-đề tâm
供養。善男子！如前供養無量功德，cúng dường 。Thiện nam tử  ！như tiền  cúng dường vô lượng công đức  ，
比法供養一念功德百分不及一，千分不及一，bỉ  pháp cúng dường  nhất niệm  công đức  bách phân bất cập nhất ，thiên   phần  bất cập  nhất   ，
百千俱胝那由他分、迦羅分、算分、數分、諭分、優bách thiên câu-chi na-do-tha phần  、Ca la  phần  、toán   phần  、số  phần  、dụ   phần  、ưu  
婆尼沙陀分亦不及一。Bà   ni sa đà  phần  diệc   bất cập  nhất   。
何以故？以諸如來尊重法故，以如說修行出生諸佛故。hà dĩ cố ？dĩ  chư   Như Lai  tôn trọng Pháp   cố  ，dĩ  như thuyết tu hành xuất sanh  chư Phật cố  。
若諸菩薩行法供養，則得成就供養如來，nhược/nhã  chư Bồ-tát  hạnh/hành/hàng  pháp cúng dường  ，tức   đắc   thành tựu cúng dường Như Lai  ，
如是修行是真供養故。như thị tu hành thị  chân   cúng dường cố  。
此廣大最勝供養虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，我供乃盡。thử   quảng đại tối thắng cúng dường hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，ngã   cung/cúng   nãi  tận  。
而虛空界乃至煩惱不可盡故，nhi   hư không giới  nãi chí phiền não  bất khả tận  cố  ，
我此供養亦無有盡，念念相續，無有間斷，ngã   thử   cúng dường diệc   vô hữu tận  ，niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，
身、語、意業無有疲厭。thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言懺除業障者：菩薩自念我於過去無始劫中，由貪、瞋、癡發身、口、意，Thiện nam tử  ！ngôn  sám trừ  nghiệp chướng  giả ：Bồ Tát tự   niệm   ngã   ư  quá khứ vô thủy kiếp   trung  ，do   tham   、sân   、si   phát   thân  、khẩu   、ý   ，
作諸惡業無量無邊。若此惡業有體相者，tác chư ác  nghiệp   vô lượng vô biên  。nhược/nhã  thử   ác  nghiệp hữu  thể   tướng  giả ，
盡虛空界不能容受。我今悉以清淨三業，tận  hư không giới  bất năng  dung thọ  。ngã   kim   tất   dĩ  thanh tịnh tam nghiệp  ，
遍於法界極微塵剎一切諸佛菩薩眾前，誠心懺悔，biến  ư  Pháp giới  cực  vi trần  sát   nhất thiết chư Phật  Bồ Tát chúng   tiền   ，thành   tâm   sám hối ，
後不復造，恒住淨戒一切功德。hậu  bất phục  tạo  ，hằng trụ  tịnh giới  nhất thiết công đức  。
如是虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，我懺乃盡。như thị hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，ngã   sám   nãi  tận  。
而虛空界乃至眾生煩惱不可盡故，nhi   hư không giới  nãi chí chúng sanh phiền não  bất khả tận  cố  ，
我此懺悔無有窮盡，念念相續，無有間斷，ngã   thử   sám hối vô hữu cùng tận  ，niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，
身、語、意業無有疲厭。thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言隨喜功德者：所有盡法界、虛空界十方三世一切佛剎極微塵數諸佛如Thiện nam tử  ！ngôn  tùy hỉ  công đức  giả ：sở   hữu tận pháp  giới   、hư không giới  thập phương tam thế  nhất thiết Phật sát   cực  vi trần  số  chư Phật như  
來，從初發心為一切智，勤修福聚，lai  ，tùng  sơ phát tâm  vi/vì/vị  nhất thiết trí  ，cần tu  phước tụ  ，
不惜身命，經不可說不可說佛剎極微塵數劫，bất tích thân mạng  ，Kinh   bất khả thuyết  bất khả thuyết Phật  sát   cực  vi trần  số  kiếp   ，
一一劫中捨不可說不可說佛剎極微塵數頭、目、nhất nhất kiếp   trung  xả   bất khả thuyết  bất khả thuyết Phật  sát   cực  vi trần  số  đầu   、mục   、
手、足，如是一切難行、苦行，thủ   、túc   ，như thị nhất thiết nạn/nan  hạnh/hành/hàng  、khổ hạnh ，
圓滿種種波羅蜜門，證入種種菩薩智地，viên mãn  chủng chủng Ba-la-mật  môn   ，chứng nhập  chủng chủng Bồ Tát trí   địa   ，
成就諸佛無上菩提及般涅槃，分布舍利，所有善根，我皆隨喜。thành tựu chư Phật vô thượng Bồ-đề  cập Bát Niết Bàn ，phân bố xá lợi  ，sở hữu thiện căn  ，ngã   giai   tùy hỉ  。
及彼十方一切世界，cập bỉ   thập phương nhất thiết thế giới ，
六趣、四生一切種類所有功德，乃至一塵我皆隨喜。lục thú  、tứ sanh  nhất thiết chủng loại  sở hữu  công đức  ，nãi chí nhất trần  ngã   giai   tùy hỉ  。
十方三世一切聲聞及辟支佛、有學、無學所有功德，thập phương tam thế  nhất thiết Thanh văn  cập Bích Chi Phật  、hữu học  、vô học  sở hữu  công đức  ，
我皆隨喜。一切菩薩所修無量難行、苦行，ngã   giai   tùy hỉ  。nhất thiết Bồ Tát sở tu  vô lượng  nạn/nan  hạnh/hành/hàng  、khổ hạnh ，
志求無上正等菩提廣大功德，我皆隨喜。chí cầu  Vô thượng chánh đẳng bồ-đề quảng đại công đức  ，ngã   giai   tùy hỉ  。
如是虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，như thị hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，
我此隨喜無有窮盡，念念相續，無有間斷，ngã   thử   tùy hỉ  vô hữu cùng tận  ，niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，
身、語、意業無有疲厭。thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言請轉法輪者：所有盡法界、虛空界十方三世一切佛剎極微塵中，Thiện nam tử  ！ngôn  thỉnh chuyển pháp luân  giả ：sở   hữu tận pháp  giới   、hư không giới  thập phương tam thế  nhất thiết Phật sát   cực  vi trần  trung  ，
一一各有不可說不可說佛剎極微塵數廣大佛剎，nhất nhất các   hữu bất khả thuyết  bất khả thuyết Phật  sát   cực  vi trần  số  quảng đại Phật sát   ，
一一剎中念念有不可說不可說佛剎極微nhất nhất sát   trung  niệm niệm  hữu bất khả thuyết  bất khả thuyết Phật  sát   cực vi 
塵數一切諸佛成等正覺，trần   số  nhất thiết chư Phật  thành đẳng chánh giác  ，
一切菩薩海會圍遶，而我悉以身、口、意業種種方便，nhất thiết Bồ Tát hải hội  vi nhiễu  ，nhi   ngã   tất   dĩ  thân  、khẩu   、ý nghiệp  chủng chủng phương tiện  ，
慇懃勸請轉妙法輪。ân   cần   khuyến thỉnh  chuyển  diệu pháp luân  。
如是虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，như thị hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，
我常勸請一切諸佛轉正法輪無有窮盡，念念相續，無有間斷，ngã   thường   khuyến thỉnh  nhất thiết chư Phật  chuyển  chánh  Pháp luân  vô hữu cùng tận  ，niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，
身、語、意業無有疲厭。thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言請佛住世者：所有盡法界、虛空界十方三世一切佛剎極微塵數諸佛如Thiện nam tử  ！ngôn  thỉnh Phật  trụ/trú   thế   giả ：sở   hữu tận pháp  giới   、hư không giới  thập phương tam thế  nhất thiết Phật sát   cực  vi trần  số  chư Phật như  
來將欲示現般涅槃者，lai  tướng  dục   thị hiện Bát Niết Bàn giả ，
及諸菩薩、聲聞、緣覺、有學、無學，乃至一切諸善知識，cập chư Bồ-tát  、Thanh văn  、duyên giác  、hữu học  、vô học  ，nãi chí nhất thiết chư   thiện tri thức  ，
我悉勸請莫入涅槃，經於一切佛剎極微塵數劫，ngã   tất   khuyến thỉnh  mạc  nhập Niết Bàn  ，Kinh   ư nhất thiết  Phật sát   cực  vi trần  số  kiếp   ，
為欲利樂一切眾生。vi/vì/vị  dục   lợi lạc nhất thiết chúng sanh 。
如是虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，我此勸請無有窮盡，như thị hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，ngã   thử   khuyến thỉnh  vô hữu cùng tận  ，
念念相續，無有間斷，身、語、意業無有疲厭。niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言常隨佛學者：如此娑婆世界毘盧遮那如來，從初發心精進不退，Thiện nam tử  ！ngôn  thường tùy  Phật học giả  ：như thử  Ta Bà thế giới Tỳ Lô Giá Na  Như Lai  ，tùng  sơ phát tâm  tinh tấn bất thoái ，
以不可說不可說身命而為布施；剝皮為紙，dĩ  bất khả thuyết  bất khả thuyết  thân mạng  nhi vi bố thí  ；bác bì  vi/vì/vị  chỉ   ，
折骨為筆，刺血為墨，書寫經典，積如須彌，chiết  cốt   vi/vì/vị  bút   ，thứ  huyết   vi/vì/vị  mặc   ，thư tả Kinh điển  ，tích  như   Tu-Di ，
為重法故，不惜身命，vi/vì/vị  trọng  Pháp   cố  ，bất tích thân mạng  ，
何況王位、城邑、聚落、宮殿、園林一切所有，及餘種種難行、苦行，hà huống  Vương  vị   、thành   ấp   、tụ lạc  、cung điện 、viên   lâm   nhất thiết sở hữu  ，cập dư  chủng chủng nạn/nan  hạnh/hành/hàng  、khổ hạnh ，
乃至樹下成大菩提，示種種神通，起種種變化，nãi chí thụ hạ thành  Đại bồ-đề ，thị  chủng chủng thần thông  ，khởi   chủng chủng biến hóa  ，
現種種佛身，hiện   chủng chủng Phật thân ，
處種種眾會：或處一切諸大菩薩眾會道場，或處聲聞及辟支佛眾會道場，xứ/xử  chủng chủng chúng   hội  ：hoặc   xứ/xử  nhất thiết chư   đại Bồ-tát  chúng   hội  đạo tràng ，hoặc   xứ/xử  Thanh văn  cập Bích Chi Phật  chúng   hội  đạo tràng ，
或處轉輪聖王、小王眷屬眾會道場，hoặc   xứ/xử  Chuyển luân Thánh Vương  、Tiểu Vương quyến thuộc chúng   hội  đạo tràng ，
或處剎利及婆羅門、長者、居士眾會道場，hoặc   xứ/xử  sát   lợi   cập Bà-la-môn 、Trưởng-giả 、Cư-sĩ chúng   hội  đạo tràng ，
乃至或處天龍八部、人、非人等眾會道場。處於如是種種眾會，nãi chí hoặc   xứ/xử  thiên long bát bộ  、nhân   、phi nhân  đẳng chúng   hội  đạo tràng 。xứ/xử  ư  như thị chủng chủng chúng   hội  ，
以圓滿音，如大雷震，隨其樂欲，成熟眾生，dĩ  viên mãn  âm   ，như   Đại  lôi chấn  ，tùy   kỳ  lạc/nhạc  dục   ，thành thục  chúng sanh ，
乃至示現入於涅槃。如是一切，我皆隨學，nãi chí thị hiện nhập   ư  Niết-Bàn 。như thị nhất thiết ，ngã   giai   tùy   học   ，
如今世尊毘盧遮那，như   kim   Thế Tôn Tỳ Lô Giá Na  ，
如是盡法界、虛空界十方三世一切佛剎，所有塵中一切如來皆亦如是，như thị tận  Pháp giới  、hư không giới  thập phương tam thế  nhất thiết Phật sát   ，sở hữu  trần   trung  nhất thiết Như Lai  giai   diệc như thị ，
於念念中，我皆隨學。ư  niệm niệm  trung  ，ngã   giai   tùy   học   。
如是虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，我此隨學無有窮盡，như thị hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，ngã   thử   tùy   học   vô hữu cùng tận  ，
念念相續，無有間斷，身、語、意業無有疲厭。niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言恒順眾生者：謂盡法界、虛空界十方剎海，所有眾生種種差別，Thiện nam tử  ！ngôn  hằng  thuận   chúng   sanh giả  ：vị   tận  Pháp giới  、hư không giới  thập phương sát   hải   ，sở hữu  chúng sanh chủng chủng sái biệt  ，
所謂：卵生、胎生、濕生、化生，sở vị ：noãn sanh 、thai sanh  、thấp sanh  、hóa sanh  ，
或有依於地、水、火、風而生住者，或有依空及諸卉木而生住者，hoặc hữu  y  ư  địa   、thủy   、hỏa   、phong   nhi   sanh  trụ/trú   giả ，hoặc hữu  y  không  cập chư   hủy   mộc   nhi   sanh  trụ/trú   giả ，
種種生類、種種色身、種種形狀、種種相貌、種種壽量、種chủng chủng sanh  loại   、chủng chủng sắc thân  、chủng chủng hình   trạng   、chủng chủng tướng  mạo  、chủng chủng thọ lượng  、chủng 
種族類、種種名號、種種心性、種種知見、種種chủng  tộc   loại   、chủng chủng danh hiệu 、chủng chủng tâm tánh  、chủng chủng tri  kiến  、chủng chủng
欲樂、種種意行、種種威儀、種種衣服、種種飲dục   lạc/nhạc  、chủng chủng ý   hạnh/hành/hàng  、chủng chủng uy nghi 、chủng chủng y phục 、chủng chủng ẩm 
食，處於種種村營、聚落、城邑、宮殿，thực/tự  ，xứ/xử  ư  chủng chủng thôn   doanh  、tụ lạc  、thành   ấp   、cung điện ，
乃至一切天龍八部、人、非人等，無足、二足、四足、多足，nãi chí nhất thiết thiên long bát bộ  、nhân   、phi nhân  đẳng ，vô  túc   、nhị túc  、tứ   túc   、đa túc  ，
有色、無色，有想、無想、非有想、非無想，hữu sắc  、vô sắc  ，hữu tưởng  、vô tưởng  、Phi hữu tưởng 、Phi vô tưởng ，
如是等類，我皆於彼隨順而轉，種種承事，như thị đẳng loại   ，ngã   giai   ư  bỉ   tùy thuận  nhi   chuyển  ，chủng chủng thừa sự  ，
種種供養，如敬父母，如奉師長，chủng chủng cúng dường  ，như   kính   phụ mẫu  ，như   phụng  sư   trường/trưởng  ，
及阿羅漢乃至如來，等無有異。於諸病苦為作良醫，cập A-la-hán nãi chí Như Lai  ，đẳng vô hữu dị  。ư  chư   bệnh   khổ   vi/vì/vị  tác lương y  ，
於失道者示其正路，於闇夜中為作光明，ư  thất   đạo giả  thị  kỳ  chánh  lộ   ，ư  ám   dạ   trung  vi/vì/vị  tác quang minh  ，
於貧窮者令得伏藏，菩薩如是平等饒益一切眾生。ư  bần cùng  giả lệnh  đắc   phục tạng  ，Bồ Tát như thị bình đẳng  nhiêu ích  nhất thiết chúng sanh 。
何以故？菩薩若能隨順眾生，hà dĩ cố ？Bồ Tát nhược/nhã  năng  tùy thuận  chúng sanh ，
則為隨順供養諸佛；若於眾生尊重承事，tức   vi/vì/vị  tùy thuận  cúng dường chư Phật ；nhược/nhã  ư  chúng sanh tôn trọng thừa sự  ，
則為尊重承事如來；若令眾生生歡喜者，則令一切如來歡喜。tức   vi/vì/vị  tôn trọng thừa sự  Như Lai  ；nhược/nhã  lệnh  chúng   sanh sanh  hoan hỉ  giả ，tức   lệnh  nhất thiết Như Lai  hoan hỉ  。
何以故？諸佛如來以大悲心而為體故。hà dĩ cố ？chư   Phật Như Lai dĩ  đại bi tâm  nhi vi thể   cố  。
因於眾生而起大悲，因於大悲生菩提心，nhân   ư  chúng sanh nhi   khởi   đại bi  ，nhân   ư  đại bi  sanh  Bồ-đề tâm ，
因菩提心成等正覺。nhân   Bồ-đề tâm thành đẳng chánh giác  。
譬如曠野沙磧之中有大樹王，若根得水，枝葉、華果悉皆繁茂。thí như  khoáng dã  sa  thích   chi trung hữu  Đại  thụ/thọ   Vương  ，nhược/nhã  căn  đắc   thủy   ，chi  diệp   、hoa quả tất giai  phồn  mậu   。
生死曠野菩提樹王，亦復如是。一切眾生而為樹根，sanh tử  khoáng dã  Bồ-đề thụ  Vương  ，diệc phục như thị 。nhất thiết chúng sanh nhi vi thụ/thọ   căn  ，
諸佛菩薩而為華果，以大悲水饒益眾生，chư Phật Bồ-tát  nhi vi hoa quả ，dĩ  đại bi  thủy   nhiêu ích  chúng sanh ，
則能成就諸佛菩薩智慧華果。tức   năng  thành tựu chư Phật Bồ-tát  trí tuệ  hoa quả 。
何以故？若諸菩薩以大悲水饒益眾生，hà dĩ cố ？nhược/nhã  chư Bồ-tát  dĩ  đại bi  thủy   nhiêu ích  chúng sanh ，
則能成就阿耨多羅三藐三菩提故。是故菩提屬於眾生，tức   năng  thành tựu  A-nậu-đa-la tam-miệu-tam Bồ-đề  cố  。thị cố Bồ-đề chúc  ư  chúng sanh ，
若無眾生，一切菩薩終不能成無上正覺。nhược/nhã  vô  chúng sanh ，nhất thiết Bồ Tát chung   bất năng thành  vô thượng chánh giác  。
善男子！汝於此義應如是解。以於眾生心平等故，Thiện nam tử  ！nhữ   ư thử  nghĩa   ưng  như thị giải  。dĩ  ư  chúng sanh tâm bình đẳng  cố  ，
則能成就圓滿大悲，以大悲心隨眾生故，tức   năng  thành tựu viên mãn  đại bi  ，dĩ  đại bi tâm  tùy   chúng sanh cố  ，
則能成就供養如來。菩薩如是隨順眾生，tức   năng  thành tựu cúng dường Như Lai  。Bồ Tát như thị tùy thuận  chúng sanh ，
虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，
我此隨順無有窮盡，念念相續，無有間斷，ngã   thử   tùy thuận  vô hữu cùng tận  ，niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，
身、語、意業無有疲厭。thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
「復次，「phục thứ ，
善男子！言普皆迴向者：從初禮拜乃至隨順，Thiện nam tử  ！ngôn  phổ   giai    hồi hướng  giả ：tòng sơ  lễ bái  nãi chí tùy thuận  ，
所有功德皆悉迴向盡法界、虛空界一切眾生，願令眾生常得安樂，sở hữu  công đức  giai tất  hồi hướng  tận  Pháp giới  、hư không giới  nhất thiết chúng sanh ，nguyện   lệnh  chúng sanh thường   đắc   an lạc ，
無諸病苦；欲行惡法皆悉不成，vô  chư   bệnh   khổ   ；dục   hạnh/hành/hàng  ác pháp  giai tất bất thành  ，
所修善業皆速成就；關閉一切諸惡趣門，sở   tu thiện  nghiệp   giai   tốc thành  tựu   ；quan  bế   nhất thiết chư ác thú  môn   ，
開示人天涅槃正路；若諸眾生因其積集諸惡業故，khai thị  nhân thiên  Niết-Bàn chánh  lộ   ；nhược/nhã  chư   chúng sanh nhân   kỳ  tích tập  chư ác  nghiệp   cố  ，
所感一切極重苦果我皆代受；令彼眾生悉得解脫究竟成就無sở cảm  nhất thiết cực  trọng  khổ quả  ngã   giai   đại  thọ/thụ   ；lệnh  bỉ   chúng sanh tất   đắc giải thoát  cứu cánh thành tựu vô 
上菩提。菩薩如是所修迴向，thượng  Bồ-đề 。Bồ Tát như thị sở tu   hồi hướng  ，
虛空界盡、眾生界盡、眾生業盡、眾生煩惱盡，hư không giới  tận  、chúng sanh giới   tận  、chúng sanh nghiệp tận  、chúng sanh phiền não tận  ，
我此迴向無有窮盡，念念相續，無有間斷，ngã   thử    hồi hướng  vô hữu cùng tận  ，niệm niệm  tướng tục  ，vô hữu gian  đoạn  ，
身、語、意業無有疲厭。thân  、ngữ  、ý nghiệp  vô hữu bì yếm  。
善男子！是為菩薩摩訶薩十種大願具足圓滿。若諸菩薩於此大願隨順趣入，Thiện nam tử  ！thị  vi/vì/vị  Bồ-Tát Ma-ha-tát thập chủng đại nguyện  cụ túc viên mãn  。nhược/nhã  chư Bồ-tát  ư thử  đại nguyện  tùy thuận  thú nhập  ，
則能成熟一切眾生，tức   năng  thành thục  nhất thiết chúng sanh ，
則能隨順阿耨多羅三藐三菩提，則能成滿普賢菩薩諸行願海。是故，tức   năng  tùy thuận   A-nậu-đa-la tam-miệu-tam Bồ-đề  ，tức   năng  thành mãn  Phổ Hiền Bồ Tát  chư hạnh  nguyện hải  。thị cố ，
善男子！汝於此義應如是知：若有善男子、善女人Thiện nam tử  ！nhữ   ư thử  nghĩa   ưng  như thị tri  ：nhược hữu Thiện nam tử  、thiện nữ nhân
以滿十方無量無邊、不可說不可說佛剎極微dĩ  mãn   thập phương vô lượng vô biên  、bất khả thuyết  bất khả thuyết Phật  sát   cực vi 
塵數一切世界上妙七寶，trần   số  nhất thiết thế giới thượng diệu  thất bảo  ，
及諸人天最勝安樂，布施爾所一切世界所有眾生，cập chư   nhân thiên  tối thắng an lạc ，bố thí  nhĩ sở nhất thiết thế giới sở hữu  chúng sanh ，
供養爾所一切世界諸佛菩薩，cúng dường nhĩ sở nhất thiết thế giới chư Phật Bồ-tát  ，
經爾所佛剎極微塵數劫相續不斷所得功德，Kinh   nhĩ sở Phật sát   cực  vi trần  số  kiếp   tướng tục  bất đoạn  sở đắc  công đức  ，
若復有人聞此願王一經於耳，nhược/nhã  phục hưũ nhân   văn  thử   nguyện   Vương  nhất   Kinh   ư  nhĩ   ，
所有功德比前功德百分不及一，千分不及一，sở hữu  công đức  bỉ  tiền   công đức  bách phân bất cập nhất ，thiên   phần  bất cập  nhất   ，
乃至優波尼沙陀分亦不及一。或復有人以深信心，nãi chí ưu ba  ni sa đà  phần  diệc   bất cập  nhất   。hoặc   phục hưũ nhân   dĩ  thâm   tín tâm  ，
於此大願受持讀誦，乃至書寫一四句偈，ư thử  đại nguyện  thọ trì đọc tụng  ，nãi chí thư tả nhất tứ cú kệ  ，
速能除滅五無間業，所有世間身心等病，種種苦惱，tốc   năng  trừ diệt ngũ   Vô gián nghiệp   ，sở hữu  thế gian thân tâm  đẳng bệnh   ，chủng chủng khổ não ，
乃至佛剎極微塵數一切惡業，nãi chí Phật sát   cực  vi trần  số  nhất thiết ác nghiệp  ，
皆得銷除；一切魔軍、夜叉、羅剎、若鳩槃荼、若毘舍闍、若部多等giai đắc  tiêu   trừ   ；nhất thiết ma quân  、dạ xoa  、La-sát 、nhược/nhã  Cưu bàn trà  、nhược/nhã  tỳ xá đồ  、nhược/nhã  bộ đa  đẳng
飲血噉肉諸惡鬼神，皆悉遠離，ẩm  huyết   đạm   nhục  chư   ác quỷ thần  ，giai tất viễn ly  ，
或時發心親近守護。是故若人誦此願者，hoặc thời  phát tâm thân cận thủ hộ  。thị cố nhược/nhã  nhân   tụng   thử   nguyện   giả ，
行於世間無有障礙，如空中月出於雲翳，hạnh/hành/hàng  ư  thế gian vô hữu chướng ngại ，như không  trung  nguyệt   xuất  ư  vân   ế   ，
諸佛菩薩之所稱讚，一切人天皆應禮敬，chư Phật Bồ-tát  chi sở   xưng tán  ，nhất thiết nhân thiên  giai   ưng  lễ kính  ，
一切眾生悉應供養。此善男子善得人身，nhất thiết chúng sanh tất   Ứng-Cúng dưỡng  。thử   Thiện nam tử  thiện  đắc   nhân thân  ，
圓滿普賢所有功德，不久當如普賢菩薩，速得成就微妙色身，viên mãn  Phổ Hiền sở hữu  công đức  ，bất cửu  đương  như   Phổ Hiền Bồ Tát  ，tốc đắc  thành tựu vi diệu  sắc thân  ，
具三十二大丈夫相，若生人天，cụ   tam thập nhị  đại trượng phu  tướng  ，nhược/nhã  sanh  nhân thiên  ，
所在之處常居勝族，悉能破壞一切惡趣，sở   tại   chi xứ/xử  thường   cư  thắng  tộc   ，tất   năng  phá hoại  nhất thiết ác thú ，
悉能遠離一切惡友，悉能制伏一切外道，tất   năng  viễn ly  nhất thiết ác hữu  ，tất   năng  chế   phục   nhất thiết ngoại đạo  ，
悉能解脫一切煩惱，如師子王摧伏群獸，堪受一切眾生供養。tất   năng giải  thoát  nhất thiết phiền não  ，như   Sư tử Vương  tồi phục  quần   thú   ，kham   thọ/thụ   nhất thiết chúng sanh cúng dường 。
又復，是人臨命終時，hựu phục  ，thị nhân lâm mạng chung thời  ，
最後剎那一切諸根悉皆散壞，一切親屬悉皆捨離，tối hậu  sát-na nhất thiết chư căn  tất giai  tán hoại  ，nhất thiết thân  chúc  tất giai  xả ly  ，
一切威勢悉皆退失，輔相、大臣、宮城內外，象馬車乘，nhất thiết uy thế  tất giai  thoái thất  ，phụ   tướng  、đại thần  、cung   thành   nội ngoại  ，tượng   mã   xa   thừa  ，
珍寶伏藏，如是一切無復相隨，唯此願王不相捨離，trân bảo  phục tạng  ，như thị nhất thiết vô phục tướng  tùy   ，duy  thử   nguyện   Vương  bất tướng  xả ly  ，
於一切時引導其前。ư nhất thiết thời  dẫn đạo  kỳ  tiền   。
一剎那中即得往生極樂世界，nhất   sát-na trung  tức   đắc   vãng sanh Cực lạc thế giới  ，
到已即見阿彌陀佛、文殊師利菩薩、普賢菩薩、觀自在菩薩、彌勒菩薩等，đáo   dĩ   tức   kiến  A Di Đà Phật  、Văn-thù-sư-lợi Bồ Tát 、Phổ Hiền Bồ Tát  、Quán Tự Tại Bồ Tát 、Di Lặc Bồ-tát  đẳng ，
此諸菩薩色相端嚴，功德具足，所共圍遶。thử   chư Bồ-tát  sắc   tướng  đoan nghiêm  ，công đức  cụ túc ，sở   cọng  vi nhiễu  。
其人自見生蓮華中，蒙佛授記；得授記已，kỳ nhân tự kiến  sanh  liên hoa  trung  ，mông   Phật thọ kí  ；đắc   thọ kí  dĩ   ，
經於無數百千萬億那由他劫，Kinh   ư  vô số  bách thiên vạn ức   na-do-tha kiếp   ，
普於十方不可說不可說世界，以智慧力隨眾生心而為利益。phổ   ư  thập phương bất khả thuyết  bất khả thuyết  thế giới ，dĩ  trí tuệ lực  tùy   chúng   sanh tâm nhi vi lợi ích  。
不久當坐菩提道場，降伏魔軍，成等正覺，轉妙法輪。bất cửu  đương  tọa   Bồ-đề đạo tràng  ，hàng phục ma quân  ，thành đẳng chánh giác  ，chuyển  diệu pháp luân  。
能令佛剎極微塵數世界眾生發菩提心，năng  lệnh  Phật sát   cực  vi trần  số  thế giới chúng sanh phát Bồ-đề tâm  ，
隨其根性，教化成熟，乃至盡於未來劫海，tùy   kỳ  căn tánh  ，giáo hóa  thành thục  ，nãi chí tận  ư vị lai  kiếp hải  ，
廣能利益一切眾生。quảng  năng  lợi ích  nhất thiết chúng sanh 。
善男子！彼諸眾生若聞、若信此大願王，受持讀誦，廣為人說，所有功德，Thiện nam tử  ！bỉ   chư   chúng sanh nhược/nhã  văn  、nhược/nhã  tín   thử   đại nguyện  Vương  ，thọ trì đọc tụng  ，quảng  vi nhân thuyết ，sở hữu  công đức  ，
除佛世尊餘無知者。是故汝等聞此願王，trừ   Phật Thế tôn  dư   vô tri  giả 。thị cố nhữ đẳng  văn  thử   nguyện   Vương  ，
莫生疑念，應當諦受，受已能讀，讀已能誦，mạc  sanh  nghi   niệm   ，ứng đương đế  thọ/thụ   ，thọ/thụ   dĩ   năng  độc  ，độc  dĩ   năng  tụng   ，
誦已能持，乃至書寫，廣為人說。tụng   dĩ   năng trì  ，nãi chí thư tả ，quảng  vi nhân thuyết 。
是諸人等於一念中，所有行願皆得成就，所獲福聚無量無邊。thị  chư   nhân   đẳng ư  nhất niệm  trung  ，sở hữu  hạnh nguyện  giai đắc  thành tựu ，sở hoạch  phước tụ  vô lượng vô biên  。
能於煩惱大苦海中拔濟眾生，令其出離，năng  ư  phiền não  đại khổ hải  trung  bạt tế  chúng sanh ，lệnh  kỳ  xuất ly  ，
皆得往生阿彌陀佛極樂世界。」　爾時，giai đắc  vãng sanh A Di Đà Phật  Cực lạc thế giới  。」　nhĩ thời  ，
普賢菩薩摩訶薩欲重宣此義，Phổ Hiền Bồ-Tát Ma-ha-tát dục   trọng tuyên thử nghỉa ，
普觀十方而說偈言：「所有十方世界中，　　三世一切人師子，phổ   quán  thập phương nhi thuyết kệ ngôn ：「sở hữu  thập phương thế giới trung  ，　　tam thế  nhất thiết nhân sư tử  ，
　我以清淨身語意，　　一切遍禮盡無餘。　ngã   dĩ  thanh tịnh thân ngữ ý  ，　　nhất thiết biến  lễ   tận  vô dư  。
　普賢行願威神力，　　普現一切如來前，　Phổ Hiền hạnh nguyện  uy thần lực  ，　　phổ hiện  nhất thiết Như Lai  tiền   ，
　一身復現剎塵身，　　一一遍禮剎塵佛。　nhất thân  phục hiện sát   trần   thân  ，　　nhất nhất biến  lễ   sát   trần   Phật 。
　於一塵中塵數佛，　　各處菩薩眾會中，　ư  nhất trần  trung  trần   số  Phật ，　　các   xứ/xử  Bồ Tát chúng   hội trung ，
　無盡法界塵亦然，　　深信諸佛皆充滿。　vô tận  Pháp giới  trần   diệc   nhiên ，　　thâm tín  chư Phật giai   sung mãn  。
　各以一切音聲海，　　普出無盡妙言辭，　các   dĩ  nhất thiết âm thanh hải   ，　　phổ   xuất  vô tận  diệu   ngôn  từ   ，
　盡於未來一切劫，　　讚佛甚深功德海。　tận  ư vị lai  nhất thiết kiếp   ，　　tán Phật  thậm thâm  công   đức hải  。
　以諸最勝妙華鬘，　　妓樂塗香及傘蓋，　dĩ  chư   tối thắng diệu  hoa man ，　　kĩ   lạc/nhạc  đồ hương  cập tản   cái   ，
　如是最勝莊嚴具，　　我以供養諸如來。　như thị tối thắng trang nghiêm cụ  ，　　ngã   dĩ  cúng dường chư   Như Lai  。
　最勝衣服最勝香，　　末香燒香與燈燭，　tối thắng y phục tối thắng hương   ，　　mạt   hương   thiêu hương  dữ  đăng   chúc   ，
　一一皆如妙高聚，　　我悉供養諸如來。　nhất nhất giai   như   diệu cao  tụ   ，　　ngã   tất   cúng dường chư   Như Lai  。
　我以廣大勝解心，　　深信一切三世佛，　ngã   dĩ  quảng đại thắng giải  tâm   ，　　thâm tín  nhất thiết tam thế Phật  ，
　悉以普賢行願力，　　普遍供養諸如來。　tất   dĩ  Phổ Hiền hạnh/hành/hàng  nguyện lực ，　　phổ biến  cúng dường chư   Như Lai  。
　我昔所造諸惡業，　　皆由無始貪恚癡，　ngã   tích   sở tạo  chư ác  nghiệp   ，　　giai   do   vô thủy tham khuể si  ，
　從身語意之所生，　　一切我今皆懺悔。　tùng  thân ngữ ý  chi sở sanh  ，　　nhất thiết ngã   kim   giai   sám hối 。
　十方一切諸眾生，　　二乘有學及無學，　thập phương nhất thiết chư   chúng sanh ，　　nhị thừa  hữu học  cập vô học  ，
　一切如來與菩薩，　　所有功德皆隨喜。　nhất thiết Như Lai  dữ  Bồ Tát ，　　sở hữu  công đức  giai   tùy hỉ  。
　十方所有世間燈，　　最初成就菩提者，　thập phương sở hữu  thế gian đăng   ，　　tối sơ  thành tựu Bồ-đề giả ，
　我今一切皆勸請，　　轉於無上妙法輪。　ngã   kim   nhất thiết giai  khuyến thỉnh  ，　　chuyển  ư  vô thượng diệu pháp luân  。
　諸佛若欲示涅槃，　　我悉至誠而勸請，　chư Phật nhược/nhã  dục   thị  Niết-Bàn ，　　ngã   tất   chí thành  nhi   khuyến thỉnh  ，
　唯願久住剎塵劫，　　利樂一切諸眾生。　duy nguyện cửu trụ  sát   trần kiếp  ，　　lợi lạc nhất thiết chư   chúng sanh 。
　所有禮讚供養福，　　請佛住世轉法輪，　sở hữu  lễ   tán   cúng dường phước   ，　　thỉnh Phật  trụ/trú   thế   chuyển pháp luân  ，
　隨喜懺悔諸善根，　　迴向眾生及佛道。　tùy hỉ  sám hối chư   thiện căn  ，　　 hồi hướng  chúng sanh cập Phật đạo 。
　我隨一切如來學，　　修習普賢圓滿行，　ngã   tùy   nhất thiết Như Lai  học   ，　　tu tập Phổ Hiền viên mãn  hạnh/hành/hàng  ，
　供養過去諸如來，　　及與現在十方佛。　cúng dường quá khứ chư   Như Lai  ，　　cập dữ  hiện tại thập phương Phật 。
　未來一切天人師，　　一切意樂皆圓滿，　vị lai nhất thiết Thiên Nhân Sư ，　　nhất thiết ý lạc  giai   viên mãn  ，
　我願普隨三世學，　　速得成就大菩提。　ngã   nguyện   phổ   tùy   tam thế  học   ，　　tốc đắc  thành tựu Đại bồ-đề 。
　所有十方一切剎，　　廣大清淨妙莊嚴，　sở hữu  thập phương nhất thiết sát   ，　　quảng đại thanh   tịnh diệu  trang nghiêm ，
　眾會圍遶諸如來，　　悉在菩提樹王下。　chúng   hội  vi nhiễu  chư   Như Lai  ，　　tất   tại   Bồ-đề thụ  Vương  hạ  。
　十方所有諸眾生，　　願離憂患常安樂，　thập phương sở hữu  chư   chúng sanh ，　　nguyện   ly   ưu hoạn  thường   an lạc ，
　獲得甚深正法利，　　滅除煩惱盡無餘。　hoạch đắc  thậm thâm  chánh  pháp lợi  ，　　diệt   trừ   phiền não tận  vô dư  。
　我為菩提修行時，　　一切趣中成宿命，　ngã   vi/vì/vị  Bồ-đề tu hành thời  ，　　nhất thiết thú  trung  thành  tú  mạng   ，
　常得出家修淨戒，　　無垢無破無穿漏。　thường   đắc   xuất gia tu   tịnh giới  ，　　vô cấu  vô  phá   vô  xuyên   lậu  。
　天龍夜叉鳩槃荼，　　乃至人與非人等，　thiên long dạ xoa  Cưu bàn trà  ，　　nãi chí nhân   dữ  phi nhân  đẳng ，
　所有一切眾生語，　　悉以諸音而說法。　sở hữu  nhất thiết chúng sanh ngữ  ，　　tất   dĩ  chư   âm   nhi   thuyết Pháp 。
　勤修清淨波羅蜜，　　恒不忘失菩提心，　cần tu  thanh   tịnh Ba-la-mật  ，　　hằng  bất vong thất  Bồ-đề tâm ，
　滅除障垢無有餘，　　一切妙行皆成就。　diệt   trừ   chướng   cấu   vô hữu dư   ，　　nhất thiết diệu   hạnh/hành/hàng  giai   thành tựu 。
　於諸惑業及魔境，　　世間道中得解脫，　ư  chư   hoặc nghiệp  cập ma cảnh  ，　　thế gian đạo  trung  đắc giải thoát  ，
　猶如蓮華不著水，　　亦如日月不住空。　do như  liên hoa  bất trước  thủy   ，　　diệc   như   nhật nguyệt bất trụ  không  。
　悉除一切惡道苦，　　等與一切群生樂，　tất   trừ nhất thiết ác  đạo  khổ   ，　　đẳng dữ  nhất thiết quần sanh lạc/nhạc  ，
　如是經於剎塵劫，　　十方利益恒無盡。　như thị Kinh   ư  sát   trần kiếp  ，　　thập phương lợi ích  hằng  vô tận  。
　我常隨順諸眾生，　　盡於未來一切劫，　ngã   thường   tùy thuận  chư   chúng sanh ，　　tận  ư vị lai  nhất thiết kiếp   ，
　恒修普賢廣大行，　　圓滿無上大菩提。　hằng  tu   Phổ Hiền quảng đại hạnh/hành/hàng  ，　　viên mãn  vô thượng Đại bồ-đề 。
　所有與我同行者，　　於一切處同集會，　sở hữu  dữ  ngã   đồng   hành giả ，　　ư nhất thiết  xứ/xử  đồng   tập hội  ，
　身口意業皆同等，　　一切行願同修學。　thân khẩu ý  nghiệp   giai   đồng   đẳng ，　　nhất thiết hành  nguyện   đồng   tu học  。
　所有益我善知識，　　為我顯示普賢行，　sở hữu  ích   ngã thiện tri thức ，　　vi/vì/vị  ngã   hiển thị  Phổ Hiền hạnh/hành/hàng  ，
　常願與我同集會，　　於我常生歡喜心。　thường   nguyện   dữ  ngã   đồng   tập hội  ，　　ư  ngã   thường sanh hoan hỉ  tâm   。
　願常面見諸如來，　　及諸佛子眾圍遶，　nguyện   thường   diện   kiến  chư   Như Lai  ，　　cập chư   Phật tử  chúng   vi nhiễu  ，
　於彼皆興廣大供，　　盡未來劫無疲厭。　ư  bỉ   giai   hưng  quảng đại cung/cúng   ，　　tận  vị lai kiếp   vô  bì yếm  。
　願持諸佛微妙法，　　光顯一切菩提行，　nguyện   trì   chư Phật vi diệu  Pháp   ，　　quang   hiển   nhất thiết Bồ-đề hạnh/hành/hàng  ，
　究竟清淨普賢道，　　盡未來劫常修習。　cứu cánh thanh tịnh Phổ Hiền đạo  ，　　tận  vị lai kiếp   thường   tu tập 。
　我於一切諸有中，　　所修福智恒無盡，　ngã   ư nhất thiết  chư hữu  trung  ，　　sở tu  phước trí  hằng  vô tận  ，
　定慧方便及解脫，　　獲諸無盡功德藏。　định tuệ  phương tiện  cập giải thoát  ，　　hoạch   chư   vô tận công đức tạng  。
　一塵中有塵數剎，　　一一剎有難思佛，　nhất trần  trung hữu  trần   số  sát   ，　　nhất nhất sát   hữu  nạn/nan  tư  Phật ，
　一一佛處眾會中，　　我見恒演菩提行。　nhất nhất Phật xứ/xử  chúng   hội trung ，　　ngã kiến  hằng  diễn   Bồ-đề hạnh/hành/hàng  。
　普盡十方諸剎海，　　一一毛端三世海，　phổ   tận thập phương  chư   sát   hải   ，　　nhất   nhất mao đoan  tam thế  hải   ，
　佛海及與國土海，　　我遍修行經劫海。　Phật hải  cập dữ  quốc độ hải   ，　　ngã   biến  tu hành Kinh   kiếp hải  。
　一切如來語清淨，　　一言具眾音聲海，　nhất thiết Như Lai  ngữ  thanh tịnh ，　　nhất   ngôn  cụ   chúng   âm thanh hải   ，
　隨諸眾生意樂音，　　一一流佛辯才海。　tùy   chư   chúng sanh ý lạc  âm   ，　　nhất nhất lưu   Phật biện tài  hải   。
　三世一切諸如來，　　於彼無盡語言海，　tam thế  nhất thiết chư   Như Lai  ，　　ư  bỉ   vô tận  ngữ ngôn hải   ，
　恒轉理趣妙法輪，　　我深智力普能入。　hằng chuyển  lý thú  diệu pháp luân  ，　　ngã   thâm   trí lực  phổ   năng nhập  。
　我能深入於未來，　　盡一切劫為一念，　ngã   năng  thâm nhập  ư vị lai  ，　　tận  nhất thiết kiếp   vi/vì/vị  nhất niệm  ，
　三世所有一切劫，　　為一念際我皆入。　tam thế  sở hữu  nhất thiết kiếp   ，　　vi/vì/vị  nhất niệm  tế   ngã   giai   nhập   。
　我於一念見三世，　　所有一切人師子，　ngã   ư  nhất niệm  kiến  tam thế  ，　　sở hữu  nhất thiết nhân sư tử  ，
　亦常入佛境界中，　　如幻解脫及威力。　diệc   thường   nhập   Phật cảnh giới trung  ，　　như huyễn  giải thoát  cập uy lực  。
　於一毛端極微中，　　出現三世莊嚴剎，　ư  nhất mao đoan  cực vi  trung  ，　　xuất hiện tam thế  trang nghiêm sát   ，
　十方塵剎諸毛端，　　我皆深入而嚴淨。　thập phương trần   sát   chư   mao  đoan   ，　　ngã   giai   thâm nhập  nhi   nghiêm tịnh  。
　所有未來照世燈，　　成道轉法悟群有，　sở hữu  vị lai chiếu   thế   đăng   ，　　thành đạo chuyển  Pháp   ngộ   quần hữu  ，
　究竟佛事示涅槃，　　我皆往詣而親近。　cứu cánh Phật  sự   thị  Niết-Bàn ，　　ngã   giai   vãng   nghệ   nhi   thân cận 。
　速疾周遍神通力，　　普門遍入大乘力，　tốc tật  chu biến  thần thông lực  ，　　Phổ môn biến  nhập   Đại-Thừa lực   ，
　智行普修功德力，　　威神普覆大慈力，　trí hành phổ   tu   công đức lực  ，　　uy thần  phổ phước  Đại  từ lực  ，
　遍淨莊嚴勝福力，　　無著無依智慧力，　Biến tịnh  trang nghiêm thắng  phước   lực   ，　　Vô Trước vô y  trí tuệ lực  ，
　定慧方便諸威力，　　普能積集菩提力，　định tuệ  phương tiện  chư   uy lực  ，　　phổ   năng  tích tập  Bồ-đề lực   ，
　清淨一切善業力，　　摧滅一切煩惱力，　thanh tịnh nhất thiết thiện nghiệp  lực   ，　　tồi  diệt   nhất thiết phiền não  lực   ，
　降伏一切諸魔力，　　圓滿普賢諸行力。　hàng phục nhất thiết chư   ma   lực   ，　　viên mãn  Phổ Hiền chư hạnh  lực   。
　普能嚴淨諸剎海，　　解脫一切眾生海，　phổ   năng  nghiêm tịnh  chư   sát   hải   ，　　giải thoát  nhất thiết chúng sanh hải   ，
　善能分別諸法海，　　能甚深入智慧海，　thiện năng  phân biệt chư   pháp hải  ，　　năng  thậm thâm  nhập   trí tuệ hải  ，
　普能清淨諸行海，　　圓滿一切諸願海，　phổ   năng  thanh tịnh chư hạnh  hải   ，　　viên mãn  nhất thiết chư   nguyện hải  ，
　親近供養諸佛海，　　修行無倦經劫海。　thân cận cúng dường chư   Phật hải  ，　　tu hành vô quyện  Kinh   kiếp hải  。
　三世一切諸如來，　　最勝菩提諸行願，　tam thế  nhất thiết chư   Như Lai  ，　　tối thắng Bồ-đề chư   hạnh nguyện  ，
　我皆供養圓滿修，　　以普賢行悟菩提。　ngã   giai   cúng dường viên mãn  tu   ，　　dĩ  Phổ Hiền hạnh/hành/hàng  ngộ   Bồ-đề 。
　一切如來有長子，　　彼名號曰普賢尊，　nhất thiết Như Lai  hữu  trưởng tử ，　　bỉ   danh hiệu viết   Phổ Hiền tôn   ，
　我今迴向諸善根，　　願諸智行悉同彼。　ngã   kim    hồi hướng  chư   thiện căn  ，　　nguyện   chư   trí hành tất   đồng   bỉ   。
　願身口意恒清淨，　　諸行剎土亦復然，　nguyện   thân khẩu ý  hằng  thanh tịnh ，　　chư hạnh  sát   độ  diệc   phục  nhiên ，
　如是智慧號普賢，　　願我與彼皆同等。　như thị trí tuệ  hiệu   Phổ Hiền ，　　nguyện   ngã   dữ  bỉ   giai   đồng   đẳng 。
　我為遍淨普賢行，　　文殊師利諸大願，　ngã   vi/vì/vị  Biến tịnh  Phổ Hiền hạnh/hành/hàng  ，　　Văn-thù-sư-lợi chư   đại nguyện  ，
　滿彼事業盡無餘，　　未來際劫恒無倦。　mãn   bỉ   sự nghiệp tận  vô dư  ，　　vị lai tế   kiếp   hằng  vô quyện  。
　我所修行無有量，　　獲得無量諸功德，　ngã sở tu hành vô hữu lượng  ，　　hoạch đắc  vô lượng  chư   công đức  ，
　安住無量諸行中，　　了達一切神通力。　an trụ  vô lượng  chư hạnh  trung  ，　　liễu đạt  nhất thiết thần thông lực  。
　文殊師利勇猛智，　　普賢慧行亦復然，　Văn-thù-sư-lợi dũng mãnh  trí   ，　　Phổ Hiền tuệ   hạnh/hành/hàng  diệc   phục  nhiên ，
　我今迴向諸善根，　　隨彼一切常修學。　ngã   kim    hồi hướng  chư   thiện căn  ，　　tùy   bỉ   nhất thiết thường   tu học  。
　三世諸佛所稱歎，　　如是最勝諸大願，　tam thế chư Phật  sở xưng thán  ，　　như thị tối thắng chư   đại nguyện  ，
　我今迴向諸善根，　　為得普賢殊勝行。　ngã   kim    hồi hướng  chư   thiện căn  ，　　vi/vì/vị  đắc   Phổ Hiền thù thắng hạnh/hành/hàng  。
　願我臨欲命終時，　　盡除一切諸障礙，　nguyện   ngã   lâm dục  mạng chung thời  ，　　tận trừ  nhất thiết chư   chướng ngại ，
　面見彼佛阿彌陀，　　即得往生安樂剎。　diện   kiến  bỉ Phật A-Di-Đà  ，　　tức   đắc   vãng sanh an lạc sát   。
　我既往生彼國已，　　現前成就此大願，　ngã   ký   vãng sanh bỉ quốc dĩ   ，　　hiện tiền  thành tựu thử   đại nguyện  ，
　一切圓滿盡無餘，　　利樂一切眾生界。　nhất thiết viên mãn  tận  vô dư  ，　　lợi lạc nhất thiết chúng sanh giới   。
　彼佛眾會咸清淨，　　我時於勝蓮華生，　bỉ Phật chúng   hội  hàm   thanh tịnh ，　　ngã   thời  ư  thắng  Liên-hoa-sanh  ，
　親覩如來無量光，　　現前授我菩提記。　thân  đổ   Như Lai  Vô Lượng Quang ，　　hiện tiền  thọ/thụ   ngã   Bồ-đề kí   。
　蒙彼如來授記已，　　化身無數百俱胝，　mông   bỉ   Như Lai  thọ kí  dĩ   ，　　hóa thân  vô số  bách  câu-chi ，
　智力廣大遍十方，　　普利一切眾生界。　trí lực  quảng đại biến  thập phương ，　　phổ   lợi   nhất thiết chúng sanh giới   。
　乃至虛空世界盡，　　眾生及業煩惱盡，　nãi chí hư không  thế giới tận  ，　　chúng sanh cập nghiệp   phiền não tận  ，
　如是一切無盡時，　　我願究竟恒無盡。　như thị nhất thiết vô tận  thời  ，　　ngã   nguyện   cứu cánh hằng  vô tận  。
　十方所有無邊剎，　　莊嚴眾寶供如來，　thập phương sở hữu  vô biên  sát   ，　　trang nghiêm chúng   bảo   cung/cúng   Như Lai  ，
　最勝安樂施天人，　　經一切剎微塵劫。　tối thắng an   lạc thí  Thiên Nhân ，　　Kinh   nhất thiết sát   vi trần  kiếp   。
　若人於此勝願王，　　一經於耳能生信，　nhược/nhã  nhân   ư thử  thắng  nguyện   Vương  ，　　nhất   Kinh   ư  nhĩ   năng sanh  tín   ，
　求勝菩提心渴仰，　　獲勝功德過於彼。　cầu   thắng  Bồ-đề tâm khát ngưỡng  ，　　hoạch   thắng  công đức  quá/qua  ư  bỉ   。
　即常遠離惡知識，　　永離一切諸惡道，　tức   thường   viễn ly  ác tri thức  ，　　vĩnh ly  nhất thiết chư ác  đạo  ，
　速見如來無量光，　　具此普賢最勝願。　tốc   kiến  Như Lai  Vô Lượng Quang ，　　cụ   thử   Phổ Hiền tối thắng nguyện   。
　此人善得勝壽命，　　此人善來人中生，　thử   nhân   thiện  đắc thắng  thọ mạng ，　　thử   nhân   thiện lai  nhân trung  sanh  ，
　此人不久當成就，　　如彼普賢菩薩行。　thử   nhân   bất cửu  đương  thành tựu ，　　như   bỉ   Phổ Hiền Bồ Tát  hạnh/hành/hàng  。
　往昔由無智慧力，　　所造極惡五無間，　vãng tích  do   vô  trí tuệ lực  ，　　sở tạo  cực ác  ngũ   Vô gián ，
　誦此普賢大願王，　　一念速疾皆銷滅。　tụng   thử   Phổ Hiền đại nguyện  Vương  ，　　nhất niệm  tốc tật  giai   tiêu   diệt   。
　族姓種類及容色，　　相好智慧咸圓滿，　tộc tính  chủng loại  cập dung   sắc   ，　　tướng  hảo  trí tuệ  hàm   viên mãn  ，
　諸魔外道不能摧，　　堪為三界所應供。　chư   ma   ngoại đạo  bất năng  tồi  ，　　kham   vi/vì/vị  tam giới  sở   Ứng-Cúng 。
　速詣菩提大樹王，　　坐已降伏諸魔眾，　tốc   nghệ   Bồ-đề Đại  thụ/thọ   Vương  ，　　tọa   dĩ   hàng phục chư   ma   chúng   ，
　成等正覺轉法輪，　　普利一切諸含識。　thành đẳng chánh giác  chuyển pháp luân  ，　　phổ   lợi   nhất thiết chư   hàm thức  。
　若人於此普賢願，　　讀誦受持及演說，　nhược/nhã  nhân   ư thử  Phổ Hiền nguyện   ，　　độc tụng thọ trì cập diễn thuyết  ，
　果報唯佛能證知，　　決定獲勝菩提道。　quả báo  duy  Phật năng chứng  tri   ，　　quyết  định  hoạch   thắng  Bồ-đề đạo 。
　若人誦此普賢願，　　我說少分之善根，　nhược/nhã  nhân   tụng   thử   Phổ Hiền nguyện   ，　　ngã   thuyết  thiểu  phần  chi thiện căn  ，
　一念一切悉皆圓，　　成就眾生清淨願。　nhất niệm  nhất thiết tất giai  viên   ，　　thành tựu chúng sanh thanh tịnh nguyện   。
　我此普賢殊勝行，　　無邊勝福皆迴向，　ngã   thử   Phổ Hiền thù thắng hạnh/hành/hàng  ，　　vô biên  thắng  phước   giai    hồi hướng  ，
　普願沈溺諸眾生，　　速往無量光佛剎。　phổ   nguyện   trầm  nịch  chư   chúng sanh ，　　tốc   vãng   Vô Lượng Quang Phật  sát   。
」爾時，普賢菩薩摩訶薩於如來前，」nhĩ thời  ，Phổ Hiền Bồ-Tát Ma-ha-tát ư  Như Lai  tiền   ，
說此普賢廣大願王清淨偈已，善財童子踊躍無量，thuyết  thử   Phổ Hiền quảng đại nguyện   Vương  thanh tịnh kệ   dĩ   ，Thiện tài đồng tử  dõng dược  vô lượng  ，
一切菩薩皆大歡喜。nhất thiết Bồ Tát giai   đại hoan hỉ  。
如來讚言：「善哉！善哉！」爾時，Như Lai  tán   ngôn  ：「Thiện tai ！Thiện tai ！」nhĩ thời  ，
世尊與諸聖者菩薩摩訶薩演說如是不可思議解脫境界勝法門時，Thế Tôn dữ  chư thánh giả  Bồ-Tát Ma-ha-tát diễn thuyết  như thị bất khả tư nghị giải thoát  cảnh giới thắng Pháp môn   thời  ，
文殊師利菩薩而為上首；諸大菩薩及所成熟六千比丘，Văn-thù-sư-lợi Bồ Tát nhi vi thượng thủ  ；chư   đại Bồ-tát  cập sở   thành thục  lục   thiên   Tỳ-kheo ，
彌勒菩薩而為上首；賢劫一切諸大菩薩，Di Lặc Bồ-tát  nhi vi thượng thủ  ；hiền kiếp  nhất thiết chư   đại Bồ-tát  ，
無垢普賢菩薩而為上首；一生補處住灌頂位vô cấu  Phổ Hiền Bồ Tát  nhi vi thượng thủ  ；Nhất-sanh-bổ-xứ trụ/trú   quán đảnh  vị  
諸大菩薩，chư   đại Bồ-tát  ，
及餘十方種種世界普來集會一切剎海極微塵數諸菩薩摩訶薩眾，cập dư  thập phương chủng chủng thế giới phổ   lai  tập hội  nhất thiết sát   hải   cực  vi trần  số  chư   Bồ-Tát Ma-ha-tát chúng   ，
大智舍利弗、摩訶目犍連等而為上首；諸大聲聞并đại trí  Xá-lợi-phất  、Ma-ha Mục-kiền-liên  đẳng nhi vi thượng thủ  ；chư   đại Thanh văn  tinh 
諸人天一切世主、天、龍、夜叉、乾闥婆、阿脩羅、chư   nhân thiên  nhất thiết thế chủ  、Thiên   、long  、dạ xoa  、Càn thát bà 、A-tu-la 、
迦樓羅、緊那羅、摩睺羅伽、人、非人等一切大Ca Lâu La 、khẩn-na-la 、Ma hầu la già 、nhân   、phi nhân  đẳng nhất thiết Đại 
眾，聞佛所說，皆大歡喜，信受奉行。chúng   ，văn Phật sở thuyết ，giai   đại hoan hỉ  ，tín thọ  phụng hành 。
大方廣佛華嚴經卷第四十Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh  quyển  đệ tứ thập
==佛說如幻三摩地無量印法門經 卷上==
佛說如幻三摩地無量印法門經Phật thuyết như huyễn Tam-ma-địa vô lượng ấn Pháp môn KinhPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh.卷上Quyển thượngQuyển Thượng西天譯經三藏朝奉大夫試光祿卿傳法大師賜紫臣施護等奉詔譯Tây Thiên dịch Kinh Tam Tạng Triêu Phụng Đại phu Thí Quang Lộc Khanhtruyền Pháp Đại sư tứTử Thần Thí Hộ đẳng phụng chiếu dịchTây Thiên Dịch Kinh Tam Tạng Triêu Phụng Đại phu Thí Quang Lộc KhanhTruyền Pháp Đại Sư Tứ Tử Thần Thí Hộ... phụng chiếu dịch如是我聞。一時世尊。Như thị ngã văn。Nhất thời Thế tôn。Tôi nghe như vầy, một thuở nọ đức Thế Tôn在波羅奈國仙人墮處鹿野園中。與大苾芻眾二萬人俱。Tại ba la nại quốc Tiên nhân Đọa xứ Lộc Dã viên trung。Dữ Đại Tỳ-kheo chúng nhịvạn nhân câu。ở trong vườn Nai tại nước Ba-la-nại, cùng với hai vạn chúng đại Tỳ-kheo câu hội,菩薩摩訶薩一萬二千。其名曰師子菩薩摩訶薩。Đại Bồ-tát nhất vạn nhị thiên。Kỳ danh viết Sư-tử Đại Bồ-tát。và một vạn hai ngàn Đại Bồ-tát, các vị ấy tên là Đại Bồ-tát Sư tử師子意菩薩摩訶薩。善住意菩薩摩訶薩。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 3 - Tuequang FoundationQuyển ThượngĐại Bồ-tátSư Tử ý。Đại Bồ-tát Thiện Trụ ý。勝思惟菩薩摩訶薩。持世菩薩摩訶薩。Đại Bồ-tát Thắng Tư Duy。Đại Bồ-tát Trì Thế。人授菩薩摩訶薩。水天菩薩摩訶薩。寶積菩薩摩訶薩。Đại Bồ-tát Nhân Thụ。Đại Bồ-tát Thủy Thiên。Đại Bồ-tát Bảo Tích。隱密菩薩摩訶薩。賢護菩薩摩訶薩。Đại Bồ-tát Ẩn Mật 。Đại Bồ-tát Hiền Hộ。電天菩薩摩訶薩。遍照菩薩摩訶薩。智積菩薩摩訶薩。Đại Bồ-tát Điện Thiên。Đại Bồ-tát Biến Chiếu。Đại Bồ-tát Trí Tích。不休息菩薩摩訶薩。不空見菩薩摩訶薩。Đại Bồ-tát Bất Hưu Tức。Đại Bồ-tát Bất Không Kiến。慈氏菩薩摩訶薩。妙吉祥童真菩薩摩訶薩等。Đại Bồ-tát Từ Thị。Đại Bồ-tát Diệu Cát Tường Đồng Chân.v.v.復有二萬天子。所謂善道天子。安意天子等。Phục hữu nhị vạn Thiên tử。Sở vị thiện đạo Thiên tử。An ý Thiên tử đẳng。Lại có hai vạn thiên tử, đó là Thiên tử Thiện Đạo, Thiên tử An Ý.v.v.是諸天子。皆悉安住大乘法中。Thị chư Thiên tử。Giai tất an trú Đại thừa Pháp trung。các Thiên tử này đều an trụ trong pháp Đại thừa.并餘無數百千大眾。咸悉恭敬圍繞世尊。聽受說法。Tinh dư vô sổ bách thiên Đại chúng。Hàm tất cung kính vây quanh Thế tôn。Thínhthọ thuyết Pháp。Ngoài ra còn vô số trăm ngàn đại chúng, tất cả đều cung kính vây quanh đức ThếTôn nghe thuyết pháp.爾時會中有一菩薩摩訶薩。名勝華藏Nhĩ thời hội trung hữu nhất Đại Bồ-tát。danh Thắng Hoa Tạng。Lúc bầy giờ trong hội chúng có vị Đại Bồ-tát tên là Hoa Tạng從座而起偏袒右肩。右膝著地。Tùng tọa nhi khởi Thiên đản hữu kiên。Hữu tất trứ địa。từ chỗ ngồi đứng dậy trịch áo bày vai hữu gối hữu chấm đất,合掌頂禮前白佛言。世尊。我有所問。惟願如來應供正等正覺。Hợp chưởng đính lễ tiền bạch Phật ngôn。Thế tôn。Ngã hữu sở vấn。Duy nguyện NhưLai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác。chắp tay đảnh lễ trước Phật và bạch rằng: Bạch đức Thế Tôn, con có điều cần hỏi,xin nguyện đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác.哀愍聽許。略為宣說。佛言。勝華藏。ai mẩn thính hứa。Lược vi tuyên thuyết。Phật ngôn。Thắng Hoa Tạng。Thương xót đồng ý tuyên thuyết cho con. Phật dạy: Này Thắng Hoa Tạng如來應供正等正覺。隨有問者。即為開曉。今恣汝問。Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác。Tùy hữu vấn giả。Tức vi khai hiểu。Kim tứnhữ vấn。Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, sẽ tuỳ theo lời hỏi mà giải thích rõràng, nay ông cứ hỏi,當為汝說。đương vi nhữ。Ta sẽ vì ông mà nói.爾時勝華藏菩薩摩訶薩白佛言。世尊。nhĩ thời Thắng Hoa Tạng Đại Bồ-tát bạch Phật ngôn。Thế tôn。Lúc bấy giờ Thắng Hoa Tạng Đại Bồ-tát bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn,菩薩摩訶薩云何得不退轉於阿耨多羅三藐三Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 4 - Tuequang FoundationQuyển ThượngĐại Bồ-tát vân hà đắc bất thối chuyển ư A-nậu-đa-la-tam-miểu-tam-miệu-tamĐại Bồ-tát làm sao được bất thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác,菩提。成就五神通。得如幻三摩地。bồ đề。Thành tựu ngũ Thần thông。Đắc như huyễn Tam-ma-địa。được thành tựu năm thứ thần thông, đắc Tam-ma-địa như huyễn,得是三摩地已。諸有眾生善根成熟。即以自神力。Đắc thị Tam-ma-địa dĩ。Chư hữu chúng sanh thiện căn thành thục。Tức dĩ tự Thầnlực。đắc Tam-ma-địa này rồi, có các chúng sanh căn lành thành thục, tức dùng sức thầnthông如應現化。隨諸眾生所起信解。即為說法。Như ứng hiện hóa。Tùy chư chúng sanh sở khởi tín giải。Tức vi thuyết Pháp。để ứng hiện giáo hoá, tuỳ theo sự tín giải của chúng sanh mà thuyết pháp而令速證阿耨多羅三藐三菩提。Nhi lệnh tốc chứng a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。khiến chúng sanh mau chứng đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.佛告勝華藏菩薩摩訶薩言。善哉善哉。Phật cáo Thắng Hoa Tạng Đại Bồ-tát ngôn。Thiện tai Thiện tai。Phật bảo Thắng Hoa Tạng Đại Bồ-tát rằng: Lành thay lành thay!勝華藏。汝今善問如是等義。汝於過去。Thắng Hoa Tạng。Nhữ kim thiện vấn như thị đẳng nghĩa。Nhữ ư quá khứ。Thắng Hoa Tạng, nay ông khéo hỏi ý nghĩa như vậy, vào thời quá khứ已曾親近俱胝那庾多百千諸佛。於諸佛所。深種善根。Dĩ tằng thân cận câu chi na dữu đa bách thiên chư Phật。Ư chư Phật sở。Thâmchủng thiện căn。ông cũng từng gần gũi Câu chi na trăm ngàn chư Phật, ở nơi chư Phật mà gieotrồng căn lành,而復能為一切眾生。起悲愍心。汝應善聽。Nhi phục năng vi nhất thiết chúng sanh。khởi bi mẫn tâm。Nhữ ứng thiện thính。lại vì tất cả chúng sanh mà khởi tâm thương xót. Ông hãy khéo nghe,極善作意。Cực thiện tác ý。suy nghĩ cho kỹ,今為汝說于是勝華藏菩薩受教而聽。佛言。勝華藏。Kim vi nhữ thuyết vu thị Thắng Hoa Tạng Bồ-tát thọ giáo nhi thính。Phậtngôn。Thắng Hoa Tạng。nay Ta sẽ vì ông mà nói. Lúc ấy Bồ-tát Thắng Hoa Tạng nhận lời lắng nghe. Phậtdạy: Thắng Hoa Tạng!當知有一法若菩薩摩訶薩能具足者。即得如幻三摩地。得是三摩地已。đương tri hữu nhất Pháp nhược Đại Bồ-tát năng cụ túc giả。Tức đắc như huyễn Tamma-địa。Đắc thị Tam-ma-địa dĩ。Ông phải biết có một pháp nếu Đại Bồ-tát có thể đầy đủ thì liền đắc Tam-ma-địanhư huyễn, đắc Tam-ma-địa này rồi,諸有眾生善根成熟。即以自神力如應現化。chư hữu chúng sanh thiện căn thành thục。Tức dĩ tự Thần lực như ứng hiện hóacó các chúng sanh căn lành thành thục, tức dùng sức thần thông để ứng hiện giáohoá隨諸眾生所起信解。即為說法。tùy chư chúng sanh sở khởi tín giải。Tức vi thuyết Pháp。tuỳ theo sự tin hiểu của chúng sanh mà vì đó thuyết pháp而令速證阿耨多羅三藐三菩提。勝華藏。所言一法者。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 5 - Tuequang FoundationQuyển ThượngNhi lệnh tốc chứng a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。Thắng Hoa Tạng。Sở ngôn nhấtPháp giả。khiến mau chứng đắc đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thắng Hoa Tạng, nói mộtpháp ấy謂無依止法。若菩薩摩訶薩成就此法已。Vị vô y chỉ Pháp。Nhược Đại Bồ-tát thành tựu thử Pháp dĩ。nghĩa là pháp không chỗ nương dựa, nếu Đại Bồ-tát thành tựu pháp này rồi乃至遍三界中不作依止想。若內若外悉無依止。Nãi chí biến tam giới trung bất tác y chỉ tưởng。Nhược nội nhược ngoại tất vô ychỉ。cho đến khắp cả ba cõi cũng không khởi ý tưởng nương dựa, hoặc trong hoặc ngoàiđều không nương dựa.由如是故。即具正見。以正見故。Do như thị cố。Tức cụ chánh kiến。Dĩ chánh kiến cố。Do đây mà đầy đủ chánh kiến, do chánh kiến得正相應及正所行。是故獲得無障礙慧慧無礙故。Đắc chánh tướng ứng cập chánh sở hạnh。Thị cố hoạch đắc Vô chướng ngại tuệ tuệvô ngại cố。mà đắc chánh tương ưng và chánh sở hành, cho nên đắc huệ vô chướng ngại, do huệvô chướng ngại心亦無礙。於無礙心中即起正行。勝華藏。Tâm diệc vô ngại。Ư vô ngại tâm trung tức khởi chánh hành。Thắng Hoa Tạng。nên tâm cũng vô ngại, ở trong tâm vô ngại liền khởi chánh hạnh. Thắng Hoa Tạng,云何菩薩能起正行。謂了一切法悉從緣生。Vân hà Bồ-tát năng khởi chánh hành。Vị liễu nhất thiết Pháp tất tòng duyênsanh。Thế nào là Bồ-tát khởi chánh hạnh, đó là rõ tất cả pháp đều từ duyên sanh於緣生法中。無有少法而實積聚。何以故。Ư duyên sanh Pháp trung。Vô hữu thiểu Pháp nhi thật tích tụ。Hà dĩ cố。ở trong pháp duyên sanh, không có một pháp nhỏ nào tích tụ. Tại vì sao以彼諸緣皆不實故。是中云何有法可生。若法緣生。dĩ bỉ chư duyên giai bất thật cố。Thị trung vân hà hữu Pháp khả sanh。Nhược Phápduyên sanh。vì các duyên kia đêu là không thật, trong ấy làm sao có pháp có thể sanh. Nếupháp là duyên sanh即是無生。是故一切法皆悉無生。tức thị vô sanh。thị cố nhất thiết Pháp giai tất vô sanh。tức là vô sanh, cho nên tất cả pháp đều là vô sanh.菩薩若能如實了知一切法無生。即得成就諸菩薩道。Bồ-tát nhược năng như thật liễu tri nhất thiết Pháp vô sanh。tức đắc thành tựuchư Bồ-tát đạo。Bồ-tát nếu có thể như thật rõ biết tất cả pháp là vô sanh, tức được thành tựuđạo Bồ-tát所有一切眾生根欲及事。能以悲心而悉隨入。sở hữu nhất thiết chúng sanh căn dục cập sự。năng dĩ bi tâm nhi tất tùy nhập。chỗ có tất cả chúng sanh căn dục, tức có thể dùng tâm từ bi tuỳ thuận mà thâmnhập,得深信解。了知一切法悉如幻化。đắc thâm tín giải。liễu tri nhất thiết Pháp tất như huyễn hóa。khiến được lòng tin thâm sâu, rõ biết tất cả pháp đều như huyễn hoáPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 6 - Tuequang FoundationQuyển Thượng乃至分別一切法。皆是化事。以彼分別畢竟空故。nãi chí phân biệt nhất thiết Pháp。giai thị hóa sự。dĩ bỉ phân biệt tất cánhkhông cố。cho đến phân biệt tất cả pháp đều là việc huyễn hoá, do phân biệt nên rốt ráo làkhông而一切法亦復皆空。如是知已。nhi nhất thiết Pháp diệc phục giai không。như thị tri dĩ。mà tất cả pháp cũng đều là không. Biết như vậy rồi即得如幻三摩地。得是三摩地已。Tức đắc như huyễn Tam-ma-địa。Đắc thị Tam-ma-địa dĩ。tức đắc Tam-ma-địa như huyễn, đắc Tam-ma-địa này rồi乃至能令眾生速證阿耨多羅三藐三菩提。勝華藏菩薩復白佛言。Nãi chí năng lệnh chúng sanh tốc chứng a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề。Thắng HoaTạng Bồ-tát phục bạch Phật ngôn。có thể khiến chúng sanh mau chứng đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Thắng HoaTạng Bồ-tát lại bạch Phật rằng:世尊。今此會中。有幾許菩薩摩訶薩。Thế tôn。Kim thử hội trung。Hữu ki hứa Đại Bồ-tát。Bạch Thế Tôn, nay trong hội này có bao nhiêu Đại Bồ-tát得是如幻三摩地。佛言。勝華藏。今此會中。Đắc thị như huyễn Tam-ma-địa。Phật ngôn。Thắng Hoa Tạng。Kim thử hội trung。đắc Tam-ma-địa như huyễn? Phật dạy: Thắng Hoa Tạng, nay trong hội này有慈氏菩薩。妙吉祥童真菩薩等。六十大士。hữu từ thị Bồ-tát。diệu cát tường đồng chân Bồ-tát đẳng。Lục thập Đại sĩ。có Bồ-tát Từ Thị, Bồ-tát Diệu Cát Tường Đồng Chơn.v.v. tất cả là sáu mươi vị皆已被於不思議鎧。得是如幻三摩地法門。勝華藏言。Giai dĩ bị ư bất tư nghị khải。Đắc thị như huyễn Tam-ma-địa Pháp môn。Thắng HoaTạng ngôn。đều đã mặc áo giáp bất tư nghì, đắc pháp môn Tam-ma-địa như huyễn. Thắng HoaTạng thưa:餘世界中。亦有菩薩大士得是三摩地邪。dư thế giới trung。diệc hữu Bồ-tát Đại sĩ đắc thị Tam-ma-địa tà。trong các thế giới khác cũng có Bồ-tát đắc Tam-ma-địa này không?佛言。勝華藏。西方過此百千俱胝佛剎。Phật ngôn。Thắng Hoa Tạng。Tây phương quá thử bách thiên câu chi Phật sát。Phật dạy: Thắng Hoa Tạng, về phương Tây cách đây trăm ngàn Câu chi cõi Phật有世界名極樂。有佛號無量光如來應供正等正覺。hữu thế giới danh Cực-Lạc。hữu Phật hiệu Vô lượng quang Như-Lai Ứng-Cúng chánhđẳng chánh giác。có thế giới tên là Cực Lạc, có đức Phật hiệu là Vô Lượng Quang Như Lai Ứng CúngChánh Đẳng Chánh Giác現住說法。教化眾生。彼佛剎中。hiện trụ thuyết Pháp。giáo hóa chúng sanh。bỉ Phật sát trung。hiện nay đang thuyết pháp giáo hoá chúng sanh. Trong cõi nước Phật kia有菩薩名觀自在。復有菩薩名大勢至。hữu Bồ-tát danh Quán Tự Tại。phục hữu Bồ-tát danh Đại thế chí。có Bồ-tát tên là Quán Tự Tại, lại có Bồ-tát tên là Đại Thế Chí彼二菩薩得是三摩地。於七夜中。為餘菩薩說是法門。bỉ nhị Bồ-tát đắc thị Tam-ma-địa。ư thất dạ trung。vi dư Bồ-tát thuyết thị Phápmôn。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 7 - Tuequang FoundationQuyển Thượnghai vị Bồ-tát ấy đắc Tam-ma-địa này rồi, ở trong bảy ngày vì các Bồ-tát khác màthuyết giảng pháp môn này,諸菩薩聞已。亦得是三摩地。勝華藏菩薩復白佛言。chư Bồ-tát văn dĩ。diệc đắc thị Tam-ma-địa。Thắng Hoa Tạng Bồ-tát phục bạch Phậtngôn。các Bồ-tát nghe rồi cũng đắc Tam-ma-địa. Bồ-tát Thắng Hoa Tạng lại bạch Phậtrằng:世尊。彼佛剎中所有菩薩。得如幻三摩地者。Thế tôn。bỉ Phật sát trung sở hữu Bồ-tát。đắc như huyễn Tam-ma-địa giả。Bạch Thế Tôn, trong cõi nước Phật kia có các Bồ-tát đắc Tam-ma-địa như huyễn應多於此。何以故。此佛剎中諸菩薩等。ứng đa ư thử。hà dĩ cố。thử Phật sát trung chư Bồ-tát đẳng。là nhiều hơn ở đây. Tại vì sao ? Các Bồ-tát trong cõi Phật đây於慈氏菩薩。妙吉祥童真菩薩。ư từ thị Bồ-tát。diệu cát tường đồng chân Bồ-tát。đối với Bồ-tát Từ Thị, Bồ-tát Diệu Các Tường đồng chơn,所不能專勤請問聽受如是法門。是故少有得此三摩地者。sở bất năng chuyên tinh cần thỉnh vấn thính thọ như thị Pháp môn。thị cố thiểuhữu đắc thử Tam-ma-địa giả。không thể siêng năng thưa hỏi lắng nghe pháp môn như vậy, cho nên ít người đắcTam-ma-địa này佛言。勝華藏。如是如是。如汝所說。Phật ngôn 。Thắng Hoa Tạng 。như thị như thị 。như nhữ sở thuyết 。Phật dạy: Thắng Hoa Tạng, đúng vậy đúng vậy, như lời ông nói彼佛剎中所有菩薩。安住如幻三摩地者。bỉ Phật sát trung sở hữu Bồ-tát。an trú như huyễn Tam-ma-địa giả。trong cõi Phật kia có Bồ-tát an trụ nơi Tam-ma-địa như huyễn無量無數不可稱計。vô lượng vô sổ bất khả xưng kế。là vô lượng vô số không thể tính kể.爾時勝華藏菩薩摩訶薩復白佛言。世尊。nhĩ thời Thắng Hoa Tạng Đại Bồ-tát phục bạch Phật ngôn。Thế tôn。Lúc bấy giờ Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-ha-tát lại bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn,惟願如來應供正等正覺。如其所應現神通相。duy nguyện Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác。như kỳ sở ứng hiện Thần thôngtướng。xin nguyện đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác, ứng hiện tướng thần thông使彼佛剎二大士等。來此娑婆世界。sử bỉ Phật sát nhị Đại sĩ đẳng。lai thử Sa Bà thế giới。khiến hai vị Bồ-tát nơi cõi Phật kia đến thế giới Ta-bà này,復令此會大眾得見極樂世界。phục lệnh thử hội Đại chúng đắc kiến Cực-Lạc thế giới。lại khiến đại chúng trong hội này được thấy thế giới Cực Lạc,瞻覩無量光如來應供正等正覺。所以者何。chiêm đổ Vô lượng quang Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác。sở dĩ giả hà。chiêm ngưỡng Phật Vô Lượng Quang Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác. Tại vì sao,此佛剎中諸善男子善女人。若得見彼無量光如來。thử Phật sát trung chư thiện nam tử Thiện Nữ Nhân。nhược đắc kiến bỉ Vô lượngquang Như-Lai 。thiện nam tử thiện nữ nhân trong cõi Phật này nếu được thấy Phật Vô Lượng Quangcõi kia,Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 8 - Tuequang FoundationQuyển Thượng即能發起阿耨多羅三藐三菩提心。各各願生於彼佛剎。tức năng phát khởi a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề tâm。các các nguyện sanh ư bỉPhật sát。thì có thể phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, mỗi người đều nguyện sanhvề cõi Phật kia,普得不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。phổ đắc bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề 。đều được bất thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.又若彼二大上來此剎中。hựu nhược bỉ nhị Đại thượng lai thử sát trung 。Lại nữa, nếu hai vị Bồ-tát kia đến cõi này所有此土修菩薩乘諸善男子善女人。sở hữu thử độ tu Bồ-tát thừa chư thiện nam tử Thiện Nữ Nhân 。thì các thiện nam tử thiện nữ nhân tu Bồ-tát thừa nơi cõi này善根增長或復於彼二大士所聞說法已。即令獲得如幻三摩地。thiện căn tăng trường hoặc phục ư bỉ nhị Đại sĩ sở văn thuyết Pháp dĩ。tức lệnhhoạch đắc như huyễn Tam-ma-địa 。sẽ tăng trưởng căn lành, hoặc nghe hai vị Bồ-tát ấy thuyết pháp mà đắc Tam-mađịa như huyễn.爾時世尊受勝華藏菩薩摩訶薩請已。nhĩ thời Thế tôn thọ Thắng Hoa Tạng Đại Bồ-tát thỉnh dĩ。Lúc bấy giờ đức Thế Tôn nhận lời của Thắng Hoa Tạng Đại Bồ-tát rồi,即從眉間放大光明。其光金色。tức tòng my gian phóng Đại quang-minh。kỳ quang kim sắc。từ nơi lông trắng giữa chặng mày liền phát ra hào quang lớn sắc vàng,於此三千大千世界普遍照耀。其中所有須彌山目真隣陀山。ư thử tam Thiên Đại Thiên thế giới phổ biến chiếu diệu。kỳ trung sở hữu Tu-Disơn mục chân lân đà sơn。chiếu khắp cả ba ngàn đại thiên thế giới, trong thế giới này có núi Tu Di, núiMục Chơn Lân Đà,摩訶目真隣陀山。雪山輪圍山。大輪圍山等。Ma-Ha mục chân lân đà sơn。tuyết sơn luân vi sơn。Đại luân vi sơn đẳng 。Núi Ma Ha Mục Chơn Lan Đà, núi Tuyết, núi Luân Vi, núi Đại Luân Vi vv…乃至極餘世界邊際。nãi chí cực dư thế giới biên tế 。cho đến tận cùng các thế giới khác一切山石叢林暗暝等處。此金色光而悉照破。nhất thiết sơn thạch tùng lâm ám minh đẳng xử。thử kim sắc quang nhi tất chiếuphá。tất cả núi rừng tối tăm đều được hào quang sắc vàng ấy chiếu đến,世間所有日月光明廣大熾盛。以佛光明所映蔽故。thế gian sở hữu nhật nguyệt quang-minh quảng Đại sí thịnh。dĩ Phật quang-minh sởánh tế cố 。trên thế gian hiện có ánh sáng mặt trời mặt trăng, do hào quang của Phật soisáng猶如眼光其量微小。是時光明金色晃耀。do như nhãn quang kỳ lượng vi tiểu。thị thời quang-minh kim sắc 晃 diệu。nên ánh sáng ấy thu lại nhỏ tý. Lúc bấy giờ hào quang sắc vàng rực rỡ照徹西方百千俱胝佛剎。乃至極樂世界無量光如來所。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 9 - Tuequang FoundationQuyển Thượngchiếu triệt Tây phương bách thiên câu chi Phật sát。nãi chí Cực-Lạc thế giới Vôlượng quang Như-Lai sở。chiếu đến phía Tây trăm ngàn Câu chi cõi Phật, rồi đến thế giới Cực Lạc nơi chỗPhật Vô Lượng Quang,其光旋環繞佛七匝。普照耀已。kỳ quang toàn hoàn nhiễu Phật thất tạp 。phổ chiếu diệu dĩ。hào quang ấy vây quanh đức Phật bảy vòng, chiếu sáng rồi於彼佛前隱而不現。是時極樂世界所有菩薩聲聞。ư bỉ Phật tiền ẩn nhi bất hiện 。thị thời Cực-Lạc thế giới sở hữu Bồ-tát thanhvăn 。thì ẩn mất không hiện nữa. Lúc bấy giờ các Bồ-tát Thanh Văn nơi thế giới Cực Lạc及餘眾生之類。乘前光明。悉能見此娑婆世界。cập dư chúng sanh chi loại 。thừa tiền quang-minh 。tất năng kiến thử Sa Bà thếgiới 。và các loại chúng sanh, nương theo hào quang trước ấy mà thấy được thế giới Tabà及見釋迦牟尼如來。菩薩聲聞大眾圍繞。cập kiến Thích-ca Mâu-ni Như-Lai。Bồ-tát thanh văn Đại chúng vây quanh。và thấy đức Phật Thích-ca Mâu-ni cùng Bồ-tát Thanh Văn đại chúng đang vây quanh如觀掌中菴摩勒果。皆生歡喜愛樂之心。như quán chưởng trung am ma lặc quả。giai sanh hoan hỉ ái lạc chi tâm。Như xem trái Am-ma-la trong lòng bàn tay, tất cả đều sanh tâm hoan hỷ mừng vui咸作是言。南無世尊釋迦牟尼如來應供正等正覺。hàm tác thị ngôn 。Nam Mô Thế tôn Thích-ca Mâu-ni Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳngchánh giác 。mà nói lời rằng: Nam-mô Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai, Ứng Cúng, Chánh ĐẳngChánh Giác.時此娑婆世界釋迦牟尼如來。thời thử Sa Bà thế giới Thích-ca Mâu-ni Như-Lai 。Lúc bấy giờ nơi thế giới Ta-bà, trong hội chúng của đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai會中所有諸菩薩摩訶薩。苾芻苾芻尼。優婆塞優婆夷。hội trung sở hữu chư Đại Bồ-tát 。bật sô bật sô ni 。Ưu bà tắc Ưu bà di 。Có các Đại Bồ-tát, Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-Ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di梵王帝釋護世四王。Phạm Vương đế thích hộ thế tứ Vương 。Phạm vương Đế Thích, Tứ Thiên vương hộ đời,并餘天龍夜叉乾闥婆阿脩羅迦樓羅緊那羅摩睺羅伽。人非人等。tinh dư Thiên Long dạ xoa Càn thát bà a tu la ca lâu la khẩn na la Ma hầu la dà。nhân phi nhân đẳng。và các Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Người vàchẳn phải người,悉能見彼極樂世界。tất năng kiến bỉ Cực-Lạc thế giới 。tất cả đều thấy thế giới Cực Lạc,及見無量光如來菩薩聲聞大眾圍繞。光明熾盛如妙高山。cập kiến Vô lượng quang Như-Lai Bồ-tát thanh văn Đại chúng vây quanh 。quangminh sí thịnh như diệu cao sơn 。và thấy Phật Vô Lượng Quang cùng các Bồ-tát, Thanh Văn, đại chúng đang vâyquanh. Hào quang của Phật Vô Lượng Quang rực rỡ như núi Diệu Cao,映徹照耀遍此剎中。如明眼人於一搩手地量之中。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 10 - Tuequang FoundationQuyển Thượngánh triệt chiếu diệu biến thử sát trung。như minh nhãn nhân ư nhất 搩 thủ địalượng chi trung。chiếu sáng khắp cõi Ta-bà, như người sáng mắt ở trong bàn tay mình觀餘面輪而不勞力。此彼互見亦復如是。quán dư diện luân nhi bất lao lực。thử bỉ hỗ kiến diệc phục như thị。xem các vân tay mà không tốn sức. Hai cõi cùng thấy nhau như vậy.時此會眾。thời thử hội chúng 。Lúc bấy giờ trong hội chúng得見彼佛及彼世界無數百千俱胝那庾多功德圓滿莊嚴事已。đắc kiến bỉ Phật cập bỉ thế giới vô sổ bách thiên câu chi na dữu đa công đứcviên mãn trang nghiêm sự dĩ。được thấy đức Phật nơi thế giới Cực Lạc cùng vô số trăm ngàn câu chi na công đứctrang nghiêm viên mãn rồi,皆生歡喜愛樂之心。咸作是言。giai sanh hoan hỉ ái lạc chi tâm。hàm tác thị ngôn 。tất cả đều sanh tâm hoan hỷ vui mừng mà nói lời rằng:南無世尊無量光如來應供正等正覺。作是言時。會中有八萬四千眾生。Nam Mô Thế tôn Vô lượng quang Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác。tác thịngôn thời 。hội trung hữu bát vạn tứ thiên chúng sanh。Nam mô Thế Tôn Vô Vô Lượng Quang Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác. Lúc nóilời này thì trong hội chúng có tám vạn bồn ngàn chúng sanh皆發阿耨多羅三藐三菩提心。giai phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề tâm。đều phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Giác以此善根當得生於極樂世界。dĩ thử thiện căn đương đắc sanh ư Cực-Lạc thế giới。do căn lành này mà được sanh về thế giới Cực Lạc.爾時彼世界中所有菩薩聲聞大眾。nhĩ thời bỉ thế giới trung sở hữu Bồ-tát thanh văn Đại chúng。Lúc bấy giờ các Bồ-tát, Thanh Văn và đại chúng trong thế giới Cực Lạc又復生希有心。合掌恭敬。遙向世尊釋迦牟尼如來。hựu phục sanh hi hữu tâm。hợp chưởng cung kính。dao hướng Thế tôn Thích-ca Mâuni Như-Lai 。lại sanh tâm hy hữu, chắp tay cung kính từ xa hướng đến đức Thế Tôn Thích-caMâu-ni而伸頂禮重作是言。nhi thân đính lễ trọng tác thị ngôn。nghiêng mình đảnh lễ mà nói lời rằng:南無世尊釋迦牟尼如來應供正等正覺。發是言時。Nam Mô Thế tôn Thích-ca Mâu-ni Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác。phát thịngôn thời。Nam mô Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác. Lúc nóilời này彼極樂世界六種震動。所謂震遍震等遍震。動遍動等遍動。bỉ Cực-Lạc thế giới lục chủng chấn động 。sở vị chấn biến chấn đẳng biến chấn 。động biến động đẳng biến động 。thì thế giới Cực Lạc chấn động sáu lần, chấn biến chấn đẳng biến chấn, động biếnđộng đẳng biến động擊遍擊等遍擊。湧遍湧等遍湧。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 11 - Tuequang FoundationQuyển Thượngkích biến kích đẳng biến kích 。dũng biến dũng đẳng biến dũng 。kích biến kích đẳng biến kích, dõng biến dõng đẳng biến dõng爆遍爆等遍爆。吼遍吼等遍吼。現如是相已。bạo biến bạo đẳng biến bạo 。hống biến hống đẳng biến hống。hiện như thị tướngdĩ 。bạo biến bạo đẳng biến bạo, hống biến hống đẳng biến hống. Hiện các tướng nhưvậy rồi,時彼會中觀自在菩薩。大勢至菩薩。俱白無量光如來言。thời bỉ hội trung Quán Tự Tại Bồ-tát。Đại thế chí Bồ-tát。câu bạch Vô lượngquang Như-Lai ngôn 。thì lúc ấy Bồ-tát Quán Tự Tại và Bồ-tát Đại Thế Chí đều bạch Vô Lượng Quang NhưLai rằng:希有世尊。希有善逝。hi hữu Thế tôn 。hi hữu thiện thệ 。Hy hữu thay Thế Tôn, hy hữu thay đấng Thiện Thệ!彼釋迦牟尼如來所有名字。稱念中間。能令大地六種震動。bỉ Thích-ca Mâu-ni Như-Lai sở hữu danh tự 。xưng niệm trung gian 。năng lệnh Đạiđịa lục chủng chấn động 。Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai có danh tự, trong khi xưng niệm có thể khiến đại địachấn động sáu lần.彼佛告言。善男子。不但此佛剎中。bỉ Phật cáo ngôn 。thiện nam tử 。bất đãn thử Phật sát trung 。Phật Vô Lượng Quang nói: Thiện nam tử, không những nơi cõi này稱揚釋迦牟尼如來名字之時有如是相。xưng dương Thích-ca Mâu-ni Như-Lai danh tự chi thời hữu như thị tướng 。lúc xưng niệm danh tự của Phật Thích-ca Mâu-ni có tướng như vậy別餘無量佛剎之中。亦悉稱揚彼佛名字。而諸佛剎蒙光照觸。biệt dư vô lượng Phật sát chi trung 。diệc tất xưng dương bỉ Phật danh tự 。nhichư Phật sát mông quang chiếu xúc 。mà trong vô lượng cõi Phật khác cũng đều xưng danh tự Phật ấy, các cõi Phật nhờhào quang chiếu đến彼彼皆悉六種震動。bỉ bỉ giai tất lục chủng chấn động 。đều chấn động sáu lần,是諸剎中無量無數眾生之類。若得聞是釋迦牟尼如來名已。thị chư sát trung vô lượng vô sổ chúng sanh chi loại 。nhược đắc văn thị Thíchca Mâu-ni Như-Lai danh dĩ 。vô lượng vô số các loại chúng sanh nơi cõi kia, nếu được nghe danh hiệu đứcThích-ca Mâu-ni rồi,悉得善根增長。tất đắc thiện căn tăng trường 。thì căn lành được tăng trưởng.不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề 。chẳng thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.復次彼會菩薩眾中。有四十俱胝菩薩。phục thứ bỉ hội Bồ-tát chúng trung 。hữu tứ thập câu chi Bồ-tát 。Lại nữa, trong hội chúng kia có bốn mươi ức Bồ-tát,得聞釋迦牟尼如來名已。咸起是願。đắc văn Thích-ca Mâu-ni Như-Lai danh dĩ 。hàm khởi thị nguyện 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 12 - Tuequang FoundationQuyển Thượngđược nghe danh hiệu đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai rồi đều khởi phát nguyện,普集所有一切善根。悉以迴向阿耨多羅三藐三菩提。phổ tập sở hữu nhất thiết thiện căn 。tất dĩ hồi hướng a nậu đa la tam miểu tamBồ đề 。chỗ có tất cả căn lành đều hồi hướng về đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh giác.即時觀自在菩薩。大勢至菩薩。tức thời Quán Tự Tại Bồ-tát 。Đại thế chí Bồ-tát 。Lúc bấy giờ Bồ-tát Quán Tự Tại và Bồ-tát Đại Thế Chí,前詣無量光如來所。各各頭面禮彼佛足。肅恭瞻仰。tiền nghệ Vô lượng quang Như-Lai sở 。các các đầu diện lễ bỉ Phật túc 。túc cungchiêm ngưỡng 。đến chỗ Phật Vô Lượng Quang, đầu mặt lễ dưới chân Phật, cung kính chiêm ngưỡng退住一面。俱白佛言。世尊。thối trụ nhất diện 。câu bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。rồi ngồi qua một bên mà bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn!彼釋迦牟尼如來前所放光。昔未聞見。甚為希有。何因緣故。bỉ Thích-ca Mâu-ni Như-Lai tiền sở phóng quang 。tích vị văn kiến 。thậm vi hihữu 。hà nhân duyên cố 。Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai phóng hào quang là xưa nay chưa từng thấy nghe, thậtlà hiếm có, do nhân duyên gì現是光相。若無因緣。彼佛世尊不放光明。hiện thị quang tướng 。nhược vô nhân duyên 。bỉ Phật Thế tôn bất phóng quangminh 。mà hiện tướng hào quang này. Nếu không có nhân duyên thì đức Phật Thế Tôn kiakhông phóng hào quang,其事云何。願佛為說。彼佛告言。善男子。如是如是。kỳ sự vân hà 。nguyện Phật vi thuyết 。bỉ Phật cáo ngôn 。thiện nam tử 。như thịnhư thị 。việc ấy như thế nào, Xin Phật vì chúng con mà thuyết giảng. Phật Vô Lượng Quangnói: Thiện nam tử, đúng vậy đúng vậy如汝所說。như nhữ sở thuyết 。như lời ông nói,釋迦牟尼如來所放光明非無因緣。彼佛世尊。Thích-ca Mâu-ni Như-Lai sở phóng quang-minh phi vô nhân duyên 。bỉ Phật Thế tôn。
đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai phóng hào quang chẳng phải không có nhân duyên, đứcPhật Thế Tôn kia將欲宣說菩薩安住三摩地寶最上法門。為說法故先現是相。tướng dục tuyên thuyết Bồ-tát an trú Tam-ma-địa bảo tối thượng Pháp môn 。vithuyết Pháp cố tiên hiện thị tướng。vì muốn tuyên thuyết pháp môn Bồ-tát an trụ Tam-ma-địa tối thượng, vì thuyếtpháp nên trước hiện tướng này時觀自在菩薩大勢至菩薩。復白彼佛言。世尊。我等今者。thời Quán Tự Tại Bồ-tát Đại thế chí Bồ-tát 。phục bạch bỉ Phật ngôn 。Thếtôn。ngã đẵng kim giả。Lúc bấy giờ Bồ-tát Quán Tự Tại và Bồ-tát Đại Thế Chí lại bạch Phật Vô LượngQuang rằng: Bạch Thế Tôn, nay chúng con樂欲往彼娑婆世界。lạc dục vãng bỉ Sa Bà thế giới 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 13 - Tuequang FoundationQuyển Thượngmuốn đến thế giới Ta-bà kia瞻禮親近世尊釋迦牟尼如來應供正等正覺。聽其說法。惟垂哀許。chiêm lễ thân cận Thế tôn Thích-ca Mâu-ni Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác。thính kỳ thuyết Pháp 。duy thùy ai hứa 。để chiêm ngưỡng gần gũi. Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Cúng Chánh ĐẳngCháh Giác và nghe thuyết pháp, xin ngài thương xót hứa khả.佛言。善男子。汝等可往。今正是時。Phật ngôn 。thiện nam tử 。nhữ đẳng khả vãng 。kim chánh thị thời 。Phật dạy: Thiện nam tử, các ông có thể đi, nay chính là đúng thời汝等往故。轉復發起彼佛世尊。宣說法要。nhữ đẳng vãng cố。chuyển phục phát khởi bỉ Phật Thế tôn。tuyên thuyết Pháp yếu。do các ông đến khiến đức Phật Thế Tôn kia lại phát khởi tuyên thuyết pháp bíyếu.時二菩薩蒙佛許已。即於諸菩薩摩訶薩眾中。thời nhị Bồ-tát mông Phật hứa dĩ 。tức ư chư Đại Bồ-tát chúng trung 。Lúc bấy giờ hai vị Bồ-tát được Phật đồng ý rồi, Liền ở nơi các chúng Đại Bồ-tát顧謂八十四俱胝菩薩言。諸善男子。cố vị bát thập tứ câu chi Bồ-tát ngôn 。chư thiện nam tử 。nhìn khắp tám mươi bốn câu chi Bồ-tát rồi nói rằng: các thiện nam tử,我等今往娑婆世界。瞻禮親近釋迦牟尼如來。聽其說法。ngã đẵng kim vãng Sa Bà thế giới 。chiêm lễ thân cận Thích-ca Mâu-ni Như-Lai 。thính kỳ thuyết Pháp 。nay chúng tôi đến thế giới Ta-bà để chiêm ngưỡng đảnh lễ đức Thích-ca Mâu-ni NhưLai và nghe thuyết pháp.所以者何。彼佛世尊。最上希有。能為難事。sở dĩ giả hà 。bỉ Phật Thế tôn 。tối thượng hi hữu 。năng vi nan sự 。Tại vì sao, bởi đức Phật Thế Tôn kia là tối thượng hiếm có, có thể làm việc khólàm,捨餘清淨嚴好佛土。樂於娑婆世界穢惡土中。xả dư thanh tịnh nghiêm hảo Phật thổ 。lạc ư Sa Bà thế giới uế ác độ trung 。xả bỏ các cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh tốt đẹp mà đến thế giới Ta-bà uếtrược以大悲願力教化眾生。dĩ Đại bi nguyện lực giáo hóa chúng sanh 。dùng nguyện lực đại bi mà hoá độ chúng sanh,彼諸眾生多起下劣信解。勇發貪瞋癡等諸業煩惱。而佛世尊。bỉ chư chúng sanh đa khởi hạ liệt tín giải 。dũng phát tham sân si đẳng chưnghiệp phiền não 。nhi Phật Thế tôn 。các chúng sanh kia phần nhiều khởi lòng tin thấp kém, khởi tham sân si tạo cácnghệp phiền não, mà đức Phật Thế Tôn kia能於其中成就阿耨多羅三藐三菩提果。năng ư kỳ trung thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ đề quả 。có thể ở trong đó thánh tựu quả Vô Thượng Chánh Đẳng Giác是為難事。汝等宜應隨我往彼。thị vi nan sự 。nhữ đẳng nghi ứng tùy ngã vãng bỉ 。đó là làm việc khó làm, các ông nên theo chúng tôi mà đi.時諸菩薩歡喜隨順。thời chư Bồ-tát hoan hỉ tùy thuận 。lúc ấy các Bồ-tát đều hoan hỷ tuỳ thuận,復次會中有諸大聲聞。異口同音前白佛言。phục thứ hội trung hữu chư Đại thanh văn。dị khẩu đồng âm tiền bạch Phật ngôn 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 14 - Tuequang FoundationQuyển Thượngtrong hội lại có các đại Thanh Văn đều đến trước Phật bạch rằng:世尊。彼釋迦牟尼如來所有名字。Thế tôn 。bỉ Thích-ca Mâu-ni Như-Lai sở hữu danh tự 。Bạch Thế Tôn! Đức Thich Ca Mâu-ni Như Lai có danh tự若暫聞者尚得善利。何況親往現前瞻禮。nhược tạm văn giả thượng đắc thiện lợi。hà huống thân vãng hiện tiền chiêm lễ 。nếu người nào tạm nghe thì có sự lợi ích tốt lành, huống là tự thân đến trướcmặt chiêm ngưỡng đảnh lễ,使瞻禮者肉眼清淨。我等欲往願佛聽許。佛言可往。sử chiêm lễ giả nhục nhãn thanh tịnh。ngã đẵng dục vãng nguyện Phật thính hứa 。Phật ngôn khả vãng 。người chiêm ngưỡng đảnh lễ thì có nhục nhãn thanh tịnh, nên chúng con muốn đếnthế giới Ta-bà, xin Phật hứa khả. Phật dạy: Các ông có thể đi,今正是時。爾時八十四俱胝菩薩。并諸大聲聞。kim chánh thị thời。nhĩ thời bát thập tứ câu chi Bồ-tát。tinh chư Đại thanh văn。nay chính là đúng thời. Lúc bấy giờ tám mươi bốn câu chi Bồ-tát và các đại ThanhVăn恭敬圍繞觀自在菩薩。大勢至菩薩。cung kính vây quanh Quán Tự Tại Bồ-tát 。Đại thế chí Bồ-tát 。cung kính vây quanh. Bồ-tát Quán Tự Tại và Bồ-tát Đại Thế Chí來詣娑婆世界。菩薩行時。如其所應。lai nghệ Sa Bà thế giới 。Bồ-tát hành thời 。như kỳ sở ứng 。rồi cùng đến thế giới Ta-bà. Lúc các Bồ-tát đi thì có sự ứng hiện,現諸色相神通事業。時八十四俱胝菩薩。hiện chư sắc tướng Thần thông sự nghiệp 。thời bát thập tứ câu chi Bồ-tát 。hiện các sắc tướng thần thông. Lúc bấy giờ tám mươi bốn ức Bồ-tát,各各化現八十四俱胝殊妙樓閣。一一樓閣高十二由旬。các các hóa hiện bát thập tứ câu chi thù diệu lâu các 。nhất nhất lâu các caothập nhị do-tuần 。mỗi vị Bồ-tát đều hoá hiện tám mươi bốn chi lầu gác thù thắng vi diệu, mỗi lầugác cao mười hai do tuần廣八由旬。四方四隅周遍妙好。是諸樓閣。有以金銀。quảng bát do-tuần 。tứ phương tứ ngung châu biến diệu hảo 。thị chư lâu các 。hữudĩ kim ngân 。rộng tám do tuần, bốn góc chung quanh đều tốt đẹp. Các lầu gác ấy có nơi thìdùng bảy thứ báu là vàng, bạc,吠瑠璃。頗胝迦。赤珠碼碯。琥珀等七寶合成。phệ lưu ly 。pha chi ca 。xích-châu mã não 。hổ phách đẳng thất bảo hợp thành 。phệ lưu-ly, pha-chi-ca, xích-châu, mã-não, hỗ-phách hợp lại mà thành有以金銀所成。有以金銀吠瑠璃成。hữu dĩ kim ngân sở thành 。hữu dĩ kim ngân phệ lưu ly thành 。có nơi dùng vàng, bạc hợp thành, có nơi dùng vàng, bạc phệ-lưu-ly hợp lại màthành有以金銀吠瑠璃碼碯所成。hữu dĩ kim ngân phệ lưu ly mã não sở thành 。có nơi dùng vàng, bạc, phệ-lưu-ly, mã-não hợp thành,有以金銀吠瑠璃碼碯頗胝迦成。hữu dĩ kim ngân phệ lưu ly mã não pha chi ca thành 。có nơi dùng vàng, bạc, phệ-lưu-ly, mã-não, pha-chi-ca hợp thành,有以金銀吠瑠璃頗胝迦琥珀赤珠所成。有以赤栴檀香。龍實栴檀香。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 15 - Tuequang FoundationQuyển Thượnghữu dĩ kim ngân phệ lưu ly pha chi ca hổ phách xích-châu sở thành 。hữu dĩ xíchchiên đàn hương 。long thật chiên đàn hương 。có nơi dùng vàng, bạc, phệ-lưu-ly, pha-chi-ca, hỗ-phách, xích-châu hợp thành. Cónơi dùng xích chên-đàn hương, rồng chiên-đàn hương,沈水栴檀香成。有以眾妙栴檀香等所共合成。trầm thủy chiên đàn hương thành 。hữu dĩ chúng diệu chiên đàn hương đẳng sở cộnghợp thành 。trầm thuỷ chiên-đàn hương hợp thành, có nơi dùng các thứ chiên-đàn hương vi diệumà hợp thành有以優鉢羅華。鉢訥摩華。hữu dĩ Ưu bát la hoa 。bát nột ma hoa 。có nơi dùng hoa Ưu-bát-la, hoa Bát-nạp-ma,俱母陀華奔拏利迦華所成。有以須摩那華。婆利師迦華。瞻波迦華。câu mẫu đà hoa bôn noa lợi ca hoa sở thành 。hữu dĩ tu ma na hoa 。bà lợi sư cahoa 。chiêm ba ca hoa 。hoa Câu-mẫu-đà, hoa Bôn-noa-lợi-ca mà hợp thành. Có nơi dùng hoa Tu-ma-na, hoaBà-lợi-sư-ca, hoa Chiêm-ba-ca波吒羅華。阿提目多迦華成。ba trá la hoa 。a đề mục đa ca hoa thành 。hoa Ba Tra La, hoa A Đề Mục Đa Ca mà hợp thành.有以馱努瑟迦華所成。有以曼陀羅華摩訶曼陀羅華成。hữu dĩ đà nỗ cầm ca hoa sở thành 。hữu dĩ Mạn-đà-la hoa Ma-Ha Mạn-đà-la hoathành 。Có nơi dùng hoa Đà-nỗ-cầm-ca hợp thành. Có nơi dùng hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-haMạn-đà-la mà hợp thành.有以曼殊沙華摩訶曼殊沙華。hữu dĩ mạn thù sa hoa Ma-Ha mạn thù sa hoa 。Có nơi dùng hoa Mạn-thù-sa, hoa Ma-ha Mạn-thù-sa,嚕左華摩訶嚕左華。作訖囉華摩訶作訖囉華。lỗ tả hoa Ma-Ha lỗ tả hoa 。tác cật la hoa Ma-Ha tác cật la hoa 。hoa Lỗ-tả, hoa Ma-ha Lỗ Tả, hoa Tác-cật-la, hoa Ma-ha Tác-cật-la蘇囉毘作訖囉華摩訶蘇囉毘作訖囉華。tô la tì tác cật la hoa Ma-Ha tô la tì tác cật la hoa 。hoa Tô-la-tì-tác-cật-la, hoa Ma-ha Tô-la-tì-tát-cật-la,贊捺囉華摩訶贊捺囉華。蘇囉毘贊捺囉華。贊訥盧怛摩華。tán nại la hoa Ma-Ha tán nại la hoa 。tô la tì tán nại la hoa 。tán nột lô đátma hoa 。hoa Tán-nại-la, hoa Ma-ha Tán-nại-la, hoa Tô-la-tì-tán-nại-la, hoa Tán-nạp-lôđát-ma,薩他羅華摩訶薩他羅華。tát tha la hoa Ma-Ha tát tha la hoa 。hoa Tát-tha-la, hoa Ma-ha Tát-tha-la,蘇囉毘薩他羅華等。所共合成。有以一切妙華莊嚴所成。tô la tì tát tha la hoa đẳng 。sở cộng hợp thành 。hữu dĩ nhất thiết diệu hoatrang nghiêm sở thành 。hoa Tô-la-tì-tát-tha-la hợp lại mà thành. Có nơi dùng tất cả diệu hoa trangnghiêm mà thành有以無數百千殊妙色相莊嚴所成。hữu dĩ vô sổ bách thiên thù diệu sắc tướng trang nghiêm sở thành 。có nơi dùng vô số trăm ngàn sắc tướng thù thắng vi diệu trang nghiêm mà thành.Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 16 - Tuequang FoundationQuyển Thượng如是一一樓閣之中。皆悉出現八萬四千清淨光明。như thị nhất nhất lâu các chi trung 。giai tất xuất hiện bát vạn tứ thiên thanhtịnh quang-minh 。Như vậy trong mỗi lầu gác đều xuất hiện tám vạn bốn ngàn hào quang thanh tịnh.佛說如幻三摩地無量印法門經卷上Phật thuyết như huyễn Tam-ma-địa vô lượng ấn Pháp môn Kinh quyển thượngPhật Thuyết Như Huyễn Tam Ma Địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh.Quyển Thượng============================================================TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.daitangvietnam.comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và Lược DịchSun Apr 30 22:03:56 2006Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 17 - Tuequang FoundationQuyển ThượngPHẬT THUYẾT NHƯ HUYỄN TAM MAĐỊA VÔ LƯỢNG ẤN PHÁP MÔN KINHQUYỂN TRUNGĐại Chánh (Taisho) vol. 12, no. 372Hán dịch: Thần Thí HộPhiên âm & lược dịch điện tử: Nguyên Tánh & Nguyên HiểnViệ dịch: Thích Nữ Chơn Tịnh (08-2007)Biên tập : Thích Phước NghiêmTuệ Quang Wisdom Light FoundationPO Box 91748, Henderson, NV 89009Website http://www.daitangvietnam.comEmail info@daitangvietnam.comPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 18 - Tuequang FoundationQuyển TrungTUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.daitangvietnam.comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và Lược Dịch SunApr 30 22:03:56 2006============================================================【經文資訊】大正新脩大藏經 第十二冊 No. 372《佛說如幻三摩地無量印法門經》CBETA 電子佛典 V1.7 普及版【Kinh văn tư tấn 】Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh đệ thập nhị sách No. 372《Phậtthuyết như huyễn Tam-ma-địa vô lượng ấn Pháp môn Kinh 》CBETA điện tử Phật ĐiểnV1.7 phổ cập bản【Kinh văn tư tấn 】Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh thứ mười hai sách No. 372《Phậtnói như dối giả Tam-ma-địa vô lượng ấn Pháp môn Kinh 》CBETA điện tử Phật Điển V1.7khắp cùng bản# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 372 佛說如幻三摩地無量印法門經, CBETA ChineseElectronic Tripitaka V1.7, Normalized Version# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 372 Phật thuyết như huyễn Tam-ma-địa vô lượng ấnPháp môn Kinh , CBETA Chinese Electronic Tripitaka V1.7, Normalized Version# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 372 Phật nói như dối giả Tam-ma-địa vô lượng ấnPháp môn Kinh , CBETA Chinese Electronic Tripitaka V1.7, Normalized Version===========================================================================================================================================================================================================================Thích Nữ Chơn Tịnh hiệu đínhVol. 12, No. 372
==佛說如幻三摩地無量印法門經 卷中==
佛說如幻三摩地無量印法門經Phật thuyết như huyễn Tam-ma-địa vô lượng ấn Pháp môn KinhPhật thuyết Kinh Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn卷中quyển trungQuyển Trung西天譯經三藏朝奉大夫試光祿卿傳法大師賜紫臣施護等奉 詔譯Tây Thiên dịch Kinh Tam Tạng triêu phụng Đại phu thí quang lộc khanhtruyền Pháp Đại sư tứ tử Thần Thí Hộ đẳng phụng chiếu dịchTây Thiên Dịch Kinh Tam Tạng Triêu Phụng Đại Phu Thí Quang Lục khanhTruyền Pháp Đại sư Tứ Tử thần Thí Hộ phụng chiếu dịch復次彼彼樓閣周匝。或有天女執眾樂器。phục thứ bỉ bỉ lâu các châu tạp 。hoặc hữu Thiên nữ chấp chúng lạc khí 。Lại nữa, xung quanh các lầu gác ấy, hoặc có thiên nữ cầm các nhạc cụ所謂琵琶篳篥琴笙箜篌螺鼓小鼓拍板等類。sở vị tỳ bà tất lật cầm sanh không hầu loa cổ tiểu cổ phách bản đẳng loại 。đó là Tỳ-bà, Náo-bạt, Cầm-sắc, Không-hầu, Loa-cổ, Tiểu-cổ, phách-bản...作妙音樂。或有天女捧赤栴檀香末。tác Diệu-Âm lạc 。hoặc hữu Thiên nữ phủng xích chiên đàn hương mạt 。trỗi lên các âm thanh vi diệu. Hoặc có thiên nữ bưng hương bột Xích chiên đàn,或有天女。捧龍實栴檀香末。hoặc hữu Thiên nữ 。phủng long thật chiên đàn hương mạt 。hoặc có thiên nữ bưng hương bột Long thật chiên đàn或有天女捧沈水栴檀香末。或有天女。捧黑沈栴檀香末。或有天女。hoặc hữu Thiên nữ phủng trầm thủy chiên đàn hương mạt 。hoặc hữu Thiên nữ 。phủnghắc trầm chiên đàn hương mạt 。hoặc hữu Thiên nữ 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 19 - Tuequang FoundationQuyển Trunghoăc có thiên nữ bưng hương bột Trầm thuỷ chiên đàn, hoặc có thiên nữ bưng hươngbột Hắc trầm chiên đàn. Hoặc có thiên nữ捧眾妙栴檀香末。或有天女。phủng chúng diệu chiên đàn hương mạt 。hoặc hữu Thiên nữ 。bưng hương bột Chúng diệu chiên đàn, hoặc có thiên nữ執優鉢羅華俱母陀華奔拏利迦華。或有天女。chấp Ưu bát la hoa câu mẫu đà hoa bôn noa lợi ca hoa 。hoặc hữu Thiên nữ 。cầm hoa Ưu-bát-la, hoặc Câu-mẫu-đà, hoa Bôn-noa-lợi-ca. Hoặc có thiên nữ執曼陀羅華摩訶曼陀羅華。或有天女。chấp Mạn-đà-la hoa Ma-Ha Mạn-đà-la hoa 。hoặc hữu Thiên nữ 。cầm hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha mạn-đà-la. Hoặc có thiên nữ執播嚕沙迦華摩訶播嚕沙迦華。或有天女。chấp bá lỗ sa ca hoa Ma-Ha bá lỗ sa ca hoa 。hoặc hữu Thiên nữ 。cầm hoa Bá-lỗ-sa-ca, hoa Ma-ha bá-lỗ-sa-ca. Hoặc có thiên nữ執曼殊沙華摩訶曼殊沙華。或有天女。執嚕左華摩訶嚕左華。chấp mạn thù sa hoa Ma-Ha mạn thù sa hoa 。hoặc hữu Thiên nữ 。chấp lỗ tả hoa Ma-Halỗ tả hoa 。cầm hoa Mạn-thù-sa, hoa Ma-ha mạn-thù-sa. Hoặc có thiên nữ cầm hoa Lỗ-tả, hoa Ma-halỗ-tả或有天女。執作訖囉華摩訶作訖囉華。hoặc hữu Thiên nữ 。chấp tác cật la hoa Ma-Ha tác cật la hoa 。hoặc có thiên nữ cầm hoa Tác-cật-la, hoa Ma-ha tác-cật-la,三滿多作訖囉華。蘇嚕唧囉作訖囉華。或有天女。tam mãn đa tác cật la hoa 。tô lỗ 唧 la tác cật la hoa 。hoặc hữu Thiên nữ 。hoa Tam-mãn-đa-tác-cật-la, hoa Tô-lỗ-da-la-tác-cật-la. Hoặc có thiên nữ執贊捺囉華摩訶贊奈囉華。chấp tán nại la hoa Ma-Ha tán nại la hoa 。cầm hoa Tán-nại-la, hoa Ma-ha tán-nại-la,蘇嚕唧囉贊奈囉華。或有天女。執薩他羅華摩訶薩他羅華。tô lỗ 唧 la tán nại la hoa 。hoặc hữu Thiên nữ 。chấp tát tha la hoa Ma-Ha tát tha lahoa 。hoa Tô-lỗ-da-la-tán-nại-la. Hoặc có thiên nữ cầm hoa Tát-tha-la, hoa Ma-ha tát-thala,蘇嚕唧囉薩他羅華。或有天女。捧天妙衣。tô lỗ 唧 la tát tha la hoa 。hoặc hữu Thiên nữ 。phủng Thiên diệu y 。hoa Tô-lỗ-da-la-tát-tha-la. Hoặc có thiên nữ cầm y trời vi diệu及妙華妙香。塗香末香等。隨處而住。cập diệu hoa diệu hương 。đồ hương mạt hương đẳng 。tùy xử nhi trụ 。và các thứ hoa hương vi diệu, hương thoa, hương bột, tuỳ theo chỗ mà đứng.而彼一一樓閣之中。各各有大妙寶莊嚴師子之座。nhi bỉ nhất nhất lâu các chi trung 。các các hữu Đại diệu bảo trang nghiêm Sư-tửchi tọa 。Trong lầu gác kia, mỗi lầu gác lại có toà Sư tử báu lớn trang nghiêm vi diệu,化如來像。安處其上。三十二相莊嚴具足。hóa Như-Lai tượng 。an xứ kỳ thượng 。tam thập nhị tướng trang nghiêm cụ túc 。có tượng hoá Phật ngồi trên toà ấy, đầy đủ ba mươi hai tướng tốt trang nghiêm.又復一一樓閣之中。化出八萬四千真珠瓔珞。hựu phục nhất nhất lâu các chi trung 。hóa xuất bát vạn tứ thiên chân châu anh lạc。
Lại nữa, trong mỗi lầu gác lại hoá ra tám vạn bốn ngàn chơn châu anh lạc,Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 20 - Tuequang FoundationQuyển Trung其珠三色。謂青白赤。又復一一樓閣之中。kỳ châu tam sắc 。vị thanh bạch xích 。hựu phục nhất nhất lâu các chi trung 。chơn châu ấy có ba màu sắc là xanh, trắng, đỏ. Lại trong mỗi lầu gác化出八萬四千殊妙寶幢。以諸金鈴網覆其上。hóa xuất bát vạn tứ thiên thù diệu bảo tràng 。dĩ chư kim linh võng phúc kỳ thượng。
hoá ra tám vạn bốn ngàn tràng báu vi diệu, dùng các linh vàng che phủ bên trên天衣垂下而為嚴飾。又復一一樓閣之中。Thiên y thùy hạ nhi vi nghiêm sức 。hựu phục nhất nhất lâu các chi trung 。Y trời rủ xuống mà trang sức. Lại trong mỗi lầu gác化出八萬四千寶瓶。盛諸妙香。hóa xuất bát vạn tứ thiên bảo 瓶。thịnh chư diệu hương 。hoá ra tám vạn bốn ngàn bình báu, đựng các thứ hương vi diệu.又復一一樓閣之中。化出八萬四千上妙寶蓋。hựu phục nhất nhất lâu các chi trung 。hóa xuất bát vạn tứ thiên thượng diệu bảocái 。Lại trong mỗi lầu gác hoá ra tám vạn bốn ngàn bảo cái vi diệu以百千種極妙彩繪。而為嚴飾。又復一一樓閣之中。dĩ bách thiên chủng cực diệu thải hội 。nhi vi nghiêm sức 。hựu phục nhất nhất lâucác chi trung 。dùng trăm ngàn thứ lụa đẹp để trang sức. Lại trong mỗi lầu gác化出八萬四千多羅行樹。及八萬四千七寶行樹。hóa xuất bát vạn tứ thiên đa-la hành thụ 。cập bát vạn tứ thiên thất bảo hành thụ 。hoá ra tám vạn bốn ngàn cây đa-la và tám vạn bốn ngàn cây bảy báu一一皆以寶繩交絡。又復一一樓閣之中。nhất nhất giai dĩ bảo thằng giao lạc 。hựu phục nhất nhất lâu các chi trung 。mỗi cây đều dùng dây báu đan xen vào. Lại trong mỗi lầu gác化出八萬四千懸鈴寶網。微風吹動出和雅音。hóa xuất bát vạn tứ thiên huyền linh bảo võng 。vi phong xuy động xuất hòa nhã âm 。hoá ra tám vạn bồn ngàn lưới báu huyền linh, gió nhẹ thổi lay làm phát ra âm thanhhoà nhã如百千種妙音樂聲。又復一一樓閣之中。như bách thiên chủng Diệu-Âm lạc thanh 。hựu phục nhất nhất lâu các chi trung 。như trăm ngàn tiếng âm nhạc vi diệu. Lại trong mỗi lầu gác化出寶池是池純以金沙布底。七寶界道。hóa xuất bảo trì thị trì thuần dĩ kim sa bố để 。thất bảo giới đạo 。đều hoá ra ao báu đáy ao toàn bằng cát vàng rãi lên, xung quanh đường đi dùng bảybáu,瑠璃水精周匝莊飾。八功德水充滿其中。lưu ly thủy tinh châu tạp trang sức 。bát công đức thủy sung mãn kỳ trung 。lưu ly, thuỷ tinh để trang sức, trong ao tràn đầy nước tám công đức,池中出生優鉢羅華。鉢訥摩華。俱母陀華。trì trung xuất sanh Ưu bát la hoa 。bát nột ma hoa 。câu mẫu đà hoa 。trong ao lại sanh hoa Ưu-bát-la, hoa Bát-nạp-ma, hoa Câu-mẫu-đà,奔拏利迦華等。其池復有鳧鴈鴛鴦異鳥和鳴。bôn noa lợi ca hoa đẳng 。kỳ trì phục hữu 鳧 nhạn uyên ương dị điểu hòa minh 。hoa Bôn-noa-lợi-ca... lại có các thứ chim khác lạ như Nhạn, Uyên ương, cùng hót raâm thanh hoà nhã.八萬四千妙寶行樹。周匝圍繞。上以八萬四千寶繩。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 21 - Tuequang FoundationQuyển Trungbát vạn tứ thiên diệu bảo hành thụ 。châu tạp vây quanh 。thượng dĩ bát vạn tứ thiênbảo thằng 。Vây quanh tám vạn bốn ngàn cây báu là tám vạn bốn ngàn dây báu交絡而為嚴飾。又復一一樓閣之中。出大光明。giao lạc nhi vi nghiêm sức 。hựu phục nhất nhất lâu các chi trung 。xuất Đại quangminh 。đan xen nhau mà trang nghiêm. Lại trong mỗi lầu gác phóng ra ánh hào quang lớn廣照八萬四千由。爾時觀自在菩薩摩訶薩。quảng chiếu bát vạn tứ thiên do 。nhĩ thời Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-Ha tát 。chiếu khắp tám vạn bốn ngàn do tuần. Lúc bấy giờ Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-ha-tát大勢至菩薩摩訶薩。及彼所來諸菩薩眾。Đại thế chí Bồ-tát Ma-Ha tát 。cập bỉ sở lai chư Bồ-tát chúng 。Và Đại Thế Chí Bồ-tát Ma-ha-tát cùng các chúng Bồ-tát từ nước Cực Lạc,以是殊妙莊嚴一切樓閣。一時置在一樓閣中。dĩ thị thù diệu trang nghiêm nhất thiết lâu các 。nhất thời trí tại nhất lâu cáctrung 。đem tất cả lầu gác trang nghiêm vi diệu đồng thời đặt vào một lầu gác諸莊嚴事互不相礙。譬如力士屈伸臂頃。chư trang nghiêm sự hỗ bất tướng ngại 。thí như lực sĩ khuất thân tý khoảnh 。mà các việc trang nghiêm ấy không chướng ngại lẫn nhau. Chỉ trong thời gian ngắnbằng lực sĩ co duỗi cánh tay,到此娑婆世界。而諸菩薩。以神通力故。đáo thử Sa Bà thế giới 。nhi chư Bồ-tát 。dĩ Thần thông lực cố 。tất cả đều đến thế giới Ta-bà. Các vị Bồ-tát dùng lực thần thông各以所現八十四俱胝功德莊嚴殊妙樓閣。các dĩ sở hiện bát thập tứ câu chi công đức trang nghiêm thù diệu lâu các 。đem tám mươi bốn câu chi lầu gác trang nghiêm vi diệu đã hiển bày置於佛會。如其所應神通威力。trí ư Phật hội 。như kỳ sở ứng Thần thông uy lực 。mà an trí nơi hội của Phật. Do oai lực thần thông ứng hiện令此娑婆世界地平如掌。而佛會中亦不迫窄。lệnh thử Sa Bà thế giới địa bình như chưởng 。nhi Phật hội trung diệc bất báchtrách 。khiến thế giới Ta-bà thẳng bằng như bàn tay, mà trong hội của Phật cũng không chậthẹp是諸樓閣出大光明。照此三千大千世界。是時彼二菩薩。thị chư lâu các xuất Đại quang-minh 。chiếu thử tam Thiên Đại Thiên thế giới 。thịthời bỉ nhị Bồ-tát 。các lầu gác ấy phóng ra hào quang lớn chiếu khắp ba ngàn đại thiên thế giới. Lúcbấy giờ hai vị Bồ-tát前詣佛所。頭面禮足。右繞三匝退住一面。tiền nghệ Phật sở 。đầu diện lễ túc 。hữu nhiễu tam tạp thối trụ nhất diện 。đến chỗ Phật, đầu mặt lễ dưới chân Phật, nhiễu bên phải ba vòng rồi ngồi qua mộtbên俱白佛言。無量光如來應供正等正覺。câu bạch Phật ngôn 。Vô lượng quang Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác 。bạch Phật rằng: Đức Vô Lượng Quanh Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác致問世尊釋迦牟尼如來少病少惱動止輕利安樂行不。trí vấn Thế tôn Thích-ca-mâu-ni Như-Lai thiểu bệnh thiểu não động chỉ khinh lợi anlạc hành bất 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 22 - Tuequang FoundationQuyển Trungthăm hỏi Thế Tôn Thích-ca-mâu-ni Như Lai ít bịnh, ít não, đi đứng được an lạcchăng.彼二菩薩復白佛言。我等菩薩聲聞。bỉ nhị Bồ-tát phục bạch Phật ngôn 。ngã đẵng Bồ-tát thanh văn 。Hai vị Bồ-tát lại bạch Phật rằng: Chúng Bồ-tát Thanh Văn chúng con於極樂世界見佛世尊。故來瞻覲。ư Cực-Lạc thế giới kiến Phật Thế tôn 。cố lai chiêm cận 。từ nơi thế giới Cực Lạc thấy đức Phật Thế Tôn cho nên đứng đây chiêm ngưỡng.時此娑婆世界佛會之中。所有菩薩聲聞大眾。thời thử Sa Bà thế giới Phật hội chi trung 。sở hữu Bồ-tát thanh văn Đại chúng 。Lúc bấy giờ trong chúng hội của Phật nơi thế giới Ta-bà có đông đại chúng Bồ-tátThanh văn見此世界清淨嚴飾。及見無數廣大樓閣已。咸起是念。kiến thử thế giới thanh tịnh nghiêm sức 。cập kiến vô sổ quảng Đại lâu các dĩ 。hàmkhởi thị niệm 。thấy thế giới này trang nghiêm thanh tịnh, và thấy vô số lầu gác rộng lớn rồi, tấtcả đều khởi niệm rằng:如來何故現是威力。Như-Lai hà cố hiện thị uy lực 。Đức Như Lai do duyên gì mà hiện oai lực này,而能令彼諸大菩薩來至於此。nhi năng lệnh bỉ chư Đại Bồ-tát lai chí ư thử 。có thể khiến các vị Bồ-tát từ cõi Cực Lạc đến nơi đây.爾時勝華藏菩薩。承佛威神。nhĩ thời thắng hoa tạng Bồ-tát 。thừa Phật uy Thần 。Lúc bấy giờ Bồ-tát Thắng Hoa Tạng nương oai thần của Phật,從座而起前白佛言。希有世尊。希有善逝。tùng tọa nhi khởi tiền bạch Phật ngôn 。hi hữu Thế tôn 。hi hữu thiện thệ 。từ chỗ ngồi đứng dậy trước Phật bạch rằng: Hy hữu thay Thế Tôn! Hy hữu thay đấngThiện Thệ,今此娑婆世界如是嚴飾。及現樓閣。為是如來威神力邪。kim thử Sa Bà thế giới như thị nghiêm sức 。cập hiện lâu các 。vi thị Như-Lai uyThần lực tà 。nay cõi Ta-bà có các thứ trang nghiêm như vậy và hiện các lầu gác, đó là sức oaithần của Như Lai phải không,為是彼二菩薩威力所變。願佛為說。vi thị bỉ nhị Bồ-tát uy lực sở biến 。nguyện Phật vi thuyết 。hay là sức oai thần của hai vị Bồ-tát kia biến hiện, xin đức Phật vì chúng con màtuyên thuyết.佛告勝華藏菩薩摩訶薩言。勝華藏。Phật cáo thắng hoa tạng Bồ-tát Ma-Ha tát ngôn 。thắng hoa tạng 。Phật Bảo Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-ha-tát rằng: Này Thắng Hoa Tạng!此非如來威神之力。乃是觀自在菩薩摩訶薩。thử phi Như-Lai uy Thần chi lực 。nãi thị Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-Ha tát 。Đây chẳng phải là sức oai thần của Như Lai, mà chính là oai lực của Quán Tự Tại Bồtát Ma-ha-tát大勢至菩薩摩訶薩。威力所變。故現是相。Đại thế chí Bồ-tát Ma-Ha tát 。uy lực sở biến 。cố hiện thị tướng 。và Đại Thế Chí Bồ-tát Ma-ha-tát biến hiện ra, cho nên có tướng này勝華藏復白佛言。希有世尊。希有善逝。此二大士。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 23 - Tuequang FoundationQuyển Trungthắng hoa tạng phục bạch Phật ngôn 。hi hữu Thế tôn 。hi hữu thiện thệ 。thử nhị Đạisĩ 。Bồ-tát Thắng Hoa Tạng lại bạch Phật rằng: Hy hữu thay Thế Tôn, hy hữu thay đấngThiện Thệ, hai vị Bồ-tát này已得不可思議願力清淨善根潔白。dĩ đắc bất khả tư nghị nguyện lực thanh tịnh thiện căn khiết bạch 。đã đắc nguyện lực không thể nghĩ bàn và thiện căn thanh tịnh tinh khiết,乃能有是神通威力。佛言勝華藏。如是如是。如汝所說。nãi năng hữu thị Thần thông uy lực 。Phật ngôn thắng hoa tạng 。như thị như thị 。như nhữ sở thuyết 。mới có oai lực thần thông như vậy. Phật dạy: Này Thắng Hoa Tạng, như lời ông nói,此二大士已於俱胝百千那庾多劫。thử nhị Đại sĩ dĩ ư câu chi bách thiên na dữu đa kiếp 。hai vị Bồ-tát này đã từng ở nơi ức trăm ngàn Na-do-tha kiếp積集善根清淨潔白。又復已得如幻三摩地法門。tích tập thiện căn thanh tịnh khiết bạch 。hựu phục dĩ đắc như huyễn Tam-ma-địaPháp môn 。mà chứa nhóm căn lành thanh tịnh tinh khiết, lại đắc pháp môn Tam-ma-địa như huyễn從是三摩地中。能現如是種種色相神通等事。tòng thị Tam-ma-địa trung 。năng hiện như thị chủng chủng sắc tướng Thần thông đẳngsự 。từ nơi Tam-ma-địa này mà có thể hiện các việc thần thông các thứ sắc tướng như vậy.復次勝華藏。且置是事。汝觀東方為有何相。phục thứ thắng hoa tạng 。thả trí thị sự 。nhữ quán Đông phương vi hữu hà tướng 。Lại nữa Thắng Hoa Tạng, tạm để yên việc này, Ông hãy quán sát phương Đông có tướnggì.勝華藏菩薩承佛聖旨。即以無礙清淨天眼。thắng hoa tạng Bồ-tát thừa Phật Thánh chỉ 。tức dĩ vô ngại thanh tịnh Thiên nhãn 。Bồ-tát Thắng Hoa Tạng nghe theo ý của Phật, tức dùng thiên nhãn thanh tịnh vô ngại觀見東方殑伽沙數佛剎之中。quán kiến Đông phương 殑 dà sa sổ Phật sát chi trung 。quán sát phương Đông trong hằng-hà sa cõi Phật有殑伽沙數諸佛世尊。彼一一佛前。hữu 殑 dà sa sổ chư Phật Thế tôn 。bỉ nhất nhất Phật tiền 。thấy có hằng-hà sa số chư Phật Thế Tôn, trước mỗi đức Phật皆有觀自在菩薩摩訶薩。大勢至菩薩摩訶薩。各禮佛足。giai hữu Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-Ha tát 。Đại thế chí Bồ-tát Ma-Ha tát 。các lễ Phậttúc 。đều có Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-ha-tát và Đại Thế Chí Bồ-tát Ma-ha-tát đảnh lễ dướichân Phật,又聞其言。hựu văn kỳ ngôn 。lại nghe các đức Phật ấy nói:無量光如來應供正等正覺致問世尊少病少惱動止輕利安樂行不。Vô lượng quang Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác trí vấn Thế tôn thiểu bệnhthiểu não động chỉ khinh lợi an lạc hành bất 。Đức Vô Lượng Quang Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác thăm hỏi đức Thế Tôn ítbịnh ít não, đi đứng an lạc chăng?及見無量廣大樓閣妙寶嚴飾。如是南西北方。四維上下。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 24 - Tuequang FoundationQuyển Trungcập kiến vô lượng quảng Đại lâu các diệu bảo nghiêm sức 。như thị Nam Tây Bắcphương 。tứ duy thượng hạ 。Bồ-tát lại thấy vô lượng lầu gác rộng lớn trang sức vi diệu, như vậy các phươngNam, Tây, Bắc, bốn bên, trên, dưới一一皆見殑伽沙數佛剎之中。nhất nhất giai kiến 殑 dà sa sổ Phật sát chi trung 。tất cả đều thấy trong hằng-hà sa cõi Phật有殑伽沙數諸佛世尊。彼一一佛前皆有二大士各禮佛足。hữu 殑 dà sa sổ chư Phật Thế tôn 。bỉ nhất nhất Phật tiền giai hữu nhị Đại sĩ các lễPhật túc 。có hằng-hà sa số chư Phật Thế Tôn, Trước mỗi đức Phật đều có hai vị Bồ-tát đảnh lễdưới chân Phật,又聞其言無量光如來應供正等正覺。hựu văn kỳ ngôn Vô lượng quang Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác 。lại nghe đức Vô Lượng Quang Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác致問世尊少病少惱動止輕利安樂行不。trí vấn Thế tôn thiểu bệnh thiểu não động chỉ khinh lợi an lạc hành bất 。thăm hỏi đức Thế Tôn ít bịnh ít não, đi đứng an lạc chăng,及見無量廣大樓閣妙寶嚴飾。cập kiến vô lượng quảng Đại lâu các diệu bảo nghiêm sức 。lại thấy vô lượng lầu gác báu rộng lớn trang sức vi diệu.時勝華藏菩薩見是相已。復白佛言。希有世尊。希有善逝。thời thắng hoa tạng Bồ-tát kiến thị tướng dĩ 。phục bạch Phật ngôn 。hi hữu Thế tôn。hi hữu thiện thệ 。Lúc Bồ-tát Thắng Hoa Tạng thấy các tướng này rồi liền bạch Phật rằng: Hy hữu thayThế Tôn, hy hữu thay đấng Thiện Thệ此二大士真實已得最勝如幻三摩地門。thử nhị Đại sĩ chân thật dĩ đắc tối thắng như huyễn Tam-ma-địa môn 。hai vị Bồ-tát này chân thật đã đắc pháp môn Tam-ma-địa tối thắng như huyễn,能於十方諸佛剎中。悉現其身神通威力不可思議。năng ư thập phương chư Phật sát trung 。tất hiện kỳ thân Thần thông uy lực bất khảtư nghị 。có thể ở tong cõi nước chư Phật nơi mười phương mà hiện các thần thông không thểnghĩ bàn爾時世尊。觀察眾會。如其所應現神通相。nhĩ thời Thế tôn 。quan sát chúng hội 。như kỳ sở ứng hiện Thần thông tướng 。lúc bấy giờ đức Thế Tôn quan sát hội chúng rồi theo đó mà ứng hiện tướng thầnthông,即時會中一切大眾。以佛威神力故。tức thời hội trung nhất thiết Đại chúng 。dĩ Phật uy Thần lực cố 。tức thời tất cả đại chúng trong hội do sức oai thần của Phật皆如勝華藏菩薩。giai như thắng hoa tạng Bồ-tát 。mà được như Bồ-tát Thắng Hoa Tạng,亦能見彼十方世界如殑伽沙數諸佛剎土。彼彼剎中佛世尊前。皆有二大士。diệc năng kiến bỉ thập phương thế giới như 殑 dà sa sổ chư Phật sát độ 。bỉ bỉ sáttrung Phật Thế tôn tiền 。giai hữu nhị Đại sĩ 。cũng thấy hằng-hà sa cõi nước chư Phật trong mười phương thế giới. Trước mỗi đứcPhật Thế Tôn trong các cõi kia đều có hai vị Bồ-tát各禮佛足。乃至見彼廣大樓閣妙寶嚴飾。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 25 - Tuequang FoundationQuyển Trungcác lễ Phật túc 。nãi chí kiến bỉ quảng Đại lâu các diệu bảo nghiêm sức 。đảnh lễ dưới chân Phật, cho đến thấy các lầu gác báu cao rộng trang nghiêm vi diệu.當此眾會見是相時。đương thử chúng hội kiến thị tướng thời 。Ngay khi hội chúng nhìn thấy tướng này會中有三萬二千眾生發阿耨多羅三藐三菩提心。hội trung hữu tam vạn nhị thiên chúng sanh phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm。
thì trong hội có ba vạn hai ngàn chúng sanh phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng ChánhGiác.爾時勝華藏菩薩摩訶薩。復白佛言。世尊。nhĩ thời thắng hoa tạng Bồ-tát Ma-Ha tát 。phục bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。Lúc bấy giờ Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-ha-tát lại bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn!此二大士。thử nhị Đại sĩ 。hai vị Bồ-tát này於何佛所發阿耨多羅三藐三菩提心。而所發心為久近邪。其佛如來。名字何等。ư hà Phật sở phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm 。nhi sở phát tâm vi cửu cậntà 。kỳ Phật như lai 。danh tự hà đẳng 。đã ở nơi đức Phật nào mà phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, chỗ phát tâm ấylà bao lâu rồi, đức Phật Như Lai ấy có danh tự là gì,惟願世尊。善為宣說。令餘菩薩知其所修。duy nguyện Thế tôn 。thiện vi tuyên thuyết 。lệnh dư Bồ-tát tri kỳ sở tu 。xin đức Thế Tôn khéo tuyên thuyết khiến các Bồ-tát biết chỗ để tu hành,如其所行。畢竟皆得行願圓滿。như kỳ sở hạnh 。tất cánh giai đắc hành nguyện viên mãn 。theo chỗ thực hành mà rốt táo viên mãn hạnh nguyện.佛告勝華藏菩薩言。汝應善聽。極善作意。今為汝說。Phật cáo thắng hoa tạng Bồ-tát ngôn 。nhữ ứng thiện thính 。cực thiện tác ý 。kim vinhữ thuyết 。Phật bảo Bồ-tát Thắng Hoa Tạng rằng: Ông nên khéo nghe, suy nghĩ cho kỹ, Ta sẽ vìÔng nói是時勝華藏菩薩受教而聽。thị thời thắng hoa tạng Bồ-tát thọ giáo nhi thính 。lúc bấy giờ Bồ-tát Thắng Hoa Tạng nhận lời lắng nghe.佛言勝華藏。乃往過去阿僧祇阿僧祇劫前。Phật ngôn thắng hoa tạng 。nãi vãng quá khứ a tăng kì a tăng kì kiếp tiền 。Phật dạy: Thắng Hoa Tạng, về đời quá khứ cách đây A-tăng-kỳ a-tăng-kỳ kiếp số,又經廣大無量無邊不可思議劫數。hựu Kinh quảng Đại vô lượng vô biên bất khả tư nghị kiếp sổ 。lại trải qua vô lượng vô biên bất khả tư nghì kiếp số過是劫已。將此三千大千世界。碎為微塵。一塵一劫。quá thị kiếp dĩ 。tướng thử tam Thiên Đại Thiên thế giới 。toái vi vi trần 。nhấttrần nhất kiếp 。qua kiếp số như vậy rồi, đem ba ngàn đại thên thế giới nghiền ra làm bụi, cứ mộthạt bụi làm một kiếp過是微塵劫數之前。時有世界。quá thị vi trần kiếp sổ chi tiền 。thời hữu thế giới 。nhiều hơn vi trần số kiếp trước, lúc bấy giờ có thế giới名無量功德寶莊嚴普現妙樂。有佛出世。danh vô lượng công đức bảo trang nghiêm phổ hiện diệu lạc 。hữu Phật xuất thế 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 26 - Tuequang FoundationQuyển Trungtên là Vô lượng công đức bảo trang nghiêm phổ hiện diệu lạc, có đức Phật ra đời號師子遊戲金光王如來應供正等正覺明行足善逝世間解hiệu Sư-tử du hí kim quang Vương Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh Giác minh hànhtúc thiện thệ thế gian giảihiệu là Sư Tử Du Hý Kim Quang Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác Minh Hạnh TúcThiện Thệ Thế Gian Giải無上士調御丈夫天人師佛世尊。彼佛剎中。Vô-thượng-Sĩ điều ngự trượng phu Thiên Nhơn Sư Phật Thế tôn 。bỉ Phật sát trung 。Vô Thượng Sĩ điều Ngự Trượng Phu Thiên Nhơn Sư Phật Thế Tôn. Trong cõi Phật ấy所有功德莊嚴等事。廣大無量。sở hữu công đức trang nghiêm đẳng sự 。quảng Đại vô lượng 。có các việc công đức trang nghiêm, rộng lớn vô lượng.勝華藏於汝意云何。彼無量光如來應供正等正覺。thắng hoa tạng ư nhữ ý vân hà 。bỉ Vô lượng quang Như-Lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánhgiác 。Thắng Hoa Tạng, ý ông nghĩ như thế nào, đức Vô Lượng Quang Như Lai Ứng Cúng ChánhĐẳng Chánh Giác極樂世界中所有功德莊嚴。是為多不。勝華藏言。Cực-Lạc thế giới trung sở hữu công đức trang nghiêm 。thị vi đa bất 。thắng hoa tạngngôn 。Có công đức trang nghiêm trong thế giới Cực Lạc là nhiều hay ít? Thắng Hoa Tạngthưa:甚多世尊。無量無邊不可思議。佛言勝華藏。thậm đa Thế tôn 。vô lượng vô biên bất khả tư nghị 。Phật ngôn thắng hoa tạng 。Bạch Thế Tôn rất nhiều vô lượng vô biên không thể nghĩ bàn. Phật dạy: Thắng HoaTạng,我以譬喻略明斯義。譬如有人。取彼一毛。ngã dĩ thí dụ lược minh tư nghĩa 。thí như hữu nhân 。thủ bỉ nhất mao 。Ta sẽ dùng thí dụ để lược nói rõ nghĩa trên. Thí như có người lấy một sợi lông折為百分。將其一分於大海中取一滴水。chiết vi bách phân 。tướng kỳ nhất phân ư Đại hải trung thủ nhất tích thủy 。chia ra trăm phần, lấy một phần rồi nhúng vào trong biển lớn để lấy một giọt勝華藏。於汝意云何。彼毛端水是為多邪。thắng hoa tạng 。ư nhữ ý vân hà 。bỉ mao đoan thủy thị vi đa tà 。nước ý ông nghĩ thế nào, giọt nước trên đầu sợi lông ấy là nhiều không,餘大海水而為多邪。勝華藏白佛言。世尊。dư Đại hải thủy nhi vi đa tà 。thắng hoa tạng bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。nước còn lại trong biển lớn là nhiều không? Thắng Hoa Tạng bạch Phật rằng: Bạch ThếTôn,毛端之水。極為微少。餘大海水深廣無量。mao đoan chi thủy 。cực vi vi thiểu 。dư Đại hải thủy thâm quảng vô lượng 。nước trên đầu sợi lông là rất ít, còn nước trong bển lớn thì sâu rộng vô lượng佛言勝華藏。汝今當知無量光如來極樂世界。Phật ngôn thắng hoa tạng 。nhữ kim đương tri Vô lượng quang Như-Lai Cực-Lạc thếgiới 。Phật dạy: Thắng Hoa Tạng, nay ông phải biết thế giới Cực Lạc của Vô Lượng Quang NhưLai所有功德莊嚴等事。如毛端水。sở hữu công đức trang nghiêm đẳng sự 。như mao đoan thủy 。có các việc công đức trang nghiêm ví như nước trên đầu sợi lông,師子遊戲金光王如來無量功德寶莊嚴普現妙樂世界所有功德Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 27 - Tuequang FoundationQuyển TrungSư-tử du hí kim quang Vương Như-Lai vô lượng công đức bảo trang nghiêm phổ hiệndiệu lạc thế giới sở hữu công đứcCòn các việc công đức trang nghiêm của đức Sư Tử Du Hý kim Quang Vương Như Lai nơithế giới Vô lượng công đức bảo trang nghiêm phổ hiện diệu lạc莊嚴等事。如大海水。trang nghiêm đẳng sự 。như Đại hải thủy 。là như nước trong biển lớn.又師子遊戲金光王如來會中所有菩薩聲聞之眾。hựu Sư-tử du hí kim quang Vương Như-Lai hội trung sở hữu Bồ-tát thanh văn chi chúng。
Lai nữa, trong hội của đức Sư Tử Du Hý kim Quang Vương Như Lai có các chúng ThanhVăn Bồ-tát比無量光如來會中菩薩聲聞多百千倍。彼佛世尊。bỉ Vô lượng quang Như-Lai hội trung Bồ-tát thanh văn đa bách thiên bội 。bỉ PhậtThế tôn 。so với Thanh Văn Bồ-tát trong hội chúng của Phật Vô Lượng Quang Như Lai là gấp trămngàn lần. Đức Phật Thế Tôn kia隨應演說三乘之法。勝華藏。以要言之。tùy ứng diễn thuyết tam thừa chi Pháp 。thắng hoa tạng 。dĩ yếu ngôn chi 。tuỳ cảm ứng mà diễn thuyết pháp Tam Thừa. Thắng Hoa Tạng, tóm lại mà nói彼師子遊戲金光王如來剎土之中所有功德莊嚴。bỉ Sư-tử du hí kim quang Vương Như-Lai sát độ chi trung sở hữu công đức trangnghiêm 。trong cõi nước của đức Sư Tử Du Hý kim Quang Vương Như Lai có công đức trang nghiêm及妙樂事。假使我於殑伽沙數劫中。廣以辯才。cập diệu lạc sự 。giả sử ngã ư 殑 dà sa sổ kiếp trung 。quảng dĩ biện tài 。và các việc vi diệu, giả sử ta ở trong hằng-hà sa số kiếp rộng dùng biện tài,而亦不能說其邊際。nhi diệc bất năng thuyết kỳ biên tế 。cũng không thể nói hết được.復次勝華藏。彼師子遊戲金光王如來法中。phục thứ thắng hoa tạng 。bỉ Sư-tử du hí kim quang Vương Như-Lai Pháp trung 。Lại nữa Thắng Hoa Tạng, trong pháp của đứ Sư Tử Du Hý kim Quang Vương Như Lai有王名勝威。其王於千世界中。自在特尊。hữu Vương danh thắng uy 。kỳ Vương ư thiên thế giới trung 。tự-tại đặc tôn 。có vị vua tên là Thắng Oai, là bậc tự tại tôn quý trong ngàn thế giới廣大富盛。正法化世。有七萬六千最上園苑。quảng Đại phú thịnh 。chánh Pháp hóa thế 。hữu thất vạn lục thiên tối thượng viênuyển 。đất nước rộng lớn giàu có, vua dùng chánh pháp để trị dân, vua có bảy vạn sáu ngànvườn cây cung điện王所受用。其王諸子。各有一萬園林受用。Vương sở thọ dụng。kỳ Vương chư tử。các hữu nhất vạn viên lâm thọ dụng。để thọ dụng. Các con của vua mỗi người có một vạn vườn cây để thọ dụng.勝華藏菩薩白佛言。世尊。彼佛剎中有女人不。thắng hoa tạng Bồ-tát bạch Phật ngôn。Thế tôn。bỉ Phật sát trung hữu nữ nhân bất 。Bồ-tát Thắng Hoa Tạng lại bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn, trong cõi nước Phật kia cóngười nữ chăng?佛言不也。善男子。彼佛剎中。Phật ngôn bất dã。thiện nam tử。bỉ Phật sát trung。Phật đáp: không thể. Thiện nam tử, trong cõi Phật kiaPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 28 - Tuequang FoundationQuyển Trung尚無女人名字可聞。況有女人邪。其中生者。thượng vô nữ nhân danh tự khả văn。huống hữu nữ nhân tà。kỳ trung sanh giả 。còn không nghe tên người nữ huống là có người nữ. Những người sanh về nơi ấy皆是化生清淨潔白。咸修梵行。一切眾生。giai thị hóa sanh thanh tịnh khiết bạch。hàm tu phạm hành。nhất thiết chúng sanh 。đều là hoá sanh thanh tịnh, đều tu phạm hạnh. Tất cả chúng sanh皆以法喜禪悅為食。不受一切麁惡叚食。勝華藏。其王與子。giai dĩ Pháp hỉ Thiền duyệt vi thực。bất thọ nhất thiết thô ác giả thực。thắng hoatạng。kỳ Vương dữ tử。đều dùng pháp hỷ Thiền duyệt làm thức ăn mà không ăn tất cả thức ăn thô xấu. ThắngHoa Tạng , các con của vua ấy於八萬四千俱胝歲中。ư bát vạn tứ thiên câu chi tuế trung。trong tám vạn bốn ngàn ức năm尊重供養師子遊戲金光王如來。彼佛世尊。知王深心起淨信已。tôn trọng cung dưỡng Sư-tử du hí kim quang Vương Như-Lai。bỉ Phật Thế tôn。tri Vươngthâm tâm khởi tịnh tín dĩ。thường tôn trọng cúng dường đức Sư Tử Du Hý kim Quang Vương Như Lai, đức Phật ThếTôn biết vua đã khởi lòng tin thâm sâu thanh tịnh,即為宣說無量印善巧法門。勝華藏。tức vi tuyên thuyết vô lượng ấn thiện xảo Pháp môn。thắng hoa tạng。nên liền tuyên thuyết pháp môn Vô lượng ấn thiện xảo,何等名為無量印善巧法門邪。hà đẳng danh vi vô lượng ấn thiện xảo Pháp môn tà。thế nào gọi là pháp môn Vô lượng ấn thiện xảo謂諸菩薩摩訶薩所起諸行。未甞於限量法中而有趣求。何以故。vị chư Bồ-tát Ma-Ha tát sở khởi chư hành。vị 甞 ư hạn lượng Pháp trung nhi hữu thúcầu。hà dĩ cố。nghĩa là các Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành các việc chưa từng có sự mong cầu, chưatừng có giới hạn. Tại vì sao?以諸菩薩行無量布施。無量持戒。無量忍辱。dĩ chư Bồ-tát hành vô lượng bố thí。vô lượng trì giới。vô lượng nhẫn nhục。vì các Bồ-tát thực hành vô lượng bố thí, vô lượng trì giới, vô lượng nhẫn nhục,無量精進。無量禪定。無量智慧。vô lượng tinh tấn 。vô lượng Thiền định 。vô lượng trí tuệ 。vô lượng tinh tấn, vô lượng thiền định, vô lượng trí tuệ於無量生死中隨入。於無量眾生中慈愍。無量剎土莊嚴。ư vô lượng sanh tử trung tùy nhập。ư vô lượng chúng sanh trung từ mẫn。vô lượng sátđộ trang nghiêm。ở trong vô lượng sanh tử mà tuỳ thuận vào, ở trong vô lượng chúng sanh mà khởithương xót, trang nghiêm vô lượng cõi Phật無量聲聞莊嚴。無量色相成就。具足無量音聲。vô lượng thanh văn trang nghiêm。vô lượng sắc tướng thành tựu。cụ túc vô lượng âmthanh。trang nghiêm vô lượng Thanh Văn, thành tựu vô lượng sắc tướng, đầy đủ vô lượng âmthanh及無量辯才。勝華藏。cập vô lượng biện tài。thắng hoa tạng。và vô lượng biện tài. Thắng Hoa Tạng,諸菩薩乃至一發心所有善根。尚起無量廣大之心。迴向一切。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 29 - Tuequang FoundationQuyển Trungchư Bồ-tát nãi chí nhất phát tâm sở hữu thiện căn。thượng khởi vô lượng quảng Đạichi tâm。hồi hướng nhất thiết。các Bồ-tát thực hành cho đến một chút phát tâm có căn lành, đều khởi tâm rộng lớnvô lượng mà hồi hướng tất cả況復積集無量行願。普用迴向一切眾生。huống phục tích tập vô lượng hành nguyện。phổ dụng hồi hướng nhất thiết chúng sanh。huống là tích chứa vô lượng hạnh nguyện, đều đem hồi hướng cho tất cả chúng sanh,使諸眾生悉證無生。如佛涅槃而得涅槃。善男子。sử chư chúng sanh tất chứng vô sanh。như Phật Niết-Bàn nhi đắc Niết-Bàn。thiện namtử。khiến các chúng sanh đều chứng pháp vô sanh, đắc Niết bàn như Phật đắc Niết bàn.Thiện nam tử,此即名為無量迴向。以是迴向故。thử tức danh vi vô lượng hồi hướng。dĩ thị hồi hướng cố。đây gọi là vô lượng hồi hướng, do hồi hướng này即空無相無願而悉無量。真如實際法界。亦復無量。tức không vô tướng vô nguyện nhi tất vô lượng。chân như thật tế Pháp giới。diệc phụcvô lượng 。mà không, vô tướng, vô nguyện đều vô lượng, pháp giới chơn như thật tế cũng vôlượng,解脫無生離諸繫著。善男子。以要言之。無量義者。giải thoát vô sanh ly chư hệ trứ。thiện nam tử。dĩ yếu ngôn chi。vô lượng nghĩagiả。giải thoát vô sanh, lìa các sự trói buộc. Thiện nam tử, tóm lại mà nói, Vô lượngnghĩa即一切法無量。何故說一切法為無量邪。tức nhất thiết Pháp vô lượng。hà cố thuyết nhất thiết Pháp vi vô lượng tà。tức là tất cả pháp vô lượng. Vì sao nói tất cả pháp là vô lượng,以一切法無生無滅故無量。dĩ nhất thiết Pháp vô sanh vô diệt cố vô lượng。do tất cả pháp vô sanh vô diệt nên nói vô lượng若法無量即無生無滅。若法無生無滅即無量。nhược Pháp vô lượng tức vô sanh vô diệt。nhược Pháp vô sanh vô diệt tức vô lượng。nếu pháp vô lượng tức không sanh không diệt, nếu pháp khồng sanh không diệt tức vôlượng,是名無量印法門。勝華藏。爾時彼師子遊戲金光王如來。thị danh vô lượng ấn Pháp môn。thắng hoa tạng。nhĩ thời bỉ Sư-tử du hí kim quangVương Như-Lai。đó gọi là pháp môn Vô lượng ấn. Thắng Hoa Tạng, lúc ấy Sư Tử Du Hý kim Quang VươngNhư Lai為彼勝威王。如是宣說無量印善巧法門時。vi bỉ thắng uy Vương。như thị tuyên thuyết vô lượng ấn thiện xảo Pháp môn thời。vì vua Thắng Oai mà tuyên thuyết pháp môn Vô lượng ấn thiện xảo,其王於一切法而得覺了。kỳ Vương ư nhất thiết Pháp nhi đắc giác liễu。vua được hiểu rõ tất cả pháp.復次勝華藏。彼勝威王。於佛法中修禪定行。phục thứ thắng hoa tạng。bỉ thắng uy Vương。ư Phật Pháp trung tu Thiền định hành 。Lại nữa Thắng Hoa Tạng, vua Thắng Oai kia ở trong Phật pháp tu hạnh Thiền định,後於一時安處禪定。其王忽然左右二脇。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 30 - Tuequang FoundationQuyển Trunghậu ư nhất thời an xứ Thiền định。kỳ Vương hốt nhiên tả hữu nhị hiếp 。một hôm an trụ trong Thiền định, vua bỗng nhiên thấy hai bên hông mình生二蓮華殊妙可愛。清淨猶如龍實栴檀香。sanh nhị liên hoa thù diệu khả ái。thanh tịnh do như long thật chiên đàn hương。sanh ra hai hoa sen thù thắng vi diệu, thanh tịnh như Chiên đàn hương Long thật,於其華中生二童子。跏趺而坐。ư kỳ hoa trung sanh nhị Đồng tử。già phu nhi tọa。trong hoa sen ấy hoá sanh hai đồng tử ngồi kiết già trên ấy.其王見已歎未曾有。即向童子說伽陀曰。kỳ Vương kiến dĩ thán vị tằng hữu。tức hướng Đồng tử thuyết dà đà viết。Vua thấy rồi khen ngợi việc chưa từng có, liền hướng đến hai đồng tử nói bài kệrằng:汝或是天或是龍 或復夜叉羅剎類Nhữ hoặc thị Thiên hoặc thị long Hoặc phục dạ xoa La sát loạiNgươi là loài trời hay là rồng Hay là loài dạ-xoa, la-sát若人非人若神仙 汝等何名為我說Nhược nhân phi nhân nhược Thần tiên Nhữ đẳng hà danh vi ngã thuyếtHoặc nhơn, phi nhơn, hay thần tiên Cho ta biết ngươi tên là gì時右脇生者童子。即說伽陀。答彼王曰。Thời hữu hiếp sanh giả Đồng tử 。tức thuyết dà đà 。đáp bỉ Vương viết 。Lúc ấy đồng tử sanh bên phải bèn nói bài kệ đáp vua rằng:於一切法空性中 汝今問我何名字Ư nhất thiết Pháp không tánh trung Nhữ kim vấn ngã hà danh tựTrong tất cả pháp là không tánh Nay ông hỏi tôi về danh tự然彼諸法本無名 何故以名而見問Nhiên bỉ chư Pháp bổn vô danh Hà cố dĩ danh nhi kiến vấnNhưng các pháp vốn là không tên Làm sao dùng danh tự để hỏi法空性中無天龍 亦無夜叉羅剎類Pháp không tánh trung vô Thiên Long Diệc vô dạ xoa La sát loạiTrong pháp không tánh không trời rồng Cũng không có dạ-xoa la-sát人與非人若神仙 彼等一切無所有Nhân dữ phi nhân nhược Thần tiên Bỉ đẳng nhất thiết vô sở hữuNgười, chẳng phải người hay thần tiên Tất cả đều không chỗ nào có時左脇生者童子。亦說伽陀。答彼王曰。Thời tả hiếp sanh giả Đồng tử 。diệc thuyết dà đà 。đáp bỉ Vương viết 。Đồng tử sanh bên trái cũng dùng bài kệ đáp vua rằng:名與名體二皆空 能名所名俱無有Danh dữ danh thể nhị giai không Năng danh sở danh câu vô hữuDanh cùng danh thể đều là không Năng danh sở danh đều không có於一切法無名中 但以強名而表示Ư nhất thiết Pháp vô danh trung Đãn dĩ cường danh nhi biểu kìTrong tất cả pháp đều là vô danh Chỉ tạm mượn danh mà biểu hiện當知真實名自性 是中非見亦非聞Đương tri chân thật danh tự tánh Thị trung phi kiến diệc phi vănPhải biết danh chân thật tự tánh Là không thể thấy không thể nghe本來無滅復無生 何故以名而見問Bản lai vô diệt phục vô sanh Hà cố dĩ danh nhi kiến vấnXưa nay không diệt cũng không sanh Làm sao có tên để mà hỏi諸所作事所有名 既以假名而表示Chư sở tác sự sở hữu danh Ký dĩ giả danh nhi biểu kìCác việc tạo tác mà có tên Tức dùng giả danh để biểu hiện是故我今亦假名 一名寶嚴二寶上thị cố ngã kim diệc giả danh nhất danh bảo nghiêm nhị bảo thượngPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 31 - Tuequang FoundationQuyển TrungCho nên nay Ta cũng giả danh Một là Bảo Nghiêm, hai Bảo Thượng.彼二童子說伽陀已。 宿善力故得五神通。bỉ nhị Đồng tử thuyết dà đà dĩ 。 tú thiện lực cố đắc ngũ Thần thông 。Hai đồng tử nói bài kệ rồi, căn lành trước nên đắc năm thần thông.即與勝威王。同詣師子遊戲金光王如來所。tức dữ thắng uy Vương 。đồng nghệ Sư-tử du hí kim quang Vương Như-Lai sở 。rồi cùng vua Thắng Oai, đồng đến chỗ đức Sư Tử Du Hý kim Quang Vương Như Lai,到已頭面各禮佛足。右繞三匝。退住一面。đáo dĩ đầu diện các lễ Phật túc 。hữu nhiễu tam tạp 。thối trụ nhất diện 。đến rồi đem đầu mặt lễ dưới chân Phật, nhiễu bên phải ba vòng rồi ngồi qua một bên彼二童子。合掌向佛異口同音。說伽陀曰。bỉ nhị Đồng tử 。hợp chưởng hướng Phật dị khẩu đồng âm 。thuyết dà đà viết 。Hai vị đồng tử bèn chắp tay hướng Phật mà nói bài kệ rằng:我今當以何等物 供養正覺二足尊Ngã kim đương dĩ hà đẳng vật Cung dưỡng chánh giác nhị túc tônNay con sẽ dùng những vật gì Để cúng dường đức Phật chánh giác此事願佛開我心 令我聞已心安定Thử sự nguyện Phật khai ngã tâm Lệnh ngã văn dĩ tâm an địnhViệc này xin Phật dạy cho con Khiến con nghe rồi tâm an tịnh我今無華亦無香 復無飲食及衣服Ngã kim vô hoa diệc vô hương Phục vô ẩm thực cập y phụcNay con không hoa cũng không hương Không có thức ăn cùng y phục諸妙供養悉皆無 將何供養最勝者chư diệu cung dưỡng tất giai vô Tướng hà cung dưỡng tối thắng giảCác thứ cúng dường đều không có Vật gì cúng dường là tối thắng爾時彼佛。為二童子。說伽陀曰。nhĩ thời bỉ Phật 。vi nhị Đồng tử 。thuyết dà đà viết 。Lúc ấy Phật vì hai đồng tử mà nói kệ rằng:若能一發菩提心 廣為眾生作利樂Nhược năng nhất phát Bồ-đề tâm Quảng vi chúng sanh tác lợi lạcNếu có thể phát tâm Bồ-đề Rộng vì chúng sanh làm lợi ích此即名為真供養 正覺三十二相者Thử tức danh vi chân cung dưỡng Chánh giác tam thập nhị tướng giảĐây gọi là chân thật cúng dường Phật chánh giác ba mươi hai tướng若人以彼殑伽沙 是等數量諸佛剎Nhược nhân dĩ bỉ 殑 dà sa Thị đẳng sổ lượng chư Phật sátNếu có người dùng hằng-hà sa Các loài hoa vi diệu tối thượng滿中勝上諸妙華 供養世尊救世者Mãn trung thắng thượng chư diệu hoa Cung dưỡng Thế tôn cứu thế giảĐầy khắp trong vô lượng cõi Phật Đem cúng dường đức Phật cứu thế若人至心但合掌 發起無上菩提心Nhược nhân chí tâm đãn hợp chưởng Phát khởi vô thượng Bồ-đề tâmLại có người chí tâm chắp Phát khởi tâm Bồ-đề vô thượng是人所獲勝福門 倍多於前無有量Thị nhân sở hoạch thắng phúc môn Bội đa ư tiền vô hữu lượngNgười này sẽ có được phước báo Hơn người kia vô lượng vô biên異此何名真供養 異此何名勝依止Dị thử hà danh chân cung dưỡng Dị thử hà danh thắng y chỉĐây nào khác tên Chơn cúng dường Đây nào khác tên Thắng y chỉ若人能發菩提心 我說名為上智者nhược nhân năng phát Bồ-đề tâm Ngã thuyết danh vi thượng trí giảNếu người hay phát tâm Bồ-đề Ta gọi đó là bậc thượng trí佛說如幻三摩地無量印法門經卷中Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 32 - Tuequang FoundationQuyển TrungPhật thuyết như huyễn Tam-ma-địa vô lượng ấn Pháp môn Kinh quyển trungPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn KinhQuyển Trung.============================================================TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.daitangvietnam.comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và Lược Dịch SunApr 30 22:04:03 2006Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 33 - Tuequang FoundationQuyển TrungPHẬT THUYẾT NHƯ HUYỄN TAM MAĐỊA VÔ LƯỢNG ẤN PHÁP MÔN KINHQUYỂN HẠĐại Chánh (Taisho) vol. 12, no. 372Hán dịch: Thần Thí HộPhiên âm & lược dịch điện tử: Nguyên Tánh & Nguyên HiểnViệt dịch: Thích Nữ Chơn Tịnh (08-2007)Biên tập : Thích Phước NghiêmTuệ Quang Wisdom Light FoundationPO Box 91748, Henderson, NV 89009Website http://www.daitangvietnam.comEmail info@daitangvietnam.comPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 34 - Tuequang FoundationQuyển HạTUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.daitangvietnam.comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và LượcDịch Sun Apr 30 22:04:03 2006============================================================【經文資訊】大正新脩大藏經 第十二冊 No. 372《佛說如幻三摩地無量印法門經》CBETA 電子佛典V1.7 普及版【Kinh văn tư tấn 】Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh đệ thập nhị sách No.372《Phật thuyết như huyễn Tam Ma Địa vô lượng ấn Pháp môn Kinh 》CBETA điệntử Phật Điển V1.7 phổ cập bản【Kinh văn tư tấn 】Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng Kinh thứ mười hai sách No.372《Phật nói như dối giả Tam Ma Địa vô lượng ấn Pháp môn Kinh 》CBETA điện tửPhật Điển V1.7 khắp cùng bản# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 372 佛說如幻三摩地無量印法門經, CBETA ChineseElectronic Tripitaka V1.7, Normalized Version# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 372 Phật thuyết như huyễn Tam Ma Địa vô lượngấn Pháp môn Kinh , CBETA Chinese Electronic Tripitaka V1.7, NormalizedVersion# Taisho Tripitaka Vol. 12, No. 372 Phật nói như dối giả Tam Ma Địa vô lượngấn Pháp môn Kinh , CBETA Chinese Electronic Tripitaka V1.7, NormalizedVersion===========================================================================================================================================================================================================================Thích Nữ Chơn Tịnh hiệu đínhVol. 12, No. 372
==佛說如幻三摩地無量印法門經 卷下==
佛說如幻三摩地無量印法門經Phật thuyết như huyễn Tam Ma Địa vô lượng ấn Pháp môn KinhPhật thuyết Kinh Như Huyễn Tam Ma Địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn卷下quyển hạQuyển Hạ西天譯經三藏朝奉大夫試光祿卿傳法大師賜紫臣施護等奉 詔譯Tây Thiên dịch Kinh Tam Tạng triêu phụng Đại phu thí quang lộc khanhtruyện Pháp Đại sư tứ tử Thần Thí Hộ đẳng phụng chiếu dịchTây Thiên Dịch Kinh Tam Tạng Triêu Phụng Đại Phu Thí Quang Lộc KhanhTruyền Pháp Đại Sư Ban Sắc Tử Thần Thí Hộ phụng chiếu dịch復次勝華藏。爾時彼二童子。phục thứ Thắng Hoa Tạng 。nhĩ thời bỉ nhị Đồng tử 。Lại nữa, Thắng Hoa Tạng, lúc bấy giờ hai đồng tử kia向佛世尊復說伽陀曰。hướng Phật Thế tôn phục thuyết dà đà viết 。hướng đến đức Phật Thế Tôn mà nói bài kệ rằng:能仁作大師子吼 天人一切普得聞Năng nhân tác Đại Sư-tử hống Thiên Nhơn nhất thiết phổ đắc vănBậc năng nhân rống tiếng Sư tử Tất cả trời người đều được nghe我等今對世尊前 各發誠實最上願Ngã đẵng kim đối Thế tôn tiền Các phát thành thật tối thượng nguyệnNay chúng con ở trước Thế Tôn Phát đại nguyện thành thật tối thượng我等乃至未來際 願我所行經多劫Ngã đẵng nãi chí vị lai tế Nguyện ngã sở hạnh Kinh đa kiếpChúng con đến hết đời vị lai Nguyện thực hành trải qua nhiều kiếp隨入生死輪迴中 救度無數眾生類Tùy nhập sanh tử Luân-hồi trung Cứu độ vô sổ chúng sanh loạiTùy thuận vào sanh tử luân hồi Cứu độ vô số loài chúng sanh我等今者以此緣 盡未來際悉思念Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 35 - Tuequang FoundationQuyển HạNgã đẵng kim giả dĩ thử duyên Tận vị lai tế tất tư niệmNay chúng con đem nhân duyên này Hết đời vị lai sẽ suy nghĩ普為利樂諸眾生 於無邊劫行無懈Phổ vi lợi lạc chư chúng sanh Ư vô biên kiếp hành vô giảiLàm lợi lạc cho các chúng sanh Trong nhiều kiếp mà không mệt mõi我等從今日已去 永滅貪瞋癡等垢Ngã đẵng tòng kim nhật dĩ khứ Vĩnh diệt tham sân si đẳng cấuChúng con nguyện từ nay trở đi Diệt hết tham sân si phiền não十方現在佛世尊 證我所說誠無妄Thập phương hiện tại Phật Thế tôn Chứng ngã sở thuyết thành vô vọngPhật Thế Tôn hiện ở mười phương Chứng minh lời con không hư vọng我等今發菩提心 不樂聲聞緣覺果Ngã đẵng kim phát Bồ-đề tâm Bất lạc Thanh văn Duyên giác quảNay chúng con phát tâm Bồ-đề không thích quả Thanh văn, Duyên giác我等若有樂小心 決定當招妄語報Ngã đẵng nhược hữu lạc tiểu tâm Quyết định đương chiêu vọng ngữ báoNếu chúng con ưa thích Tiểu Thừa Ắt sẽ có quả báo nói dối我所不樂二乘果 但以悲心為眾生Ngã sở bất lạc nhị thừa quả Đãn dĩ bi tâm vi chúng sanhCon không thích quả báo nhị thừa Vì chúng sanh khởi tâm từ bi縱經俱胝多劫中 願我常行而不懈Túng Kinh ức đa kiếp trung Nguyện ngã thường hành nhi bất giảiDẫu trải qua ức na kiếp Nguyện làm mãi mà không mệt mỏi如佛世尊所成就 如應佛剎廣莊嚴Như Phật Thế tôn sở thành tựu Như ứng Phật sát quảng trang nghiêmNhư Phật Thế Tôn đã thành tựu Có cõi Phật rộng lớn trang nghiêm願我當來得佛時 剎土倍多俱胝數Nguyện ngã đương lai đắc Phật thời Sát độ bội đa ức sổNguyện đời sau lúc con thành Phật Cõi nước trang nghiêm hơn vô số又願當來佛剎中 無有聲聞緣覺眾Hựu nguyện đương lai Phật sát trung Vô hữu Thanh văn Duyên giác chúngLại nguyện đời sau trong cõi Phật Không có chúng Thanh văn Duyên giác純一菩薩所莊嚴 廣集無量諸智聚Thuần nhất Bồ-tát sở trang nghiêm Quảng tập vô lượng chư trí tụChỉ có Bồ-tát làm trang nghiêm Rộng chứa vô lượng các trí tuệ願我得是莊嚴已 當令眾生得離垢Nguyện ngã đắc thị trang nghiêm dĩ Đương lệnh chúng sanh đắc ly cấuNguyện con có sự trang nghiêm rồi Khiến các chúng sanh lìa cấu uế從諸佛法所出生 普使當持佛法藏Tòng chư Phật Pháp sở xuất sanh Phổ sử đương trì Phật Pháp tạngTừ trời Phật Pháp mà sanh ra Lại có thể giữ gìn pháp tạng若我今時諸所說 真實無妄無別異Nhược ngã kim thời chư sở thuyết Chân thật vô vọng vô biệt dịNếu tất cả những lời con nói là Chân thật không có dối trá願此大海及山川 乃至大地皆震動Nguyện thử Đại hải cập sơn xuyên Nãi chí Đại địa giai chấn độngNguyện núi sông và cả biển lớn Cho đến đại địa đều chấn động當發如是願言時 大地即時皆震動Đương phát như thị nguyện ngôn thời Đại địa tức thời giai chấn độngLúc nói lời phát nguyện như vậy Tức thời đại địa liền chấn động不鼓音樂自然鳴 出微妙音遍十方Bất cổ âm lạc tự nhiên minh Xuất vi Diệu-Âm biến thập phươngÂm nhạc không đánh mà tự kêu Tiếng kêu vi diệu khắp mười phương天雨眾華眾妙香 殊麗嚴好極可愛Thiên vũ chúng hoa chúng diệu hương Thù lệ nghiêm hảo cực khả áiTrời rưới mưa hoa hương vi diệu Xinh đẹp trang nghiêm thật đáng ưa俱胝百千妙天衣 周遍繽紛而散布ức bách thiên diệu Thiên y Châu biến tân phân nhi tán bốTrăm ngàn ức số ý trời Bao quanh rãi rác mà mưa xuống.Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 36 - Tuequang FoundationQuyển Hạ爾時彼二童子。nhĩ thời bỉ nhị Đồng tử 。Lúc bấy giờ hai vị đồng tử各發阿耨多羅三藐三菩提心。勝華藏於汝意云何。các phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm 。Thắng Hoa Tạng ư nhữ ý vân hà 。đều phát tâm Vô Thượng Chánh Đăng Chánh Giác. Thắng Hoa Tạng, Ý ông nghĩ thếnào?彼時勝威王者豈異人乎。即今無量光如來應供正等正覺是。bỉ thời thắng uy Vương giả khởi dị nhân hồ 。tức kim Vô lượng quang Như-laiỨng-Cúng chánh đẳng chánh giác thị 。Vua Thắng Oai lúc ấy không phải người nào lạ, nay chính là đức Vô Lượng QuangNhư Lai Ứng Chánh Đẳng Chánh Giác.彼時寶嚴童子者。今觀自在菩薩摩訶薩是。bỉ thời bảo nghiêm Đồng tử giả 。kim Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-Ha tát thị 。đồng tử Bảo Nghiêm lúc ấy nay chính là Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-ha-tát寶上童子者。今大勢至菩薩摩訶薩是。bảo thượng Đồng tử giả 。kim Đại thế chí Bồ-tát Ma-Ha tát thị 。đồng tử Bảo Thượng lúc ấy nay chính là Đại Thế Chí Bồ-tát Ma-ha-tát.是二菩薩。於彼師子遊戲金光王如來所。thị nhị Bồ-tát。ư bỉ Sư-tử du hí kim quang Vương Như-lai sở 。Hai vị Bồ-tát này ở nơi đức Sư Tử Du Hí Kim Quang Vương Như-lai首發阿耨多羅三藐三菩提心。thủ phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm 。mà phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.復次勝華藏菩薩前白佛言。世尊。phục thứ Thắng Hoa Tạng Bồ-tát tiền bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。Bồ-tát Hoa Đức Tạng lại đến trước Phật bạch rằng: Bạch Thế Tôn,此二大士甚為希有。如是名字難可得聞。thử nhị Đại sĩ thậm vi hi hữu 。như thị danh tự nan khả đắc văn 。hai vị Bồ-tát này thật là hiếm thấy, danh tự như vậy thật khó được nghe,而復具足甚深信解。所發菩提心無與等比。世尊。nhi phục cụ túc thậm thâm tín giải 。sở phát Bồ-đề tâm vô dữ đẳng bỉ 。Thế tôn。
lại đầy đủ tín giải thâm sâu, chỗ phát tâm Bồ-đề không ai sánh bằng. Bạch ThếTôn,此二大士於師子遊戲金光王如來之後。thử nhị Đại sĩ ư Sư-tử du hí kim quang Vương Như-lai chi hậu 。hai vị Bồ-tát này sau khi phát tâm nơi đức Sư Tử Du Hí Kim Quang Vương NhưLai,又復供養幾許諸佛。佛言。善男子。hựu phục cung dưỡng ki hứa chư Phật 。Phật ngôn 。thiện nam tử 。lại còn cúng dường bao nhiêu chư Phật. Phật dạy: Thiện nam tử,所有殑伽河沙尚可知其邊際數量。sở hữu căng dà hà sa thượng khả tri kỳ biên tế sổ lượng 。như có bao nhiêu hằng hà số còn có thể biết được cùng tận số lượng此二大士於彼佛後其所供養諸佛如來。我亦不能知其邊際。何以故。thử nhị Đại sĩ ư bỉ Phật hậu kỳ sở cung dưỡng chư Phật như lai 。ngã diệc bấtnăng tri kỳ biên tế 。hà dĩ cố 。hai vị Bồ-tát này sau khi phát tâm nơi Phật kia rồi cúng dường chư Phật NhưLai, thì Ta cũng không thể biết được số lượng. Tại vì sao?此二大士悉已被於不思議鎧。thử nhị Đại sĩ tất dĩ bị ư bất tư nghị khải 。Hai vị Bồ-tát này đã mặc áo giáp bất tư nghì,具足無量殊勝功德。是故不能知其邊際。cụ túc vô lượng thù thắng công đức 。thị cố bất năng tri kỳ biên tế 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 37 - Tuequang FoundationQuyển Hạđầy đủ vô lượng công đức thù thắng, cho nên không thể biết được số ấy.爾時勝華藏菩薩摩訶薩復白佛言。世尊。nhĩ thời Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-Ha tát phục bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。Lúc bấy giờ Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-ha-tát bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn.彼無量功德寶莊嚴普現妙樂世界。在何方處。bỉ vô lượng công đức bảo trang nghiêm phổ hiện diệu lạc thế giới 。tại hàphương xử 。thế giới vô lượng công đức bảo Trang nghiêm Phổ Hiện Diệu Lạc ấy là ở phươngnào?佛言。善男子。今此西方極樂世界。Phật ngôn 。thiện nam tử 。kim thử Tây phương Cực-Lạc thế giới 。Phật dạy: Thiện nam tử, nay đây thế giới Cực Lạc ở phương Tây,即是彼往昔時無量功德寶莊嚴普現妙樂世界。tức thị bỉ vãng tích thời vô lượng công đức bảo trang nghiêm phổ hiện diệulạc thế giới 。tức là thế giới Vô lượng công đức bảo trang nghiêm Phổ Hiện Diệu Lạc thuở xưavậy.勝華藏言。此二大士。Thắng Hoa Tạng ngôn 。thử nhị Đại sĩ 。Thắng Hoa Tạng thưa: hai vị Bồ-tát này,當於何時成就阿耨多羅三藐三菩提果。當得何等佛剎功德莊嚴。đương ư hà thời thành tựu a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề quả 。đương đắc hàđẳng Phật sát công đức trang nghiêm 。lúc nào thì thành tựu quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh giác, sẽ đắc công đứctrang nghiêm nơi cõi Phật như thế nào?而佛壽量其數幾何。復有幾許菩薩之眾。nhi Phật thọ lượng kỳ sổ ki hà 。phục hữu ki hứa Bồ-tát chi chúng 。thọ mạng của Phật là bao nhiêu, lại có bao nhiêu chúng Bồ-tát惟願如來應供正等正覺。duy nguyện Như-lai Ứng-Cúng chánh đẳng chánh giác 。xin nguyện đức Như-lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác廣為悲愍利樂一切世間天人宣說此二大士。當成佛事。quảng vi bi mẫn lợi lạc nhất thiết thế gian Thiên Nhơn tuyên thuyết thử nhịĐại sĩ 。đương thành Phật sự 。thương xót vì lợi ích cho tất cả trời người thế gian mà tuyên thuyết việcthành Phật của hai vị Bồ-tát này,令餘菩薩聞已悉得大願圓滿。佛言。勝華藏。汝應善聽。lệnh dư Bồ-tát văn dĩ tất đắc Đại nguyện viên mãn 。Phật ngôn 。Thắng Hoa Tạng。nhữ ứng thiện thính 。khiến các Bồ-tát khác nghe rồi đều được viên mãn đại nguyện. Phật dạy: ThắngHoa Tạng, ông hãy khéo nghe,極善作意。今為汝說。cực thiện tác ý 。kim vi nhữ thuyết 。suy nghĩ cho kỹ, nay Ta sẽ vì ông mà nói.是時勝華藏菩薩受教而聽。佛言。善男子。thị thời Thắng Hoa Tạng Bồ-tát thọ giáo nhi thính 。Phật ngôn 。thiện nam tử。
Lúc bấy giờ Bồ-tát Hoa Đức Tạng nhận lời dạy lắng nghe. Phật dạy: Thiện namtử!當知西方無量光如來壽命無量。極不可計。假使俱胝那庾多百千劫中。đương tri Tây phương Vô lượng quang Như-lai thọ mạng vô lượng 。cực bất khảkế 。giả sử ức na dữu đa bách thiên kiếp trung 。phải biết thọ mạng của đức Như Lai Vô Lượng Quang nơi thế giới Tây phương làvô lượng không thể tính kể, giả sử trải qua ức na-do-tha trăm ngàn kiếp亦復不能說其邊際。其佛正法住世。diệc phục bất năng thuyết kỳ biên tế 。kỳ Phật chánh Pháp trụ thế 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 38 - Tuequang FoundationQuyển Hạcũng không thể nói tận cùng. Chánh pháp của Phật ở đời八萬四千那庾多劫。佛涅槃後。以諸眾生善根力故。bát vạn tứ thiên na dữu đa kiếp 。Phật Niết-Bàn hậu 。dĩ chư chúng sanh thiệncăn lực cố 。là tám vạn bốn ngàn na-do-tha kiếp. Sau khi Phật Niết-bàn, do sức căn lànhcủa các chúng sanh亦得值遇餘佛出世。diệc đắc trị ngộ dư Phật xuất thế 。mà cũng được gặp các đức Phật khác ra đời,而諸菩薩安住念佛三昧常得見佛中無間缺。善男子。nhi chư Bồ-tát an trú niệm Phật tam muội thường đắc kiến Phật trung vô giánkhuyết 。thiện nam tử 。các Bồ-tát an trụ trong pháp môn niệm Phật Tam muội, thường được thấy Phậtkhông có gián đoạn. Thiện nam tử,又復無量光如來涅槃之後。其說法處。hựu phục Vô lượng quang Như-lai Niết-Bàn chi hậu 。kỳ thuyết Pháp xử 。lại nữa, sau khi Vô Lượng Quang Như Lai nhập Niết-bàn, chỗ Phật thuyết pháp七寶莊嚴妙蓮華樹。自然演出微妙法音。經于一夜至明旦時。thất bảo trang nghiêm diệu liên hoa thụ 。tự nhiên diễn xuất vi diệu Pháp âm。Kinh vu nhất dạ chí minh đán thời 。có cây hoa sen vi diệu trang nghiêm bằng bảy báu, tự nhên phát ra pháp âm vidiệu, trải qua một đêm đến sáng sớm mai,觀自在菩薩摩訶薩。Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-Ha tát 。Thì Quán Tự Tại Bồ-tát Ma-ha-tát即於眾寶莊嚴菩提樹下。安處其座。成等正覺。tức ư chúng bảo trang nghiêm Bồ-đề thụ hạ 。an xứ kỳ tọa 。thành đẳng chánhgiác 。an nhiên ngồi trên tòa dưới cây Bồ-để trang nghiêm bằng các thứ báu mà thànhchánh giác,成正覺已號曰普明高顯吉祥峯王如來應供正等正覺明行足善thành chánh giác dĩ hiệu viết phổ minh cao hiển cát tường phong Vương Như-laiỨng-Cúng chánh đẳng chánh Giác minh hành túc thiệnthành chánh giác rồi có hiệu là Phổ Minh Cao Hiển Cát tường phong vương NhưLai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện逝世間解無上士調御丈夫天人師佛世尊。thệ thế gian giải Vô-thượng-Sĩ điều ngự trượng phu Thiên Nhơn Sư Phật Thế tôn。
Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, PhậtThế Tôn.勝華藏。彼佛剎土功德莊嚴等事。Thắng Hoa Tạng 。bỉ Phật sát độ công đức trang nghiêm đẳng sự 。Thắng Hoa Tạng, các việc công đức trang nghiêm trong cõi phật kia,假使我於殑伽沙數劫中。巧以譬喻言詞。giả sử ngã ư 殑 dà sa sổ kiếp trung 。xảo dĩ thí dụ ngôn từ 。dẫu Ta ở trong hằng-hà sa kiếp số, khéo dùng ngôn từ thí dụ而亦不能說其少分。又善男子。如是佛剎功德莊嚴。nhi diệc bất năng thuyết kỳ thiểu phân 。hựu thiện nam tử 。như thị Phật sátcông đức trang nghiêm 。cũng không thể nói hết một phần nhỏ. Thiện nam tử, công đức trang nghiêm nơicõi Phật như vậy,若以師子遊戲金光王如來剎土功德莊嚴而較量nhược dĩ Sư-tử du hí kim quang Vương Như-lai sát độ công đức trang nghiêm nhigiác lượngnếu đem công đức trang nghiêm nơi cõi nước của đức Sư Tử Du Hí Kim QuangVương Như-lai để so sánh者。即前百分不及一分。千分百千分。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 39 - Tuequang FoundationQuyển Hạgiả 。tức tiền bách phân bất cập nhất phân 。thiên phân bách thiên phân 。thì trăm phần không bằng một phần công đức trước, ngàn phần trăm ngàn phần亦不及一。數分喻分乃至烏波尼殺曇分。皆不及一。diệc bất cập nhất 。sổ phân dụ phân nãi chí ô ba ni sát đàm phân 。giai bấtcập nhất 。cũng không bằng một, số phần, dụ phần, cho đến ô-ba-ni-sát-đàm (cực vi tế)phần cũng không bằng một phần.又彼剎中無有聲聞緣覺名字純一清淨大菩hựu bỉ sát trung vô hữu Thanh văn Duyên giác danh tự thuần nhất thanh tịnhĐại bồLại nữa, trong cõi ấy không có tên Thanh văn, Duyên giác, chỉ toàn chúng đạiBồ-tát thanh tịnh.薩眾。又善男子。tát chúng 。hựu thiện nam tử 。Lại nữa thiện nam tử,總以無量光如來會中一切聲聞緣覺菩薩。合集較量。tổng dĩ Vô lượng quang Như-lai hội trung nhất thiết Thanh văn Duyên giác Bồtát 。hợp tập giác lượng 。nếu đem tất cả chúng Thanh văn Duyên giác Bồ-tát trong hội của Phật Vô LượngQuang để so sánh而普明高顯吉祥峯王如來會中菩薩之眾。亦復倍多。nhi phổ minh cao hiển cát tường phong Vương Như-lai hội trung Bồ-tát chichúng 。diệc phục bội đa 。với chúng Bồ-tát trong hội của đức Phổ Minh Cao Hiển Cát Tường Phong VươngNhư-lai, thì chúng đây cũng nhiều gấp bội.其佛壽命。九十六俱胝那庾多百千劫。正法住世。kỳ Phật thọ mạng 。cửu thập lục ức na dữu đa bách thiên kiếp 。chánh Pháp trụthế 。Thọ mạng của Phạt ấy là chín mươi sáu ức na-do-tha trăm ngàn kiếp, chánh phápở đời六十俱胝劫。勝華藏菩薩白佛言。世尊。lục thập ức kiếp 。Thắng Hoa Tạng Bồ-tát bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。là sáu mươi ức kiếp. Bồ-tát Thắng Hoa Tạng bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn,彼佛世界豈不亦以極樂為名邪。佛言不也。善男子。bỉ Phật thế giới khởi bất diệc dĩ Cực-Lạc vi danh tà 。Phật ngôn bất dã 。thiện nam tử 。thế giới của Phật ấy không có lấy Cực Lạc làm tên sao? Phật đáp: Không lấy.Thiện nam tử,彼世界名眾寶普嚴。彼佛如來。bỉ thế giới danh chúng bảo phổ nghiêm 。bỉ Phật như lai 。thế giới ấy tên là Chúng Bảo Phổ Nghiêm, đức Phật Như-lai ấy隨其所應作諸利樂。tùy kỳ sở ứng tác chư lợi lạc 。tùy theo chỗ cảm ứng mà làm các lợi ích,而此大勢至菩薩摩訶薩於彼法中隨佛壽量住世久近。承事供養。nhi thử Đại thế chí Bồ-tát Ma-Ha tát ư bỉ Pháp trung tùy Phật thọ lượng trụthế cửu cận 。thừa sự cung dưỡng 。mà Đại Thế Chí Bồ-tát Ma-ha-tát này ở trong pháp kia tùy theo thọ mạng củaPhật ở đời lâu mau để thừa sự cúng dường,乃至彼佛入涅槃後。奉持佛法令法久住。nãi chí bỉ Phật nhập Niết-Bàn hậu 。phụng trì Phật Pháp lệnh Pháp cửu trụ 。cho đến sau khi Phật nhập Niết-bàn, lại phụng trì phật pháp khiến chánh phápở đời lâu dài至於最後法欲滅時。大勢至菩薩於其剎中。chí ư tối hậu Pháp dục diệt thời 。Đại thế chí Bồ-tát ư kỳ sát trung 。đến sau cuối lúc chánh pháp sắp diệt, thì Bồ-tát Đại Thế Chí ở trong cõi ấyPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 40 - Tuequang FoundationQuyển Hạ得成阿耨多羅三藐三菩提果。đắc thành a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề quả 。sẽ đắc quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác成正覺已號曰善住功德寶峯王如來應供正等正覺明行足善逝世間解thành chánh giác dĩ hiệu viết thiện trụ công đức bảo phong Vương Như-lai ỨngCúng chánh đẳng chánh Giác minh hành túc thiện thệ thế gian giảithành Chánh Giác rồi có hiệu là Thiện Trụ Công Đức Bảo Phong Vương Như Lai,Ứng Cúng, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải,無上士調御丈夫天人師佛世尊。Vô-thượng-Sĩ điều ngự trượng phu Thiên Nhơn Sư Phật Thế tôn 。Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật Thế Tôn.其佛剎中所有功德莊嚴等事。菩薩大眾皆悉具足。kỳ Phật sát trung sở hữu công đức trang nghiêm đẳng sự 。Bồ-tát Đại chúnggiai tất cụ túc 。Trong cõi Phật có các việc công đức trang nghiêm, đầy đủ đại chúng Bồ-tát,其佛壽命及正法住世。kỳ Phật thọ mạng cập chánh Pháp trụ thế 。thọ mạng của Phật và chánh pháp ở đời與普明高顯吉祥峯行如來皆悉同等。一切圓滿不增不減。dữ phổ minh cao hiển cát tường phong hành Như-lai giai tất đồng đẳng 。nhấtthiết viên mãn bất tăng bất giảm 。cũng như đức Phổ Minh Cao Hiển Cát Tường Phong Hành Như-lai, tất cả đều viênmãn không tăng không giảm.復次佛告勝華藏菩薩摩訶薩言。phục thứ Phật cáo Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-Ha tát ngôn 。Phật lại bảo Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-ha-tát rằng:汝今當知普明高顯吉祥峯王如來。nhữ kim đương tri phổ minh cao hiển cát tường phong Vương Như-lai 。Nay Ông phải biết, danh hiệu của đức Phổ Minh Cao Hiển Cát Tường Phong VươngNhư-lai善住功德寶峯王如來。如是名字。若善男子善女人暫得聞者。thiện trụ công đức bảo phong Vương Như-lai 。như thị danh tự 。nhược thiện namtử Thiện Nữ Nhân tạm đắc văn giả 。và đức Thiện trụ Công Đức Bảo Phong Vương Như-lai là như vậy. Nếu có thiệnnam tử thiện nữ nhơn nào tạm nghe danh hiệu ấy,是人當得不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。thị nhân đương đắc bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề 。người này sẽ được bất thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.又勝華藏。若善男子善女人。hựu Thắng Hoa Tạng 。nhược thiện nam tử Thiện Nữ Nhân 。Lại nữa, Thắng Hoa Tạng, nếu thiện nam tử Thiện nữ nhơn.得聞過去師子遊戲金光王如來及彼未來普明高顯吉祥峯đắc văn quá khứ Sư-tử du hí kim quang Vương Như-lai cập bỉ vị lai phổ minhcao hiển cát tường phongđược nghe danh hiệu của Phật quá khứ là Sư Tử Du Hí Kim Quang Vương Như-laiPhổ Minh Cao Hiển Cát Tường Phong王如來。善住功德寶峯王如來名字之者。Vương Như-lai 。thiện trụ công đức bảo phong Vương Như-lai danh tự chi giả 。Vương Như-lai, cùng Phật Thiện Trụ Công Đức Bảo Phong Vương Như-lai隨彼聚落族氏之中。tùy bỉ tụ lạc tộc thị chi trung 。thì tùy theo nơi tụ lạc, dòng họ,一切女人皆轉女身而成男子。四十俱胝劫中。背於生死。nhất thiết nữ nhân giai chuyển nữ thân nhi thành nam tử 。tứ thập ức kiếptrung 。bối ư sanh tử 。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 41 - Tuequang FoundationQuyển Hạtất cả người nữ đều chuyển thân nữ làm thân nam, trong bốn mươi ức kiếp khôngcòn sanh tử,轉生當得清淨出家。常得見佛聞法。承事僧伽。chuyển sanh đương đắc thanh tịnh xuất gia 。thường đắc kiến Phật văn Pháp 。thừa sự tăng dà 。khi chuyển sanh sẽ được xuất gia thanh tịnh, gặp Phật nghe pháp, phụng sựTăng già世世所生具宿命智。及得總持無礙辯才。thế thế sở sanh cụ tú mạng trí 。cập đắc tổng trì vô ngại biện tài 。đời đời sanh ra nơi nào cũng được đầy đủ túc mạng trí, và được tổng trì vôngại biện tài不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề 。bất thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác,爾時世尊作是說時。nhĩ thời Thế tôn tác thị thuyết thời 。Lúc Thế Tôn nói lời này會中有九十六俱胝天人。異口同音作如是言。hội trung hữu cửu thập lục ức Thiên Nhơn 。dị khẩu đồng âm tác như thị ngôn 。thì trong hội có chín mươi sáu ức trời người cùng nói lời rằng南無十方三世一切諸佛及未來世普明高顯吉祥峯王如來。Nam Mô thập phương tam thế nhất thiết chư Phật cập vị lai thế phổ minh caohiển cát tường phong Vương Như-lai 。Nam mô mười phương ba đời tất cả chư Phật và đức Như lai đời vị lai là PhổMinh Cao Hiển Cát Tường Phong Vương Như-lai,善住功德寶峯王如來。普集一切諸佛。thiện trụ công đức bảo phong Vương Như-lai 。phổ tập nhất thiết chư Phật 。Thiện Trụ Công Đức Bảo Phong Vương Như-lai, cùng tất cả chư Phật一切善利。我皆隨喜。nhất thiết thiện lợi 。ngã giai tùy hỉ 。tất cả sự thiện lợi con đều tùy hỷ我等悉發阿耨多羅三藐三菩提心。即時諸佛咸為記言。ngã đẵng tất phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm 。tức thời chư Phật hàmvi kí ngôn 。chúng con đều phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh giác. Lúc bấy giờ chư Phậtđều thọ ký rằng汝等當得不退轉於阿耨多羅三藐三菩提。nhữ đẳng đương đắc bất thối chuyển ư a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề 。các ông sẽ được bất thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.爾時會中有七千菩薩得無生法忍。nhĩ thời hội trung hữu thất thiên Bồ-tát đắc vô sanh Pháp nhẫn 。Lúc bấy giờ trong hội có ngàn vị Bồ-tát đắc vô sanh pháp nhẫn八十四那庾多眾生遠塵離垢得法眼淨。bát thập tứ na dữu đa chúng sanh viễn trần ly cấu đắc Pháp nhãn tịnh 。tám mươi bốn na-do-tha chúng sanh xa lìa trần cấu, đắc pháp nhãn thanh tịnh,八千苾芻無復諸漏得心解脫。爾時觀自在菩薩摩訶薩。bát thiên bật sô vô phục chư lậu đắc tâm giải thoát 。nhĩ thời Quán Tự TạiBồ-tát Ma-Ha tát 。tám ngàn Tỳ Kheo sạch hết các lậu, tâm được giải thoát. Lúc bấy giờ Quán TựTại Bồ-tát Ma-ha-tát,大勢至菩薩摩訶薩。Đại thế chí Bồ-tát Ma-Ha tát 。Đại Thế Chí Bồ-tát Ma-ha-tát於此會中如其所應現諸色相神通事已。一切眾會皆悉得見。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 42 - Tuequang FoundationQuyển Hạư thử hội trung như kỳ sở ứng hiện chư sắc tướng Thần thông sự dĩ 。nhấtthiết chúng hội giai tất đắc kiến 。ở trong hội chúng ứng hiện các thần thông sắc tướng, khiến tất cả hội chúngđều được thấy是時十方無量阿僧祇諸佛世尊見如是相。thị thời thập phương vô lượng a tăng kì chư Phật Thế tôn kiến như thị tướng。
lúc ấy mười phương vô lượng A tăng kỳ chư Phật Thế Tôn thấy các tướng như vậy及聞宣說彼二菩薩當成佛事已。咸共讚言。cập văn tuyên thuyết bỉ nhị Bồ-tát đương thành Phật sự dĩ 。hàm cộng tán ngôn。
và nghe tuyên thuyết việc hai vị Bồ-tát kia thành Phật rồi, các Ngài đều khenngợi rằng:希有世尊釋迦牟尼如來。能善護念是二菩薩。hi hữu Thế tôn Thích Ca Mâu Ni Như-lai 。năng thiện hộ niệm thị nhị Bồ-tát 。Hy hữu thay Thế Tôn Thích Ca Như-lai, khéo hộ niệm hai vị Bồ-tát này,我等諸佛亦共稱讚。ngã đẵng chư Phật diệc cộng xưng tán 。chư Phật chúng tôi cũng đồng khen ngợi.復次勝華藏菩薩摩訶薩白佛言。世尊。phục thứ Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-Ha tát bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。Lại nữa, Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-ha-tát bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn,佛所宣說如是甚深微妙經典。若善男子善女人。Phật sở tuyên thuyết như thị thậm thâm vi diệu Kinh điển 。nhược thiện nam tửThiện Nữ Nhân 。Kih điển mà Phật tuyên thuyết là thâm sâu vi diệu như vậy, nếu có Thiện namTử Thiện nữ nhơn,有能受持讀誦為他廣說者。得幾所福。hữu năng thọ trì độc tụng vi tha quảng thuyết giả 。đắc ki sở phúc 。có thể thọ trì đọc tụng vì người khác rộng nói thì có bao nhiêu phước đức?佛言止止。善男子。勿致斯問。何以故。Phật ngôn chỉ chỉ 。thiện nam tử 。vật trí tư vấn 。hà dĩ cố 。Phât dạy: Thôi thôi, thiện nam tử, chớ hỏi lời này, tại vì sao?諸有劣信解者。於佛所說如是深經。不能生信。chư hữu liệt tín giải giả 。ư Phật sở thuyết như thị thâm Kinh 。bất năng sanhtín 。những người có lòng tin hiểu thấp kém thì đối với kinh phật thuyết thâm sâunhư vậy không thể sanh lòng tin故我不說。勝華藏菩薩白佛言。世尊。cố ngã bất thuyết 。Thắng Hoa Tạng Bồ-tát bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。cho nên Ta không nói. Thắng Hoa Tạng Bồ-tát bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn,今此會中亦有廣大具深信解諸善男子善女人等。kim thử hội trung diệc hữu quảng Đại cụ thâm tín giải chư thiện nam tử ThiệnNữ Nhân đẳng 。nay trong hội này cũng có các Thiện nam tử Thiện nữ nhơn đủ lòng tin hiểuthâm sâu,惟願如來略為宣說受持功德。duy nguyện Như-lai lược vi tuyên thuyết thọ trì công đức 。xin nguyện Như-lai vì họ mà lược nói công đức thọ trì,與後末世一切眾生作大明照。dữ hậu mạt thế nhất thiết chúng sanh tác Đại minh chiếu 。cũng là làm ánh đuốc lớn cho tất cả chúng sanh đời sau.佛言勝華藏。諦聽諦聽。今為汝說。Phật ngôn Thắng Hoa Tạng 。đế thính đế thính 。kim vi nhữ thuyết 。Phật dạy: Thắng Hoa Tạng, hãy lắng lắng nghe, Ta sẽ vì ông mà tuyên thuyết.時勝華藏菩薩受教而聽。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 43 - Tuequang FoundationQuyển Hạthời Thắng Hoa Tạng Bồ-tát thọ giáo nhi thính 。Bấy giờ Bồ-tát Thắng Hoa Tạng nhận lãnh lời dạy lắng nghe.佛言。善男子。假使有人。有大勢力。Phật ngôn 。thiện nam tử 。giả sử hữu nhân 。hữu Đại thế lực 。Phật dạy: Thiện nam tử, giả sử có người có sức lực lớn,福德具足。悉能了知眾生界分。作如是言。phúc đức cụ túc 。tất năng liễu tri chúng sanh giới phân 。tác như thị ngôn 。đầy đủ phước đức, có thể rõ biết số cùng tận của chúng sanh mà nói lời rằng:如佛所說世界無邊眾生無盡。như Phật sở thuyết thế giới vô biên chúng sanh vô tận 。Như lời Phật dạy thế giới vô biên chúng sanh vô tận,我能於彼一切眾生頂肩荷負。經無量無邊俱胝劫數。ngã năng ư bỉ nhất thiết chúng sanh đính kiên hà phụ 。Kinh vô lượng vô biênức kiếp sổ 。mà ta có thể gánh vác cho tất cả chúng sanh, trải qua vô lượng vô biên ức sốkiếp,復能以其飲食衣服一切樂具。周遍供給一切眾生。phục năng dĩ kỳ ẩm thực y phục nhất thiết lạc cụ 。châu biến cung cấp nhấtthiết chúng sanh 。có thể cung cấp tất cả thức ăn, ý phục đồ dùng cho tất cả chúng sanh.勝華藏。於汝意云何。此人以是因緣得福多不。Thắng Hoa Tạng 。ư nhữ ý vân hà 。thử nhân dĩ thị nhân duyên đắc phúc đa bất。
Thắng Hoa Tạng, ý ông nghĩ thế nào, nhân duyên như vậy thì người ấy có phướcđức nhiều nhiều không?勝華藏白佛言。甚多世尊。若有人經一彈指間。Thắng Hoa Tạng bạch Phật ngôn 。thậm đa Thế tôn 。nhược hữu nhân Kinh nhất đạnchỉ gian 。Thắng Hoa Tạng bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn rất nhiều, nếu có người chỉ tronggiấy lát於一眾生起慈心者得福尚多。況如是邪。ư nhất chúng sanh khởi từ tâm giả đắc phúc thượng đa 。huống như thị tà 。mà khởi tâm từ đối với chúng sanh còn được phước đức nhiều huống là làm nhưtrên.佛言。勝華藏。我今實言告汝。Phật ngôn 。Thắng Hoa Tạng 。ngã kim thật ngôn cáo nhữ 。Phật dạy: Thắng Hoa Tạng, nay Ta nói với ông rằng:若有善男子善女人於此深經自能生信勸令他信者。nhược hữu thiện nam tử Thiện Nữ Nhân ư thử thâm Kinh tự năng sanh tín khuyếnlệnh tha tín giả 。nếu có Thiện nam tử Thiện nữ nhơn đối với kinh điển thâm sâu này mà có thểsanh lòng tin hay khiến người khác sanh lòng tin,其所得福倍多於彼。kỳ sở đắc phúc bội đa ư bỉ 。thì phước đức có được sẽ nhiều hơn người kia.又若有人於此深經能受持讀誦為他廣說者。當知是人。hựu nhược hữu nhân ư thử thâm Kinh năng thọ trì độc tụng vi tha quảng thuyếtgiả 。đương tri thị nhân 。Nếu lại có người đối với kinh này mà có thể thọ trì đọc tụng, vì người khácrộng nói, phải biết người này以菩提心而為依止。dĩ ồ đề tâm nhi vi y chỉ 。là lấy tâm Bồ-đề làm chỗ nương dựa.爾時勝華藏菩薩摩訶薩白佛言。世尊。nhĩ thời Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-Ha tát bạch Phật ngôn 。Thế tôn 。Bấy giờ Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-ha-tát bạch Phật rằng:Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 44 - Tuequang FoundationQuyển Hạ如來所說如是深經。若佛現在若涅槃後。Như-lai sở thuyết như thị thâm Kinh 。nhược Phật hiện tại nhược Niết-Bàn hậu。
Như Lai thuyết giảng kinh điển thâm sâu như vậy, hoặc Phật còn tại thế hoặcsau khi Phật Niết-bàn,我當受持讀誦為他廣說宣通流布使不斷絕。ngã đương thọ trì độc tụng vi tha quảng thuyết tuyên thông lưu bố sử bất đoạntuyệt 。con sẽ thọ trì đọc tụng, vì người khác rộng nói, lưu thông kinh này khiếnkhông đoạn dứt.勝華藏菩薩發是言時。Thắng Hoa Tạng Bồ-tát phát thị ngôn thời 。Lúc Bồ-tát Thắng hoa Tạng nói lời này會中有九十六俱胝菩薩異口同音作如是言。世尊。hội trung hữu cửu thập lục ức Bồ-tát dị khẩu đồng âm tác như thị ngôn 。Thếtôn 。thì trong hội chúng có chín mươi sáu ức Bồ-tát cùng đồng thanh thưa rằng:Bạch Thế Tôn,我等於佛所說深經亦當受持讀誦。為他說廣。ngã đẵng ư Phật sở thuyết thâm Kinh diệc đương thọ trì độc tụng 。vi thathuyết quảng 。chúng con đối với kinh điển thâm sâu Phật thuyết cũng sẽ thọ trì đọc tụng, vìngười khác diễn nói.爾時娑婆世界主大梵天王。nhĩ thời Sa Bà thế giới chủ Đại Phạm Thiên Vương 。lúc bấy giờ chủ thế giới Ta-bà là Đại phạm thiên vương,帝釋天主護世四王。及餘無數諸天子眾。đế thích Thiên chủ hộ thế tứ Vương 。cập dư vô sổ chư Thiên tử chúng 。Đế Thích, Tứ thiên vương và vô số chư Thiên,各以天曼陀羅華散於佛上。及以天華散諸菩薩。các dĩ Thiên Mạn-đà-la hoa tán ư Phật thượng 。cập dĩ Thiên hoa tán chư Bồtát 。đều đem hoa trời Mạn đà la mà rải trên đức Phật, lại dùng các thứ hoa trờirải trên các vị Bồ-tát,復作百千俱胝種天妙音樂而為供養。又發是言。phục tác bách thiên ức chủng Thiên Diệu-Âm lạc nhi vi cung dưỡng 。hựu phátthị ngôn 。lại trỗi trăm ngàn ức nhạc trời vi diệu mà cúng dường mà nói rằng:一切眾生得聞如是甚深正法。光明普照得大善利。nhất thiết chúng sanh đắc văn như thị thậm thâm chánh Pháp 。quang-minh phổchiếu đắc Đại thiện lợi 。Tất cả chúng sanh được nghe chánh pháp thâm sâu như vậy, ánh sáng chiếu khắp,được lợi ích lớn.我等於此法門咸當受持宣通流布。ngã đẵng ư thử Pháp môn hàm đương thọ trì tuyên thông lưu bố 。chúng con sẽ thọ trì và lưu thông pháp môn này.佛言。如是如是。諸善男子。如汝所說。Phật ngôn 。như thị như thị 。chư thiện nam tử 。như nhữ sở thuyết 。Phật dạy: Đúng vậy đúng vậy, các thiện nam tử, như lời các ông nói,今此正法不可思議。若人曾於十千佛所深種善根。kim thử chánh Pháp bất khả tư nghị 。nhược nhân tằng ư thập thiên Phật sởthâm chủng thiện căn 。nay chánh pháp này là không thể nghĩ bàn, nếu có người từng ở nơi mười ngànđức Phật mà gieo trồng căn kành,是人方得此經墮手。況復有能受持讀誦。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 45 - Tuequang FoundationQuyển Hạthị nhân phương đắc thử Kinh đọa thủ 。huống phục hữu năng thọ trì độc tụng 。thì mới cầm được kinh này, huống là người có thể thọ trì đọc tụng生信解邪。sanh tín giải tà 。sanh lòng tin hiểu?復次佛告勝華藏菩薩摩訶薩言。phục thứ Phật cáo Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-Ha tát ngôn 。Lại nữa, Phật bảo Thắng Hoa Tạng Bồ-tát Ma-ha-tát rằng:今此正法若得聞者。隨彼方處一切女人轉成男子。kim thử chánh Pháp nhược đắc văn giả 。tùy bỉ phương xử nhất thiết nữ nhânchuyển thành nam tử 。nay chánh pháp này nếu có người nào được nghe, thì tùy theo chỗ ở mà tất cảngười nữ đều chuyển thành nam,唯除二種。謂慳嫉者。即時會中有一女人。duy trừ nhị chủng 。vị khan tật giả 。tức thời hội trung hữu nhất nữ nhân 。chỉ trừ hai hạng người là ganh ghét và bỏn xẻn. Lúc bấy giờ trong hội có mộtngười nữ名曰離塵。心生信解。從座而起。前白佛言。世尊。danh viết ly trần 。tâm sanh tín giải 。tùng tọa nhi khởi 。tiền bạch Phậtngôn 。Thế tôn 。tên là Ly Trần, tâm sanh tin hiểu, từ chỗ ngồi đứng dậy đến trước Phật bạchrằng: Bạch Thế Tôn,我今內心已滅慳嫉。ngã kim nội tâm dĩ diệt khan tật 。nay trong tâm con đã diệt hết ganh ghét bỏn xẻn,我發阿耨多羅三藐三菩提心。若我發心真實無妄當得成佛。ngã phát a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề tâm 。nhược ngã phát tâm chân thật vôvọng đương đắc thành Phật 。con phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, nếu con phát tâm là chân thậtkhông hư vọng thì con sẽ thành Phật,及如佛所言聞此法時隨處即得轉女人相。cập như Phật sở ngôn văn thử Pháp thời tùy xử tức đắc chuyển nữ nhân tướng 。và như lời Phật dạy lúc nghe được pháp này thì tùy theo chỗ ở mà được chuyểnthân người nữ,是事實者願我轉身得成男子。thị sự thật giả nguyện ngã chuyển thân đắc thành nam tử 。việc này là thật thì con nguyện được chuyển thân thành người nam.爾時彼女發如是言已即得轉成男子之身。nhĩ thời bỉ nữ phát như thị ngôn dĩ tức đắc chuyển thành nam tử chi thân 。Lúc người nữ kia phát lời nguyện rồi thì được chuyển thân thành người nam,時佛為授不退轉阿耨多羅三藐三菩提記。thời Phật vi thụ bất thối chuyển a nậu đa la tam miểu tam Bồ-đề kí 。Phật liền thọ ký bất thối chuyển nơi đạo Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.當得成佛號除一切煩惱如來應供正等正覺。đương đắc thành Phật hiệu trừ nhất thiết phiền não Như-lai Ứng-Cúng chánhđẳng chánh giác 。sẽ được thành Phật hiệu là Trừ Nhất Thiết Phền Não Như Lai, Ứng Cung, ChánhĐẳng Chánh Giác.佛說此經已。勝華藏等諸菩薩摩訶薩。Phật thuyết thử Kinh dĩ 。Thắng Hoa Tạng đẳng chư Bồ-tát Ma-Ha tát 。Phật thuyết kinh này rồi, Bồ-tát Thắng Hoa Tạng cùng các Bồ-tát Ma-ha-tát,并諸苾芻眾。乃至世間天人阿脩羅等。tinh chư bật sô chúng 。nãi chí thế gian Thiên Nhơn a tu la đẳng 。và các Tỳ-kheo, Đại chúng, cho đến trời, người, A-tu-la.v.v.一切大會聞佛所說皆大歡喜。信受奉行。Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 46 - Tuequang FoundationQuyển Hạnhất thiết Đại hội văn Phật sở thuyết giai Đại hoan hỉ 。tín thọ phụng hành 。tất cả hội chúng, nghe lời Phật dạy đều hoan hỷ tín thọ phụng hành.佛說如幻三摩地無量印法門經卷下Phật thuyết Như Huyễn Tam Ma Địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh Quyển hạPhật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn KinhQuyển Hạ.============================================================TUỆ QUANG 慧光 FOUNDATION http://www.daitangvietnam.comNguyên Tánh Trần Tiễn Khanh & Nguyên Hiển Trần Tiễn Huyến Phiên Âm và LượcDịch Sun Apr 30 22:04:09 2006============================================================Phật Thuyết Như Huyễn Tam-ma-địa Vô Lượng Ấn Pháp Môn Kinh - 47 - Tuequang FoundationQuyển Hạ
==三字经==
三字经    Tam Tự Kinh    Tam Tự Kinh人之初  性本善      Nhân chi sơ, Tính bổn thiện.    Người thuở đầu, Tánh vốn lành.性相近  习相远       Tính tương cận ; Tập tương viễn.     Tánh nhau gần ; Thói nhau xa.苟不教  性乃迁     Cẩu bất giáo, Tính nãi thiên.     Nếu chẳng dạy, Tánh bèn dời.教之道  贵以专       Giáo chi đạo, Quí dĩ chuyên :     Dạy cái đạo, Quí lấy chuyên :昔孟母  择邻处       Tích Mạnh mẫu, Trạch lân xử,     Mẹ thầy Mạnh, Lựa láng giềng,子不学  断机杼     Tử bất học, Đoạn cơ trữ.     Con chẳng học, Chặt khung thoi.窦燕山  有义方       Đậu Yên-sơn Hữu nghĩa phương,     Đậu Yên-sơn Có nghĩa phép,教五子  名俱扬       Giáo ngũ tử, Danh cu dương.     Dạy năm con, Tiếng đều nổi.养不教  父之过     Dưỡng bất giáo, Phụ chi quá ;     Nuôi chẳng dạy, Lỗi của cha ;教不严  师之惰       Giáo bất nghiêm, Sư chi đọa.     Dạy chẳng nghiêm, Quấy của thầy.子不学  非所宜       Tử bất học, Phi sở nghi.     Con chẳng học, Phi lẽ nên.幼不学  老何为     Ấu bất học, Lão hà vi ?     Trẻ chẳng học, Già làm gì ?玉不琢  不成器       Ngọc bất trác, Bất thành khí,     Ngọc chẳng đẽo, Chẳng nên đồ,人不学  不知义       Nhơn bất học, Bất tri lý.     Người chẳng học, Chẳng biết lẽ.为人子  方少时     Vi nhơn tử, Đương thiếu thì,     Làm người con, Đương trẻ lúc,亲师友  习礼仪       Thân sư hữu Tập lễ nghi.     Cận thầy bạn, Tập lễ nghi.香九龄  能温席       Hương cửu linh, Năng ôn tịch ;     Hương chín tuổi, Được ấm chiếu ;孝于亲  所当执     Hiếu ư thân, Sở đương thức.     Hiếu với thân, Lẽ nên biết.融四岁  能让梨       Dong tứ tuế Năng nhượng lê ;     Dong bốn tuổi Được nhường lê ;弟于长  宜先知       Đễ ư trưởng, Nghi tiên tri.     Thảo (với) người lớn, Nên hay trước.首孝弟  次见闻     Thủ hiếu, đễ ; Thứ kiến, văn.     Đầu hiếu thảo, Thứ thấy nghe.知某数  识某文       Tri mỗ số, Thức mỗ danh :     Hay mỗ số, Biết mỗ tên :一而十  十而百       Nhứt nhi thập, Thập nhi bá,     Một đến mười, Mười đến trăm,百而千  千而万     Bá nhi thiên, Thiên nhi vạn.     Trăm đến ngàn, Ngàn đến muôn.三才者  天地人       Tam tài giả : Thiên, Địa, Nhơn.     Ba bậc tài (là) : Trời, Đất, Người.三光者  日月星       Tam quang giả : Nhựt, nguyệt, tinh.     Ba chất sáng (là) : Trời, trăng, sao.三纲者  君臣义     Tam cương giả : Quân thần nghĩa,     Ba giềng là : Nghĩa vua tôi,父子亲  夫妇顺       Phụ tử thân, Phu phụ thuận.     Cha con thân, chồng vợ thuận.曰春夏  曰秋冬       Viết : xuân, hạ, Viết : thu, đông,     Rằng : xuân, hạ, Rằng : thu, đông,此四时  运不穷     Thử tứ thì, Vận bất cùng.     Đó (là) bốn mùa, Xây (vần) chẳng cùng.曰南北  曰西东       Viết : Nam, Bắc, Viết : Tây, Đông,     Rằng : Nam, Bắc, Rằng : Tây, Đông,此四方  应乎中       Thử tứ phương, Ứng hồ trung.     Đó (là) bốn phương, Ứng về giữa.曰水火  木金土     Viết : thủy, hỏa, Mộc, kim, thổ,     Rằng : nước, lửa, Cây, kim, đất,此五行  本乎数       Thử ngũ hành, Bổn hồ số.     Đó (là) năm chất (hành), Gốc ở số.曰仁义  礼智信       Viết : Nhân, nghĩa, Lễ, trí, tín.     Rằng : nhân, nghĩa, Lễ, khôn, tin.此五常  不容紊     Thử ngũ thường, Bất dong vặn.     Đó (là) năm đạo, Chẳng cho loạn.稻粱菽  麦黍稷       Đạo, lương, thúc, Mạch, thử, tắc,     (Lúa) đạo, lương, thúc, (Lúa) mạch, thử, tắc,此六谷  人所食       Thử lục cốc, Nhơn sở thực.     Đó (là) sáu (giống) lúa, món ăn (của) người.马牛羊  鸡犬豕     Mã, ngưu, dương, Kê, khuyển, thỉ,     Ngựa, bò, dê, Gà, chó, heo,此六畜  人所饲       Thử lục súc, Nhơn sở tự.     Đó (là) sáu (giống) súc, vật nuôi (của) người.曰喜怒  曰哀惧       Viết : hỷ, nộ, Viết : ai, cụ.     Rằng : mừng, giận, Rằng : thương, sợ.爱恶欲  七情具     Ái, ố, dục, Thất tình cụ.     Yêu, ghét, muốn, Bảy tình đủ.匏土革  木石金       Bào, thổ, cách, Mộc, thạch, câm,     Bầu, đất (nắn), (trồng) da, Gỗ, đá, kim,丝与竹  乃八音       Dữ ty, trúc, Nãi bát âm.     Với tơ, trúc, Là tám âm (nhạc).高曾祖  父而身     Cao, tằng, tổ, Phụ nhi thân,     Sơ, cố, nội, Cha đến mình,身而子  子而孙       Thân nhi tử, Tử nhi tôn.     Mình đến con, Con đến cháu.自子孙  至玄曾       Tự tử, tôn, Chí tằng, huyền,     Từ con, cháu, Tới chắt, chít,乃九族  人之伦     Nãi cửu tộc, Nhơn chi luân.     Là chín họ, Thứ bậc (của) người.父子恩  夫妇从       Phụ tử ân, Phu phụ tùng,     Ơn cha con, Chồng vợ theo,兄则友  弟则恭       Huynh tắc hữu, Đệ tắc cung,     Anh thì thảo, Em thì cung,长幼序  友与朋     Trưởng, ấu tự, Hữu dữ bằng,     Thứ (tự) lớn, nhỏ, Bạn với bầy,君则敬  臣则忠       Quân tắc kính, Thần tắc trung,     Vua thì kính, Tôi thì trung,此十义  人所同       Thử thập nghĩa, Nhơn sở đồng.     Đó (là) mười nghĩa, Người cùng chỗ.凡训蒙  须讲究     Phàm huấn mông, Tu giảng cứu     Dạy trẻ thơ, Nên giảng xét详训诂  名句读       Tường huấn hỗ, Minh cú, đậu.     Tỏ (lời) huấn, hỗ, Rõ câu, đậu.为学者  必有初       Vi học giả, Tất hữu sơ :     Làm kẻ học, Có ban đầu :小学终  至四书     Tự Tiêu-học Chí Tứ thơ :     Từ (sách) Tiểu-học Đến bốn bộ (sách) :论语者  二十篇       Luận-ngữ giả, Nhị thập thiên,     Bộ Luận-ngữ, Hai mươi thiên,群弟子  记善言       Quần đệ-tử Ký thiện ngôn ;     Bầy đệ tử Chép lời phải ;孟子者  七篇止     Mạnh-tử giả, Thất thiên chỉ,     Bộ Mạnh-tử, Chỉ bảy thiên,讲道德  说仁义       Giảng đạo, đức, Thuyết nhân,nghĩa     Giảng đạo, đức, Nói nhân, nghĩa ;作中庸  乃孔伋       Tác Trung-dung, Nãi Khổng Cấp :     Làm (sách) Trung-dung, Là Khổng Cấp :中不偏  庸不易     Trung bất thiên, Dung bất dịch ;     Trung chẳng lệch, Dung chẳng đổi ;作大学  乃曾子       Tác Đại-học, Nãi Tăng-tử,     Làm (sách) Đại-học, Là Tăng-tử,自修齐  至平治       Tự tu, tề Chí bình, trị.     Từ tu, tề, Đến bình, trị.孝经通  四书熟     Hiếu-Kinh thông, Tứ thơ thục,     Thông (sách) Hiếu-Kinh, Thuộc bốn bộ (sách),如六经  始可读       Như Lục Kinh, Thủy khả độc.     Như Sáu (bộ) Kinh, Mới nên đọc.诗书易  礼春秋       Thi, Thơ, Dịch, Lễ, Xuân-thu,     (Kinh) Thi, Thơ, Dịch, Lễ, Xuân-thu,号六经  当讲求     Hiệu Lục Kinh, Đương giảng cầu.     Kêu (là) Sáu (bộ) Kinh, Nên tìm giảng.有连山  有归藏       Hữu Liên-sơn, Hữu Qui-tàng,     Có (sách) Liên-sơn, Có (sách) Qui-tàng,有周易  三易详       Hữu Châu-dịch, Tam Dịch tường.     Có (sách) Châu-dịch, Tường ba (kinh) Dịch.有典谟  有训诰     Hữu Điển, Mô Hữu Huấn Cáo     Có (thiên) Điển, Mô, Có (thiên) Huấn, Cáo有誓命  书之奥       Hữu Thệ, Mệnh, Thơ chi áo.     Có (thiên) Thệ, Mệnh, Thơ (của) nghĩa sâu.我周公  作周礼       Ngã Cơ-công Tác Châu-lễ,     Ông Cơ-công Làm (kinh) Châu-lễ,著六官  存治体     Trứ lục điển, Tồn trị thể.     Bày sáu điển, Còn trị thể.大小戴  注礼记       Đại tiểu Đái Chú Lễ-ký,     Lớn nhỏ (họ) Đái Chú Lễ-ký,述圣言  礼乐备       Thuật Thánh ngôn, Lễ, nhạc bị.     Thuật lời Thánh, Đủ lễ, nhạc.曰国风  曰雅颂     Viết Quốc-phong, Viết Nhã Tụng,     Rằng Quốc-phong, Rằng Nhã Tụng,号四诗  当讽咏       Hiệu Tứ thi, Đương vịnh phúng.     Kêu (là) Bốn (thể) thi, Nên vịnh phúng.诗既亡  春秋作       Thi ký vong, Xuân-thu tác,     Kinh Thi (đã) mất, Xuân Thu làm (ra),寓褒贬  别善恶     Ngụ bao, biếm, Biệt thiện, ác.     Ngụ khen, chê, Phân lành, dữ.三传者  有公羊       Tam truyện giả : Hữu Công-dương,     Ba truyện là : Truyện Công-dương,有左氏  有谷梁       Hữu Tả-thị, Hữu Cốc-lương.     Truyện Tả-thị, Truyện Cốc-lương.经既明  方读子     Kinh ký minh, Phương độc tử,     Sách đã rõ, Mới đọc (sách) tử,撮其要  记其事       Toát kỳ yếu, Ký kỳ sự.     Rút cái cốt, Ghi cái việc.五子者  有荀杨       Ngũ tử giả : Hữu Tuân, Dương,     Năm sách tử (là) : Sách Tuân, Dương,文中子  及老庄     Văn-Trung-tử. Cập, Lão, Trang.     Văn-Trung-tử, Sách Lão, Trang.经子通  读诸史       Kinh, tử thông, Độc chư sử.     (Sách) kinh, tử thông, Đọc sách sử.考世系  知终始       Khảo thế hệ, Tri chung, thủy :     Xét mối đời, biết trước sau :自羲农  至黄帝     Tự Hy, Nông, Chí Hoàng-đế,     Từ (vua) Hy, Nông, Đến Hoàng-đế,号三皇  居上世       Hiệu Tam Hoàng, Cư thượng-thế.     Kêu (là) Ba (đời) Hoàng, Ở trên đời.唐有虞  号二帝       Đường, Hữu-Ngu, Hiệu Nhị Đế,     (Nhà) Đường, Hữu-Ngu, Kêu (là) Hai (đời) Đế,相揖逊  称盛世     Tương ấp tốn, Xưng thịnh-thế.     Nhường vái nhau, Xưng (là) đời thạnh.夏有禹  商有汤       Hạ hữu Vũ, Thương hữu Thang,     (Nhà) Hạ có (vua) Vũ, Thương có (vua) Thang,周文武  称三王       Châu Văn, Võ, Xưng Tam Vương.     (Nhà) Châu (vua) Văn,Võ, Xưng (là) Ba (đời) Vương.夏传子  家天下     Hạ truyền tử, Gia thiên-hạ,     (Nhà) Hạ truyền con, Nhà (của) thiên hạ,四百载  迁夏社       Tứ bá tải, Thiên Hạ xã.     Bốn trăm năm, Xã nhà Hạ.汤伐夏  国号商       Thương phạt Hạ, Quốc hiệu Thương,     (Vua) Thang đánh (nhà) Hạ, Hiệu nước (nhà) Thương,六百载  至纣亡     Lục bá tải, Chí Trụ vong.     Sáu trăm năm, Đến (vua) Trụ mất.周武王  始诛纣       Châu Võ-vương Thủy tru Trụ,     (Vua) Võ-vương (nhà) Châu Mới giết (vua) Trụ,八百载  最长久       Bát bá tải, Tối trường cửu.     Tám trăm năm, Rất dài lâu.周辙东  王纲堕     Châu triệt Đông, Vương cương trụy.     Châu triệt Đông, rớt giềng vương.逞干戈  尚游说       Sính can qua, Thượng du thuyết.     Múa mộc mạc, Chuộng du thuyết.始春秋  终战国       Thủy Xuân-thu, Chung Chiến-quốc,     Trước Xuân-thu, Sau Chiến-quốc,五霸强  七雄出     Ngũ bá cường, Thất hùng xuất.     Năm nghiệp (bá) mạnh, bảy (nước) hùng ra.嬴秦氏  始兼并       Doanh-Tần thị Thủy kiêm tính,     Họ Doanh-Tần Mới gồm thâu,传二世  楚汉争       Truyền nhị thế. Sở, Hán tranh ;     Truyền hai đời. (Nước) Sở, Hán giành ;高祖兴  汉业建     Cao-tổ hưng, Hán nghiệp kiến.     (Vua) Cao-tổ lên, Dựng nghiệp Hán.至孝平  王莽篡       Chí Hiếu-Bình, Vương-Mãng soán.     Đến Hiếu-Bình, Vương-Mãng cướp.光武兴  为东汉       Quang-Võ hưng, Vi Đông-Hán,     (Vua) Quang-Võ lên, Làm Đông-Hán,四百年  终于献     Tứ bá niên, Chung ư Hiến.     Bốn trăm năm, Tới vua Hiến.魏蜀吴  争汉鼎       Thục, Ngụy, Ngô Tranh Hán đỉnh,     (Nước) Thục, Ngụy, Ngô Giành nhà Hán,号三国  迄两晋       Hiệu : Tam-quốc. Ngật lưỡng Tấn.     Kêu (là) (đời) Tam-quốc. Tới hai (nhà) Tấn.宋齐继  梁陈承     Tống, Tề kế, Lương, Trần thừa,     (Nhà) Tống, Tề nối, (Nhà) Lương, Trần tiếp,为南朝  都金陵       Vi Nam triều, Đô Kim-lăng.     Là Nam triều, (Đóng) Đô (đất) Kim-lăng.北元魏  分东西       Bắc Nguyên-Ngụy, Phân Đông, Tây,     Bắc Nguyên-Ngụy, Chia Đông, Tây,宇文周  与高齐     Vũ-văn Châu, Dữ Cao Tề.     Vũ-văn (nhà) Châu, (họ) Cao nhà Tề.迨至隋  一土宇       Đãi chí Tùy, Nhứt thổ vũ,     Kịp đến Tùy, Một cõi đất,不再传  失统绪       Bất tái truyền, Thất thống tự.     Chẳng tái truyền, Mất giềng mối.唐高祖  起义师     Đường Cao-tổ, Khởi nghĩa sư,     Cao-tổ (nhà) Đường, Khởi nghĩa quân,除隋乱  创国基       Trừ Tùy loạn, Sáng quốc cơ,     Trừ Tùy loạn, Dựng nước nền,二十传  三百载       Nhị thập truyền, Tam bá tải.     Hai mươi (đời) truyền, Ba trăm năm.梁灭之  国乃改     Lương diệt chi, Quốc nãi cải.     Nhà Lương diệt, Nước bèn đổi.梁唐晋  及汉周       Lương, Đường, Tấn Cập Hán, Châu     (Nhà) Lương, Đường, Tấn Tới (nhà) Hán, Châu称五代  皆有由       Xưng Ngũ-đại, Giai hữu do.     Xưng (là) (đời) Ngũ-đại, Đều có cớ.炎宋兴  受周禅     Viêm-Tống hưng, Thọ Châu thiện,     Viêm-Tống lên, Châu trao ngôi,十八传  南北混       Thập bát truyền, Nam, Bắc hỗn.     Mười tám (đời) truyền, Nam Bắc chung.辽与金  皆称帝       Liêu dữ Kim Giai xưng đế.     Nước Liêu, Kim Đều xưng đế.元灭金  绝宋世     Nguyên diệt Kim, Tuyệt Tống thế.     Nguyên diệt Kim, tuyệt đời Tống.舆图广  超前代       Lỵ Trung-quốc, Kiêm Nhung, Địch,     Trị Trung-quốc, Gồm (rợ) Nhung, Địch,九十年  国祚废       Cửu thập niên, Quốc tộ phế.     Chín chục năm, Bỏ ngôi nước.太祖兴  国大明     Thái-tổ hưng, Quốc Đại-Minh,     Thái-tổ lên, Nước Đại-Minh,号洪武  都金陵       Hiệu Hồng-võ, Đô Kim-lăng.     Hiệu Hồng-võ, (Đóng) đô Kim-lăng.迨成祖  迁燕京       Đãi Thành-tổ, Thiên Yên kinh.     Tới Thành-tổ, (Dời kinh) đô đất Yên.十六世  至崇祯     Thập thất thế, Chí Sùng-trinh,     Mười bảy đời, Đến Sùng-trinh,权阉肆  寇如林       Quyền yêm tứ, Khấu như lâm.     Quyền quan dông, Giặc như rừng.李闯出  神器焚       Chí Lý-Sấm, Thần khí phần.     Giặc Lý-Sấm, Đốt đồ Thần.清世祖  应景命     Ưng cảnh mệnh, Thanh Thái-tổ     Ứng cả mạng, Thái-tổ (nhà) Thanh靖四方  克大定       Tĩnh tứ phương, Khắc đại định.     Dẹp bốn phương, Định tất cả.古今史  全在兹       Chấp nhứt sử, Tuyền tại ty,     Hai mươi mốt sử, Trọn ở đó,载治乱  知兴衰     Tái trị, loạn ; Tri hưng, suy.     Chép trị, loạn ; Biết hên, xui.读史书  考实录       Độc sử giả Khảo thật lục,     Kẻ đọc sử, Xét bổn thật,通古今  若亲目       Thông cổ kim, Nhược thân mục.     Thông xưa nay, Như gần mắt.口而诵  心而惟     Khẩu nhi tụng Tâm nhi suy,     Miệng thì đọc, Lòng thì suy,朝于斯  夕于斯       Triêu ư ty, Tịch ư ty.     Sớm ở đó, Chiều ở đó.昔仲尼  师项橐       Tích Trọng-Ni Sư Hạng-Thác,     Xưa (đức) Trọng-Ni, Học (ông) Hạng-Thác,古圣贤  尚勤学     Cổ Thánh-hiền, Thượng cần học.     Xưa Thánh-hiền Còn siêng học.赵中令  读鲁论       Triệu Trung-lịnh Độc Lỗ-Luận,     Triệu Trung-lịnh Đọc (sách) Lỗ-Luận,彼既仕  学且勤       Bỉ ký sĩ Học thả cần.     Người đã (làm) quan, Học còn siêng.披蒲编  削竹简     Phi bồ biên, Tước trúc giản,     Mở vở bồ, Chẻ thẻ tre,彼无书  且知勉       Bỉ vô thơ, Thả tri miễn.     Người không (có) sách, Lại biết gắng.头悬梁  锥刺股       Đầu huyền lương, Chùy thích cổ,     Đầu treo rường, Dùi đâm về,彼不教  自勤苦     Bỉ bất giáo, Tự cần khổ.     Người chẳng (người) dạy, Tự siêng khó.如囊萤  如映雪       Như nang huỳnh, Như ánh tuyết,     Như đom đóm, như ánh tuyết,家虽贫  学不辍       Gia tuy bần, Học bất chuyết.     Nhà dẫu nghèo, Học chẳng nghỉ.如负薪  如挂角     Như phụ tân, Như quải dác,     Như vác củi, Như treo song,身虽劳  犹苦卓       Thân tuy lao, Do khổ học.     Mình dẫu nhọc, Chịu khó học.苏老泉  二十七       Tô Lão-Tuyền, Nhị thập thất,     Tô Lão-Tuyền, Hai mươi bảy,始发愤  读书籍     Thủy phát phẫn, Độc thơ tịch.     Mới nổi giận, Đọc sách vở.彼既老  犹悔迟       Bỉ ký lão Do hối trì.     Người đã già, Ăn năn chậm.尔小生  宜早思       Nhĩ tiểu sanh, Nghi tảo ty.     Mày trò nhỏ, Nên sớm nghĩ.若梁灏  八十二     Nhược Lương-Hạo, Bát thập nhị,     Như Lương-Hạo, Tám mươi hai,对大廷  魁多士       Đối Đại-đình, Khôi đa sĩ.     Chốn Đại-đình, trò đậu đầu.彼既成  众称异       Bỉ vãn thành, Chúng xưng dị.     Người muộn nên, Chúng khen lạ.尔小生  宜立志     Nhĩ tiểu sanh, Nghi lập chí.     Mày trò nhỏ, Nên lập chí.莹八岁  能咏诗       Oanh bát tuế, Năng vịnh thi.     Oanh tám tuổi, Vịnh bài thơ.泌七岁  能赋棋       Bí thất tuế, Năng phú kỳ.     Bí bảy tuổi, Được cuộc cờ.彼颖悟  人称奇     Bỉ dĩnh ngộ, Nhơn xưng kỳ.     Người thông hiểu, Người khen lạ.尔幼学  当效之       Nhĩ ấu học, Đương hiệu chi.     Mày trẻ học, Nên bắt chước (họ).蔡文姬  能辨琴       Thái Văn-Cơ Năng biện cầm ;     Thái Văn-Cơ Được tiếng đàn ;谢道韫  能咏吟     Tạ Đạo-Uẩn Năng vịnh ngâm.     Tạ Đạo-Uẩn Được tiếng ngâm.彼女子  且聪敏       Bỉ nữ tử, Thả thông minh.     Con gái kia, Còn sáng suốt.尔男子  当自警       Nhĩ nam tử, Đương thiếu thành.     Mày con trai, Trẻ làm nên.唐刘晏  方七岁     Đường Lưu-Án, Phương thất tuế,     Đường Lưu-Án, Mới bảy tuổi,举神童  作正字       Cử Thần-đồng, Tác Chánh-tự.     Đậu (khoa) Thần-đồng, Làm Chánh-tự.彼虽幼  身已仕       Bỉ tuy ấu, Thân dĩ sĩ     Người dẫu nhỏ, Đã làm quan尔幼学  勉而致     Nhĩ ấu học, Miễn nhi trí.     Mày trẻ học, Gắng mà tới.有为者  亦若是       Hữu vi giả Diệc nhược thị.     Có kẻ làm Cũng như vậy.犬守夜  鸡司晨       Khuyển thủ dạ, Kê tư thần,     Chó giữ đêm, Gà coi sáng,苟不学  曷为人     Cẩu bất học, Hạt vi nhơn ?     Nếu chẳng học, Sao làm người ?蚕吐丝  蜂酿蜜       Tàm thổ ty, Phong nhưỡng mật,     Tằm nhả tơ, Ong dưỡng mật,人不学  不如物       Nhơn bất học, Bất như vật.     Người chẳng học, Chẳng bằng vật.幼而学  壮而行     Ấu nhi học, Tráng nhi hành :     Trẻ thì học, Lớn thì làm :上致君  下泽民       Thượng trí quân, Hạ trạch dân,     Trên giúp vua, dưới (làm) ơn dân,扬名声  显父母       Dương thinh-danh, Hiển phụ mẫu.     Nổi tiếng tăm, (Vẻ) vang cha mẹ.光于前  裕于后     Quang ư tiền, Thùy ư hậu.     Rạng đời trước, Tới đời sau.人遗子  金满籯       Nhơn di tử Kim mãn doanh ;     Người cho con Vàng đầy rương ;我教子  惟一经       Ngã giáo tử, Duy nhứt kinh.     Ta dạy con, Chỉ một sách.勤有功  戏无益     Cần hữu công, Hý vô ích.     Siêng có công, Giỡn không ích.戒之哉  宜勉力     Giái chi tai, Nghi miễn lực.     Răn đó thay, Nên gắng sức.
==道德经==
Đạo Đức Kinh (600 TCN) 
của Lão Tử
*các dự án wiki khác: bài viết Wikipedia, thể loại Commons, mục Wikidata.
Đạo Đức Kinh (chữ Hán: 道德經) là quyển sách do triết gia Lão Tử viết ra vào khoảng năm 600 TCN. Theo truyền thuyết thì Lão tử vì chán chường thế sự nên cưỡi trâu xanh đi ở ẩn. Ông Doãn Hỷ đang làm quan giữ ải Hàm Cốc níu lại "nếu ngài quyết đi ẩn cư xin vì tôi để lại một bộ sách!", Lão tử bèn ở lại cửa ải Hàm Cốc viết bộ "Đạo Đức Kinh" dặn Doãn Hỷ cứ tu theo đó thì đắc đạo. Do đó, Đạo Đức Kinh còn được gọi là sách Lão Tử.
— Trích dẫn từ Đạo Đức kinh của Wikipedia, bách khoa toàn thư mở.
 
上經 - 道經 	Thượng Kinh - Đạo Kinh
----
第一章: 道可道, 非常道; 名可名, 非常名. 無, 名天地之始; 有, 名萬物之母. 故常無, 欲以觀其妙; 常有, 欲以觀其故常無, 欲以觀其妙; 常有, 欲以觀其徼. 此兩者, 同出而異名. 同謂之玄. 玄之又玄. 衆妙之門.	
Chương 1: Đạo khả đạo, phi thường đạo; danh khả danh, phi thường danh. Vô, danh thiên địa chi thuỷ; Hữu, danh vạn vật chi mẫu. Cố thường vô, dục dĩ quan kì diệu; cố thường hữu, dục dĩ quan kì khiếu. Thử lưỡng giả đồng xuất, nhi dị danh. Đồng, vị chi huyền. Huyền chi hựu huyền, chúng diệu chi môn.
Chương 1: Đạo có thể gọi được, không phải là Đạo “thường” Danh có thể gọi được, không phải là danh “thường” Không tên là gốc của Trời Đất; Có tên là mẹ của vạn vật. Bởi vậy, thường không tư dục, mới nhận được chỗ huyền diệu của đạo; Thường bị tư dục nên chỉ thấy chỗ chia lìa của Đạo. Hai cái đó, đồng với nhau; cùng một gốc tên khác Đồng, nên gọi là Huyền. Huyền rồi lại Huyền, Đó là cửa vào ra của mọi huyền diệu trong Trời Đất.
----
第二章: 天下皆知美之爲美, 斯惡已; 皆知善之爲善, 斯不善已. 故有無相生, 難易相成, 長短相形, 高下相傾, 音聲相和, 前後相隨. 是以聖人處無爲之事, 行不言之教; 萬物作焉而不辭, 生而不有, 爲而不侍, 功成而不居. 夫唯不居, 是以不去.	
Chương 2: Thiên hạ giai tri mĩ chi vi mĩ, tư ác dĩ. Giai tri thiện chi vi thiện, tư bất thiện dĩ. Cố Hữu Vô tương sinh, nan dị tương thành; trường đoản tương hình; cao hạ tương khuynh; âm thanh tương hoá; tiền hậu tương qùy. Thị dĩ thánh nhân xử vô vi chi sự, hành bất ngôn chi giáo. Vạn vật tác yên nhi bất từ; sinh nhi bất hữu; vi nhi bất thị; công thành nhi phất cư. Phù duy phất cư, thị dĩ bất khứ.
Chương 2: Thiên hạ đều biết tốt là tốt, Thì đã có xấu rồi; Đều biết lành là lành, thì đã có cái chẳng lành rồi. Bởi vậy, Có với Không cùng sinh, Khó và Dễ cùng thành, Dài và Ngắn cùng hình, Cao và Thấp cùng chiều, Giọng và Tiếng cùng họa, Trước và Sau cùng theo Vậy nên Thánh nhân. Dùng vô vi mà xử sự, Dùng bất ngôn mà dạy dỗ. Để cho vạn vật nên mà không cản, Tạo ra mà không chiếm đoạt, Làm ra mà không cậy công, Thành công mà không ở lại. Vì bởi không ở lại, Nên không bị bỏ đi.
----
第三章: 不尚賢, 使民不爭; 不貴難得之貨, 使民不爲盜; 不見可欲, 使 民心不亂. 是以聖人之治, 虛其心, 實其腹; 弱其志, 强其骨. 常使民無知無欲, 使夫智者不敢爲也, 爲無爲, 則無不治.	
Chương 3: Bất thượng hiền, sử dân bất tranh. Bất quý nan đắc chi hoá, sử dân bất vi đạo. Bất hiện khả dục, sử dân tâm bất lọan. Thị dĩ thánh nhân chi trị: thực kì phúc, nhược kì chí, cường kì cốt. Thường sử dân vô tri, vô dục. Sử phù trí giả bất cảm vi dã. Vi vô vi tắc vô bất trị.
Chương 3: Không tồn tại bậc hiền tài, Khiến cho dân tranh giành; Không quí của khó đặng, Khiến cho dân không trộm cướp Không phô điều ham muốn, Khiến cho lòng dân không loạn. Vì vậy cái trị của Thánh nhân, Hư lòng, No dạ, Yếu chí, Mạnh xương. Thường khiến cho dân không biết, không ham, Khiến cho kẻ trí không dám dùng đến cái khôn của mình. Làm theo vô vi, ắt không có gì là không trị.
----
第四章: 道沖, 而用之或不盈, 淵兮, 似萬物之宗.  挫其銳, 解其紛, 和其光, 同其塵; 湛兮似或存. 吾不知誰之子, 象帝之先.	
Chương 4: Đạo xung nhi dụng chi hoặc bất doanh. Uyên hề tự vạn vật chi tông. Toả kì nhuệ; giải kì phân; hồ kì quang; đồng kì trần. Trạm hề, tự hoặc tồn! Ngô bất tri thuỳ chi tử, Thượng đế chi tiên.
Chương 4: Đạo thì trống không, đổ mãi không đầy, Đạo như vực thẳm, dường như tổ tông của vạn vật. Nó làm nhụt bén nhọn, Tháo gỡ rối rắm, Điều hoà ánh sáng, Đồng cùng bụi bặm. Nó trong trẻo thay! lại dường như trường tồn, Ta không biết Nó là con ai, Dường như có trước Thiên đế.
----
第五章: 天地不仁, 以萬物爲芻狗; 聖人不仁, 以百姓爲芻狗. 天地之間, 其猶橐籥乎! 虛而不屈, 動而愈出. 多言數窮, 不如守中.	
Chương 5: Thiên địa bất nhân, dĩ vạn vật vi sô cẩu; thánh nhân bất nhân, dĩ bách tính vi sô cẩu. Thiên địa chi gian, kì do thác nhược hồ? Hư nhi bất khuất; động nhi dũ xuất. Đa ngôn sổ cùng, bất như thủ trung.
Chương 5: Trời đất không có nhân, Coi vạn vật như chó rơm; Thánh nhân không có nhân, Coi trăm họ như chó rơm. Có khoảng giữa Trời Đất, Giống như ống bễ. Tuy trống không mà vô tận, Càng động lại càng hơi ra. Càng nói nhiều, càng không sao nói hết được, Thà là giữ lấy cái Trung.
----
第六章: 谷神不死, 是謂玄牝, 玄牝之門, 是謂天地根. 綿綿若存, 用之不勤.	
Chương 6: Cốc thần bất tử, thị vị huyền tẫn. Huyền tẫn chi môn, thị vị thiên địa căn. Miên miên nhược tồn. Dụng chi bất cần.
----
第七章: 天長地久. 天地所以能長且久者, 以其不自生, 故能長生. 是以聖人後其身而身先, 外其身而身存. 非以其無私耶? 故能成其私.	
Chương 7: Thiên trường địa cửu. Thiên địa sở dĩ năng trường thả cửu giả, dĩ kì bất tự sinh cố năng trường sinh. Thị dĩ thánh nhân hậu kì thân nhi thân tiên, ngoại kì thân nhi thân tồn. Phi dĩ kì vô tư da? Cố năng thành kì tư.
----
第八章: 上善若水. 水善利萬物而不爭, 處眾人之所惡, 故幾於道. 居善地, 心善淵, 與善仁, 言善信, 正善治, 事善能, 動善時. 夫唯不爭, 故無尤.	
Chương 8: Thượng thiện nhược thuỷ. Thuỷ thiện lợi vạn vật nhi bất tranh. Xử chúng nhân chi sở ố, cố cơ ư Đạo. Cư thiện địa, tâm thiện uyên, dữ thiện nhân, ngôn thiện tín, chính thiện trị, sự thiện năng, động thiện thời. Phù duy bất tranh cố vô vưu.
----
第九章: 持而盈之, 不如其已; 揣而銳之, 不可長保. 金玉滿堂, 莫之能守; 富貴而驕, 自遺其咎. 功成身退, 天之道.	
Chương 9: Trì nhi doanh chi, bất như kì dĩ. Suỷ nhi duệ chi, bất khả trường bảo. Kim ngọc mãn đường, mạc chi năng thủ. Phú quý nhi kiêu tự di kì cữu. Công toại thân thối, thiên chi đạo.
----
第十章: 載營魄抱一, 能無離乎? 專氣致柔, 能嬰兒乎? 滌除玄覽, 能無疵乎? 愛國治民, 能無爲乎? 天門開闔, 能爲雌乎? 明白四達, 能無知乎? 生之畜之, 生而不有, 爲而不恃, 長而不宰, 是謂玄德.	
Chương 10: Tải doanh phách, bão nhất, năng vô ly hồ? Chuyên khí trí nhu, năng anh nhi hồ? Địch trừ huyền lãm, năng vô tỳ hồ? Ái dân trị quốc, năng vô tri hồ? Thiên môn khai hợp, năng vi tỳ hồ? Minh bạch tứ đạt, năng vô vi hồ? Sinh nhi súc chi, sinh nhi bất hữu, vi nhi bất thị; trưởng nhi bất tể, thị vị huyền đức.
----
第十一章: 三十輻, 共一轂, 當其無, 有車之用. 埏埴以爲器, 當其無, 有器之用. 鑿戶牖以爲室, 當其無, 有室之用. 故有之以爲利, 無之以爲用.	
Chương 11: Tam thập phức cộng nhật cốc, đương kì vô hữu xa chi dụng. Duyên thực dĩ vi khí, đương kì vô hữu khí chi dụng; tạc hộ dũ dĩ vi thất, đương kì vô hữu thất chi dụng. Cố hữu chi dĩ vi lợi; vô chi dĩ vi dụng.
----
第十二章: 五色令人目盲; 五音令人耳聾; 五味令人口爽; 馳騁畋獵令人心發狂; 難得之貨令人行妨. 是以聖人爲腹不爲目, 故去彼取此.	
Chương 12: Ngũ sắc lịnh nhân mục manh. Ngũ âm lịnh nhân nhĩ lung. Ngũ vị lịnh nhân khẩu sảng. Trì sính điền liệp, lịnh nhân tâm phát cuồng. Nan đắc chi hoá lịnh nhân hành phương. Thị dĩ thánh nhân vị phúc, bất vị mục. Cố khử bỉ thủ thử.
----
第十三章: 寵辱若驚, 貴大患若身. 何謂寵辱若驚? 寵爲上, 辱爲下, 得之若驚, 失之若驚, 是謂寵辱若驚. 何謂貴大患若身? 吾所以有大患者, 爲吾有身, 及吾無身, 吾有何患? 故貴以身爲天下, 若可寄天下; 愛以身爲天下, 若可託天下.	
Chương 13: Sủng nhục nhược kinh. Quý đại hoạn nhược thân. Hà vị sủng nhục nhược kinh? Sủng vi thượng, nhược vi hạ. Đắc chi nhược kinh; thất chi nhược kinh. Thị vị sủng nhục nhược kinh. Hà vị quý đại hoạn nhược thân? Ngô sở dĩ hữu đại hoạn giả, vị ngô hữu thân. Cập ngô vô thân, ngô hữu hà hoạn? Cố quý dĩ thân vi thiên hạ, nhược khả kí thiên hạ. Ái dĩ thân vi thiên hạ, nhược khả thác thiên hạ.
----
第十四章: 視之不見名曰夷; 聽之不聞名曰希; 搏之不得名曰微. 此三者不可致詰, 故混而爲一. 其上不皎, 其下不昧, 繩繩不可名, 復歸於無物. 是謂無狀之狀, 無物之象, 是謂惚恍. 迎之不見其首, 隨之不見其後. 執古之道, 以御今之有; 能知古始, 是謂道紀.	
Chương 14: Thị chi bất kiến, danh viết “Dĩ”; thính chi bất văn, danh viết “Hi”; bác chi bất đắc, danh viết “Vi” . Thử tam giả bất khả trí cật. Cố hỗn nhi vi nhất. Kì thượng bất kiểu, kì hạ bất muội. Thằng thằng bất khả danh. Phục quy ư vô vật. Thị vị vô trạng chi trạng, vô vật chi tượng. Thị vị hốt hoảng. Nghinh chi bất kiến kì thủ, tuỳ chi bất kiến kì hậu. Chấp cổ chi đạo, dĩ ngự kim chi hữu. Năng chi cổ thuỷ, thị vị đạo kỉ.
----
第十五章: 古之善爲道者, 微妙玄通, 深不可識. 夫唯不可識, 故强爲之容. 豫兮, 若冬涉川; 猶兮, 若畏四鄰; 儼兮, 其若客; 渙兮, 若冰之將釋; 敦兮, 其若樸; 曠兮, 其若谷; 混兮; 其若濁. 孰能濁以靜之徐清? 孰能安以動之徐生? 保此道者, 不欲盈. 夫唯不盈, 故能蔽而新成.	
Chương 15: Cổ chi thiện vi sĩ giả, vi diệu huyền thông, thâm bất khả thức. Phù duy bất khả thức, cố cưỡng vi chi dung. Dự hề, nhược đông thiệp xuyên; do hề, nhược uý tứ lân; nghiễm hề, kì nhược khách; hoán hề, nhược băng chi tương thích. Đôn hề, kì nhược phác; khoáng hề, kì nhược cốc; hỗn hề, kì nhược trọc. Thục năng trọc dĩ chỉ, tĩnh chi từ thanh; thục dĩ an dĩ cửu, động chi từ sinh? Bảo thử Đạo giả bất dục doanh. Phù duy bất doanh, cố năng tế nhi tân thành.
----
第十六章: 致虛極, 守靜篤, 萬物並作, 吾以觀復. 夫物芸芸, 各復歸其根. 歸根曰靜, 是謂復命. 復命曰常. 知常曰明, 不知常, 妄作凶. 知常容, 容乃公, 公乃全, 全乃天, 天乃道, 道乃久, 没身不殆.	
Chương 16: Trí hư cực, thủ tĩnh đốc. Vạn vật tịnh tác, ngô dĩ quan phục. Phù vật vân vân, các phục quy kì căn. Quy căn viết tĩnh. Thị vị viết “phục mạng” . Phục mạng viết thường. Tri thường viết minh. Bất chi thường vọng tác, hung. Tri thường dung. Dung nãi công. Công nãi toàn. Toàn nãi thiên. Thiên nãi Đạo. Đạo nãi cửu. Một thân bất đãi.
----
第十七章: 太上, 下知有之; 其次, 親而譽之; 其次, 畏之; 其次, 侮之. 信不足焉, 有不信焉. 悠兮, 其貴言. 功成事遂, 百姓皆謂: 我自然.	
Chương 17: Thái thượng, hạ tri hữu chi. Kì thứ, thân nhi dự chi. Kì thứ, uý chi. Kì thứ, vũ chi. Tín bất túc yên, hữu bất tín yên. Du hề, kì quý ngôn. Công thành sự toại, bách tính giai vị “Ngã tự nhiên”.
----
第十八章: 大道廢, 有仁義; 智慧出, 有大僞; 六親不和, 有孝慈; 國家昏亂, 有忠臣.	
Chương 18: Đại Đạo phế, hữu nhân nghĩa. Trí tuệ xuất, hữu đại ngụy; lục thân bất hoà, hữu hiếu từ. Quốc gia hôn loạn hữu trung thần.
----
第十九章: 絕聖棄智, 民利百倍; 絕仁棄義, 民復孝慈; 絕巧棄利, 盜賊無有. 此三者以爲文不足, 故令有所屬: 見素抱樸, 少思寡欲.	
Chương 19: Tuyệt thánh, khí trí, dân lợi bách bội. Tuyệt nhân khí nghĩa, dân phục hiếu từ. Tuyết xảo khí lợi, đao tặc vô hữu. Thử tam giả, dĩ vi văn, bất túc. Cố lịnh hữu sở thuộc: kiến tố, bão phác, thiểu tư, quả dục.
----
第二十章: 絕學無憂. 唯之與阿, 相去幾何? 善之與惡, 相去若何? 人之所畏, 不可不畏. 荒兮其未央哉! 眾人熙熙, 如享太牢, 如春登臺; 我獨泊兮其未兆, 如嬰兒之未孩, 儽儽兮若無所歸. 眾人皆有餘, 而我獨若遺; 我愚人之心也哉, 沌沌兮! 俗人昭昭, 我獨昏昏; 俗人察察, 我獨悶悶, 澹兮其若海, 飂兮若無止. 眾人皆有以, 而我獨頑且鄙. 我獨異於人, 而貴食母.	
Chương 20: Tuyệt học vô ưu. Duy chi dự a, tương khứ kỉ hà? Thiện chi dự ác, tương khứ nhược hà? Nhân chi sở uý, bất khả bất uý. Hoang hề kì vị ương tai! Chúng nhân hi hi, như hưởng thái lao, như xuân đăng đài. Ngã độc bạc hề kì vị triệu, như anh nhi chi vị hài. Luy luy hề nhược vô sở quy. Chúng nhân giai hữu dư, nhi ngã độc dược dư. Ngã ngu nhân chi tâm dã tai! Độn độn hề, tục nhân chiêu chiêu, ngã độc hôn hôn; tục nhân sát sát, ngã độc muộn muộn. Đạm hề, kì nhược hải; liêu hề, nhược vô chỉ. Chúng nhân giai hữu dĩ, nhi ngã độc ngoan tự bỉ. Ngã độc dị ư nhân, nhi quy thực mẫu.
----
第二十一章: 孔德之容, 惟道是從. 道之爲物, 惟恍惟惚; 惚兮恍兮, 其中有象; 恍兮惚兮, 其中有物. 窈兮冥兮, 其中有精; 其精甚眞, 其中有信. 自古及今, 其名不去, 以閱眾甫. 吾何以知眾甫之狀哉? 以此.	
Chương 21: Khổng đức chi dung. Duy Đạo thị tùng. Đạo chi vi vật, duy hoảng duy hốt. Hốt hề, hoảng hề, kì trung hữu tượng; hoảng hề hốt hề, kì trung hữu vật; yểu hề, minh hề, kì trung hữu tinh. Kì tinh thậm chân, kì trung hữu tín. Tự cổ cập kim, kì danh bất khứ, dĩ duyệt chúng phủ. Ngô hà dĩ chi chúng phủ chi trạng tai? Dĩ thử.
----
第二十二章: 曲則全, 枉則直, 窪則盈, 敝則新, 少則得, 多則惑. 是以聖人抱一爲天下式. 不自見故明不自是故彰; 不自伐, 故有功; 不自矜故長. 夫唯不爭故天下莫能與之爭. 古之所謂曲則全者, 豈虛言哉! 誠全而歸之.	
Chương 22: Khúc tắc toàn; uổng tắc trực; oa tắc doanh; tệ tắc tân; thiểu tắc đắc; đa tắc hoặc. Thị dĩ thánh nhân bão nhất, vi thiên hạ thức. Bất tự kiến, cố minh; bất tự thị. cố chương; bất tự phạt, cố hữu công; bất tự căng, cố trưởng. Phù duy bất tranh, cố thiên hạ mạc năng dữ chi tranh. Cổ chi sở vị khúc tắc toàn giả, khởi hư ngôn tai? Thành, toàn nhi quy chi.
----
第二十三章: 希言自然. 故飄風不終朝, 驟雨不終日. 孰爲此者? 天地. 天地尚不能久, 而況於人乎? 故從事於道者, 同於道; 德者, 同於德; 失者, 同於失. 同於道者, 道亦樂得之; 同於德者, 德亦樂得之; 同於失者, 失亦樂得之. 信不足焉, 有不信焉.	
Chương 23: Hi ngôn tự nhiên, cố phiêu phong bất chung triêu, sậu vũ bất chung nhật. Thục vi thử giả? Thiên địa. Thiên địa thượng bất năng cửu, nhi huống ử nhân hồ? Cố tòng sự ư Đạo giả, Đạo giả đồng ư Đạo. Đức giả đồng ư Đức. Thất giả đồng ư thất. Đồng ư Đạo giả, Đạo diệc lạc đắc chi. Đồng ư Đức giả, Đức diệc lạc đắc chi. Đồng ư thất giả, thất diệc lạc đắc chi. Tín bất túc yên, hữu bất tín yên.
----
第二十四章: 企者不立, 跨者不行. 自見者不明, 自是者不彰, 自伐者不功, 自誇者不長. 其於道也曰: 餘食贅行, 物或惡之, 故有道者不處.	
Chương 24: Xí giả bất lập; khoá giả bất hành. Tự kiến giả bất minh; tự thị giả bất chương; tự phát giả vô công; tự căng giả bất trường. Kì tại Đạo dã, viết: “Dư thực chuế hành, vật hoặc ố chi”. Cố hữu Đạo giả bất xử.
----
第二十五章: 有物混成, 先天地生. 寂兮, 寥兮, 獨立而不改, 周行而不殆, 可以爲天地母. 吾不知其名, 字之曰道, 强爲之名曰大. 大曰逝, 逝曰遠, 遠曰反. 故道大, 天大, 地大, 人亦大. 域中有四大, 而人居其一焉. 人法地, 地法天, 天法道, 道法自然.	
Chương 25: Hữu vật hỗn thành, tiên thiên địa sinh. Tịch hề, liêu hề, độc lập bất cải. Chu hành nhi bất đãi. Khả dĩ vi thiên hạ mẫu. Ngô bất tri kì danh. Tự chi viết Đạo; cưỡng vi chi danh viết Đại. Đại viết thệ; thệ viết viễn; viễn viết phản. Cố Đạo đại; Thiên đại; Địa đại; Nhân diệc đại. Vực trung hữu tứ đại, nhi nhân cư kì nhất yên. Nhân pháp địa; địa pháp thiên; thiên pháp Đạo; Đạo pháp tự nhiên.
----
第二十六章: 重爲輕根, 靜爲躁君. 是以聖人終日行不離輜重. 雖有榮觀, 燕處超然. 奈何萬乘之主, 而以身輕天下? 輕則失根, 躁則失君.	
Chương 26: Trọng vi khinh căn; tĩnh vi táo quân. Thị dĩ thánh nhân chung nhật hành bất ly tri trọng; tuy hữu vinh quan, yến xử siêu nhiên. Nại hà vạn thặng chi chủ nhi dĩ thân khinh thiên hạ? Khinh tắc thất bản; táo tắc thất quân.
----
第二十七章: 善行無轍跡, 善言無瑕謫, 善數不用籌策, 善閉無關楗而不可開, 善結無繩約而不可解. 是以聖人常善救人, 故無棄人; 常善救物, 故無棄物. 是謂襲明. 故善人者, 不善人之師; 不善人者, 善人之資. 不貴其師, 不愛其資, 雖智大迷. 是謂要妙.	
Chương 27: Thiện hành, vô triệt tích; thiện ngôn, vô hà trích; thiện số, bất dụng trù sách; thiện bế, vô quan kiện nhi bất khả khai; thiện kết, vô thằng ước nhi bất khả giải. Thị dĩ thánh nhân thường thiện cứu nhân, cố vô khí nhân; thường thiện cứu vật, cố vô khí vật. Thị vị tập minh. Cố thiện nhân giả, bất thiện nhân chi sư; bất thiện nhân giả, thiện nhân chi tư. Bất quý kì sư, bất ái kì tư, tuy trí đại mê. Thị vi yếu diệu.
----
第二十八章: 知其雄, 守其雌, 爲天下谿; 爲天下谿, 常德不離, 復歸於嬰兒. 知其白, 守其黑, 爲天下式; 爲天下式, 常德不忒, 復歸於無極. 知其榮, 守其辱, 爲天下谷; 爲天下谷, 常德乃足, 復歸於樸. 樸散則爲器, 聖人用之, 則爲官長, 故大制不割.	
Chương 28: Tri kì hùng, thủ kì thư, vi thiên hạ khê. Vi thiên hạ khê, thường đức bất li, phục quy ư anh nhi. Tri kì bạch, thủ kì hắc, vi thiên hạ thức. Vi thiên hạ thức, thường Đức bất thắc, phục quy ư vô cực. Tri kì vinh, thủ kì nhục, vi thiên hạ cốc. Vi thiên hạ cốc, thường Đức nãi túc, phục quy ư phác. Phác tán tăc vi khí. Thánh nhân dụng chi tắc vi quan trưởng. Cố đại chế bất cát.
----
第二十九章: 將欲取天下而爲之, 吾見其不得已. 天下神器, 不可爲也, 不可執也. 爲者敗之, 執者 失之. 故物或行或隨, 或歔或吹,或强或羸, 或挫或隳. 是以聖人去甚, 去奢, 去泰.	
Chương 29: Tương dục thủ thiên hạ nhi vi chi, ngô kiến kì bất đắc dĩ. Thiên hạ thần khí bất khả vi dã. Vi giả bại chi; chấp giả thất chi. Cố, vật hoặc hành, hoặc tuỳ, hoặc hư, hoặc xuy, hoặc cường, hoặc luy, hoặc toả, hoặc truy. Thị dĩ thánh nhân khử thậm, khử xa, khử thái.
----
第三十章: 以道佐人主者, 不以兵强天下. 其事好還. 師之所處, 荊棘生焉. 大軍之後, 必有凶年. 善者果而已, 不敢以取强. 果而勿矜, 果而勿伐, 果而勿驕, 果而不得已, 果而勿强. 物壯則老, 是謂不道, 不道早已.	
Chương 30: Dĩ Đạo tá nhân chủ giả, bất dĩ binh cưỡng thiên hạ. Kì sự hảo hoàn. Sư chi sở xử, kinh cức sinh yên. Đại quân chi hậu, tất hữu hung niên. Cố thiện hữu quả nhi dĩ, bất cảm dĩ thủ cường. Quả nhi vật căng; quả nhi vật phạt; quả nhi vật kiêu; quả nhi bất đắc dĩ; quả nhi vật cưỡng. Vật tráng, tắc lão thị vị bất Đạo. Bất Đạo, tảo dĩ.
----
第三十一章: 夫佳兵者, 不祥之器. 物或惡之, 故有道者不處. 君子居則貴左, 用兵則貴右. 兵者不祥之器, 非君子之器, 不得已而用之, 恬淡爲上. 勝而不美, 而美之者, 是樂殺人. 夫樂殺人者, 則得志於天下矣. 吉事尚左, 凶事尚右. 偏將軍居左, 上將軍居右, 言以喪禮處之. 殺人之眾, 以悲哀泣之, 戰勝以喪禮處之.	
Chương 31: Phù giai binh giả, bất tường chi khí, vật hoặc ố chi. Cố hữu Đạo giả bất xử. Quân tử cư tắc quý tả, dụng binh tắc quý hữu. Binh giả bất tường chi khí, phi quân tử chi khí. Bất đắc nhi dụng chi, điềm đạm vi thượng. Thắng nhi bất mĩ. Nhi mĩ chi giả thị lạc sát nhân. Phù lạc sát nhân giả, tắc bất khả đắc chí ư thiên hạ hĩ. Cát sự thượng tả, hung sự thượng hữu. Thiên tướng quân cư tả, thượng tướng quân cư hữu. Ngôn dĩ tang lễ xử chi. Sát nhân chi chúng, dĩ ai bi khấp chi. Chiến thắng dĩ tang lễ xử chi.
----
第三十二章: 道常無名, 樸, 雖小, 天下莫能臣也. 王侯若能守之, 萬物將自賓. 天地相合, 以降甘露, 民莫之令而自均. 始制有名, 名亦既有, 夫亦將知止. 知所止所以不殆. 譬道之在天下, 猶川谷之與江海.	
Chương 32: Đạo thường vô danh, phác. Tuy tiểu, thiên hạ mạc năng thần dã. Hầu vương nhuợc năng thủ chi, vạn vật tương tự tân. Thiên địa tương hợp, dĩ giáng cam lộ. Dân mạc chi lịnh nhi tự quân. Thuỷ chế hữu danh, danh diệc kí hữu, phù diệc tương chi kỉ. Tri kỉ khả dĩ bất đãi. Thí Đạo chi tại thiên hạ, do xuyến cốc chi ư giang hải.
----
第三十三章: 知人者智, 自知者明. 勝人者力, 自勝者强. 知足者富, 强行者有志. 不失其所者久, 死而不亡者壽.	
Chương 33: Tri nhân giả trí; tự tri giả minh. Thắng nhân giả hữu lực; tự thắng giả cường. Tri túc giả phú, cưỡng hành giả hữu chí. Bất thất kì sở giả cửu. Tử nhi bất vong giả thọ.
----
第三十四章: 大道氾兮, 其可左右. 萬物恃之而生而不辭, 功成而不有. 衣養萬物而不主. 常無欲, 可名於小; 萬物歸焉而不主, 可名爲大. 以其終不自爲大, 故能成其大.	
Chương 34: Đại Đạo phiếm hề, kì khả tả hữu. Vạn vật thị chi nhi sinh nhi bất từ. Công thành bất danh hữu. Y dưỡng vạn vật nhi bất vi chủ. Thường vô dục, khả danh vu tiểu. Vạn vật quy yên nhi bất vi chủ. Khả danh vi đại. Dĩ kì chung bất tự vi đại cố năng thành kì đại.
----
第三十五章: 執大象, 天下往. 往而不害, 安平太. 樂與餌, 過客止. 道之出口, 淡乎其無味, 視之不足見, 聽之不足聞, 用之不足既.	
Chương 35: Chấp đại tượng, thiên hạ vãng. Vãng nhi bất hại, an bình thái. Nhạc dữ nhĩ, quá khách chỉ. Đạo chi xuất khẩu, đạm hồ kì vô vị. Thị chi bất túc kiến; thính chi bất túc văn; dụng chi bất túc kí.
----
第三十六章: 將欲歙之, 必固張之. 將欲弱之. 必固强之. 將欲廢之, 必固舉之. 將欲奪之, 必固與之. 是謂微明. 柔弱勝剛强. 魚不可脫於淵, 國之利器不可以示人.	
Chương 36: Tương dục hấp chi, tất cố trương chi. Tương dục nhược chi, tất cố cường chi. Tương dục phế chi, tất cố hưng chi. Tương dục đoạt chi, tất cố dữ chi. Thị vị vi minh. Nhu nhược thắng cương cường. Ngư bất khả thoát ư uyên. Quốc chi lợi khí bất khả dĩ thị nhân.
----
第三十七章: 道常無爲而無不爲, 侯王若能守之, 萬物將自化. 化而欲作, 吾將鎭之以無名之樸. 無名之樸, 夫亦將無欲. 不欲以靜, 天下將自定.	
Chương 37: Đạo thường vô vi, nhi vô bất vi. Hầu vương nhược năng thủ chi, vạn vật tương tự hoá. Hoá nhi dục tác, ngô tương trấn chi dĩ vô danh chi phác. Vô danh chi phác, phù diệc tương vô dục. Bất dục dĩ tĩnh, thiên hạ tương tự định.
----
下經 - 德經 	Hạ Kinh - Đức Kinh
----
第三十八章: 上德不德, 是以有德; 下德不失德, 是以無德. 上德無爲而無以爲; 下德無爲而有以爲. 上仁爲之而無以爲; 上義爲之而有以爲. 上禮爲之而莫之應, 則攘臂而扔之. 故失道而後德, 失德而後仁, 失仁而後義, 失義而後禮. 夫禮者, 忠信之薄, 而亂之首. 前識者道之華, 而愚之始. 是以大丈夫處其厚, 不居其薄, 處其實, 不居其華. 故去彼取此.	
Chương 38: Thượng đức bất đức, thị dĩ hữu đức. Hạ đức bất thất đức, thị dĩ vô đức. Thượng đức vô vi, nhi vô dĩ vi. Hạ đức vi chi nhi hữu dĩ vi. Thượng nhân vi chi nhi vô dĩ vi. ; thượng nghĩa vi chi nhi hữu dĩ vi. Thượng lễ vi chi nhi mạc chi ứng, tắc nhương tý nhi nhưng chi. Cố thất Đạo nhi hậu đức, thất Đức nhi hậu Nhân; thất Nhân nhi hậu Nghĩa; thất Nghĩa nhi hậu Lễ. Phù Lễ giả, trung tín chi bạc, nhi loạn chi thủ. Tiền thức giả Đạo chi hoa nhi ngu chi thuỷ. Thị dĩ đại trượng phu xử kì hậu bất cư kì bạc; xử kì thực bất cư kì hoa. Cố khứ bỉ thủ thử.
----
第三十九章: 昔之得一者: 天得一以清, 地得一以寧, 神得一以靈,　谷得一以盈, 萬物得一以生,　侯王得一以爲天下貞. 其致之. 天無以清將恐裂, 地無以寧將恐廢, 神無以靈將恐歇,　谷無以盈將恐竭, 萬物無以生將恐滅,　侯王無以貴高將恐蹶. 故貴以賤爲本,　高以下爲基. 是以侯王自謂孤,　寡,　不穀. 此非以賤爲本邪?　非歟? 故至譽無譽, 不欲琭琭如玉,　珞珞如石.	
Chương 39: Tích chi đắc Nhất giả: thiên đắc Nhất dĩ thanh; địa đắc Nhất dĩ ninh; thần đắc Nhất dĩ linh; cốc đắc Nhất dĩ doanh; vạn vật đắc Nhất dĩ sinh. Hầu vương đắc Nhất dĩ vi thên hạ trinh. Kì trí chi Nhất dã. Thiên vô dĩ thanh tương khủng liệt; địa vô dĩ ninh tương khủng phế; thần vô dĩ linh tương khủng yết; cốc vô dĩ doanh tương khủng kiệt; vạn vật vô dĩ sinh tương khủng diệt; hầu vương vô quý cao tương khủng quyết. Cố quý dĩ tiện vi bản; cao dĩ hạ vi cơ. Thị dĩ hầu vương tự vị cô quả, bất cốc. Thử kì dĩ tiện vi bản da? Phi hồ? Cố trí sổ dự vô dự. Bất dục lục dục như ngọc. Lạc lạc như thạch.
----
第四十章: 反者道之動, 弱者道之用. 天下萬物生於有, 有生於無.	
Chương 40: Phản giả, Đạo chi động; nhược giả, Đạo chi dụng. Thiên hạ vạn vật sinh ư Hữu; Hữu sinh ư Vô.
----
第四十一章: 上士聞道, 勤而行之; 中士聞道, 若存若亡; 下士聞道, 大笑之. 不笑, 不足以爲道. 故建言有之: 明道若昧, 進道若退, 夷道若纇; 上德若谷, 大白若辱, 廣德若不足, 建德若偷, 質德若渝. 大方無隅, 大器晚成, 大音希聲; 大象無形, 道隱無名. 夫唯道, 善貸且成.	
Chương 41: Thượng sĩ văn Đạo, cần nhi hành chi. Trung sĩ văn Đạo, nhược tồn nhược vong; hạ sĩ văn Đạo, đại tiếu chi. Bất tiếu, bất túc dĩ vi đạo. Cố kiến ngôn hữu chi: Minh Đạo nhược muội; tiến Đạo nhược thoái; di Đạo nhược loại; thượng Đức nhược cốc; đại bạch nhược nhục; quảng Đức nhược bất túc; kiến Đức nhược nhu; chất chân nhược du. Đại phương vô ngung; đại khí vãn thành; đại âm hi thanh; đại tượng vô hình; đạo ẩn vô danh. Phù duy Đạo, thiện thải khả thành.
----
第四十二章: 道生一, 一生二, 二生三, 三生萬物. 萬物負陰而抱陽, 中氣以爲和. 人之所惡, 唯孤, 寡, 不穀. 而王公以爲稱. 故, 物或損之而益, 或益之而損. 人之所敎, 我亦敎之, 梁强者不得其死, 吾將以爲敎父.	
Chương 42: Đạo sinh Nhất; Nhất sinh Nhị; Nhị sinh Tam; Tam sinh vạn vật. Vạn vật phụ âm nhi bão dương, xung khí dĩ vi hợp. Nhân chi sở ố, duy cô, quả, bất cốc, nhi vương công dĩ vi xưng. Cố vật hoặc tổn chi nhi ích; hoặc ích chi nhi tổn. Nhân chi sở giáo, nhã diệc giáo chi: “Cường lương giả bất đắc kì tử.” Ngô tương dĩ vi giáo phụ.
----
第四十三章: 天下之至柔馳騁天下之至堅. 無有入無間. 吾是以知無爲之有益. 不言之敎, 無爲之益, 天下希及之.	
Chương 43: Thiên hạ chi chí nhu, trì sính thiên hạ chi chí kiên, vô hữu nhập vô gián. Ngô thị dĩ tri vô vi chi hữu ích. Bât ngôn chi giáo, vô vi chi ích, thiên hạ hi cập chi.
----
第四十四章: 名與身孰親? 身與貨孰多? 得與亡孰病? 是故甚愛必大費, 多藏必厚亡. 知足不辱, 知止不殆, 可以長久.	
Chương 44: Danh dữ thân, thục thân? Thân dữ hoá, thục đa? Đắc dữ vong thục bệnh? Thị cố thậm ái tất thậm phí; đa tàng tất hậu vong. Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đãi, khả dĩ trường cửu.
----
第四十五章: 大成若缺, 其用不弊; 大盈若沖, 其用不窮; 大直若屈, 大巧若拙, 大辯若訥. 靜勝躁, 寒勝熱, 清靜爲天下正.	
Chương 45: Đại thành nhược khuyết; kì dụng bất tệ. Đại doanh nhược xung, kì dụng bất cùng. Đại trực nhược khuất; đại xảo nhược chuyết; đại biện nhược nột. Tĩnh thắng táo; hàn thắng nhiệt; thanh tĩnh dĩ vi thiên hạ chính.
----
第四十六章: 天下有道, 卻走馬以糞; 天下無道, 戎馬生於郊. 禍莫大於不知足, 咎莫大於欲得. 故知足之足, 常足矣.	
Chương 46: Thiên hạ hữu đạo, khước tẩu mã dĩ phẩn ; thiên hạ vô đạo, nhung mã sinh ư giao. Hoạ mạc đại ư bất tri túc; cữu mạc đại ư dục đắc. Cố tri túc chi túc, thường túc hĩ.
----
第四十七章: 不出戶, 知天下, 不窺牖, 見天道. 其出彌遠, 其知彌少. 是以聖人不行而知, 不見而名, 不爲而成.	
Chương 47: Bất xuất hộ, tri thiên hạ; bất khuy dũ, kiến thiên đạo. Kì xuất di viễn, kì tri di thiểu. Thị dĩ thánh nhân bất hành nhi tri; bất kiến nhi danh; bất vi nhi thành.
----
第四十八章: 爲學日益, 爲道日損. 損之又損, 以至於無爲. 無爲而無不爲. 取天下常以無事, 及其有事, 不足以取天下.	
Chương 48: Vi học nhật ích; vi Đạo nhật tổn. Tổn chi hựu tổn, dĩ chí ư vô vi. Vô vi nhi vô bất vi. Thủ thiên hạ thường dĩ vô sự. Cập kì hữu sự bất túc dĩ thủ thiên hạ.
----
第四十九章: 聖人無常心, 以百姓心爲心. 善者吾善之, 不善者吾亦善之, 德善. 信者吾信之, 不信者吾亦信之, 德信. 聖人在天下, 歙歙焉, 爲天下, 渾其心. 百姓皆注其耳目, 聖人皆孩之.	
Chương 49: Thánh nhân vô thường tâm, dĩ bách tính tâm vi tâm. Thiện giả, ngô thiện chi; bất thiện giả, ngô diệc thiện chi, đắc thiện hĩ. Tín giả, ngô tín chi; bất tín giả, ngô diệc tín chi, đắc tín hĩ. Thánh nhân tại thiên hạ, hấp hấp vị thiên hạ hồn kì tâm. Bách tính giai chú kì nhĩ mục, thánh nhân giai hài chi.
----
第五十章: 出生入死, 生之徒十有三, 死之徒十有三, 人之生, 動之死地, 亦十有三. 夫何故? 以其生生之厚. 蓋聞善攝生者, 陸行不遇兕虎, 入軍不被兵甲. 兕無所投其角, 虎無所措其爪, 兵無所容其刃. 夫何故? 以其無死地.	
Chương 50: Xuất sinh nhập tử. Sinh chi đồ thập hữu tam; tử chi đồ thập hữu tam. Nhân chi sinh, động chi tử địa diệc thập hữu tam. Phù hà cố? Dĩ kì sinh sinh chi hậu. Cái văn thiện nhiếp sinh giả, lăng hành bất ngộ tỳ hổ; nhập quân bất bị giáp binh. Tỳ vô sở đầu kì giác; hổ vô sở thấu kì trảo; binh vô sở dung kì nhẫn. Phù hà cố? Dĩ kì vô tử địa.
----
第五十一章: 道生之, 德畜之, 物形之, 勢成之. 是以萬物莫不尊道而貴德. 道之尊, 德之貴, 夫莫之命而常自然. 故道生之, 德畜之, 長之, 育之, 亭之, 毒之, 養之, 覆之. 生而不有, 爲而不恃, 長而不宰. 是謂玄德.	
Chương 51: Đạo sinh chi, Đức súc chi, vật hình chi, thế thành chi. Thị dĩ vạn vật mạc bất tôn Đạo nhi quý Đức. Đạo chi tôn, Đức chi quý, phù mạc chi mệnh nhi thường tự nhiên. Cố Đạo sinh chi, Đức súc chi, truởng chi, dục chi, dưỡng chi, đình chi, độc chi, dưỡng nhi phúc chi. Sinh nhi bất hữu; vi nhi bất thị; trưởng nhi bất tể. Thị vị Huyền Đức.
----
第五十二章: 天下有始, 以爲天下母. 既得其母. 以知其子, 既知其子, 復守其母, 沒身不殆. 塞其兌, 閉其門, 終身不勤. 開其兌, 濟其事, 終身不救. 見小曰明, 守柔曰强. 用其光, 復歸其明, 無遺身殃. 是爲習常.	
Chương 52: Thiên hạ hữu thuỷ, dĩ vi thiên hạ mẫu. Kí đắc kì mẫu, dĩ tri kì tử. Kí tri kì tử, phục thủ kì mẫu. Một thân bất đãi. Tắc kì đoài, bế kì môn, chung thân bất cần. Khai kì đoài, tế kì sự, chung thân bất cứu. Kiến tiểu viết minh; thủ nhu viết cường. Dụng kì quang, phục quy kì minh. Vô dĩ thân ương, thị vị tập thường.
----
第五十三章: 使我介然有知, 行於大道, 惟施是畏. 大道甚夷而民好徑. 朝甚除, 田甚蕪, 倉甚虚; 服文綵, 帶利劍, 厭飮食, 財貨有餘, 是謂盗夸, 非道也哉!	
Chương 53: Sử ngã giới nhiên hữu tri, hành ư đại đạo, duy thuỷ thị uý. Đại đạo thậm di, nhi dân hiếu kính. Triều thậm trừ, điền thậm vu, thương thậm hư, phục văn thái, đái lợi kiếm, yếm ẩm thực, tài hoá hữu dư. Thị vị đạo khoa. Phi Đạo dã tai?
----
第五十四章: 善建者不抜, 善抱者不脫. 子孫以祭祀不輟. 修之於身, 其德乃眞; 修之於家, 其德乃餘; 修之於鄕, 其德乃長; 修之於邦, 其德乃豊; 修之於天下, 其德乃普. 故以身觀身, 以家觀家, 以鄕觀鄕, 以邦觀邦, 以天下觀天下. 吾何以知天下然哉? 以此.	
Chương 54: Thiện kiến giả bất bạt; thiện bảo giả bất thoát. Tử tôn dĩ tế tự bất chuyết. Tu chi ư thân, kì đức nãi chân. Tu chi ư gia, kì đức nãi dư. Tu chi ư hương, kì đức nãi trường. Tu chi ư quốc, kì đức nãi phong. Tu chi ư thiên hạ, kì đức nãi phổ. Cố dĩ thân quan thân, dĩ gia quan gia, dĩ hương quan hương, dĩ quốc quan quốc, dĩ thiên hạ quan thiên hạ. Ngô hà dĩ tri thiên hạ nhiên tai? Dĩ thử.
----
第五十五章: 含德之厚, 比於赤子. 毒蟲不螫, 猛獸不據, 攫鳥不搏. 骨弱, 筋柔而握固,  未知牝牡之合而朘作, 精之至也. 終日號而不嗄, 和之至也. 知和曰常, 知常曰明. 益生曰祥.　心使氣曰强. 物壯則老,　是謂不道,　不道早已.	
Chương 55: Hàm đức chi hậu, tỷ ư xích tử. Độc trùng bất thích, mãnh thú bất cứ; quắc điểu bất bác. Cốt nhược, cân nhu nhi ác cố; vị tri tẫn mẫu chi hợp nhi thuyên tác tinh chi chí dã. Chung nhật hào nhi bất sá, hoà chi chí dã. Tri hoà viết thường, tri thường viết minh; ích sinh viết tường; tâm sử khí viết cường. Vật tráng tắc lão, vị chi bất Đạo. Bất Đạo tảo dĩ.
----
第五十六章: 知者不言, 言者不知. 塞其兌, 閉其門, 挫其銳, 解其紛, 和其光，同其塵. 是謂玄同. 故不可得而親; 不可得而疏; 不可得而利; 不可得而害; 不可得而貴; 不可得而賤. 故爲天下貴.	
Chương 56: Tri giả bất ngôn; ngôn giả bất tri. Tắc kì đoài, bế kì môn, toả kì nhuệ, giải kì phân, hoà kì quang, đồng kì trần. Thị vị huyền đồng. Cố bất khả đắc nhi thân; bất khả đắc nhi sơ; bất khả đắc nhi lợi; bất khả đắc nhi hại; bất khả đắc nhi quý; bất khả đắc nhi tiện. Cố vi thiên hạ quý.
----
第五十七章: 以正治國, 以奇用兵, 以無事取天下. 吾何以知其然哉? 以此: 天下多忌諱而民彌貧; 朝多利器, 國家滋昏; 人多伎巧, 奇物滋起; 法令滋彰, 盜賊多有. 故聖人云: 我無爲而民自化, 我好靜而民自正, 我無事而民自富, 我無欲而民自樸.	
Chương 57: Dĩ chính trị quốc; dĩ kì dụng binh; dĩ vô sự thủ thiên hạ. Ngô hà dĩ tri kì nhiên tai? Dĩ thử: Thiên hạ đa kị huý, nhi dân di bần; dân đa lợi khí, quốc gia tư hôn; nhân đa kỹ xảo; kì vật tự khởi; pháp lệnh tư chương, đạo tặc đa hữu. Cố thánh nhân vân: Ngã vô vi nhi dân tự hoá; ngã hiếu tĩnh nhi dân tự chính; ngã vô sự nhi dân tự phú; ngã vô dục nhi dân tự phác.
----
第五十八章: 其政悶悶, 其民醇醇; 其政察察, 其民缺缺. 禍兮福之所倚, 福兮禍之所伏. 孰知其極? 其無正. 正復爲奇, 善復爲妖. 人之迷, 其日故久. 是以聖人方而不割, 廉而不劌, 直而不肆, 光而不耀.	
Chương 58: Kì chính muộn muộn, kì dân thuần thuần. Kì chính sát sát, kì dân khuyết khuyết. Hoạ hề phúc chi sở ỷ; phúc hề hoạ chi sở phục. Thục tri kì cực? Kì vô chính. Chính phục vi kì; thiện phục vi yêu. Nhân chi mê, kì nhật cố cửu. Thị dĩ thánh nhân, phương nhi bất cát; liêm nhi bất quế; trực nhi bất tứ; quang nhi bất diệu.
----
第五十九章: 治人, 事天莫若嗇. 夫唯嗇, 是以 早服, 早服, 謂之重積德; 重積德則無不克, 無 不克則莫知其極; 莫知其極, 可以有國; 有國之母, 可以長久, 是謂深根固柢, 長生久視之道.	
Chương 59: Trị nhân, sự thiên mạc nhược sắc. Phù duy sắc thị vị tảo phục tảo phục, vị chi trọng tích đức; trọng tích đức tắc vô bất khắc. Vô bất khắc, tắc mạc tri kì cực. Mạc chi kì cực, khả dĩ hữu quốc. Hữu quốc chi mẫu, khả dĩ trường cửu. Thị vị thâm căn cố đế, trường sinh cửu thị chi đạo.
----
第六十章: 治大國若烹小鮮. 以道蒞天下, 其鬼不神. 非其鬼不神, 其神不傷人. 非其神不傷人, 聖人亦不傷人. 夫兩不相傷, 故德交歸焉.	
Chương 60: Trị đại quốc nhược phanh tiểu tiên. Dĩ đạo lị thiên hạ, kì quỷ bất thần. Phi kì quỷ bất thần, kì thần bất thương nhân. Phi kì thần bất thương nhân, thánh nhân diệc bất thương nhân. Phù lưỡng bất tương thương, cố đức giao quy yên.
----
第六十一章: 大國者下流, 天下之交, 天下之牝. 牝常以靜勝牡, 以靜爲下. 故大國以下小國則取小國; 小國以下大國則取大國. 故或下以取; 或下而取. 大國不過欲兼畜人, 小國不過欲入事人. 夫兩者各得所欲, 大者宜爲下.	
Chương 61: Đại quốc giả hạ lưu, thiên hạ chi giao, thiên hạ chi tẫn. Tẫn thường dĩ tĩnh thắng mẫu dĩ kì tĩnh vi hạ. Cố đại quốc dĩ hạ tiểu quốc tắc thủ tiểu quốc; tiểu quốc dĩ hạ đại quốc tắc thủ đại quốc. Cố hoặc hạ dĩ thủ; hoặc hạ nhi thủ. Đại quốc bất quá dục kiêm súc nhân; tiểu quốc bất quá dục nhập sự nhân. Phù lưỡng giả các đăc kì sở dục. Đại giả, nghi vi hạ.
----
第六十二章: 道者萬物之奧, 善人之寶, 不善人之所保. 美言可以示尊, 美行可以加人. 人之不善, 何棄之有? 故立天子, 置三公,  雖有拱璧, 以先駟馬, 不如坐進此道. 古之所以貴此道者何? 不曰: 求以得, 有罪以免邪? 故爲天下貴.	
Chương 62: Đạo giả, vạn vật chi áo, thiện nhân chi bửu, bất thiện nhân chi sở bảo. Thiện ngôn khả dĩ thị tôn; mĩ hành khả dĩ gia nhân. Nhân chi bất thiện hà khí chi hữu? Cố lập thiên tử, trí tam công, tuy hữu củng bích, dĩ tiên tứ mã, bất như toạ tiến thử đạo. Cổ chi sở dĩ quý thử đạo giả hà? Bất viết cầu dĩ đắc, hữu tội dĩ miễn da? Cố vi thiên hạ quý dã.
----
第六十三章: 爲無爲, 事無事, 味無味. 大小多少, 報怨以徳. 圖難於其易, 爲大於其細. 天下難事必作於易, 天下大事必作於細. 是以聖人終不爲大, 故能成其大. 夫輕諾必寡信, 多易必多難. 是以聖人猶難之, 故終無難矣.	
Chương 63: Vi vô vi; sự vô sự; vị vô vị. Đại tiểu, đa thiểu. Báo oán dĩ đức. Đồ nan ư kì di; vi đại ư kì tế. Thiên hạ nan sự, tất tác ư dị; thiên hạ đại sự, tất tác ư tế. Thị dĩ thánh nhân, chung bất vi đại, cố năng thành kì đại. Phù khinh nặc, tất quả tín; đa dị tất đa nan. Thị dĩ thánh nhân do nân chi, cố chung vô nan dĩ.
----
第六十四章: 其安易持, 其未兆易謀, 其脆易泮, 其微易散. 爲之於未有, 治之於未亂. 合抱之木, 生於毫末. 九層之臺, 起於累土; 千里之行, 始於足下. 爲者敗之, 執者失之. 是以聖人無爲故無敗, 無執故無失. 民之從事, 常於幾成而敗之. 愼終如始, 則無敗事. 是以聖人欲不欲, 不貴難得之貨, 學不學, 復眾人之所過, 以輔萬物之自然而不敢爲.	
Chương 64: Kì an dị trì; kì vị triệu dị mưu; kì thuý dị phán; kì vi dị tán. Vi chi ư vị hữu; trị chi ư vị loạn. Hợp bao chi mộc, sinh ư hào mạt. Cửu tằng chi đài khởi ư luỹ thổ; thiên lí chi hành, thuỷ ư túc hạ. Vi giả bại chi; chấp giả thất chi. Thị dĩ thánh nhân vô vi cấp vô bại; vô chấp cố vô thất. Dân chi tòng sự thường ư cơ thành nhi bại chi. Thận chung như thuỷ, tức vô bại sự. Thị dĩ thánh nhân dục bất dục; bất quý nan đắc chi hoá; học bất học; phục chúng nhân chi sở quá. Dĩ phụ vạn vật chi tự nhiên, nhi bất cảm vi.
----
第六十五章: 古之善爲道者, 非以明民, 將以愚之. 民之難治, 以其智多. 故以智治國, 國之賊, 不以智治國, 國之福. 知此兩者, 亦稽式. 常知稽式, 是謂玄徳. 玄徳深矣, 遠矣, 與物反矣! 然後乃至大順.	
Chương 65: Cổ chi thiện vi Đạo giả, phi dĩ minh dân, tương dĩ ngu chi. Dân chi nan trị dĩ kì trí đa. Cố dĩ trí trị quốc, quốc chi tặc; bât dĩ trí trị quốc, quốc chi phúc. Trì thử lưỡng giả diệc kê thức. Thường tri kê thức thị vị huyền đức. Huyền đức thâm hĩ, viễn hĩ; dữ vật phản hĩ, nhiên hậu nãi chí đại thuận.
----
第六十六章: 江海所以能爲百谷王者, 以其善下之, 故能爲百谷王. 是以聖人欲上民, 必以言下之; 欲先民, 必以身後之. 是以聖人處上而民不重; 處前而民不害. 是以天下樂推而不厭. 以其不爭, 故天下莫能與之爭.	
Chương 66: Giang hải sở dĩ năng vi bách cốc vương giả, dĩ kì thiện hạ chi, cố năng vi bách cốc vương. Thị dĩ dục thượng dân, tất dĩ ngôn hạ chi; dục tiên dân tất dĩ thân hậu chi. Thị dĩ thánh nhân xử thượng nhi dân bất trọng; xử tiền nhi dân bất hại. Thị dĩ thiên hạ lạc thôi nhi bất yếm. Dĩ kì bất tranh cố thiên hạ mạc năng dữ chi tranh.
----
第六十七章: 天下皆謂我道大, 似不肖. 夫惟大, 故似不肖. 若肖, 久矣其細也夫. 我有三寶, 持而保之: 一日慈, 二日儉, 三日不敢爲天下先. 慈故能勇, 儉故能廣, 不敢爲天下先, 故能成器長. 今舎慈且勇, 舎儉且廣, 舎後且先, 死矣! 夫慈, 以戰則勝, 以守則固. 天將救之, 以慈衛之.	
Chương 67: Thiên hạ giai vị ngã đạo đại, tự bất tiếu. Phù duy đại, cố tự bất tiếu. Nhược tiếu, cửu hỹ kì tế dã phù! Ngã hữu tam bửu, trì nhi bảo chi: nhất viết từ; nhị viết kiệm; tam viết bất cảm vi thiên hạ tiên. Từ cố năng dũng; kiệm cố năng quảng; bất cảm vi thiên hạ tiên, cố năng thành khí trưởng. Kim xá từ thả dũng, xá kiệm thả quảng, xá hậu thả tiên, tử hỹ. Phù từ dĩ chiến tắc thắng, dĩ thủ tắc cố; thiên tương cứu chi, dĩ từ vệ chi.
----
第六十八章: 善爲士者不武, 善戰者不怒, 善勝敵者不與, 善用人者爲之下. 是謂不爭之徳, 是謂用人之力, 是謂配天古之極.	
Chương 68: Thiện vi sĩ giả, bất vũ; thiện chiến giả, bất nộ; thiện thắng địch giả, bất dữ. Thiện dụng nhân giả vi chi hạ. Thị vị bất tranh chi đức; thị vị dụng nhân chi lực; thị vị phối thiên cổ chi cực.
----
第六十九章: 用兵有言: 吾不敢爲主而爲客, 不敢進寸而退尺. 是謂行無行, 攘無臂, 扔無敵, 執無兵. 禍莫大於輕敵, 輕敵幾喪吾寶. 故抗兵相加, 哀者勝矣.	
Chương 69: Dụng binh hữu ngôn: “Ngô bất cảm vi chủ nhi vi khách; bất cảm tiến thốn nhi thối xích.” Thị vị hành vô hành, nhương vô tý, nhung vô địch, chấp vô binh. Hoạ mạc đai ư khinh địch; khinh địch cơ táng ngô bảo. Cố kháng binh tương gia, ai giả thắng hĩ.
----
第七十章: 吾言甚易知, 甚易行. 天下莫能知, 莫能行. 言有宗, 事有君. 夫唯無知, 是以不知我. 知我者希, 則我者貴. 是以聖人被褐懐玉.	
Chương 70: Ngô ngôn thậm dị tri, thậm dị hành, thiên hạ mạc năng tri, mạc năng hành. Ngôn hữu tông, sự hữu quân. Phù duy vô tri, thị dĩ bất ngã tri. Tri ngã giả hi, tắc ngã quý hĩ. Thị dĩ thánh nhân bị hạt, hoài ngọc.
----
第七十一章: 知不知上; 不知知病. 聖人不病, 以其病病. 夫唯病病, 是以不病.	
Chương 71: Tri bất tri thượng; bất tri tri bệnh. Thánh nhân bất bệnh, dĩ kì bệnh bệnh. Phù duy bệnh bệnh, thị dĩ bất bệnh.
----
第七十二章: 民之不畏威則大威至. 無狎其所居, 無厭其所生. 夫唯不厭, 是以不厭. 是以聖人自知不自見: 自愛不自貴. 故去彼取此.	
Chương 72: Dân bất uý uy, tắc đại uy chí. Vô hiệp kì sở cư; vô yếm kì sở sinh. Phù duy bất yếm, thị dĩ bất yếm. Thị dĩ thánh nhân tự tri bất tự hiện; tự ái bất tự quý. Cố khử bỉ, thủ thử.
----
第七十三章: 勇於敢則殺, 勇於不敢則活. 此兩者或利, 或害, 天之所惡, 孰知其故? 是以聖人猶難之. 天之道不爭而善勝, 不言而善應, 不召而自來, 繟然而善謀. 天網恢恢, 疏而不失.	
Chương 73: Dũng vu cảm tắc sát; dũng vu bất cảm tắc hoạt. Thử lưỡng giả hoặc lợi, hoặc hại. Thiên chi sở ố, thục tri kì cố? Thị dĩ thánh nhân do nan chi. Thiên chi đạo bất tranh nhi thiện thắng; bất ngôn nhi thiện ứng; bất triệu nhi tự lai; thiền nhiên nhi thiện mưu. Thiên võng khôi khôi, sơ nhi bất lậu.
----
第七十四章: 民不畏死, 奈何以死懼之? 若使民常畏死而爲奇者, 吾得執而殺之, 執敢? 常有司殺者殺. 夫代司殺者殺, 是謂代大匠斵. 夫代大匠斵者, 希有不傷其手矣.	
Chương 74: Dân bất uý tử, nãi hà dĩ tử cụ chi? Nhược sử dân thường uý tử nhi vi kì giả, ngô đắc chấp nhi sát chi, thục cảm? Thường hữu tư sát giả sát. Phù đại tư sát giả sát thị vị đại đại tượng trác. Phù đại đại tượng trác giả, hi hữu bất thương kì thủ hĩ.
----
第七十五章: 民之饑, 以其上食稅之多, 是以饑. 民之難治, 以其上之有爲, 是以難治. 民之輕死, 以其上求生之厚, 是以輕死. 夫唯無以生爲者, 是賢於貴生.	
Chương 75: Dân chi cơ, dĩ kì thượng thực thuế chi đa, hữu chi cơ. Dân chi nan trị, dĩ kì thượng chi hữu vi, thị dĩ nan trị. Dân chi khinh tử dĩ kì cầu sinh chi hậu, thị dĩ khinh tử. Phù duy vô dĩ sinh vi giả, thị hiền ư quý sinh.
----
第七十六章: 人之生也柔弱, 其死也堅强. 萬物草木之生也柔脆, 其死也枯稿. 故堅强者, 死之徒; 柔弱者, 生之徒. 是以兵强則不勝, 木强則兵. 故堅强處下, 柔弱處上.	
Chương 76: Nhân chi sinh dã nhu nhược, kì tử dã kiên cường. Vạn vật thảo mộc chi sinh dã nhu thuý, kì tử dã khô cảo. Cố kiên cường giả, tử chi đồ; nhu nhược giả, sinh chi đồ. Thị dĩ binh cường tắc bất thắng; mộc cường tắc chiết. Cố kiên cường xử hạ; nhu nhược xử thượng.
----
第七十七章: 天之道其猶張弓與? 高者抑之, 下者擧之. 有餘者損之, 不足者補之. 天之道損有餘而補不足; 人之道則不然, 損不足以奉有餘. 孰能有餘以奉天下? 唯有道者. 是以聖人爲而不侍, 功成而不處. 其不欲見賢.	
Chương 77: Thiên chi đạo kì do trương cung dư? Cao giả ức chi, hạ giả cử chi; hữu dư giả tổn chi; bất túc giả bổ chi. Thiên chi đạo tổn hữu dư nhi bổ bất túc. Nhân chi đạo tắc bất nhiên: tổn bất túc dĩ phụng hữu dư. Thục năng hữu dư dĩ phụng thiên hạ? Duy hữu đạo giả. Thị dĩ thánh nhân, vi nhi bất thị; công thành nhi bất xử, kì bất dục hiện hiền.
----
第七十八章: 天下莫柔弱於水, 而攻堅强者莫之能勝, 以其無以易之. 弱之勝强, 柔之勝剛, 天下莫不知, 莫能行. 是以聖人云: 受國之垢, 是謂社稜主, 受國不祥, 是謂天下王. 正言若反.	
Chương 78: Thiên hạ nhu nhược mạc quá ư thuỷ. Nhi công kiên cường giả, mạc chi năng thắng, kì vô dĩ dịch chi. Nhu thắng cương; nhược thắng cường, thiên hạ mạc năng tri, mạc năng hành. Thị dĩ thánh nhân vân: “Thụ quốc chi cấu thị vi xã tắc chủ, thụ quốc bất tường, thị vi thiên hạ vương. Chính ngôn nhược phản.”
----
第七十九章: 和大怨, 必有餘怨, 安可以爲善? 是以聖人執左契, 而不責於人. 有徳司契, 無徳司徹. 天道無親,常與善人.	
Chương 79: Hoà đại oán, tất hữu dư oán. An khả dĩ vi thiện? Thị dĩ thánh nhân, chấp tả khế nhi bất trách ư nhân. Hữu đức tư khế; vô đức tư triệt. Thiên đạo vô thân, thượng dữ thiện thân.
----
第八十章: 小國寡民, 使有什伯之器而不用, 使民重死而不遠徒. 雖有舟輿, 無所乘之; 雖有甲兵, 無所陳之. 使人復結繩而用之. 甘其食, 美其服, 安其居, 樂其俗. 鄰國相望, 雞犬之聲相聞, 民至老死不相往來.	
Chương 80: Tiểu quốc, quả dân. Sử hữu thập bách chi khí nhi bất dụng. Sử dân trọng tử nhi bất viễn tỉ. Tuy hữu chu, dư, vô sở thừa chi; tuy hữu giáp binh, vô sở trần chi. Sử dân phục kiết thằng nhi dụng chi. Cam kì thực, mĩ kì phục; an kì cư; lạc kì tục. Lân quốc tương vọng; kê khuyển chi thanh tương văn. Dân chí lão tử bất tương vãng lai.
----
第八十一章: 信言不美, 美言不信. 善者不辯, 辯者不善. 知者不博, 博者不知. 聖人不積, 既以爲人已餘有, 既以與人已愈多. 天之道, 利而不害. 聖人之道, 爲而不爭.	
Chương 81: Tín ngôn bất mĩ; mĩ ngôn bất tín. Thiện giả bất biện; biện giả bất thiện. Trí giả bất bác; bác giả bất trí. Thánh nhân bất tích. Kí dĩ vi nhân kỉ dũ hữu, kí dĩ dữ nhân kỉ dụ đa. Thiên chi đạo, lợi nhi bất hại. Thánh nhân chi đạo, vi nhi bất tranh.
----
==李白独坐径庭山==
獨坐敬亭山  Độc toạ Kính Đình sơnNgồi một mình ở núi Kính Đình眾鳥高飛盡，Chúng điểu cao phi tận,Bầy chim bay đi hết,
孤雲獨去閒。Cô vân độc khứ nhàn.Đám mây lẻ một mình lững lờ.
相看兩不厭，Tương khan lưỡng bất yếm,Nhìn nhau mãi không chán,
只有敬亭山。Chỉ hữu Kính Đình san (sơn).Chỉ có núi Kính Đình.
==论语学而==
第一篇  Thiên thứ nhất学 而 Học nhi1.1子曰: 学而时习之,不亦悅乎？有朋自远方来,不亦乐乎?人不知 而不愠,不亦君子乎 ?Tử viết: Học nhi thời tập chi, bất diệc duyệt hồ ?Hữu bằng tự viễn phương lai, bất diệc lạc hồ ?Nhân bất tri nhi bất uấn, bất diệc quân tử hồ ?Khổng tử nói: Học thì phải luyện tập, chẳng vui lắm sao ?Có bạn hữu nơi xa đến thăm, chẳng mừng lắm sao?Người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ, thế chẳng phải người quân tử ư ?1.2 有子曰:"其为人也孝悌, 而好犯上者,鲜矣; 不好犯上,而好作乱者,未之有也。君子务本,本立而道生。孝悌也者, 其为仁之本与？"Hữu tử viết: Kỳ vi nhân dã hiếu đễ, nhi hiếu phạm thượng giả, tiển hĩ; bất hiếu phạm thượng, nhi hiếu tác loạn giả, vị chi hữu dã. Quân tử vụ bản, bản lập nhi đạo sinh. Hiếu đễ dã giả, kỳ vi nhân chi bản dữ !Hữu tử nói: Người biết hiếu thuận với cha mẹ, kính trọng người lớn tuổi hơn mà lại thích cãi cọ xung đột mạo phạm cấp trên là hiếm có; Người không thích mạo phạm cấp trên mà lại thích làm loạn là không có. Quân tử chuyên tâm lo cái gốc tu thân thì đạo lập thân tự nhiên phát sinh. Hiếu và đễ là cái gốc của đạo Nhân.1.3 子曰：巧言,令色，鲜矣仁。 Tử viết:  Xảo ngôn, lệnh sắc, tiển hĩ nhân.Khổng tử nói: Người ưa dùng lời nói khéo hay, làm vẻ mặt hiền lành, như vậy chưa hẳn là người có lòng nhân.1.4 曾子曰: 吾日三省吾身。为人谋而不忠乎？与朋友交而不信乎？传,不习乎? Tăng tử viết: Ngô nhật tam tỉnh ngô thân. Vị nhân mưu nhi bất trung hồ? Dữ bằng hữu giao nhi bất tín hồ ? Truyền, bất tập hồ ?Tăng tử nói: Tôi mỗi ngày xét mình ba điều. Mưu việc cho người khác thành tâm chưa ? Kết giao bạn bè đã giữ chữ tín chưa ? Kiến thức thầy truyền dạy, đã luyện tập chưa ?  1.5 子曰:道千乘之国,敬事而信,节用而爱人,使民以时 Tử viết: Đạo thiên thừa chi quốc, kính sự nhi tín, tiết dụng nhi, ái nhân, sử dân dĩ thời.Khổng tử nói: Lãnh đạo quốc gia có nghìn cỗ xe, phải giữ điều tín mọi việc, tiết kiệm chi tiêu, yêu mến dân, sử dụng sức dân theo thời gian thích hợp1.6 子曰: 弟子,入则孝, 出则悌，谨而信，汎爱众而亲仁，行有餘力,则以学文 Tử viết: Đệ tử, nhập tắc hiếu, xuất tắc đễ, cẩn nhi tín, phiếm ái chúng nhi thân nhân, hành hữu dư lực, tắc dĩ học văn.Khổng tử nói: Này trò, ở nhà phải hiếu thuận với cha mẹ, ra ngoài tôn kính người hơn tuổi, cẩn thận giữ điều tín, gần gũi thân cận với người nhân đức, được như vậy mà còn dư sức thì học tập tri thức nữa.1.7 子夏曰: 贤贤易色；事父母能竭其力；事君,能致其身；与朋友交,言而有信。虽曰未学, 吾必謂之学矣. Tử Hạ viết: Hiền hiền dịch sắc; sự phụ mẫu năng kiệt kỳ lực; sự quân, năng trí kỳ thân; dữ bằng hữu giao ngôn nhi hữu tín. Tuy viết vị học, ngô tất vị chi học hĩ.Tử Hạ nói: Tôn trọng hiền tài hơn nữ sắc; đối đãi với cha mẹ tận lực; thờ vua liều chết quên thân, giao lưu bạn hữu nói lời tin cậy. Người như vậy tuy không đi học, ta coi là người có học.1.8 子曰: 君子，不重则不威；学则不固。主忠信。无友不如己者；过则勿惮改 Tử viết: Quân tử, bất trọng tắc bất uy, học tắc bất cố. Chủ ‎‎trung tín. Vô hữu bất như kỷ giả; Quá tắc vật đạn cải.Khổng tử nói: Quân tử thiếu thái độ trang trọng thì không uy nghiêm; học cũng không củng cố được kết quả. Quân tử lấy chữ tín và trung làm chủ. Không kết bạn với người không giống mình. Có sai lầm không ngại sửa chữa.1.9 曾子曰：慎终追远，民德归厚矣 。 Tăng tử viết: Thận chung truy viễn, dân đức quy hậu hĩ.Tăng tử nói: Cẩn thận lo tang lễ cha mẹ, thường tưởng nhớ tổ tiên xưa, dân chúng cảm đức mà theo về.
https://nguvandhag.wordpress.com/2011/11/23/lu%E1%BA%ADn-ng%E1%BB%AF-kh%E1%BB%95ng-t%E1%BB%AD/
1.      学而 Học nhi第一篇thiên 1
16 bài
1.1
子曰: 学而时习之,不亦悅乎？
有朋自远方来,不亦乐乎?
人不知 而不愠,不亦君子乎 ?
Tử viết: Học nhi thời tập chi, bất diệc duyệt hồ ?
Hữu bằng tự viễn phương lai, bất diệc lạc hồ ?
Nhân bất tri nhi bất uấn, bất diệc quân tử hồ ?
Khổng tử nói: Học thì phải luyện tập, chẳng vui lắm sao ?
Có bạn hữu nơi xa đến thăm, chẳng mừng lắm sao?
Người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ, thế chẳng phải người quân tử ư ?
(Lời bàn: Bài học đầu tiên, Khổng tử nói về niềm vui “học và hành”, niềm vui đón “bạn phương xa” và…nhắc đừng buồn khi có người hiểu lầm ta)
1.2
有子曰:“其为人也孝悌, 而好犯上者,鲜矣; 不好犯上,而好作乱者,未之有也。君子务本,本立而道生。孝悌也者, 其为仁之本与？”
Hữu tử viết: Kỳ vi nhân dã hiếu đễ, nhi hiếu phạm thượng giả, tiển hĩ; bất hiếu phạm thượng, nhi hiếu tác loạn giả, vị chi hữu dã. Quân tử vụ bản, bản lập nhi đạo sinh. Hiếu đễ dã giả, kỳ vi nhân chi bản dữ !
Hữu tử nói: Người biết hiếu thuận với cha mẹ, kính trọng người lớn tuổi hơn mà lại thích cãi cọ xung đột mạo phạm cấp trên là hiếm có; Người không thích mạo phạm cấp trên mà lại thích làm loạn là không có. Quân tử chuyên tâm lo cái gốc tu thân thì đạo lập thân tự nhiên phát sinh. Hiếu và đễ là cái gốc của đạo Nhân.
(Chú thích: Hữu tử tức Hữu Nhược, tự Tử Hữu người nước Lỗ, là học trò Khổng tử. Hiếu: hiếu thảo với cha mẹ, đễ : tôn trọng anh, chị, các bề trên)
1.3
子曰：巧言,令色，鲜矣仁。
Tử viết:  Xảo ngôn, lệnh sắc, tiển hĩ nhân.
Khổng tử nói: Người ưa dùng lời nói khéo hay, làm vẻ mặt hiền lành, như vậy chưa hẳn là người có lòng nhân.
(Chú thích: Chữ “lệnh sắc” nghĩa là “làm ra vẻ mặt theo ý muốn”,  “giả bộ”, thay vì vẻ mặt thể hiện tự nhiên tâm trạng bên trong. Theo mạch câu văn, tạm dịch là “làm vẻ mặt hiền lành”).
1.4
曾子曰: 吾日三省吾身。为人谋而不忠乎？与朋友交而不信乎？传,不习乎?
Tăng tử viết: Ngô nhật tam tỉnh ngô thân. Vị nhân mưu nhi bất trung hồ? Dữ bằng hữu giao nhi bất tín hồ ? Truyền, bất tập hồ ?
Tăng tử nói: Tôi mỗi ngày xét mình ba điều. Mưu việc cho người khác thành tâm chưa ? Kết giao bạn bè đã giữ chữ tín chưa ? Kiến thức thầy truyền dạy, đã luyện tập chưa ?  
(Chú thích: Tăng tử tức Tăng Sâm, học trò giogỉ của Khổng tử, sau này viết ra sách “Đại học”.
Phần cuối có người dịch là: Kiến thức ta sắp đi truyền dạy, đã luyện tập chưa? )1.5
子曰:道千乘之国,敬事而信,节用而爱人,使民以时Tử viết: Đạo thiên thừa chi quốc, kính sự nhi tín, tiết dụng nhi, ái nhân, sử dân dĩ thời.
Khổng tử nói: Lãnh đạo quốc gia có nghìn cỗ xe, phải giữ điều tín mọi việc, tiết kiệm chi tiêu, yêu mến dân, sử dụng sức dân theo thời gian thích hợp
(Chú thích: Vua quan sử dụng sức dân cần phải nghĩ tới mùa vụ, tránh sai khiến tùy tiện khiến nông dân lỡ thời vụ).
1.6
子曰: 弟子,入则孝, 出则悌，谨而信，汎爱众而亲仁，行有餘力,则以学文Tử viết: Đệ tử, nhập tắc hiếu, xuất tắc đễ, cẩn nhi tín, phiếm ái chúng nhi thân nhân, hành hữu dư lực, tắc dĩ học văn.
Khổng tử nói: Này trò, ở nhà phải hiếu thuận với cha mẹ, ra ngoài tôn kính người hơn tuổi, cẩn thận giữ điều tín, gần gũi thân cận với người nhân đức, được như vậy mà còn dư sức thì học tập tri thức nữa.
1.7
子夏曰: 贤贤易色；事父母能竭其力；事君,能致其身；与朋友交,言而有信。虽曰未学, 吾必謂之学矣.
Tử Hạ viết: Hiền hiền dịch sắc; sự phụ mẫu năng kiệt kỳ lực; sự quân, năng trí kỳ thân; dữ bằng hữu giao ngôn nhi hữu tín. Tuy viết vị học, ngô tất vị chi học hĩ.
Tử Hạ nói: Tôn trọng hiền tài hơn nữ sắc; đối đãi với cha mẹ tận lực; thờ vua liều chết quên thân, giao lưu bạn hữu nói lời tin cậy. Người như vậy tuy không đi học, ta coi là người có học.
(Chú thích: Tử Hạ là học trò của Khổng tử. Người có học (trí thức), là người có bốn phẩm chất trên, không cần bằng cấp học vị)
1.8
子曰: 君子，不重则不威；学则不固。主忠信。无友不如己者；过则勿惮改
Tử viết: Quân tử, bất trọng tắc bất uy, học tắc bất cố. Chủ ‎‎trung tín. Vô hữu bất như kỷ giả; Quá tắc vật đạn cải.
Khổng tử nói: Quân tử thiếu thái độ trang trọng thì không uy nghiêm; học cũng không củng cố được kết quả. Quân tử lấy chữ tín và trung làm chủ. Không kết bạn với người không giống mình. Có sai lầm không ngại sửa chữa.
(Lời bàn: Bạn đọc thử nghĩ xem có nên “kết bạn với người không giống mình” ?)
1.9
曾子曰：慎终追远，民德归厚矣 。
Tăng tử viết: Thận chung truy viễn, dân đức quy hậu hĩ.
Tăng tử nói: Cẩn thận lo tang lễ cha mẹ, thường tưởng nhớ tổ tiên xưa, dân chúng cảm đức mà theo về.
(Lời bàn: “truy viễn” (nhớ người xưa) rất đa nghĩa. Tưởng nhớ ông bà tổ tiên, nhớ họ hàng nơi xa, nhớ lời dạy của bậc thánh nhân thời trước… Đây là lời khuyên dành cho vua chúa, quan chức)
1.10
子禽问於子贡曰：夫子至於是邦也,必闻其政，求之与，抑与之与？ ”
子贡曰:“夫子温,良, 恭,俭,让以得之。夫子之求之也,其诸异乎人之求之与 ?”Tử Cầm vấn ư Tử Cống viết: Phu tử chí ư thị bang dã; tất văn kỳ chính, cầu chi dự, ức dữ chi dự ?
Tử Cống viết: Phu tử ôn, lương, cung, kiệm, nhượng dĩ đắc chi. Phu tử chi cầu chi dã, kỳ chư dị hồ nhân chi cầu chi dự ?
Tử Cầm hỏi Tử Cống rằng: Thầy Khổng đi qua các nước đều được tham dự chính sự ở các nước ấy. Là do thầy cầu xin hay do người ta yêu cầu ?
Tử Cống đáp: Thầy Khổng có đức tính ôn, lương, cung, kiệm, nhường nhịn nên được như vậy. Cách cầu việc của thầy khác với lối xin việc của người khác.
(Chú thích: ôn: ôn hòa, lương: hiền dịu, cung: cung kính, kiệm: tiết kiệm, nhượng: nhường nhịn. Tử Cầm và Tử Cống có tên là Đoan Mộc Tứ đều là học trò Khổng tử).
1.11
子曰:“父在,观其志；父没,观其行；三年无改於父之道,可谓孝矣”
Tử viết: Phụ tại, quan kỳ chí; phụ một, quan kỳ hành; Tam niên vô cải ư phụ chi đạo, khả vị hiếu hĩ.
Khổng tử nói “Khi cha còn tại thế, chú ý quan sát chí hướng của cha, khi cha mất đi thì suy ngẫm về cách hành sự của cha. Nếu ba năm sau khi cha mất, người con không thay đổi lời dạy của cha thì gọi là có hiếu”.
1.12
有子曰:“礼之用,和为贵。先王之道,斯为美。小大由之,有所不行。知和而和,不以礼节之,亦不可行也”.Hữu tử viết: Lễ chi dụng, hòa vi quí. Tiên vương chi đạo, tư vi mĩ, tiểu đại do chi, hữu sở bất hành. Tri hòa nhi hòa, bất dĩ lễ tiết chi, diệc bất khả hành dã.
Hữu tử nói: Giữ lễ  mà đạt được sự hài hòa là quí. Đạo trị nước của vua chúa thời trước, việc lớn nhỏ đều tuân theo sự hài hòa. Nhưng nếu chỉ biết hài hòa, không lấy chữ “lễ” để ràng buộc thì việc nào cũng không xong.
1.13
有子曰:“信近於义,言可复也；恭近於礼,远耻辱也；人不失其亲,亦可宗也”
Hữu tử viết: Tín cận ư nghĩa, ngôn khả phục dã; cung cận ư lễ,  viễn sỉ nhục dã; Nhân bất thất kỳ thân, diệc khả tông dã.
Hữu tử nói: Giữ được chữ tín là gần với nghĩa, lời hứa có thể thực hiện được. Cung kính là gần với chữ Lễ, vậy tránh xa được điều sỉ nhục; Vì không mất đi sự thân cận lễ nghĩa đó nên giữ được tông pháp.
1.14
子曰:“君子食无求饱,居无求安,敏於事而慎於言, 就有道而正焉,可谓好学也已”Quân tử thực vô cầu bão, cư vô cầu an, mẫn ư sự nhi thận ư ngôn, tựu hữu đạo nhi chính yên, khả vị hiếu học dã dĩ.
Quân tử ăn không cầu no, chỗ ở không cầu an toàn quá mức, làm việc minh mẫn mà lời nói thận trọng, là kẻ có đạo chính đáng, có thể gọi là người hiếu học.
(Lời bàn: “an cư” nghĩa rất rộng: nơi ở an toàn, nghiêm mật lại thoải mái rộng rãi, cầu kỳ, ở được lâu, ít thay đổi chỗ… Quan điểm “cư vô cầu an” của quân tử trái với phương châm thông thường “an cư lạc nghiệp”)
1.15
子贡曰: “贫而无谄,富而无骄，何如？”
子曰:    “可也。未若贫而乐,富而好礼者也”.
子贡曰:“诗”云，‘如切如磋！如琢如磨”, 其斯之谓与？”
子曰：“赐也！始可与言“诗”已矣，告诸往而知来者。”
Tử Cống viết “Bần nhi vô siểm, phú nhi vô kiêu, hà như ? ”.
Tử viết “Khả dã. Vị nhược bần nhi lạc, phú nhi hiếu lễ giả dã”.
Tử Cống viết “Thi vân, như thiết như tha ! Như trác như ma, kỳ tư chi vị dư ?”.
Tử viết “Tứ dã ! Thỉ khả dữ ngôn “Thi” dĩ hĩ, cáo chư vãng nhi tri lai giả”.
Tử Cống hỏi “Nghèo khổ mà không nịnh bợ, giàu có mà không kiêu ngạo, như vậy được chưa ?”. Khổng tử đáp “Như vậy là được, nhưng không bằng nghèo mà lạc quan, giàu mà chuộng học lễ nghĩa”.
Tử Cống hỏi “Kinh Thi viết: như cắt như gọt (xương, sừng), như mài như giũa (đá ngọc) để tạo ra vật quí, là nói điều này phải chăng ?”.
Khổng tử nói “Tứ này, có thể bắt đầu bàn luận Kinh Thi được rồi, bởi vì nói cho ngươi việc quá khứ, ngươi đã hiểu việc tương lai”.
(Lời bàn: “Nghèo lạc quan” nghĩa là vẫn ước mơ, phấn đấu làm giàu chứ không phải lạc quan chịu nghèo. “Như cắt như gọt, như mài như giũa” ý nói việc học hành rèn luyện phải kiên trì và khéo léo).
1.16
子曰:“不患人之不已知，患不知人也”.
Tử viết: Bất hoạn nhân chi bất kỷ tri, hoạn bất tri nhân dã.
Khổng tử nói: Không sợ người không hiểu ta, chỉ sợ (ta) không hiểu người.
Hết thiên 1
2.      为政Vi chính第二篇thiên 2
24 bài2.1
子曰：为政以德，譬如北辰, 居其所而众星共之Tử viết: Vi chính dĩ đức, thí như Bắc thần, cư kỳ sở nhi chúng tinh cung chi
Khổng tử nói: Cầm quyền phải có đức, giống như sao Bắc đẩu ở nơi cố định cho các ngôi sao vây quanh.2.2
子曰：诗三百，一言以蔽之，曰：“思无邪”
Tử viết: Thi tam bách, nhất ngôn dĩ tế chi, viết: “Tư vô tà”.
Khổng tử nói: Kinh Thi có 300 bài, một câu tóm tắt là: không có suy nghĩ tà xấu ở trong.2.3
子曰：道之以政，齐之以刑，民免而无耻，道之以德, 齐之以礼,有耻且格 .
Tử viết: Đạo chi dĩ chính, tề chi dĩ hình, dân miễn nhi vô sỉ, đạo chi dĩ đức, tề chi dĩ lễ, hữu sỉ thả cách.
Khổng tử nói: Lãnh đạo dân bằng pháp luật đều dùng hình phạt, dân có thể tránh được sai phạm nhưng mất lòng tự trọng. Lãnh đạo dân bằng đức độ và lễ khiến người ta biết xấu hổ mà tự cảm hóa.
2.4
子曰：吾十五而志於学,三十而立,四十而不惑,五十而知天命,六十而耳顺,七十而从心所欲不逾矩.
Tử viết:Ngô thập ngũ nhi chí ư học,
tam thập nhi lập,
tứ thập nhi bất hoặc,
ngũ thập nhi tri thiên mệnh,
lục thập nhi nhĩ thuận,
thất thập nhi tòng tâm sở dục bất du củ..
Khổng tử nói:
Lúc mười lăm tuổi ta đã lo nỗ lực học tập.
Ba mươi tuổi đã xác định được chí hướng.
Bốn mươi tuổi đã hiểu được lý sự, không còn bị lầm lẫn.
Năm mươi tuổi đã hiểu được mệnh trời.
Sáu mươi tuổi nghe người khác nói đều thuận tai cả.
Bảy mươi tuổi có thể theo lòng mong muốn mà không vượt ra ngoài giới hạn.
(Lời bàn
15 tuổi mà chưa có chí học hành thì nên chọn con đường lao động chân tay thích hợp.
Chưa tới 30 tuổi mà chưa ổn định nghề nghiệp thì vẫn chưa đáng lo, đừng sốt ruột…
40 tuổi: hiểu rõ mọi sự, không nhầm lẫn nữa.
50 tuổi: nhìn rõ quãng đời còn lại, ung dung đi tới tương lai (tri thiên mệnh)
60 tuổi: hiểu và đồng tình với lời nói đúng, biết lời nói sai mà không bực bội.
70 tuổi: nhu cầu cá nhân được thực hiện, tự hài lòng mà không quá trớn, vẫn phù hợp khách quan.
Khổng tử phân chia cuộc đời của một người bình thường thành 6 giai đoạn, có tính chất tương đối…Nếu người có năng lực (lại gặp hoàn cảnh thuận lợi) thì 6 cột mốc sẽ đến sớm hơn. Trái lại, người yếu kém hoặc ít may mắn thì mỗi cột mốc đến muộn hơn.
2.5
孟懿子问孝,子曰:“无违”, 樊迟御,子告之曰:“孟孙问孝於我, 我对曰无违”
樊迟曰:“何谓也”. 子曰:“生，事之以礼；死,葬之以礼，祭之以礼”
Mạnh Ý tử vấn hiếu, Tử viết “Vô vi”,
Phàn Trì ngữ, Tử cáo chi viết: “Mạnh Tôn vân hiếu ư ngã, ngã đối viết vô vi. Phàn Trì viết: “Hà vị dã ?”. Tử viết “Sinh, sự chi dĩ lễ; tử, táng chi dĩ lễ, tế chi dĩ lễ.”
Mạnh Ý tử hỏi về đạo Hiếu. Khổng tử nói “Không được làm trái (lễ)”.
Phàn Trì đánh xe cho Khổng tử, Khổng tử kể lại rằng Mạnh Ý tử có hỏi ta về đạo hiếu, ta trả lời là không được vi phạm lễ. Phàn Trì hỏi lại “Như thế là ý‎‎‎ gì ?”.
Khổng tử nói “Cha mẹ lúc còn sống, ta phải theo lễ mà phụng sự. Cha mẹ chết, phải theo lễ mà an táng, theo lễ mà cúng tế”.
2.6
孟武伯问孝,子曰：父母唯其疾之忧.
Mạnh Vũ Bá vấn hiếu, Tử viết: “Phụ mẫu duy kỳ tật chi ưu”Mạnh Vũ Bá hỏi về đạo Hiếu.
Khổng tử đáp: Cha mẹ chỉ lo sợ con mắc bệnh tật mà thôi.
(Lời bàn: Con phải giữ gìn thân thể (do cha mẹ sinh ra) khỏe mạnh mới là có Hiếu. Trái lại, không biết giữ sức khỏe thân thể cũng là bất Hiếu).
2.7
子游问孝,子曰: 今之孝者,是谓能养。至於犬马,皆能有养,不敬,何以别乎？
Tử Du vấn hiếu, Tử viết: “Kim chi hiếu giả, thị vị năng dưỡng. Chí ư khuyển mã, giai năng hữu dưỡng, bất kính, hà dĩ biệt hồ ?”.
Tử Du hỏi về đạo Hiếu.
Khổng tử đáp: Thông thường, những người có thể nuôi dưỡng được cha mẹ thì được gọi là có hiếu. Đến cả giống chó ngựa thì người ta vẫn nuôi được, nếu không kính trọng cha mẹ trong khi nuôi dưỡng, thì có khác chi nuôi chó ngựa ?!
2.8
子夏问孝,子曰：色难。有事,弟子服其劳；有酒食,先生馔，曾是以为孝乎？
Tử Hạ vấn hiếu, Tử viết: Sắc nan. Hữu sự, đệ tử phục kỳ lao; hữu tửu thực, tiên sinh soạn, tằng thị dĩ vi hiếu hồ ?
Tử Hạ hỏi về đạo Hiếu. Khổng tử nói: Khó nhất là con cái có giữ được vẻ hòa vui thường xuyên lúc phụng dưỡng cha mẹ hay không. Khi có việc cực nhọc, con cái chủ động làm thay, có gì ngon mang cho cha mẹ ăn…Như thế chắc gì đã là có hiếu?
2.9
子曰: 吾与回言,终日不违,如愚。退而省其私,亦足以发,回也不愚
Tử viết: Ngô dữ Hồi ngôn, chung nhật bất vi, như ngu. Thoái nhi tỉnh kỳ tư, diệc túc dĩ phát, Hồi dã bất ngu.
Khổng tử nói: Ta tham dự việc học của Nhan Hồi, suốt ngày nó không làm trái, như kẻ ngu đần. Nhưng khi ngẫm kỹ thấy Hồi phát huy thực hành đầy đủ, như thế Hồi không phải kẻ ngu.
(Chú thích: Nhan Hồi là học trò quí nhất của đức Khổng)
2.10
子曰:视其所以，观其所由，察其所安, 人焉廋哉？人焉廋哉？Tử viết: Thị kỳ sở dĩ, quan kỳ sở do, sát kỳ sở an, nhân yên sưu tai ? Nhân yên sưu tai ?
Khổng tử nói: Nhìn kỹ cách người làm, xét xem người làm vì cái gì, xem kỹ người làm có vui vẻ không, như thế người ta có gì mà giấu được ? Có gì mà giấu được ?
2.11
子曰：温故而知新,可以为师矣Tử viết: “Ôn cố nhi tri tân, khả dĩ vi sư hĩ ”
Khổng tử nói:  Ôn tập cái cũ để hiểu cái mới, có thể làm thầy được rồi.
2.12
子曰：君子不器
Tử viết: Quân tử bất khí.
Khổng tử nói: Quân tử chẳng phải như công cụ
(Lời bàn: “công cụ” chỉ làm một việc. Khổng tử đòi hỏi quân tử phải làm được việc khác khi cần thiết)2.13
子贡问君子。子曰：先行其言而后从之Tử Cống vấn quân tử. Tử viết: Tiên hành kì ngôn nhi hậu tòng chi.
Tử Cống hỏi về quân tử. Khổng tử đáp: Trước hết, thực hành lời mình nói, sau mới nói ra.  
(Chú thích: Tử Cống là học trò giỏi của Khổng tử).2.14
子曰：君子周而不比，小人比而不周Tử viết: “Quân tử chu nhi bất tỉ, tiểu nhân tỉ nhi bất chu”.
Khổng tử nói: Quân tử đoàn kết rộng rãi mọi người chứ không kéo bè cánh. Tiểu nhân kéo bè kết cánh mà không đoàn kết.
2.15
子曰：学而不思则罔，思而不学则殆
Tử viết: Học nhi bất tư tắc võng, tư nhi bất học tắc đãi.
Khổng tử nói: Học mà không suy nghĩ sẽ trở nên rối rắm, chỉ suy nghĩ mà không học sẽ rất mỏi mệt.
2.16
子曰：攻乎异端，斯害也已
Tử viết: Công hồ dị đoan, tư hại dã dĩ.
Khổng tử nói: Phá bỏ mê tín dị đoan, cái hại sẽ tiêu tan.2.17
子曰: 由,诲女,知之乎？知之为知之,不知为不知,是知也Tử viết: Do, hối nhữ, tri chi hồ ? Tri chi vi tri chi, bất tri vi bất tri, thị tri dã.
Khổng tử nói: Này trò Do, ta dạy ngươi, có hiểu bài không ? Biết thì nói là biết, không biết thì nói không biết. Đó là biết vậy.
2.18
子张学干禄, 子曰：多闻阙疑,慎言其余,则寡尤；多见阙殆，慎行其余,则寡悔。言寡尤,行寡悔，禄在其中矣
Tử Trương học can lộc, Tử viết: “Đa văn khuyết nghi, thận ngôn kỳ dư, tắc quả vưu; Đa kiến khuyết đãi, thận hành kỳ dư, tắc quả hối. Ngôn quả vưu, hành quả hối, lộc tại kỳ trung hĩ ”.
Tử Trương hỏi cách học cầu bổng lộc, Khổng tử nói: Cần nghe nhiều, điều nghi ngờ giữ lại, điều gì hiểu rõ thì nói ra, như thế ít sai lầm. Phải quan sát nhiều, giữ lại điều nghi ngờ đừng làm, chỉ làm cái điều chắc chắn, như vậy ít hối hận. Nói năng ít sai, làm ít hối hận thì bổng lộc nằm trong ấy rồi.
2.19
哀公问曰:“何为则民服?”. 孔子对曰:举直错诸枉,则 民服;举枉错诸直,则民不服。
Lỗ Ai Công vấn viết: “Hà vi tắc dân phục?”. Khổng tử đối viết: “Cử trực thố chư uổng, tắc dân phục; Cử uổng thố chư trực, tắc dân bất phục.”.
Lỗ Ai Công (vua nước Lỗ, quê Khổng tử) hỏi: Làm sao cho dân phục ?
Khổng tử đáp: Bổ nhiệm người ngay thẳng trên kẻ ác, ắt dân phục. Xếp kẻ ác trên người ngay thẳng thì dân không phục.
2.20
季康子问：使民敬、忠以劝，如之何？.
子曰：临之以庄,则敬；孝慈,则忠；举善而教不能,则劝
Quí Khang tử vấn: “Sử dân kính, trung dĩ khuyến, như chi hà ?”.
Khổng tử viết: “Lâm chi dĩ trang, tắc kính; Hiếu từ, tắc trung; Cử thiện nhi giáo bất năng, tắc khuyến”.
Quí Khang tử hỏi: Làm thế nào cho dân kính trọng, trung thành với ta và tự khuyên bảo nhau ? Khổng tử đáp:  Đối xử mọi việc trang trọng, dân sẽ kính trọng; Hiếu thảo với cha mẹ, hiền từ với mọi người thì dân sẽ trung thành. Sử dụng người tốt và giáo dục người kém, dân chúng sẽ tự khuyên bảo nhau.
(Chú thích: Quí Khang tử là đại thần nước Lỗ)
2.21
或谓孔子曰:“子奚不为政 ?”, 子曰:“书”云:‘孝乎惟 孝, 友於兄弟’施於有政，是亦为政，奚其为为政？”Hoặc vi Khổng tử viết: Tử hề bất vi chính ?
Tử viết: Thư vân “Hiếu hồ duy hiếu, hữu ư huynh đệ. Thi ư hữu chính, thị diệc vi chính, hề kỳ vi vi chính ?”
Có người hỏi Khổng tử:  Sao Thầy không ra làm chính trị ?
Khổng tử đáp: Kinh Thượng Thư viết rằng “Ta chỉ thực hiện đạo hiếu, sống với anh em. Phổ biến đạo ra khắp chính trường, cũng là làm chính trị rồi, cứ gì phải ra làm chính trị ?”.
(Lời bàn: Khổng tử  tin rằng mình khuyên dạy các nhà chính trị, như vậy cũng là làm chính trị)
2.22
子曰: 人而无信,不知其可也。大车无輗,小车无軏,其何以行之哉？
Tử viết: “Nhân nhi vô tín, bất tri kỳ hà dã. Đại xa vô nghê, tiểu xa vô nghê, kỳ hà dĩ hành chi tai”.
Khổng tử nói: Người không có chữ tín, chẳng biết sẽ làm được việc gì. Cỗ xe lớn không có chốt (hãm), cỗ xe nhỏ cũng không có chốt thì làm sao chạy được ?!.
2.23
子张问:“十世可知也？”子曰：殷因於夏礼,所损益可知也；周因於殷礼,所损益可知也。其或继周者, 虽百世,可知也”.
Tử Trương vấn: “Thập thế khả tri dã ?”.
Tử viết: “Ân nhân ư Hạ lễ, sở tổn ích khả tri dã; Chunhân ư Ân lễ, sở tổn ích khả tri dã. Kỳ hoặc kếChugiả, tuy bách thế, khả tri dã”.
Tử Trương hỏi: Có thể biết được (về lễ) 10 đời sau không ?
Khổng tử đáp: Nhà Ân dựa theo lễ nhà Hạ, bớt hay thêm có thể hiểu được. Nhà Chu theo lễ nhà Ân, thêm bớt có thể hiểu được. Tương lai nhà Chu hoặc trăm đời sau cũng có thể đoán được.
2.24
子曰：非其鬼而祭之；谄也。见义不为,无勇也.
Tử viết: “Phi kỳ quỷ nhi tế chi, siểm dã. Kiến nghĩa bất vi, vô dũng dã”.
Khổng tử nói:
Không phải tổ tiên của mình mà lại cúng tế, đó là siểm nịnh.
Thấy việc chính nghiã mà không làm, chẳng phải kẻ dũng.
Lời bàn:
Câu “Không phải tổ tiên…” e khó tính quá, thầy Khổng cố chấp chăng?
Người dịch từng nghe một câu ca trên sân khấu cải lương như sau:
    Kiến ngãi bất vi vô dũng dã
    Lâm nguy bất cứu mạc anh hùng
(thấy người mắc nguy hiểm không cứu thì chẳng phải anh hùng)
Hết thiên 2
八佾 Bát dật第三篇 thiên  3
26 bài
3.1
孔子谓季氏: 八佾舞於庭,是可忍也，孰不可忍也！Khổng tử vị Quí Thị: Bát Dật vũ ư đình, thị khả nhẫn, thục bất khả nhẫn dã!
Khổng tử nói về Quí Thị: Múa điệu Bát Dật ở sân đình, sự ấy chấp nhận được thì việc gì chẳng dám làm !
(Chú thích: Theo qui định lễ nhạc nhà Chu, hoàng đế được dùng 8 đội bát dật, mỗi đội 8 người (8 x 8 = 64 vũ công), vua chư hầu được dùng 6 đội, quan đại phu dùng 4 đội, quan sĩ dùng 2 đội. Họ Quí là đại phu mà dám dùng 8 đội, vậy là khi quân phạm thượng.
Khổng tử sống vào thời Xuân thu, thời này có hai bậc vua. Thiên tử (hoàng đế nhà Chu) là vua lớn nhất bao trùm Trung Hoa, mỗi nước chư hầu có một vua (hầu), dưới vua chư hầu là quan đại phu, dưới quan đại phu là quan sĩ, dưới nữa là gia thần. Kinh Lễ của nhà Chu qui định mọi thứ quyền lợi, nghi thức kể cả trang phục, lối giải trí văn nghệ…gắn liền với cấp bậc. Khổng tử cho rằng nếu vi phạm một lễ, dù nhỏ (như nhảy múa) thì sau có thể vi phạm lớn hơn, thậm chí làm phản. Ngài phê phán Quí Thị lúc này mới giữ chức đại phu nước Lỗ mà dám cho nhảy múa theo nghi thức thiên tử nhà Chu !… Thực tế giai đoạn này (Đông Chu từ 778 đến 256 trCN) đã nảy sinh một bậc vua thứ 2 chen vào giữa đế và hầu, gọi là vương (hoặc bá). Bá vương chỉ muốn chinh phục các chư hầu mà ngoi lên ngôi đế… Do vương chưa được danh chính ngôn thuận nên chưa có lễ qui định. Khổng tử chỉ thừa nhận có hai bậc là đế và hầu. Nhiều thời phong kiến về sau, các vua chúa chính thức đặt ra tước vương để làm yên lòng công thần và hoàng tộc nhưng không phong đất.)
3.2
三家者以《雍》彻。子曰:‘相维辟公,天子穆穆’,奚取於三家之堂？Tam gia giả dĩ “Ung” triệt. Tử viết: “Tướng duy tịch công, thiên tử mục mục, hề thủ ư tam gia chi đường ?”
Ba đại gia tấu bài nhạc “Ung” nghe sau khi cúng lễ. Khổng tử nói: “Trợ tế là vua chư hầu hoặc thiên tử chủ tế uy nghiêm sâu xa, bây giờ ba nhà làm thế là có ý gì ?”
(Chú thích: Ba vị đại phu nước Lỗ là Trọng Tôn, Thúc Tôn, Quí Tôn lén dùng lễ chế thiên tử, tế tự xong còn ca tụng nhạc “Ung”. Khổng tử cảnh báo ba người ấy dám chơi bản nhạc “Ung” tức  là phạm thượng, có mầm mống phản nghịch)
3.3
子曰：人而不仁，如礼何？人而不仁，如乐何 ?
Tử viết: “Nhân nhi bất nhân, như lễ hà ? Nhân nhi bất nhân, như nhạc hà ?”
Khổng tử nói: Một người bất nhân, coi chữ lễ có ra gì ? Một người không có lòng nhân sao có thể tấu nhạc?
(Lời bàn: nhân là cốt lõi chi phối tất cả, lễ và nhạc là hình thức bên ngoài, thiếu “nhân” thì “lễ và nhạc” chỉ là phô trương giả dối, sẽ không có tác dụng gì tốt. Như vậy lễ-nhạc- nhân là một thể hữu cơ thống nhất.
Quan điểm mỹ học của Khổng tử bền vững muôn đời và rất hiện đại. Ngày nay chúng ta nghĩ đến phần lớn âm nhạc trẻ dễ dãi đầu thế kỷ 21, game onlines. v.v…thật nhố nhăng, chỉ là giải trí giết thời gian. Lại nghĩ đến mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức, nếu hình thức nhố nhăng (nhạc, game) có thể gây tác động xấu, dần dần tác hại vào bản chất của  “nhân”)
3.4
林放问礼之本。子曰：大哉问！礼,与其奢也,宁俭；丧,与其易也,宁戚
Lâm Phóng vấn lễ chi bản. Tử viết: “Đại tai vấn ! Lễ, dự kỳ xa, ninh kiệm; Tang, dự kỳ dị dã, ninh thích.”
Lâm Phóng (người nước Lỗ) hỏi về bản chất của lễ. Khổng tử nói: Vấn đề này rất quan trọng ! Lễ nói chung mà đi kèm với xa hoa, không bằng tiết kiệm. Đám tang mà cầu kỳ phô trương, chẳng bằng đau buồn trong lòng.
3.5
子曰：夷狄之有君，不如诸夏之亡也
Tử viết: Di Địch chi hữu quân, bất như chư Hạ chi vong dã.
Khổng tử nói: “Các dân tộc mọi rợ còn có vua, chẳng như các dân tộc Hoa Hạ cứ như thể không có vua vậy”.
(Chú thích: thời Chu loạn lạc, vua chư hầu lấn át quyền thiên tử, đại phu lấn lướt vua chư hầu, chẳng có kỷ cương nữa… Khổng tử buồn bã mà than thở. Khổng tử sao nỡ gọi tất cả các dân tộc láng giềng là “mọi rợ”. Thôi, chúng ta hãy tha thứ cho ông (chữ thứ của Khổng tử) bị hạn chế bởi thời đại. Hồi ấy ông chưa từng biết nước Văn Lang của vua Hùng đâu nhỉ).
3.6
季氏旅於泰山,子谓冉有曰:“女弗能救与？”对曰:“不能”.子曰:“呜呼！曾谓泰山不如林放乎？”
Quí Thị lữ ư Thái Sơn, Tử vị Nhiễm Hữu viết: “Nhữ phất năng cứu dự? Đối viết “Bất năng”. Tử viết: “Ô hô ! Tằng vị Thái Sơn bất như Lâm Phóng hồ ?”.
Quí Thị đi lễ núi Thái Sơn, Khổng tử nói với Nhiễm Hữu rằng: “Ngươi không can thiệp việc đó ư?”. Nhiễm Hữu đáp: “Không thể được!”. Không tử nói: “Than ôi, đã như thần núi Thái Sơn lại không bằng Lâm Phóng ư?”.
(Chú thích: Núi Thái Sơn ở nước Lỗ (tỉnh Sơn Đông ngày nay) rất linh thiêng, thiên tử ủy nhiệm vua Lỗ đi cúng tế, vậy mà Quí Thị đại phu nước Lỗ dám vượt lễ đi cúng. Khổng tử trách thần núi Thái Sơn vẫn nhận lễ của Quí Thị tức là không bằng Lâm Phóng một người dân Lỗ hiểu biết lễ (xem lại câu 3.4 ở trên).
3.7
子曰：君子无所争，必也射乎！揖让而升,下而饮,其争也君子.
Tử viết: “Quân tử vô sở tranh, tất dã xạ hồ ! Ấp nhượng nhi thăng, hạ nhi ẩm, kỳ tranh dã quân tử”.
Khổng tử nói: “Quân tử không cần tranh đua, có thể tranh đua khi bắn cung thôi. Vái chào khi bước lên bắn, xong ngồi uống rượu nâng chén mừng nhau – đó mới chính là lối tranh đua của quân tử”.
(Lời bàn: Tranh đua cũng như thi bắn cung, cần trổ tài hết sức, nhưng vẫn phải giữ lễ với nhau. Bắn cung là môn thi không đối kháng, còn dễ thực hiện. Như môn thi đối kháng thì quả là khó giữ chữ Lễ, vậy cần phải có luật chơi và trọng tài rắn)3.8
子夏问曰:‘巧笑倩兮,美目盼兮,素以为绚兮’。何谓也？
子曰:“绘事后素”
子夏 曰:“礼后乎？”.
子曰:“起予者商也，始可与言诗已矣”
Tử Hạ vấn viết: “Xảo tiếu thiến hề, mỹ mục phán hề. Tố dĩ vi huyến hề. Hà vi dã ?”.
Tử viết: “Hội sự hậu tố”.
Tử Hạ  viết: “Lễ hậu hồ?”.
Tử viết “Khởi dư giả thương dã, thỉ khả dữ ngôn thi dĩ hĩ ”.
Tử Hạ hỏi: “Cười khéo đẹp làm sao, đôi mắt thật có duyên. Nền trắng vẽ bức tranh rực rỡ”.  Kinh Thi nói thế nghĩa là gì ?
Khổng tử đáp: Phải có nền trắng đẹp trước, sau mới vẽ tranh.
Tử Hạ tiếp: Vậy lễ nhạc cũng đến sau “nhân”ư ?
Khổng tử nói: Như thế là trò hiểu biết đấy, ngươi có thể cùng ta thảo luận Kinh Thi được rồi.
(Lời bàn: Nhân đức và lễ là nền tảng của nghệ thuật, kẻ bất nhân không thể làm nghệ sĩ tử tế được)
3.9
子曰：夏礼吾能言之,杞不足徵也；殷礼吾能言之,宋不足徵也。文献不足故也。足，则吾能徵之矣.
Tử viết:  Hạ lễ ngô năng ngôn chi, Kỷ bất túc trưng dã; Ân lễ ngô năng ngôn chi, Tống bất túc trưng dã, Văn hiến bất túc cố dã. Túc, tắc ngô năng trưng chi hĩ.
Khổng tử nói: Lễ nghĩa đời Hạ ta có thể nói ra được, nhưng nước Kỉ (cũng dòng dõi nhà Hạ) do thiếu sách vở nên ta không khảo chứng thực tình được. Lễ triều Ân ta cũng có thể nói ra được, nhưng nước Tống do thiếu tài liệu nên ta không khảo chứng tỏ tường được. Tất cả đều do thư tịch sách vở không đủ. Nếu có đủ, ắt ta đã có thể khảo cứu tường tận hết rồi.
(Lời bàn: Lễ nghĩa cũng cần ghi thành văn bản qui định. “Nói có sách, mách có chứng”)
3.10
子曰：禘自既灌而往者, 吾不欲观之矣.
Tử viết: Đế tự ký quán nhi vãng giả, ngô bất dục quan chi hĩ.
Khổng tử nói: Lễ tế đế ư, ta xem xong đợt chúc rượu thứ nhất thì đã không muốn xem rồi.
(Chú thích:  Khổng tử xem lễ tế Đế của vua chư hầu nước Lỗ, thấy họ lạm quyền thiên tử nên phê phán)
3.11
或问禘之说,子曰：不知也。知其说者之於天下也,其如示诸斯乎! 指其掌。Hoặc vấn Đế chi thuyết, Tử viết: Bất tri dã. Tri kỳ thuyết giả chi ư thiên hạ dã, kỳ như kì chư tư hồ ! Chỉ kỳ chưởng.
Có người hỏi về chuyện tế Đế (hoàng đế cúng tế tổ tiên và trời), Khổng tử đáp: “Ta không biết. Người biết việc ấy thì cai trị thiên hạ cũng dễ như đưa vật vào chỗ này”, Khổng tử chỉ vào bàn tay.
3.12
祭如在，祭神如神在。子曰：吾不与祭，如不祭 .
Tế như tại, tế thần như thần tại. Tử viết: Ngô bất dự tế, như bất tế.
Tế lễ cha mẹ phải coi như người đó ở trước mặt mình, tế lễ chư thần cũng coi như thần linh ở trước mặt mình. Khổng tử nói: Nếu ta không tham dự lễ tế (có người thay mặt ta tế lễ đi nữa) thì cũng như không tế lễ mà thôi.3.13
王孙贾问曰:“与其媚於奥,宁媚於灶”, 何谓也？.
子曰：“不然。获罪於天，无所祷也” .
Vương Tôn Giả vấn viết: “Dự kỳ mị ư Áo, ninh mị ư Táo, hà vị dã?”.
Tử viết: “Bất nhiên. Hoạch tội ư thiên, vô sở đảo dã.”
Vương Tôn Giả hỏi: “Nịnh thần Áo, chẳng bằng nịnh thần Táo” nghĩa là sao ?
Khổng tử đáp: Không đúng. Định tội do Trời, còn nơi nào để cầu xin!
(Chú thích: Thần Áo thờ ở nhà trên, thần Táo thờ ở dưới bếp. Thần Táo lo việc ăn no mặc ấm nên người dân nghèo coi trọng hơn thần Áo… Khổng tử bảo không nên phân biệt đối xử các thần, Trời cao sẽ phán xét tất cả).
3.14
子曰：周监於二代，郁郁乎文哉，吾从周.
Tử viết: Chu giám ư nhị đại, úc úc hồ văn tai, ngô tòngChu.
Khổng tử nói: Lễ nhà Chu theo hai triều đại (Hạ, Ân), phong phú rực rỡ thay, ta theo nhà Chu.
3.15
子入太庙,每事问。或曰:“孰谓鄹人之子知礼乎？入太庙,每事问”. 子闻之,曰:“是礼也”.
Tử nhập thái miếu, mỗi sự vấn. Hoặc viết: “Thục vị Trâu nhân chi Tử tri lễ hồ? Nhập thái miếu, mỗi sự vấn”. Tử văn chi, viết: “Thị lễ dã”.
Khổng tử đi vào thái miếu (nước Lỗ), gặp mỗi việc đều hỏi kỹ. Có người nói: “Ai bảo con trai ấp Trâu (chỉ Khổng tử) biết lễ ? Anh ta đến thái miếu mà cái gì cũng không biết, phải hỏi”. Khổng tử nói: “Thế là biết lễ vậy”.
3.16
子曰：射不主皮，为力不同科，古之道也 .
Tử viết: “Xạ bất chủ bì, vị lực bất đồng khoa. Cổ chi đạo dã”.
Khổng tử nói: Thi bắn cung không nhất thiết phải xuyên qua tấm da (làm bia), vì sức lực không giống nhau. Đó là qui tắc bắn cung thời cổ.
(Lời bàn: Bắn cung miễn là toàn tâm toàn ý bắn vào đích, xuyên qua hay không là tùy theo sức người).3.17
子贡欲去告朔之饩羊。子曰：赐也！尔爱其羊，我爱其礼.
Tử Cống dục khứ cáo sóc chi hí dương. Tử viết: “Tứ dã ! Nhĩ ái kỳ dương, ngã ái kỳ lễ”.
Tử Cống làm lễ sóc muốn bỏ tục lệ cúng dê. Khổng tử nói “anh Tứ này ! Ngươi yêu dê của ngươi, ta tiếc lễ của ta”.
(Chú thích: lễ Sóc là ngày mồng một đầu tháng, theo Lỗ lễ qui định cúng một con dê. Vua Lỗ bỏ không cúng dê nhưng vẫn bắt dân nộp dê. Tử Cống bèn đòi bỏ luôn tục cúng dê. Khổng tử bất đồng, kiên trì giữ lễ, nên nói rằng cúng con dê là nhắc ta giữ lễ).
3.18
子曰：事君尽礼,人以为谄也.
Tử viết: Sự quân tận lễ, nhân dĩ vi siểm dã.
Khổng tử nói:  Phụng sự vua cho đúng lễ, vậy mà có người bảo ta siểm nịnh.
3.19
定公问:“君使臣,臣事君，如之何？”孔子对曰：君使臣以礼，臣事君以忠.
Định Công vấn: “Quân sử thần, thần sự quân, như chi hà? Khổng tử đối viết: Quân sử thần dĩ lễ, thần sự quân dĩ trung.
Vua Lỗ Định Công hỏi: Vua sai khiển bề tôi, bề tôi phụng sự vua, phải như thế nào là tốt ? Khổng tử thưa: Vua sử dụng bề tôi theo lễ, bề tôi thờ vua phải trung thành.
3.20
子曰：《关睢》，乐而不淫，哀而不伤 .
Tử viết: “Quan thư”, lạc nhi bất dâm, ai nhi bất thương.
Khổng tử nói: Bài “Quan thư” vui mà không quá đà, buồn mà không bi thương.
(Chú thích: Bài Quan thư mở đầu tập Kinh Thi, có chương “Yểu điệu thục nữ. Quân tử hảo cầu. Cầu chi bất đắc, Triển chuyển phản tắc”: dịch nghĩa “Cô gái xinh tươi kia, Có chàng tài giỏi muốn gặp cô, không gặp được, năm canh trằn trọc trở mình”. Bài thơ vui vẻ mức độ vừa phải. Quân tử mong nhớ buồn bâng khuâng, chưa đến nỗi sầu muộn quá mức. Khổng tử khen là vui và buồn hài hòa, không quá độ).
3.21
哀公问社於宰我,宰我对曰:“夏后氏以松, 殷人以柏,周人以栗,曰：使民战栗”.子闻之，曰:“成事不说，遂事不谏,既往不咎”
Ai Công vấn xã ư Tể Ngã, Tể Ngã đối viết: Hạ hậu thị dĩ tùng, Ân nhân dĩ bách,Chunhân dĩ lật, viết: Sử dân chiến lật”. Tử văn chi, viết: “Thành sự bất thuyết, toại sự bất gián, ký vãng bất cữu”.
Lỗ Ai Công hỏi Tể Ngã về việc lập đàn xã, Tể Ngã trả lời: Đời Hạ dùng cây tùng, đời Ân dùng cây bách, đời Chu dùng cây lật là có ý khiến cho dân nhìn thấy cây lật mà sợ hãi”. Khổng tử nghe biết, trách Tể Ngã rằng “Việc đã thành, không nên nói lại. Việc nhất định xảy ra, không nên can ngăn. Việc đã qua, không nên trách”.
(Chú thích: Xã là nơi thờ thần đất, triều đại nào thích cây gì trồng cây đó hoặc tùy theo chất đất. Cái tên cây không có ý nghĩa gì. Tể Ngã thuyết minh về 3 loại cây là có ý xui vua dựng đàn xã sao cho dân sợ. Khổng tử không hài lòng, có ý trách Tể Ngã.
Xã (社) là thần Đất và tắc (稷) là thần Lúa. Nhà vua mỗi năm có nhiệm vụ thay mặt dân chúng tế lễ ở bàn thờ xã tắc. Nếu là một “giang sơn” thì ắt phải có “xã tắc” vậy).
3.22
子曰:“管仲之器小哉！”. 或曰:“管仲俭乎？”, 曰:“管氏有三归，官事不摄,焉得俭?”.  “然则管仲知礼乎？”,曰:“邦君树塞门，管氏亦树塞门；邦君为两君之好有反坫，管氏亦有反坫。管氏而知礼,孰不知礼？”
Tử viết: Quản Trọng chi khí tiểu tai ! Hoặc viết: Quản Trọng kiệm hồ ?
Viết: Quản thị hữu tam quy, quan sự bất nhiếp, yên đắc kiệm ?
Nhiên tắc Quản Trọng tri lễ hồ ?.
Viết: Bang quân thụ tắc môn, Quản thị diệc thụ tắc môn;  Bang quân vi lưỡng quân chi hảo hữu phản điếm, Quản thị diệc hữu phản điếm. Quản thị nhi tri lễ, thục bất tri lễ ?
Khổng tử nói: Quản Trọng bụng dạ hẹp hòi.
Có người hỏi: Hay là Quản Trọng tiết kiệm ?
Khổng tử nói: Quản Trọng qui ra ba lỗi, thu nhiều thuế má của dân thị thành, trong nhà nuôi nhiều đầy tớ, mỗi người chỉ làm một việc không kiêm nhiệm, thế sao gọi là tiết kiệm ? Người kia hỏi tiếp: Quản Trọng có biết lễ không ? Khổng tử đáp: Vua chư hầu dựng bình phong trước nhà, Quản Trọng cũng dựng bình phong trước nhà. Vua chư hầu mở tiệc tiếp vua khác được dùng giá úp chén, Quản Trọng đãi khách cũng dùng giá úp chén. Ôi Quản Trọng mà biết lễ, thì còn ai không biết lễ !
3.23
子语鲁大师乐,曰: 乐其可知也：始作,翕如也；从之,纯如也，皦如也,绎如也,以成
Tử ngữ Lỗ đại sư nhạc, viết: Nhạc kỳ khả tri dã: thỉ tác, hợp như dã; Tòng chi, đồn như dã, kiểu như dã, dĩ thành”.
Khổng tử nói với quan nhạc nước Lỗ: Ta cũng có biết về nhạc: khởi đầu phải tương hợp, (nhạc khớp lời ca), tiếp tục khai triển quấn quít hài hòa, rõ ràng trong sáng, liên tục, như thế là thành công.
3.24
仪封人请见,曰:“君子之至於斯也，吾未尝不得见也”. 从者见之。出曰：“二三子何患於丧乎？天下之无道也久矣,天将以夫子为木铎” .
Nghi phong nhân thỉnh kiến, viết: “Quân tử chi chí ư tư dã, ngô vị thưởng bất đắc kiến dã”. Tòng giả kiến chi. Xuất viết: “Nhị tam tử hà hoạn ư tang hồ ? Thiên hạ chi vô đạo dã cửu hĩ, thiên tương dĩ phu tử vi mộc đạc”.
Quan trấn thủ ấp Nghi xin gặp (Khổng tử), nói: “Quân tử các nơi đến đây, chưa có ai tôi chưa được tiếp kiến”. Học trò dẫn vào gặp Khổng tử. Khi trở ra, vị quan đó nói với học trò của thầy Khổng: “Các vị đừng lo buồn việc Khổng tử mất chức. Thiên hạ vô đạo đã lâu, trời sai Khổng tử làm cái mõ cây (gõ mõ cảnh báo người đời).
(Chú thích: Khổng tử từ bỏ chức tướng quốc nước Lỗ, đi chu du sang nước Vệ, ở đây gặp quan ấp tên Nghi. Ông Nghi sùng bái, đánh giá cao vai trò thầy Khổng còn hơn mọi chức quan)
3.25
子谓韶:“尽美矣,又尽善也”； 谓武:“尽美矣,未尽善也”
Tử vị Thiều: “Tận mỹ hĩ, hựu tận thiện dã;” vị Vũ: “Tận mỹ hĩ, vị tận thiện dã”.
Khổng tử nói về bản nhạc Thiều: “Đẹp tuyệt vời, nội dung lại hay, tốt”, và  nhận xét về bản nhạc Vũ: “Rất hay, nhưng nội dung kém hơn một chút”.
(Chú thích: Thiều là khúc nhạc thời vua Thuấn, Vũ là khúc nhạc thời Chu Vũ Vương)
3.26
子曰：居上不宽，为礼不敬，临丧不哀，吾何以观之哉 ?
Tử viết: Cư thượng bất khoan, vi lễ bất kính, lâm tang bất ai, ngô hà dĩ quan chi tai?”.
Khổng tử nói: Cấp trên thiếu khoan dung kẻ dưới, hành lễ thiếu kính cẩn, gặp việc tang không đau buồn, làm sao ta có thể chịu họ được ?
Hết thiên 3
4.      里仁 Lý nhân第四篇 thiên 4
26 bài4.1
子曰：里仁为美，择不处仁，焉得知？
Tử viết: “Lý nhân vi mỹ, trạch bất xứ nhân, yên đắc tri ?”Khổng tử viết: Ở nơi có nhân đức là tốt đẹp, sống nơi thiếu nhân đức sao gọi là hiểu biết ?
4.2
子曰：不仁者不可以久处约，不可以长处乐。仁者安仁，知者利仁
Tử viết: Bất nhân giả bất khả dĩ cửu xứ chung, bất khả dĩ trường xứ lạc. Nhân giả an nhân, tri giả lợi nhân.
Khổng tử nói: Kẻ bất nhân không ở lâu cảnh cùng khốn được, cũng không thể ở lâu nơi sung sướng được. Người có nhân yên tâm sống làm điều nhân, người hiểu biết làm lợi cho đức nhân.
4.3
子曰：唯仁者能好人，能恶人Tử viết: Duy nhân giả năng hiếu nhân, năng ố nhân.
Khổng tử nói: Chỉ có người nhân đức mới biết yêu và ghét rõ ràng.
4.4
子曰：苟志於仁矣，无恶也
Tử viết: Cẩu chí ư nhân hĩ, vô ố dã.
Khổng tử viết: Nếu quyết chí thực hành đức nhân thì không làm điều ác.
4.5
子曰: 富与贵,是人之所欲也.不以其道得之,不处也；贫与贱,是人之所恶也,不以其道得之,不去也。君子去仁,恶乎成名？君子无终食之间违仁,造次必於是,颠沛必於是.
Tử viết: Phú dữ quí, thị nhân chi sở dục dã. Bất dĩ kỳ đạo đắc chi, bất xứ dã; Bần dữ tiện, thị nhân chi sở ố dã;  bất dĩ kỳ đạo đắc chi, bất khứ dã. Quân tử khứ nhân, ố hồ thành danh ? Quân tử vô chung thực chi gian vi nhân, tạo thứ tất ư thị, điên phái tất ư thị.
Khổng tử viết: Giàu và sang thì ai cũng thích. Không dùng đạo nhân mà đạt được thì không nên chọn làm. Nghèo và thấp hèn, chẳng ai thích. Không dùng đạo nhân để thoát nghèo hèn thì không làm. Người quân tử mà bỏ mất điều nhân, sao có thể gọi là quân tử ? Quân tử không làm trái điều nhân dù chỉ trong khoảng cách một bữa ăn (*), dù vội vã cấp thiết cũng không như vậy, dù phải khốn cùng phiêu dạt cũng không xa rời đạo nhân.
(Lời bàn: * “Trong khoảng cách một bữa ăn”: tức là trong nửa ngày quân tử cũng không quên làm điều nhân đức).
4.6
子曰: 我未见好仁者,恶不仁者。好仁者,无以尚之；恶不仁者,其为仁矣,不使不仁者加乎其身。有能一日用其力於仁矣乎？我未见力不足者。盖有之矣,我未之见也
Tử viết: Ngã vị kiến hảo nhân giả, ố bất nhân giả. Hiếu nhân giả vô dĩ thượng chi; Ố bất nhân giả, kỳ vi nhân hĩ, bất sử bất nhân giả gia hồ kỳ thân. Hữu năng nhất nhật dụng kỳ lực ư nhân hĩ hồ ?  Ngã vị kiến lực bất túc giả. Cái hữu chi hĩ, ngã vị chi kiến dã.
Khổng tử nói:  Ta chưa thấy người nào thích điều nhân và ghét kẻ bất nhân. Người có nhân không đặt cái gì trên chữ nhân. Người ghét điều ác, thực tế biết làm điều nhân, không chịu thân thích với kẻ bất nhân. Có ai dốc sức làm điều nhân suốt ngày chưa ? Ta chưa thấy người đạt điều nhân mà không phải dốc sức rèn luyện. Có người không cần dốc sức cũng làm được điều nhân, nhưng ta chưa thấy bao giờ.
4.7
子曰：人之过也,各於其党。观过，斯知仁矣
Tử viết: Nhân chi quá dã, các ư kỳ đảng.Quan quá, tư tri nhân hĩ.
Khổng tử nói: Người mắc sai lầm, còn tùy theo loại người nào. Nhìn sai lầm của họ, ta biết có phải người đức nhân không.
(Lời bàn: Có nhiều kiểu sai lầm, quân tử cũng có thể mắc sai lầm nhưng vẫn khác với sai lầm của kẻ tiểu nhân).4.8
子曰：朝闻道，夕死可矣Tử viết: Triêu văn đạo, tịch tử khả hĩ.
Khổng tử nói: Buổi sáng nghe được đạo, chiều tối chết cũng cam lòng.
4.9
子曰：士志於道，而耻恶衣恶食者，未足与议也 。Tử viết: Sĩ chí ư đạo nhi sỉ ố y ố thực giả, vị túc dữ nghị dã.
Khổng tử nói: Kẻ sĩ lập chí vì đạo nhân mà cảm thấy xấu hổ vì ăn đói mặc rách, chưa thể cùng bàn luận (về đạo nhân) được.
4.10
子曰：君子之於天下也，无适也，无莫也，义之与比
Tử viết: Quân tử chi ư thiên hạ dã, vô đích dã, vô mạc dã, nghĩa chi dự bỉ.
Khổng tử nói: Quân tử sống trong thiên hạ, không kể to nhỏ, sang hèn, đều phải ngẫm xem có hợp đạo nghĩa không.4.11
子曰：君子怀德，小人怀土；君子怀刑,小人怀惠Tử viết: quân tử hoài đức, tiểu nhân hoài thổ; Quân tử hoài hình, tiểu nhân hoài huệ
Khổng tử nói: Quân tử nghĩ đến đạo đức, tiểu nhân nghĩ đến đất đai.
Quân tử coi trọng hình thức phép tắc, tiểu nhân chỉ mong ân huệ.
4.12
子曰：放於利而行，多怨Tử viết: Phóng ư lợi nhi hành, đa oán
Khổng tử viết:
Kẻ chỉ biết tính đến lợi ích của mình, sẽ chuốc lấy nhiều oán hận.
4.13
子曰：能以礼让为国乎,何有？不能以礼让为国，如礼何？
Tử viết: Năng dĩ lễ nhượng vi quốc hồ, hà hữu ?
Bất năng dĩ lễ nhượng vi quốc, như lễ hà ?
Khổng tử nói: Dùng lễ nhượng để trị quốc, được  không ?
Nếu không dùng lễ nhượng để trị quốc được thì lễ còn có tác dụng gì nữa.
(Chú thích: “lễ nhượng trị quốc” là lãnh đạo mềm dẻo, nhường nhịn lẫn nhau. Chắc hẳn điều này lạc hậu so với thời đại “pháp quyền”. Hình như chế độ “pháp quyền xã hội chủ nghĩa” ưa dùng “lễ nhượng” kiểu Khổng tử)
4.14
子曰：不患无位，患所以立；不患莫己知，求为可知也.Tử viết: Bất hoạn vô vị, hoạn sở dĩ lập; Bất hoạn mạc kỷ tri, cầu vi khả tri dã.
Khổng tử nói: Chẳng lo buồn vì không có địa vị, chỉ lo không có đức tài xứng với địa vị ấy. Không cần lo người khác không hiểu mình, nên lo làm sao có năng lực khiến cho người khác biết mình.
4.15
子曰: 参乎，吾道一以贯之.
曾子曰：“唯”.
子出, 门人问曰：“何谓也？”.
曾子曰：夫子之道,忠恕而已矣
Tử viết: Sâm hồ, ngô đạo nhất dĩ quán chi.”.
Tăng tử viết: “Duy”.
Tử xuất, môn nhân vấn viết: “Hà vị dã ?”.
Tăng tử viết: “Phu tử chi đạo, trung thứ nhi dĩ hĩ”.
Khổng tử nói: Trò Sâm à, đạo của ta nhất quán một điểm thôi.
Tăng tử: Đúng ạ.
Khổng tử đi ra, một người khác hỏi: “Thầy nói như vậy có ý gì?”.
Tăng tử nói: Đạo của thầy chỉ có một chữ “trung thứ” thôi.
[ Chú thích: Tăng tử là Tăng Sâm.
Trung nghĩa là trung thành, tận tâm theo đạo nhân. Mình làm được rồi thì muốn người khác cũng làm được (kỷ dục đạt nhi đạt nhân).
Thứ là: Cái gì mình không muốn thì cũng đừng làm cho người khác (kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân) ]
4.16
子曰：君子喻於义,小人喻於利
Tử viết: Quân tử dụ ư nghĩa, tiểu nhân dụ ư lợi.
Khổng tử nói: Người quân tử chỉ biết điều nghĩa, kẻ tiểu nhân chỉ biết điều lợi.
4.17
子曰：见贤思齐焉，见不贤而内自省也
Tử viết: Kiến hiền tư tế yên, kiến bất hiền nhi nội tự tỉnh dã.
Khổng tử nói: Nhìn thấy người hiền thì noi theo, thấy kẻ không hiền thì xem xét lại mình.
4.18
子曰：事父母几谏,见志不从,又敬不违,劳而不怨Tử viết:  Sự phụ mẫu kỷ gián, kiến chí bất tòng, hựu kính bất vi, lao nhi bất oán.
Khổng tử nói: Phụng dưỡng cha mẹ phải can ngăn khuyên giải, nếu can không được, vẫn phải tôn kính không làm trái, đừng để cha mẹ mệt vì oán giận.
4.19
子曰：父母在，不远游，游必有方。
Tử viết: Phụ mẫu tại, bất viễn du, du tất hữu phương
Khổng tử: Cha mẹ còn sống, không được đi xa, nếu đi phải nói rõ nơi cụ thể.
(Lời bàn: Thời đại ngày nay thực khó làm theo lời Khổng tử, chỉ cần nhớ phần chót câu nói)
4.20
子曰：三年无改於父之道，可谓孝矣
Tử viết: Tam niên vô cải ư phụ chi đạo, khả vi hiếu hĩ.
Khổng tử: Ba năm không thay đổi cách đối xử với cha mẹ, có thể gọi là con hiếu.
4.21
子曰：父母之年，不可不知也。一则以喜，一则以惧
Tử viết: Phụ mẫu chi niên, bất khả bất tri dã. Nhất tắc dĩ hỉ, nhất tắc dĩ cụ.
Khổng tử nói: Tuổi tác của cha mẹ, con không thể không biết. Biết là để vui mừng hoặc là lo sợ.(Lời bàn: Vui mừng cha mẹ thượng thọ, lo sợ cha mẹ già yếu bệnh tật và cần lo hậu sự)
4.22
子曰：古者言之不出，耻躬之不逮也
Tử viết: Cổ giả ngôn chi bất xuất, sỉ cung chi bất đãi dã.
Khổng tử: Người xưa thận trọng lời nói ra, bởi sợ xấu hổ không thực hiện được lời nói.
4.23
子曰：以约失之者鲜矣
Tử viết:  Dĩ ước thất chi giả tiển hĩ.
Khổng tử: Người biết tự kiềm chế mình mà phạm sai lầm là rất ít.
4.24
子曰：君子欲讷於言而敏於行.
Tử viết:  Quân tử dục nột ư ngôn nhi mẫn ư hành.
Khổng tử: Quân tử nói năng chậm rãi, thực hành thì nhanh nhẹn.
4.25
子曰：德不孤，必有邻Tử viết: Đức bất cô, tất hữu lân.
Khổng tử: Người đạo đức không bao giờ bị cô lập, ắt có bạn hữu gần gũi.
4.26
子游曰：事君数，斯辱矣；朋友数，斯疏矣Tử Du viết:  Sự quân sác, tư nhục hĩ; Bằng hữu sác, tư sơ hĩ.
Tử Du nói: Thờ vua mà luôn kể sai lầm của vua, dễ chuốc lấy phiền toái lăng nhục; kết giao bạn bè mà luôn góp ý sai lầm của bạn, dễ bị mọi người xa lánh.
Hết thiên 4
5.      公冶长Công Dã Tràng第五篇 thiên 5
28 bài
5.1
子谓公冶长: “可妻也。虽在缧绁之中,非其罪也”. 以其子妻之
Tử vị Công Dã Tràng, “Khả thế dã, tuy tại luy tiết chi trung, phi kì tội dã”. Dĩ kỳ tử thế chi.Khổng tử nói về Công Dã Tràng:”Có thể gả con cho Tràng, tuy nó bị ngồi tù nhưng tội này không do nó gây ra”. Sau đó Khổng tử gả con gái cho Tràng.
5.2
子谓南容,“邦有道，不废；邦无道，免於刑戮”.以其兄之子妻之。
Tử vị Nam Dung,  bang hữu đạo, bất phế; Bang vô đạo, miễn ư hình lục. Dĩ kỳ huynh chi tử thế chi.
Khổng tử nói về Nam Dung:”Nước có đạo, không bị phế truất; Nước vô đạo, không bị hình phạt”. Sau đó Khổng tử đem gả cháu gái cho Dung.
(Chú thích:Nam Dung thờ vua theo đạo Trung dung, khi nước nhà thịnh vượng  được khen ngợi, khi nước nhà suy đốn cũng không bị chê trách, trừng phạt)
5.3
子谓子贱，君子哉若人，鲁无君子者，斯焉取斯”
Tử vị Tử Tiện, quân tử tai nhược nhân, Lỗ vô quân tử giả, tư yên thủ tư
Khổng tử nói về Tử Tiện: Người này quả đúng là quân tử. Nếu nói nước Lỗ không có người quân tử, thì Tử Tiện học từ đâu được những phẩm chất như vậy chứ.5.4
子贡问曰:“赐也何如?”. 子曰:“女，器也”. 曰:“何器也？”. 曰:“瑚琏也”
Tử Cống vấn viết: Tứ dã hà như ?
Tử viết: Nhữ, khí dã.
Viết: Hà khí dã ?
Viết: Hồ liễn dã.
Tử Cống hỏi: Tứ là người thế nào ạ?
Khổng tử đáp: Ngươi giống như một công cụ.
Tử Cống hỏi : Như công cụ nào ?
Khổng tử: Như cái hồ liễn
(Chú thích: Hồ liễn là cái bình đựng thức ăn cúng trong tông miếu
Ý nói Tử Cống (tên là Tứ) là người tài nhưng chỉ giỏi một loại công việc).
5.5
或曰:“雍也仁而不佞”. 子曰: 焉用佞？御人以口给,屡憎於人,不知其仁。焉用佞？
Hoặc viết: Ung dã nhân nhi bất nịnh.
Tử viết: Yên dụng nịnh ? Ngự nhân dĩ khẩu cấp, lũ tăng ư nhân, bất tri kỳ nhân. Yên dụng nịnh?
Có người nói: Ung là người có đức nhân, không biết nịnh (kém tài ăn nói). Khổng tử nói: Tại sao phải có tài nói khéo? Nhanh mồm miệng để cãi thay cho người ta, thường bị người ta ghét, ta chẳng biết anh ta có nhân không. Sao cần phải nịnh ?
5.6
子使漆雕开仕。对曰:“吾斯之未能信”.  子说。
Tử sử Tất Điêu Khai sĩ, đối viết: Ngô tư chi vị năng tín. Tử duyệt.
Khổng tử bảo Tất Điêu Khai ra làm quan, anh ta trả lời: Con nghĩ con chưa tự tin ra làm quan. Khổng tử nghe rất vui lòng.
(Lời bàn: Thầy mừng vì học trò khiêm tốn, thận trọng, chẳng hăng máu vồ vập ra làm quan như nhiều trò khác. Lại không coi nhẹ việc quan)
5.7
子曰:“道不行,乘桴浮於海,从我者,其由与！”, 子路闻之喜。子曰:“由也好勇过我,无所取材” .
Tử viết:  Đạo bất hành, thừa phù phù ư hải, tòng ngã giả, kỳ Do dư !.
Tử Lộ văn chi hỉ. Tử viết: Do dã hảo dũng quá ngã, vô sở thủ tài.
Khổng tử viết: Nếu Đạo của ta không được thực hiện, ta sẽ ngồi bè gỗ trôi ra biển, theo ta đi có lẽ chỉ có Trọng Do… Tử Lộ nghe thấy rất  vui.
Khổng tử nói tiếp: Do này, chí dũng cảm của người cao hơn ta, tìm đâu ra người như thế.
(Chú thích: Khổng tử biểu lộ ý chí quyết tâm truyền bá đạo nhân tới cùng. Ông khen học trò Trọng Do tức Tử Lộ có được đức “dũng” để làm việc nghĩa)
5.8
孟武伯问子路仁乎？子曰:“不知也”. 又问。子曰:“由也,千乘之国,可使治其赋也,不知其仁也”.“求也何如？”.子曰：“求也，千室之邑， 百乘之家，可使为之宰也，不知其仁也”,“赤也何如？” .子曰：“赤也，束带立於朝,可使与宾客言也,不知其仁也。”
Mạnh Vũ Bá vấn Tử Lộ nhân hồ ? Tử viết: Bất tri dã. Hựu vấn.
Tử viết: “Do dã, thiên thừa chi quốc, khả sử trị kỳ phú dã, bất tri kỳ nhân dã.
“Cầu dã hà như?”.
Tử viết: “Cầu dã, thiên thất chi ấp, bách thừa chi gia, khả sử vi chi tể dã, bất tri kỳ nhân dã.
“Xích dã hà như ?”.
Tử viết: Xích dã, thúc đới lập ư triều, khả sử dữ tân khách ngôn dã, bất tri kỳ nhân dã.
Mạnh Vũ Bá hỏi rằng Tử Lộ có đức nhân không. Khổng tử nói: Không biết. Bá lại hỏi. Khổng tử nói: Trọng Do có thể giao quản lý nước nghìn cỗ xe, nhưng ta không biết hắn là người có nhân hay không.
Lại hỏi tiếp: “Cầu là người thế nào?”.
Khổng tử nói: Nhiễm Cầu có thể giao làm quan tể một ấp có nghìn hộ, chỉ huy lính trăm binh xa, còn nó có nhân hay không, ta không biết.
“Còn Công Tây Xích thế nào ?”.
Khổng tử đáp: Xích à, mặc lễ phục đứng trong triều đình, phụ trách tiếp đãi khách nước ngoài. Nhưng ta cũng không biết anh ta là người có đức nhân không.
(Lời bàn: Con người có năng lực làm việc thì được tín nhiệm. Nhưng phải qua thực tế mới đánh giá được đức nhân của họ).
5.9
子谓子贡曰：“女与回也孰愈？”对曰:“赐也何敢望回？回也闻一以知十,赐也闻一以知二。”子曰：“弗如也。吾与女弗如也” .
Tử vị Tử Cống viết: “Nhữ dữ Hồi dã thục dũ ?.
Đối viết: “Tứ dã hà cảm vọng Hồi ? Hồi dã văn nhất dĩ tri thập, tứ dã văn nhất dĩ tri nhị.
Tử viết: “Phất như dã. Ngô dữ nhữ phất như dã.”.
Khổng tử nói với Tử Cống:  Ngươi với Nhan Hồi ai giỏi hơn ?
Tử Công đáp: Con làm sao dám sánh với Nhan Hồi. Hồi nghe một việc thì suy ra được mười việc, con nghe một việc chỉ suy ra được 2 việc thôi.
Khổng tử nói: Chẳng bằng. Ta và ngươi chẳng bằng Hồi.
(Lời bàn: Thế giới bao la phong phú nhưng việc này có liên quan với việc kia. Học cần biết suy luận từ việc này đến việc khác theo các qui luật biện chứng…Tử Cống tự biết mình không bằng Nhan Hồi, đó là Cống hiểu biết. Ngay cả Khổng tử cũng nói mình chẳng bằng trò Hồi).
5.10
宰予昼寝,子曰:“朽木不可雕也,粪土之墙不可杇也, 於予与何诛！”. 子曰:“始吾於人也,听其言而信其行；今吾於人也,听其言而观其行。於予与改是”
Tể Dữ trú tẩm, Tử viết: Hủ mộc bất khả điêu dã, phân thổ chi tường bất khả ô dã, ư Dữ dữ hà tru !. Tử viết: Thỉ ngô ư nhân dã, thính kỳ ngôn nhi tín kỳ hành; Kim ngô ư nhân dã, thính kỳ ngôn nhi quan kỳ hành. Ư Dữ dữ cải thị.
Tể Dữ ngủ ban ngày, Khổng tử nói: Gỗ mục thì không thể đẽo thành công cụ, bức tường bằng đất xấu không thể quét vôi mới được. Còn gì để trách cứ anh ấy nữa. Khổng tử nói thêm: trước đây ta chỉ nghe người khác nói thì tin (anh ta), bây giờ ta nghe rồi còn phải quan sát (anh ta) nữa. Tể Dữ ngủ ngày khiến ta thay đối suy nghĩ (về anh ta).
(Chú thích: Khổng tử khuyên trò học tập tích cực…Tể Dữ nói thì hay nhưng không chăm chỉ. Nay thầy Khổng chính mắt nhìn thấy mới đánh giá đúng về anh ta).
5.11
子曰:“吾未见刚者”. 或对曰：“申枨”子曰:“枨也欲，焉得刚？”Tử viết: Ngô vị kiến cương giả. Hoặc đối viết: Thân Trành.
Tử viết Trành dã dục, yên đắc cương ?.
Khổng tử nói: Ta chưa thấy người nào kiên cường. Có người đáp “Thân Trành là người như vậy”.
Khổng tử nói: Thân Trành nhiều dục vọng, sao gọi là kiên cường ?
(Chú thích: Thân Trành là người kiêu hãnh, vị kỷ, người ta tưởng nhầm là kiên cường)
5.12 子贡曰：我不欲人之加诸我也，吾亦欲无加诸人。子曰：赐也，非尔所及也。Tử Cống viết: Ngã bất dục nhân chi gia chư ngã dã, ngô diệc dục vô gia chư nhân.
Tử viết: Tứ dã, phi nhĩ sở cập dã
Tử Cống nói: Con không chịu để người đổ cái xấu cho con, cũng không muốn đem việc không tốt đổ cho người khác.
Khổng tử nói: Trò Tứ, ngươi chưa phải là người làm được việc đó.
(Chú thích: Khổng tử cho rằng “Không muốn người khác đổ tội cho mình”- đó là thiên tính của con người, điều này dễ hiểu. Không đổ việc xấu cho người khác thì chỉ người có đức nhân mới làm được. Đạo Nhân là vấn đề rộng lớn, phức tạp ông chưa đề cập, trò Tứ chưa thể theo kịp).
5.13
子贡曰：夫子之文章可得而闻也；夫子之言性与天道, 不可得而闻也
Tử Cống viết:  Phu tử chi văn chương khả đắc nhi văn dã; phu tử chi ngôn tính dữ thiên đạo, bất khả đắc nhi văn dã.
Tử Cống nói: Văn chương của thầy, chúng ta đã được biết. Còn luận bàn của thầy về nhân tính và đạo trời thì chúng ta chưa biết.
(Chú thích: Nhân tính và đạo trời là hai vấn đề triết lý‎ cao xa, Khổng tử ít bàn tới bởi khả năng nhận thức của học trò chưa tới…)
5.14
子路有闻，未之能行，唯恐有闻。Tử Lộ hữu văn, vị chi năng hành, duy khủng hữu văn.
Tử Lộ mỗi khi nghe được một việc, nếu thấy vẫn chưa làm được, thì rất sợ nghe thêm những việc khác.
5.15
子贡问曰:孔文子何以谓之“文”也？子曰:敏而好学,不耻下问,是以谓之“文”也。
Tử Cống vấn viết: Khổng Văn tử hà dĩ vị chi “văn” dã ?
Tử viết: Mẫn nhi hiếu học, bất sỉ hạ vấn, thị dĩ vị chi “văn” dã.
Tử Cống hỏi: Khổng Văn tử vì sao đặt tên thụy là “văn” ?
Khổng tử nói: Ông ta thông minh lại ham học, không cho là nhục khi cần hỏi người dưới mình, nên đặt tên thụy là “văn”.
5.16
子谓子产有君子之道四焉:“其行己也恭,其事上也敬,其养民也惠,其使民也义”Tử vị Tử Sản hữu quân tử chi đạo tứ yên: Kỳ hành kỷ dã cung, kỳ sự thượng dã kính, kỳ dưỡng dân dã huệ, kỳ sử dân dã nghĩa.
Khổng tử nói về Tử Sản có bốn phẩm chất của người quân tử: Làm người xử sự rất khiêm cung. Phụng thờ vua cung kính, có trách nhiệm, nuôi dưỡng dân cho nhiều ân huệ, điều khiển dân hợp lý.
(Chú thích: Công Tôn Tử Sản là cháu của Trịnh Mục công, cầm quyền nước Trịnh hơn 20 năm, nhà cải cách nổi tiếng. Bài này nói về 4 phẩm chất của người quản l‎ý‎ quốc gia)
5.17
子曰：晏平仲善与人交，久而敬之。
Tử viết: Án Bình Trọng thiện dữ nhân giao, cửu nhi kính chi.
Khổng tử nói: Án Bình Trọng giỏi về kết giao bằng hữu, cả khi quan hệ với bạn lâu ngày vẫn tôn trọng bạn.
5.18
子曰：臧文仲居蔡，山节藻棁，何如其知也！
Tử viết: Tang Văn Trọng cư thái, sơn tiết tảo chuyết, hà như kỳ tri dã !
Khổng tử nói: Tang Văn Trọng nuôi một con rùa lớn, quanh cột nhà chạm khắc núi non và hình rong biển, người như vậy sao gọi là người có trí !
(Chú thích: Tang Văn Trọng sưu tầm rùa lớn, quanh cột nhà chạm khắc núi non, trên kèo chạm trổ hoa văn đẹp đẽ, bị Khổng tử chê trách. Người xưa thường tìm bắt rùa lấy mai để bói toán cát hung, nhà vua thường dùng rùa to, quan đại phu chỉ được dùng rùa nhỏ. Tang Văn Trọng dùng rùa to là không đúng phép tắc. Việc chạm khắc núi non và hoa văn đẹp đẽ thường chỉ có trong cung điện hay tông miếu nhà vua, người dân thường không được tùy tiện làm như vậy).
5.19
子张问曰:“令尹子文三仕为令尹,无喜色；三已之,无愠色。旧令尹之政，必以告新令尹。何如？”.
子曰：“忠矣”.
曰：“仁矣乎？”.
曰：“未 知。焉得仁？”,
曰“崔子弑齐君,陈子文有马十乘,弃而违之,至於他邦,
则曰:‘犹吾大夫崔子也’ . 违之。之一邦，则又曰：‘犹吾大 夫崔子也’.违之,何如？子曰:“清矣”.曰：“仁矣乎？”曰：“未知，焉得仁？”
Tử Trương vấn viết: Lệnh doãn tử Văn tam sĩ vi lệnh doãn, vô hỉ sắc; tam dĩ chi, vô uẩn sắc. Cựu mệnh quân chi chính, tất dĩ cáo tân lệnh doãn. Hà như ?
Tử viết: Trung hĩ.  Viết: Nhân hĩ hồ ? Viết: Vị tri. Yên đắc nhân ?
Viết: Thôi tử thí Tề quân, Trần tử văn hữu mã thập thừa, khí nhi vi chi, chí ư tha bang, tắc viết:  Do ngô đại phu Thôi tử dã. Vi chi. Chi nhất bang, tắc hựu viết: Do ngô đại phu Thôi tử dã, vi chi, hà như ?. Tử viết: Thanh hĩ. Viết: Nhân hĩ hồ ? Viết : Vị tri, yên đắc nhân ?
Tử Trương hỏi: Tử Văn ba lần làm quan lệnh doãn nước Sở, không tỏ vẻ vui mừng; Ba lần bị bãi quan mà không oán hận. Mỗi lần thay đổi chức vụ, đều đem chính sự bàn giao đầy đủ cho quan mới. Nên đánh giá ông ta thế nào ?
Khổng tử nói: Là người trung thành. Tử Trương hỏi thêm: Tử Văn là người có nhân, được không ? Khổng tử đáp: Ta không biết, làm sao đánh giá có nhân được.
Tử Trương lại hỏi: Khi Thôi tử (Thôi Trữ) giết vua Tề Trang công, Trần Văn tử có 10 cỗ xe ngựa dám vứt bỏ mà rời nước Tề sang nước khác, lại nhận xét: “Người chấp chính ở đây cũng giống như Thôi tử nước tôi”. Nói rồi lại bỏ đi nước khác, được một thời gian lại chê “Cũng giống như Thôi tử nước chúng tôi”… Rồi lại bỏ đi qua nước khác, vậy đánh giá ông ta thế nào ? Khổng tử đáp: Người ấy rất trong sạch.
Tử Trương nói: có phải là người nhân không ?
Khổng tử nói: Không biết, sao vội đánh giá được!
5.20
季文子三思而后行。子闻之，曰：“再，斯可矣”
Quí Văn tử tam tư nhi hậu hành. Tử văn chi, viết:  Tái, tư khả hĩ.
Quí Văn tử ba lần nghĩ rồi mới làm. Khổng tử nghe biết, nói: Nghĩ thêm lần nữa là được rồi.
5.21
子曰：甯武子，邦有道则知，邦无道则愚，其知可及也，其愚不可及也
Tử viết: Ninh Vũ tử, bang hữu đạo tắc tri, bang vô đạo tắc ngu, kỳ tri hà cập dã, kỳ ngu bất khả cập dã.
Khổng tử nói: Ninh Vũ tử, khi nước nhà có đạo, thái bình thì được tiếng là có đức trí, khi nước nhà loạn lạc thì mang tiếng ngu đần. Có trí như Ninh thì thiên hạ theo kịp, giả ngu như Ninh thì thiên hạ không ai đuổi kịp.
5.22
子在陈曰: 归与！归与！吾党之小子狂简, 斐然成章,不知所以裁之Tử tại Trần viết: Qui dư ! Qui dư ! Ngô đảng chi tiểu tử cuồng giản, phỉ nhiên thành chương, bất tri sở dĩ tài chi.
Khổng tử (lúc còn ở nước Trần) nói: Về đi, về đi. Học trò quê hương ta kinh nghiệm còn it ỏi, văn chương học vấn tuy có chỗ khả quan nhưng chưa biết đào sâu sự lí, mở mang đạo đức và hiểu biết bản thân.
5.23
子曰：伯夷叔齐不念旧恶，怨是用希
Tử viết: Bá Di, Thúc Tề bất niệm cựu ố, oán thị dụng hy.Khổng tử nói: Bá Di, Thúc Tề không nhớ oán giận cũ, nên hiếm người giận họ.
5.24
子曰：孰谓微生高直？或乞醯焉，乞诸其邻而与之
Tử viết: Thục vị Vi Sinh Cao trực ? Hoặc khất ê yên, khất chư kỳ lân nhi dự chi.
Khổng tử nói: Ai bảo Vi Sinh Cao là người thẳng thắn ? Có người đến xin giấm, nhà không có không dám nói thực, rồi sang nhà hàng xóm xin cho người ta (kể như của nhà mình).
5.25
子曰: 巧言令色足恭,左丘明耻之,丘亦耻之。匿怨而友其人,左丘明耻之,丘亦耻之Tử viết: Xảo ngôn lệnh sắc túc cung, Tả Khâu Minh sỉ chi, Khâu diệc sỉ chi. Nặc oán nhi hữu kỳ nhân, Tả Khâu Minh sỉ chi, Khâu diệc sỉ chi.
Khổng tử nói: Những người nói khéo, ngọt ngào, giả bộ hiền lành, cung kính quá độ, Tả Khâu Minh cho như thế là đáng sỉ nhục, Khâu ta cũng cho là sỉ nhục. Giấu kín oán hận trong lòng mà giả bộ hữu hảo, Tả Khâu Minh cho đó là sỉ nhục, Khâu ta cũng cho là đáng nhục.
(Chú thích: Tả Khâu Minh là tác giả bộ Chiến quốc sách)
5.26
颜渊,季路侍。子曰：“盍各言尔志”. 子路曰：“願车马，衣轻裘,与朋友共,敝之而无憾”. 颜渊曰：“愿无伐善,无施劳”. 子路曰：“愿闻子之志”. 子曰：“老者安之，朋友信之，少者怀之” .
Nhan Uyên, Tử Lộ thị. Tử viết: Hạp các ngôn nhĩ chí ?  Tử Lộ viết: Nguyện xa mã, y khinh cừu, dữ bằng hữu cộng, tệ chi nhi vô hám. Nhan Uyên viết: Nguyện vô phạt thiện, vô thi lao.
Tử Lộ viết: Nguyện văn tử chi chí. Tử viết: Lão giả an chi, bằng hữu tín chi, thiếu giả hoài chi.
Nhan Uyên, Tử Lộ theo hầu. Khổng tử nói: Sao các anh chẳng nói ý chí của mình (cho ta nghe) ?
Tử Lộ thưa: Con nguyện mang xe ngựa, áo da cừu của con cho bạn hữu dùng, dù đến hỏng cũng không oán giận.
Nhan Uyên nói: Con nguyện không phô trương ưu điểm của con, không tỏ rõ công lao của mình.
Tử Lộ thưa: chúng con muốn nghe thầy nói nguyện vọng của thầy.
Khổng tử đáp:  Người già được nuôi dưỡng đầy đủ, bạn bè tin cậy lẫn nhau, trẻ em được quan tâm chăm sóc.
5.27
子曰:“已矣乎！吾未见能见其过而内自讼者也” .Tử viết: Dĩ hĩ hồ ! Ngô vị kiến năng kiến kỳ quá nhi nội tự tụng giả dã.
Khổng tử nói: Thôi hết rồi ! Ta chưa từng thấy người nào có thể tự phát hiện sai lầm và tự phê phán bản thân.
5.28
子曰：十室之邑，必有忠信如丘者焉，不如丘之好学也
Tử viết: Thập thất chi ấp, tất hữu trung tín như Khâu giả yên,  bất như Khâu chi hiếu học dã.
Khổng tử: Một thôn có chục nhà thì nhất định có một người trung tín như ta, nhưng không hiếu học như ta.
(Khổng tử tin tưởng rằng nơi nào cũng có người nhân đức, nhưng chưa hẳn đã hiếu học)Hết thiên 5
6.      雍也Ung dã第六篇 thiên 6
30 bài
6.1
子曰: 雍也可使南面 。
Tử viết: Ung dã khả sử nam diện
Khổng tử nói: Nhiễm Ung có thể ngồi quay mặt hướng nam.(Chú giải: Phương Nam ánh nắng nhiều nhất, có ý nói ghế ngồi quan chức. Quan chức ngồi ghế tựa lưng phương Bắc, mặt ngoảnh hướng Nam. Nhiễm Ung học trò Khổng tử học giỏi ung dung, khoan thứ có đức quân tử nên Khổng tử tin rằng anh này sẽ làm quan)
6.2
仲弓问子桑伯子。子曰:“可也，简”.
仲弓曰:“居敬而行简,以临其民,不亦可乎？居简而行简,无乃大简乎？”.
子曰:“雍之言然” .
Trọng Cung vấn tử Tang Bá Tử. Tử viết: Khả dã, giản.
Trọng Cung vấn: Cư kính nhi hành giản, dĩ lâm kỳ dân, bất diệc khả hồ ? Cư giản nhi hành giản, vô nãi đại giản hồ ?
Tử viết:  Ung chi ngôn nhiên.
Trọng Cung (tức Nhiễm Ung) hỏi Khổng tử về Tang Bá Tử.
Khổng tử nói: Được đấy, con người này giản dị chất phác.
Trọng Cung lại hỏi: Sống kính nhường, làm việc giản dị, gần gũi dân chúng, như vậy chẳng tốt sao? Còn nếu chỉ có kính nhường, làm việc giản dị mộc mạc thì e rằng thái quá chăng?
Khổng tử đáp: Ngươi nói rất đúng.
6.3
哀公问:“弟子孰为好学?”. 孔子对曰:“有颜回者好学,不迁怒,不贰过,不幸短命死矣。今也则亡,未闻好学者也” 。Ai Công vấn: Đệ tử thục vi hiếu học ? Khổng tử đối viết: Hữu Nhan Hồi giả hiếu học, bất thiên nộ, bất nhị quá, bất hạnh đoản mệnh tử hĩ. Kim dã tắc vong, vị văn hiếu học giả dã.
Vua Lỗ Ai Công hỏi: Đệ tử của ngài có ai ham học nhất ?
Khổng tử đáp: Có Nhan Hồi là học trò ham học, khi giận không lệch lạc giận qua người khác, không bao giờ phạm lỗi lầm cũ nhưng bất hạnh đoản mệnh. Nay đã chết rồi, chẳng nghe thấy ai hiếu học như thế nữa.
6.4
子华使於齐,冉子为其母请粟。子曰:“与之釜” 。 请益。曰:“与之庾” 。冉子与之粟五秉。子曰:“赤之适齐也,乘肥马,衣轻裘。吾闻之也：君子周急不济富” 。
Tử Hoa sứ ư Tề, Nhiễm tử vi kỳ mẫu thỉnh túc. Tử viết: Dữ chi phủ. Thỉnh ích. Viết: Dữ chi dữu. Nhiễm tử dữ chi túc ngũ bính. Tử viết: Xích chi thích Tề dã, thừa phì mã, y khinh cừu.. Ngô văn chi dã: quân tử chu cấp bất tế phú.Tử Hoa đi sứ sang  nước Tề, Nhiễm Hữu thưa với Khổng tử: tiện xe đi nước Tề gửi cho mẹ Tử Hoa một ít lương thực. Khổng tử bảo cho một vò gạo. Nhiễm nài thêm ít nữa. Khổng tử bảo cho thêm một hũ nữa. Nhiễm Hữu mang cho năm bính (80 đấu). Thấy thế, Khổng tử nói: Tử Hoa (tức Công Tây Xích) đi sứ nước Tề ngồi xe có ngựa kéo, mặc áo da vừa nhẹ vừa ấm. Ta nghe nói người quân tử chỉ cứu tế cho người nghèo, không cứu tế người giàu.
6.5
原思为之宰,与之粟九百,辞。子曰：毋,以与尔邻里乡党乎！
Nguyên Tư vi chi tể, dữ chi túc cửu bách, từ. Tử viết: Vô. Dĩ dữ nhĩ lân lý hương đảng hồ!
Nguyên Tư làm chức quản gia, Khổng tử cấp tiền lương chín trăm đấu. Nguyên Tư từ chối. Khổng tử nói: Đừng từ chối, cứ mang về cho người nghèo trong xóm.6.6
子谓仲弓,曰：犁牛为之骍且角。虽欲勿用,山川棒舍诸？
Tử vị Trọng Cung, viết: Lê ngưu vi chi tuynh thả giác. Tuy dục vật dụng, sơn xuyên bổng xá chư ?
Khổng tử nói về Trọng Cung:  Con bê là con của bò lang lông đỏ hai sừng cân đối. Người ta cho là mẹ nó lang nên không dùng nó làm vật tế. Thần núi thần sông có nỡ bỏ rơi nó đâu?
(Chú thích: Người xưa cúng tế bằng con bò màu lông đỏ vì rất quí màu đỏ. Trọng Cung có người cha độc ác hèn hạ, nên nhà cầm quyền không muốn dùng Cung làm quan. Khổng tử nói vậy để an ủi Cung và phản đối quan niệm coi trọng lý lịch, dòng dõi)
6.7
子曰：回也其心三月不违仁，其余则日月至焉而已矣 。
Tử viết: Hồi dã kỳ tâm tam nguyệt bất vi nhân, kỳ dư tắc nhật nguyệt chí yên nhi dĩ hĩ
Khổng tử nói: Nhan Hồi, tấm lòng trò ấy ba tháng không trái đạo nhân, trò khác không được vậy, có chăng chỉ là ngẫu nhiên mà thôi.
6.8
季康子问：仲由可使从政也与？
子曰：“由也果, 於从政乎何有”.
曰：“赐也可使从政也与？”.
曰：“賜也达，於从政乎何有”.
曰：“求也可使从政也与？”.
曰：“求也艺, 於从政乎何有？”
Quí Khang tử vấn: Trọng Do khả sử tòng chính dã dư ?.
Tử viết: Do dã quả, ư tòng chính hồ hà hữu
Viết: Tứ dã khả sử tòng chính dã dư ?
Viết: Tài dã đạt, ư tòng chính hồ hà hữu
Viết: Cầu dã khả sử tòng chính dã dư ?
Viết: Cầu dã nghệ, ư tòng chính hồ hà hữuQuí‎ Khang tử hỏi: Trọng Do có thể giao làm lãnh đạo được không ?
Khổng tử nói: Do là người quyết đoán, làm lãnh đạo còn có gì khó khăn.
Quí‎ Khang tử hỏi: Đoan Mộc Tứ giao làm quan chức được không ?
Khổng tử: Tứ có tài năng, làm quan chắc sẽ thuận lợi thôi.
Quí hỏi tiếp: Nhiễm Cầu làm quan được không?
Khổng tử đáp: Cầu đa tài đa nghệ, làm quan có gì khó khăn đâu.6.9
季氏使闵子骞为费宰,闵子骞曰:“善为我辞焉！如有复我者,则吾必在汶上矣”。
Quí thị sử Mẫn Tử Khiên vi Phí tể, Mẫn Tử Khiên viết: Thiện vi ngã từ yên ! Như hữu phục ngã giả, tắc ngô tất tại Vấn thượng hĩ.
Quí thị cho mời Mẫn Tử Khiên làm quan tể ấp Phí. Mẫn nói (với người báo tin): Xin vui lòng từ chối giúp tôi. Nếu có người lại đến mời, tôi đành phải trốn lên ở thượng nguồn sông Vấn thôi.
(Chú thích: quan tể là quan đứng đầu. Mẫn Tử Khiên oán trách họ Quí tiếm quyền nên không chịu ra hợp tác)
6.10
伯牛有疾,子问之,自牖执其手,曰:亡之,命矣夫,斯人也而有斯疾也!斯人也而有斯疾也！
Bá Ngưu hữu tật,  Tử vấn chi, tự dũ chấp kỳ thủ, viết: Vong chi, mệnh hĩ phu, tư nhân dã nhi hữu tư tật dã ! Tư nhân dã nhi hữu tư tật dã !
Bá Ngưu nằm bệnh, Khổng tử đến thăm, cầm tay nói: Thôi rồi, đây là mệnh rồi. Người tốt thế này mà mắc bệnh này. Người tốt thế này mà mắc bệnh này !
(Chú thích: Người tốt mà mắc bệnh này, chẳng phải do mình gây ra, là mệnh trời không tránh khỏi)
6.11
子曰:贤哉回也,一箪食，一瓢饮,在陋巷,人不堪其忧,回也不改其乐。贤哉回也
Tử viết: Hiền tai Hồi dã, nhất đan thực, nhất biều ẩm, tại lậu hạng, nhân bất kham kỳ ưu, Hồi dã bất cải kỳ lạc. Hiền tai Hồi dã
Khổng tử nói: Nhan Hồi rất hiền, một giỏ cơm, một bầu nước, ở tại ngõ nhỏ, người khác không chịu nổi, còn Hồi vẫn không thay đổi niềm vui, Hồi thật là hiền đức.
6.12
冉求曰:“非不说子之道，力不足也”.
子曰:“力不足者,中道而废。今女画” 。
Nhiễm Cầu viết:  Phi bất duyệt tử chi đạo, lực bất túc dã.
Tử viết: Lực bất túc giả, trung đạo nhi phế, kim nhữ hoạch.
Nhiễm Cầu nói: Không phải con không thích đạo của mình, do con không đủ sức mà thôi.
Khổng tử nói: Nếu không đủ sức, nửa đường sẽ bỏ dở. Con đã tự vạch giới hạn cho mình rồi, không muốn tiến nữa.
(Ý Khổng tử: vấn đề không phải do thiếu lực mà là thích hay không thích đạo nhân mà thôi)6.13
子谓子夏曰：女为君子儒，无为小人儒。
Tử vị Tử Hạ viết: Nhĩ vi quân tử nho, vô vi tiểu nhân nho.
Khổng tử nói với Tử Hạ: Ngươi nên trở thành học trò quân tử, không nên trở thành học trò tiểu nhân.
6.14
子游为武城宰。子曰:“女得人焉尔乎？”曰:“有澹台灭明者,行不由径,非公事，未尝至於偃之室也” 。
Tử Du vi Vũ Thành tể. Tử viết: Nhữ đắc nhân yên nhĩ lạc hồ ? Viết: Hữu Đạm Đài Diệt Minh giả, hành bất do kinh, phi công sự vị thường chí ư yển chi thất dã.
Tử Du làm quan tể ấp Vũ Thành. Khổng tử nói: Ở đây ngươi có thích ai không? Trả lời: có người tên Đạm Đài Diệt Minh, đi không qua lối tắt, không có việc công thì không đến công sở.
6.15
子曰：孟之反不伐，奔而殿, 将入门,策其马,曰：非敢后也,马不进也 。
Tử viết:  Mạnh Chi Phản bất phạt, bôn nhi điến, thương nhập môn, sách kỳ mã, viết: phi cảm hậu dã, mã bất tiến dã.
Khổng tử nói: Mạnh Chi Phản không thích khoe công lao, chạy đằng sau (khi quân rút lui), khi về đến cửa thành, cầm roi quất ngựa mắng: “chẳng phải ta dám chạy sau, do ngươi không chịu tiến lên trước”.  
       
(Lời bàn: Mạnh là người khiêm tốn, khi thua trận, sau khi dũng cảm chạy sau về, cũng không nhận mình như vậy).
6.16
子曰:不有祝鮀之佞，而有宋朝之美，难乎免於今之世矣。Tử viết: Bất hữu Chúc Đà chi nịnh, nhi hữu Tống Triều chi mỹ, nan hồ miễn ư kim chi thế hĩ.
Khổng tử nói: Nếu không nói khéo như Chúc Đà mà có sắc đẹp như công tử Triều nước Tống, đời nay khó mà tránh bị người ta ghét bỏ.
6.17
子曰：谁能出不由户，何莫由斯道也？
Tử viết: Thùy năng xuất bất do hộ, hà mạc do tư đạo dã?
Khổng tử nói: Có ai ra khỏi nhà mà không qua cửa ? Làm người cớ sao không theo đạo lí chung đó mà làm ?
6.18
子曰：质胜文则野，文胜质则史。文质彬彬，然后君子。
Tử viết: Chất thắng văn tắc dã, văn thắng chất tắc sử. Văn chất bân bân, nhiên hậu quân tử.
Khổng tử nói: Chất phác mà thiếu văn vẻ thì hoang dã, văn vẻ mà bỏ qua chất phác thì phù phiếm (mang tính sách vở/ lý thuyết suông). Văn vẻ và chất phác hoàn hảo, ấy là người quân tử.
6.19
子曰：人之生也直，罔之生也幸而免。
Tử viết: Nhân chi sinh dã trực, võng chi sinh dã hạnh nhi miễn
Khổng tử nói: Người sống được nhờ thẳng ngay. Không ngay thẳng cũng sống được, ấy là nhờ may mắn tránh khỏi tai họa mà thôi.
6.20
子曰：知之者不如好之者，好之者不如乐之者。
Tử viết: Tri chi giả bất như hiếu chi giả, hiếu chi giả bất như lạc chi giả.
Khổng tử nói: Người hiểu biết (đạo lí) không bằng kẻ thích đạo lí, thich đạo lí không bằng thi hành đạo lí làm vui.
6.21
子曰：中人以上，可以语上也；中人以下，不可以语上也。
Tử viết:: Trung nhân dĩ thượng, khả dĩ ngữ thượng dã; Trung nhân dĩ hạ, bất khả dĩ ngữ thượng dã.
Khổng tử nói: Người bậc trung trở lên có thể dạy cao sâu; Bậc trung trở xuống thì không thể dạy cao sâu được.
6.22
樊迟问知,子曰:“务民之义,敬鬼神而远之,可谓知矣”。问仁,曰:“仁者先难而后获，可谓仁矣”
Phàn Trì vấn trí, Tử viết:  Vụ dân chi nghĩa, kính quỷ thần nhi viễn chi, khả vị tri hĩ.
Vấn nhân, viết: Nhân giả tiên nan nhi hậu hoạch, khả vị nhân hĩ.
Phàn Trì hỏi về trí, Khổng tử đáp: Phục vụ dân vì nghĩa. Tôn kính quỷ thần mà đứng xa, thế là hiểu chữ trí.
Lại hỏi về đức nhân. Khổng tử đáp: Người nhân chịu gian khó trước, thu hoạch sau, đó là người nhân.
(Phàn Trì là người đánh xe, học vấn thấp, Khổng tử giải thích chữ trí, chữ nhân rất đơn giản dễ hiểu)
6.23
子曰：知者乐水,仁者乐山；知者动,仁者静；知者乐，仁者寿
Tử viết: Trí giả nhạo thủy,  nhân giả nhạo sơn; trí giả động, nhân giả tĩnh; trí giả lạc, nhân giả thọ.
Khổng tử nói: Người trí ưa nước, người nhân thích núi; Người trí hoạt động, người nhân yên tĩnh; Người trí sống vui, người nhân sống thọ.
6.24
子曰：齐一变，至於鲁；鲁一变，至於道
Tử viết:  Tề nhất biến, chí ư Lỗ;  Lỗ nhất biến, chí ư đạo.
Khổng tử nói: Nước Tề thay đổi, tiến đến nước Lỗ; nước Lỗ thay đổi tiến đến Đạo.
(Chú thích: Khổng tử so sánh sự tiến bộ của hai nước…)6.25
子曰：觚不觚，觚哉！觚哉！
Tử viết:  Cô bất cô, cô tai ! Cô tai !
Khổng tử nói: Cái bình rượu không ra bình rượu. Bình rượu đây ư! sao có thể gọi là bình rượu ?
Chú thích: thời xưa bình rượu lễ có 6 góc cạnh là đúng mẫu mực, nếu thay bằng cái bình khác chứng tỏ chữ lễ bị coi thường, nên Khổng tử lo lắng.
Lời bàn: Người bình thường, thực dụng sẽ chê trách Khổng tử là “quá máy móc, công thức, cứng nhắc”. Cốt yếu là có rượu cúng, cần gì cái bình đựng phải đúng mẫu mực (!). Đây là câu chuyện tiêu biểu cho tính lễ giáo nghiêm túc mà Khổng tử, đạo Nho yêu cầu.
6.26
宰我问曰:“仁者虽告之曰井有仁焉, 其从之也？”子曰:“何为其然也？君子可逝也，不可陷也；可欺也，不可罔也” 。
Tể Ngã vấn viết: Nhân giả tuy cáo chi viết tỉnh hữu nhân yên, kỳ tòng chi dã ? Khổng tử viết: Hà vi kỳ nhiên dã ? Quân tử khả thệ dã, bất khả hãm; Khả khi dã, bất khả võng dã.
Tể Ngã hỏi: Người nhân đức được báo có người rơi xuống giếng, anh ta có nhảy xuống cứu không?
Khổng tử đáp: Sao phải làm vậy ? Quân tử tìm cách cứu người, không thể tự hãm hại thân mình; Quân tử có thể bị lừa bởi những điều có lý, nhưng không thể bị hại vì lời xằng bậy.
6.27
子曰：君子博学於文，约之以礼，亦可以弗畔矣夫
Tử viết: Quân tử bác học ư văn, ước chi dĩ lễ, diệc khả dĩ phất bạn hĩ phu.
Khổng tử nói: người quân tử trước học văn, sau học lễ, nhờ vậy khỏi trái đạo.
6.28
子见南子, 子路不说。夫子矢之曰:“予所否者，天厌之！天厌之！”
Tử kiếnNamtử, Tử Lộ bất duyệt. Phu tử thỉ chi viết: “Dư sở phủ giả. Thiên yếm chi! Thiên yếm chi !
Khổng tử gặp nàng Nam tử, Tử Lộ không vui. Khổng tử thề rằng: Như ta mà làm gì trái lễ thì trời phạt ta”.
(Chú thích: nàngNamtử là vợ vua Vệ Linh công nước Vệ, nàng rất đẹp nhưng nhiều tai tiếng. Ai muốn làm quan đều ra mắtNamtử trước… Tử Lộ nghĩ rằng thầy Khổng cũng làm như người thường…Nhưng Khổng tử vì việc công mà đến chứ không nhờ cậy, ngài phải thề với học trò)
6.29
子曰：中庸之为德也，其至矣乎！民鲜久矣
Tử viết:  Trung dung chi vi đức dã, kỳ chí hĩ hồ! Dân tiển cửu hĩ.
Trung dung là đạo đức tốt đẹp cao nhất ! Dân chúng từ lâu thiếu hẳn đạo đức này.
6.30
子贡曰:“如有博施於民而能济众,何如？可谓仁乎？”. 子曰：何事於仁？必也圣乎！尧舜其犹病诸.夫仁者, 己欲立而立人, 己欲达而达人. 能近取譬,可谓仁之方也已.
Tử Cống viết: Như hữu bác thi ư dân nhi năng tế chúng, hà như ? Khả vị nhân hồ? Tử viết: Hà sự ư nhân ? Tất dã thánh hồ ! Nghiêu Thuấn kỳ do bệnh chư. Phu nhân giả, kỷ dục lập nhi lập nhân, kỷ dục đạt nhi đạt nhân. Năng cận thủ thí khả vị nhân chi, phương dã dĩ.
Tử Cống nói: Nếu có một người đưa nhiều điều tốt đến cho dân, giúp dân sống tốt, có phải là người nhân không ?
Khổng tử đáp: Không chỉ là người nhân mà là bậc thánh nhân. Vua Nghiêu vua Thuấn cũng khó làm được như vậy. Người có nhân muốn thành người nhân đức thì cũng muốn người khác như mình, người có nhân đã làm được việc gì cũng muốn người khác đạt như thế. Lấy bản thân mình làm thí dụ để hiểu người khác, đức nhân là vậy.                                           
Hết thiên 6
述而 Thuật nhi第七篇 thiên 7
38 bài
7.1
子曰：述而不作，信而好古，窃比於我老彭。
Tử viết: Thuật nhi bất tác, tín nhi hiếu cổ, thiết tỉ ư ngã lão Bành
Khổng tử nói: Ta chỉ thuật lại chứ không sáng tác, ta yêu và tin văn hoá cổ, trộm ví mình như lão Bành.
(Lời bàn: Khổng tử khiêm tốn nói mình chỉ thuật lại lời dạy cổ nhân chứ không sáng tạo, cốt sao cho mọi người do tin tưởng cổ nhân mà tiếp thu đạo thánh hiền là được, thầy chả cần “bản quyền tác giả”. Lão Bành tổ truyền thuyết là người sống lâu. Khổng tử khiêm tốn nói ta biết nhiều chỉ vì ta sống lâu thôi).
7.2
子曰：默而识之，学而不厌，诲人不倦，何有於我哉？Tử viết: Mặc nhi thức chi, học nhi bất yếm, hối nhân bất quyện, hà hữu ư ngã tai ?
Khổng tử: Lặng yên nhớ điều đã học, kiên trì học tập không biết chán, dạy bảo người khác không biết mệt mỏi, ta đã làm được việc nào trong ba việc ấy ?
7.3
子曰：德之不修, 学之不讲,闻义不能徙,不善不能改, 是吾忧也。Tử viết: Đức chi bất tu, học chi bất giảng, văn nghĩa bất năng tỉ, bất thiện bất năng cải, thị ngô ưu dã.
Khổng tử nói: Đức hạnh mà không tu dưỡng, học không giảng giải, thấy việc nghĩa không làm, mắc điều sai không chịu sửa chữa, đó là những nỗi lo của ta.
7.4
子之燕居，申申如也；夭夭如也。
Tử chi yến cư, thân thân như dã, yêu yêu như dã.
Khổng tử khi ở nhà an nhàn, chân tay thoải mái buông lỏng, sắc mặt vui vẻ
7.5
子曰：甚矣吾衰也！久矣吾不复梦见周公。
Tử viết:  Thậm hĩ ngô suy dã ! Cửu hĩ ngô bất phục mộng kiếnChucông.
Khổng tử: Ta già yếu lắm rồi, từ lâu ta không nằm mộng thấy Chu công.
(Chú thích: Chu công tức Chu Công Đán, phò giúp anh là Chu Vũ Vương diệt trừ vua Trụ, lập ra nhà Chu. Khi anh chết, lại phò cháu ruột lên ngôi là Chu Thành Vương, đóng vai trò cố vấn tối cao xây dựng nhà Chu cai trị ngàn nước chư hầu. Chu công tiếp tục công việc của cha là Chu Văn Vương chú giải bộ sách Kinh Dịch- bộ sách triết học cổ điển nhất xứ Trung Hoa. Khổng tử rất sùng bái Chu công, kiến trúc sư nhà Chu, thường gọi là thánh  nhân. Lời nói của Khổng tử có hai ý: lo buồn vì sức khỏe đã suy yếu mà lễ chế nhà Chuchưa được phục hồi)
7.6
子曰：志於道，据於德，依於仁，游於艺。
Tử viết:  Chí ư đạo, cứ ư đức, y ư nhân, du ư nghệ.
Khổng tử nói: Có chí học hành theo đạo, dựa vào đức, ung dung học nghề.7.7
子曰：自行束脩以上，吾未尝无诲焉。
Tử viết:  Tự hành thúc tu dĩ thượng, ngô vị thường vô hối yên.
Khổng tử nói: Tự mình dâng lên một bó nem, ta chưa từ chối dạy bảo ai bao giờ.7.8
子曰:不愤不启,不悱不发。举一隅不以三隅反,则不复也。Tử viết:  Bất phẫn bất khải, bất phỉ bất phát. Cử nhất ngung bất dĩ tam ngung phản, tắc bất phục dã.
Khổng tử nói: Kẻ nào chưa uất ức vì chưa hiểu được thì ta không gợi mở cho. Kẻ nào không hậm hực vì chưa thể nói ra được thì ta chẳng hướng dẫn cho nói. Kẻ đã được ta chỉ cho một góc (vuông) mà chẳng biết tự xét ba góc kia thì ta chẳng dạy nó nữa.7.9
子食於有丧者之侧，未尝饱也。
Tử thực ư hữu tang giả chi  trắc, vị thường bão dã.
Khổng tử đến viếng nhà có tang, không bao giờ ăn no.
7.10.
子於是日哭，则不歌
Tử ư thị nhật khốc, tắc bất ca
Hôm nào Khổng tử đi  viếng đám tang, suốt ngày hôm ấy không ca hát.
(Lời bàn: Khổng tử đi viếng tang rất thực lòng, chẳng chiếu lệ qua loa)
7.11
子谓颜渊曰:“用之则行,舍之则藏,惟我与尔有是夫 !”.子路曰:子行三军,则谁与?.
子曰:“暴虎冯河,死而无悔者,吾不与也。必也临事而惧。好谋而成者也” 。Tử vị Nhan Uyên viết: “Dụng chi tắc hành, xá chi tắc tàng, duy ngã dữ nhĩ hữu thị phu!”. Tử Lộ viết: “Tử hành tam quân, tắc thùy dự ?”
Tử viết: Bạo hổ bằng hà, tử nhi vô hối giả, ngô bất dữ dã. Tất dã lâm sự nhi cụ. Hiếu mưu nhi thành giả dã.
Khổng tử nói với Nhan Uyên: Dùng ta thì ta giúp cho sự nghiệp, không dùng thì ta đi ở ẩn, chỉ có ta với ngươi làm được thế thôi.
Tử Lộ hỏi: Nếu Thầy cầm quân đi đánh giặc, thầy chọn ai theo ?
Khổng tử đáp: Kẻ tay không mà bắt cọp, không thuyền mà lội qua sông, chết không tiếc thân, những kẻ ấy ta không cho theo với ta. Khi lâm sự ắt phải biết lo lắng thận trọng, suy tính mưu lược để thành công, những người đó ta mới cho theo.
(Lời bàn: Tử Lộ tự hào mình có dũng khí, ắt được thầy đánh giá cao. Nhưng Khổng tử chỉ đánh giá cao những người mưu trí, cẩn trọng)
7.12
子曰：富而可求也；虽执鞭之士,吾亦为之。如不可求,从吾所好。
Tử viết: Phú nhi khả cầu dã; tuy chấp tiên chi sĩ, ngô diệc vi chi. Như bất khả cầu, tòng ngô sở hiếu.
Khổng tử nói: giàu sang mà có thể cầu được thì dù có phải làm kẻ đầu sai thấp kém ta cũng làm. Nếu không thể giàu được thì ta chỉ làm việc ta thích thôi.
7.13
子之所慎：齐, 战, 疾。
Tử chi sở  thận: Trai, chiến, tật.
Khổng tử có tính thận trọng (đối với 3 thứ): Trai giới, chiến tranh và bệnh tật.
(Chú thích: Trai giới là ăn chay và cúng lễ đúng qui cách)
7.14  子在齐闻韶，三月不知肉味, 曰：不图为乐之至於斯也。Tử tại Tề văn Thiều, tam nguyệt bất tri nhục vị, viết: Bất đồ vi nhạc chi chí ư tư dã.
Khổng tử ở nước Tề nghe được bản nhạc Thiều, ba tháng sau ăn thịt không thấy mùi vị gì cả, bèn nói: Không ngờ nhạc thiều (của vua Thuấn) điêu luyện đến thế.
(Chú thích: Bản nhạc tên “Thiều” sáng tác thời vua Thuấn được dùng làm lễ trong cung đình, có dịp Khổng tử được nghe, mãi ba tháng sau còn dư âm…Ngày nay không còn lưu được bản nhạc này. Về sau Trung Quốc và ViệtNam gọi quốc ca là “quốc thiều”)
7.15
冉有曰:“夫子为卫君乎？”.子贡曰: “诺，吾将问之”。入，曰：“伯夷、叔齐何人也？”。曰:“古之贤人也”。曰:“怨乎？”. 曰:“求仁而得仁，又何怨”。出，曰:“夫子不为也” 。
Nhiễm Hữu viêt: Phu tử vi Vệ quân hồ ? Tử Cống viết: Nặc, ngô thương vấn chi. Nhập, viết: Bá Di, Thúc Tề hà nhân dã ? Viêt: Cổ chi hiền nhân dã. Viết: Oán hồ ?. Viết:  Cầu nhân nhi đắc nhân, hữu hà oán. Xuất, viết: Phu tử bất vi dã.
Nhiễm Hữu hỏi: Có phải thầy ta đi giúp vua nước Vệ không?
Tử Cống nói: Thế à, để ta đi hỏi thầy xem. Nói rồi đến gặp Khổng tử thưa: “Bá Di, Thúc Tề là con người như thế nào ?”. Khổng tử đáp: Họ là người hiền ngày xưa. Tử Cống hỏi tiếp: Họ có oán hận gì không ? Khổng tử nói: Theo đuổi điều nhân mà được điều nhân, còn gì phải oán hận.
Tử Cống quay về nói với Nhiễm Hữu: Thầy ta chẳng đi giúp nước Vệ đâu.(Chú thích: Bá Di, Thúc Tề là con của vua Cô Trúc, tranh nhau nhường ngôi cho người họ khác, đến mức phải trốn đi để khỏi bị ép làm vua. Ở nước Vệ, sau khi Vệ Linh Công mất, cháu nội của vua là Khoái Hốt được cử làm vua, cha là Khoái Quí‎ âm mưu tranh ngôi vua. Hai cha con giành ngôi vua là bất nhân. Cả hai thầy trò Khổng tử – Tử Lộ đều tránh nói thẳng cái bất nhân của vua nước Vệ mà diễn đạt quan điểm của mình  thông qua tấm gương Bá Di, Thúc Tề.
Hai thầy trò quả là người thận trọng tinh tế trong ứng xử).7.16
子曰: 饭疏食饮水,曲肱而枕之,乐亦在其中矣。不义而富且贵，於我如浮云。
Tử viết: Phạn sơ thực ẩm thủy, khúc quăng nhi chẩm chi, lạc diệc tại kỳ trung hĩ. Bất nghĩa nhi phú thả qu‎í, ư ngã như phù vân.
Khổng tử nói: Ăn cơm gạo thô uống nước lã, ngủ kéo cánh tay mà gối, niềm vui ở trong đó rồi. Bất nghĩa mà giàu có phú quý, ta coi như đám mây trôi vậy.7.17
子曰：加我数年，五十以学易，可以无大过矣 。
Tử viết: Gia ngã sác niên, ngũ thập dĩ học Dịch, khả dĩ vô đại quá hĩ.
Khổng tử nói: Trời cho ta sống thêm ít năm nữa, nếu có 5 hoặc 10 năm nghiên cứu thông Kinh Dịch, có thể không mắc phải sai lầm lớn.7.18
子所雅言，《诗》、《书》、执礼，皆雅言也。
Tử sở nhã ngôn, “Thi”, “ Thư”, chấp Lễ, giai nhã ngôn dã.
Khổ̉ng tử thích lời nói nhã nhặn,  Kinh Thi, Kinh Thư và chấp hành Lễ, đều là những lời thanh nhã cả.
7.19
叶公问子路於孔子,子路不对。子曰: 女奚不曰，其为人也,发愤忘食,乐以忘忧，不知老之将至云尔。Diệp Công vấn  Tử Lộ ư Khổng tử, Tử Lộ bất đối. Tử viết: Nhữ hề bất viết, kỳ vi nhân dã, phát phẫn vong thực, lạc dĩ vong ưu, bất tri lão chi thương chí vân nhĩ.
Diệp Công hỏi Tử Lộ về Khổng tử, Tử Lộ không trả lời… Khổng tử (biết vậy) nói với Tử Lộ: Sao ngươi không nói thầy của ngươi theo đạo nhân, lo lắng quên ăn, vui quên cả sầu, chẳng hề biết tuổi già đã đến.
7.20
子曰：我非生而知之者，好古，敏以求之者也。
Tử viết: Ngã phi sinh nhi tri chi giả, hiếu cổ, mẫn dĩ cầu chi giả dã.
Khổng tử nói: Ta chẳng phải sinh ra đã biết tất cả, là do ưa thích đạo cổ xưa, cần mẫn tìm học hỏi mà nên.
7.21
子不语: 怪、力、乱、神。
Tử bất ngữ: quái, lực, loạn, thần.
Khổng tử không bàn tới chuyện: kì quái, bạo lực, phản loạn, quỷ thần.
(Lời bàn: Khổng tử là người thận trọng, cho rằng nếu bàn tán mãi 4 chuyện ấy sẽ bị ảnh hưởng. Chỉ nên bàn những chuyện đáng bàn, có ích lợi theo hướng nhân nghĩa thôi)
7.22
子曰：三人行，必有我师焉。择其善者而从之，其不善者而改之。
Tử viết: Tam nhân hành, tất hữu ngã sư yên. Trạch kỳ thiện giả nhi tòng chi, kỳ bất thiện giả nhi cải chi.
Khổng tử nói: Ba người cùng đi, tất có người là thầy ta. Ta chọn điều tốt để đi theo, còn điều không tốt thì tránh đi.
(Lời bàn: Ba người khó giống nhau, vậy ta có thể học người khác điều gì đó)7.23
子曰：天生德於予，桓魋其如予何？
Tử viết: Thiên sinh đức ư dư, Hoàn Đồi kỳ như dư hà ?
Khổng tử nói: Trời phú cho ta đạo đức, Hoàn Đồi làm gì được ta ?
(Chú thích: Khổng tử đi dạy học về, làm lễ dưới một gốc cây cổ thụ, quan tư mã nước Tống là Hoàn Đồi sai chặt cây nhằm giết Khổng tử…)
7.24
子曰：二三子以我为隐乎？吾无隐乎尔。吾无行而不与二三子者,是丘也。
Tử viết: Nhị tam tử dĩ ngã vi ẩn hồ ? Ngô vô ẩn hồ nhĩ. Ngô vô hành nhi bất dự nhị tam tử giả, thị Khâu dã.
Khổng tử nói: Các người cứ nghĩ ta còn điều gì giấu diếm ư ? Ta chẳng giấu diếm điều gì. Ta chẳng có việc gì đã làm mà không cho các ngươi biết, như chính ta là Khâu vậy.7.25
子以四教：文、行、忠、信。
Tử dĩ tứ giáo: Văn, hạnh, trung, tínKhổng tử lấy 4 điều để dạy học trò là: Văn học, đức hạnh, trung thành và tín nghĩa.7.26
子曰：圣人吾不得而见之矣！得见君子者,斯可矣 。子曰：善人吾不得而见之矣！得见有恒者,斯可矣。亡而为有,虚而为盈,约而为泰,难乎有恒矣。
Tử viết:  Thánh nhân ngô bất đắc nhi kiến chi hĩ ! Đắc kiến quân tử giả, tư khả hĩ. Tử viết: Thiện nhân ngô bât đắc nhi kiến chi hĩ ! Đắc kiến hữu hằng giả, tư khả hĩ. Vong nhi vi hữu, hư nhi vi doanh, ước nhi vi thái, nan hồ hữu hằng hĩ.
Khổng tử nói: Bậc thánh nhân thì ta chưa nhìn thấy ! Người quân tử thì ta gặp rồi. Khổng tử lại nói: Bậc thiện nhân ta cũng chưa nhìn thấy, mới được thấy bậc hằng giả (người giữ tấm lòng nhân son sắt, không thay đổi). Những kẻ không có mà giả như có, thiếu thốn mà giả bộ đầy đủ, nghèo hèn mà giả bộ giàu sang thì kẻ ấy cũng chẳng giữ được tấm lòng chung thủy.
7.27
子钓而不纲，弋不射宿。
Tử điếu nhi bất cương, dặc bất xạ túc.
Khổng tử câu cá mà không bao giờ dùng lưới vét, săn thú không bắn con chim đã về tổ nghỉ
(Lời bàn: Đức nhân của Khổng tử bao gồm cả loài vật . Ngài tránh đánh lưới vét cả những con cá nhỏ, tránh bắn chim trong tổ vì có thể nó đang ấp trứng)
7.28
子曰: 盖有不知而作之者,我无是也。多闻,择其善者而从之,多见而识之,知之次也 。
Tử viết: Cái hữu bất tri nhi tác chi giả, ngã vô thị dã. Đa văn, trạch kỳ thiện giả bất nhi tòng chi, đa kiến nhi thức chi, trí chi thứ dã.
Khổng tử nói: Có loại người không biết gì nhưng tỏ ra cái gì cũng biết, ta không phải người như thế. Lắng nghe nhiều, chọn lấy điều hay mà làm, quan sát nhiều, ghi nhớ kỹ làm kiến thức của mình. Người như vậy có thể xem là bậc thượng trí rồi.
7.29
互乡难与言,童子见，门人惑。子曰:“与其进也,不与其退也,唯何甚？人洁己以进，与其洁也,不保其往也” 。
Hỗ hương nan dữ ngôn, đồng tử kiến, môn nhân hoặc. Tử viết: Dự kỳ tiến dã, bất dự kỳ thoái dã, duy hà thậm ? Nhân khiết kỷ dĩ tiến. Dự kỳ khiết dã. Bất bảo kỳ vãng dã.
Người làng Hỗ khó trò chuyện, một đứa bé làng Hỗ gặp Khổng tử xin vào học, những học trò khác thấy nghi ngờ. Khổng tử nói: Ta ủng hộ sự tiến bộ, không thích cái suy thoái, sao lại đối xử thậm tệ ? Họ chân thành đến với mình, ta tán thành sự trong sạch vô tư. Không nên nghĩ đến quá khứ của họ.
7.30
子曰：仁远乎哉？我欲仁，斯仁至矣。
Tử viết: Nhân viễn hồ tai ? Ngã dục nhân, tư nhân chí hĩ.
Khổng tử nói: Chẳng lẽ điều nhân xa xôi vậy ư ? Ta muốn đạt điều nhân thì điều nhân sẽ đến.
7.31
陈司败问:“昭公知礼乎？”孔子曰：“知礼” 。孔子退,揖巫马期而进之曰:“吾闻君子不党,君子亦党乎？君取於吴, 为同姓,谓之吴孟子。君而知礼, 孰不知礼？”巫马期以告。子曰：“丘也幸, 苟有过,人必知之。”
Trần tư bại vấn: Chiêu Công tri lễ hồ ? Khổng tử viết: Tri lễ. Khổng tử thoái, ấp Vu Mã Kỳ nhi tiến chi viết: Ngô văn quân tử bất đảng, quân tử diệc đảng hồ ? Quân thủ ư Ngô, vi đồng tính, vị chi Ngô mạnh tử. Quân nhi tri lễ, thục bất tri lễ ? Vu Mã Kỳ dĩ cáo. Tử viết: Khâu dã hạnh, cẩu hữu quá, nhân tất tri chi.
Quan tư bại nước Trần hỏi: Vua Lỗ Chiêu Công có biết lễ không ?
Khổng tử trả lời: Biết lễ.
Sau khi Khổng tử ra ngoài, quan tư bại vái chào Vu Mã Kỳ rồi tiến đến nói: Ta nghe nói quân tử không thiên vị, sao người quân tử như Khổng tử lại thiên vị ? Vua (Lỗ) cưới con gái nước Ngô là người cùng họ, gọi bà ấy là Ngô mạnh tử (dòng thứ họ Ngô). Vua Lỗ mà biết lễ thì còn ai không biết lễ ?!
Sau Vu Mã Kỳ nói lại, Khổng tử nói: Ta thật may mắn, chỉ mắc chút sai lầm thì có người phát hiện chỉ ra cho.
(Lời bàn: Khổng tử không biết việc vua Lỗ (đồng hương) lấy người cùng họ, khi được người khác nói ra, ông lấy làm vui chứ không giận. Đó là bản lĩnh của người có đức nhân)
7.32
子与人歌而善，必使反之，而后和之。
Tử dữ nhân ca nhi thiện, tất sử phản chi, nhi hậu hòa chi.
Khổng tử ngồi hát cùng người khác mà thấy ai hát hay, ắt sẽ mời họ hát lại để mình được cùng hát theo.7.33子曰：文，莫吾犹人也。躬行君子，则吾未之有得。Tử viết: Văn, mạc ngô do nhân dã. Cung hành quân tử, tắc ngô vị chi hữu đắc.Khổng tử nói: Về tri thức văn hoá, ta cũng chỉ bằng người khác. Ta tự mình thực hành đạo nhân thì chưa thỏa mãn được bao nhiêu.7.34子曰:“若圣与仁,则吾岂敢？抑为之不厌，诲人不倦,则可谓云尔已矣” 。公西华曰：“正唯弟子不能学也” 。Tử viết: Nhược thánh dữ nhân, tắc ngô khải cảm ? Ức vi chi bất yếm, hối nhân bất quyện, tắc khả vị vân nhĩ dĩ hĩ. Công Tây Hoa viết: Chính duy đệ tử bất năng học dã.Khổng tử nói: Nếu bảo là người nhân đức, ta đâu dám nhận ? Hành động theo thánh nhân thì ta chưa biết chán, dạy người chưa biết mệt mỏi, chỉ có thể nói vậy thôi. Công Tây Hoa nói: Những điều đó, học trò tụi con không học nổi.7.35子疾病,子路请祷。子曰:“有诸？”子路对曰:“有之。《诔》曰：‘祷尔於上下神祗’” 子曰：“丘之祷久矣” 。Tử tật bệnh, Tử Lộ thỉnh đảo. Tử viết: Hữu chư ? Tử Lộ đối viết: Hữu chi. “Lụy” viết: Đảo nhĩ ư thượng thần kì.”. Tử viết: Khâu chi đảo cữu hĩ.Khổng tử bị bệnh, Tử Lộ định làm lễ cầu cúng thần linh. Khổng tử nói: Có việc đó ư? Tử Lộ đáp: Có, sách Lụy viết: Cầu xin các vị thần ở trên.Khổng tử nói: Ta đã cầu khẩn từ lâu rồi.(Lời bàn: Thói thường, con người khi cần thiết mới đi cầu xin thần linh. Khổng tử nói “cầu khấn từ lâu” nghĩa là ông đã thực hành điều nhân đức hợp với thần linh, ắt sẽ được phù trợ)7.36子曰：奢则不孙，俭则固。与其不孙也，宁固。Tử viết: Xa tắc bất tôn, kiệm tắc cố. Dữ kỳ bất tôn dã, ninh cố.Khổng tử nói: Xa xỉ quá thì ngạo mạn thiếu khiêm tốn, tiết kiệm quá thì tủn mủn. Nếu không được rộng rãi thì thà tiết kiệm còn hơn.7.37子曰：君子坦荡荡，小人长戚戚。Tử viết: Quân tử thản đãng đãng, tiểu nhân trường thích thíchKhổng tử nói: Quân tử luôn luôn thẳng thắn ung dung vô tư, tiểu nhân lúc nào cũng u sầu lo lắng.7.38子温而厉，威而不猛，恭而安。Tử ôn nhi lệ, uy nhi bất mãnh, cung nhi an.Khổng tử ôn hòa mà nghiêm túc, uy nghi nhưng không thô bạo, cung kính mà an nhàn.Hết thiên 7
8.      泰伯 Thái Bá第八篇thiên 8
21 bài8.1
子曰:泰伯，其可谓至德也已矣。三以天下让,民无得而称焉。Tử viết: Thái Bá, kỳ khả vị chí đức dã dĩ hĩ. Tam dĩ thiên hạ nhượng, dân vô đắc nhi xưng yên.
Khổng tử nói: Thái Bá là con người có đức hết mực. Ba lần đem thiên hạ nhường cho người khác, không để dân chúng biết mà ca ngợi.
(Chú thích: Thái Bá là con trưởng của vua chư hầu Cổ Công Đán Phụ (tổ phụ nhà Chu), biết nhà vua muốn chọn Cơ Xương, con người em trai út là Quý Lịch của mình làm vua. Thái Bá biết ý nguyện vua cha, bèn bàn với người em là Trọng Ung cùng trốn sang xứ Ngô Việt để cha dễ dàng thực hiện ý nguyện)
8.2
子曰：恭而无礼则劳,慎而无礼则葸，勇而无礼则乱,直而无礼则绞。君子笃於亲，则民兴於仁，故旧不遗，则民不偷。
Tử viết: Cung nhi vô lễ tắc lao, thận nhi vô lễ tắc tỉ, dũng nhi vô lễ tắc loạn, trực nhi vô lễ tắc giảo. Quân tử đốc ư thân, tắc dân hưng ư nhân, cố cựu bất di, tắc dân bất thâu.
Khổng tử nói: Cung kính mà không biết lễ thì mệt nhọc, cẩn thận mà không biết lễ thì sợ hãi, dũng cảm mà thiếu lễ thì sinh loạn nghịch, ngay thẳng mà không biết lễ thì dễ nóng nảy. Quân tử ngồi cấp trên nếu biết đối đãi nồng hậu với người thân thích thì dân chúng hăng hái theo điều nhân, không lạnh nhạt với bạn cũ, quan chức cũ thì dân chúng không đối xử bạc bẽo với nhau.
8.3
曾子有疾，召门弟子曰：“启/啟予足！启予手！诗云：‘战战兢兢，如临深渊，如履薄冰。’而今而后，吾知免夫，小子！”
Tăng Tử hữu bệnh, triệu môn đệ tử viết: Khải dư túc ! Khải dư thủ ! Thi vân: “Chiến chiến căng căng căng, như lâm thâm uyên, như lý bạc băng” nhi kim nhi hậu, ngô tri miễn phu, tiểu tử !
Tăng Tử ốm nặng, gọi học trò đến nói: Xem chân của ta, xem tay ta… Kinh Thi viết “Run rẩy nơm nớp, như đi ven vực thẳm, như bước trên lớp băng mỏng nước sâu”, từ nay về sau, ta không còn lo lỡ làm thương tổn thân thể vốn của mẹ cha nữa, các trò ơi !
(Lời bàn: Câu thơ trong Kinh Thi nhắc con người thường xuyên cẩn thận giữ gìn thân thể … Tăng tử sắp chết, nhận thấy thân thể mình nguyên vẹn thì yên tâm rằng chưa làm xúc phạm tổn thương thân thể, tức là đã giữ được chữ hiếu)8.4
曾子有疾，孟敬子问之。曾子言曰：“鸟之将死，其鸣也哀；人之将死,其言也善。君子所贵乎道者三：动容貌，斯远暴慢矣；正颜色，斯近信矣；出辞气，斯远鄙倍矣。笾豆之事，则有司存”。
Tăng Tử hữu tật, Mạnh Kính tử vấn chi. Tăng Tử ngôn viết: Điểu chi thương tử, kỳ minh dã ai ; Nhân chi thương tử, kỳ ngôn dã thiện. Quân tử sở quý hồ đạo giả tam: động dung mạo, tư viễn bạo mạn hĩ; Chính nhan sắc, tư cận tín hĩ; Xuất từ khí, tư viễn bỉ bội hĩ. Biên đậu chi sự, tắc hữu ti tồn.
Tăng tử ốm nặng, Mạnh Kính tử đến thăm. Tăng tử nói: Con chim sắp chết tiếng kêu bi thương, con người sắp chết lời nói rất thực. Quân tử theo đạo cần chú ý ba điều: Cử chỉ nên khoan thai điềm đạm; ắt rời xa thô bạo ngạo mạn); Sắc mặt đoan trang nên được tín nhiệm, cất lời nói thì chú ý giọng điệu tránh thô bỉ sai sót. Còn việc cúng tế khác đã có quan chủ sự lo toan.8.5
曾子曰：以能问於不能,以多问於寡，有若无, 实若虚；犯而不校…昔者吾友尝从事於斯矣。
Tăng Tử viết: Dĩ năng vấn ư bất năng, dĩ đa vấn ư quả, hữu nhược vô, thực nhược hư; Phạm nhi bất giáo…..Tích giả ngô hữu thường tòng sự ư tư hĩ.
Tăng tử nói: Người làm được lại dám đi hỏi người không biết, người biết nhiều lại đi hỏi kẻ biết ít. Có tài năng mà nhìn qua như không có, có học thức mà thể hiện như không. Bị xúc phạm mà không tranh cãi so đo. Ta từng có những người bạn cũ như thế.
8.6
曾子说: 可以託六尺之孤,可以寄百里之命,临大节而不可夺也。君子人与？君子人也 。
Tăng tử thuyết: Khả dĩ thác lục xích chi cô, khả dĩ ký bách lý chi mệnh, lâm đại tiết nhi bất đoạt dã. Quân tử nhân dư ? Quân tử nhân dã.
Tăng Tử nói: Có thể gửi gắm vua còn nhỏ tuổi, có thể giao vận mệnh quốc gia, nguy hiểm thân mình không mất khí tiết. Người ấy có phải quân tử không ? Đúng là người quân tử.
8.7
曾子曰:士不可以不弘毅, 任重而道远。仁以为己任，不亦重乎？死而后已，不亦远乎？
Tăng Tử viết: Sĩ bất khả dĩ bất hoằng nghị, nhậm trọng nhi đạo viễn. Nhân dĩ vi kỷ nhậm, bất diệc trọng hồ? Tử nhi hậu dĩ, bất diệc viễn hồ ?
Tăng Tử nói: Kẻ sĩ không thể thiếu lý tưởng lớn lao và ý chí kiên cường bởi vì bởi vì họ phải gánh vác trách nhiệm lớn lao. Gánh điều nhân chẳng phải rất nặng ư ? Đến chết mới được ngừng nghỉ, chẳng phải đường dài ư ?8.8
子曰：兴於诗，立於礼，成於乐。
Tử viết: Hưng ư thi, lập ư lễ, thành ư nhạc.
Khổng tử nói:  Thơ có thể gây hứng thú làm điều tốt, lễ giúp ta lập thân, âm nhạc giúp ta tu dưỡng, hoàn thành nhân cách.
8.9
子曰：民可使由之，不可使知之。
Tử viết: Dân khả sử do chi, bất khả sử tri chi.Khổng tử nói: Có thể khiến cho dân chúng đi theo đường của ta, không thể để họ hiểu vì sao phải như vậy.
(Lời bàn: Câu nói trên có một cách hiểu khác, nếu đánh dấu phảy khác đi thì câu nói sẽ là: “Dân khả sử, do chi; Bất khả sử, tri chi”:  Nếu dân đồng ý làm theo thì để họ làm; Nếu dân chưa hiểu thì phải giải thích cho họ biết).8.10
子曰：好勇疾贫，乱也。人而不仁，疾之已甚，乱也。
Tử viết: Hiếu dũng tật bần, loạn dã. Nhân nhi bất nhân, tật chi dĩ thậm, loạn dã.
Khổng tử nói: Kẻ dũng mà ghét sự nghèo hèn của mình thì dễ làm loạn. Kẻ bất nhân mà bị ghét bỏ quá mức cũng dễ làm loạn.
8.11
子曰：如有周公之才之美，使骄且吝，其余不足观也已。
Tử viết:: Như hữuChucông chi tài chi mỹ, sử kiêu thả lận, kỳ dư bất túc quan dã dĩ
Khổng tử nói: Nếu có người tài năng và nghệ thuật giỏi như Chu công mà kiêu ngạo, keo kiệt thì những phẩm chất khác của người đó không cần quan sát nữa làm chi.
8.12
子曰：三年学，不至於谷，不易得也。
Tử viết: Tam niên học, bất chí ư lộc, bất dị đắc dã
Người đi học ba năm chẳng chú ý cầu bổng lộc, ít thấy người được như vậy.
8.13
子曰:“笃信好学，守死善道.危邦不入，乱邦不居。天下有道则见，无道则隐。邦有道，贫且贱焉，耻也；邦无道，富且贵焉，耻也” 。
Tử viết: Đốc tín hiếu học, thủ tử thiện đạo. Nguy bang bất nhập, loạn bang bất cư. Thiên hạ hữu đạo tắc kiến, vô đạo tắc ẩn. Bang hữu đạo, bần thả tiện yên, sỉ dã; Bang vô đạo, phú thả quý yên, sỉ dã.
Khổng tử nói: Dốc lòng tin vào học đạo, quyết tử quên thân giữ đạo, không đến những nước nguy hiểm, không ở đất loạn lạc. Thiên hạ có đạo thì ra làm quan, vô đạo thì đi ở ẩn. Nước có đạo mà nghèo nàn thì đáng sỉ nhục. Nước nhà loạn lạc mà mình giàu có cũng đáng sỉ nhục.8.14
子曰：不在其位，不谋其政。
Tử viết: Bất tại kỳ vị, bất mưu kỳ chính.
Khổng tử nói: Không giữ chức vụ nào thì đừng bàn về việc ấy.8.15
子曰：师挚之始《关睢》之乱，洋洋乎盈耳哉！
Tử viết: Sư Chí chi thỉ “Quan thư” chi loạn, dương dương hồ doanh nhĩ tai.
Khổng tử nói: Nhạc sư Chí mới phổ nhạc bài “Quan thư”mới nghe ồn ào, sau thấy dào dạt vui thích thuận tai lắm.
8.16
子曰：狂而不直，侗而不愿，悾悾而不信，吾不知之矣。
Tử viết: Cuồng nhi bất trực, đồng nhi bất nguyện, không không nhi bất tín, ngô bất tri chi hĩ.
Khổng tử nói: Cuồng vọng mà thiếu ngay thẳng, kém hiểu biết mà không chân thành, bất tài mà không tín nghĩa. Ta không hiểu loại người này.8.17
子曰：学如不及, 犹恐失之。
Tử viết: Học như bất cập, do khủng thất chi.
Khổng tử nói: Học tập phải như đuổi không kịp, dù có đuổi kịp còn sợ mất mát điều đã học.
8.18
子曰：巍巍乎，舜禹之有天下也而不与焉！
Tử viết: Nguy nguy hồ, Thuấn Vũ chi hữu thiên hạ dã nhi bất dự yên.
Khổng tử nói: Lồng lộng cao cả thay vua Thuấn vua Vũ, có cả thiên hạ rồi mà không kiêu hãnh tự mãn.
8.19
子曰:“大哉尧之为君也！巍巍乎唯天为大，唯尧则之。荡荡乎,民无能名焉。巍巍乎其有成功也，焕乎其有文章！”
Tử viết: Đại tai Nghiêu chi vi quân dã ! Nguy nguy hồ duy thiên vi đại, duy Nghiêu tắc chi. Đãng đãng hồ, dân vô năng danh yên. Nguy nguy hồ kỳ hữu thành công dã, hoán hồ kỳ hữu văn chương.
Khổng tử nói: Vĩ đại thay vua Nghiêu ! Cao quí thay, chỉ có trời là cao lớn nhất, và chỉ có vua Nghiêu theo kịp đạo trời. Mênh mông bát ngát dân chúng không ca ngợi xiết. Công lao vua Nghiêu thật vĩ đại, văn chương lễ nhạc ban ra tươi sáng khắp nơi.
8.20
舜有臣五人而天下治。武王曰：“予有十人”。孔子曰：“才难，不其然乎？唐虞之际，於斯为盛,有妇人焉九人而已。三分天下有其二，以服事殷。周之德，其可谓至德也已矣” 。
Thuấn hữu thần ngũ nhân nhi thiên hạ trị. Vũ vương viết: Dư hữu thập nhân. Khổng tử viết: Tài nan, bất kỳ nhiên hồ ? Đường Ngu chi tế, ư tư kỳ thịnh, hữu phụ nhân yên cửu nhân nhi dĩ. Tam phân thiên hạ hữu kỳ nhị, dĩ phục sự Ân.Chuchi đức, kỳ khả vị chí đức dã dĩ hĩ.
Vua Thuấn chỉ có năm hiền thần mà thiên hạ bền vững. Vua Vũ Vương từng nói: Ta có mười người. Khổng tử nói: Có được nhân tài khó thay, chẳng phải vậy ư? Sau thời Đường Ngu có lúc Vũ vương đạt đến thịnh vượng, nhưng trong 10 người chỉ có 1 người là nữ, nên thực ra chỉ có 9 người mà thôi. Được hai phần ba thiên hạ, vua Vũ vẫn lấy thân phận chư hầu phục vụ nhà Ân. Đức của vua Chu Vũ Vương là cao quí nhất.
8.21
子曰：禹，吾无间然矣。菲饮食而致孝乎鬼神，恶衣服而致美乎黻冕；卑宫室而尽力乎沟洫。禹，吾无间然矣。Tử viết: Vũ, ngô vô gian nhiên hĩ. Phỉ ẩm thực nhi trí hiếu hồ quỷ thần, ố y phục nhi trí mỹ hồ phất miện; Ti cung thất nhi tận lực hồ câu hức. Vũ, ngô vô gian nhiên hĩ.
Khổng tử nói: Vua Vũ, ta chẳng thấy có khuyết điểm nào để nói nữa. Ăn uống đạm bạc mà tế lễ quỷ thần rất thịnh soạn, trang phục bình thường giản dị mà tế lễ thì mặc đẹp, mũ miện đầy đủ. Nơi ở thì chật hẹp, dốc toàn lực ra xây dựng đê điều thủy lợi. Về vua Vũ, ta chẳng có gì để nói.Hết thiên 8
9.      子罕Tử hãn第九篇 thiên 9
31  bài9·1
子罕言利与命与仁。
Tử hãn ngôn lợi dữ mệnh dữ nhân
Khổng tử it bàn về lợi, mệnh trời và nhân tính.
(Lời bàn:
Chúng tôi đã tham khảo hai cách chú giải:
1. GS. Cao Xuân Huy giải thích:”Khổng tử ít khi bàn về lợi ích liên quan đến thiên mệnh và nhân” (GS Nguyễn Huệ Chi thuật lại qua một email khi tôi hỏi ý kiến thầy). Nghĩa là chỉ bàn về lợi nếu không liên quan đến mệnh và nhân.
2. Một số học giả Trung Quốc và Đài Loan cho rằng: Khổng tử ít khi bàn về lợi nhưng có bàn về mệnh trời và nhân tính (do phiên âm như sau: Tử hãn ngôn lợi dự mệnh dự nhân)
(Nguyễn Thanh Phong NCS ở Đài Loan cung cấp tư liệu).
Sau cùng chúng tôi chọn cách chú giải khác và tin tưởng là đúng hơn:
“Lợi”: Khổng tử it bàn về lợi, vì lợi mình mà hại người, hại đạo.
Quan điểm của cổ nhân thường là:Trọng nghĩa khinh lợi, Trọng nghĩa khinh tài, Nghĩa trước, lợi sau. Quan điểm đó phù hợp với lời Khổng tử.
“Thiên mệnh” huyền bí, con người chưa thể thấu hiểu được, nói tùy tiện khiến người ta lo lắng. Do đó Khổng tử không muốn bàn về “Trời”.
“Nhân” là khái niệm mở rộng, rất phức tạp, không thể đơn giản bàn lý thuyết, do vậy Khổng tử chỉ xem xét những trường hợp cụ thể của chữ Nhân.
Xin xem thiên 5.13 Công Dã Tràng (Tử Cống nói: Văn chương của thầy, chúng ta đã được biết. Còn luận bàn của thầy về nhân tính và đạo trời thì chúng ta chưa biết).
9·2
达巷党人曰:“大哉孔子！博学而无所成名” 。子闻之,谓门弟子曰:“吾何执？执御乎？执射乎？吾执御矣” 。.
Đạt Hạng đảng nhân viết:  Đại tai Khổng tử ! Bác học nhi vô sở thành danh. Tử văn chi, vị môn đệ tử viết: Ngô hà chấp? Chấp ngự hồ ? Chấp xạ hồ ? Ngô chấp ngự hĩ.
Một người ở làng Đạt Hạng nói: “Khổng tử thật là vĩ đại ! Người học rộng nhưng rất tiếc chẳng có chức danh gì”.  Khổng tử nghe được, nói với học trò: “Ta làm cái gì ư? Ta đánh xe hay là bắn cung? Thôi, ta làm nghề đánh xe vậy.”
(Lời bàn: Người dân ca ngợi Khổng tử vĩ đại nhưng họ tiếc rằng ngài chẳng có danh hiệu gì. Thực ra Khổng tử vĩ đại ở đức nhân. Đây là điều cốt lõi của con người và nền tảng văn minh của xã hội…Con người không nhất thiết phải có một cái danh gì cụ thể. Nếu nhất định phải có thì ngài nhận mình là nghề đánh xe. Tức là đánh xe dẫn đường cho con người vậy !)9·3
子曰:“麻冕，礼也；今也纯，俭, 吾从众。拜下, 礼也；今拜乎上，泰也。虽违众，吾从下” 。
Tử viết: Ma miện, lễ dã; Kim dã đồn, kiệm, ngô tòng chúng. Bái hạ, lễ dã; kim bái hồ thượng, thái dã. Tuy vi chúng, ngô tòng hạ.
Khổng tử nói: Đội mũ tang bằng vải gai đen là theo lễ xưa, nay dùng vải tơ rẻ tiền hơn. Vậy ta làm theo mọi người. Còn trong việc bái yết vua, theo đúng lễ là vái từ bậc thềm dưới, đời nay người ta vái từ bậc thềm trên, như thế là kiêu mạn, ta khác với họ. ta vẫn vái ở bậc thềm dưới.
9·4
子绝四: 毋意，毋必，毋固，毋我。
Tử tuyệt tứ: vô ý, vô tất, vô cố, vô ngã.
Khổng tử không bao giờ mắc bốn sai lầm này: chỉ dựa vào ý riêng, áp đặt phán đoán, cố chấp, tự cho mình là đúng.9·5
子畏於匡，曰：“文王既没，文不在兹乎？天之将丧斯文也，后死者不得与於斯文也；天之未丧斯文也，匡人其如予何？”
Tử úy ư Khuông, viết: Văn Vương kí một, văn bất tại tư hồ? Thiên chi thương tang tư văn dã, hậu tử giả bất đắc dữ ư tư văn dã; Thiên chi vị táng tư văn dã, Khuông nhân kỳ như dư hà ?
Khi qua đất Khuông bị vây khốn, Khổng tử nói: Vua Văn Vương đã mất đi, chẳng phải lễ nhạc, văn hóa đều còn ở nơi ta cả ư? Nếu Trời muốn hủy diệt nền văn hoá này thì sao vua Văn Vương mất đi lại ủy thác cho ta nắm lấy làm chi ? Còn nếu Trời không muốn mất nền văn hoá này thì người Khuông làm gì được ta !
9·6
太宰问於子贡曰:“夫子圣者与？何其多能也？”. 子贡曰:“固天纵之将圣,又多能也” 。子闻之,曰:“太宰知我乎？吾少也贱,故多能鄙事。君子多乎哉？不多也”。Thái Tể vấn ư Tử Cống viết: Phu tử thánh giả dự ? Hà kỳ đa năng dã ? Tử Cống viết: Cố thiên tung chi thương thánh, hữu đa năng dã”. Tử văn chi, viết: Thái Tể tri ngã hồ ? Ngô thiểu dã tiện, cổ đa năng bỉ sự. Quân tử đa hồ tai ? Bất đa dã.
Quan Thái tể hỏi Tử Cống: Khổng tử là bậc thánh phải không?  Vì sao ngài nhiều tài nghệ như vậy?. Tử Cống nói:  Đây do Trời để cho Khổng tử làm thánh nhân, có nhiều tài… Khổng tử biết việc này, nói: “Quan Thái tể làm sao hiểu được ta. Lúc nhỏ ta nghèo hèn, phải làm nhiều nghề nên biết nhiều việc nhỏ mọn. Người quân tử có cần biết nhiều vậy không ? Ta nghĩ không cần biết nhiều như vậy”
9·7
牢曰：子云，‘吾不试，故艺’  。Lao viết: Tử vân, ngô bất thí, cố nghệ”
Ông Lao nói: “Khổng tử từng nói ta không thành danh, nên biết một số công nghệ”.
(Lời bàn: Khổng tử ít được trọng dụng làm quan (chỉ có mấy năm làm quan nước Lỗ). Ông cho rằng làm quan thì bận rộn, đắc chí, không có chí tiến bộ nữa. Khi hết quan về làm dân thì chẳng biết làm gì… Còn những người không được làm quan thì ra sức tìm tòi, mưu cầu cuộc sống, rèn luyện trong gian khổ, tài năng được bộc lộ).
9·8
子曰: 吾有知乎哉？无知也。有鄙夫问於我,空空如也。我叩其两端而竭焉。Tử viết: Ngô hữu tri hồ tai ? Vô tri dã. Hữu bỉ phu vấn ư ngã, không không như dã. Ngã khấu kỳ lưỡng đoan nhi kiệt yên.
Khổng tử nói: Ta có nhiều hiểu biết ư ?  Không, ta không hiểu biết nhiều đâu. Có một nông dân hỏi ta một việc, lúc đầu ta chưa hiểu gì cả. Sau, ta phải hỏi lại trước sau đầu đuôi, rồi ta giải thích tường tận cho họ.9·9
子曰：凤鸟不至，河不出图，吾已矣夫！
Tử viết:: Phượng điểu bất chí, hà bất xuất đồ, ngô dĩ hĩ phù !
Khổng tử nói: Phượng hoàng không bay đến, sông Hoàng Hà không xuất hiện đồ thư, đời ta thế là hết rồi !
(Chú thích: Theo truyền thuyết, thiên hạ thái bình thì chim phượng hoàng bay đến, thánh nhân xuất hiện thì trên sông Hoàng nổi tấm đồ thư (truyền thuyết về Hà đồ / bức vẽ bát quái trên sông- nguồn gốc của Kinh Dịch). Khổng tử buồn bã vì thời Xuân thu loạn lạc, chư hầu phân tranh, mất hết đạo đức lễ nghĩa, không ai theo lễ nhàChunữa)9·10
子见齊衰.者, 冕衣裳者与瞽者，见之，虽少，必作；过之，必趋。
Tử kiến tề thôi giả, miện y thường giả dữ cổ giả, kiến chi, tuy thiểu, tất tác; Quá chi, tất xu.
Khổng tử gặp người mặc tang phục, một người đội mũ miện mặc lễ phục và người mù dù họ còn trẻ, ngài cũng nhất định đứng lại hoặc nếu qua rồi thì đi nhanh hơn.
(Lời bàn: Là người có đức nhân, Khổng tử thương cảm người có tang, người khuyết tật và tôn trọng người có chức tước)
9·11
颜渊喟然叹曰: 仰之弥高, 钻之弥坚，瞻之在前, 忽焉在后。夫子循循然善诱人,博我以文,约我以礼,欲罢不能。即竭吾才,如有所立卓尔。虽欲从之,末由也已”。
Nhan Uyên vị nhiên thán viết: Ngưỡng chi di cao, toàn chi di kiên, chiêm chi tại tiền, hốt yên tại hậu. Phu tử tuần tuần nhiên thiện dụ nhân, bác ngã dĩ văn, ước ngã dĩ lễ, dục bãi bất năng. Tức kiệt ngô tài, như hữu sở lập trác nhĩ. Tuy dục tòng chi, mạt do dã dĩ
Nhan Uyên ngậm ngùi than rằng: Đạo của thầy càng ngước lên nhìn, càng thấy cao, càng nghiên cứu càng thấy sâu xa. Mới thấy phía trước, lại thấy phía sau. Thầy khéo léo dẫn giải cho ta hiểu. Thầy dùng đủ loại văn chương làm cho ta hiểu, lại dùng lễ tiết để đưa hành vi của ta vào khuôn phép, khiến ta muốn thôi cũng không được. Ta cố sức học mà vẫn thấy thầy đứng sừng sững trước mặt…Ta muốn theo đến cùng mà khó đạt yêu cầu của thầy ta.
9·12
子疾病,子路使门人为臣。病间,曰：“久矣哉,由之行诈也。无臣而为有臣。吾谁欺？欺天乎？且予与其死於臣之手也,无宁死於二三子之手乎？且予纵不得大葬,予死於道路乎？”
Tử tật bệnh, Tử Lộ sử môn nhân vi thần. Bệnh gián, viết: Cửu hĩ tai, di chi hành trá dã. Vô thần nhi vi hữu thần. Ngô thùy khi ? Khi thiên hồ? Thả dư dữ kỳ tử ư thần chi thủ dã, vô ninh tử ư nhị tam tử chi thủ hồ? Thả dư tung bất đắc đại táng, dư tử ư đạo lộ hồ ?
Khổng tử ốm nặng, Tử Lộ bảo học trò của thầy đóng vai gia thần lo liệu hậu sự. Bệnh tình thuyên giảm, Khổng tử nói: Quá lắm rồi, Trọng Do, thật quá bày vẽ. Không thực tế lại còn dối trá nữa. Ta làm gì có gia thần mà lại giả bộ thế. Ta lừa ai ? lừa trời chăng ? Giả sử ta chết trong tay gia thần, sao bằng chết trong tay học trò của ta ! Dù không được tang lễ trọng thể, chả lẽ ta chết ở ngoài đường hay sao ?
(Chú thích: Tử Lộ vì tôn kính thầy mà đạo diễn đám tang thầy theo kiểu quan chức, quí tộc. Khổng tử thì muốn hành xử theo đúng chính danh, nếu làm như trò là dối người lừa trời, chết mà còn mắc thêm tội)9·13
子贡曰：有美玉於斯,韫匵而藏诸？求善贾而沽诸？.
子曰: 沽之哉，沽之哉！我待贾者也。Tử Cống viết:  Hữu mỹ ngọc ư tư, uẩn độc nhi tàng chư ? Cầu thiện giá nhi cô chư ?
Tử viết: Cô chi tai, cô chi tai ! Ngã đãi giá giả dã.
Tử Cống nói: Đây có viên ngọc đẹp, bây giờ cất vào trong tráp hay là đem tìm người biết giá trị của nó mà bán đi ?
Khổng tử đáp: Bán đi, bán đi…Ta đang đợi người biết giá của nó đây.
(Chú thích: Viên ngọc là ẩn dụ chỉ tài năng. Khổng tử nói mình chờ vua chúa mời đi làm quan)
9·14
子欲居九夷。或曰：“陋，如之何？”. 子曰：“君子居之，何陋之有？”
Tử dục cư Cửu Di. Hoặc viết: Lậu, như chi hà?. Tử viết: Quân tử cư chi, hà lậu chi hữu ?
Khổng tử muốn đến đất Cửu Di để ở. Có người nói “Đất ấy quá lạc hậu, làm sao ở được”. Khổng tử nói:  Có người quân tử ở đó, làm sao còn lạc hậu nữa.
9·15
子曰：吾自卫反鲁，然后乐正，雅颂各得其所。
Tử viết: Ngô tự Vệ phản Lỗ, nhiên hậu nhạc chính, nhã tụng các đắc kỳ sở.
Khổng tử nói: sau khi ta từ nước Vệ trở về Lỗ, chỉnh lý lại các bản nhạc, khiến cho Nhã và Tụng có vị trí thích đáng của nó (như lễ, nhạc thời nhà Chu).
9·16
子曰：出则事公卿,入则事父兄，丧事不敢不勉，不为酒困,何有於我哉。
Tử viết: Xuất tắc sự công khanh, nhập tắc sự phụ huynh, tang sự bất cảm bất miễn, bất vi tửu khốn, hà hữu ư ngã tai.
Khổng tử nói: Ở triều đình thì tôn kính công khanh. Ở nhà hiếu đễ với cha mẹ, anh chị, gặp việc tang thì chu toàn lễ tiết, rượu chè không quá say sưa. Những việc đó ta đã làm được ít nào chăng ?
9·17
子在川上曰：逝者如斯夫，不舍昼夜 。
Tử tại xuyên thượng viết: Thệ giả như tư phù, bất xá trú dạ.
Khổng tử ngồi bờ sông nói: Kẻ ra đi mãi không trở lại, ngày đêm không ngừng trôi.
(Lời bàn: Nhìn nước sông (kẻ ra đi) nghĩ tới thời gian, trôi đi mãi không trở lại được, Khổng tử nhận ra qui luật khách quan, nghĩ về sự phấn đấu không mệt mỏi của con người… Nhà triết học Hi Lạp cổ đại Heraclet cũng viết: “Không ai tắm hai lần trên một dòng sông”. Từ hai phương trời xa, hai tư tưởng lớn gặp nhau)
9·18
子曰：吾未见好德如好色者也。
Tử viết: Ngô vị kiến hiếu đức như hiếu sắc giả dã.Khổng tử nói: Ta chưa thấy người nào thích đức nhân như thích sắc đẹp.
(Lời bàn: Ngài biết bản tính tự nhiên của con người là thích sắc đẹp, nhưng yêu cầu họ nên rèn luyện tu dưỡng chữ Nhân)
9·19
子曰：譬如为山，未成一篑,止，吾止也；譬如平地,虽覆一篑，进,吾往也。Tử viết: Thí như vi sơn, vị thành nhất trách, chỉ, ngô chỉ dã; Thí như bình địa, tuy phúc nhất trách, tiến, ngô vãng dã.
Khổng tử nói: Cũng như đắp núi, nếu thêm một sọt nữa thì thành núi, nếu ta đột nhiên ngưng lại là do ta tự dừng lại. Lại ví như ta đắp hang hố thành đất bằng, chỉ đổ thêm một sọt đất nữa thôi, ta cũng cố gắng tiếp tục, đó là do ta muốn tiến đến thành công.
                  
9·20
子曰：语之而不惰者，其回也与！
Tử viết: Ngữ chi nhi bất nọa giả, kỳ Hồi dã dư !
Khổng tử nói: Người nghe ta nói mà không uể oải, có lẽ chỉ có Nhan Hồi.9·21
子谓颜渊曰：惜乎！吾见其进也，未见其止也。Tử vị Nhan Uyên: Tích hồ ! Ngô kiến kỳ tiến dã, vị kiến kỳ chỉ dã.Khổng tử nói về Nhan Uyên than rằng: Tiếc thay ! Ta chỉ thấy trò Hồi không ngừng tiến lên, chứ chưa bao giờ thấy trò ấy ngừng phấn đấu.9·22
子曰：苗而不秀者有矣夫；秀而不实者有矣夫！
Tử viết: Miêu nhi bất tú giả hữu hĩ phù; Tú nhi bất thực giả hữu hĩ phù !
Khổng tử nói: Lúa nảy mầm mà không ra đòng nở hoa, chuyện này đích xác là có đây ! Làm đòng nở hoa mà không kết hạt, chuyện này đích xác là có đây!
(Lời bàn: Khổng tử ví người quân tử cũng như cây lúa vậy, nghĩa là phải có ích)
9·23
子曰：后生可畏,焉知来者之不如今也？四十,五十而无闻焉,斯亦不足畏也已。
Tử viết: Hậu sinh khả úy, yên tri lai giả chi bất như kim dã ? Tứ thập, ngũ thập nhi vô văn yên, tư diệc bất túc úy dã dĩ.
Khổng tử nói: Những người sinh sau rất đáng sợ, nhưng biết đâu tương lai của họ không bằng hiện nay ! Nếu họ đến bốn chục, năm chục tuổi mà chưa có tiếng tăm gì thì không phải sợ họ nữa.9·24
子曰：法语之言，能无从乎？改之为贵。巽与之言，能无说乎？绎之为贵。说而不绎，从而不改，吾末如之何也已矣。
Tử viết: Pháp ngữ chi ngôn, năng vô tòng hồ ? Cải chi vi qu‎í. Tốn dữ chi ngôn, năng vô duyệt hồ ? Dịch chi vi quí. Duyệt nhi bất dịch, tòng nhi bất cải, ngô mạt như chi hà dã dĩ hĩ.
Khổng tử nói: Lời nói đúng đắn có thể không nghe theo ư ? Làm theo lời ấy mà sửa chữa mới là quý. Lời nói từ tốn nhẹ nhàng nghe không vui sướng sao ? Vui thích chưa đủ, còn phải suy nghĩ nữa. Chỉ biết tiếp thu mà không sửa chữa, biết vui thích mà không suy nghĩ, ta chả biết loại người ấy thế nào nữa.
9·25
子曰：主忠信，毋友不如己者，过则勿惮改。
Tử viết:: Chủ trung tín, vô hữu bất như kỷ giả, quá tắc vật đạn cải.
Khổng tử nói: Cốt yếu là phải biết giữ trung và tín, không kết bạn với kẻ không giống mình, có lỗi thì biết sửa chữa.
9·26
子曰：三军可夺帅也，匹夫不可夺志也。
Tử viết: Tam quân khả đoạt soái dã, thất phu bất khả đoạt chí dã.
Khổng tử nói: Trước ba quân, có thể cướp cờ, đoạt tướng nhưng không thể cướp đoạt ý chí của người dân bình thường.
(Lời bàn: Khổng tử muốn nhắn nhủ các chính khách, tướng lĩnh, nhà lãnh đạo phải nghĩ đến ý chí nhân dân, không thể áp đặt chính kiến cho họ)
9·27
子曰：“衣敝縕袍,与衣狐貉者立而不耻者,其由也与？‘不忮不求,何用不臧？’”. 子路终身诵之。子曰：“是道也，何足以臧？”
Tử viết: Ý tệ uân bào, dự ý hồ hạc giả lập nhi bất sỉ giả, kỳ Do dã dư ? Bất kỵ bất cầu, hà dụng bất tang ? Tử Lộ chung thân tụng chi. Tử viết: Thị đạo dã, hà túc dĩ tang ?
Khổng tử nói: Mặc áo vải cũ rách dám đứng chung với người áo lông gấm mà không hổ thẹn, ta thấy chỉ có Tử Lộ thôi. Kinh Thi có câu:  Không đố kỵ, chẳng tham cầu, làm gì mà chẳng tốt đẹp”. Tử Lộ nghe được, thích lắm cứ đọc mãi hai câu này… Thấy vậy Khổng tử bảo: Chỉ có đọc thuộc như vậy, chưa đủ tốt đẹp được.9·28
子曰：岁寒然后知松柏之后彫后也。
Tử viết: Tuế hàn nhiên hậu tri tùng bá chi hậu điêu hậu dã.Khổng tử nói: Mùa lạnh, mới biết cây tùng cây bách rụng lá sau cùng
(Chú thích: người quân tử  được ví như cây tùng cây bách chịu đựng mọi thời tiết)9·29
子曰：知者不惑，仁者不忧，勇者不惧。
Tử viết: Trí giả bất hoặc, nhân giả bất ưu, dũng giả bất cụ
Khổng tử nói: Người có trí tuệ không nhầm lẫn, người đức nhân không bao giờ ưu lo, người dũng khí chẳng bao giờ sợ hãi.9·30
子曰：可与共学, 未可与适道；可与适道,未可与立；可与立,未可与权。
Tử viết: Khả dự cộng học, vị khả dự thích đạo; Khả dự thích đạo, vị khả dự lập; Khả dự lập, vị khả dự quyền.
Khổng tử nói: Cùng học với nhau chưa chắc cùng đắc đạo như nhau. Có thể cùng đạt như nhau nhưng chưa chắc kiên định đạo lý như nhau. Có thể cùng kiên định như nhau, chưa chắc hành xử phù hợp hoàn cảnh như nhau.
(Lời bàn: Có thể suy ra: có bằng cấp như nhau chưa chắc trình độ ngang nhau…Cùng chức vụ ngang nhau, chưa chắc làm tốt như nhau.)
9·31
“唐棣之华,
偏其反而。
岂不尔思,
室是远而”。
子曰:“未之思也,夫何远之有?”Đường lệ chi hoa,
thiên kỳ phản nhi.
Khải bất nhĩ tư,
thất thị viễn nhi.
Tử viết: Vị chi tư dã, phù hà viễn chi hữu?
               “Cây đường lệ nở hoa
Đung đưa nở rồi khép
Anh đâu quên nhớ em
Chỉ vì nhà xa quá !”
Đọc xong 4 câu thơ trên, Khổng tử bình luận: Vậy là chẳng “nhớ” gì đâu. Nhớ thật thì có gì là xa xôi ?!
(Lời bàn; Khổng tử là một nhà phê bình văn học sắc sảo đến lạnh lùng…Những người làm  thơ viết nhạc trẻ đã viết ra những thơ tình, nhạc tình sướt mướt, uốn éo giả tạo nghĩ gì khi đọc Khổng tử ?! Khổng tử còn mượn bài thơ nói về một chuyện khác: Yêu đạo lý là thật lòng nhưng người học kêu khó quá, kêu thiếu thời gian, nại ra mọi lý do lý trấu để trì hoãn việc học đạo…)
Hết thiên 9
10.  言乡党Hương đảng第十篇 thiên 10
27 bài10·1
孔子於乡党，恂恂如也，似不能言者。其在宗庙,朝廷，便便言, 唯谨尔。
Khổng tử ư hương đảng, tuân tuân như dã, tự bất năng ngôn giả. Kỳ tại tông miếu, triều đình, tiện tiện ngôn, duy cẩn nhĩ.
Khổng tử ở quê nhà, đối với bậc trên, kính cẩn chậm chạp, như không biết nói gì làm gì. Nhưng khi ở nơi tông miếu triều đình làm việc, Khổng tử làm việc chắc chắn, thận trọng.
10·2
朝,与下大夫言,侃侃如也；与上大夫言, 訚訚如也。君在,踧踖如也,与与如也。
Triều, dữ hạ đại phu ngôn, khản khản như dã; Dữ thượng đại phu ngôn, ngân ngân như dã. Quân tại, địch địch như dã, dữ dữ như dã.
Ở triều đình, (Khổng tử) nói chuyện với quan đại phu dưới quyền thì thẳng thắn, với quan cấp trên thì giữ thái độ từ tốn. Khi vua đến thì ngài cung kính rụt rè như không yên tâm, không thể hiện cử chỉ gì thất lễ.10·3
君召使摈,色勃如也；足躩如也。揖所与立,左右手,衣前后,襜如也。趋进,翼如也。宾退,必复命曰：“宾不顾矣” 。
Quân triêụ sử thấn, sắc bột như dã; Túc khước như dã. Ấp sở dự lập, tả hữu thủ, y tiền hậu, xiêm như dã. Xu tiến, dực như dã. Tân thoái, tất phục mệnh viết: Tân bất cố hĩ.
Vua triệu đến tiếp khách, Khổng tử tiếp chỉ xong thái độ nghiêm trang.Trước mặt khách, Khổng tử cẩn thận chu đáo, chân bước nhanh hơn. Đứng chào khách, ngài chắp hai tay cúi đầu, bên trái rồi bên phải, trang phục ngay ngắn chỉnh tề phía trước và phía sau. Dẫn khách vào, đi nhanh lên trước đưa thẳng hai tay như cánh chim. Khách ra về, ngài quay lại vua thưa: Khách không còn ngoảnh mặt lại nữa.10·4
入公门,鞠躬如也,如不容。立不中门，行不履阈。过位,色勃如也,足躩如也,其言似不足者。摄齐升堂,鞠躬如也,屏气似不息者。出,降一等，逞颜色,怡怡如也。没阶,趋进,翼如也。复其位,踧踖如也。
Nhập cung môn, cúc cung như dã, như bất dung. Lập bất trung môn, hành bất lý vực. Quá vị, sắc bột như dã, túc khước như dã, kỳ ngôn tự bất túc giả. Nhiếp tư thăng đường, cúc cung như dã, bình khí tựa bất tức giã. Xuất, hàng nhất đẳng, sính nhan sắc, di di như dã. Một giai, xu tiến, dực như dã. Phục kỳ vị, địch địch như dã.
Khi vào cửa cung điện, Ngài kính cẩn khom lưng, như mình không có chỗ dung thân (cảm thấy mình không xứng đáng). Không đứng giữa cửa, không dẫm chân lên ngưỡng cửa; Khi đi ngang chỗ vua ngồi, sắc mặt hơi đổi, chân bước nhanh hơn, nói khe khẽ. Khi vén áo bước lên công đường, ngài cúi mình nín thở. Khi trở ra, xuống một bậc thềm thì sắc mặt ngài thư giãn vui vẻ, xuống tới bậc chót rảo bước, hai tay đưa như chim xòe cánh. Trở lại vị trí của mình thì ngài giữ vẻ cung kính.
10·5
执圭,鞠躬如也，如不胜。上如揖,下如授。勃如战色,足蹜蹜,如有循。享礼,有容色。私觌，愉愉如也。
Chấp Khuê, cúc cung như dã, như bất thăng. Thượng như ấp, hạ như thụ. Bột như chiến sắc, túc súc súc, như hữu tuần. Hưởng lễ, hữu dung sắc. Tư địch, du du như dã.
Mang ngọc Khuê (đi sứ, dâng lên vua chư hầu) hai tay dâng lên như bưng không nổi, Khổng tử giơ ngọc lên (như chào) rồi hạ xuống ngang ngực, báo hiệu sắp dâng lễ, nét mặt kính sợ. Khi dâng lễ vật, ngài tươi tắn trang trọng. Khi đưa lễ của riêng mình thì ngài thoải mái vui tươi.10·6
君子不以绀緅饰，红紫不以为亵服。当暑,袗絺绤,必表而出之。缁衣,羔裘；素衣，麑裘；黄衣，狐裘。亵裘长, 短右袂。必有寝衣,长一身有半。狐貉之厚以居。去丧，无所不佩。非帷裳, 必杀之。羔裘玄冠不以吊。 吉月，必服而朝。
Quân tử bất dĩ cám tưu sức, hồng tử bất dĩ vi tiết phục. Đương thử, chẩn hi khích, tất biểu nhi xuất chi. Tri y, cao cừu; Tố y, nghê cứu; Hoàng y, hồ cừu, tiết tiết trường, đoản hữu mệ. Tất hữu tẩm y, trường nhất thân hữu bán. Hồ hạc chi hậu di cư. Khứ tang, vô sở bất bội. Phi duy thường, tất sát chi. Cao cừu huyền quan bất dĩ điếu. Cát nguyệt, tất phục nhi triều.Quân tử không dùng màu xanh da trời và màu đỏ nâu để viền quần áo (màu xanh da trời là màu dùng khi cúng tế, màu đỏ nâu dùng khi có tang). Trời nóng, Khổng tử mặc áo đơn mỏng nhất định có lót bên trong. Mùa lạnh áo da cừu đen bên trong, áo dài đen ở ngoài; hoặc áo da hươu trắng bên trong thì áo dài trắng ở ngoài, nếu mặc áo da cáo màu vàng ở trong thì áo dà vàng ở ngoài. Áo thường ngày mặc ở nhà dài hơn lễ phục một ít, ống tay phải ngắn hơn ống trái một ít cho dễ làm việc. Khi ngủ ngài mặc áo dài bằng nửa người. Áo da hạc da cáo mặc làm việc nhà có lông dày và ấm. Khi mãn tang thì ngài thường đeo ngọc. Nói chung áo mặc ở nhà thì giản dị hơn. Không mặc áo da cừu màu đen và mũ đen đi viếng tang. Ngày đầu tháng, Khổng tử mặc triều phục vào chầu vua.
10·7
齐，必有明衣,布。齐,必变食,居必迁坐。
Trai, tất hữu minh y, bố. Trai, tất biến thực, cư tất thiên tọa.
Vào kỳ tế lễ, Khổng tử giữ mình sạch sẽ, mặc áo vải trắng. Trong kỳ tế lễ, thay đổi thức ăn, dời phòng nghỉ (tạm không ở chung phòng với thê, thiếp)
10·8
食不厌精，脍不厌细。食饐而餲,鱼馁而肉败，不食。色恶,不食。臭恶,不食。失饪，不食。不时，不食，割不正 ,不食。不得其酱,不食。肉虽多,不使胜食气。唯酒无量，不及乱。沽酒市脯，不食。不撤薑食，不多食。Thực bất yếm tinh, khoái bất yếm tế. Thực bất nhi ế, ngư nỗi nhi nhục bại, bất thực. Sắc ố, bất thực. Xú ố, bất thực. Thất nhẫm, bất thực. Bất thời, bất thực, cát bất chính, bất thực. Bất đắc kỳ tương, bất thực. Nhục tuy đa, bất sử thắng thực khí. Duy tửu vô lượng, bất cập loạn. Cô tửu thị bô, bất thực. Bất triệt khương thực, bất đa thực.
Về ăn uống Khổng tử không cần cao lương mỹ vị nhưng chọn thực phẩm vệ sinh và hợp đạo lí‎ quân tử. Gạo giã trắng, thịt thái mỏng. Ngài không ăn tám loại sau đây: lương thực để lâu đổi màu, thức ăn ôi thiu, rau quả héo úa, thịt cá sống đã ngả màu, thức ăn có mùi khó ngửi, nấu sống hay chín quá, thực phẩm trái mùa, thức ăn nêm nếm không đúng cách, miếng thịt thái không vuông vắn. Thức ăn nhiều ngài cũng không ăn quá no, rượu không giới hạn nhưng không quá say. Không mua rượu và thịt khô ngoài chợ. Mỗi bữa ăn đều có gừng, chỉ vừa đủ.
10·9
祭於公，不宿肉，祭肉不出三日。出三日，不食之矣。
Tế ư công, bất túc nhục, tế nhục bất xuất tam nhật. Xuất tam nhật, bất thực chi hĩ.
Khổng tử dự lễ ở tông miếu, không để thịt qua đêm. Khi tế ở nhà, ngài không để thịt quá ba ngày. Nếu quá ba ngày, ngài không ăn nữa.
10·10
食不语，寝不言。
Thực bất ngữ, tẩm bất ngôn.
Khi ăn không trò chuyện, khi ngủ cũng không nói chuyện với ai.
10·11
虽疏食菜羹，瓜祭，必齐如也。
Tuy sơ thực thái canh, qua tế, tất trai như dã.
Tuy ăn cơm rau cải bình thường, Khổng tử cũng cúng một ít dưa, thành tâm như cúng lễ.10·12
席不正，不坐。
Tịch bất chính, bất tọa.
Chiếu trải không ngay ngắn, (ngài) không ngồi.
10·13
乡人饮酒，杖者出，斯出矣。
Hương nhân ẩm tửu, trượng gỉa xuất, tư xuất hĩ.
Khi uống rượu với người làng, đợi các cụ cao tuổi rời khỏi mâm, Khổng tử mới rời sau.
10·14
乡人傩，朝服而立於阼阶。
Hương nhân na, triều phục nhi lập ư tộ giai.
Người làng làm lễ tống quỷ nghênh thần, Khổng tử mặc triều phục đứng bậc thềm phía đông.
(Chú thích: Khổng tử quen lệ cúng tế ở triều đình, quan chức đứng phiá đông. Về quê thầy vẫn coi trọng lễ như thế)
10·15
问人於他邦，再拜而送之。
Vấn nhân ư tha bang, tái bái nhi tống chi.
Khi nhờ người thăm hỏi bạn hữu ở nước khác, Khổng tử vái người đưa tin hai cái để tiễn người ấy.
(Chú́ thích: Môt vái cảm tạ và tống tiễn người đưa tin, một vái gửi người bạn hữu ở nước kia)
10·16
康子馈药，拜而受之。曰：“丘未达，不敢尝” 。
Khang tử quĩ dược, bái nhi thụ chi. Viết: Khâu vị đạt, bất cảm thường .
Quí Khang tử biếu thuốc, Khổng tử bái tạ rồi mới nhận, rồi nói: Khâu này chưa rõ tính thuốc nên chưa dám nếm.
10·17
厩焚。子退朝，曰:“伤人乎？”. 不问马。
Cứu phần. Tử thoái trào, viết: Thương nhân hồ ? Bất vấn mã.
Chuồng ngựa cháy. Khổng tử rời khỏi triều đình, về đến nhà chỉ hỏi “Có ai bị thương không?”. Không hỏi ngựa.
(Lời bàn: những người nuôi ngựa là nô lệ nhưng vẫn được Khổng tử coi trọng như người bình thường, người thân thích)
10·18
君赐食,必正席先尝之.君赐腥,必熟而荐之。君赐生,必畜之.侍食於君,君祭,先饭。
Quân tứ thực, tất chính tịch tiên thường chi. Quân tứ tinh, tất thục nhi tiến chi. Quân tứ sinh, tất súc chi. Thị thực ư quân, quân tế, tiên phạn.
Vua ban cho thức ăn chín, Khổng tử nhất định trải chiếu ngay ngắn rồi mới ngồi ăn. Vua ban thức ăn sống, Khổng tử nấu xong, cúng tổ tiên rồi mới ăn. Vua ban cho con vật còn sống, Khổng tử giữ lại nuôi. Khi ngồi hầu cơm vua, vua đang tế lễ, Khổng tử nếm trước.
(Lời bàn: Khổng tử nếm trước như một vệ sĩ để kiểm tra an toàn thực phẩm).
10·19
疾，君视之，东首，加朝服，拖绅。
Tật, quân thị chi, đông thủ, gia triều phục, tha thân.
Khổng tử bệnh nằm ở nhà, vua đến thăm, Khổng tử chuyển đầu hướng phiá đông, đem triều phục đắp lên người, dây đeo ở trên cùng.
10·20
君命召，不俟驾行矣。
Quân mệnh triệu, bất sĩ giá hành hĩ.
Khi vua gọi, Khổng tử đi bộ tới ngay, không cần xe.
(Lời bàn: Theo nghi lễ, các quan được quyền đi xe ngựa theo cấp bậc, Khổng tử đi bộ để khỏi phải chờ xe lâu, tận tụy với nhiệm vụ)
10·21
入太庙，每事问。
Nhập thái miếu, mỗi sự vấn.
Khi vào lễ thái miếu, Khổng tử gặp điều gì cũng hỏi.
(Lời bàn: Thái miếu là miếu thờ tổ tiên của vua. Khổng tử hỏi lại nghi lễ cho chắc ăn, để tránh sai sót)10·22
朋友死，无所归，曰:“於我殡” 。
Bằng hữu tử, vô sở quy, viết: Ư ngã thấn.Bạn hữu qua đời, không có thân thuộc, Khổng tử nói: Việc này do ta chịu trách nhiệm.
10·23
朋友之馈，虽车马，非祭肉，不拜。Bằng hữu chi quĩ, tuy xa mã, phi tế nhục, bất bái.
Bạn hữu tặng quà, dù là vật quí như xe ngựa nhưng không phải vật cúng tế được thì khi nhận, Khổng tử không bái tạ.
10·24
寝不尸，居不容。
Tẩm bất thi, cư bất dung.
Ngủ ở nhà Khổng tử không nằm duỗi thẳng như cái xác, ở nhà dung mạo bình thường, không quá nghiêm túc
10·25
见齐衰者，虽狎，必变。见冕者与瞽者,虽亵，必以貌。凶服者式之。式负版者。有盛馔，必变色而作。迅雷风烈必变。Kiến tế thôi giả, tuy hiệp, tất biến. Kiến miện giả dự cổ giả, tuy tiết, tất dĩ mạo. Hung phục giả thức chi. Thức phụ bản giả. Hữu thịnh soạn, tất biến sắc nhi tác.Tấn lôi phong liệt ất biến.
Gặp người có tang tuy là quan hệ thân cận, Khổng tử vẫn thay đổi thái độ tỏ lòng thương xót. Nhìn thấy người mặc triều phục đội mũ miện hoặc người mù tuy là người quen, Khổng tử vẫn giữ thái độ lịch sự. Đi xe trên đường, gặp người mặc tang phục, Khổng tử cúi người phía trước gật đầu như chia sẻ với họ, tay vịn thành xe. Gặp người cầm sổ sách nhà nước cũng cúi chào như vậy để tỏ lòng kính trọng. Khi làm khách, thấy chủ nhà dọn mâm thịnh soạn, Khổng tử cũng thay đổi thái độ, cảm ơn rồi mới cầm đũa. Thấy cơn sấm to gió lớn, Khổng tử cũng tỏ vẻ lo lắng thiên tai gây họa cho dân.
10·26
升车，必正立，执绥。车中，不内顾，不疾言，不亲指。
Thăng xa, tất chính lập, chấp tuy, xa trung, bất nội cố, bất tật ngôn, bất thân chỉ.Lên xe, phải đứng thẳng, nắm sợi dây vịn rồi bước lên, vào trong xe. Lên xe rồi, không nhìn vào trong (tránh tò mò), không nói chuyện ngay, không giơ tay chỉ trỏ.
10·27
色斯举矣,翔而后集。曰:“山梁雌雉，时哉时哉!”. 子路共之，三嗅而作。
Sắc tư cử hĩ, tường nhi hậu tập. Viết: Sơn lương thư trĩ, thời tai thời tai !. Tử Lộ cộng chi, tam khữu nhi tác.
Con chim thấy người có khí sắc dữ tợn, nó cất cánh bay đi vòng lại, rồi mới đỗ xuống. Khổng tử nói: Con chim trĩ mái trên sườn núi kia nó biết thời cơ lắm thay ! Tử Lộ định vồ bắt, nó kêu ba tiếng mà bay đi.
(Lời bàn: Con chim trước khi đỗ xuống thì quan sát, thấy người lạ, nó lượn vòng một lát, thấy yên tâm mới hạ cánh. Khổng tử lấy việc đó khuyên bảo học trò đi tới đâu cũng phải quan sát sự an nguy rồi hãy ở).
Hết thiên  10
11.  先进Tiên tiến第十一篇 thiên 11
25 bài11·1
子曰: 先进於礼乐,野人也；后进於礼乐,君子也。如用之，则吾从先进。
Tử viết: Tiên tiến ư lễ nhạc, dã nhân dã; hậu tiến ư lễ nhạc, quân tử dã. Như dụng chi, tắc ngô tòng tiên tiến.
Khổng tử nói: Đời trước dùng lễ nhạc coi trọng phối hợp nội dung và hình thức, về sau bị coi là quê mùa. Đời sau coi trọng hình thức hơn nội dung thì được xem là quân tử. Khi dùng lễ nhạc, ta vẫn theo đời trước.
Chú thích: “Lễ” là những qui định, trật tự thích hợp với mọi việc trong cuộc sống, “nhạc” là sự hòa hợp của mọi việc, biểu hiện ra bằng bản nhạc, lời ca, điệu múa. Lễ và nhạc là hạt nhân của văn hóa truyền thống Trung Hoa, gắn liền với lịch sử phát triển văn hóa dân tộc.
Thời thượng cổ, chưa có lễ nhạc nên loài người còn lẫn lộn với các loài vật khác.
Dần dần con người trải qua kinh nghiệm, đặt ra lễ và nhạc, đặc biệt đầu nhà Chu có những thành tựu đầu tiên (Nhà Chu bắt đầu từ thế kỷ 11 trước CN đến thế kỷ 3 tr.CN gồm 2 hai thời kỳ Tây Chu và Đông Chu, Đông Chu lại chia ra hai giai đoạn Xuân thu và Chiến quốc). Khổng tử sinh trưởng vào cuối giai đoạn Xuân thu (778 – 455 tr CN) nên ông gọi các bậc tiền bối thời Tây Chu và trước nữa là các vị vua Nghiêu, Thuấn, Vũ, Chu Công Đán (thời kỳ truyền thuyết) là cổ nhân, coi đó là mẫu mực của Lễ và Nhạc… Đến thời Khổng tử, lễ nhạc đã thay đổi nhiều, phong phú hơn với hình thức chải truốt văn vẻ nhưng lại mất đi tính chất phác, chân thực của cổ nhân [Nhà Tây Chu có một vị quan được phân công coi việc lễ-nhạc gọi là Nho quan (儒官) tương tự bộ trưởng Bộ văn hóa ngày nay…Đời sau nhận thấy học thuyết Khổng tử rất coi trọng lễ nhạc (Nho) nên tạm gọi tên học thuyết của ngài là Nho học]. Khổng tử thất vọng vì thấy lễ nhạc cổ nhân bị thay đổi, ông cho rằng đó chính là nguyên nhân dẫn đến sự suy đồi, bại hoại của chính trị, xã hội, luân l‎ý‎, đạo đức.
11·2
子曰:“从我於陈、蔡者，皆不及门也。德行：颜渊、闵子骞,冉伯牛,仲弓。言语：宰我,子贡。政事：冉有,季路。文学：子游、子夏。
Tử viết: Tòng ngã ư Trần, Thái giả, giai bất cập môn dã. Đức hạnh: Nhan Hồi, Mẫn Tử Khiên, Nhiễm Bá Ngưu, Trọng Cung. Ngôn ngữ: Tể Ngã, Tử Cống. Chính sự: Nhiễm Hữu, Quý Lộ. Văn học: Tử Du, Tử Hạ.
Khổng tử nói: Những người cùng theo ta sang nước Trần, nước Thái nay không còn ở bên ta nữa. Về đức hạnh tốt có: Nhan Hồi, Mẫn Tử Khiên, Nhiễm Bá Ngưu, Trọng Cung. Khéo ăn nói giao tiếp có: Tể Ngã, Tử Cống. Giỏi chính trị có: Nhiễm Hữu, Quý Lộ. Tài văn học có: Tử Du, Tử Hạ.
(Lời bàn: Dạy học, Khổng tử biết rằng mỗi học trò có khả năng khác nhau dù cùng học một thầy, chung một bài giảng)
11·3
子曰：回也非助我者也，於吾言无所不说。
Tử viết: Hồi dã phi trợ ngã giả dã, ư ngô ngôn vô sở bất thuyết
Khổng tử nói: Nhan Hồi không phải người giúp ta mở mang kiến thức. Không lời nào ta nói mà trò ấy không thích.
(Lời bàn: Khổng tử nêu ra một tư tưởng độc đáo và hiện đại: Thầy và trò cùng mở mang nâng cao kiến thức cho nhau… gọi là giáo dục tương tác)
11·4
子曰：孝哉闵子骞！人不间於其父母昆弟之言。
Tử viết: Hiếu tai Mẫn Tử Khiêm ! Nhân bất gian ư kỳ phụ mẫu côn đệ chi ngôn.
Khổng tử nói: Mẫn Tử Khiêm thật là người hiếu thuận. Lời khen của người ngoài giống như lời khen của cha mẹ.
Chú thích: Mẫn Tử Khiêm, tên chữ là Mẫn Tồn, học trò Khổng Tử, mẹ mất sớm, người cha có vợ khác và sinh hạ được hai con. Người dì ghẻ đối với Mẫn vô cùng khắc nghiệt, nhưng anh vẫn một lòng hiếu thuận. Mùa Đông giá rét, hai con riêng của bà thì được mặc áo lót bông, riêng Mẫn Tử Khiên thì mặc áo độn hoa lau ở bên trong. Tuy không đủ ấm, nhưng Mẫn chẳng bao giờ hở môi kêu ca. Một hôm, cha Mẫn đi dạo chơi, anh theo đẩy xe, vì quá rét, tay cóng nên rời tay xe ra. Người cha thấy thế biết là người kế mẫu ác nghiệt để cho con ông chịu rét lạnh, liền định đuổi người đàn bà cay nghiệt kia đi. Mẫn khóc lóc và kêu van với cha, xin đừng đuổi kế mẫu đi. Mẫn nói kế mẫu còn ở thì chỉ mình anh chịu rét, nếu bà đi rồi, cả hai em chịu rét và khổ lây. Cha anh nghe theo, và người kế mẫu biết chuyện hiếu thảo của người con chồng, từ đó bà thay đổi tính nết trở nên một bậc hiền mẫu.
Nhị thập tứ hiếu 二十四孝 là một tác phẩm văn học thời Nguyên do Quách Cư Nghiệp  (1277-1367) biên soạn, kể lại sự tích 24 tấm gương hiếu thảo nổi tiếng. Trong đó có ba tấm gương vốn là học trò của Khổng tử: Tăng tử (Mẹ cắn ngón tay, tim con đau xót). Mẫn Tử Khiêm (Mẫn Tồn) chịu rét giữ hiếu. Tử Lộ (Trọng Do): vác gạo đường xa nuôi cha mẹ.
11·5
南容三复白圭，孔子以其兄之子妻之。
Nam Dung tam phục Bạch Khuê, Khổng tử dĩ kỳ huynh chi tử thê chi.
Nam Dung ba lần đọc thông mấy câu thơ Bạch Khuê. Khổng tử đem con gái của anh trai mình gả cho Dung.
(Chú thích: Trong Kinh Thi có hình tượng “bạch khuê” là viên ngọc trắng. Câu thơ nói rằng vết nhơ trên viên ngọc trắng còn mài bỏ đi được, vết nhơ trong lời nói không thể xóa bỏ…Nam Dung thích câu này nên hay đọc. Khổng tử khen ngợi Dung có đức hạnh)
11·6
季康子问:“弟子孰为好学? 孔子对曰:有颜回者好学,不幸短命死矣,今也则亡”。
Quý Khang tử vấn: Đệ tử thục chi vi hiếu học ? Khổng tử đối viết: Hữu Nhan Hồi giả hiếu học, bất hạnh đoản mệnh tử hĩ, kim dã tắc vong.
Quý Khang tử hỏi: Trong số học trò của ngài, ai là người hiếu học nhất?
Khổng tử nói: Có Nhan Hồi ham học nhất, không may đoản mệnh, chết mất rồi. Bây giờ chẳng còn ai nữa.
11·7
颜渊死，颜路请子之车以为之椁。子曰：“才不才,亦各言其子也。鲤也死，有棺而无椁。吾不徒行以为之椁。以吾从大夫之后，不可徒行也”。
Nhan Uyên tử, Nhan Lộ vị tử chi xa dĩ vi chi quách. Tử viết: Tài bất tài, diệc các ngôn kỳ tử dã. Lý dã tử, hữu quan nhi vô quách. Ngô bất đồ hành dĩ vi chi quách. Dĩ ngô tòng đại phu chi hậu, bất khả đồ hành dã.
Nhan Uyên chết, Nhan Lộ đề nghị với Khổng tử bán cái xe để mua cái quách (ngoài quan tài). Khổng tử nói: Dù có tài hay bất tài, đều là hàng con cháu chúng ta cả. Đến như Lý chết cũng chỉ có quan tài không có quách. Ta không thẻ bán xe để mua quách. Ta đã từng làm quan đại phu, không thể đi bộ được.
(Chú giải: Nhà Nhan Uyên quá nghèo không thể mua quách được. Nhan Lộ là cha Nhan Uyên xin thầy Khổng bán xe mua quách cho Uyên, Khổng tử không đồng ý, cho rằng làm việc tang cũng nên lượng sức mình, tránh tốn kém, ngay cả Lý là con trai Khổng tử chết cũng không có quách)11·8
颜渊死，子曰：噫！天丧予！天丧予！
Nhan Uyên tử, Tử viết: Ức ! Thiên tang dư ! Thiên tang dư !
Nhan Uyên chết, Khổng tử kêu: Hỡi ôi, Trời hại ta, Trời hại ta rồi !
11·9
颜渊死,子哭之恸。从者曰:“子恸矣”。曰:“有恸乎？非夫人之为恸而谁为？”
Nhan Uyên tử, tử khấp chi đỗng. Tòng giả viết: Tử đỗng hồ ? Phi phu nhân chi vi đỗng nhi thùy vi ?
Nhan Uyên chết, Khổng tử khóc lóc thảm thiết. Người đi theo Khổng tử nói: Thầy quá buồn bã. Khổng tử đáp: Ta buồn lắm sao? Ta không buồn vì người này thì còn buồn vì ai nữa !
(Lời bàn: Khổng tử nghĩ rằng Nhan Uyên là người kế tục sự nghiệp truyền đạo Nhân của mình mà nay anh ta chết nên thầy thất vọng rất lớn)
11·10
颜渊死,门人欲厚葬之，子曰：“不可”。门人厚葬之。子曰: “回也视予犹父也，予不得视犹子也。非我也，夫二三子也” 。
Nhan Uyên tử, môn nhân dục hậu táng, Tử viết: Bất khả. Môn nhân hậu táng chi. Tử viết: Hồi dã thị dư do phụ dã, dư bất đắc thị do tử dã. Phi ngã dã, phu nhị tam tử dã.
Nhan Uyên chết, bạn học muốn chôn cất trọng thể, Khổng tử nói: “Không thể được”. Học trò vẫn hậu táng Nhan Uyên. Khổng tử nói: “Nhan Uyên coi ta như cha, còn ta không được đối xử với trò đó như con ta. Đây chẳng phải là cái sai của ta, mà do các trò đứng ra tổ chức”.
(Lời bàn: Khổng tử cho rằng Nhan Uyên là người cao thượng, cách sống giản dị nên cũng an táng giản dị mới phải, như Khổng tử đã an táng con trai mình. Theo Khổng tử, nên an táng người chết theo như phẩm hạnh và tập quán của người đó, như vậy mới là tôn trọng người đã khuất).11·11
季路问事鬼神.子曰:“未能事人, 焉能事鬼?”. 曰:“敢问死”.
曰:“未知生,焉知死？”
Quý Lộ vấn sự quỉ thần. Tử viết: Vị năng sự nhân, yên năng sự quỉ ? Viết: Cảm vấn tử. Viết: Vị tri sinh, yên tri tử?
Quý Lộ hỏi về quỷ thần. Khổng tử nói: Chưa biết việc người, làm sao biết được việc quỷ thần? Tử Lộ lại hỏi: Con xin hỏi về đạo lý của sự chết? Khổng tử nói: Chưa biết đạo lý sự sống, sao biết được đạo lý của sự chết.
(Lời bàn: Khổng tử có quan niệm rất thực tế, phải lo âu về cái cuộc sống trước mắt, khi nó chưa ổn định thì chưa bàn đến những việc trừu tượng xa xôi khác… Có quan điểm chê rằng Khổng tử quá thực dụng, nhưng ai là người không thực dụng với mức độ nào đó)
11·12
闵子侍侧, 誾誾如也；子路,行行如也；冉有,子贡,侃侃如也。子乐。“若由也,不得其死然”。
Mẫn tử thị trắc, ngân ngân như dã; Tử Lộ, hành hành như dã; Nhiễm Hữu, Tử Cống, khản khản như dã. Tử lạc: Nhược Do dã, bất đắc kỳ tử nhiên”.
Mẫn Tử Khiên hầu bên cạnh (Khổng tử) thường giữ vẻ mặt từ tốn tươi vui; Tử Lộ thì kiên cường thẳng thắn; Nhiễm Hữu, Tử Cống đĩnh đạc, khoan thai. Thầy rất vui, nói: Như trò Do (Tử Lộ) chỉ e chết bất đắc kỳ tử.
(Chú thích: “bất đắc kỳ tử”: Chết không yên lành. Khổng tử thấy Tử Lộ quá căng thẳng, thiếu bình tĩnh nên ông dự đoán, về sau quả nhiên Tử Lộ chết bất đắc kỳ tử)
11·13
鲁人为长府。闵子骞曰:“仍旧贯,如之何？何必改作?”子曰: 夫人不言.言必有中。
Lỗ nhân vi Trường Phủ. Mẫn Tử Khiên viết: Nhưng cựu quán, như chi hà ? Hà tất cải tác? Tử viết: Phu nhân bất ngôn, ngôn tất hữu trung.
Người Lỗ muốn xây Trường Phủ. Mẫn Tử Khiên nói: “Dùng cái cũ có được không, cần gì xây mới ?”. Khổng tử nghe được, nói:  Người này không nói thì thôi, đã nói là rất đúng.11·14
子曰: 由之瑟奚为於丘之门？”门人不敬子路。子曰: 由也升堂矣,未入於室也。Tử viết: Do chi sắt hề vi ư Khâu chi môn? Môn nhân bất kính Tử Lộ. Tử viết: Do dã thăng đường hĩ, vị nhập ư thất dã.
Khổng tử nói: Sao Trọng Do gảy đàn sắt ở nhà thầy?
Các bạn học của Tử Lộ (Do) nghe vậy, không còn kính trọng Tử Lộ nữa. Khổng tử thấy vậy lại nói: “Học vấn của Do đã lên tới nhà (đường) rồi, chứ chưa vào tới phòng (thất) đấy thôi.
(Chú thích: Ngôi nhà người Trung Quốc xưa có ba cấp từ ngoài vào trong: Cửa (môn), nhà chính (đường) rồi mới đến phòng (thất). Tử Lộ gảy thứ đàn sắt 25 dây, âm thanh như đoàn giặc phương Bắc hành quân, nghe không hợp thái độ trung hoà của thầy nên thầy mới trách chưa đạt đến đạo học trung hòa. Lời nói của thầy với Tử Lộ nhằm nhắc khéo rằng kỹ thuật của Lộ mới chỉ đến mức gảy đàn ở nhà chính (đường), chưa uyên thâm đến mức gảy trong phòng (thất). Nhưng lời thày giải thích với các học trò là để họ khỏi hiểu lầm Tử Lộ).
11·15
子贡问:“师与商也孰贤？”子曰：“师也过, 商也不及”。曰:“然则师愈与？”。子曰: 过犹不及。
Tử Cống vấn:  Sư dữ Thương dã thục hiền ? Viết: “Sư dã quá, Thương dã bất cập”. Viết:
Nhiên tắc Sư dũ dự ? Tử viết: Quá do bất cập.
Tử Cống hỏi: Sư và Thương ai hiền tài hơn ?
Khổng tử nói: Trò Sư có chỗ hơi quá, còn trò Thương lại chưa đạt tới.
Tử Cống lại hỏi: Vậy là Sư giỏi hơn phải không?
Khổng tử đáp: Quá đi và chưa đạt thì đều như nhau.
(Lời bàn: Đây là cách diễn đạt cụ thể đạo trungdung: vừa phải thì tốt hơn thái quá)
11·16
季氏富於周公,而求也为之聚敛而附益之。子曰:“非吾徒也。小子鸣鼓而攻之可也”
Quý thị phú ư Chu Công, nhi cầu dã vi chi tụ liễm nhi phụ ích chi. Tử viết: Phi ngô đồ dã. Tiểu tử minh cổ nhi công chi khả dã.
Họ Quý giàu hơn Chu công nhiều, vậy mà Nhiễm Cầu lại giúp đỡ họ Quý, làm cho họ Quý càng giàu hơn. Khổng tử nói: Nhiễm Cầu không còn là học trò ta nữa. Các con có thể công khai chỉ trích Nhiễm Cầu.
11·17
柴也愚，参也鲁，师也辟，由也喭。
Sài dã ngu, Sâm dã lỗ, Sư dã tịch, Do dã ngạn.
Trò Sài kém thông minh, trò Sâm chậm chạp, trò Sư cố chấp, trò Do thô tục.
11·18
子曰: 回也其庶乎,屡空。赐不受命,而货殖焉,亿则屡中。Tử viết: Hồi dã kỳ thứ hồ, lũ không. Tứ bất thụ mệnh, nhi hóa thực yên, ức tắc lũ trung.
Khổng tử nói: Nhan Hồi đạo học đã khá rồi, mà vẫn còn nghèo. Đoan Mộc Tứ (tức Tử Cống) không nghe thầy, bỏ đi buôn bán, tính toán hàng hóa, thường là tính đúng.
(Chú thích: Đoan Mộc Tứ tức Tử Cống)
11·19
子张问善人之道，子曰：不践迹，亦不入於室。
Tử Trương vấn thiện nhân chi đạo, Tử viết: Bất tiễn tích, diệc bất nhập ư thất.
Tử Trương hỏi về đạo của người thiện, Khổng tử nói: Người thiện không theo dấu chân người khác mà đi, nhưng học vấn của họ chưa hoàn thiện.
(Chú thích: Người thiện vốn có phẩm chất cơ bản tốt nhưng chưa học được Đạo thì chưa hoàn thiện)
11·20
子曰：论笃是与，君子者乎？色庄者乎？
Tử viết: Luận đốc thị dự, quân tử giả hồ? Sắc trang giả hồ?
Khổng tử nói:  Người bàn bạc nhiều về đạo, có phải quân tử không ? Hay chỉ là người có vẻ ngoài trang trọng?
11·21
子路问:“闻斯行诸？” 子曰:“有父兄在，如之何其闻斯行之？”. 冉有问：“闻斯行诸？”子曰:“闻斯行之”。公西华曰:“由也问闻斯行诸，子曰, ‘有父兄在’；求也问闻斯行诸，子曰,‘闻斯行之’。赤也惑，敢问” 。子曰:“求也退，故进之；由也兼人，故退之”。Tử Lộ vấn: Văn tư hành giả? Tử viết: Hữu phụ huynh tại, như chi hà kỳ văn tư hành chi ?
Nhiễm Hữu vấn: Văn tư hành giả? Tử viết: Văn tư hành chi.
Công Tây Hoa viết: Do dã vấn văn tư hành giả, tử viết hữu phụ huynh tại; Cầu dã vấn văn tư hành giả, Tử viết: Văn tư hành chi. Diệc dã hoặc, cảm vấn.
Tử viết: Cầu dã thoái, cố tiến chi; Do dã kiêm nhân, cố thoái chi.
Tử Lộ hỏi: Nghe rồi thì nên thực hành ngay phải không ?
Khổng tử nói: Có mặt cha ngươi, làm sao nghe rồi thực hành ngay ?
Nhiễm Hữu hỏi: Nghe rồi thì nên thực hành ngay phải không ?
Khổng tử lại bảo: Nghe được thì thực hành ngay.
Công Tây Hoa lại nói: Sao hai câu hỏi giống nhau mà thầy trả lời mỗi người một khác vậy?
Khổng tử giải thích: Nhiễm Hữu làm việc gì cũng nhút nhát rụt rè nên ta cổ vũ nó. Còn Tử Lộ dũng khí hơn người, hăng hái dám làm nên ta kìm bớt nó một chút.
11·22
子畏於匡，颜渊后。子曰：“吾以女为死矣”。曰：“子在，回何敢死？”
Tử úy ư Khuông, Nhan Uyên hậu. Tử viết: Ngô dĩ nhữ vi tử hĩ.
Viết: Tử tại, Hồi hà cảm tử ?!
Khổng tử một phen hoảng sợ ở đất Khuông, Nhan Uyên đi sau, bị lạc, cuối cùng mới gặp nhau. Khổng tử nói: Ta tưởng ngươi chết rồi. Nhan Uyên đáp: Thầy còn sống, làm sao con dám chết ?!11·23
季子然问:“仲由,冉求可谓大臣与？”  子曰:“吾以子为异之问,曾由与求之间。所谓大臣者,以道事君,不可则止。今由与求也,可谓具臣矣”。曰:“然则从之者与？”子曰:“弑父与君，亦不从也”。
Quý Tử Nhiên vấn: Trọng Do, Nhiễm Cầu khả vị đại thần dự? Tử viết: Ngô dĩ tử vi di chi vấn, tằng Do dự Cầu chi gian. Sở vị đại thần giả, dĩ đạo sự quân, bất khả tắc chỉ. Kim Do dự Cầu dã, khả vị cụ thần hĩ. Viết: Nhiên tắc tòng chi giả dự ? Tử viết: Thí phụ dự quân, diệc bất tòng dã.
Quý Tử Nhiên hỏi: Trọng Do và Nhiễm Cầu có thể gọi là đại thần không?
Khổng tử nói: Ta tưởng hỏi ai, hoá ra Do và Cầu. Được gọi là đại thần phải là người biết lấy đạo tiên vương để thờ vua, nếu không được vậy thì từ chức quan đi. Hiện nay Do và Cầu mới chỉ đủ đức hạnh làm quan (thường) thôi. 
Quý Tử Nhiên lại hỏi: Thế bọn họ đều làm việc cho họ Quý chứ?
Khổng tử nói: Những việc như giết cha và vua thì chúng chẳng bao giờ thuận theo cả  (họ Quý đã từng giết cha, giết vua)
11·24
子路使子羔为费宰。子曰:“贼夫人之子”。子路曰:“有民人焉,有社稷焉,何必读书，然后为学？”  子曰:“是故恶夫佞者”。
Tử Lộ sử Tử Cao vi Phí tể. Tử viết: Tắc phu nhân chi tử. Tử Lộ viết: Hữu thị nhân yên, hữu xã tắc yên, hà tất độc thư, nhiên hậu vi học ? Tử viết: Thị cố ố phu nịnh giả.
Tử Lộ cử Tử Cao đi làm huyện trưởng huyện Phí. Khổng tử nói: Thế là làm hại con người ta rồi. Tử Lộ cãi lại: làm quan thì cai trị dân, tế lễ thần xã tắc, không cần phải chọn kẻ có học, làm quan sau rồi học cũng được. Khổng tử nói: Cho nên ta ghét kẻ ba hoa khéo mồm mép.
11·25
子路、曾皙、冉有、公西华侍坐。子曰:“以吾一日长乎尔，毋吾以也。居则曰：不吾知也！’如或知尔，则何以哉？”Tử Lộ, Tăng Tích, Nhiễm Hữu, Công Tây Hoa thị tọa. Tử viết: Dĩ ngô nhất nhật trường hồ nhĩ, vô ngô dĩ dã. Cư tắc viết: bất ngô tri dã ! Như hoặc tri nhĩ, tắc hà dĩ tai?Tử Lộ, Tăng Tích, Nhiễm Hữu, Công Tây Hoa ngồi hầu chuyện Khổng tử. Khổng tử nói: Ta nhiều tuổi hơn các trò, nhưng đừng vì thế mà các ngươi không dám phát biểu ý kiến. Lúc ngồi rỗi các ngươi thường nói không ai biết đến mình. Giả dụ có người muốn bổ nhiệm thì các ngươi định làm gì ?子路率尔 而对曰:“千乘之国，摄乎大国之间,加之以师旅,因之以饥馑，由也为之，比及三年，可使有勇，且知方也”。夫子哂之。Tử Lộ suất nhĩ nhi đối viết: Thiên thừa chi quốc,nhiếp hồ đại quốc chi gian, gia chi dĩ sư lữ, nhân chi dĩ cơ cận, do dã vi chi, bỉ cập tam niên, khả sử hữu dũng, thả tri phương dã. Phu tử sẩn chi.Tử Lộ vội nói: Nếu có một nước với nghìn binh xa, bị kẹp giữa các nước lớn, bên ngoài bị nước khác đến xâm phạm, trong nước thiên tai mất mùa, đói kém. Nếu con được quản lý nước đó, chỉ cần ba năm con làm cho dân dũng cảm vùng lên, lại hiểu biết đạo lý nữa.“求，尔何如？”对曰:“方六七十，如五六十，求也为之，比及三年，可使足民。如其礼乐，以俟君子”。“Cầu, nhĩ hà như ?” Đối viết: Phương lục thất thập, như ngũ lục thập, Cầu dã vi chi, bỉ cập tam niên, khả sử túc dân như kỳ lễ nhạc, dĩ sĩ quân tử.Khổng tử hỏi chí hướng của Nhiễm Cầu. Anh khiêm tốn thưa: Nếu một quốc gia rộng cỡ sáu bảy chục dặm hoặc nhỏ hơn một ít, chừng năm sáu chục dặm để cho con quản lý thì trong ba năm con làm cho dân no đủ. Còn về lễ nhạc thì xin đợi bậc quân tử.“赤,尔何如？” .对曰: 非曰能 之,愿学焉。宗庙之事,如会同,端章甫,愿为小相焉。“Xích, nhĩ hà như?” Đối viết: Phi viết năng chi, nguyện học yên. Tông miếu chi sự, như hội đồng, đoan chương phủ, nguyện vi tiểu tướng yên.Khổng tử lại hỏi “Xích, ngươi thì sao?”. Công Tây Hoa (tên Xich) thưa: Con không dám nói có thể làm được, nhưng cũng sẽ học theo. Việc tế lễ ở tông miếu, việc hội các nước đồng minh con chỉ muốn mặc lễ phục, giữ một chức quan nhỏ giúp vua tế lễ.(Chú thích: Công Tây Hoa biết mình có khả năng ngoại giao nên chỉ nhận việc thích hợp, tức là phụ trách việc “lễ nhạc”)“点,尔何如?”鼓瑟希, 铿尔,舍瑟而作,对曰:“异乎三子者之撰”。子曰:“何伤乎？亦各言其志也”。曰:“莫春者,春服既成,冠者五六人,童子六七人,浴乎沂, 风乎舞雩,咏而归”。夫子喟然叹曰:“吾与点也！” .“Điểm, nhĩ hà như?”. Cổ sắt hy, khanh nhĩ, xá sắt nhi tác, đối viết: “Di hồ tam tử giả chi soạn”. Tử viết: Hà thương hồ? Diệc các ngôn kỳ chí dã”. Viết: Mạc xuân giả, xuân phục ký thành, quan giả ngũ lục nhân, đồng tử lục thất nhân, dục hồ Nghi, phong hồ Vũ Vu, vịnh nhi quy”. Phu tử  vị nhiên thán viết: Ngô dự Điểm dã!”.Khổng tử lại hỏi về chí hướng của Tăng Tích (tên Điểm). Anh đang gảy đàn đến phần cuối, tiếng đàn hùng hồn, nghe hỏi vội buông đàn đứng dậy đáp: Con suy nghĩ khác ba người kia. Khổng tử nói: Có gì khó đâu, mỗi người tự nói chí của mình. Tăng Tích thưa: Tháng ba cuối xuân mặc trang phục đẹp, rủ năm sáu bạn nhỏ đến sông Nghi tung tăng bơi lội tắm mát, lên đài cầu mưa Vũ Vu húng gió nhảy múa, vừa đi vừa ngâm vịnh thơ từ mà trở về nhà…Khổng tử bùi ngùi than rằng: Ta đồng ý với Điểm vậy!(Lời bàn: Quan điểm của Tăng Tích phù hợp Khổng tử lúc ấy nên ông tán thành).三子者出,曾皙后。曾皙曰:“夫三子者之言何如？” 子曰:“亦各言其志也已矣”。曰:“夫子何哂由 也?”曰:为国以礼。其言不让,是故哂之”。唯求则非邦也与？”. “安见方六七十如五六十而非邦也者？” . “唯赤则非邦也与?” . 宗庙会同,非诸侯 而何？赤也为之小,孰能为之大？”Tam tử giả xuất, Tăng Tích hậu. Tăng Tích viết:  Phu tam tử giả chi ngôn hà như? Tử viết: Diệc các ngôn kỳ chí dã dĩ hĩ. Viết: Phu tử hà sẩn do dã ? Viết: “Vi quốc dĩ lễ. Kỳ ngôn bất nhượng, thị cố sẩn chi”. Duy Cầu tắc phi bang dã dự ? “An kiến phương lục thất thập như ngũ lục thập nhi phi bang dã giả ? ”  Duy diệc tắc phi bang dã dự ? “Tông miếu hội đồng, phi chư hầu nhi hà? Diệc dã vi chi tiểu,  thục năng vi chi đại?Ba người đi ra ngoài, Tăng Tích ở lại sau hỏi Khổng tử: Lời nói của ba người ấy như thế nào ? Khổng tử nói: Chẳng qua mỗi người nói chí hướng của họ thôi. Tăng Tích hỏi: vì sao thầy lại cười Tử Lộ ? Khổng tử nói: Quản lý nhà nước cần đến lễ với khiêm nhường nhưng Tử Lộ nói năng chả có chút khiêm nhường nên ta cười.Tăng Tích lại hỏi: Những điều Nhiễm Cầu nói chẳng phải là việc quốc gia ư? Khổng tử nói: Sáu bảy chục dặm đất không phải là một quốc gia ư ?Tăng Tích lại hỏi: Điều mà Công Tây Hoa nói đó không phải là việc quốc gia ư? Khổng tử đáp: Có tông miếu, có liên minh nước khác, chả phải việc quốc gia thì là gì ?Hết thiên 11
12.  颜渊 Nhan Uyên第十二篇 thiên 12
24 bài
12·1
颜渊问仁。子曰:“克己复礼为仁。一日克己复礼,天下归仁焉。为仁由己,而由人乎哉？” 颜渊曰：“请问其目”。子曰:“非礼勿视,非礼勿听,非礼勿言,非礼勿动”。颜渊曰:“回虽不敏，请事斯语矣”。
Nhan Uyên vấn nhân.  Tử viết: Khắc kỷ phục lễ vi nhân. Nhất nhật khắc kỷ phục lễ, thiên hạ qui nhân yên. Vi nhân do kỷ, nhi do nhân hồ tai ? Nhan Uyên viết: Thỉnh vấn kỳ mục. Tử viết: Phi lễ vật thị, phi lễ vật thính, phi lễ vật ngôn, phi lễ vật động. Nhan Uyên viết: Hồi tuy bất mẫn, thỉnh sự tư ngữ hĩ.
Nhan Uyên hỏi về đạo nhân. Khổng tử nói: Khắc phục ham muốn của mình theo lễ. Nếu một ngày làm được vậy, thiên hạ sẽ theo về đức nhân. Thực hiện đức nhân do mình thôi, lẽ nào phải nhờ người khác sao? Nhan Uyên nói: Xin thầy cho biết từng mục nhỏ để thực hiện đức nhân. Khổng tử nói: Việc trái lễ chớ xem, không hợp lễ chớ nghe, không hợp lễ chớ nói, không hợp lễ chớ làm. Nhan Uyên nói: Con không minh mẫn cũng xin làm đúng lời thầy.
12·2
仲弓问仁。子曰:“出门如见大宾，使民如承大祭；己所不欲，勿施於人；在邦无怨，在家无怨”。仲弓曰:“雍虽不敏，请事斯语矣”。
Trọng Cung vấn nhân. Tử viết: “Xuất môn như kiến đại tân, sử dân như thừa đại tế; Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân; Tại bang vô oán, tại gia vô oán”. Trọng Cung viết: Ung tuy bất mẫn, thỉnh sự tư ngữ hĩ.Trọng Cung hỏi về chữ nhân, Khổng tử nói: Ra khỏi cửa, bước đi như sắp đón khách quý, sai khiến dân giống như đang làm tế lễ lớn. Việc mình không muốn, đừng làm cho người khác. Ở trong nước hay trong nhà đừng để cho ai oán giận mình. Trọng Cung nói: Con không minh mẫn cũng xin làm đúng lời thầy.
12·3
司马牛问仁。子曰：“仁者，其言也讱”。曰：“其言也讱，斯谓之仁已乎？”子曰：“为之难，言之得无讱乎？”
Tư Mã Ngưu vấn nhân. Tử viết: Nhân giả, kỳ ngôn dã nhẫn. Viết: Kỳ ngôn dã nhẫn, tư vị chi nhân dĩ hồ ? Tử viết: Vi chi nan, ngôn chi đắc vô nhẫn hồ ?
Tư Mã Ngưu hỏi về đức nhân. Khổng tử nói: Người đức nhân không nói năng tùy tiện, phải nhẫn nại. Ngưu hỏi lại: Không nói tùy tiện và nhẫn nại là người nhân ư? Khổng tử nói: Làm đã khó, nói chả lẽ có thể tùy tiện ư?12·4
司马牛问君子。子曰：“君子不忧不惧”。曰:“不忧不惧,斯谓之君子已乎？”
子曰:“内省不疚，夫何忧何惧？”
Tư Mã Ngưu vấn quân tử. Tử viết: Quân tử bất ưu bất cụ. Viết: Bất ưu bất cụ, tư vị chi quân tử dĩ hồ ? Tử viết: Nội tỉnh bất cứu, phu hà ưu hà cụ?
Tư Mã Ngưu hỏi về quân tử. Khổng tử nói: Quân tử không lo, không sợ.
Ngưu lại hỏi: Chẳng lo chẳng sợ mà đủ gọi là quân tử ư?
Khổng tử nói: Tự xét mình không có tội thì còn gì phải lo lắng sợ hãi ?
12·5
司马牛忧曰:“人皆有兄弟，我独亡”。子夏曰:“商闻之矣:死生有命，富贵在天。君子敬而无失，与人恭而有礼，四海之内，皆兄弟也。君子何患乎无兄弟也？”
Tư Mã Ngưu ưu viết: Nhân giai hữu huynh đệ, ngã độc vong. Tử Hạ viết: Thương văn chi hĩ, tử sinh hữu mệnh, phú quý tại thiên. Quân tử kính nhi vô thất, dự nhân cung nhi hữu lễ, tứ hải chi nội, giai huynh đệ dã. Quân tử hà hoạn hồ vô huynh đệ dã ?
Tư Mã Ngưu buồn rầu nói: Mọi người đều có anh em, riêng tôi không có.
Tử Hạ nói: Ta từng nghe sống chết có số mệnh, phú quý do trời. Quân tử chỉ cần làm việc chu đáo, đối xử cung kính lễ độ với người thì bốn bể một nhà, là anh em cả. Quân tử lo gì không có anh em ?
(Chú thích: Dân gian thường nói tóm tắt: “Tứ hải giai huynh đệ”)12·6
子张问明.子曰:“浸润之谮,肤受之愬,不行焉,可谓明也已矣。浸润之谮,肤受之愬，不行焉,可谓远也已矣”。
Tử Trương vấn minh. Tử viết: Tẩm nhuận chi trẩm, phu thụ chi tố, bất hành yên, khả vị minh dã dĩ hĩ. Tẩm nhuận chi trẩm, phu thụ chi tố, bất hành yên, khả vị viễn dã dĩ hĩ.Tử Trương hỏi về sự sáng suốt. Khổng tử nói:  Lời nói xấu ngấm dần, lời vu cáo đau nhức đến da đều không làm ảnh hưởng đến mình, được như vậy gọi là sáng suốt.  Lời nói xấu và lời vu cáo chẳng có tác dụng tới mình thì có thể nói là người nhìn xa trông rộng.
12·7
子贡问政。子曰:“足食,足兵, 民信之矣”。子贡曰:“必不得已而去, 於斯三者何先？”曰:  “去兵”。子贡曰:“必不得已而去, 於期二者何先?”曰:“去食。自古皆有死,民无信不立”.Tử Cống vấn chính. Tử viết: “Túc thực, túc binh, dân tín chi hĩ. Tử Cống viết: Tất bất đắc dĩ nhi khứ, ư tư tam giả hà tiên? Viết: Khứ binh. Tử Cống viết: Tất bất đắc dĩ nhi khứ, ư tư nhị giả hà tiên? Viết: Khứ thực. Tự cổ giai hữu tử, dân vô tín bất lập.
Tử Cống hỏi về chính trị quốc gia. Khổng tử nói: “Phải đủ lương thực, đủ binh lính, nhân dân tin phục”. Tử Cống hỏi: Nếu buộc phải bỏ một cái thì bỏ cái nào? Khổng tử đáp: Bỏ quân lính. Tử Cống lại hỏi: Nếu buộc phải bỏ một trong hai điều còn lại thì bỏ cái gì? Khổng tử nói: Bỏ lương thực. Xưa nay không ai tránh được cái chết. Nếu nhân dân không còn tin tưởng nữa thì nước không đứng vững.12·8
棘子成曰:“君子质而已矣，何以文为？”子贡曰:“惜乎夫子之说君子也！驷不及舌。文犹质也，质犹文也，虎豹之鞟犹犬羊之鞟”。
Cức Tử Thành viết: Quân tử chất nhi dĩ hĩ, hà dĩ văn vi ? Tử Cống viết:  Tích hồ phu tử chi thuyết quân tử dã !  Tứ bất cập thiệt. Văn do chất dã, chất do văn dã, hổ báo chi khuếch do khuyển dương chi khuếch.
Cức Tử Thành nói: Quân tử chỉ cần phẩm chất tốt là được, cần chi văn nữa.
Tử Cống nói: Tiếc thay ngài bàn về quân tử như vậy không đúng rồi. Bốn ngựa không đuổi kịp cái lưỡi. Văn cũng quan trọng như chất, chất quan trọng như văn. Da hổ, da báo lột đi thì làm sao phân biệt với da chó, da dê?
(Lời bàn: Chất và văn cũng như nội dung và hình thức. Văn là lễ tiết, nghi thức, là hình thức. Ăn mặc nói năng tuy chỉ là vẻ ngoài nhưng cũng thể hiện cái phẩm chất bên trong. Vậy ta không nên coi thường hình thức.)12·9
哀公问於有若曰:“年饥，用不足，如之何？” 有若对曰:“盍彻乎？”曰:“二，吾犹不足，如之何其彻也？”对曰:“百姓足，君孰与不足？百姓不足，君孰与足？”
Ai Công vấn ư Hữu Nhược viết: Niên cơ, dụng bất túc, như chi hà? Hữu Nhược đối viết: Hạp triệt hồ ? Viết:  Nhị, ngô do bất túc, như chi hà kỳ triệt dã ? Đối viết: Bách tính túc, quân tử dự bất túc ? Bách tính bất túc, quân thục dự túc ?
Lỗ Ai Công hỏi Hữu Nhược: Năm mât mùa, không đủ tiêu xài, làm thế nào? Hữu Nhược nói:  Sao ta không đánh thuế triệt (thu một phần 10 hoa lợi) của dân? Lỗ Ai Công nói: Thu hai phần mười, ta chưa đủ dùng, làm sao áp dụng biện pháp gia tăng đây? Hữu Nhược thưa rằng: Nếu dân đủ ăn, sao vua lại không đủ. Nếu dân thiếu ăn thì làm sao mà vua đủ được ?12·10
子张问崇德辨惑。子曰:主忠信，徙义，崇德也。爱之欲其生，恶之欲其死，既欲其生，又欲其死，是惑也。‘诚不以富，亦祗以异’ 。
Tử Trương vấn sùng đức biện hoặc. Tử viết: Chủ trung tín, tỉ nghĩa, sùng đắc dã. Ái chi dục kỳ sinh, ố chi dục kỳ tử, ký dục kỳ sinh, hựu dục kỳ tử, thị hoặc dã. Thành bất dĩ phú, diệc chi dĩ dị.
Tử Trương hỏi về cách làm sao nâng cao đạo đức, nhìn ra được sự mê hoặc. Khổng tử nói: Lấy trung thực và tín nghĩa làm chính, ra sức làm việc nghĩa, đó là đề cao đạo đức. Yêu ai thì muốn họ sống, ghét ai thì muốn họ chết. Vừa mong người này sống, vừa muốn người kia chết – ấy là sự mê hoặc. Có câu ‘Thực chẳng vì giàu, chỉ vì lạ thôi”.
(Chú thích: Theo Nho giáo, sống và chết là do mệnh trời. Không thể vì yêu ghét mà cầu được. Muốn cầu xin là người mê hoặc. “Thực chẳng vì giàu, chỉ vì lạ thôi” là câu trong Kinh Thi. Ý nói: Giàu có mà vẫn thiếu phẩm chất tinh thần, ấy là chỉ có tài sản nhiều mà thôi).12·11
齐景公问政於孔子。孔子对曰:“君君,臣臣,父父,子子” 。公曰：“善哉！信如君不君,臣不臣,父不父,子不子，虽有粟,吾得而食诸？”Tề Cảnh Công vấn chính ư Khổng tử. Khổng tử đối viết: Quân quân, thần thần, phụ phụ, tử tử. Công viết: Thiện tai ! Tín như quân bất quân, thần bất thần, phụ bất phụ, tử bất tử, tuy hữu túc, ngô đắc nhi thực chư ?
Tề Cảnh Công hỏi Khổng tử  về việc cai trị quốc gia. Khổng tử đáp:  Làm vua ra vua, quan ra quan, cha ra cha, con ra con (làm đúng danh vị của mình). Vua nói: Hay quá ! Nếu vua chẳng trọn đạo vua, tôi chẳng trọn đạo làm tôi, cha không trọn đạo làm cha, con chẳng trọn đạo con, tuy có lương thực đấy, ta có thể ăn được ư?
(Lời bàn: Câu nói trên của Khổng tử là cốt lõi của học thuyết chính danh. Mỗi người đều phải làm đúng với danh hiệu, có vậy thì  yên nhà, yên nước, xã hội ổn định và phát triển)12·12
子曰：“片言可以折狱者，其由也与？” 子路无宿诺。
Tử viết: Phiến ngôn khả dĩ chiết ngục giả, kỳ Do dã dự? Tử Lộ vô túc nặc
Khổng tử nói: Dùng một câu nói giản dị mà phán đoán vụ án, có lẽ chỉ có Trọng Do ! Tử Lộ đã hứa là nhất định đúng hạn.
(Chú thích: Tử Lộ tức Trọng Do có khả năng quyết đoán đúng sai, bản tính trung thực, vậy có thể xử án được)12·13
子曰：“听讼，吾犹人也。必也使无讼乎！”
Tử viết: Thính tụng, ngô ưu nhân dã. Tất dã sử vô tụng hồ !Khổng tử nói: Xem xử án, ta lo buồn như mọi người. Ta chỉ muốn không bao giờ xảy ra kiện tụng.
(Lời bàn: Khổng tử coi trong giáo dục, giáo hóa, nhờ đó sẽ không còn xảy ra xung đột và kiện tụng)
12·14
子张问政。子曰：“居之无倦，行之以忠”。
Tử Trương vấn chính. Tử viết: Cư chi vô quyện, hành chi dĩ trung.
Tử Trương hỏi về quản lý chính sự. Khổng tử nói: Giữ chức không được trễ nải, làm việc phải giữ trung thực.
12·15
子曰:“博学於文，约之以礼，亦可以弗畔矣夫！”Tử viết: Bác học ư văn, yêu chi dĩ lễ, diệc khả dĩ phất bạn hĩ phu !
Khổng tử nói: Người quân tử trước học sâu rộng về văn, sau học lễ ràng buộc mình, nhờ vậy khỏi trái đạo.12·16
子曰：“君子成人之美，不成人之恶。小人反是” 。
Tử viết: Quân tử thành nhân chi mỹ, bất thành nhân chi ố. Tiểu nhân phản thị.
Khổng tử nói: Quân tử giúp người làm điều tốt đẹp, không khiến người trở nên ác xấu. Kẻ tiểu nhân làm ngược lại.12·17
季康子问政於孔子。孔子对曰：“政者正也。子帅以正，孰敢不正？”
Quý Khang tử vấn chính ư Khổng tử. Khổng tử đối viết: Chính giả chính dã. Tử sư dĩ chính, thục cảm bất chính ?
Quý Khang tử hỏi Khổng tử về chính sự. Khổng tử nói: Chữ “chính” nghĩa là “chính trực”. Ngài gương mẫu giữ đạo chính thì ai dám bất chính?
(Lời bàn: lưu ý hai chữ chính. 政việc chính trị, quan chức. 正 chính đáng, đúng đắn)
12·18
季康子患盗，问於孔子。孔子对曰:“苟子之不欲，虽赏之不窃”。
Quý Khang tử hoạn đạo, vấn ư Khổng tử. Khổng tử đối viết: Cẩu tử chi bất dục, tuy thưởng chi bất thiết.
Quý Khang tử lo lắng nạn trộm cướp (rất nhiều ở nước Lỗ lúc ấy) bèn hỏi Khổng tử. Khổng tử nói: Nếu ngài không tham lam, dù có thưởng cho họ, họ cũng chẳng dám ăn trộm nữa.12·19
季康子问政於孔子曰:“如杀无道，以就有道，何如？”孔子对曰：“子为政，焉用杀？子欲善而民善矣。君子之德风，人小之德草，草上之风, 必偃” 。
Quý Khang tử vấn chính ư Khổng tử viết: Như sát vô đạo, dĩ tựu hữu đạo, hà như?
Khổng tử đối viết: “Tử vi chính, yên dụng sát ? Tử dục thiện nhi dân thiện hĩ. Quân tử chi đức phong, nhân tiểu chi đức thảo, thảo thượng chi phong, tất yển.
Quý Khang tử hỏi Khổng tử về chính sự: Giết kẻ vô đạo, khiến dân biết mà theo đạo, được không ? Khổng tử đáp: Ngài cầm quyền quốc gia, cần gì phải giết người ? Ngài thực sự làm điều thiện thì dân sẽ làm điều thiện. Đức hạnh quân tử như gió, đức hạnh kẻ tiểu nhân như cỏ. Gió thổi trên cỏ thì cỏ nhất định rạp theo chiều gió.
12·20
子张问:“士何如斯可谓之达矣？”子曰：“何哉，尔所谓达者？”子张对曰：“在邦必闻，在家必闻”。子曰：“是闻也，非达也。夫达也者，质直 而好义，察言而观色，虑以下人。在邦必达，在家必达。夫闻也者，色取仁而行违，居之不疑。在邦必闻，在家必闻” 。Tử Trương vấn: Sĩ hà như tư khả vị chi đạt hĩ? Tử viết:  Hà tai, nhĩ sở vị đạt giả? Tử Trương đối viết: “Tại bang tất văn, tại gia tất văn”. Tử viết: Thị văn dã, phi đạt dã. Phu đạt dã giả, chất trực nhi hiếu nghĩa, sát ngôn nhi quan sắc, lự dĩ hạ nhân. Tại bang tất đạt, tại gia tất đạt. Phu văn dã giả, sắc thủ nhân nhi hành vi, cư chi bất nghi. Tại bang tất văn, tại gia tất văn.
Tử Trương  hỏi:  Kẻ sĩ như thế nào gọi là thành đạt ? Khổng tử nói: “Theo ngươi nghĩ đạt là gì?”. Tử Trương thưa: Khi làm quan ở triều đình có danh tiếng, ở quê nhà cũng có danh tiếng. Khổng tử nói: Đó gọi là văn chứ không phải đạt. Đạt nghĩa là phải có phẩm chất chính trực, thích làm việc nghĩa, giỏi phân tích lời nói và giỏi quan sát sắc mặt người khác, khiêm tốn nhường nhịn người khác. Người như vậy làm quan triều đình nhất định đạt, ở nhà cũng đạt.
12·21
樊迟从游於舞雩之下，曰:“敢问崇德、修慝、辨惑”。子曰:“善哉问！先事后得，非崇德与？攻其恶,无攻人之恶,非修慝与？一朝之忿,忘其身,以及其亲，非惑与？”
Phàn Trì tòng du ư Vũ Vu chi hạ, viết: Cảm vấn sùng đức, tu thắc biện hoặc. Tử viết: Thiện tai vấn ! Tiên sự hậu đắc, phi sùng đức dự? Công kỳ ố, vô công nhân chi ố, phi tu thắc dự ? Nhất triều chi phẫn, vong kỳ thân, dĩ cập kỳ thân, phi cảm dự ?
Phàn Trì theo chân Khổng tử đi thăm đài Vũ Vu, hỏi: Dám hỏi thầy làm thế nào để tu dưỡng đạo đức, diệt ác trừ mê hoặc ? Khổng tử nói: Câu hỏi hay quá!  Trước hãy làm việc thiện, chẳng phải là sùng đạo à? Phê phán cái xấu của mình, không chỉ trich cái sai của người khác, đó chẳng phải trừ bỏ lòng ác ư?  Nhất thời nóng giận mà quên bản thân, lại làm liên lụy cả cha mẹ, đó không phải mê hoặc ư?
12·22
攀迟问仁。子曰:“爱人” 。问知。子曰：“知人”。樊迟未达。子曰：“举直错诸枉，能使枉者直”。樊迟退，见子夏曰：“乡也吾见於夫子而问 知，子曰‘举直错诸枉，能使枉者直’，何谓也？” 子夏曰：“富哉言乎！舜有天下，选於众，举皋陶，不仁者远矣。汤有天下，选於众，举伊 尹，不仁者远矣”。
Phàn Trì vấn nhân. Tử viết: Ái nhân. Vấn tri. Tử viết: Tri nhân.Phàn Trì vị đạt. Tử viết: Cử trực thố chư uổng. Năng sử uổng giả trực. Phàn Trì thoái, kiến Tử Hạ viết: Hương dã ngô liến ư phu tử nhi vấn trí, Tử viết: Cử trực thố chư uổng. Năng sử uổng giả trực, hà vị dã?. Tử Hạ viết: Phú tai ngôn hồ! Thuấn hữu thiên hạ, tuyển ư chúng, cử Cao Đào, bất nhân giả viễn hĩ. Thang hữu thiên hạ, tuyển ư chúng, cử Y Doãn, bất nhân giả viễn hĩ.
Phàn Trì hỏi về chữ nhân. Khổng tử nói: “Yêu người”. Hỏi về sự hiểu biết, Khổng tử nói: “Biết người”. Phàn Trì không hiểu được. Khổng tử nói tiếp: “Cử người ngay thẳng ở trên kẻ ác thì có thể biến kẻ ác thành ngay thẳng”. Phàn Trì ra về, gặp Tử Hạ, nói: “Vừa rồi tôi gặp thầy hỏi về đức trí, thầy bảo ‘đem người ngay thẳng ở trên kẻ ác thì có thể biến kẻ ác thành ngay thẳng’. Như vậy là thế nào? Tử Hạ nói:  Câu nói này rất phong phú ! Vua Thuấn xưa được thiên hạ, chọn nhân tài trong quần chúng là ông Cao Đào, kẻ bất nhân dần dần không còn nữa. Vua Thang được thiên hạ cũng chọn nhân tài trong dân chúng cất nhắc được ông Y Doãn. Dần dần kẻ bất nhân cũng không còn.
12·23
子贡问友。子曰：“忠告而善道之，不可则止，毋自辱也”。
Tử Cống vấn hữu. Tử viết: Trung cáo nhi thiện đạo chi, bất khả tắc chỉ, vô tự nhục dã.
Tử Cống hỏi về quan hệ bằng hữu. Khổng tử nói: Đem lòng trung thành mà khuyên bạn làm điều tốt, không được thì thôi, đừng tự chuốc lấy nhục nhã.
12·24
曾子曰：“君子以文会友，以友辅仁”。
Tăng Tử viết: Quân tử dĩ văn hội hữu, dĩ hữu phụ nhân.
Tăng Tử nói: Quân tử dùng văn chương để tập hợp bạn bè, dùng bạn mà bồi dưỡng nhân đức.
Hết thiên 12
13.  子路Tử Lộ第十三篇 thiên 13
30 bài
13·1
子路问政。子曰：“先之劳之”。请益。曰：“无倦” 。
Tử Lộ vấn chính. Tử viết: Tiên chi lao chi. Thỉnh ích. Viết: Vô quyện.
Tử Lộ hỏi về quản lý chính sự. Khổng tử nói: Phải chịu vất vả cùng dân khó nhọc.
Tử Lộ xin giảng thêm. Khổng tử nói: Không biết mệt mỏi.
13·2
仲弓为季氏宰,问政。子曰：“先有司，赦小过，举贤才”。曰：“焉知贤才而举之？” 曰：“举尔所知。尔所不知，人其舍诸？”
Trọng Cung vi Quý‎ thị tể, vấn chính. Tử viết: Tiên hữu ti, xá tiểu quá, cử hiền tài. Viết: Yên tri hiền tài nhi cử chi?. Viết: Cử nhĩ sở tri. Nhĩ sở bất tri, nhân kỳ xá giả ?
Trọng Cung làm tổng quản cho họ Quý, hỏi về chính sự. Khổng tử nói: Trước hãy giao việc và kiểm soát người dưới quyền, bỏ qua lỗi nhỏ, chọn cử hiền tài.  Cung nói: Làm sao biết hiền tài để cử ra? Khổng tử nói: Cử người mà mình biết, còn người mà mình không biết,  người ta có bỏ họ đâu.13·3
子路曰:“卫君待子为政,子将奚先?”子曰:“必也正名乎!”子路曰:“有是哉，子之迂也！奚其正?” 子曰：“野哉，由也！君子於其所不知,盖阙如也。名不正则言不顺,言不顺则事不成,事不成则礼乐不兴，礼乐不兴则刑罚不中,刑罚不中,则民无所措手足。故君子名之必可 言也,言之必可行也。君子於其言,无所苟而已矣”Tử Lộ viết: Vệ quân đãi tử vi chính, tử thương hề tiên ? Tử viết: Tất dã chính danh hồ! Tử Lộ viết: Hữu thị tai, tử chi vu dã ! Hề kỳ chính ? Tử viết: Dã tai, Do dã ! Quân tử ư kỳ sở bất tri, thiện khuyết như dã. Danh bất chính tắc ngôn bất thuận, ngôn bất thuận tắc sự bất thành, sự bất thành tắc lễ nhạc bất hưng, lễ nhạc bất hưng tắc hình phạt bất trung, hình phạt bất trung tắc dân vô sở thố thủ túc. Cố quân tử danh chi tất khả ngôn dã, ngôn chi tất khả hành dã. Quân tử ư kỳ ngôn, vô sở cẩu nhi dĩ hĩ.
Tử Lộ nói: Nếu vua nước Vệ mời thầy đi làm quan, thầy làm gì trước tiên?
Khổng tử nói: Tất phải chính danh đã.
Tử Lộ nói: Phải vậy ư ? Thầy nói viển vông quá, sao phải chính danh ?
Khổng tử nói: Trò Do sao nói năng thô thiển thế? Quân tử gặp việc mình chưa rõ thì không nên nói tùy tiện…Danh không hợp thì lời nói sẽ không thuận, nói không thuận thì việc không thành. Việc không thành thì lễ nhạc mất trật tự. Lễ nhạc mất trật tự thì hình phạt không đúng đắn, hình phạt không đúng thì dân không biết làm thế nào cho đúng. Vậy người quân tử khi có danh phù hợp với thực thì có thể nói ra được, nói được thì thực hành thông suốt. Quân tử không bao giờ sơ suất với lời nói của mình.
(Chú thích: Bài này thể hiện rõ Thuyết chính danh của Khổng tử)13·4
樊迟请学稼。子曰:“吾不如老农”。请学为圃。曰：“吾不如老圃”。樊迟出。子曰: “小人哉，樊须也！上好礼，则民莫敢不敬,上好义,则民莫敢不服；上好信，则民莫敢不用情。夫如是，则四方之民襁负其子而至矣,焉用稼？”Phàn Trì thỉnh học giá. Tử viết: “Ngô bất như lão nông”. Thỉnh học chi phố. Viết: “Ngô bất như lão phố”. Phàn Trì xuất. Tử viết: “Tiểu nhân tai, Phàn tu dã! Thượng hiếu lễ, tắc dân mạc cảm bất kính, thượng hiếu nghĩa tắc dân mạc cảm bất phục; Thượng hiếu tín, tắc dân mạc cảm bất dụng tình. Phu như thị, tắc tứ phương chi dân cưỡng phụ kỳ tử nhi chí hĩ, yên dụng giá ?”.
Phàn Trì xin học làm ruộng. Khổng tử nói: Ta đâu phải lão nông. Phàn lại xin học làm vườn. Khổng tử đáp: Ta đâu biết làm vườn. Phàn Trì ra ngoài. Khổng tử nói: Phàn Trì đúng là kẻ tiểu nhân. Người trên trọng lễ thì dân đâu dám coi thường. Người trên trọng nghĩa thì dân ai dám không phục tùng. Người trên coi trọng tín thì dân nào dám giả dối. Làm được như vậy thì dân chúng bốn phương cõng con tới theo mình hết. Cần gì phải học trồng trọt.13·5
子曰:“诵诗三百，授之以政，不达；使於四方,不能专对。虽 多,亦奚以为？”
Tử viết: Thông thi tam bách, thụ chi dĩ chính, bất đạt; Sử ư tứ phương, bất năng chuyên đối. Tuy đa, diệc hề dĩ vi?
Khổng tử nói: Học thông ba trăm bài Kinh Thi, khi được giao chính sự thì làm không nổi, đi sứ nước ngoài không ứng đối được. Học nhiều thế có ích gì ?
(Chú thích: Khổng tử chê cái anh thuộc lòng mà không hiểu nghĩa l‎ý)
13·6
子曰：“其身正，不令而行；其身不正，虽令不从” 。
Tử viết: Kỳ thân chính, bất mệnh nhi hành; Kỳ thân bất chính, tuy lệnh bất tòng.Khổng tử nói: Bản thân chính đáng, dù không ra lệnh người dưới vẫn chấp hành.;
Bề trên thiếu ngay thẳng, tuy ra mệnh lệnh người dưới cũng chẳng thi hành.
13·7
子曰:“鲁卫之政，兄弟也” 。Tử viết:  Lỗ Vệ chi chính, huynh đệ dã.
Khổng tử nói:   Chính sự nước Lỗ và nước Vệ giống như hai anh em vậy.
13·8
子谓卫公子荆：“善居室。始有，曰：‘苟合矣’。少有，曰：‘苟完矣’。富有,曰：‘苟美矣’”。
Tử vị Vệ công tử Kinh: Thiện cư thất. Thỉ hữu, viết: Cẩu hợp hĩ. Thiếu hữu, viết: Cẩu hoàn hĩ. Phú hữu, viết: Cẩu mỹ hĩ.
Khổng tử nói về công tử Kinh nước Vệ: “Thật khéo cư xử việc nhà. Vừa mới có của ông ấy đã bảo ‘Thế là đủ rồi’. Vừa có thêm một ít, ông ấy lại bảo: ‘Vậy là đầy đủ rồi’. Về sau giàu có hơn, ông ấy bảo: ‘Thế là hoàn mỹ rồi’.
(Lời bàn: Công tử Kinh là người giản dị, có thế nào cũng hài lòng, không ham muốn, dễ thỏa mãn)13·9
子适卫，冉有仆。子曰：“庶矣哉！”冉有曰：“既庶矣，又何加焉？”
曰：“富之” 曰：“既富矣，又何加焉？” 曰：“教之”。Tử đích Vệ, Nhiễm Hữu bộc. Tử viết: Thứ hĩ tai! Nhiễm Hữu viết: Kí‎ thứ hĩ, hựu hà gia yên ? Viết : Phú chi. Viết : Kí phú hĩ, hựu hà gia yên ? Viết: Giáo chi.
Khổng tử đến nước Vệ có Nhiễm Hữu theo hầu. Khổng tử nói: Dân chúng đông quá!. Nhiễm Hữu hỏi: Dân đã đông thì làm thế nào? Khổng tử đáp: Phải làm cho họ giàu lên. Nhiễm Hữu lại hỏi: Dân giàu rồi thì làm gì nữa? Khổng tử nói: Phải giáo hóa họ.
13·10
子曰：“苟有用我者，期月而已可也，三年有成”。
Tử viết: Cẩu hữu dụng ngã giả, tư nguyệt nhi dĩ khả dã, tam niên hữu thành.
Khổng tử nói: Nếu có ai bổ dụng ta làm quản lý một nước, một năm sau đã khá rồi, ba năm nhất định thành công lớn.13·11
子曰:“善人为邦百年，亦可以胜残去杀矣。诚哉是言也！”
Tử viết: Thiện nhân vi bang bách niên, diệc khả dĩ thắng tàn khứ sát hĩ. Thành tai thị ngôn dã !
Khổng tử nói: Người xưa bảo nếu bậc thiện nhân nối nhau trị nước thì sau một trăm năm có thể cảm hoá kẻ tàn bạo thành lương thiện, không cần hình phạt chém giết nữa. Lời này thật hay.
13·12
子曰：“如有王者，必世而后仁”。Tử viết: Như hữu vương giả, tất thế nhi hậu nhân.
Khổng tử nói: Nếu bậc thánh nhân cai trị, cũng phải đời sau mới thực hiện được nhân chính (cai trị bằng lòng nhân)
(Lời bàn: Cai trị bằng đức nhân là một quá trình lâu dài, kiên trì, không thể thấy ngay kết quả, phải mất nhiều thế hệ mới thực hiện rộng rãi toàn xã hội.)13·13
子曰：“苟正其身矣，於从政乎何有？不能正其身，如正人何？”
Tử viết: Cẩu chính kỳ thân hĩ, ư tòng chính hồ hà hữu? Bất năng chính kỳ thân, như chính nhân hà?
Khổng tử nói: Nếu sửa mình ngay thẳng thì lãnh đạo chẳng thành công ư? Không thể tự mình ngay thẳng thì làm sao cho người khác ngay thẳng được?13·14
冉子退朝。子曰：“何晏也？”对曰：“有政”。
子曰：“其事也？如有政，虽不吾以，吾其与闻之”。
Nhiễm tử thoái trào. Tử viết: Hà yến dã? Đối viết “Hữu chính”. Tử viết: Kỳ sự dã ? Như hữu chính, tuy bất bất ngô dĩ , ngô kỳ dự văn chi.
Nhiễm Hữu từ nhà họ Quý về. Khổng tử nói: Sao về muộn thế? Nhiễm đáp: Có việc chính sự. Khổng tử nói: Đó chỉ là việc nhà họ Quý thôi. Nếu là chính sự, ta bây giờ tuy thôi làm quan vẫn biết được.
(Chú thích: Nhiễm Hữu làm tổng quản cho nhà họ Quý quan đại phu nước Lỗ. Họ Quý lộng quyền thường mang việc nước về nhà bàn bạc. Nếu là việc nước thì Khổng tử phải được tham dự… Lời nói của Khổng tử chỉ nhằm răn dạy Nhiễm Hữu về cách làm việc quan đúng đắn vậy).
13·15
定公问:“一言而可以兴邦，有诸？”
孔子对曰:“言不可以若是其几也。
人之言曰:‘为君难,为臣不易’. 如知为君之难也,不几乎一言而兴邦乎？”
曰:“一 言而丧邦，有诸 ?”.
孔子对曰:“言不可以若是其几也”。
人之言曰 :‘予无乐乎为君，唯其言而莫予违也’。 如其善而莫之违也,不亦善乎？如不善而莫之违也,不 几乎一言而丧邦乎？”
Định công vấn: Nhất ngôn nhi dĩ hưng bang, hữu giả?
Khổng tử đối viết: Ngôn bất khả dĩ nhược thị kỳ kỷ dã. Nhân chi ngôn viết: ‘Vi quân nan, vi thần bất dịch’. Như tri vi quân chi nan dã, bất kỷ hồ ngôn nhi hưng bang hồ”.
Viết: Nhất ngôn nhi tang bang, hữu giả?
Khổng tử đối viết: Ngôn bất khả dĩ nhược thị kỳ kỷ dã. Nhân chi ngôn viết:  Dư vô lạc hồ vi quân, duy kỳ ngôn nhi mạc dư vi dã. Như kỳ thiện nhi mạc chi vi dã, bất diệc thiện hồ ? Như bất thiện nhi mạc chi vi dã, bất kỷ hồ nhất ngôn nhi tang bang hồ?
Vua Định Công hỏi: Một lời nói có thể làm đất nước phát triển phải không?
Khổng tử đáp: Lời nói khó có thể đạt nhanh như vậy. Người ta từng nói ‘Làm vua khó, làm bề tôi cũng chẳng dễ’. Nếu biết làm vua khó thì đấy là lời nói chẳng phải có thể làm cho nước hưng thịnh được sao?
Định Công hỏi tiếp: Một lời nói có thể làm cho đất nước tan hoang, phải không?
Khổng tử đáp: Một lời nói chưa thể tác hại nhanh như vậy được. Như có người từng nói ‘Ta làm vua chưa thấy sung sướng gì, chỉ sướng khi nào ta nói ra mà không có ai dám trái lời’. Nếu vua nói phải thì chẳng ai cãi, như thế thì tốt quá. Nếu vua nói sai mà chẳng ai phản đối, đó chẳng phải một lời nói có thể làm tan nát đất nước sao?
13·16
叶公问政。子曰：“近者悦,远者来”。
Diệp Công vấn chính. Tử viết: Cận giả duyệt, viễn giả lai.
Diệp Công hỏi về chính sự. Khổng tử đáp: Người ở gần vui vẻ, người ở xa kéo tới.
13·17
子夏为莒父宰,问政。子曰:无欲速,无见小利。欲速则不达,见小利则大事不成 。Tử Hạ vi Cử Phụ tể, vấn chính. Tử viết: Vô dục tốc, vô kiến tiểu lợi. Dục tốc tắc bất đạt, kiến tiểu lợi tắc đại sự bất thành.
Tử Hạ làm huyện trưởng huyện Cử Phụ, hỏi về chính sự. Khổng tử nói: Chớ vội vàng, đừng tham lợi nhỏ. Muốn nhanh thì không đến đích, tham lợi nhỏ thì bỏ mất việc lớn.13·18
叶公语孔子曰:“吾党有直躬者，其父攘羊,而子证之” 。孔子曰:“吾党之直者异於是：父为子隐，子为父隐，直在其中矣”。
Diệp Công ngữ Khổng tử viết: Ngô đảng hữu trực cung giả, kỳ phụ nhương dương, nhi tử chứng chi. Khổng tử viết: Ngô đảng chi trực giả di ư thị: Phụ vi tử ẩn, bất vi phụ ẩn, trực tại kỳ trung hĩ.
Diệp Công nói với Khổng tử: Nơi con làm việc có một người rất ngay thẳng. Cha ăn trộm dê, con ra làm chứng. Khổng tử nói: Người ngay thẳng ở nơi ta khác với chỗ ngươi. Cha che giấu cho con, con che giấu cho cha. Sự ngay thẳng cũng ở trong đó.
(Lời bàn: Theo Khổng tử, cha và con che giấu lỗi cho nhau là lẽ thường tình vì có tình phụ tử, nên không thể nói là không ngay thẳng. Vậy, lý và tình có khi không nhất trí với nhau mà là quan hệ tư pháp còn chứa đựng mâu thuẫn. Về lý, con làm chứng cha phạm tội là theo lý ngay thẳng, không sai. Nhưng về tình, cha che giấu tội con cũng thường xảy ra. Quan điểm Khổng tử là phải đem lý và tình thống nhất được với nhau mới phù hợp thực tế thời bấy giờ).13·19
樊迟问仁。子曰：“居处恭，执事敬,与人忠。虽之夷狄，不可弃也”。
Phàn Trì vấn nhân. Tử viết: Cư xứ cung, chấp sự kính, dự nhân trung. Tuy chi di địch, bất khả khi dã.
Phàn Trì hỏi về đức nhân.  Khổng tử nói: Cư xử cung kính, làm việc thì nghiêm túc cẩn thận, giúp việc người thì tận lực. Dù đi tới xứ mọi rợ cũng không thể vứt bỏ đức tính này.
13·20
子贡问曰:“何如斯可谓之士矣?”
子曰:“行已有耻，使於四方，不辱君命，可谓士矣”。
曰：“敢问其次”。
曰：“宗族称孝焉，乡党称弟焉”。
曰:“敢问其次”。
曰:“言必信，行必果，硁硁然小人哉！抑亦可以为次矣”。
曰:“今令之从政者何如 ?”
子曰:“噫！斗筲之人，何足算也?”Tử Cống vấn viết: Hà như tư khả vị chi sĩ hĩ ?
Tử viết: Hành dĩ hữu sỉ, sử ư tứ phương, bất hổ quân mệnh, khả vị sĩ hĩ.
Viết: Cảm vấn kỳ thứ.
Viết: Tông tộc xứng hiếu yên, hương đảng xứng đệ yên.
Viết: Cảm vấn kỳ thứ.
Viết: Ngôn tất tín, hành tất quả, khanh khanh nhiên tiểu nhân tai ! Ức diệc khả dĩ vi thứ hĩ. Viết: Kim lệnh chi tòng chính giả hà như?
Tử viết: Ái ! đấu sao chi nhân, hà túc toán dã ?
Tử Cống  hỏi: Người thế nào đáng được gọi là kẻ sĩ?
Khổng tử nói: Làm trái phải biết xấu hổ. Đi sứ nước ngoài không làm mất thể diện vua mình, như thế có thể gọi là kẻ sĩ.
Tử Cống hỏi; Xin hỏi kém kẻ sĩ một bậc gọi là người gì?
Khổng tử nói: Đó là người mà họ hàng bảo là kẻ có hiếu, làng xóm cho là biết đạo anh em.
Tử Cống lại hỏi: Kém một bậc nữa thì gọi là gì ạ?
Khổng tử: Đó là người có lời nói tin cậy, hành động quả quyết, cũng là những kẻ nhỏ nhen, kiến thức hẹp hòi. Tuy vậy cũng gọi họ là kẻ sĩ kém hai bậc.
Tử Cống hỏi tiếp: Những người đang làm quan nước Lỗ là loại người nào?
Khổng tử đáp: Ai chà! Những kẻ bụng dạ hẹp hòi, có gì đáng nói!
13·21
子曰：“不得中行而与之,必也狂狷乎！狂者进取，狷者有所不为也”Tử viết: Bất đắc trung hành nhi dự chi, tất dã cuồng quyến hồ! Cuồng giả tiến thủ, quyến giả hữu sở bất vi dã.Khổng tử nói: Chẳng gặp được người đạt được tính trung dung để truyền đạo, đành phải tìm đến hạng cuồng giả, quyến giả. Cuồng giả có chí tiến thủ mãnh liệt, quyến giả biết giữ lòng ngay thẳng không làm chuyện bất nghĩa.
(Lời bàn: “Cuồng giả” có chí lớn, tính cách mạnh mẽ thái quá, “quyến giả” thì lại rụt rè, biết giữ bổn phận không làm điều bất nghĩa. Cả hai loại người này đều chưa đạt trung dung (vừa phải). Khổng tử nói vậy để khuyến khích cả hai đều tiến về phiá đạo lý trung dung thì tốt hơn)
13·22
子曰:“南人有言曰:‘人而无恒,不可以作巫医’。善夫!”。
不恒 其德,或承之羞”。子曰：不占而已矣”。
Tử viết:Namnhân hữu ngôn viết ‘ Nhân nhi vô hằng, bất khả dĩ tác vu y’. Thiện phu !”
‘Bất hằng kỳ đức, hoặc thừa chi tu’. Tử viết: Bất chiêm nhi dĩ hĩ.
Khổng tử nói: Người phương nam có câu ‘Người không có hằng tâm thì không thể làm thầy cúng hay thầy thuốc được’. Câu này rất hay! Kinh Dịch lại có câu ‘Người không có đức hạnh bền vững thì thế nào cũng có lúc chuốc lấy sự hổ thẹn’. Khổng tử nói tiếp: Người như thế thì làm thầy bói cũng chả được.
(Chú thích: Hằng tâm là  bền lòng, bền chí, kiên định đạo lý, dù thế nào cũng không thay đổi)13·23
子曰：“君子和而不同，小人同而不和”。
Tử viết: Quân tử hòa nhi bất đồng, tiểu nhân đồng nhi bất hòa.
Khổng tử nói: Quân tử hoà hợp nhưng không nhất thiết giống nhau, tiểu nhân a dua mà không hoà hợp.
(Lời bàn: Hòa hợp và a dua (阿諛) bề ngoài có vẻ giống nhau. Hòa hợp là thống nhất về tinh thần đạo lý, a dua là mù quáng làm giống người khác để vụ lợi).
13·24
子贡问曰：“乡人皆好之，何如?”
子曰：“未可也”。“乡人皆恶之，何如？”
子曰：“未可也。不如乡人之善者好之，其不善者恶之”。Tử Cống vấn viết: Hương nhân giai hiếu chi, hà như?
Tử viết: Vị khả dã. Lại hỏi: Hương nhân giai ố chi, hà như?
Tử viết: Vị khả dã. Bất như hương nhân chi thiện giả hiếu chi, kỳ bất thiện giả ố chi.
Tử Cống hỏi: Người được cả làng đều khen thì thế nào?
Khổng tử nói: Chưa hẳn là người tốt. Tử Cống lại hỏi: Người mà cả làng đều ghét thì sao ?
Khổng tử đáp: Chưa hẳn là kẻ xấu. Người thiện trong làng đều khen, kẻ ác đều ghét,  ấy mới là người tốt.
(Lời bàn: Người được cả làng (gồm cả tốt, xấu) khen – ấy là người “ba phải”. Người bị cả làng ghét, có thể người ấy ngay thẳng, không chịu a dua)
13·25
子曰:“君子易事而难说也。说之不以道，不说也；及其使人也,器之。小人难事而易说也。说之虽不以道,说也；及其使人也,求备焉”
Tử viết: Quân tử dịch sự nhi nan thuyết dã. Thuyết chi bất dĩ đạo, bất thuyết dã; Cập kỳ sử nhân dã, khí chi. Tiểu nhân nan sự nhi thuyết dã. Thuyết chi tuy bất dĩ đạo, thuyết dã; Cập kỳ sử nhân dã, cầu bị yên.Khổng tử nói: Làm việc với người quân tửn thì dễ, nhưng được lòng quân tử thì khó. Nếu lấy lòng quân tử bằng cách không chính đáng thì quân tử không thích; Người quân tử sử dụng người thì dựa theo tài năng, đạo đức mà giao việc. Làm việc với kẻ tiểu nhân thì rất khó. Lấy lòng họ bằng cách không chính đáng thì rất dễ. Kẻ tiểu nhân sai khiến người khác lại đòi người ta phải hoàn hảo.13·26
子曰：“君子泰而不骄，小人骄而不泰”。
Tử viết: Quân tử thái nhi bất kiêu, tiểu nhân kiêu nhi bất thái.
Khổng tử nói: người quân tử rộng rãi mà không kiêu, tiểu nhân kiêu mà không rộng rãi.13·27
子曰：“刚、毅、木、讷近仁”。
Tử viết: Cương, nghị, mộc, nột cận nhân.
Khổng tử nói: Người có tính cương trực, chí quyết đoán, lòng mộc mạc, nói cẩn thận là gần với đạo nhân.
13·28
子路问曰:“何如斯可谓之士矣 ?”
子曰:“切切偲偲，怡怡如也,可谓士矣。朋友切切偲偲,兄弟怡怡”Tử Lộ vấn viết: Hà như tư khả vị chi sĩ hĩ ?
Tử viết: Thiết thiết ti ti, di di như dã, khả vi sĩ hĩ. Bằng hữu thiết thiết ti ti, huynh đệ di di.
Tử Lộ hỏi : Như thế nào được gọi là kẻ sĩ ? Khổng tử nói: Thân mật khuyên bảo, nhẹ nhàng vui vẻ có thể là kẻ sĩ. Bạn hữu thân thiết, anh em vui vẻ.
13·29
子曰:“善人教民七年，亦可以即戎矣”。
Tử viết: Thiện nhân giáo dân thất niên, diệc khả dĩ tức nhung hĩ.Khổng tử nói: Người thiện nắm quyền giáo hóa dân bảy năm có thể bảo họ ra trận được.
13·30
子曰：“以不教民战，是谓弃之”。
Tử viết: Dĩ bất giáo dân chiến, thị vị khi chi.
Khổng tử nói: Dùng dân chưa huấn luyện đi đánh trận, là vứt bỏ họ.Hết thiên 13
14.  宪问Hiến vấn第十四篇 thiên 14
44 bài14·1
宪问耻。子曰：“邦有道,谷；邦无道,谷，耻也”。“克,伐, 怨, 欲不行焉，可以为仁矣？”. 子曰：“可以为难矣，仁则吾不知也”。
Hiến vấn sỉ. Tử viết: Bang hữu đạo, lộc; Bang vô đạo, lộc, sỉ dã. “ Khắc, phạt, oán, dục bất hành yên, khả dĩ vi nhân hĩ ?”. Tử viết: Khả dĩ vi nan hĩ, nhân tắc ngô bất tri dã.
Nguyên Hiến hỏi về chữ sỉ (hổ thẹn). Khổng tử nói: Nước có đạo thì làm quan hưởng lộc; Nước vô đạo cũng làm quan hưởng lộc- ấy là sự hổ thẹn.
Lại hỏi: “Nếu không hiếu thắng, phô trương, oán hận, tham lam thì có thể xem là người nhân không?”. Khổng tử nói: Có thể coi là người làm được việc khó. Ta chưa biết người ấy có thể là người nhân không.
14·2
子曰：士而怀居，不足以为士矣。
Tử viết: Sĩ nhi hoài cư, bất túc dĩ diệc sĩ hĩ.
Khổng tử :Kẻ chỉ biết tìm cách được an nhàn thì không thể gọi là kẻ sĩ.
14·3
子曰：邦有道，危言危行；邦无道，危行言孙。
Tử viết: Bang hữu đạo, nguy ngôn nguy hành; Bang vô đạo, nguy hành ngôn tôn.
Khổng tử nói :  Nước có đạo thì lời nói ngay thẳng (dám nói lời nguy hiểm), việc làm táo bạo mà đúng đắn. Nước vô đạo thì lời nói phải nhún nhường e dè, nhưng việc làm vẫn phải giữ đúng đắn.
(Lời bàn: Nước có đạo tức là do những người anh minh sáng suốt nắm giữ, họ nghe hiểu được những lời nói thẳng (nguy), việc làm táo bạo (nguy)… Nước vô đạo do những kẻ độc tài tàn ác cai trị, họ rất ghét những lời nói ngay thẳng trái ý họ, những việc làm không có lợi cho họ)14·4
子曰: 有德者必有言,有言者不必有德。仁者必有勇，勇者不必有仁。
Tử viết: Hữu đức giả tất hữu ngôn, hữu ngôn giả bất tất hữu đức. Nhân giả tất hữu dũng, dũng giả bất tất hữu nhân.
Khổng tử nói: Người đạo đức thì lời nói có đạo lý; Còn người nói đạo lý chưa chắc đã có đạo đức. Người có nhân rất dũng cảm, nhưng người dũng cảm chưa chắc có nhân.
14·5
南宫适问於孔子曰:“羿善射,奡荡舟，俱不得其死然。禹稷躬稼而有天下”。夫子不答。南宫适出。子曰：“君子哉若人！尚德哉若人！”Nam Cung Đích vấn ư Khổng tử viết: Nghệ thiện xạ, Ngạo đãng chu, câu bất đắc kỳ tử nhiên Vũ Tắc cung giá nhi hữu thiên hạ. Phu tử bất đáp. Nam Cung Đích xuất. Tử cung viết: Quân tử tai giả nhân ! Thướng đức tai giả nhân!
Nam Cung Quát hỏi Khổng tử: Nghệ bắn giỏi, Ngạo đánh trận thủy chiến thành thạo thế mà cuối cùng phải chết bất đắc kỳ tử. Ông Vũ ông Tắc chỉ cần cù làm ruộng mà được cả thiên hạ (?) Khổng tử không đáp. Nam Cung Quát ra ngoài. Khổng tử nói: “Quát thật là người quân tử ! Thật là người ham chuộng đạo đức!”.
(Lời bàn:NamCung Quát tức Nam Dung con người hoàn hảo đã được Khổng tử gả cháu gái cho. Nam Dung hỏi về Nghê, Ngạo là quyền thần đời trước cậy tài sức, không được hưởng phúc, Vũ, Tắc có đức nên thành đạt. Câu hỏi của Dung rất khó, lúc đó Khổng tử chưa hiểu được nên ngài khen Dung)
14·6
子曰：“君子而不仁者有矣夫，未有小人而仁者也”。
Tử viết: Quân tử nhi bất nhân giả hữu hĩ phu, vị hữu tiểu nhân nhi nhân giả dã.
Khổng tử nói: Người quân tử có khi lỡ làm việc bất nhân, nhưng kẻ tiểu nhân chẳng bao giờ làm được việc nhân.
(Lời bàn: Khi người tử tế mắc sai lầm cũng cần châm chước bởi hoàn cảnh nào đó mà người ấy lỡ làm sai…)14·7
子曰：“爱之，能勿劳乎？忠焉，能勿诲乎？”
Tử viết: Ái chi, năng vật lao hồ? Trung yên, năng vật hối hồ?
Khổng tử nói: Yêu con mà không cho con làm việc nặng nhọc ư?
Trung với vua mà không khuyên can vua làm cho đúng ư ?
14·8
子曰:“为命,裨谌草创之,世叔讨论之,行人子羽修饰之,东里子产润色之”。Tử viết: Vi mệnh, Tỳ Thầm thảo sáng chi, Thế Thúc thảo luận chi, hành nhân Tử Vũ tu sức chi, đông lý Tử Sản nhuận sắc chi.
Khổng tử nói:  Theo mệnh vua,Tỳ Thầm viết văn bản, đến Thế Thúc thảo luận, qua Tử Vũ tu sửa, đến phần Tử Sản trau chuốt lần cuối.
(Chú thích: Nước Trịnh có tập quán coi trọng việc làm ra văn bản. Có bốn viên quan phụ trách viết văn bản ngoại giao. Kể chuyện này, Khổng tử nhắc nhở học trò sau này làm quan khi viết văn bản phải cẩn thận vì tầm quan trọng của văn bản với quốc gia).14·9
或问子产。子曰:“惠人也”,问子西。曰:“彼哉！彼哉!”. 问管仲。
曰:“人也。夺伯氏骈邑三百，饭疏食，没齿无怨言” 。
Hoặc vấn Tử Sản. Tử viết: Huệ nhân dã. Vấn Tử  Tây. Viết: Bỉ tai ! Bỉ tai!
Vấn Quản Trọng. Viết: Nhân dã. Đoạt Bá Thị Biền ấp tam bách, phạn sơ thực, một xỉ vô oán ngôn.
Có người hỏi Khổng tử về Tử Sản. Khổng tử nói: Người ấy rất khoan dung và yêu dân. Lại hỏi về Tử Tây, Khổng tử nói: “Người ấy… người ấy…”.
Lại hỏi về Quản Trọng, Khổng tử nói: Người này ư, vua Tề lấy ấp Biền ba trăm nhà của Bá Thị thưởng công cho Quản Trọng khiến Bá Thị nghèo khổ suốt đời mà không hề oán hận.
(Chú thích: Tử Tây là tể tướng nước Sở chẳng có công tích gì, khi Khổng tử đến nước Sở thì Tử Tây đem lòng đố kỵ vì sợ vua Sở tín nhiệm Khổng tử hơn. Nay nhắc đến hắn, Khổng tử không nỡ đả kích mà rất bao dung độ lượng. Quản Trọng là quan tài giỏi, có công lao lớn của nước Tề. Bá Thị bị vua lấy bớt đất cấp cho Quản Trọng mà Bá Thị tâm phục Quản Trọng nên không chút oán giận)
14·10
子曰：“贫而无怨难，富而无骄易”。
Tử viết: Bần nhi vô oán nan, phú nhi vô kiêu dịch.
Khổng tử nói: Nghèo mà không oán hận thì rất khó, giàu mà không kiêu rất dễ làm.14·11
子曰：“孟公绰为赵魏老则优，不可以为滕薛大夫”。
Tử viết: Mạnh Công Xước vi Triệu, Ngụy lão tắc ưu, bất khả dĩ vi Đằng, Tiết đại phu.Khổng tử nói: Mạnh Công Xước làm gia thần cho họ Triệu, họ Ngụy thì còn dư tài năng, nếu làm đại thần nước Đằng, nước Tiết thì chưa đủ năng lực.
14·12
子路问成人。子曰：“若臧武仲之知，公绰之不欲,卞庄子之勇，冉求之艺，文之以礼乐，亦可以为成人矣” 曰：“今之成人者何必然？见利思义,见危授命，久要不忘平生之言，亦可以为成人矣” 。
Tử Lộ vấn thành nhân. Tử viết: Nhược Tang Vũ Trọng chi tri, công xước chi bất dục, biện trang tử chi dũng, Nhiễm Cầu chi nghệ, văn chi dĩ lễ nhạc, diệc khả dĩ vi thành nhân hĩ. Viết: Kim chi thành nhân giả hà tất nhiên? Kiến lợi tư nghĩa, kiến nguy thụ mệnh, cữu yếu bất vong bình sinh chi ngôn, diệc khả dĩ vi thành nhân hĩ.
Tử Lộ hỏi về một người thành đạt. Khổng tử nói: Có trí tuệ như Tang Vũ Trọng, liêm khiết như Mạnh Công Xước, dũng cảm như Biện Trang Tử, tài nghệ như Nhiễm Cầu, lại nắm được lễ nhạc nữa thì xem như những người toàn tài.
Rồi Khổng tử nói thêm: Bây giờ người thành nhân có cần như thế nữa không ? Chỉ cần thấy lợi thì trước hết nghĩ đến nghĩa, gặp việc nguy nan thì sẵn sàng đối phó, lời hứa dù lâu cũng không quên, được như vậy thì xem như thành nhân rồi.
14·13
子问公叔文子於公明贾曰：“信乎，夫子不言，不笑，不取乎？”. 公明贾对曰：“以告者过也。夫子时然后言，人不厌其言；乐然后笑，人不厌其笑；义然后取，人不厌其取” 子曰：“其然？岂其然乎？”Tử vấn Công Thúc Văn Tử ư Công Minh Giả viết: Tín hồ, phu tử bất ngôn, bất tiếu, bất thủ hồ? Công minh thúc đối viết: “ Dĩ cáo giả quá dã. Phu tử thời nhiên hậu ngôn, nhân bất yếm kỳ ngôn; nhạc nhiên hậu tiếu, nhân bất yếm kỳ tiếu; Nghĩa nhiên hậu thủ, nhân bất yếm kỳ thủ”. Tử viết: Kỳ nhiên ? Khải kỳ nhiên hồ?
Khổng tử hỏi Công Minh Giả về Công Thúc Văn Tử: “Ta nghe nói Công Thúc Văn Tử không nói, không cười, không nhận cái gì của ai, điều đó đúng không? Công Minh Giả đáp: “Là người ta nói quá đấy. Văn Tử chỉ nói lúc đáng nói, nên người ta nghe không chán; Khi vui mới cười nên người ta thấy cười mà không chê; Của hợp nghĩa mới nhận nên người ta thấy nhận là thích hợp, không khinh bỉ”.
Khổng tử nói: Thật vậy ư? Chẳng lẽ thật vậy ư?
14·14
子曰：“臧武仲以防求为后於鲁，虽曰不要君，吾不信也”。
Tử viết: Tang Vũ Trọng dĩ Phòng cầu vi hậu ư Lỗ, tuy viết bất yêu cư, ngô bất tín dã.
Khổng tử nói: Tang Vũ Trọng lấy đất ấp Phòng để ép vua Lỗ cho con ông ta làm chủ ấp ấy. Tuy có người nói ông ta không ép vua nhưng riêng ta không tin.
14·15
子曰：“晋文公谲而不正，齐桓公正而不谲”。
Tử viết: Tấn Văn Công quyệt nhi bất chính, Tề Hoàn Công chính nhi bất quyệt.Khổng tử nói: Tấn Văn Công xảo trá mà bất chính, Tề Hoàn Công chính trực mà không xảo trá.
14·16
子路曰：“桓公杀公子纠，召忽死之，管仲不死”。曰：“未仁乎？”子曰：“桓公九合诸侯，不以兵车，管仲之力也。如其仁，如其仁”。
Tử Lộ viết: Hoàn Công sát công tử Củ, Triệu Hốt tử chi, Quản Trọng bất tử. Viết: Vị nhân hồ? Tử viết: Hoàn Công cửu hợp chư hầu, bất dĩ binh xa, Quản Trọng chi lực dã. Như kỳ nhân, như kỳ nhân.
Tử Lộ nói: Tề Hoàn Công giết em là công tử Củ, Triệu Hốt vì thế mà tự sát, còn Quản Trọng không tự sát. Như thế Quản Trọng không được coi là người có nhân chăng? Khổng tử nói: Vua Tề Hoàn Công nhiều lần triệu tập họp chư hầu mà không dùng binh lực. Đó là nhờ công sức của Quản Trọng, như thế còn ai nhân bằng?
(Chú thích: Khi Tề Hoàn công và em trai là công tử Củ tranh giành ngôi vua thì Quản Trọng và Triệu Hốt theo giúp công tử Củ. Nghe tin Tề Hoàn Công giết công tử Củ, Triệu Hốt liền tự sát, còn Quản Trọng thì không. Quản Trọng còn theo đuổi lý tưởng lớn lao hơn một ngôi vua- đó là liên minh chư hầu tránh dùng vũ lực gây chiến tranh, đó là người theo đuổi đạo nhân, Vì thế Khổng tử đánh giá cao công trạng của Quản Trọng. Còn Triệu Hốt chỉ được tiếng khen là người trung thành với chủ.
Quản Trọng để lại một tấm gương sáng rực trong lịch sử Trung Quốc về chính trị, kinh tế, văn hóa và đạo đức).
14·17
子贡曰：“管仲非仁者与？桓公杀公子纠，不能死，又相之。”子曰：“管仲相桓公，霸诸侯，一匡天下，民到於今受其赐。微管仲，吾其被发左衽矣。岂若匹夫匹妇之为谅也，自经於沟渎而莫之知也”。
Tử Cống viết: Quản Trọng phi nhân giả dự? Quản Công sát công tử Củ, bất năng tử, hựu tương chi. Tử viết: Quản Trọng tương Quản Công, bá chư hầu, nhất khuông thiên hạ, dân đáo ư kim thụ kỳ tứ. Vi Quản Trọng, ngô kỳ bị phát tả nhẫm hĩ. Khải nhược thất phu phụ chi vi luộng dã, tự kinh ưcâu độc nhi mạc chi tri dã.
Tử Cống nói: Quản Trọng không phải là người có nhân chăng? Vua Tề Hoàn Công giết công tử Củ, Quản Trọng đã không tự sát lại còn làm tể tướng cho Tề Hoàn Công.
Khổng tử nói: Quản Trọng làm tể tướng cho Tề Hoàn Công, giúp ông ta làm bá chủ chư hầu, khiến cho thiên hạ thái bình, đời nay dân chúng vẫn còn chịu ơn. Nếu không có Quản Trọng, sợ rằng hôm nay chúng ta còn đầu bù tóc rối, áo quần rách rưới, lang thang đó đây. Quản Trọng đâu phải như người thường vì việc nhỏ mà tự sát ở khe núi để chẳng ai biết đến.14·18
公叔文子之臣大夫僎与文子同升诸公。子闻之，曰:“可以为文矣”。Công Thúc Văn Tử chi thần đại phu soạn dự văn tử đồng thăng giả công. Tử văn chi, viết:  Khả dĩ vi văn hĩ.
Gia thần của Công Thúc Văn Tử là đại phu Soạn nhờ Công tiến cử mà được thăng chức đại thần. Khổng tử nghe tin, nói: Công Thúc Văn Tử đáng được đặt tên thụy là “văn”.
(Chú thích: “văn” là có kiến thức)
14·19
子言卫灵公之无道也，康子曰：“夫如是，奚而不丧？”孔子曰：“仲叔圉治宾客，祝鮀治宗庙，王孙贾治军旅，夫如是，奚其丧？”
Tử ngôn Vệ Linh Công chi vô đạo dã, Khang tử viết: Phu như thị, hề nhi bất tang. Khổng tử viết: Trọng Thúc Ngữ trì tân khách, Chúc Đà thỉ tông miếu, Vương Tôn Giả thỉ quân lữ, phu như thị, hề kỳ tang ?
Khổng tử chê vua Vệ Linh Công là kẻ vô đạo. Quý‎ Khang tử hỏi: Dù cho Vệ Linh Công như vậy, sao nước Vệ không diệt vong? Khổng tử đáp: Bởi vì nước Vệ có Trọng Thúc Ngữ giỏi việc ngoại giao, tiếp đãi tân khách, Chúc Đà quản lý tốt việc tế lễ tông miếu, Vương Tôn Giả giỏi cầm quân. Biết dùng người như vậy thì làm sao mất nước được?
(Chú thích: Vua nước Vệ vô đạo nhưng còn biết dùng nhân tài, do vây còn giữ được đất nước.  Nếu vua Vệ có đạo thì đất nước còn phát triển tốt đẹp hơn).
14·20
子曰：“其言之不怍，则为之也难” 。
Tử viết: Kỳ ngôn chi bất tạc, tắc vi chi dã nan.
Khổng tử nói: Kẻ nói khoác mà không biết tủi thẹn, ắt là khó làm đúng lời đã nói.
14·21
陈成子弑简公。孔子沐浴而朝，告於哀公曰：“陈恒弑其君，请讨之”公曰：“告夫三子”。孔子曰：“以吾从大夫之后,不敢不告也。君曰‘告夫三子’者”。 之三子告, 不可。孔子曰：“以吾从大夫之后,不敢不告也”。Trần Thành Tử thí Giản Công. Khổng tử mộc dục nhi triêu, cáo ư Ai Công viết: Trần Hằng thí kỳ quân, thỉnh  thảo chi. Công viết: Cáo phu tam tử. Khổng tử viết: Dĩ ngô tòng đại phu chi hậu, bất cảm bất cáo dã. Quân viết ‘cáo phu tam tử’giả. Chi tam tử cáo, bất khả. Khổng tử viết: Dĩ ngô tòng đại phu chi hậu, bất cảm bất cáo dã.
Trần Thành Tử giết vua Tề Giản Công. Khổng tử tắm gội sạch sẽ, vào triều thưa với vua Lỗ Ai Công: “Trần Hằng đã giết vua của hắn, xin bệ hạ cho cử binh đi phạt tội hắn”. Vua Lỗ nói: Việc này báo cho ba đại phu biết đã. Khổng tử lui ra nói: “Ta tuy thôi làm quan nhưng còn đứng sau hàng đại phu, cho nên biết việc này mà không thể không đi báo vua, thế mà vua lại bảo cứ đi hỏi ba đại phu kia”.
Khổng tử đến báo cho ba đại phu kia, nhưng chẳng ai ưng thuận.
Khổng tử nói: Ta đứng sau hàng đại phu, cho nên biết việc này thì không thể không đi báo
(Chú thích: Theo phép thời Xuân thu, kẻ giết vua là vô đạo, trái lẽ trời, phải bị trừng phạt. Trách nhiệm Khổng tử đã từng làm quan đại phu nên phải tâu lên nhà vua. Ba quan đại phu nước Lỗ cũng là loại quyền thần lấn át vua nên việc làm của Khổng tủ tuy không đạt yêu cầu những cũng có ý răn đe ba vị đai phu ấy).
14·22
子路问事君。子曰：“勿欺也，而犯之”。
Tử Lộ vấn sự quân. Tử viết: Vật khi dã, nhi phạm chi
Tử Lộ hỏi về đạo thờ vua, Khổng tử nói: Không được lừa dối vua, dám can ngăn dù xúc phạm vua.
14·23
子曰：“君子上达，小人下达”。
Tử viết: Quân tử thượng đạt, tiểu nhân hạ đạt.
Khổng tử nói: Quân tử càng hướng về đạo cao, tiểu nhân càng sa xuống thấp hèn.
14·24
子曰:“古之学者为己，今之学者为人”。
Tử viết: Cổ chi học giả vi kỷ, kim chi học giả vi nhân.
Khổng tử nói: Người xưa học cho mình, người đời nay học cho người khác.
(Lời bàn: Người xưa đi học là tu thân rồi ra giúp nước để thực hành tri thức. Nay thiên hạ đi học để lấy bằng cấp cho người ta biết mình, học vì danh lợi)
14·25
蘧伯玉使人於孔子，孔子与之坐而问焉。曰：“夫子何为？”对曰：“夫子欲寡其过而未能也” 。使者出，子曰：“使乎！使乎！”
Cừ Bá Ngọc sử nhân ư Khổng tử, Khổng tử dự chi tọa nhi vấn yên. Viết: Phu tử hà vi? Đối viết: Phú tử dục quả kỳ quá nhi vị năng dã. Sứ giả xuất, Tử viết: Sứ hồ! Sứ hồ !
Cừ Bá Ngọc sai người tới thăm Khổng tử, Khổng tử mời khách ngồi rồi hỏi thăm: Phu tử Cừ nay làm gì? Sứ giả đáp: Ông chủ con muốn giảm lỗi lầm mà chưa làm được.
Sau khi sứ giả từ biệt ra về, Khổng tử khen: Thật là một sứ giả giỏi, sứ giả giỏi !
(Lời bàn: Sứ giả ngoại giao thật khôn ngoan đúng mực, không phô trương công tích của chủ mà nói chủ đang lo sửa lỗi)
14·26
子曰:“不在其位，不谋其政”. 曾子曰:“君子思不出其位”。
Tử viết: Bất tại kỳ vị, bất mưu kỳ chính. Tằng Tử viết: Quân tử tư bất xuất kỳ vị.
Khổng tử nói: Không giữ chức vụ gì thì đừng lo nghĩ về chức vị ấy.
(Lời bàn: Khổng tử cho rằng ai nên lo phận nấy. Việc người khác  mình không hiểu được nội tình nên nhận xét có thể sai lạc; lại làm cho tình hình rối loạn hơn).
14·27
子曰:“君子耻其言而过其行”。
Tử viết: Quân tử sỉ kỳ ngôn nhi quá kỳ hành.
Khổng tử nói: Quân tử phải biết hổ thẹn vì lời nói quá so với việc làm.
14·28
子曰：“君子道者三,我无能焉：仁者不忧,知者不惑,勇者不惧”。子贡曰:“夫子自道也”。
Tử viết: Quân tử đạo giả tam, ngã vô năng yên: nhân giả bất ưu, tri giả bất hoặc, dũng giả bất cụ. Tử Cống viết: Phu tử tự đạo dã.
Khổng tử nói: Đạo quân tử có ba điều mà ta chẳng làm được một. Người nhân không lo buồn, kẻ trí không nghi hoặc, người dũng không sợ hãi”. Tử Cống thưa: Thầy nói khiêm tốn quá đấy.14·29
子贡方人。子曰：“赐也贤乎哉？夫我则不暇”。
Tử Cống phương nhân. Tử viết: Tứ dã hiền hồ tai ? Phu ngã tắc bất hạ.
Tử Cống hay so sánh người hơn kẻ kém. Khổng tử nói: Người giỏi vậy ư ? Ta thì không nhà̀n rỗi nói chuyện đó.
(Lời bàn: Tử Cống có óc phân tích, so sánh lại thẳng thắn, nhưng gây cho người khác mất lòng. Khổng tử khuyên anh ta chẳng nên thế)14·30
子曰：“不患人之不己知，患其不能也”。
Tử viết: Bất hoạn nhân chi bất kỷ tri, hoạn kỳ bất năng dã.
Khổng tử nói: Chẳng lo người ta không biết đến mình, chỉ lo mình không có khả năng đức độ để người ta biết đến.14·31
子曰：“不逆诈，不亿不信，抑亦先觉者，是贤乎！”
Tử viết : Bất nghịch tác, bất ức bất tín, ức diệc tiên giác giả, thị hiền hồ !
Khổng tử nói: Không cần đoán trước sự lừa dối, sự bất tín của người khác, nhưng nếu có thì biết ngay. Như vậy coi là người hiền rồi.
14·32
微生亩谓孔子曰:丘,何为是栖栖者与?无乃为佞乎? 孔子曰:非敢为佞也,疾固也 。
Vi Sinh Mẫu vị Khổng tử viết: Khâu, hà vi thị  tê tê giả dự ? Vô nãi vi nịnh hồ? Khổng tử viết : Phi cảm vi nịnh dã, tật cố dã.
Vi Sinh Mẫu nói với Khổng tử: Ông Khâu, sao cứ phải miệt mài dạy dỗ người đời như thế ? Phải chăng ông khoe tài ăn nói, đặng lấy lòng người ư? Khổng tử đáp: Tôi không dám khoe tài, chỉ vì ghét những kẻ cố chấp không chịu hiểu đạo lý.
14·33
子曰：“骥不称其力，称其德也”。
Tử viết : Ký bất xứng kỳ lực, xứng kỳ đức dã.
Khổng tử nói: Không nên khen sức mạnh ngựa thiên lý, mà khen cái đức tính của nó.
(Chú thích: Đức tính của ngựa đáng khen là dễ sai khiến, trung thành, có tình. Người xưa từng nói “khuyển mã chi tình” (tình chó, ngựa). Ý Khổng tử so sánh với con người: nên trọng người trung thành có tình hơn kẻ tài giỏi mà vô đức)14·34
或曰：“以德报怨,何如？”子曰：“何以报德？以直报怨，以德报德”。Hoặc viết ‘Dĩ đức báo oán, hà như?’ .Tử viết: Hà dĩ báo đức ? Dĩ trực báo oán, dĩ đức báo đức.
Có người hỏi: Lấy đức báo oán thù, vậy được không? Khổng tử đáp: “Thế lấy gì báo ân đức ? Hãy lấy ngay thẳng báo oán, dùng ân đức để báo đáp ân đức”14·35
子曰:“莫我知也夫!” 子贡曰:“何为其莫知子也?” 子曰:“不怨天,不尤人。下学而上达，知我者其天乎!”
Tử viết : Mạc ngã tri dã phu ! Tử Cống viết: Hà vi kỳ mạc tri tử dã? Tử viết: Bất oán thiên, bất vưu nhân. Hạ học nhi thượng đạt, tri ngã giả kỳ thiên hồ !
Khổng tử nói: Chẳng có ai hiểu ta cả! Tử Cống hỏi: Sao không có ai hiểu thầy? Khổng tử nói: Ta không oán trời, không trách người, ta học việc con người từ nơi thấp cạn mà hiểu được việc trời cao siêu. Hiểu ta may ra chỉ có trời.
14·36
公伯寮愬子路於季孙。子服景伯以告，曰：“夫子固有惑志於公伯寮，吾力犹能肆诸市朝”。子曰：“道之将行也与,命也；道之将废也与,命也。公伯寮其如命何！”
Công Bá Liêu tố Tử Lộ ư Qu‎í Tôn. Tử Phục Cảnh Bá dĩ cáo, viết: “Phu tử cố hữu hoặc chí ư Công Bá Liêu, ngô lực do năng tứ chư thị triêu”. Tử viết: “Đạo chi thương hành dã dự, mệnh dã; Đạo chi thương phế dã dự, mệnh dã. Công Bá Liêu kỳ như mênh hà !”.
Công Bá Liêu nói xấu Tử Lộ ở nhà Qu‎í Tôn. Tử Phục Cảnh Bá nghe được, nói:  Quý Tôn đã bị Công Bá Liêu mê hoặc rồi. Con có thể làm cho Quý Tôn giết Công Bá Liêu đem bêu xác ngoài chợ để thị uy. Khổng tử nói: Đạo của ta có thực hiện được hay không là do mệnh trời. Công Bá Liêu làm sao bằng mệnh trời được.
(Chú thích: Công Bá Liêu là kẻ xấu, muốn phá hoại sự nghiệp của thầy trò Khổng tử nên thường nói xấu với nhà Quý Tôn đại thần nước Lỗ. Tử Phục Cảnh Bá là một học trò của Khổng tử muốn giết Công Bá Liêu nhưng Khổng tử không đồng ý, ngài tin ở mệnh trời)
14·37
子曰:“贤者辟世,其次辟地，其次辟色,其次辟言”。子曰:“作者七人矣”。
Tử viết : Hiền giả tịch thế, kỳ thứ tịch địa, kỳ thứ tịch sắc, kỳ thứ tịch ngôn. Tử viết: Tác giả thất nhân hĩ.
Khổng tử nói: Hiền giả tránh đời vô đạo đi ở ẩn, một số tránh nước loạn mà chạy qua nước khác, một số tránh mặt vua trở mặt, không biết lễ, một số khác tránh kẻ tiểu nhân hay gièm pha. Lại nói thêm: Những người ấy đã có đến bảy người rồi.
(Chú thích: Bá Di, Thúc Tề, Ngu Trọng, Di Dật, Chu Trương, Liễu Hạ Huệ, Thiếu Liên là bảy người hiền đi ở ẩn)
14·38
子路宿於石门。晨门曰: “奚自?”.子路曰:“自孔氏”.曰:“是知其不可而为之者与？”Tử Lộ túc ư Thạch Môn. Thần môn viết:“Hề tự?”. Tử Lộ viết: Tự Khổng thị. Viết: Thị tri kỳ bất khả nhi vi chi giả dự ?
Tử Lộ nghỉ đêm ở Thạch Môn. Người giữ của thành hỏi: Thầy ở đâu đến? Tử Lộ trả lời: Từ chỗ thầy Khổng tử đến. Người giữ thành hỏi: Có phải (Khổng tử) là người biết chủ trương của mình không thực hiện nổi mà cứ cố làm không ?14·39
子击磬於卫，有荷蒉而过孔氏之门者，曰:“有心哉，击磬乎！”. 既而曰：“鄙哉！硁硁乎！莫己知也，斯己而已矣。深则厉，浅则揭”子曰:“果哉！末之难矣” 。Tử kích khánh ư Vệ, hữu hà khoái nhi quá Khổng thị chi môn giả, viết: Hữu tâm tai, Kích khánh hồ ! K‎í nhi viết: Bỉ tai ! Khanh khanh hồ ! Mạc kỷ tri dã, tư kỷ nhi dĩ hĩ. Thâm tắc lệ, thiển tắc yết. Tử viết: Quả tai! Mạt chi nan hĩ.
Khổng tử ở nước Vệ đang gõ khánh, có người bán sọt đựng cỏ đi ngang, nói “Nghe tiếng khánh, biết người gõ khánh là kẻ có tâm”. Lát sau lại nói: “Tiếng khánh rất khiêm tốn  Không có ai biết mình thì chỉ giữ mình thôi. Nước sâu để nguyên quần áo lội qua, nước cạn thì xắn quần lên đi”.
Khổng tử nói: “Quả quyết  tự tin chưa kìa! Vậy trên đời chẳng còn có gì khó ư?!”
(Lời bàn: Người bàn sọt muốn khuyên Khổng tử chẳng nên cố chấp. Không thể cứu được đại sự thì mặc nó trôi qua, còn Khổng tử thì luôn luôn bền chí lo đến sự an nguy của thời cuộc mà tim cách phổ biến đạo lý thánh hiền. “Nước sâu để nguyên áo quần lội qua”: câu này đa nghĩa, tạm hiểu:  lỡ có chết đuối thì còn nguyên trang phục, mất thân mà giữ được danh dự- chữ lễ ).
14·40
子张曰:“书云：‘高宗谅阴,三年不言。’何谓也？”子曰：“何必高宗？古之人皆然。君薨，百官总己以听於冢宰三年”
Tử Trương viết: Thư vân: Cao tông Lương Âm, tam niên bất ngôn. Hà vị dã? Tử viết: Hà tất Cao tông? Cổ chi nhân giai nhiên. Quân hoăng, bách quan tổng kỷ dĩ thính ư trủng tể tam niên.
Tử Trương nói: Kinh Thư viết ‘Vua Cao Tông nhà Lương Âm ba năm không nói chuyện chính sự’ là ý gì? Khổng tử nói: Đâu phải chỉ có vua Cao Tông ? mà người xưa đều vậy. Vua mất, trăm quan đều lo chức vụ mình, nghe theo lệnh quan tể tướng và vua kế vị để thụ tang ba năm.
(Chú thích: Vua Cao tông để tang, ba năm không bàn việc chính sự)14·41
子曰：“上好礼，则民易使也”。
Tử viết : Thượng hiếu lễ, tắc dân dị sử dã.
Khổng tử nói: Người trên coi trọng lễ thì dễ sai bảo dân chúng.14·42
子路问君子。子曰:“修己以敬”. 曰:“如斯而已乎？”曰：“修己以安人”.曰：“如斯而已乎？”曰：“修己以安百姓。修己以安百姓，尧舜其犹病诸？”
Tử Lộ vấn quân tử. Tử viết: Tu kỷ dĩ kính. Viết: Như tư nhi dĩ hồ?. Viết: Tu kỷ dĩ an nhân. Viết: Như tư nhi dĩ hồ ? Viết: Tu kỷ dĩ an bách tính. Tu kỷ dĩ an bách tính, Nghiêu Thuấn kỳ do bệnh chư ?
Tử Lộ hỏi về người quân tử. Khổng tử nói: Tu dưỡng mình kính cẩn.
Tử Lộ hỏi: Như thế là đủ ư? Khổng tử nói: Tu dưỡng mình để làm yên người khác.
Lại hỏi: Như thế là đủ ư? Khổng tử đáp: Tu dưỡng bản thân để làm yên trăm họ. Việc này khó đến nỗi vua Nghiêu, vua Thuấn còn khó làm được.14·43
原壤夷俟。子曰:“幼而不孙弟，长而无述焉，老而不死，是为贼” 以杖叩其胫。
Nguyên Nhưỡng di sĩ. Tử viết: Ấu nhi bất tôn đệ, trưởng nhi vô thuật yên, lão nhi bất tử, thị vi tặc. Dĩ trượng khấu kỳ hĩnh.
Nguyên Nhưỡng ngồi xổm đợi. Khổng tử nói: Lúc nhỏ ngươi không biết tôn trọng anh em và người lớn, khi lớn không làm được việc đáng khen, về già mà chưa chịu chết, ấy là làm hại luân thường, phong tục. Nói xong Khổng tử lấy gậy gõ vào ống chân Nhưỡng.
(Chú thích: Nguyên Nhưỡng người quen cũ của Khổng tử thuộc dòng đạo khác, không biết đạo cư xử của thầy)
14·44
阙党童子将命。或问之曰:“益者与？” 子曰：“吾其居於位也,见其与先生并行也。非求益者也，欲速成者也”。
Khuyết Đảng đồng tử thương mệnh. Hoặc vấn chi viết: Ích giả hĩ? Tử viết: Ngô kỳ cư ư vị dã, kiến kỳ dự tiên sinh bính hành dã. Phi cầu ích giả dã, dục tốc thành giả dã.
Một đứa bé ở làng Khuyết Đảng được lệnh Khổng tử truyền lời đến các vị khách. Có người hỏi Khổng tử: “Nó học đã tiến bộ ư?”. Khổng tử nói:  Ta nhìn thấy nó ngồi chỗ người lớn, lại đi ngang hàng với người lớn. Nó không phải người cầu tiến mà là người vội vàng muốn thành người lớn.
(Chú thích: Khổng tử thấy đứa bé muốn chóng làm người lớn, đáng lẽ nó chỉ đi theo hầu. Nên ngài sai bảo nó đi theo phục vụ để nhắc nhở nó biết phép tắc thứ bậc (lễ)
Hết  thiên 14
15.  卫灵公Vệ Linh công第十五篇 thiên 15. 
42 bài15·1
卫灵公问陈於孔子。孔子对曰：“俎豆之事，则尝闻之矣；军旅之事,未之学也”。明日遂行。Vệ Linh Công vấn trận ư Khổng tử. Khổng tử đối viết: Trở đậu chi sự, tắc thường văn chi hĩ; Quân lữ chi sự, vị chi học dã. Minh nhật toại hành.
Vệ Linh Công hỏi Khổng tử về nước trận mạc. Khổng tử trả lời: Tôi thường nghe về văn (lễ nghĩa), chưa học về chiến trận. Ngày hôm sau Khổng tử dời nước Vệ.
(Chú thích: Vệ Linh Công là vua vô đạo, hỏi dò Khổng tử để gây việc binh đao. Khổng tử từ chối khéo và bỏ đi)
15·2
在陈绝粮，从者病，莫能兴。子路愠见曰：“君子亦有穷乎？”子曰：“君子固穷，小人穷斯滥矣”。
Tại Trần tuyệt lương, tòng giả bệnh, mạc năng hưng. Tử Lộ uấn kiến viết: Quân tử diệc hữu cùng hồ ? Tử viết : Quân tử cố cùng tiểu nhân cùng tư lạm hĩ.
Khi ở nước Trần bị tuyệt lương thực, học trò đi theo mắc bệnh, đi không nổi. Tử Lộ buồn rầu gặp Khổng tử nói: “Quân tử cũng có lúc khốn cùng phải không?”. Khổng tử nói: Quân tử gặp cùng khốn thì cố chịu đựng, kẻ tiểu nhân thì lạm dụng, làm liều.15·3
子曰:“赐也！女以予为多学而识之者与？”对曰：“然，非与？”曰:“非也。予一以贯之”。
Tử viết: Tứ dã ! Nhữ dĩ dư vi đa học nhi chí giả dữ? Đối viết: Nhiên, phi dự ? Viết: Phi dã. Dư nhất dĩ quán chi.
Khổng tử nói: Trò Tứ, ngươi tưởng ta có nhiều học thức ư? Tử Cống thưa: Vâng ạ, chẳng lẽ không phải vậy sao ? Khổng tử đáp: Không phải, ta chỉ biết dùng một đạo lý cơ bản mà thông suốt mọi vấn đề.
(Lời bàn; Khổng tử cho rằng chỉ cần học những điều cơ bản mà tự nhìn thấy nhiều kiến thức khác, không cần đọc nhiều nhớ nhiều. Kiến thức cơ bản ấy chính là đạo nhân)
15·4
子曰:“由！知德者鲜矣”。
Tử viết: Do! Tri đức giả tiển hĩ.
Khổng tử nói: Trò Do ơi, người hiểu biết về chữ đức bây giờ hiếm quá.
15·5
子曰：“无为而治者，其舜也与？夫何为哉？恭己正南面而已矣”。
Tử viết: Vô vi nhi trị giả, kỳ Thuấn dã dự ? Phu hà vi tai ? Cung kỷ chính Nam diện nhi dĩ hĩ.
Khổng tử nói: Không cần làm gì mà trị yên được thiên hạ, chỉ có vua Thuấn phải không ? Vua Thuấn có làm gì đâu? Người chỉ giữ trang nghiêm đoan chính, ngồi ngoảnh mặt về phương Nam.
(Chú thích: Học thuyết ‘Vô vi nhi trị’. Người lãnh đạo tài cao đức trọng đủ cảm hoá mọi người, phát huy năng lực người cấp dưới mà làm việc)15·6
子张问行。子曰:“言忠信，行笃敬，虽蛮貊之邦，行矣。言不忠信，行不笃敬，虽州里,行乎哉？立则见其参於前也,在舆则见其倚於衡也,夫然后行”。子张书诸绅。Tử Trương vấn hành. Tử viết “Ngôn trung tín, hành đốc kính, tuy Man Mạch chi bang, hành hĩ. Ngôn bất trung tín, hành bất đốc kính, tuy châu lý, hành hồ tai ? Lập tắc kiến kỳ tham ư tiền dã, tại dư tắc kiến kỳ ỷ ư hành dã, phu nhiên hậu hành”. Tử Trương thư chư thân.
Tử Trương hỏi về việc đi lại. Khổng tử nói: Lời nói phải trung tín, làm việc cẩn trọng thì dù đi tới nước thiểu số Man Mạch vẫn thông suốt. Lời nói thiếu trung tín, làm việc cẩu thả thì dù ở ngay quê hương mình cũng vấp váp. Khi đứng, như thấy chữ “trung tín, cẩn trọng” đang ở trước mặt. Khi ngồi xe, như thấy chữ “trung tín, cẩn trọng” khắc trên thành xe. Như vậy thì thực hành thông suốt.
Tử Trương chép lời dặn ấy vào dải áo thắt ngang lưng
15·7
子曰:“直哉史鱼！邦有道, 如矢；邦无道,如矢。君子哉蘧伯玉！邦有道,则仕；邦无道，则可卷而怀之”。
Tử viết: Trực tai Sử Ngư ! Bang hữu đạo, như thỉ; bang vô đạo, như thỉ. Quân tử tai Cừ Bá Ngọc ! Bang hữu đạo, tắc sĩ; Bang vô đạo tắc khả quyển như hoài chi.
Khổng tử nói: Ngay thẳng như Sử Ngư ! Nước có đạo, ông ngay thẳng như cái tên; Khi nước vô đạo, ông vẫn ngay thẳng như cái tên. Quân tử như Cừ  Bá Ngọc, nước có đạo thì ra làm quan, khi  nước vô đạo biết lui về ở ẩn.
15·8
子曰: 可与言而不与之言,失人；不可与言而与言,失言。知者不失人,亦不失言.
Tử viết: Khả dữ ngôn nhi bất dự chi ngôn, thất nhân; Bất khả dự ngôn nhi dự ngôn. Trí giả bất thất nhân, diệc bất thất ngôn.
Khổng tử nói: Người có thể cùng nói chuyện mà không nói, thế là mất người. Người không thể bàn chuyện cùng mà lại nói, thế là uổng lời. Người trí thức không bỏ mất người và không uổng lời.
15·9
子曰: 士仁人，无求生以害仁，有杀身以成仁。
Tử viết: Chí sĩ nhân nhân, vô cầu sinh dĩ hại nhân, hữu sát thân dĩ thành nhân.
Khổng tử nói: Chí sĩ là người nhân đức, không bao giờ cầu sống để hại người khác, có khi còn dám hy sinh thân mình để thi hành đạo nhân.
15·10
子贡问为仁。子曰:工欲善其事，必先利其器。居是邦也，事其大夫之贤者，友其士之仁者。
Tử Cống vấn vi nhân. Tử viết: Công dục thiện kỳ sự, tất tiên lợi kỳ khí. Cư thị bang dã, sự kỳ đại phu chi hiền giả, hữu kỳ sĩ chi nhân giả.
Tử Cống hỏi về đạo nhân: Khổng tử nói: Người thợ muốn làm ra sản phẩm tốt thì tất phải có dụng cụ tốt trước đã. Trong nước phải tôn người hiền tài trong số đại phu làm thầy, kết giao bạn bè với người nhân đức trong số kẻ sĩ.15·11
颜渊问为邦。子曰:行夏之时，乘殷之辂，服周之冕,乐则韶舞。放郑声，远侫人。郑声淫，侫人殆”。
Nhan Uyên vấn vi bang. Tử viết: Hành Hạ chi thời, thừa Ân chi lộ, phục Chu chi miện, nhạc tắc Thiều Vũ. Phóng Trịnh thanh, viễn vọng nhân. Trịnh thanh dâm, vọng nhân đãi.
Nhan Uyên hỏi về việc trị nước. Khổng tử nói: Dùng lịch pháp nhà Hạ, đi xe nhà Ân, đội mũ nhà Chu, dùng nhạc thiều nhà Vũ. Bỏ nhạc nhà Trịnh vì âm thanh dâm dật, bậy bạ làm hỏng người, rất nguy hiểm.
15·12
子曰：“人无远虑，必有近忧” 。Tử viết: Nhân vô viễn lự, tất hữu cận ưu.
Khổng tử nói: Người không lo nghĩ xa thì ắt có nỗi buồn gần.
(Lời bàn: Người cần nhìn xa trông rộng, nếu chỉ biết lợi ích trước mắt không suy tính dài hơi thì hoạn nạn đến nhanh. Mọi việc nên có phòng bị trước (từ sớm) thì sẽ đối phó được việc bất ngờ)
15·13
子曰：“已矣乎！吾未见好德如好色者也”。
Tử viết: Dĩ hĩ hồ ! Ngô vị kiến hiếu đức như hiếu sắc giả dã.
Khổng tử nói: Thôi hết rồi ! Ta chưa nhìn thấy ai ham đức như ham sắc vậy.
15·14
子曰：“臧文仲其窃位者与！知柳下惠之贤而不与立也”。
Tử viết: Tang Văn Trọng kỳ thiết vị giả dự ! Tri Liễu Hạ Huệ chi hiền nhi bất dự lập dã.
Khổng tử nói: Tang Văn Trọng hình như là kẻ ăn cắp chức vụ ? Người ấy biết rất rõ Liễu Hạ Huệ thật sự là hiền tài mà không cử Liễu ra làm quan.
(Lời bàn: Liễu Hạ Huệ là hiền tài, Tang Văn Trọng ngồi ghế quan cao, biết rõ Liễu xứng đáng mà không đề bạt là do bụng hẹp hòi. Đó là tội che giấu hiền tài, kể như ăn cắp vậy.)
15·15
子曰：“躬自厚而薄责於人，则远怨矣”。Tử viết: Cung tự hậu nhi bạc trách ư nhân, tắc viễn oán hĩ.
Khổng tử nói: Nên tự trách mình nhiều, trách người ít hơn, được vậy thì ít đem lại oán hận.
15·16
子曰：“不曰‘如之何，如之何’ 者，吾末如之何也已矣”.
Tử viết: Bất viết như chi hà, như chi hà giả, ngô mạt như chi hà dã dĩ hĩ.
Khổng tử nói: Một người không biết bàn về sự việc như thế nào, nên làm ra sao ư?
Ta chẳng biết dạy bảo kẻ ấy thế nào nữa.
(Lời bàn: Khổng tử thất vọng với người chỉ biết kêu ca khi gặp khó chứ không biết bàn tính, suy nghĩ ra sao)
15·17
子曰：“群居终日，言不及义，好行小慧，难矣哉！”
Tử viết: Quần cư chung nhật, ngôn bất cập nghĩa, hiếu hành tiểu tuệ, nan dĩ tai!
Khổng tử nói: Ngồi trò chuyện cả đám suốt ngày mà không bàn chuyện đạo nghĩa, chỉ nói chuyện khôn vặt. Kẻ ấy thực khó thành đạo.
15·18
子曰:“君子义以为质，礼以行之，孙以出之，信以成之。君子哉！”
Tử viết: Quân tử nghĩa dĩ vi chất, lễ dĩ hành chi, tôn dĩ xuất chi, tín dĩ thành chi. Quân tử tai!Khổng tử nói: Quân tử lấy nghĩa lý làm gốc, lấy lễ để thực hành, lấy tôn kính biểu hiện ra, dùng đức tín để làm việc. Đó là người quân tử.15·19
子曰：君子病无能焉，不病人之不己知也 。
Tử viết: Quân tử  tật vô năng yên, bất bệnh nhân chi bất kỷ tri dã.Khổng tử nói: Quân tử chỉ sợ mình mắc lỗi, không sợ  người ta không biết mình.15·20
子曰：君子疾没世而名不称焉 。
Tử viết: Quân tử tật một thế nhi danh bất xứng yên.Khổng tử nói: Quân tử sẽ mang hận suốt đời nếu không xứng đáng với danh phận.15·21
子曰：君子求诸己,小人求诸人 。
Tử viết: Quân tử cầu giả kỷ, tiểu nhân cầu giả nhân.Khổng tử nói: Quân tử mọi thứ đều dựa vào mình, tiểu nhân đều dựa tất cả vào người khác.15·22
子曰：君子矜而不争，群而不党 。
Tử viết: Quân tử căng nhi bất tranh, quần nhi bất đảng.Khổng tử nói: Quân tử trang nghiêm mà không tranh giành, hoà hợp với người nhưng không kết bè phái.15·23
子曰：君子不以言举人，不以人废言。
Tử viết: Quân tử bất dĩ ngôn cử nhân, bất dĩ nhân phế ngôn.
Khổng tử nói: Quân tử không vì lời nói mà cất nhắc người, cũng không vì người mà bỏ lời nói.
(Lời bàn: Không nên chỉ vì lời nói hay mà tin tưởng, cất nhắc. Một kẻ ta không ưa nhưng có lời hay thì cũng cần lưu ý suy nghĩ chứ không nên bỏ qua. Tóm lại, nhìn người phải suy xét cả lời nói và việc làm).
15·24
子贡问曰: 一言而可以终身行之者乎？子曰: 恕乎！己所不欲,勿施於人。
Tử Cống vấn viết: Hữu nhất ngôn dĩ chung thân hành chi giả hồ ? Tử viết: Kỳ thứ hồ!
Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân.
Tử Cống hỏi:  Có câu nói nào mà dùng được suốt đời không ?
Khổng tử nói: Đó là chữ “thứ”. Việc gì mình không muốn thì đừng làm cho người khác.
15·25
子曰:吾之於人也，谁毁谁誉？如有所誉者，其有所试矣。斯民也，三代之所以直道而行也。
Tử viết: Ngô chi ư nhân dã, thùy hủy thùy dự ? Như hữu sở dự giả, kỳ hữu sở thí hĩ. Tư dân dã, tam đại chi sở dĩ trực đạo nhi hành dã.
Khổng tử nói: Ta sống với người, có chê ai khen ai quá lố đâu?  Nếu khen ai ta phải xem xét thực tế để biết rõ người ấy. Phê phán người đời nay, ta dựa theo đạo đức ngay thẳng ba đời Hạ, Thương, Chu.
(Chú thích: Khổng tử nhắc việc khen, chê người khác cần thận trọng, có căn cứ. Nếu không thì lại xa rời đạo l‎ý. Khổng tử coi việc khen chê thời Hạ, Thương, Chu là mẫu mực)15·26
子曰：吾犹及史之阙文也，有马者借人乘之,今亡矣夫。Tử viết: Ngô do cập sử chi khuyết văn dã, hữu mã giả tá nhân thừa chi, kim vong hĩ phu.
Khổng tử nói: Ta thấy quan chép sử bỏ trống những điều nghi vấn, lại biết có người chủ ngựa dám cho người khác mượn ngựa. Bây giờ không còn loại người ấy nữa.
(Lời bàn: Cuối thời Xuân thu Khổng tử chứng kiến xã hội suy vi trước mắt  nên rất lo lắng u sầu… Quan chép sử cẩn thận chỉ viết điều chắc chắn, người cho bạn mượn ngựa- là hai việc bình thường ngày xưa mà ngày nay hiếm hoi tới mức không thấy nữa).
15·27
子曰：巧言乱德。小不忍则乱大谋。
Tử viết: Xảo ngôn loạn đức. Tiểu bất nhẫn tắc loạn đại mưu.Khổng tử nói: Lời xảo trá có thể làm bại hoại đạo đức. Không nhẫn nại việc nhỏ thì có thể làm hỏng việc lớn.15·28
子曰：众恶之，必察焉；众好之，必察焉。Tử viết: Chúng ố chi, tất sát yên; Chúng hiếu chi, tất sát yên.
Khổng tử nói: Người bị mọi người ghét, ta phải xét xem có đúng không. Người được mọi người ưa thích, ta cũng phải xem có thực không.
15·29
子曰：人能弘道，非道弘人 。
Tử viết: Nhân năng hoằng đạo, phi đạo hoằng nhân.
Khổng tử nói: Người phải làm cho đạo được mở rộng, chứ không dùng đạo để phô trương cho mình.
15·30
子曰：过而不改，是谓过矣。
Tử viết: Quá nhi bất cải, thị vị quá hĩ.
Khổng tử nói: Có sai lầm mà không sửa, đấy mới thật là sai lầm.
15·31
子曰：吾尝终日不食，终夜不寝，以思，无益，不如学也。
Tử viết: Ngô thường chung nhật bất thực, chung dạ bất tẩm, dĩ tư, vô ích, bất như học dã.Khổng tử nói: Ta từng suốt ngày không ăn cơm, thức trắng cả đêm để suy tư. Nhưng vô ích, không bằng đi học.
15·32
子曰: 君子谋道不谋食。耕也,馁在其中矣；学也,禄在其中矣。君子忧道不忧贫Tử viết: Quân tử mưu đạo bất mưu thực. Canh dã, nỗi tại kỳ trung hĩ; Học dã, lộc tại kỳ trung hĩ. Quân tử ưu đạo bất ưu bần.
Khổng tử nói: Quân tử chăm lo cầu đạo chứ không cầu ăn. Người cày ruộng khi gặp mất mùa khó tránh khỏi đói kém. Người chăm học có thể làm quan. Quân tử chỉ lo đạo chứ không lo về nghèo.
15·33
子曰：知及之,仁不能守之；虽得之，必失之；知及之,仁能守之，不庄以涖之，则民不敬。知及之，仁能守之，庄以涖之，动之不以礼，未善也。
Tử viết: Tri cập chi, nhân bất năng thủ chi; Tuy đắc chi, tất thất chi; Tri cập chi, nhân năng thủ chi, bất trang dĩ lị chi, tắc dân bất kính. Tri cập chi, nhân năng thủ chi, trang dĩ lị chi, động chi bất dĩ lễ, vị thiện dã.Khổng tử nói: Người có đủ trí tuệ nhưng không biết giữ đức nhân thì có nhiều kiến thức rồi cũng bỏ mất. Người có đủ trí tuệ lại biết giữ đức nhân nhưng nếu thiếu thái độ nghiêm túc khi đến với dân thì dân cũng không kính trọng. Người có đủ trí tuệ, biết giữ đức nhân lại đến với dân nghiêm túc cẩn thận nhưng không biết dùng lễ tiết kết hợp để cổ vũ dân làm việc thiện thì cũng không hoàn toàn tốt đẹp.
(Lời bàn; Khổng tử nêu ra 04 phẩm chất, tăng dần để đảm bảo thành công)15·34
子曰：君子不可小知而可大受也，小人不可大受而可小知也。
Tử viết: Quân tử bất khả tiểu tri nhi khả đại thụ dã, tiểu nhân bất khả đại thụ nhi khả tiểu tri dã.Khổng tử nói: Quân tử có thể không biết việc nhỏ nhặt, nhưng có thể đảm đương việc lớn. Kẻ tiểu nhân không làm được việc lớn nhưng có thể biết việc nhỏ nhặt.15·35
子曰：民之於仁也,甚於水火。水火，吾见蹈而死者矣，未见蹈仁而死者也。
Tử viết: Dân chi ư nhân dã, thậm ư thủy hỏa. Thủy hỏa, ngô kiến đạo nhi tử giả hĩ, vị kiến đạo nhân nhi tử giả dã.Khổng tử nói: Nhân dân cần đức nhân hơn cần lửa và nước. Ta từng thấy người dẫm vào lửa và nước mà chết, chưa thấy ai dẫm vào đức nhân mà chết bao giờ.
(Lời bàn: Nước và lửa rất cần cho đời sống con người. Khổng tử bảo rằng đức nhân còn cần thiết hơn, thiếu nó cũng co thể nguy hại hơn cả nước, lửa. Làm việc nhân đức thì chẳng bao giờ lo sợ cả.)15·36
子曰:当仁，不让於师。
Tử viết:  Đương nhân, bất nhượng ư sư.
Khổng tử nói: Người thẳng thắn thì không nhường nhịn cả thầy dạy mình.
15·37
子曰：君子贞而不谅.Tử viết:  Quân tử  trinh nhi bất lượng.
Khổng tử nói: Quân tử giữ vững khí tiết nhưng biết bao dung người khác (kém hơn mình).
15·38
子曰：事君，敬其事而后其食。Tử viết: Sự quân, kính kỳ sự nhi hậu kỳ thực.
Khổng tử nói: Thờ vua phải tận tâm, sau mới nghĩ đến bổng lộc.
15·39
子曰：有教无类。
Tử viết: Hữu giáo vô loại.
Khổng tử nói: Dạy người, ta không phân biệt thứ hạng, giàu nghèo, thiện, ác, dở hay.
15·40
子曰：道不同，不相为谋。
Tử viết: Đạo bất đồng, bất tương vi mưu.Khổng tử nói:  Người không cùng theo một đạo lý thì không thể ngồi bàn việc cùng được.15·41
子曰：辞达而已矣。
Tử viết: Từ đạt nhi dĩ hĩ.
Khổng tử nói:  Lời văn đủ diễn tả ý tứ là được rồi.
15·42
师冕见,及阶,子曰:“阶也”及席，子曰:“席也”。皆坐,子告之曰: 某在斯，某在斯”。师冕出,子张问曰:“与师言之道与？” 子曰：“然，固相师之道也”。
Sư Miện kiến, cập giai, Tử viết: Giai dã cập tịch, tử viết: Tịch dã. Giai tọa, Tử cáo chi viết  “Mỗ tại tư, mỗ tại tư”. Sư Miện xuất, Tự Trương vấn viết: Dự sư ngôn chi đạo dự ? Tử viết: Nhiên, cố tương sư chi đạo dã.
Sư Miện (quan nhạc bị mù) đi tới bậc thềm, Khổng tử nói: ‘Đây là bậc thềm’, rồi nói: ‘Tới chỗ chiếu ngồi’. Khi mọi người an tọa, Khổng tử giới thiệu từng người ‘Người này là… Người này là…’.  Khi Sư Miện về rồi, Tử Trương hỏi Khổng tử: Đó là đạo nói chuyện với quan nhạc sư phải không? Khổng tử đáp: Phải rồi, đạo giúp đỡ quan nhạc sư mù lòa.
(Lời bàn: Mọi người phải tôn trọng và giúp đỡ người mù lòa, huống chi Sư Miện mù lòa lại là người có tài năng, giữ nhạc lễ. Đó là đạo lý xưa nay, chẳng những với người mù lòa mà cả những người bị khiếm khuyết, người già neo đơn, trẻ mồ côi, nam góa vợ, nữ góa chồng…cũng cần được giúp đỡ).
Hết thiên 15
16.  季氏 Quí thị 第十六篇 thiên 16. 
14 bài16. 1
季氏将伐颛臾。冉有,季路见於孔子曰:“季氏将有事於颛臾”.
孔子曰：“求！无乃尔是过与？夫颛臾,昔者先王以为东蒙主, 且在城邦之中 矣,是社稷之臣也。何以伐为？”.
冉有曰：“夫子欲之，吾二臣者皆不欲也.”.
孔子曰：“求！周任有言曰：‘陈力就列,不能者止’, 危而不持,颠 而不扶,则将焉用彼相矣？且尔言过矣,虎兕出於柙,龟玉毁於椟中,是谁之过与？”.
冉有曰：“今夫颛臾，固而近於费。今不 取,后世必为子孙忧.”.
孔子曰：“求！君子疾夫舍曰欲之而必为之辞。丘也闻有国有家者,不患寡而患不均,不患贫而患不安。盖均无贫,和无寡，安无 倾。夫如是,故远人不服,则修文德以来之。既来之,则安之。今由与求也,相夫子，远人不服而不能来也，邦分崩离析而不能守也；而谋动干戈於邦内。吾恐季孙 之忧,不在颛臾,而在萧墙之内也” 。 
Quý thị thương phạt Chuyên Du. Nhiễm Hữu, Quí Lộ kiến ư Khổng tử viết: “Quí thị thương hữu sự ư Chuyên Du”.
Khổng tử viết: “Cầu (tức Nhiễm Hữu), vô nãi nhĩ thị quá dư ? Phu Chuyên Du, tích tích tiên vương dĩ vi Đông Mông chủ, thả tại thành bang chi trung hĩ, thị xã tác chi thần dã. Hà dĩ phạt vi ?
Nhiễm Hữu (Cầu) viết: Phu tử dục chi, ngô nhị thần giả giai bất dục dã.
Khổng tử viết: Cầu, Chu Nhiệm hữu ngôn viết: “Trần lực tựu liệt, bất năng giả chỉ, nguy nhi bất trì, điên nhi bất phù, tắc thương yên dụng bỉ tướng hĩ ? Thả nhĩ ngôn quá hĩ, hổ hủy xuất ư hiệp, khưu ngọc hủy ư độc trung, thị thùy chi quá dự ?”.
Nhiễm Hữu viết: Kim phu Chuyên Du, cố nhi cận ư Phí. Kim bất thủ, hậu thế tất vi tử tôn ưu.
Khổng tử viết: Cầu, quân tử tật phu xá viết dục chi nhi tất vi chi từ. Khâu dã văn hữu quốc hữu gia giả, bất hoạn quả nhi hoạn bất quân, bất hoạn bần nhi hoạn bất an. Cái quân vô bần, hòa vô quả, an vô khuynh.Phu như thị, cố viễn nhân bất phục, tắc tu văn đức dĩ lai chi. Ký lai chi, tắc an chi. Kim Do dự Cầu dã, tướng phu tử, viễn nhân bất phục nhi bất năng lại dã, bang phân băng li tích nhi bất năng thủ dã, nhi mưu động can qua ư bang nội. Ngô khủng quí tôn chi ưu, bất tại Chuyên Du, nhi tại tiêu tường chi nội dã.
Họ Qu‎ý chuẩn bị chinh phạt nước Chuyên Du. Nhiễm Hữu, Quý Lộ đến gặp Khổng tử, nói: “Họ Quý sắp gây sự với nước Chuyên Du”. Khổng tử nói: Nhiễm Cầu, đây không phải sai lầm của ngươi ư? Đối với nước Chuyên Du, thiên tử đã giao cho họ chủ trì lễ tế ở núi Đông Mông, thuộc lãnh thổ nước Lỗ, vì sao lại đánh nước Chuyên Du?”.
Nhiễm Hữu nói: Đây là do họ Quý muốn chinh phạt, hai chúng con là cấp dưới đều không muốn vậy.
Khổng tử nói: Nhiễm Hữu, quan chép sử Chu Nhiệm từng nói : “có thể tận lực làm bề tôi thì giữ chức vụ, nếu không tận lực được thì nên thôi chức”. Nếu người chủ gặp nguy hiểm mà không giúp, thấy chủ sắp ngã mà không đỡ, quan chức như các ngươi có tác dụng gì ? Vả lại các ngươi nói sai quá rồi, giữ chuồng mà để con hổ, con trâu xổng chuồng, kẻ giữ tráp mà để ngọc quí mai rùa bị hư hỏng trong tráp là lỗi tại ai ?”.
Nhiễm Hữu nói: Tường thành của nước Chuyên Du kiên cố lắm, hơn nữa lại ở gần ấp Phí, bây giờ không chiếm lấy, sẽ để mối lo cho con cháu về sau.
Khổng tử nói: Nhiễm Hữu, người quân tử ghét nhất là không dám trực tiếp nói ra tham muốn của mình mà lại tìm cớ khác. Ta từng nghe nói, vua chư hầu có nước, quan đại phu có nhà chẳng buồn vì dân ít, mà buồn vì của cải phân phối không đều, không sợ nghèo mà sợ không yên ổn. Của cải chia công bằng thì dân không nghèo nữa. Dân yên ổn thì không cảm thấy người ít, nước yên sẽ không còn ngả nghiêng nữa. Nếu biết người nơi xa (láng giềng) không qui phục thì phải biết sửa văn đức của mình làm cho họ phục mà đến. Họ đến rồi thì nghĩ cách cho họ được yên… Hiện nay trò Do và trò Hữu phụ tá họ Quý, biết người ở xa không qui phục mà chẳng biết cách làm họ đến, nước nhà phân rẽ mà không biết cách bảo toàn, lại còn muốn binh đao… Ta sợ nỗi lo của họ Quý không phải ở nước Chuyên Du, mà ở trong nội bộ vậy.
16. 2
孔子曰:“天下有道，则礼乐征伐自天子出；天下无道,则礼乐征伐自诸侯出。自诸侯出,盖十世希不失矣；自大夫出,五世希不失矣；陪臣执国命,三世希不失矣。天下有道, 则政不在大夫。天下有道,则庶人不议”
Khổng tử viết: Thiên hạ hữu đạo, tắc lễ nhạc chinh phạt tự thiên tử xuất;  Thiên hạ vô đạo, tắc lễ nhạc chinh phạt tự chư hầu xuất. Tự chư hầu xuất, cái thập thế hy bất thất hĩ; Tự đại phu xuất, ngũ thế hy bất thất hĩ; Bồi thần chấp quốc mệnh, tam thế hy bất thất hĩ. Thiên hạ hữu đạo, tắc chính bất tại đại phu. Thiên hạ hữu đạo, tắc thứ nhân bất nghị.
Khổng tử nói: Thiên hạ có đạo thì lễ nhạc và hiệu lệnh chinh phạt đều ở trong tay thiên tử. Thiên hạ vô đạo thì lễ nhạc và hiệu lệnh chinh phạt ở trong tay vua chư hầu. Quyết định của vua chư hầu làm ra quá lắm tồn tại được 10 đời thì mất nước. Quyết định của đại phu làm ra chỉ truyền đi nhiều lắm được 5 đời thì mất nước. Quyết định do gia thần làm ra được truyền không quá 3 đời thì mất nước.
Thiên hạ có đạo thì người dân bình thường chẳng có điều gì phải bàn luận.
16. 3
孔子曰: 禄之去公室五世矣，政逮於大夫四世矣,故夫三桓之子孙微矣Khổng tử viết: Lộc chi khứ công thất ngũ thế hĩ, chính đãi ư đại phu tứ thế hĩ, cố phu tam hoàn chi tử tôn vi hĩ.
Khổng tử nói: Lộc không còn ở triều đình (Lỗ quốc) 5 đời rồi, chính quyền trong tay đại phu đã 4 đời. Vậy con cháu ba nhà đại phu (họ Quí, Mạnh, Thúc) hiện nay đang lúc suy sụp rồi.
16.4
孔子曰: 益者三友,损者三友.友直,友谅,友多闻,益矣。友便辟,友善柔,友便侫,损矣
Khổng tử viết: Ích giả tam hữu, tổn giả tam hữu. Hữu trực, hữu lượng, hữu đa văn, ích hĩ.Hữu tiện tịch, hữu thiện nhu, hữu tiện vọng, tổn hĩ.
Bạn có ich gồm ba loại: bạn ngay thẳng, bạn thành thực, bạn có kiến thức sâu rộng.
Bạn có hại cũng ba loại: Bạn giả bộ uy nghi, bạn khéo chiều chuộng, bạn ưa siểm nịnh.
16.5
孔子曰：“益者三乐，损者三乐。乐节礼乐,乐道人之善,乐多贤友,益矣。
乐骄乐,乐佚游,乐晏乐,损矣”
Khổng tử viết: Ích giả tam lạc, tổn giả tam lạc. Lạc tiết lễ nhạc, lạc đạo nhân chi hỉ. Lạc đa hiền hữu, ích hĩ. Lạc kiêu nhạc, lạc dật du, lạc yến lạc, tổn hĩ.
Điều thích thú có ích gồm ba loại: Thích nghi thức lễ phép, thích nói điều hay của kẻ khác, thích có nhiều bạn hiền.
Sự thích thú có hại cũng gồm 3 thứ: Thích nhạc ủy mị, ru ngủ, nhố nhăng. Thích chơi bừa bãi phóng túng Thích yến tiệc say sưa quá độ.
16.6
孔子曰:侍於君子有三愆:言未及之而言谓之躁,言及之而不言谓之隐,未见颜色而言谓之瞽.
Khổng tử viết: Hầu ư quân tử hữu tam khiên: ngôn vị cập chi nhi ngôn vị chi táo, ngôn cập chi nhi bất ngôn vị chi ẩn, vị kiến nhan sắc nhi ngôn vị chi cổ.
Khổng tử nói “Ngồi hầu chuyện người quân tử có thể mắc 3 sai lầm này. Chưa đến lúc nói đã tranh nói, gọi là hấp tấp. Đến lúc nói lại không chịu nói là người giấu diếm. Không nhìn sắc mặt của người quân tử mà cứ thao thao bất tuyệt là kẻ mù quáng”.
16.7
孔子曰: 君子有三戒：少之时,血气未定，戒之在色；及其壮也，血气方刚，戒之在斗；及其老也，血气既衰，戒之在得
Khổng tử viết: Quân tử hữu tam giới: thiếu chi thì, huyết khí vị túc, giới chi tại sắc; cập kì tráng dã, huyết khí phương cương, giới chi tại đấu; cập kì lão dã, huyết khí kí suy, giới chi tại đắc.
Khổng tử nói: Quân tử có ba việc phòng ngừa. 1. Lúc nhỏ tuổi huyết khí chưa ổn định phải tránh ham nữ sắc. 2. Khi đã trưởng thành huyết khí đã thịnh vượng phải phòng ngừa tính ham tranh đấu 3. Khi về già huyết khí suy nhược, cần tránh tính tự đắc ham được hơn người khác
16.8
孔子曰: 君子有三畏：畏天命,畏大人,畏圣人之言。小人不知天命而不畏也,狎大人,侮圣人之言
Khổng tử viết: Quân tử hữu tam úy. Úy thiên mệnh. Úy đại nhân. Úy thánh nhân chi ngôn. Tiểu nhân bất tri thiên mệnh nhi bất úy dã, hiệp đại nhân, vũ thánh nhân chi ngôn.
Khổng tử nói:
Quân tử có ba điều sợ. Sợ mệnh trời. Sợ bậc đại nhân. Sợ lời nói của thánh nhân.
Tiểu nhân không biết thiên mệnh nên không sợ, coi nhờn đại nhân, khinh lời thánh nhân.
16.9
孔子曰：生而知之者,上也；学而知之者,次也；困而学之,又其次也；困而不学，民斯为下矣.
Khổng tử viết: Sinh nhi tri chi giả, thượng dã. Học nhi tri chi giả, thứ dã. Khốn nhi học chi, hựu kì thứ dã. Dân tư vi hạ hĩ .
Khổng tử nói:(Có ba loại người). Sinh ra đã biết đạo lí là người bậc trên cùng. Học rồi mới biết đạo lí là bậc thứ  nhì. Gặp khó khăn mới chịu đi học là bậc thấp hơn, người kém nhất.
16.10
孔子曰：君子有九思：视思明,听思聪，色思温,貌思恭,言思忠,事思敬,疑思问,忿思难,见得思义
Khổng tử viết: Quân tử hữu cửu tư: Thị tư minh, thính tư thông, sắc tư ôn, mạo tư cung, ngôn tư trung, sự tư kính, nghi tư vấn, phẫn tư nan,  kiến đắc tư nghĩa.
Khổng tử nói: Quân tử có 9 điều lo nghĩ  
1. Khi nhìn, phải xem cho kĩ .
2. Khi nghe, phải biết chắc đã nghe thông tỏ.
3. Khi chưa rõ việc gì, cần tìm người hỏi.
4. Sắc mặt khi đối đãi giao tiếp có ôn hòa không.
5. Thái độ giao tiếp với người đã cung kính chưa
6. Nói chuyện với người có trung thực không.
7. Làm việc với người đã nghiêm túc chưa.
8. Khi giận dữ phải nghĩ đến hậu hoạ, khó khăn về sau.
9. Khi thấy mối lợi, nghĩ xem có phạm vào điều bất nghĩa không
16.11
子曰：见善如不及,见不善如探汤。吾见其人矣,吾闻其语矣。隐居以求其志,行义以达其道。吾闻其语矣,未见其人也.
Tử viết: Kiến thiện như bất cập, kiến bất thiện như thám thang. Ngô kiến kỳ nhân hĩ. ngô văn kỳ ngữ hĩ. Ẩn cư dĩ cầu kỳ chí, hành nghĩa dĩ đạt kỳ đạo. Ngô văn kỳ ngữ hĩ, vị kiến kỳ nhân dã.
Khổng tử: Nhìn thấy người thiện như theo chẳng kịp, thấy kẻ bất thiện thì như rờ tay phải nước sôi. Ta đã nhìn thấy người như vậy, nghe người xưa nói như thế. Đi ở ẩn để giữ trọn cái chí của mình, làm việc nghĩa để đạt được cái đạo của mình. Ta đã nghe người xưa nói vậy nhưng chưa thấy người nào như vậy.
16.12
齐景公有马千驷，死之日，民无德而称焉。伯夷叔齐饿死於首阳之下，民到於今称之。其斯之谓与？
Tề Cảnh công hữu mã thiên tứ, tử chi nhật, dân vô đức nhi xứng yên. Bá Di, Thúc Tề ngạ tử ư Thủ Dương chi hạ, dân đáo ư kim xứng chi.Kỳ tư chi vị dự ?
Vua Tề Cảnh công có nghìn cỗ xe bốn ngựa. Ngày vua chết, dân chúng chẳng thấy ngài có đức hạnh gì để ca tụng. Bá Di, Thúc Tề chịu chết đói dưới chân núi Thủ Dương để lại đạo đức ngày nay dân chúng vẫn ca tụng. Những người ấy chẳng phải như vậy sao ?
16.13
陈亢问於伯鱼曰:“子亦有异闻乎?”. 对曰:“未也。尝独立,鲤趋而过庭。曰:‘学诗乎？’对曰:‘未也’。‘不学诗,无以言。’鲤退而学诗。 他日又独立, 鲤趋而过庭。曰:‘学礼乎？’.对曰：‘未也’。‘不学礼,无以立。’. 鲤退而学礼。闻斯二者”. 陈亢退而喜曰：“问一得三。闻诗,闻礼,又闻君 子之远其子也” .
Trần Cao vấn ư Bá Ngư viết: “Tử diệc hữu dị văn hồ? Đối viết: Vị dã. Thưởng độc lập, lý xu nhi quá đình. Viết: “Học thi hồ?”. Đối viết: Vị dã. Bất học thi, vô dĩ ngôn. Lý thoái nhi học thi. Tha viết hựu độc lập, lý xu nhi quá đình. Viết: “Học lễ hồ?”. Đối viết: “Vị dã. Bất học lễ, vô dĩ lập. Lý thoái nhi học lễ. Văn tư nhị giả. Trần Cao thoái nhi hỉ viết: “Vấn nhất đắc tam.Văn thi, văn lễ, hựu văn quân tử chi viễn kỳ tử dã”.Trần Cao hỏi Bá Ngư (con Khổng tử): Nghe thầy dạy có điều gì lạ không ? Bá Ngư trả lời: Chưa thấy. Một hôm cha tôi đứng một mình, tôi nhẹ nhàng đi qua sân. Cha tôi hỏi: Đã học Kinh Thi chưa ? Tôi đáp: con chưa học. Cha nói: Không học Kinh Thi biết gì mà nói chuyện. Sau tôi lui về học Kinh Thi. Lại hôm khác, cha tôi cũng đứng một mình tôi lễ phép đi qua, cha tôi lại hỏi “đã học kinh Lễ chưa ?”. Tôi thưa rằng chưa học. Cha tôi bảo: Không học kinh Lễ thì không có cách gì lập thân. Sau đó tôi học kinh Lễ… Đó, tôi chỉ nghe thấy hai việc này.
Trần Cao trở về vui mừng nói: Mình hỏi một việc mà biết được ba việc, đó là phải học Kinh Thi, kinh Lễ,  lại biết rằng bậc quân tử đối với con cái cũng không thân cận hơn hay dạy dỗ đặc biệt hơn.
16.14
邦君之妻,君称之曰夫人, 夫人自称曰小童；邦人称之曰君夫人, 称诸异邦曰寡小君; 异邦人称之亦曰君夫人。
Bang quân chi thê, quân xưng chi viết phu nhân, phu nhân tự xưng viết tiểu đồng; Bang nhân xưng chi viết quân phu nhân, xưng chư dị bang viết quả tiểu quân; dị bang nhân xưng chi diệc viết quân phu nhân.
Vợ vua chư hầu gọi là “phu nhân”, phu nhân tự xưng mình là “tiểu đồng”. Người dân gọi các bà là “quân phu nhân”. Vua xưng với vua nước bạn là “quả tiểu quân”, người nước khác vẫn gọi vợ vua là “quân phu nhân”.
(Chú thích: Phu còn có nghĩa phù (giúp đỡ), vợ là người giúp đỡ chồng (phu nhân).
Quả: ít đức, lời khiêm tốn, như xưng “quả nhân”, gọi phụ nữ góa chồng là “quả phụ” với ý nghĩa ấy. Khổng tử coi trọng thuyết chính danh nên nhắc nhở học trò xưng hô chuẩn mực).
Hết thiên 16
17.  阳货  Dương Hóa第十七篇thiên  1725 bài17.1
阳货欲见孔子,孔子不见,归孔子豚。孔子时其亡也,而往拜之,遇诸涂。谓孔子曰:“来！予与尔言”。曰:“怀其宝而迷其邦,可谓仁乎?”. 曰:“不可”。“好从事而亟失时,可谓知乎?”.曰:“不可,日月逝矣,岁不我与”。孔子曰:“诺,吾将仕矣。”
Dương Hóa dục kiến Khổng tử, Khổng tử bất kiến, qui Khổng tử đồn. Khổng tử thời kỳ vong dã, nhi vãng bái chi, ngộ chư đồ. Vị Khổng tử viết: “Lai ! Dư dự nhĩ ngôn”. Viết: Hoài kỳ bảo nhi mê kỳ bái, khả vị nhân hồ? Viết: Bất khả. Hảo tòng sự nhi cức thất thì, khả vị tri hồ? Viết: Bất khả. Nhật nguyệt thệ hĩ, tuế bất ngã dự. Khổng tử viết: Nặc ngô thương sĩ hĩ.
Dương Hóa muốn gặp Khổng tử nhưng ông tránh mặt. Dương Hoá để lại một con lợn luộc làm quà biếu. Khổng tử nhân dịp Dương Hóa đi vắng, đến nhà bái tạ. Không ngờ hai người gặp nhau giữa đường. Dương Hóa nói, lại đây ta có chuyện muốn nói với ông. Dương Hóa hỏi: “Có đạo đức nhưng mặc cho quốc gia mê muội, có thể gọi là người có nhân được không?”. Khổng tử đáp: Không thể. Dương Hóa lại hỏi: Thích làm quan nhưng lại luôn bỏ lỡ thời cơ, có thể gọi là người trí được không? Khổng tử đáp: Không thể.. Dương Hóa lại nói: Ngày tháng trôi qua không bao giờ trở lại, tuổi chẳng đợi chờ ta. Khổng tử nói: Được, ta ra làm quan vậy.
(Chú thích: Dương Hóa là gia thần của họ Quý giữ chức đại phu, muốn đưa Khổng tử ra làm quan. Khổng tử không muốn giúp Dương Hóa làm loạn trong tình thế nước Lỗ đang suy vi vô đạo…)17.2
子曰：性相近也, 习相远也。
Tử viết: Tính tương cận dã, tập tương viễn dã.Khổng tử nói: Khi mới sinh ra, tính nết người ta gần giống nhau, về sau tập quán khác nhau nên tính tình sẽ khác xa nhau.
(Chú thich:Vấn đề bản tính con người có nhiều quan điểm khác nhau: Lão tử cho rằng bản tính người có thiện có ác, cùng tồn tại tương tác lẫn nhau. Tuân tử cho rằng bản chất con người là ác, phải có sự giáo dục thì mới cải được cái ác thành thiện. Hàn Phi tử cực đoan nhất, cho là bản tính con người là rất ác, chỉ có hình phạt mới ngăn ngừa được phần nào… Khổng tử cho rằng bản tính con người vốn không khác nhau mấy, chỉ vì tập phải những thói quen khác nhau (hoàn cảnh khác nhau) và được giáo dục khác nhau nên khác xa nhau. Sách Tam tự kinh do Vương Ứng Lân (1223-1296) thời nhà Tống biên soạn có câu “Nhân chi sơ/ tính bản thiện/ Tính tương cận ; tập tương viễn” đã đi theo quan điểm Khổng tử)
17·3
子曰：唯上知与下愚不移。
Tử viết: Duy thượng trí dữ hạ  ngu bất di.
Khổng tử nói:  Chỉ có bậc thượng trí (trí tuệ cao nhất) và bậc hạ ngu (ngu hết cỡ) là không thể thay đổi được.
(Lời bàn: vậy là hầu hết mọi người đều có thể thay đổi, bởi có mấy ai thuộc hai bậc nói trên !. Khổng tử thật lạc quan, có niềm tin vào sự tiến bộ của con người).
17.4
子之武城, 闻弦歌之声。夫子莞尔而笑,曰：“割鸡焉用牛刀？”. 子游对曰：“昔者偃也闻诸夫子曰:‘君子学道则爱人,小人学道则易使也’” 。 子曰：“二三子！偃之言是也。前言戏之耳” 。
Tử chi Vũ Thành, văn huyền ca chi thanh. Phu tử hoàn nhĩ nhi tiếu, viết: “Cát kê yên dụng ngưu đao ?”. Tử Du đối viết: Tích giả yển dã văn chư phu tử viết: “Quân tử học đạo tắc ái nhân, tiểu nhân học đạo tắc dịch sử dã”. Tử viết: Nhị tam tử !Yển chi ngôn thị dã. Tiền ngôn hí chi nhĩ.
Khổng tử đến ấp Vũ Thành, nghe tiếng đàn tiếng hát. Khổng tử mỉm cười nói: Giết gà sao phải dùng dao mổ trâu? Tử Du thưa rằng: “Trước con nghe thầy giảng rằng quân tử học đạo sẽ yêu người, tiểu nhân học đạo dễ sai khiến”. Khổng tử liền nói: Này các ngươi, trò Yển (Tử Lộ) nói phải đấy. Ta chỉ nói đùa đó thôi.
(Lời bàn: Tử Lộ cai trị ở ấp Vũ Thành, cho dân học nhạc tức là học đạo. Ý Khổng tử nói dân đen cần chi dùng nhạc lễ để giáo hóa)
17·5
公山弗扰以费畔,召,子欲往。子路不悦,曰：“末之也已，何必公山氏之之也”。
子曰:“夫召我者，而岂徒哉？如有用我者，吾其为东周乎？”Công Sơn Phất Nhiễu dĩ Phí bạn, triệu, tử dục vãng. Tử Lộ bất duyệt, viết:  Mạt chi dã dĩ, hà tất Công Sơn thị chi chi dã”. Tử viết: Phu triệu ngã giả, nhi khải đồ tai ? Như hữu dụng ngã giả, ngô kỳ vi Đông Chu hồ ?
Công Sơn Phất Nhiễu giữ đất Phí gây chính biến, mời Khổng tử đến giúp. Khổng tử muốn đi. Tử Lộ không vui nói “Không có chỗ đi thì thôi, sao phải đến chỗ Công Sơn Phất Nhiễu ?”. Khổng tử trả lời: “Người gọi ta đâu phải để ta ngồi không. Nếu dùng ta thì ta sẽ làm cho đạo nhà Chu ở phương Đông phục hưng được”.
(Chú thích: Công Sơn Phất Nhiễu định nổi loạn ở đất Phí, lúc đầu Khổng tử sốt sắng định đi để thuyết phục họ theo lễ nhà Chu…Sau xét kỹ thấy Công Sơn nhiều lỗi lầm khó cải hoá nên không đi nữa… Khổng tử cũng biết nghe lời can ngăn của học trò vậy)
17.6
子张问仁於孔子。孔子曰:“能行五者於天下为仁矣”。请问之。曰:“恭,宽,信,敏,惠。恭则不侮,宽则得众,信则人任焉,敏则有功，惠则足以使人” 。
Tử Trương vấn nhân ư Khổng tử. Khổng tử viết: Năng hành ngũ giả ư thiên hạ vi nhân hĩ. Vị vấn chi.Viết: “Cung, khoan, tín, mẫn, huệ. Cung tắc bất vũ, khoan tắc đắc chúng, tín tắc nhân nhậm yên, mẫn tắc hữu công, huệ tắc túc dĩ sử nhân.
Tử Trương hỏi về đạo nhân. Khổng tử nói: Làm được 5 điều mới gọi là người nhân.
Tử Trương xin giải thích. Khổng tử nói: Cung, khoan, tín, mẫn, huệ. Cung kính thì không bị khinh nhờn, khoan dung thì được lòng người, tín thực thì được tin cậy, mẫn cán thì có công, ban ân huệ thì dễ sử dụng người.17·7
佛肸召,子欲往。子路曰：昔者由也闻诸夫子曰：‘亲於其身为不善者,君子不入也。’佛肸以中牟畔,子之往也,如之何？”. 子曰：“然，有是言 也。不曰坚乎,磨而不磷；不曰白乎,涅而不缁。吾岂匏瓜也哉？焉能系而不食？”
Phật Hật triệu, Tử dục vãng. Tử Lộ viết: Tích giả do dã văn chư phu tử viết: “Thân ư kỳ thân vi bất thiện giả, quân tử bất nhập dã. Phật Hật dĩ Trung Mâu bạn, Tử chi vãng dã, như chi hà ?. Tử viết: “Nhiên, hữu thị ngôn dã. Bất viết kiên hồ, ma nhi bất lân; Bất viết bạch hồ, niết nhi bất truy. Ngô khải bào qua dã tai ? yên năng hệ nhi bất thực ?
Phật Hật mời thầy, Khổng tử muốn đi. Tử Lộ nói: Ngày trước con nghe thầy giảng người quân tử không đến chỗ kẻ tự làm điều xấu. Nay Phật Hật làm loạn chiếm cứ Trung Mâu, thầy lại muốn đi, sao như vậy? Khổng tử nói: “Đúng ta đã nói vậy. Nhưng một vật cứng không thể mài mòn được, một vật trắng không thể nhuộm đen được. Lẽ nào ta chỉ như cái quả bầu khô treo lên, mà không để người ta ăn được sao ?
(Lời bàn: Khổng tử nghĩ  là có thể cải hóa Phật Hật nên muốn đi giúp… Nhưng sau biết rằng Phật Hật không thể thay đổi nên lại không đi)
17· 8
子曰：“由也,女闻六言六蔽矣乎？”。 对曰：“未也”。“居，吾语女。好仁不好学，其蔽也愚；好知不好学, 其蔽也荡；好信不好学,其蔽也贼；好直不好学,其蔽也绞；好勇不好学,其蔽也乱；好刚不好学,其蔽也狂” 。
Tử viết:  Do dã, nhữ văn lục ngôn lục tế hĩ hồ ?. Đối viết: Vị dã. “Cư, ngô ngữ nhữ. Hiếu nhân bất hiếu học, kỳ tế dã ngu; Hiếu tri bất hiếu học, kỳ tế dã đãng; Hiếu tín bất hiếu học, kỳ tế dã tặc; Hiếu trực bất hiếu học, kỳ tế dã giảo; Hiếu dũng bất hiếu học. Kỳ tế dã loạn; Hiếu cương bất hiếu học, kỳ tế dã cuồng.
Khổng tử nói: Này trò Do, ngươi đã được nghe về 6 đức tốt bị che lấp chưa? Tử Lộ đáp: Dạ chưa. Khổng tử bảo: Ngồi xuống, ta nói cho nghe. Ham đức nhân mà không học, gặp cái xấu che lấp là ngu muội. Thích trí tuệ mà không học, gặp cái xấu là phóng đãng. Trọng chữ tín mà không học, gặp tệ xấu là tổn hại. Ưa tính ngay thẳng mà không học, gặp cái xấu che khuất là nóng nảy. Ham đức dũng mà không học hỏi, gặp thói xấu là phản loạn. Tính cương quyết mà thiếu học hỏi, gặp cái xấu là thành cuồng bạo.
17·9
子曰:“小子何莫学夫诗。诗,可以兴，可以观，可以群，可以怨。迩之事父，远之事君；多识於鸟兽草木之名” 。
Tử viết: Tiểu tử hà mạc học phu thi. Thi, khả dĩ hưng, khả dĩ quan, khả dĩ quần, khả dĩ oán. Nhĩ chi sự phụ, viễn chi sự quân; Đa chí ư điểu thú thảo mộc chi danh.
Khổng tử nói: Sao các trò không học Kinh Thi ? Học Thi có thể hưng khởi tâm trí (trí tưởng tượng), có khả năng quan sát, hòa hợp quần tụ với người khác, hiểu đúng về oán hận. Gần thì biết đạo thờ cha mẹ, xa hơn thì biết thờ vua; Lại còn biết tên nhiều loài chim thú cỏ cây nữa.
(Chú thích: gọi tắt quan điểm về thơ của Khổng tử là “Hưng, quan, quần, oán”)
17·10
子谓伯鱼曰:“女为《周南》,《召南》矣乎？人而不为《周南》,《召南》,其犹正墙面而立也与？”
Tử vị Bá Ngư viết: Nhữ vi “Chu Nam”, “Triệu Nam” hĩ hồ? Nhân nhi bất vi “Chu Nam”
“Triệu Nam” kỳ do chính tường diện nhi ; lập dã dự ?
Khổng tử nói với con là Bá Ngư: Con đã học hai bài Chu Nam và Triệu Nam chưa? Người nào không đọc hai bài ấy thì như đứng úp mặt vào vách tường vậy.
(Chú thích: Đó là hai nhóm bài ca dao trong Kinh Thi, sưu tầm ở đất Chu Nam và Triệu Nam, nói về đạo lý tu thân và tề gia)17·11
子曰：礼云礼云，玉帛云乎哉？乐云乐云，钟鼓云乎哉？
Tử viết: Lễ vân lễ vân, ngọc bạch vân hồ tai ? Nhạc vân nhạc vân, chung cổ vân hồ tai?
Khổng tử nói: Lễ có nghĩa phong phú (vân vân), phải chăng chỉ là tơ lụa ngọc quí ! Nhạc cần sự hòa hợp chứ phải đâu chỉ là chuông với trống !
(Lời bàn: Nói đến lễ, hãy chú ‎ ý tinh thần, không nên trọng vật chất. Nhạc không chỉ là nhạc cụ mà là sự hài hòa)
17·12
子曰：色厉而内荏，譬诸小人，其犹穿窬之盗也与？
Tử viêt: Sắc lệ nhi nội nhẫm, thí chư tiểu nhân, kỳ do xuyên du chi đạo dã dư ?
Khổng tử nói: Kẻ bề ngoài uy nghi mà bên trong yếu ớt thì cũng như tiểu nhân thôi, cũng như kẻ đào tường khoét vách ăn trộm vậy.
17·13
子曰：“乡愿”, 德之贼也。
Tử viết: “Hương nguyện”, đức chi tặc dã.
Khổng tử nói: Loại người giả bộ thật thà chất phác, kì thực là kẻ hại đạo.
17·14
子曰：道听而涂说，德之弃也。
Tử viết: Đạo thính nhi đồ thuyết, đức chi khí dã.
Khổng tử nói: Cái lối nghe chuyện ngoài đường rồi nói chuyện giữa đường, ấy là bỏ mất cái đức vậy.
(Lời bàn: Khổng tử nhắc nhở không nên tin những lời xuyên tạc, vu vơ. Nghe rồi chớ bàn cãi, người ta nghe thấy lại còn chê cười cho)17·15
子曰：“鄙夫可与事君也与哉？其未得之也,患得之。既得之，患失之。苟患失之，无所不至矣” 。
Tử viết: Bỉ phu khả dự sự quân dã dự tai? Kỳ vị đắc chi dã, hoạn đắc chi. Ký đắc chi, hoạn thất chi. Cẩu hoạn thất chi, vô sở bất chí hĩ.
Khổng tử nói: Kẻ thô bỉ lại có thể cùng ta thờ vua được ư? Khi chưa có địa vị thì cố chạy chọt, khi được rồi thì chỉ sợ mất chức vị. Lo sợ mất chức nên chẳng có việc gì xấu mà kẻ ấy không dám làm.17·16
子曰：“古者民有三疾,今也或是之亡也。古之狂也肆,今之狂也荡；古之矜也廉，今之矜也忿戾；古之愚也直，今之愚也诈而已矣” 。
Tử viết: Cổ giả dân hữu tam tật, kim dã hoặc thị chi vong dã. Cổ chi cuồng dã tứ, kim chi cuồng dã đãng; Cổ chi căng dã liêm, kim chi căng dã phẫn lệ; Cổ chi ngu dã trực, kim chi ngu dã tác nhi dĩ hĩ.
Khổng tử nói: Người xưa có ba tật xấu, có lẽ đời nay không còn nữa…
Kẻ cuồng vọng xưa còn ở mức thấp, nay thì cuồng vọng vô hạn độ.
Kẻ kiêu căng xưa còn liêm chính, nay thì còn vô lễ liều lĩnh.
Người ngu dốt xưa còn có ngay thẳng, ngu thời nay đến mức biết gian trá lừa đảo nữa.
17·17
子曰：恶紫之夺朱也，恶郑声之乱雅乐也，恶利口之覆邦家者。
Tử viết: Ố tử chi ký chu dã, ố Trịnh thanh chi loạn Nhã dã, ố lợi  khẩu chi phúc bang gia giả.
Khổng tử nói: Ta ghét sắc tía cướp mất sắc đỏ, nhạc nước Trịnh lấn át nhạc Nhã, ghét kẻ bẻm mép làm bại hoại nước nhà.
(Chú thích: Sắc đỏ là chính thống, sắc tía/ tím là pha tạp, bất chính…Âm nhạc nước Trịnh hồi Xuân thu là thứ nhạc hạ lưu, dâm loạn… Theo ý Khổng tử, nghe ca khúc của một nước có thể thấy được xã hội ấy tốt hay xấu).
17·18
子曰:“予欲无言”。子贡曰：“子如不言，则小子何述焉？”。子曰：“天何言哉？四时行焉，百物生焉，天何言哉？”
Tử viết: Dư dục vô ngôn. Tử Cống viết: Tử như bất ngôn, tắc tiểu tử hà thuật yên? Tử viết:  Thiên hà ngôn tai? Tứ thì hành yên, bách vật sinh yên, thiên hà ngôn tai?
Khổng tử nói: “Ta chẳng muốn nói gì nữa”.
Tử Cống thưa: “Thầy không nói nữa thì chúng con biết đi truyền bá gì nữa”.
Khổng tử bảo: “Trời có nói gì đâu ! Bốn mùa vẫn vận hành trôi chảy, muôn vật sinh trưởng, trời có nói gì đâu !”.
(Lời bàn: Khổng tử muốn nói rằng cứ chịu khó quan sát thế giới mà hiểu được qui luật, mặt khác nhìn vào những tấm gương sống mà noi theo)
17·19
孺悲欲见孔子，孔子辞以疾。将命者出户,取瑟而歌，使之闻之。
Nhũ Bi dục kiến Khổng tử, Khổng tử từ dĩ tật. Thương mệnh giả xuất hộ, thủ săt nhi ca, sử chi văn chi.
Nhũ Bi muốn gặp Khổng tử, thầy cáo bệnh không tiếp. Khi người truyền lệnh bước ra khỏi phòng, Khổng tử liền gảy đàn sắt, có ‎ý‎ cho Nhũ Bi nghe thấy.
(Chú thích: Nhũ Bi trước là học trò thầy Khổng, sau có lẽ trở thành kẻ xấu nên thầy không muốn tiếp. Nhưng thầy cố ý cho y biết thầy không bệnh, mà dạy y một bài học không lời, rằng thầy chê trách Nhũ Bì và không muốn dạy nữa).
17·20
宰我问: “三年之丧,期已久矣。君子三年不为礼,礼必坏; 三年不为乐,乐必崩。旧谷既没,新谷既升,钻燧改火,期可已矣”。子曰：“食夫稻, 衣夫锦, 於女安乎？”.曰：“安”。 “女安则为之。夫君子之居丧，食旨不甘，闻乐不乐，居处不安，故不为也。今女安，则为之!” 。宰我出,子 曰：“予之不仁也！子生三年, 然后免夫父母之怀，夫三年之丧,天下之通丧也。予也有三年之爱夫其父母乎？”
Tể Ngã  vấn: “Tam niên chi tang, kỳ dĩ cữu hĩ. Quân tử tam niên bất vi lễ, lễ tất phôi; Tam niên bất vi nhạc, nhạc tất băng. Cựu cốc ký một, tân cốc ký thăng, toàn toại cải hỏa, kỳ khả dĩ hĩ”.
Tử viết: Thực phu đạo, y phu cẩm, ư nhữ an hồ? Tể Ngã viết “An”.
Tử viết: Nhữ an tắc vi chi. Phu quân tử chi cư tang, thực chỉ bất cam, văn nhạc bất lạc, cư xứ bất an, cố bất vi dã. Kim nhữ an, tắc vi chi”.
Tể Ngã xuất, Tử viết: “Dữ chi bất nhân dã ! Tử sinh tam niên, nhiên hậu miễn ư phụ mẫu chi hoài, phu tam niên chi tang, thiên hạ chi thông tang dã. Dữ dã hữu tam niên chi ái ư kỳ phụ mẫu hồ ?
Tể Ngã hỏi: Để tang ba năm, như thế quá lâu ! Ba năm quân tử không ôn tập việc lễ, lễ sẽ phôi pha. Ba năm không luyện nhạc, nhạc quên hết. Lúa cũ ăn hết, lúa mới đã chín (một năm) những thứ cây để đánh lửa cũng dùng hết rồi.
Khổng tử hỏi: Ăn gạo thơm, mặc áo gấm (trong lúc để tang) ngươi có an tâm không ?  Tể Ngã đáp: An tâm.
Khổng tử bảo: Ngươi an tâm thì cứ làm vậy đi. Quân tử để tang ăn không biết ngon, nghe nhạc mà không vui, ở đâu cũng thấy bất an, lí do để tang (ba năm) là vậy. Nay ngươi thấy an tâm thì cứ làm đi.
Tể Ngã về rồi, Khổng tử nói: Ta cho rằng Tể Ngã là kẻ bất nhân. Anh ta sinh ra ba năm mới có thể rời khỏi cánh tay ẵm bồng của cha mẹ, thiên hạ đều để tang ba năm. Chẳng lẽ Tể Ngã không được cha mẹ ẵm bồng ba năm sao ?
17·21
子曰：饱食终日，无所用心，难矣哉！不有博奕者乎？为之, 犹贤乎已。
Tử viết: Bão thực chung nhật, vô sở dụng tâm, nan hĩ tai ! Bất hữu bác dịch giả hồ ? Vi chi, do hiền hồ dĩ.
Khổng tử nói: Người nào suốt ngày chỉ biết ăn no ở không, chẳng bận tâm việc gì, thật khó làm nên. Sao chẳng biết chơi cờ bạc ? Thà làm việc ấy còn hơn ngồi không.(Lời bàn: Có lẽ Khổng tử không nên xúi người đánh bạc, chỉ nên chơi cờ giải trí thôi. Hay là thời cổ đại, đánh bạc chưa tai hại như bây giờ ?)
17·22
子路曰:“君子尚勇乎？”.子曰:“君子义以为上。君子有勇而无义为乱,小人有勇而无义为盗。”
Tử Lộ viết: Quân tử thượng dũng hồ? Tử viết: Quân tử nghĩa vi thượng. Quân tử hữu dũng nhi vô nghĩa vi loạn, tiểu nhân hữu dũng nhi vô nghĩa vi đạo.
Tử Lộ nói: Quân tử có chuộng “dũng” không?
Khổng tử đáp: Quân tử xem nghĩa là trên hết.  Quân tử có dũng mà bất nghĩa thì làm loạn, tiểu nhân có dũng mà bất nghĩa thì làm trộm cướp.
17·23
子贡曰：“君子亦有恶乎？”。子曰：“有恶。恶称人之恶者，恶居下流而讪上者, 恶勇而无礼者，恶果敢而窒者”。曰：“赐也亦有恶乎？”。“恶徼以为知者,恶不孙以为勇者，恶讦以为直者” 。
Tử Cống viết: Quân tử diệc hữu ố hồ ? Tử viết: Hữu ố. Ố xứng nhân chi ố giả, ố cư hạ lưu nhi san thượng giả, ố dũng nhi vô lễ giả, ố quả cảm nhi trất giả. Viết: Tứ dã diệc hữu ố hồ ? Ố kiếu dĩ vi tri giả, ố bất tôn dĩ vi dũng giả, ố kiết dĩ vi trực giả.
Tử Cống hỏi: Người quân tử có ghét ai không? Khổng tử nói: Có ghét. Ghét kẻ đi nói xấu người khác, ghét cấp dười gièm pha cấp trên, ghét người dũng mà không giữ lễ, ghét người quả quyết mà không thông hiểu lý lẽ. Ngươi nói xem có ghét ai không?
Tử Cống đáp: Con ghét kẻ hay rình mò người khác mà tự nhận người trí, ghét kẻ thiếu khiêm tốn mà nhận mình là dũng, ghét người bới móc chuyện riêng tư người khác mà tự nhận mình ngay thẳng.
(Lời bàn:  Tử Cống ghét ba loại người nhưng e rằng bậc quân tử không được ghét người nên mới hỏi thầy).
17·24
子曰: 唯女子与小人为难养也，近之则不孙，远之则怨。
Tử viết: Duy nữ tử dữ tiểu nhân vi nan dưỡng dã, cận chi tắc bất tôn, viễn chi tắc oán.
Khổng tử nói: Chỉ có phụ nữ và tiểu nhân là khó dạy nhất, gần gũi thì họ thiếu tôn kính, cách xa thì họ oán giận.
(Lời bàn: Quan điểm này thực khó được phụ nữ chấp nhận. Chả trách người ta bảo cụ Khổng phong kiến coi rẻ phụ nữ. Nhưng đó chỉ là trải nghiệm riêng của Khổng tử)17·25
子曰：年四十而见恶焉，其终也已。
Tử viết: Niên tứ thập nhi kiến ố yên, kỳ chung dã dĩ.
Khổng tử nói: Kẻ bốn chục tuổi còn làm điều ác thì không thể tốt được nữa.
Hết thiên 17
18.  微子 Vi Tử第十八篇 thiên 18
11 bài
18.1
微子去之，箕子为之奴，比干谏而死。孔子曰:“殷有三仁焉” 。
Vi Tử khứ chi, Cơ Tử vi chi nô, Tỷ Can gián nhi tử. Khổng tử viết: Ân hữu tam nhân yênVi Tử từ quan ra đi, Cơ Tử bị giáng làm nô bộc, Tỷ Can vì can ngăn vua mà bị xử tội chết. Khổng tử nói: Nhà Ân chỉ có ba người ấy là người nhân.
(Chú thích: Cuối triều Ân, vua Trụ tàn bạo ăn chơi trác táng lại tàn hại các trung thần như Vi Tử, Tỷ Can, Cơ Tử…)
18.2
柳下惠为士师，三黜。人曰：“子未可以去乎？”.曰：“直道而事人，焉往而不三黜？枉道而事人，何必去父母之邦？”
Liễu Hạ Huệ vi sĩ sư, tam truất. Nhân viết: Tử vị khả dĩ khứ hồ ? Viết: Trực đạo nhi sự nhân, yên vãng nhi bất tam truất ? Uổng đạo nhi sự nhân, hà tất khứ phụ mẫu chi bang.
Liễu Hạ Huệ làm quan, chức sĩ sư, ba lần bị giáng chức. Có người nói: Sao ông chưa bỏ đi ? Liễu Hạ Huệ đáp: Tôi đem đạo chính trực đi phục vụ người thì ở đâu mà chẳng bị cách chức ba lần như trước đây? Làm vậy là uổng phí đạo phục vụ người, lại còn xa rời đất nước cha mẹ tôi đang ở.
(Chú thich: Liễu Hạ Huệ quan nước Lỗ thời Xuân thu, bị vua bạc đãi nhưng vẫn kiên trì làm việc vì ông tin rằng mình phục vụ nhân dân chứ không phục vụ nhà vua…)
18.3
齐景公待孔子曰:“若季氏,则吾不能；以季,孟之间待之”。
曰:“吾老矣,不能用也”  孔子行。
Tề Cảnh Công đãi Khổng tử viết: Nhược Quý thị, tắc ngô bất năng; Dĩ Quý, Mạnh chi gian đãi chi. Viết: Ngô lão hĩ, bất năng dụng dã.  Khổng tử hành
Vua Tề Cảnh Công tiếp đãi Khổng tử, nói: Đãi như (vua Lỗ) đãi họ Quý (đại phu), ta không làm được; Chỉ đãi như họ Quý tiếp họ Mạnh (quan sĩ) thì ta làm được. Lại nói tiếp: Ta già rồi, không thể dùng ông được nữa. Nghe vậy, Khổng tử liền dời khỏi nước Tề.
18.4
齐人归女乐，季桓子受之，三日不朝。孔子行。
Tề nhân qui nữ lạc, Quý Hoàn tử thụ chi, tam nhật bất triều. Khổng tử hành.
Nước Tề đưa tặng mỹ nữ làm vui, Quý Hoàn tử nhận quà, triều đình ba ngày liền không họp. Khổng tử liền dời bỏ nuớc Lỗ.
(Chú thích: Quý Hoàn tử là quan đại phu nước Lỗ, quyền lực chỉ dưới vua, có thói lộng quyền)
18.5
楚狂接舆歌而过孔子曰:“凤兮凤兮！何德之衰？往者不可谏,来者犹可追。已而已而！今之从政者殆而 !”。 孔子下,欲与之言, 趋而辟之,不得与之言。Sở cuồng Tiếp Dư ca nhi quá Khổng tử viết: Phượng hề Phượng hề ! Hà đức chi suy ? Vãng giả bất khả gián, lai giả do khả truy. Dĩ nhi dĩ nhi ! Kim chi tòng chính giả đãi nhi!”. Khổng tử hạ, dục dự chi ngôn. Xu nhi tịch chi, bất đắc dự chi ngôn.
Cuồng sĩ nước Sở tên Tiếp Dư đi qua xe Khổng tử, hát rằng: “Phượng hoàng ơi, phượng hoàng ơi ! Vì sao đức nhân suy đến thế ? Việc đã qua không thể ngăn cản, việc sắp tới có thể còn kịp. Thôi đi, thôi đi ! Làm quan ngày nay nguy lắm đó”.
Khổng tử xuống xe, định nói thì anh kia bỏ đi, khiến ngài không thể tiếp chuyện.(Chú thích: Theo tín ngưỡng xưa, khi thấy phượng hoàng hay kỳ lân xuất hiện là báo điềm lành cho đất nước…Tiếp Dư có ý nhắn bảo Khổng tử không nên làm chính trị nữa)
18.6
长沮,桀溺耦而耕。孔子过之,使子路问津焉。
长沮曰：“夫执舆者为谁?”。子路曰：“为孔丘”。曰：“是鲁孔丘与？”.
曰：“是 也”。曰：“是知津矣。”. 问於桀溺。桀溺曰：“子为谁？”.
曰：“为仲由”。曰：“是孔丘之徒与？”. 对曰：“然”。曰：“滔滔者天下皆是也,而谁以易之 ？且而与其从辟人之士也,岂若从辟世之士哉？”耰而不辍。子路行以告。夫子怃然曰：“鸟兽不可与同群，吾非斯人之徒与而谁与？天 下有道，丘不与易也” 。
Tràng Thư, Kiệt Nịch ngẫu nhi canh. Khổng tử quá chi, sử Tử Lộ vấn tân yên.
Tràng Thư viết:  Phu chấp dư giả vi thùy ?Tử Lộ viết: Vi Khổng Khâu.
Viết: Thị  Lỗ Khổng Khâu dữ ? Viết: Thị dã ?
Viết: Thị tri tân hĩ. Vấn ư Kiệt Nịch. Kiệt Nịch viết: Tử vi thùy ?
Viết: Vi Trọng Do. Viết: Thị Khổng Khâu chi đồ dữ ?
Đối viết: Nhiên. Viết: Thao thao giả thiên hạ giai thị dã, nhi thùy dĩ dịch chi ? Thả nhi dự kỳ tòng tịch nhân chi sĩ dã, khải nhược tòng tịch thế chi sĩ tai ? Ưu nhi bất chuyết. Tử Lộ hành dĩ cáo. Phu tử vũ nhiên viết: Mã thú bất khả dự đồng quần. Ngô phi tư nhân chi đồ dữ nhi thùy dự. Thiên hạ hữu đạo, Khâu bất dự dịch dã.Tràng Thư và Kiệt Nịch đang làm ruộng cùng nhau, Khổng tử đi qua đó, bảo Tử Lộ tới hỏi thăm đường đến bến đò. Tràng Thư hỏi Tử Lộ: “Người cầm cương ngựa  kia là ai?”. Tử Lộ đáp: “Là thầy Khổng Khâu”. Tràng Thư hỏi lại: Có phải Khổng Khâu nước Lỗ không ? Tử Lộ nói phải. Tràng Thư hỏi tiếp: Thế thì Khổng Khâu đã biết bến đò rồi… Tử Lộ hỏi Kiệt Nịch. Kiệt Nịch hỏi: Ngươi là ai ? Tử Lộ trả lời: Tôi  là Trọng Do. Kiệt Nịch hỏi lại: Có phải là học trò của Khổng Khâu nước Lỗ không ? Trả lời : Phải. Kiệt Nịch nói: Thiên hạ loạn lạc như nước chảy cuồn cuộn rồi, Khổng Tử sẽ cùng ai thay đổi được đây? Ngươi đi theo kẻ sĩ chỉ lo tránh kẻ vô đạo, không thể bằng chúng ta là kẻ sĩ tránh đời? Nói rồi Kiệt Nịch vẫn tiếp tục làm ruộng. Tử Lộ đành phải quay về xe thưa lại với Khổng tử.
Khổng tử nghe rồi ngậm ngùi thở dài nói: Loài chim và loài thú không thể cùng họp bầy. Nếu không sống chung với người đời thì ta biết sống với ai ? Nếu thiên hạ có đạo, Khổng Khâu này không cần phải thay đổi nữa.
(Chú thích: Tràng Thư và Kiệt Nịch là bậc hiền sĩ bỏ đi ở ẩn. Khổng tử không đồng ý với họ, nói mình là con người thì phải giúp người cùng loài).
18.7
子路从而后，遇丈人，以杖荷蓧。子路问曰：“子见夫子乎？”.丈人曰：“四体不勤，五谷不分，孰为夫子？”. 植其杖而芸。子路拱而立。止子路宿, 杀鸡为黍而食之。见其二子焉。明日，子路行以告。子曰：“隐者也” 。使子路反见之。至，则行矣。子路曰：“不仕无义。长幼之节，不可废也；君 臣之义，如之何其废之？欲洁其身,而乱大伦。君子之仕也，行其义也。道之不行，已知之矣。”
Tử Lộ tòng nhi hậu, ngộ trượng nhân, dĩ trượng hà điệu. Tử Lộ vấn viết: Tử kiến phu tử hồ ? Trượng nhân viết: Tứ thể bất cần, ngũ cốc bất phân, thục vi phu tử? Thực kỳ trượng nhi vân. Tử Lộ củng nhi lập. Chỉ Tử Lộ túc, sát kê vi thử nhi thực chi. Kiến kỳ nhị tử yên. Minh nhật, Tử Lộ hành dĩ cáo. Tử viết: “Ẩn giả dã”.Sử Tử Lộ phản kiến chi. Chí, tắc hành hĩ. Tử Lộ viết: Bất sĩ vô nghĩa. Trưởng ấu chi tiết, bất khả phế dã; Quân thần chi nghĩa, như chi hà kỳ phế chi ? Dục khiết kỳ thân, nhi loạn đại luân. Quân tử chi sĩ dã; Hành kỳ nghĩa dã. Đạo chi bất hành, dĩ tri chi hĩ.
Tử Lộ đi theo thầy, lạc lại sau, gặp một lão trượng cầm cây gậy quảy cái cuốc. Tử Lộ hỏi: Cụ có thấy thầy tôi không? Lão trượng đáp: Tay chân chả siêng năng, không phân biệt được năm giống lương thực, biết ai là phu tử thầy ngươi?! Nói xong cắm cây gậy xuống đất, bắt đầu làm cỏ. Tử Lộ cung kính đứng chờ bên cạnh. Sau đó lão trượng mời Tử Lộ nghỉ lại đêm ấy, mổ gà làm cơm đãi khách, lại cho hai con ra chào Tử Lộ. Ngày hôm sau, đuổi kịp Khổng tử, Tử Lộ thuật lại chuyện. Khổng tử nghe xong bảo: Đây là một ẩn sĩ, rồi bảo Tử Lộ quay lại thăm một lần nữa.
Đến nơi thì cụ già đi vắng rồi. Tử Lộ nói nhắn (với người nhà): “Không làm quan là không hợp đạo nghĩa. Lễ tiết của người lớn với trẻ nhỏ đã không thể vứt bỏ thì đạo nghĩa vua tôi sao lại có thế bỏ đi ? Chỉ muốn giữ thân mình trong sạch, như vậy là làm loạn đại luân. Quân tử làm quan để thực hiện nghĩa vua tôi. Còn việc hành Đạo không thể thực hiện thì đã biết trước rồi”.
(Lời bàn: Cụ già có ý trách thầy trò Khổng tử đã không thực hành đạo được thì sao chẳng ở nhà làm ruộng. Tử Lộ nêu ra cái chí quân tử, coi nghĩa vua tôi là đại luân (luân lý lớn nhất) làm trọng, cũng như trong gia đình, nghiã cha con không thể bỏ, phải ra cống hiến cho đất nước).
18.8
逸民：伯夷,叔齐,虞仲,夷逸,朱张,柳下惠,少连。子曰：“不降其志,不辱其身,伯夷、叔齐与？”. 谓柳下惠,少连,“降志辱身矣,言中伦, 行中虑,其斯而已矣”,谓虞仲,夷逸，“隐居放言,身中清,废中权”。 “我则异於是，无可无不可”。
Dật dân: Bá Di, Thúc Tề, Ngu Trọng, Di Dật, Chu Trương, Liễu Hạ Huệ, Thiếu Liên. Tử viết: Bất hàng kỳ chí, bất nhục kỳ thân, Bá Di, Thúc Tề dự ? Vị Liễu Hạ Huệ, Thiếu Liên hàng chí nhục thân hĩ, ngôn trung luân, hành trung lự, kỳ tư nhi dĩ hĩ. Vị Ngu Trọng, Di Dật, hàng cư phóng ngôn, thân trung thanh, phế trung quyền. Ngã tắc dị ư thị, vô khả vô bất khả.
Những người đi ở ẩn có: Bá Di, Thúc Tề, Ngu Trọng, Di Dật, Chu Trương, Liễu Hạ Huệ, Thiếu Liên.
Khổng tử nói: “Không chịu hàng phục, không chịu thân nhục có Bá Di, Thuc Tề. Nói về Liễu Hạ Huệ, Thiếu Liên: dù phải chịu hàng, chịu nhục thân nhưng lời nói của hai vị hợp luân lý, hành động có cân nhắc, hai ông chỉ có thế mà thôi. Nói về Ngu Trọng, Di Dật, ẩn cư tránh đời nói năng phóng túng, giữ được danh trong sạch, hợp lẽ quyền biến. Ta khác mấy người này, không cái gì có thể, chẳng cái gì mà không thể”.
18.9
大师挚适齐，亚饭干适楚,三饭缭适蔡,四饭缺适秦,鼓方叔入於河,播鼗武入於汉，少师阳,击磬襄入於海。
Đại sư Chí đích Tề, á phạn Can đích Sở, tam phạn Liễu đích Thái, tứ phạn Khuyết đích Tần, cổ Phương Thúc nhập ư Hà, bá đào Vũ nhập ư Hán, thiếu sư Dương, kích khánh Tương nhập ư hải.
Quan thái sư tên Chí chạy sang nước Tề, quan á phạn tên Can chạy sang nước Sở, quan tam phạm tên Liễu bỏ sang nước Thái,. Quan tứ phạn tên Khuyết chạy qua nước Tần. Người đánh trống tên Phương Thúc chạy về vùng sông Hoàng Hà, người đánh trống con tên Vũ lánh đến vùng sông Hán. Thiếu sư tên Dương, người gõ khánh tên Tương chạy về miền biển.
(Chú thích: Thời kỳ này nước Lỗ suy bại, nhân tài bỏ nước ra đi)18.10
周公谓鲁公曰：君子不施其亲，不使大臣怨乎不以。故旧无大故，则不弃也。无求备於一人。
Chu Công vị Lỗ Công viết: Quân tử bất thí kỳ thân, bất sử đại thần oán hồ bất dĩ. Cố cựu vô đại cố, tắc bất khí dã. Vô cầu bị ư nhất nhân.
Chu Công nói với Lỗ Công: Quân tử không nên bỏ quên người thân, không nên làm đại thần oán hận vì không được trọng dụng. Lão thần nếu không có lỗi lớn thì không nên ruồng bỏ họ. Không nên yêu cầu mỗi con người phải hoàn hảo.
18.11
周有八士：伯达、伯适、仲突、仲忽、叔夜、叔夏、季随、季娃。
Chu hữu bát sĩ: Bá Đạt, Bá Quát, Trọng Đột, Trọng Hốt, Thúc Dạ, Thúc Hạ, Quý Tùy, Quý Oa.
Nhà Chu có tám hiền sĩ: Bá Đạt, Bá Quát, Trọng Đột, Trọng Hốt, Thúc Dạ, Thúc Hạ, Quý Tùy, Quý Oa.
(Chú thích: Đây là 4 cặp sinh đôi do bốn bà mẹ hạ sinh, trở thành tám hiền tài trụ cột của nhà Chu).
Hết thiên 18
19.  子张 Tử Trương第十九篇 thiên 19
25 bài
19·1
子张曰：士见危致命，见得思义，祭思敬，丧思哀，其可已矣。
Tử Trương viết: Sĩ kiến nguy trí mệnh, kiến đắc tư nghĩa, tế tư kính, tang tư ai, kỳ khả dĩ hĩ.
Tử Trương nói: Kẻ sĩ khi gặp việc nguy dám hi sinh tính mệnh, thấy mối lợi thì nghĩ đến nghĩa,  cúng tế với lòng thành kính, để tang thì đau thương, làm được vậy mới là kẻ sĩ.
19·2
子张曰：执德不弘，信道不笃，焉能为有？焉能为亡？
Tử Trương viết: Chấp đức bất hoằng, tín đạo bất đốc, yên năng vi hữu ? Yên năng vi vong ?Tử Trương nói: Giữ được đức mà không biết phát huy, tin phục đạo lý mà không kiên định làm theo. Có người ấy thì ích lợi gì ? Không có người ấy thì hại gì ?19·3
子夏之门人问交於子张。子张曰：“子夏云何？”.对曰:“子夏曰：‘可者与之，其不可者拒之’ 。”子张曰：“异乎吾所闻：君子尊贤而容众，嘉善而矜不能。我之大贤与，於人何所不容？我之不贤与，人将拒我，如之何其拒人也？”
Tử Hạ chi môn nhân vấn giao ư Tử Trương. Tử Trương viết: Tử Hạ vân hà? Đối viết: “Tử Hạ viết: Khả giả dự chi, kỳ bất khả giả cự chi”. Tử Trương viết: “Dị hồ ngô sở văn. Quân tử tôn hiền nhi dung chúng, gia thiện nhi căng bất năng. Ngã chi đại hiền dự, ư nhân hà sở bất dung ? Ngã chi bất hiền dự, nhân thương cự ngã, như chi hà kỳ  cự nhân dã ?
Học trò của Tử Hạ hỏi Tử Trương về việc giao tiếp bạn bè.
Tử Trương hỏi lại: Thầy Tử Hạ đã nói thế nào ?
Học trò  Tử Hạ đáp: Có thể kết giao thì kết giao, không thể thì cự tuyệt.
Tử Trương nói: Điều ta từng nghe thì lại khác. Quân tử tôn trọng người hiền và dung nạp người bình thường, khen người hoàn thiện nhưng cũng thương cho người yếu kém. Nếu ta là bậc đại hiền thì sao ta không thể dung nạp họ ? Nếu ta không phải bậc hiền tài, người khác có thể cự tuyệt ta, làm sao ta có thể cự tuyệt họ ?
19·4
子夏曰: 虽小道，必有可观者焉，致远恐泥，是以君子不为也 。
Tử Hạ viết: Tuy tiểu đạo, tất hữu khả quan giả yên, trí viễn khủng nệ, thị dĩ quân tử bất vi dã.
Tử Hạ nói: Dù là việc nhỏ cũng có nghĩa lý cần xem xét, Nhưng nếu cố tìm ý nghĩa cao xa của việc nhỏ thì cũng trở ngại, khó lòng. Người quân tử chẳng làm như vậy.19·5
子夏曰：日知其所亡，月无忘其所能，可谓好学也已矣。Tử Hạ viết: Nhật tri kỳ sở vong, nguyệt vô vong kỳ sở năng, khả vị hiếu học dã dĩ hĩ.
Tử Hạ nói: Mỗi ngày biết thêm điều chưa biết. Mỗi tháng quên đi những điều đã biết. Như vậy gọi là người ham học.19·6
子夏曰；博学而笃志，切问而近思，仁在其中矣。
Tử Hạ viết: Bác học nhi đốc chí, thiết vấn nhi cận tư, nhân tại kỳ trung hĩ.
Tử Hạ nói: Học rộng mà chuyên tâm điều nghiên cứu, hỏi điều thiết thực, nghĩ tới việc gần, đức nhân ở trong ấy vậy.19·7
子夏曰：百工居肆以成其事，君子学以致其道。
Tử Hạ viết: Bách công cư tứ dĩ thành kỳ sự, quân tử học dĩ trí kỳ đạo.
Tử Hạ nói: Thợ ngành nghề phải ở lại nơi làm việc mới hoàn thành tốt công việc. Quân tử phải chuyên tâm nghiên cứu mới nắm chắc đạo lý.19·8
子夏说：小人之过也必文。
Tử Hạ thuyết: Tiểu nhân chi quá dã tất văn.:
Tử Hạ nói: Kẻ tiểu nhân thấy mình làm sai thì tìm cách che đậy.
19·9
子夏曰：君子有三变：望之俨然，即之也温，听其言也厉。
Tử Hạ viết: Quân tử hữu tam biến: Vọng chi nghiễm nhiên, tức chi dã ôn, thính kỳ ngôn dã lệ.
Tử Hạ nói: Quân tử có ba điều biến đổi: trông xa thấy trang nghiêm, đến gần thấy ôn hòa, nghe lời nói thấy nghiêm khắc, chính xác.
19·10
子夏曰: 君子信而后劳其民; 未信,则以为厉己也.信而后谏;未信,则以为谤己也.
Tử Hạ viết: Quân tử tín nhi hậu lao kỳ dân; Vị tín, tắc dĩ vi lệ kỷ dã. Tín nhi hậu gián; Vị tín, tắc dĩ vi  báng kỷ dã..Tử Hạ nói: Quân tử làm quan sao cho dân tin cậy, sau đó mới khiến cho họ làm việc khó nhọc. Nếu dân chưa tin đã vội sai khiến họ làm, họ sẽ cho là mình làm hại họ. Với người bậc trên, phải đạt được lòng tin trước, sau mới can gián, nếu không người trên cho rằng mình chê trách họ.
19·11
子夏曰：大德不逾闲，小德出入可也。
Tử Hạ viết: Đại đức bất du nhàn, tiểu đức xuất nhập khả dã.
Tử Hạ nói: Việc lớn thì không được vượt qua giới hạn, việc nhỏ thì có thể thêm bớt một ít.
(Lời bàn:  Việc lớn cần phải làm chính xác, không được tùy tiện thêm bớt)19·12
子游曰:“子夏之门人小子,当酒扫,应对,进退则可矣,抑末也。本之则无,如之何？” 子夏闻之,曰:“噫，言游过矣！君子之道，孰先传焉？孰后倦焉？譬诸草木,区以别矣。君子之道，焉可诬也？有始有卒者，其惟圣人乎？”Tử Du viết: Tử Hạ chi môn nhân tiểu tử, đương sái tảo, ứng đối, tiến thoái tắc khả hĩ, ức mạt dã. Bản chi tắc vô, như chi hà? Tử Hạ văn chi, viết: Ôi, ngôn Du quá hĩ ! Quân tử chi đạo, thục hậu quyện yên, thục tiên truyền yên? Thí chư thảo mộc, khu dĩ biệt hĩ. Quân tử chi đạo, yên khả vu dã ? Hữu thỉ hữu tốt giả, kỳ duy thánh nhân hồ ?
Tử Du nói: Học trò của thầy Tử Hạ vảy nước quét dọn giỏi, đối đáp nhanh, đi lại đúng phép, chỉ có cái ngọn vậy thôi. Còn cái gốc chưa học được. Học như thế sẽ ra sao?
Tử Hạ nghe vậy, nói: “Ôi, thầy Tử Du sai rồi!  Đạo quân tử phải đem cái ngọn dạy trước, việc gốc truyền sau. Học trò như cỏ cây có phân biệt lớn nhỏ, đạo dạy học của người quân tử sao có thể tùy tiện. Dạy điều mở đầu mà biết được kết cục, chẳng phải chỉ có thánh nhân mới được vậy ư?
19·13
子夏曰：仕而优则学，学而优则仕。Tử Hạ viết: Sĩ nhi ưu tắc học, học nhi ưu tắc sĩ.
Tử Hạ nói: Làm quan dư thì giờ thì nên học thêm. Người có học thì đi làm quan.
(Lời bàn: Khi làm quan giỏi vẫn không ngừng học hỏi, học giỏi rồi thì đi làm quan giúp đời)
19·14
子游曰：丧致乎哀而止。
Tử Du viết: Tang trí hồ ai nhi chỉ.
Tử Du nói: Việc tang lễ thể hiện lòng thương xót là được rồi.
19·15
子游曰：吾友张也为难能也，然而未仁。
Tử Du viết: Ngô hữu Trương dã vi nan năng dã, nhiên nhi vị nhân.Tử Du nói: Bạn ta là Tử Trương làm được những việc mà người khác khó làm được, nhưng vẫn chưa phải là người nhân.
(Lời bàn: Người nhân còn phải khiến cho người khác cũng làm được như mình)
19·16
曾子曰：“堂堂乎张也，难与并为仁矣” 。
Tăng tử viết: Đường đường hồ trương dã, nan dự bính vi nhân hĩ.
Tăng tử nói: Đúng rồi, Tử Trương là con người dung mạo đường hoàng uy nghi nhưng khó cùng người khác làm việc nhân.
(Lời bình: Tử Trương tài giỏi nhưng khá kiêu ngạo, tự mãn)19·17
曾子曰：吾闻诸夫子，人未有自致者也，必也亲丧乎。Tăng tử viết: Ngô văn chư phu tử, nhân vị hữu tự trí giả dã, tất dã thân tang hồ ?
Tăng tử nói: Ta nghe thầy Khổng dạy rằng người chưa đem hết tình cảm ra làm việc khác nhưng trong việc tang cha mẹ lại không thể đem hết tình ra hay sao ?
19·18
曾子曰:吾闻诸夫子,孟庄子之孝也,其他可能也;其不改父之臣与父之政,是难能也 。Tăng tử viết: Ngô văn chư phu tử, Mạnh Trang tử chi hiếu dã, kỳ tha khả năng dã; Kỳ bất cải phụ chi thần dư phụ chi chính, thị nan năng dã.
Tăng tử nói: Ta nghe thầy Khổng khen đức hiếu của Mạnh Trang tử, rằng những điều khác người ta có thể làm theo được, còn cái việc Mạnh không thay đổi bề tôi và phép cai trị của cha thì thiên hạ khó làm theo.
(Chú thích: Mạnh Trang tử là con Mạnh Hiếu tử, một trong ba dòng họ quan đại thần nước Lỗ thời ấy (họ Mạnh, họ Qu‎í, họ Thúc). Khi được kế nhiệm địa vị của cha, Mạnh Trang tử có hiếu nên không thay đổi những việc cha từng làm, mà kế thừa điều hay của cha).
19·19
孟氏使阳肤为士师,问诬曾子。曾子曰:“上失其道,民散久矣。如得其情，则哀矜而勿喜” 。
Mạnh thị sử Dương Phu vi sĩ sư, vấn ư Tăng tử. Tăng tử viết: Thượng thất kỳ đạo, dântán cửu hĩ. Như đắc kỳ tình, tắc ai căng nhi vật hỉ.
Họ Mạnh bổ nhiệm Dương Phu làm quan sĩ sư coi việc hình pháp. Dương Phu đến hỏi ý kiến thầy mình là Tăng tử. Thầy Tăng nói: Người cấp trên lỗi đạo, nhân tâm li tán lâu rồi. Khi xét xử hiểu được tình thật của phạm nhân thì nên thương họ, đừng lấy làm vui mừng.19·20
子贡曰：纣之不善,不如是之甚也。是以君子恶居下流，天下之恶皆归焉。
Tử Cống viết: Trụ chi bất thiện, bất như thị chi thậm dã. Thị dĩ quân tử ố cư hạ lưu, thiên hạ chi ác giai quy yên
Tử Cống nói: Những điều bất thiện của vua Trụ không đến nỗi như thiên hạ nói. Người quân tử rất ghét ở chung với đám hạ lưu, vì mọi điều xấu trong xã hội đều đổ dồn về chỗ họ.
(Lời bàn: “Hạ lưu” là đám người dồn cặn như rác rưởi cuối dòng nước chảy. Đám này thường nói xấu tất cả những gì họ muốn. Vua Trụ có xấu xa nhưng kẻ hạ lưu thường dậu đổ bìm leo nói thêm vào. Tử Cống đòi hỏi sự công bằng ngay cả đối với kẻ xâu)19·21
子贡曰：君子之过也，如日月之食焉。过也,人皆见之；更也，人皆仰之。Tử Cống viết: Quân tử chi quá dã, như nhật nguyệt chi thực yên. Quá dã, nhân giai kiến chi; Canh dã, nhân giai ngưỡng chi.
Tử Cống nói: Sai lầm của người quân tử như nhật thực và nguyệt thực, ai cũng nhìn thấy. Quân tử sửa chữa lỗi được rồi thì ai cũng vẫn ngưỡng mộ.19·22
卫公孙朝问於子贡曰:仲尼焉学? 子贡曰:文武之道,未坠於地,在人。贤者识其大者,不贤者识其小者,莫不有文武之道焉。夫子焉不学？而亦何常师之有？”Vệ Công Tôn Triều vấn ư Tử Cống viết: Trọng Ni yên học ? Tử Cống viết: Văn vũ chi đạo, vị trụy ư đị̣a, tại nhân.Hiền giả chí kỳ đại giả, bất hiền giả chí kỳ tiểu giả, mạc bất hữu văn vũ chi đạo yên. Phu tử yên bất học? Nhi diệc hà thường sư chi hữu?
Đại phu nước Vệ là Công Tôn Triều hỏi Tử Cống: “Khổng tử học với ai vậy?”. Tử Cống nói: Đạo của vua Văn Vương, vua Vũ Vương bị chôn vùi dưới đất vẫn còn lưu lại trong dân gian. Người hiền tài học thì biết việc rộng lớn, người thường học được việc nhỏ. Đạo của hai vua chỗ nào cũng có. Thầy tôi không chỗ nào không học, cần gì phải có một thầy nào !
19·23
叔孙武叔语大夫於朝曰:“子贡贤於仲尼”。子服景伯以告子贡。子贡曰:“譬之宫墙，赐之墙也及肩,窥见室家之好。夫子之墙数仞,不得其门而入,不见宗庙之类，百官之富。得其门者或寡矣。夫子之云，不亦宜乎！”
Thúc Tôn Vũ Thúc ngữ đại phu ư triều viết: Tử Cống hiền ư Trọng Ni. Tử Phục Cảnh Bá dĩ cáo Tử Cống. Tử Cống viết: Thí chi cung tường, tứ chi từng dã cập kiên, khuy kiến thất gia chi hảo. Phu tử chi tường số nhận, bất đắc kỳ môn nhi nhập, bất kiến tông miếu chi loại, bách quan chi phú. Đắc kỳ môn giả hoặc quả hĩ. Phu tử chi vân, bất diệc nghi hồ !
Thúc Tôn Vũ Thúc nói với các vị đai phu trong triều nước Lỗ rằng: “Tử Cống có đạo đức tài năng hơn hẳn Khổng tử”. Tử Phục Cảnh Bá nói lại với Tử Cống.
Tử Cống nói: “Lấy bức tường làm thí dụ vậy. Tường nhà tôi chỉ cao bằng vai, ai nhìn vào có thể thấy hết những cái tốt đẹp trong nhà. Còn bức tường của thầy tôi cao đến mấy thước, nếu không tìm được cửa vào thì không thể thấy được kiến trúc tráng lệ đa dạng bên trong. Chỉ có ít người tìm được cửa vào. Thúc Tôn Vũ Thúc nói như thế thật chẳng thích hợp.
19·24
叔孙武叔毁仲尼。子贡曰;“无以为也！仲尼不可毁也。他人之贤者,丘陵也,犹可逾也；仲尼,日月也,无得而逾焉。人虽欲自绝,其何伤於日月乎？多见其不知量也”。
Thúc Tôn Vũ Thúc hủy Trọng Ni. Tử Cống viết: Vô dĩ vi dã ! Trọng Ni bất khả hủy dã. Tha nhân chi hiền giả, khâu lăng dã, do khả du dã; Trọng Ni. Nhật nguyệt dã, vô đắc nhi du yên. Nhân tuy dục tự tuyệt, kỳ hà thương ư nhật nguyệt hồ ? Đa kiến kỳ bất tri lượng dã.
Thúc Tôn Vũ Thúc chê Khổng tử. Tử Cống nói: Làm thế chả có ích gì. Không thể làm mất uy tín của thầy tôi được! Tài đức của người khác ví như cái núi nhỏ, có thể vượt qua được. Còn tài đức của Khổng tử cao xa như mặt trăng mặt trời, chẳng có ai qua được. Ai đó muốn đoạn tuyệt với đạo của thầy tôi thì cũng chẳng hại gì được mặt trăng mặt trời. Chê trách như thế chỉ chứng tỏ ông ta không biết lượng sức mình mà thôi.19·25
陈子禽谓子贡曰：“子为恭也,仲尼岂贤於子乎？”.子贡曰：“君子一言以为知，一言以为不知，言不可不慎也。夫子之不可及也，犹天之不可阶而升也。夫子之得邦家者,所谓立之斯立,道之斯行,馁之斯来,动之斯和。其生也荣,其死也哀,如之何其可及也？”
Trần Tử Cầm vị Tử Cống viết: Tử vi cung dã, Trọng Ni khải hiền ư tử hồ? Tử Cống viết: Quân tử nhất ngôn dĩ vi tri, nhất ngôn dĩ vi bất tri, ngôn bất khả thận dã. Phu tử chi bất khả cập dã, do thiên chi bất khả giai nhi thăng dã. Phu tử chi đắc bang gia giả. Sở vị lập chi tư lập, đạo chi tư hành, nỗi chi tư lai, đông chi tư hòa. Kỳ sinh dã  vinh, kỳ tử dã ai, như chi hà kỳ khả cập dã ?
Trần Tử Cầm nói với Tử Cống: Anh quá khiêm tốn và cung kính với thầy Khổng tử đó thôi. Khổng tử chắc gì đã hơn anh ?
Tử Cống nói: Người quân tử nói ra một câu khiến người ta có thể hiểu rõ anh ta thông minh hay ngu dốt, vì vậy phải thận trọng khi nói. Chúng ta không thể đuổi kịp thầy như là không thể bắc thang trèo lên trời vậy. Thầy chúng ta nếu được nắm giữ một nước thì sẽ như lời cổ nhân: “Gây sinh kế cho dân thì dân tự hiểu lễ mà làm, hướng dẫn dân thì dân tự đi theo, săn sóc an ủi dân thì dân sẽ qui thuận, cổ vũ dân thì dân nhất định đồng tâm hiệp lực”. Khi sống, thầy chúng ta được mọi người tôn vinh, chết được nhân dân thương xót. Như thế còn ai theo kịp được thầy chúng ta?
Hết thiên 19
20.  尧曰 Nghiêu viết
第二十篇 thiên 20
05 bài
20.1
尧曰:“咨！尔舜！天之历数在尔躬,允执其中。四海困穷,天禄永终”.
舜亦以命禹。
Nghiêu viết: Tư, nhĩ Thuấn ! Thiên chi lịch sác tại nhĩ cung, doãn chấp kỳ trung. Tứ hải khốn cùng, thiên lộc vĩnh chung. Thuấn diệc dĩ mệnh Vũ.
Vua Nghiêu nói: Hỡi ngươi Thuấn, mệnh trời đã định đến lúc ngươi nối ngôi của ta, hãy thành thực chấp hành đạo trung chính. Dân bốn biển (mà) khốn cùng thì lộc trời ban cho ngươi cũng hết. Vua Thuấn (sau này khi nhường ngôi cho vua Vũ) cũng truyền lại mệnh ấy.
20.2
曰:“予小子履,敢用玄牡,敢昭告於皇 皇后帝:有罪不敢赦.帝臣不蔽,简在帝心。朕躬有罪,无以万方；万方有罪,罪在朕躬”.
Viết: “Dư tiểu tử Lý, cảm dụng huyền mẫu, cảm chiêu cáo ư hoàng hoàng hậu đế:
Hữu tội bất cảm xá. Đế thần bất tế, giản tại đế tâm”.
Trẫm cung hữu tội, vô dĩ vạn phương; Vạn phương hữu tội, tội tại trẫm cung.
Khấn rằng:“Kẻ tiểu tử này (1) tên Lý, dám dùng bò đực đen để tế lễ, khẩn cầu Trời vô cùng tôn kính rằng: Kẻ có tội (2), con không dám tha. Con không che giấu người hiền đức làm thần tử của Trời, chỉ vì con làm theo lòng Trời. Nếu trẫm có tội, xin đừng để lụy đến dân chúng bốn phương, nếu dân bốn phương có tội thì đó là tội của trẫm”.
[Chú thích:
(1) Vua Thành Thang nguyên tên là Lý.
(2) Vua Kiệt nhà Hạ tội nặng, bị vua Thành Thang trừng phạt.
Trong đoạn văn trên, vua Thành Thang thay đổi xưng hô, từ “tiểu tử” (con) sang “trẫm” nhưng đối tượng nghe vẫn là Trời (Đế) đồng thời hướng về cử tọa gồm: quan chức dân chúng tham dự tế lễ cùng nghe.
20.3
周有大赉,善人是富。“虽有周亲,不如仁人。百姓有过，在予一人”.
谨权量，审法度，修废官,四方之政行焉。兴灭国,继绝世,举逸民,天下之民归心焉。所重：民,食,丧,祭。宽 则得众,信则民任焉。敏则有功,公则说。
Chu hữu đại lại, thiện nhân thị phú. “Tuy hữu Chu thân, bất như nhân nhân. Bách tính hữu quá, tại dư nhất nhân”…Cẩn quyền lượng, thẩm pháp độ, tu phế quan, tứ phương chi chính hành yên. Hưng diệt quốc, kế tuyệt thế, cử dật dân, thiên hạ chi dân qui tâm yên.
Sở trọng dân: thực, tang, tế. Khoan tắc đắc chúng,  tín tắc dân nhiệm yên. Mẫn tắc hữu công, công tắc duyệt.
Nhà Chu (sau khi diệt được vua Trụ) xuất của cải chia cho dân, người hiền trở nên giàu có. (Khi đem quân đánh vua Trụ, vua Chu Vũ vương thề rằng):“Tuy (vua Trụ) có nhiều người thân họ Chu, chẳng bằng (ta có) nhiều người nhân đức. Nếu trăm họ mắc tội, lỗi chỉ tại một người (là ta) thôi”… (Vua Vũ vương) định lại cân,dụng cụ đo lường và phép tắc luật lệ, dùng lại những quan chức bị (nhà Trụ) bãi bỏ, cai quản bốn phương thông suốt. Khôi phục lại những nước chư hầu đã bị diệt, cho người nối tiếp những dòng họ bị đứt quãng. Mời kẻ hiền sĩ ẩn dật ra làm việc, người trong thiên hạ hết lòng qui phục.
(Vua Vũ vương) coi trọng ba việc của dân là: lương thực, tang lễ và tế tự. Khoan dung ắt được dân ủng hộ, trung tín thành thực được dân dựa vào mình. Cần mẫn làm việc thu được công lao, công bằng sẽ làm vui lòng người.
20.4
子张问孔子曰:“何如斯可以从政矣？”.
子曰:“尊五美,屏四恶，斯可以从政矣”.
子张曰:“何谓五美？”.
子曰: 君子惠而不费,劳而不怨,欲而不贪,泰而不骄,威而不猛”.
子张曰:“何谓惠而不费？”.
子曰:“因民之所利而利之,斯不亦惠而不费乎？择可劳而劳之,又谁怨？欲仁而得仁，又焉贪？君子无众寡，无 大小, 无敢慢, 斯不亦泰而不骄乎？君子正其衣冠，尊其瞻视，俨然人望而畏之, 斯不亦威而不猛乎？”.
子张曰:“何谓四恶？”.
子曰:“不教而杀谓之虐；不戒视成谓之暴；慢令致期谓之贼；犹之与人也，出纳之吝谓之有司。”
Tử Trương vấn Khổng tử viết: Hà như tư khả dĩ tòng chính hĩ ?.
Tử viết: Tôn ngũ mỹ, bính tứ ố, kỳ khả dĩ tòng chính hĩ.
Tử Trương viết:  Hà vị ngũ mỹ ?.
Tử viết: Quân tử huệ nhi bất phí, lao nhi bất oán, dục nhi bất tham, thái nhi bất kiêu, uy nhi bất mãnh.
Tử Trương viết: Khả vị huệ nhi bất phí ?
Tử viết: Nhân dân chi sở lợi nhi lợi chi, tư bất diệc huệ nhi bất phí hồ ? Trạch khả lao nhi lao chi, hựu thùy oán ? Dục nhân nhi đắc nhân, hựu yên tham ? Quân tử vô chúng quả, vô đại tiểu, vô cảm mạn, tư bất diệc thái nhi bất kiêu hồ ? Quân tử chính kỳ y quan, tôn kỳ chiêm thị, nghiễm nhiên nhân vọng nhi úy chi, tư bất diệc uy nhi bất mãnh hồ ?
Tử Trương viết: Hà vị tứ ố ?
Tử viết: Bất giáo nhi sát vị chi ngược, bất giới thị thành vị chi bạo; mạn lệnh trí kỳ vị chi tặc; do chi dự nhân dã, xuất nạp chi  lận vị chi hữu tư.
Tử Trương hỏi Khổng tử: Như thế nào mới làm được quan chính trực ?
Khổng tử nói: Biết tôn trọng 5 việc tốt, loại trừ 4 việc xấu, có thể làm quan chính trực.
Tử Trương hỏi tiếp: Thế  nào là 5 việc tốt ?
Khổng tử đáp: Quân tử làm ân huệ cho dân mà không hao tổn tiền bạc, bảo dân làm viêc khó nhọc mà dân chẳng oán ghét, ham muốn mà không tham lam, trang trọng mà không kiêu ngạo, uy nghiêm mà không hung bạo.
Tử Trương lại hỏi: Thế nào là làm ân huệ mà không hao tiền bạc?
Khổng tử nói: Thuận theo lợi của dân mà hướng dẫn họ làm lợi, như thế là ân huệ cho dân mà không tốn tiền. Chọn việc đáng làm vào lúc thích hợp, đúng mùa vụ, thời tiết, đôn đốc dân làm việc khó nhọc, như thế thì có ai lại oán ghét mình ? Ham muốn làm việc nhân đức mà được điều nhân sao gọi là tham lam ?! Quân tử làm việc không kể việc lớn nhỏ đều không dám coi thường, vậy là trang trọng mà không ngạo mạn. Quân tử áo mũ chỉnh tề, ánh mắt nghiêm túc khiến người khác nhìn thấy nể sợ, đó là uy nghiêm mà không hung bạo.
20.5
孔子曰：不知命,无以为君子也；不知礼,无以立也；不知信,无以知人也.
Khổng tử viết: Bất tri mệnh, vô dĩ vi quân tử dã ; Bất tri lễ, vô dĩ lập dã; Bất tri tín, vô dĩ tri nhân dã.
Khổng tử nói: Không biết mệnh trời thì không thể làm người quân tử. Không biết lễ thì không thể tự lập thân. Không biết chữ tín thì không hiểu được người.
[ Lời bàn: Khó nhất là làm sao biết được mệnh trời ! Mệnh trời là thời cơ chăng ? Liệu có nhà tiên tri nào báo trước? Tuy nhiên, người quân tử hãy tự mình làm hai điều sau (tín, lễ) coi như hai điều kiện tiên quyết / điều kiện cần.
Chữ Lễ là cội nguồn cảm hứng nghiên cứu, du thuyết và dạy học của Khổng tử, kết thúc Luận ngữ cũng là chữLễ, thêm Tín và Mệnh ].
Hết
==桃园明圣经==
告文式恭維聖   帝，浩氣凌霄，丹心貫日，扶正統以彰信義，威震九州，完大節而篤忠貞，靈昭千古，伏魔蕩寇，屢代徵其奇勳，覺世牖民，寰宇披其明訓，運協皇圖，德覆黎庶，弟子某，於某年月日，敬為某事，叩許每日虔誦(終生奉行)，明聖經寶訓，由誦而入，以熟為歸，由講而明，以知為要，踐履其於篤實，心地務求光明，伏冀鑒佑，無任沾恩之至，謹告。文昌應化張仙寶誥(宜虔誠三叩首，誦此誥三遍)　　　　志心皈命禮　   桂香上殿，文昌左宮，七十二化之法身，百千萬劫之運數，育嗣天下，演教人間，金彈竹弓隨身帶，孤辰寡宿滅行蹤，扶小子而衛通關，蔭閨房而護難產，聰明日益，痘疹減消，難癒者祈之便癒，難痊者禱之必痊，大悲大願，大聖大慈，九天輔元開化，靈應張仙大帝，七曲毓聖天尊。靈官王天君寶誥(宜虔誠三叩首，誦此誥三遍)　　　　志心皈命禮　   先天主將，一旡神君，都天糾察大靈官，三界無私猛烈將，金睛赤髮，號三五火車雷公，鳳嘴銀牙，統百萬貔貅神將，飛騰雲霧號令雷霆，降雨開睛，驅邪治病，觀過錯於一十二年，受命玉   帝，積功勳於百千萬種，誓佐祖師，至剛至勇，濟死濟生，方方闡教，處處開壇，豁落猛帥，三五火車，大靈官，王天君，雷聲普化天尊。周將軍寶誥(宜虔誠三叩首，誦此誥三遍)　　　　志心皈命禮　   扶天勇將，察地猛神，鐵鬚銀齒，黑面朱唇，精忠特立，勁節驚人，稽查善惡，糾察凡塵，冥冥顯赫，處處遊巡，鋤奸鋤惡，救世憂民，忠臣義士，扶彼超伸，乖兒逆子，不勝怒瞋，維持世教，匡正人倫，斬妖護法，大道常存，最靈真宰，最顯神君，護朝護國，剛直忠勇大天尊。關聖太子寶誥(宜虔誠三叩首，誦此誥三遍)　　　　志心皈命禮　   靈侯太子，文經武緯，匡王護國，德義巍巍，忠孝節義，全受全歸，奇勳早建於西蜀，異略素著於北魏，大忠大孝，至仁至勇，補造化之不足，佐聖   帝以立功，護朝護國，盡孝盡忠，九天威靈顯化大天尊。聖帝寶誥(宜虔誠三叩首，誦此誥三遍)　　　　志心皈命禮　   太上神威，英文雄武，精大義，高潔清廉，運協皇圖，德崇演正，掌儒釋道教之權，管天地人才之柄，上司三十六天，星辰雲漢，下轄七十二地，冥壘幽酆，秉註生功德，延壽丹書，執定死罪過，奪命黑籍，考察諸佛諸神，監制群仙群職，高證妙果，無量度人，萬靈萬神，至上至尊。伏   魔大帝，關聖帝君，大悲大願，大聖大慈，真元顯應，忠孝祖師，昭   明翊漢大天尊，旻皇高上帝。(虔誦三遍，然後誦下文真經)聖帝新寶誥　　　志心皈命禮　   精忠大義，雄武英文，在三分國祚之時，漢賊豈容兩立，建萬世人臣之極馨香自足千秋，精靈充塞於古今，至剛至大，折願挽回夫劫數，存道存人，御宇蒼穹，任十八天皇而繼統執符金闕，渾三千世界於括囊，孰主宰，孰綱維，赫赫大圜在上自東西，自南北，隆隆祖氣朝元，作聖賢仙佛之君師，三十六天誕登大寶，主升降隆污之運會，十萬劫普渡慈航，佛證蓋天，恩覃曠劫，大悲大願，大聖大慈，太   平開天，普度皇靈，中天至聖，仁義古佛，玉皇大天尊，玄靈高上帝(三稱九叩)
關聖帝君降筆真經是漢關聖帝，敕諭大眾聽聞。世上不齊等事，全憑一點真心，正直光明不屈，死生順逆當分。吾嘗下遊漢季，結盟皇叔三人。桃園名重千古，單刀秉燭於今。寄曹明來明去，吞吳為漢亡身。上帝憐我忠耿，獨敕宣化幽明。令我日遊天下，鑒別忠佞紛紛。一切貪殘奸巧，還償果報斤斤。最戒讀書文士，並及官宦軍民，第一休欺父母，切莫圈套鄉鄰。貧富先交朋友，朋友乃是五倫。信心內外平等，何妨蹇難災迍。曹操無底深險，現今受罪幽冥。孔明只緣忠義，幽冥群奉為神。直心直受真福，巧計巧來禍因。有過昭如日月，無私天地同群。果然兒女不誑，到處鬼怕神欽。設計偷覷女色，自己帷薄宣淫。弄手誆騙財物，輩輩嫖賭淪侵。比比爭能爭勝，往往越賤越貧。快快收心猛省，休休愈墮愈深。三生輪迴惡趣，千載唾罵難禁。筆尖添減情罪，舌劍反誅滿門。尤恨毒心狼婦，花言啜哄鄉親。唆夫罵公罵婆，令我一見生瞋，泥像揮刀剖腹，分斬母子平均。可喜平人孝悌，朝夕買辦糧薪。霎時風行泥馬，駝回萬里窮軍。欲求長生育子，急宜戒殺放生。不食牛犬等肉，可免牢獄囚刑。男女遵奉吾語，遇難我自降臨。戰場驅逐鬼魅，刀光雷雨血淋。護國百折不改，助爾加爵策勳。富貴永昌奕世，眉壽永無災侵。如有毀法妄想，斗秤欺哄愚氓，不許生身人世，阿鼻地獄呻吟。那時悔過已晚，急早配服法文。回頭諸惡莫作，勉力眾善奉行。 (真經誦至此止。誦畢三叩首，起身調息後，再朗誦下文明聖經。)  
KINH  MINH  THÁNH  CHÚ GIẢI( CHU TỬ SAN ĐỊNH NGỌC TUYỀN KINH BỔN )【經序第一】
帝君曰﹕『天地無私，善惡昭彰。順天者存，逆天者亡。神道設教，藉以此傳。』吾當言　明聖經三字； 『明』   者如同日月普照乾坤無物不到，使我心性常懷不昧靈臺潔淨，打掃如同寶鏡一般明心鑒性。『聖』   者昭然也。參天化育，千古忠肝義膽，萬載聖神，先聖後聖其揆一也。『經』   者常也。所言無非人生日用，常行道理，可以流傳萬古，人能恭敬身心，時時不忘乎根本，刻刻常存乎孝悌，謹敬       這個心田勿貪勿淫是也。故曰﹕『明聖經』。 　漢，漢壽亭侯，略節桃園經，書於玉泉寺，夜夢與凡人，萬經千典有，吾經未舉行，著爾傳塵世，不可視為輕。太上老君三界靈，眾聖五嶽雷電神，五湖並四海，日月斗星辰，天下城隍聽號令，萬方土地各遵行，萬聖朝真均奏議，普天之下盡頒行，於是救苦大仙，太上真君，太白金星，公同註解，覆奏明章，行於四海，皇圖鞏固，萬民永賴。   【原始第二】吾乃紫微宮裡朱衣神，協管文昌武曲星，祇因張仙無主轄，敕令隨吾為從神，檢點少男與少女，或損陰騭絕子孫，送生催生及難產，魅妖傷殘瘢痘疹，如有焚香諷誦者，轉禍為祥顯聖靈。今有塑畫吾像者，側立張仙持彈弓，鑒知戰國侵凌亂，命我臨凡救萬民，玉皇賜我名和姓，子胥五轉做忠臣，臨潼解釋諸侯難，絕卻奸秦并國心，楚無道，酒荒淫，昭關過此難，吳越動刀兵，道吾一生為孝子，數世作忠臣，敕令我管錢塘事，晝夜領潮行。漢室多奸黨，改姓下凡塵，春秋丈夫志，生長解梁城，指關為我姓，下界又稱臣，幼而離鄉，壯而出任，大丈夫以四海為家，何患乎吾無兄弟，入桃園睹兩人奇異，請問英雄何處，雄糾糾朗曰張飛，貌堂堂溫言劉備，出身投地今逢主，須待挽天河水來蕩滌，誠哉龍虎風雲會，宰牛馬昭告天地，結義匡扶漢室。破黃巾，誅董卓，呂布斃，劫寨剿曹奸，賺入空營內，雁侶散徐州，攜嫂無存地，減燭張遼謀，破壁雲長義，降漢不降曹，忠臣不事二，封漢壽亭侯，印無漢重鑄，三日華筵，曹瞞美意，顏良文醜統兵圍，敢對立功，可酬曹歸計，封金卻印三辭操，挈眷尋兄一點忠，千里尋兄添義氣，五關斬將有威風，離合英雄乾坤內，相逢兄弟古城中。智尚雖高無決勝，運籌固識少經綸，三謁茅廬，臥龍晏起，大夢誰先覺，平生我自知，草堂春睡足，窗外日遲遲，未出茅廬，三分已定，孔明原是廣慧星，即是前朝嚴子陵，此生諸葛亮，再宋朱文公，輪迴三世相，永不下凡塵，鼎足三分嫌地窄，江山今換許多人。大哥已在清虛府，關某今掌三天門，三弟四川為土穀，每起忠良護國心，在宋易姓岳飛將，在唐改諱曰張巡，輪迴三轉皆忠烈，上帝封為護國神，小可兵戈不差汝，大難危邦再下塵。天下城隍皆將相，正直為神古至今，為人忠孝感天地，豈在持齋佛顯靈，飲食衣服休華美，隨著隨餐莫厭憎，禽獸一切皆性命，無故自食宰生靈，一切化生皆活命，何苦張弓捕網尋，草木花果休折採，嚴冬零落發陽春，萬物悉含天地化，依時生長與人靈，爾能遵守惜萬物，福有攸歸禍不侵。勿謂善小而不作，勿謂惡小而可行，天網恢恢分曲直，神靈赫赫定虧盈，孝悌忠信人之本，禮義廉恥人之根，爾能聽吾行善事，定有祥雲足下騰。吾受三天門掌握，萬神啟奏我先聞，善者紀錄加官爵，惡者遭殃絕子孫，報應遲速時未到，昭彰早晚禍福臨，休道天高無耳目，虧心暗室有遊神，敬神如在須誠敬，不可狂言褻聖明。【力學第三】吾素覽春秋，幼觀孔孟，唯以孝弟為先，修身治國為本。異端蜂起，兵戈傷殘民命。十餘年甲不離身，刀無潔淨。夜無穩睡三更，日不飽餐一頓。東戰西征，百戰而江山纔定。白了鬚鬢星星，力倦馬羸刀鈍。費盡赤膽忠心，換得箇封侯金印。到如今亂臣賊子，捕風捉影。奸貪讒佞，結黨欺良，言無一定。不思禮義廉恥，孝弟忠信，事每胡行，屢圖僥倖。篡君位，戮忠臣，好貨財，淫美色，殺人縱性。只顧爽心樂事，豈曉得後來報應。古今好事多磨，毋勉強苟求捷徑，如彩雲琉璃，鮮花明月。人不知機，如鋼刀快缺，妄動橫行，造下了些冤孽。遠則幾年，近則數月，報應無差，法難漏洩。如人未遭逢，各有時節，當思守命由天，安貧樂業。如百藝倉卒成功，其物焉能精潔。草木不能培植，難長許多枝葉。五穀少用耕鋤，苗雖秀而不實。文臣十載寒窗，方朝金闕。武將百戰臨危，始得公侯並列。吾乃日月精忠，乾坤大節，天崩我崩，地裂我裂。【道貌第四】又奉上帝加御敕，掌握凡間善惡人。萬國九州皆敬服，道吾忠義獨稱尊。塑形畫像乾坤內，如我英雄有幾人。火龍燒赤兔，水獸鍊青鋒。臥蠶眉八字，丹鳳目雙睛。五龍鬚擺尾，一虎額搖身。精忠沖日月，義氣貫乾坤。韜略期孫臏，機謀勝范增。鬚長義更長，面赤心尤赤。英雄氣蓋世，燭殘刀破壁。封庫印懸樑，爵祿辭不受。偃月刀磨仍快，嘆兄弟不再。臥蠶眉鎖未開，恨江山幾改。亙古功名難比並，三天門下封元帥。稽首頓首。上帝敕令各部將帥，經傳下界，抄錄諷誦如在。人能遵行，繫玉腰金，官居千載。能全一事，崢嶸三代。欽承法旨，會集諸神施行。【節訓第五】著忠良，竭力匡衡，孝順無改。廉潔不亂心田，節義臨危不敗。忠孝廉節之章聽解。君使臣以禮，臣事君以忠，日用朝廷祿，當思補報功。報國臣之本，惜卒將之宏。不飾文臣過，不滅武將功。紀錄文華殿，舉劾建章宮。丹心如赤日，位必至三公。秦檜世為犬，岳飛四帥中。為人子，孝為先，孝順兩字緊相聯。勿使惱怒常使歡，暖衣飽食毋饑寒。病醫藥必自煎，即須嚐過獻親前。夜不解衣，朝不食，時時刻刻在身邊。爾能孝順爾子孝，點點滴滴看簷前。大舜孝，帝位傳，二十四孝極周全。在生不供奉，死後祭靈前。不孝子，惹災愆，虎唅蛇咬病相纏。官刑牢獄遭充配，水火之災實可憐。或是懸樑刀毒死，不孝之人苦萬千。速速改，莫遲延。世人孰無過，改之為聖賢。人無過，篤行全。廉生畏，潔生嚴。細檢點，避疑嫌。希賢希聖由天命，學禮學詩聽自然。卻周粟，隱山川，為人似玉無瑕玷，立志如同鐵石堅。守己祿，莫徇偏，損人利己子孫冤。廉者不受嗟來食，志士不飲盜之泉。 辭俸原憲潔，畏金楊震廉。坐懷不亂柳下惠，閉戶無容魯仲連。鶂食怎如螬李美，瓜祭何勝菜羹甜。俸祿只堪供禮儀，舉家食費僅盤桓。百篢抬回失節物，滿箱裝裡昧心錢。笞杖徒流誰不怕，勸爾抬頭看上天。縱容男僕如狼虎，謀占軍民地與田。勢敗運衰參訐告，拔塚平房冤報冤。婦男窮極為娼盜，恨殺當初惡要錢。人之節，如竹又如月，廣大與高明，圓容更清潔。一生直不彎，挺挺欺霜雪。一勁參天秀，舞風弄明月。娥英泣竹林，點點斑皆血。即如蘇武杖，數有十二節。李陵污其奸，蘇武敬其烈。仲升使西域，三十六國卻。節義全，神聖悅。或掌天曹事，或補城隍缺。或生公與侯，富貴千年業。亂臣並賊子，每把忠良滅。一見虛歡喜，心口各相別。心藏丈八矛，意存三尺鐵。舌下有龍泉，殺人不見血。貪酷剋奸讒，自殞兒孫絕。吾未吃長齋，吾不信異說。地獄即城隍，三寶光日月。救濟急難人，就是解冤結。此四節，忠孝廉節，詳明甚切，後列二十四劫：擎天頂地猛勇神，捧日舉月普照神，列宿張星明朗神，移星換斗剝量神，騰雲駕霧飛度神，驅雷掣電威烈神，呼風喚雨擾攘神，綴露殞霜溥沸星，飛沙走石截路神，翻江搗海五湖神，崩山頹嶺鐵甲神，凍水開冰結化星，焚炎逐火流光星，開花結果嬌媚星，長禾秀穀益惠星，抽芽綻葉發育星，枯木涸澤摧竭神，走獸飛禽捕捉星，魚蝦蟹鱉踴躍星，飛跳諸蟲纏擾星，作文制字文昌星，興兵佈陣武曲星，考正歲時測運星，造作工藝巧作神，
眾星聽令，各回本部，變化發生，稽首神明，無極眾聖，不可思議功德。【經驗第六】值年值月將，值日值時神，夜差黑煞帥，日令皎潔兵，往來細鑒察，不得漏毫分。會同家宅神，著令司命君，如有虔誦男和女，速速報知聞。家宅供此經，妖魅化為塵，船舟奉此經，風波即刻平，行人佩此經，路途保安寧，書生看此經，不久步青雲，婦人誦此經，二女五男成，若為亡化念，亡化早超生，若為父母念，父母享遐齡，焚香高誦念，其福即來臨，日念三五遍，或誦百千聲，人能鈔印送，諸疾不相侵，諸神皆歡喜，宅舍並光明，或賜福與壽，或蔭兒與孫，凶事化為吉，福祿壽重增。斗口王天君，欽奉，漢室，漢壽亭侯。關聖大帝敕令（嘉慶十五年正月二十四日）大帝曰：吾曾言，日在天上，心在人中，心者萬事之根本，儒家五常，道釋三寶，皆從心上生來。仁莫大於忠孝，義莫大於廉節，二者五常之首。聖人參贊化育者，此而己。仙佛超神入化者 此而已。自有天地以來，這個無極太極之理，渾然包羅古今長懸，諸帝王聖賢仙佛，萬經千典，只是明此理，成此事而已。吾係紫微垣中，火之正氣。火，離明象也，故主文昌。火，又烈性也，故主武曲。文主仁，仁首忠孝，武主義，義首廉節。惟是舉天下萬世皆為聖賢仙佛，此有晝無夜有陽無陰，絕無之理也。自戰國以來，吾出世匡君救民，不得已以公善之心望世，此桃園經之所以現身說法也。奈何世之人，真性不密，邪僻用心，見吾平常之言，不曰聖人不出此驕矜語，則曰聖人不出此淺近語。嗚呼，是必欲吾重作五經，待世之智愚賢不肖，皆盡讀之乎。不獨此也，現在身列文儒，亦妄行指駁。吾因周子，凜凜持誦多年，只得註解明白。如再有擅行詆毀者，輕則令瘟火滅之，重則命周倉斬之，毋悔。明聖經，本係夢與玉泉寺僧，僧醒而傳述。首句漢漢，上一漢字乃代名，即大漢也。漢壽亭，係地名也。其先囑咐人人誦此經者，是以效驗歆動人心也。中言精忠沖日月，義氣貫乾坤，即孟子所謂塞乎天地也。曰面赤鬚長者，即大學所謂心廣體胖，孟子所謂睟面盎背也。至投胎轉劫之說，儒者不言，不知釋道兩門，並非無據。試歷查古今，借屍還魂，靈殼轉寄，異物入胎，豈少也哉。吾言在列國，在漢，與在唐宋之言實非誑也，諸君試對核之。再四章言忠，文武臣僚，皆當敬體，則是三代以上之臣也，夔龍伊皋其人也。言孝，則曰不解衣不食，則侍膳寢門，文王其人也。滴水還源，孫又效子，則子孫保之，大舜其人也。說到二十四孝，古今昭如日月，格天地，動鬼神，豈非確然可據者哉。廉在周禮，以六計為定，實從義字中生，故為愚昧者痛斥。而廉泉盜水，舉一二而以括之也，節如竹，竹有筠也。如月，月有度也，非筠則溷，非度則昏。古今大節不踰者，於義殆盡。
後遣諸神鑒察，以使速應，吾亦大費婆心。以我為驕，我固不辭，以我為淺。我亦不辭，但願人人從此驕言淺言作去，一一果自信於心中，然後探元妙之理，入上聖之班，吾亦不怪，而且快然也。將此語著靈官，傳世知之，為此述告周宰人等，一心體此，以心印心。心在人中，日在天上，欽哉勿忽。
Cáo Văn ThứcCung Duy Thánh  Đế , hạo khí lăng tiêu , đan tâm quán nhật ,Phù chính thống dĩ chương tín nghĩa , uy chấn cửu châu , hoàn đại tiết nhi đốc trung trinh , linh chiêu  thiên cổ .Phục ma đãng khấu , lâu  đại chuỷ  kỳ cơ  huân . Giác thế dũ dân , hoàn vũ phi kỳ minh huấn .Vận hiệp hoàng  đồ , đức phúc lê thứ , đệ tử …………………………… mỗ , ư ……..mỗ …….niên …..nguyệt…. nhật , kính vị ………………………mỗ sự , khấu hứa mỗi nhật kiền tụng (chung sinh phụng hành ), Minh Thánh Kinh Bảo Huấn . Do tụng nhi nhập , dĩ thục vi qui  , do giảng nhi minh , dĩ tri vi  yếu .Tiễn phúc kỳ ư đốc thực , tâm địa vụ cầu quang minh .Phục kí  giám hữu , vô nhâm  triêm ân chi chí . Cẩn Cáo . “Văn Xương Ứng Hoá Trương Tiên Bảo Cáo” (nghi kiền thành tam khấu thủ , tụng thử cáo tam biến )　　　　*Chí tâm qui mệnh lễ :-Quế hương thượng điện , Văn xương tả cung , thất thập nhị hoá chi pháp thân , bá thiên vạn kiếp chi vận số .Dục tự thiên hạ , diễn giáo nhân gian , kim đàn  trúc cung tuỳ thân đái , cô thần  quả tú diệt hành tung .Phù tiểu tử  nhi vệ thông quan , ấm khuê phòng nhi hộ nạn sản , thông minh nhật ích , đậu chẩn giảm tiêu , nạn dũ giả kỳ chi tiện dũ , nạn thuyên giả đảo chi tất thuyên .Đại bi đại nguyện , đại thánh đại từ , Cửu Thiên phụ nguyên khai hoá , linh ứng Trương Tiên đại đế , thất khúc Dục Thánh Thiên Tôn . “Linh Quan Vương Thiên Quân Bảo Cáo”(nghi kiền thành tam khấu thủ , tụng thử cáo tam biến  )*Chí tâm qui mệnh lễ :-Tiên thiên chủ tướng , nhất kí   thần quân , đô thiên củ sát đại linh quan , tam giới vô tư mãnh liệt tướng .Kim tình  xích phát , hiệu tam ngũ hoả xa lôi công , phượng chuỷ ngân nha , thống bá vạn tì  hưu thần tướng .Phi đằng vân vụ hiệu lệnh  lôi đình , giáng  vũ khai tình , khu tà trị bệnh , quan  quá thác  ư nhất thập nhị niên , thụ mệnh :NGỌC    ĐẾTích công huân ư bá thiên vạn chủng  , thệ tá tổ sư , chí cương chí dũng , tế tử tế sanh  , phương phương xiển giáo , xứ xứ khai đàn . Khoát lạc  mãnh soái  , tam ngũ hoả xa , Đại Linh Quan , Vương Thiên Quân , Lôi Thanh Phổ Hoá Thiên Tôn . “Chu Tướng Quân Bảo Cáo”(nghi kiền thành tam khấu thủ , tụng thử cáo tam biến  )　　　　* Chí tâm qui mệnh lễ :-Phù thiên dũng tướng , sát địa mãnh thần , thiết tu ngân xỉ , hắc diện châu thần . Tinh trung đặc lập , kính tiết kinh nhân , khể tra thiện ác  , củ sát phàm trần .Minh minh hiển hách , xứ xứ du tuần , sừ gian sừ ác  , cứu thế ưu dân . Trung thần nghĩa sĩ , phù bỉ siêu thân , quai nhi nghịch tử  , bất thắng nộ sân .Duy trì thế giáo , khuông chính nhân luân , trảm yêu hộ pháp , đại đạo thường tồn . Tối linh chân tể , tối hiển thần quân , hộ triều hộ quốc , cương trực trung dũng đại thiên tôn . “Quan Thánh Thái Tử  Bảo Cáo” (nghi kiền thành tam khấu thủ , tụng thử cáo tam biến  )*Chí tâm qui mệnh lễ :-Linh Hầu thái tử  , văn kinh vũ vĩ , khuông vương hộ quốc , đức nghĩa nguy nguy . Trung hiếu tiết nghĩa , toàn thụ toàn qui , kỳ huân tảo kiến ư Tây Thục , dị lược tố trước  ư Bắc Nguỵ , đại trung đại hiếu , chí nhân chí dũng , bổ tạo hoá chi bất túc , tá :-THÁNH ĐẾdĩ lập công , hộ triều hộ quốc , tận hiếu tận trung , cửu thiên uy linh hiển hoá đại thiên tôn . “Thánh Đế Bảo Cáo” (nghi kiền thành tam khấu thủ , tụng thử cáo tam biến  )　　　　*Chí tâm qui mệnh lễ :-Thái Thượng thần uy , anh văn hùng vũ , tinh đại nghĩa , cao khiết thanh liêm ,Vận hiệp hoàng  đồ , đức sùng diễn chính , chưởng Nho  Thích  Đạo giáo chi quyền , quản thiên địa nhân tài chi bính .Thượng ty tam thập lục thiên , tinh thìn vân hán , hạ hạt thất thập nhị địa , minh luỹ u phong .Bỉnh chú sanh  công đức , diên  thọ đan thư , chấp định tử tội quá , đoạt mệnh hắc tịch .Khảo sát chư Phật chư Thần , giám chế quần Tiên quần chức  , Cao chứng diệu quả , vô lượng độ nhân , vạn linh vạn thần , chí thượng chí tôn . Phục    Ma đại đế , Quan Thánh Đế Quân , đại bi đại nguyện , đại thánh đại từ , chân nguyên hiển ứng , trung hiếu tổ sư , Chiêu  Minh Dực Hán Đại Thiên Tôn , Mân Hoàng Cao Thượng Đế .(kiền tụng tam biến  , nhiên hậu tụng hạ văn chân kinh )Thánh Đế Tân Bảo Cáo*Chí tâm qui mệnh lễ :-Tinh trung đại nghĩa , hùng vũ anh văn , tại tam phân  quốc tộ chi thời , Hán tặc khởi dung lưỡng lập . Kiến vạn thế nhân thần chi cực hinh hương tự túc thiên thu , Tinh linh sung tái  ư cổ kim , chí cương chí đại , chiết  nguyện vãn hồi phù kiếp số , tồn đạo tồn nhân , ngự vũ thương khung , nhậm  thập bát thiên hoàng  nhi kế.Thống chấp phù kim khuyết , hồn tam thiên thế giới ư quát nang , thục chủ tể , thục cương duy , hách hách đại viên tại thượng .Tự đông tây , tự nam bắc , long long tổ khí triều nguyên .Tác Thánh Hiền Tiên Phật chi quân sư , tam thập lục thiên đản đăng đại bảo , Chủ thăng giáng  long ô chi vận hội , thập vạn kiếp phổ độ Từ Hàng , Phật chứng Cái Thiên , ân đàm khoáng kiếp , Đại bi đại nguyện , đại thánh đại từ ,Thái    bình khai thiên , phổ độ hoàng  linh , trung  thiên chí thánh , nhân nghĩa cổ phật , Ngọc Hoàng  Đại Thiên Tôn , Huyền Linh Cao Thượng Đế .                                                      (tam xưng  cửu khấu )Quan Thánh Đế Quân Giáng  Bút Chân Kinh   Ngô thị Hán Quan Thánh Đế , sắc dụ đại chúng thính văn . Thế thượng bất tề đẳng sự , toàn bằng nhất điểm chân tâm , Chính trực quang minh bất khuất , tử sanh  thuận nghịch đương phân  . Ngô thường hạ du hán quí , kết minh hoàng  thúc tam nhân . Đào viên danh trọng  thiên cổ , đơn đao bỉnh chúc ư kim . Ký Tào minh lai minh khứ , thôn ngô vị hán vong thân . Thượng đế liên ngã trung cảnh , độc sắc tuyên hoá u minh . Lịnh ngã nhật du thiên hạ , giám biệt trung nịnh phân phân . Nhất thiết tham tàn gian xảo , hoàn thường quả báo cân cân . Tối giới độc thư văn sĩ , tịnh cập quan hoạn quân dân , Đệ nhất hưu khi phụ mẫu , thiết mạc khuyên  sáo hương lân . Bần phú tiên giao bằng hữu , bằng hữu nãi thị ngũ luân . Tín tâm nội ngoại bình đẳng , hà phương kiển nạn tai truân . Tào Tháo vô  để thâm hiểm , hiện kim thụ tội u minh. Khổng Minh chỉ duyên trung nghĩa , u  minh  quần phụng vi  thần . Trực tâm trực thụ chân phước , xảo kế xảo lai hoạ nhân . Hữu quá chiêu  như nhật nguyệt , vô tư thiên địa đồng quần . Quả nhiên nhi nữ bất cuống , đáo xứ quỷ phạ thần khâm . Thiết kế thâu khư  nữ sắc , tự kỷ duy bạc tuyên dâm . Lộng thủ cuống  biển  tài vật , bối bối phiêu  đổ luân xâm . Tỉ  tỉ  tranh năng tranh thắng , vãng vãng việt tiện việt bần . Khoái khoái thu tâm mãnh tỉnh , hưu hưu dũ đoạ dũ thâm . Tam sanh  luân hồi ác  thú , thiên tải  thoá mạ nan câm  . Bút tiêm thiêm giảm tình tội , thiệt kiếm phản tru mãn môn . Vưu hận độc tâm lang phụ , hoa ngôn chuyết  hống hương thân  . Toa phu  mạ công mạ bà , lịnh ngã nhất kiến sanh  sân , Nệ tượng huy đao bội  phúc , phân  trảm mẫu tử  bình quân . Khả  hỉ  bình nhân hiếu đễ , triêu  tịch mãi biện lương tân . Sát  thời phong hành nê  mã , đà hồi vạn lý cùng quân . Dục cầu trường  sanh  dục tử  , cấp nghi giới sát phóng sanh  . Bất thực  ngưu khuyển đẳng nhục , khả  miễn lao ngục tù hình . Nam nữ tuân phụng ngô ngữ , ngộ nạn ngã tự giáng  lâm . Chiến trường khu trục quỉ  mị  , đao quang lôi vũ huyết lâm  . Hộ quốc bách chiết  bất cải , trợ nhĩ gia tước sách huân . Phú quí  vĩnh xương dịch thế , mi  thọ vĩnh vô tai xâm . Như hữu huỷ pháp vọng tưởng , đẩu xứng khi hống ngu manh , Bất hứa sanh  thân nhân thế , A-Tỳ  địa ngục thân ngâm . Na thời hối quá dĩ vãn , cấp tảo phối phục pháp văn . Hồi đầu chư ác  mạc tác , miễn lực chúng thiện phụng hành .  ( Cáo văn  tụng chí thử chỉ . Tụng tất, tam khấu thủ , khởi thân điều  tức hậu , tái lãng tụng hạ văn Minh Thánh Kinh )   (Phần cáo văn tụng đến đây là hết. Tụng xong, lạy ba lạy, đứng dậy nghỉ cho khỏe, rồi tiếp theo tụng phần chánh văn sau đây:- *CHÁNH  VĂN MINH THÁNH  KINH【Kinh tự -- đệ nhất 】Đế Quân viết ﹕" Thiên địa vô  tư , thiện ác chiêu chương . Thuận thiên giả tồn , nghịch thiên giả vong . Thần đạo thiết giáo , tịch dĩ thử truyền . " Ngô đương ngôn 　Minh Thánh Kinh tam tự :- " Minh "    giả như đồng nhật nguyệt phổ chiếu càn  khôn vô  vật bất đáo , sử ngã tâm tính thường hoài bất muội linh đài khiết tịnh , đả tảo  như đồng bảo kính nhất ban  minh tâm giám tính . " Thánh "    giả chiêu nhiên dã . Tham thiên hoá dục , thiên cổ trung can nghĩa đảm , vạn tải  thánh thần , tiên thánh hậu thánh kỳ quĩ  nhất dã . " Kinh "    giả thường dã . Sở ngôn vô  phi nhân sanh nhật dụng , thường hành đạo lý , khả  dĩ lưu truyền vạn cổ , nhân năng cung kính thân tâm , thời thời bất vong hồ căn bản  , khắc khắc thường tồn hồ hiếu đễ , cẩn kính Giá cá tâm điền vật tham vật dâm thị dã . Cố viết ﹕" Minh Thánh Kinh " .    　*Hán , Hán Thọ Đình Hầu , lược tiết Đào Viên Kinh , Thư ư  Ngọc Tuyền Tự , dạ mộng dữ phàm nhân , Vạn kinh thiên điển hữu , ngô kinh vị cử hành , Trước  nhĩ truyền trần thế , bất khả  thị vi khinh . Thái Thượng Lão Quân tam giới linh , chúng thánh Ngũ Nhạc Lôi Điện Thần , Ngũ hồ tịnh tứ hải , nhật nguyệt đẩu tinh thìn , Thiên hạ thành hoàng thính hiệu lệnh , vạn phương thổ địa các tuân hành , Vạn thánh triều chân quân tấu nghị , phổ thiên chi hạ tận ban hành , Ư  thị cứu khổ đại tiên , Thái Thượng Chân Quân , Thái Bạch Kim Tinh , công đồng chú giải , Phúc tấu minh chương , hành ư  tứ hải , Hoàng đồ củng cố , vạn dân vĩnh lại .  【Nguyên Thuỷ-- Đệ Nhị 】Ngô nãi tử vi cung lý châu  y  thần , hiệp quản văn xương vũ khúc tinh , Kỳ nhân trương tiên vô  chủ hạt , sắc lệnh tuỳ ngô vi tùng thần , Kiềm  điểm thiếu nam dữ thiếu nữ , hoặc tổn âm chất tuyệt tử  tôn , Tống sanh thôi sanh cập nạn sản , mị  yêu thương tàn ban đậu chẩn , Như hữu phần hương phúng tụng giả , chuyển  hoạ vi tường hiển thánh linh . Kim hữu sóc  hoạ ngô tượng giả , trắc lập trương tiên trì đàn  cung , Giám tri chiến quốc xâm lăng loạn , mệnh ngã lâm phàm cứu vạn dân , Ngọc Hoàng tứ ngã danh hoà tính , Tử  Tư ngũ chuyển  tố trung thần , Tâm đồng giải thích chư hầu nạn , tuyệt khước gian tần tịnh quốc tâm , Sở vô  đạo , tửu hoang dâm , Chiêu quan quá thử nạn , Ngô Việt động đao binh , Đạo ngô nhất sanh vi hiếu tử  , số thế tác trung thần , Sắc lệnh ngã quản tiền đường sự , trú dạ lãnh  trào  hành . Hán thất đa gian đảng , cải tính hạ phàm trần , Xuân Thu trượng phu  chí , sanh trưởng Giải Lương thành . Chỉ  QUAN  vi ngã tính , hạ giới hựu xưng  thần , Ấu nhi ly hương , tráng nhi xuất nhậm , Đại trượng phu  dĩ tứ hải vi gia , hà hoạn hồ ngô vô  huynh đệ , Nhập Đào Viên đổ lưỡng nhân kỳ dị , thỉnh vấn anh hùng hà xứ , Hùng củ củ lãng viết Trương Phi , mạo đường đường ôn ngôn Lưu Bị , Xuất thân đầu địa kim phùng chủ , tu đãi vãn thiên hà thuỷ lai đãng địch , thành tai long hổ phong vân hội , tể ngưu mã chiêu cáo thiên địa , kết nghĩa khuông phù Hán thất . Phá Hoàng Cân , tru Đổng Trác , Lữ Bố tệ  , Kiếp trại tiễu Tào gian , khiêm  nhập không doanh nội , Nhạn lữ tán Từ Châu , huề tẩu vô  tồn địa , Giảm chúc Trương Liêu mưu , phá bích Vân Trường  nghĩa , Hàng Hán bất hàng Tào , trung thần bất sự nhị , Phong Hán Thọ Đình Hầu , ấn vô  hán trùng chú , Tam nhật hoa diên , Tào man  mỹ ý , Nhan Lương,  Văn Xú thống binh vi , Cảm đối lập công , khả  thù Tào qui  kế , Phong kim khước ấn tam từ thao , khiết  quyến tầm huynh nhất điểm trung , Thiên lý tầm huynh thiêm nghĩa khí , ngũ quan trảm tướng hữu uy phong , Ly hợp anh hùng càn  khôn nội , tương  phùng huynh đệ cổ thành trung . Trí thượng tuy cao vô  quyết thắng , vận trù cố thức thiểu  kinh luân , Tam yết mao lư , Ngoạ Long án  khởi , Đại mộng thuỳ tiên giác , bình sanh ngã tự tri , Thảo đường xuân thuỵ túc , song ngoại nhật trì trì , Vị xuất mao lư , tam phân  dĩ định , Khổng Minh nguyên thị Quảng Tuệ Tinh , tức thị tiền triều Nghiêm Tử  Lăng , Thử sanh Gia Cát Lượng , tái Tống   Châu  Văn Công , Luân hồi tam thế tướng , vĩnh bất hạ phàm trần , Đỉnh túc tam phân  hiềm địa trách , giang sơn kim hoán hứa đa nhân . Đại ca dĩ tại Thanh Hư Phủ , Quan mỗ kim chưởng Tam Thiên Môn , Tam đệ Tứ Xuyên vi Thổ Cốc , mỗi khởi trung lương hộ quốc tâm , Tại Tống dị tính Nhạc Phi tướng , tại Đường cải huý viết Trương Tuần , Luân hồi tam chuyển  giai trung liệt , Thượng Đế phong vi Hộ Quốc Thần , Tiểu khả  binh qua bất sai nhữ , đại nạn nguy bang tái hạ trần . Thiên hạ thành hoàng giai tướng tướng , chánh  trực vi thần cổ chí kim , Vi nhân trung hiếu cảm thiên địa , khởi tại trì trai phật hiển linh , Ẩm thực,  y  phục hưu hoa mỹ , tuỳ trước,  tuỳ xan mạc yếm tăng , Cầm thú nhất thiết giai tính mệnh , vô  cố tự thực  tể sanh linh , Nhất thiết hoá sanh giai hoạt mệnh , hà khổ trương cung bộ võng tầm , Thảo mộc hoa quả hưu chiết  thái , nghiêm đông linh lạc  phát dương xuân , Vạn vật tất hàm thiên địa hoá , y thời sanh trưởng dữ nhân linh , Nhĩ năng tuân thủ tích vạn vật , phước hữu du qui  hoạ bất xâm . Vật vị thiện tiểu nhi bất tác , vật vị ác tiểu nhi khả  hành , Thiên võng khôi khôi phân khúc trực , thần linh hách hách định khuy doanh , Hiếu đễ trung tín nhân chi bản  , lễ nghĩa liêm sỉ nhân chi căn , Nhĩ năng thính ngô hành thiện sự , định hữu tường vân túc hạ đằng . Ngô thụ tam thiên môn chưởng ác , vạn thần khải tấu ngã tiên văn , Thiện giả kỷ lục gia quan tước , ác giả tao ương tuyệt tử  tôn , Báo ứng trì tốc thời vị đáo , chiêu chương tảo vãn hoạ phúc  lâm , Hưu đạo thiên cao vô  nhĩ mục , khuy tâm ám thất hữu du thần , Kính thần như tại tu thành kính , bất khả  cuồng ngôn nghệ  thánh minh .【Lực Học-- Đệ Tam 】Ngô tố lãm Xuân Thu , ấu quan  Khổng Mạnh , Duy dĩ hiếu đệ vi tiên , tu thân trị quốc vi bản  . Dị đoan phong khởi , binh qua thương tàn dân mệnh . Thập dư niên giáp bất ly thân , đao vô  khiết tịnh . Dạ vô  ổn thuỵ tam canh  , nhật bất bão xan nhất đốn . Đông chiến Tây chinh , bách  chiến nhi giang sơn tài định . Bạch liễu tu mấn  tinh tinh , lực quyện mã luy đao độn . Phí tận xích đảm trung tâm , hoán đắc cá phong hầu kim ấn . * Đáo như kim loạn thần tặc tử  , bộ phong tróc ảnh . Gian tham sàm nịnh , kết đảng khi lương , ngôn vô  nhất định . Bất tư lễ nghĩa liêm sỉ , hiếu để trung tín , Sự mỗi hồ hành , lâu  đồ kiểu hạnh  . Toản quân vị , lục trung thần , hảo  hoá tài , dâm mỹ sắc , sát nhân sỉ  tính . Chỉ  cố sảng tâm lạc  sự , khởi hiểu đắc hậu lai báo ứng . Cổ kim hảo  sự đa ma , vô miễn cưỡng cẩu cầu tiệp kính , Như thể vân lưu ly , tiên  hoa minh nguyệt . Nhân bất tri cơ  , như cương đao khoái khuyết , Vọng động hoành  hành , tạo hạ liễu ta oan nghiệt . Viễn tắc kỷ niên , cận tắc số nguyệt , Báo ứng vô  sai  , pháp nan  lậu tiết . Như nhân vị tao phùng , các hữu thời tiết , Đương tư thủ mệnh do thiên , an bần lạc  nghiệp . Như bá nghệ thương tốt thành công , kỳ vật yên năng tinh khiết . Thảo mộc bất năng bồi thực , nan  trưởng hứa đa chi diệp . Ngũ cốc thiểu  dụng canh sừ , miêu tuy tú nhi bất thực . Văn thần thập tải  hàn song , phương triều kim khuyết . Vũ tương  bách  chiến lâm nguy , thuỷ đắc công hầu tịnh liệt . Ngô nãi nhật nguyệt tinh trung , càn  khôn đại tiết , Thiên băng ngã băng , địa liệt ngã liệt .【Đạo Mạo-- Đệ Tứ 】Hựu phụng Thượng Đế gia ngự sắc , chưởng ác phàm gian thiện ác nhân . Vạn quốc cửu châu giai kính phục , đạo ngô trung nghĩa độc xưng  tôn . Tố hình hoạ tượng càn  khôn nội , như ngã anh hùng hữu kỷ nhân . Hoả long thiêu xích thố  , thuỷ thú luyện thanh phong . Ngoạ tàm mi  bát tự , đan phượng mục song tình . Ngũ long tu bãi vĩ , nhất hổ ngạch dao  thân . Tinh trung xung nhật nguyệt , nghĩa khí quán càn  khôn . Thao lược kỳ Tôn Tẫn , cơ  mưu thắng Phạm Tăng . Tu trường  nghĩa cánh trường  , diện xích tâm vưu xích . Anh hùng khí cái thế , chúc tàn đao phá bích . Phong khố ấn huyền lương , tước lộc từ bất thụ . Yển nguyệt đao ma nhưng khoái , thán huynh đệ bất tái . Ngoạ tàm mi  toả vị khai , hận giang sơn kỷ cải . Cắng cổ công danh nan  tỉ  tịnh , tam thiên môn hạ phong nguyên soái  . Khể thủ đốn thủ . Thượng Đế sắc lệnh các bộ tướng soái  , Kinh truyền hạ giới , sao lục phúng tụng như tại . Nhân năng tuân hành , hệ  ngọc yêu kim , quan cư thiên tải  . Năng toàn nhất sự , tranh vinh tam đại . Khâm thừa pháp chỉ , hội tập chư thần thi hành . 【Tiết Huấn-- Đệ Ngũ 】Trước  trung lương , kiệt lực khuông hành , hiếu thuận vô  cải . Liêm khiết bất loạn tâm điền , tiết nghĩa lâm nguy bất bại . Trung hiếu liêm tiết chi chương thính giải . Quân sử  thần dĩ lễ , thần sự quân dĩ trung , Nhật dụng triều đình lộc , đương tư bổ báo công . Báo quốc thần chi bản  , tích tốt tướng chi hoành . Bất sức văn thần quá , bất diệt vũ tướng công . Kỷ lục văn hoa điện , cử hặc kiến chương cung . Đan tâm như xích nhật , vị tất chí tam công . Tần Cối thế vi khuyển , Nhạc Phi tứ soái trung  . Vi nhân tử  , hiếu vi tiên , hiếu thuận lưỡng tự khẩn tương  liên . Vật sử  não nộ thường sử  hoan , noãn y  bão thực  vô cơ hàn . Bệnh y dược  đáo tất tự tiễn , tức tu thường quá hiến thân  tiền . Dạ bất giải y , triêu bất thực , thời thời khắc khắc tại thân biên . Nhĩ năng hiếu thuận nhĩ tử  hiếu , điểm điểm trích trích khán diêm  tiền . Đại Thuấn hiếu , đế vị truyền , nhị thập tứ hiếu cực chu toàn . Tại sanh bất cung  phụng , tử hậu tế linh tiền . Bất hiếu tử , nặc  tai khiên , hổ cáp xà giảo bệnh tương  triền . Quan hình lao ngục tao sung phối , thuỷ hoả chi tai thực khả  liên . Hoặc thị huyền lương đao độc tử , bất hiếu chi nhân khổ vạn thiên . Tốc tốc cải , mạc trì diên  . Thế nhân thục vô  quá , cải chi vi thánh hiền . Nhân vô  quá , đốc hành toàn . Liêm sanh uý , khiết sanh nghiêm . Tế kiểm điểm , tỵ nghi hiềm . Hi  hiền hi  thánh do thiên mệnh , học lễ học thi thính tự nhiên . Khước chu túc , ẩn sơn xuyên , Vi nhân tự ngọc vô  hà điếm , lập chí như đồng thiết thạch kiên . Thủ kỷ lộc , mạc tuần  thiên , tổn nhân lợi kỷ tử  tôn oan . Liêm giả bất thụ ta lai thực  , chí sĩ bất ẩm đạo chi tuyền .  Từ bổng  nguyên hiến khiết , uý kim dương chấn liêm . Toạ hoài bất loạn liễu hạ huệ , bế hộ vô  dung lỗ trọng liên . Nghịch thực  chẩm như tào lý mỹ , qua tế hà thắng thái khương điềm . Bổng  lộc chỉ  kham cung  lễ nghi , cử gia thực  phí cận bàn hoàn . Bá cống đài  hồi thất tiết vật , mãn sương  trang lý muội tâm tiền . Xuy trượng đồ lưu thuỳ bất phạ , khuyến nhĩ đài  đầu khán thượng thiên . Sỉ  dung nam bộc như lang hổ , mưu chiếm quân dân địa dữ điền . Thế bại vận suy tham kiết cáo , bạt chủng  bình phòng oan báo oan . Phụ nam cùng cực vi xương  đạo , hận sát đương sơ ác yếu tiền .Nhân chi tiết , như trúc hựu như nguyệt , Quảng đại dữ cao minh , viên dung cánh thanh khiết . Nhất sanh trực bất loan , đĩnh đĩnh khi sương tuyết . Nhất kính tham thiên tú , vũ phong lộng minh nguyệt . Nga Anh khấp trúc lâm , điểm điểm ban giai huyết . Tức như Tô Vũ trượng , số hữu thập nhị tiết . Lý Lăng ô kỳ gian , Tô Vũ kính kỳ liệt . Trọng Thăng sử tây vực , tam thập lục quốc khước . Tiết nghĩa toàn , thần thánh duyệt . Hoặc chưởng thiên tào sự , hoặc bổ thành hoàng khuyết . Hoặc sanh công dữ hầu , phú quí  thiên niên nghiệp . Loạn thần tịnh tặc tử  , mỗi bả trung lương diệt . Nhất kiến hư hoan hỉ  , tâm khẩu các tương  biệt . Tâm tàng  trượng bát mâu , ý tồn tam xích thiết . Thiệt hạ hữu long tuyền , sát nhân bất kiến huyết . Tham khốc khắc gian sàm , tự vẫn nhi tôn tuyệt . Ngô vị ngật trường  trai , ngô bất tín dị thuyết . Địa ngục tức Thành Hoàng , tam bảo quang nhật nguyệt . Cứu tế cấp nạn nhân , tựu thị giải oan kết . Thử tứ tiết , trung hiếu liêm tiết , tường minh thậm thiết , Hậu liệt nhị thập tứ kiếp ：Kình thiên đỉnh  địa Mãnh Dũng Thần , Bổng  nhật cử nguyệt Phổ Chiếu Thần , Liệt tú trương tinh Minh Lãng Thần , di tinh hoán đẩu Bác  Lương  Thần , Đằng vân giá vụ Phi Độ Thần , khu lôi xiết điện Uy Liệt Thần , Hô phong hoán vũ Nhiễu Nhương  Thần , chuế  lộ vẫn sương Phọc Phí Tinh , Phi sa  tẩu thạch Triệt Lộ Thần , phiên giang đảo hải Ngũ Hồ Thần , Băng sơn đồi lãnh  Thiết Giáp Thần , đống thuỷ khai băng Kết Hoá Tinh , Phần viêm trục hoả Lưu Quang Tinh , khai hoa kết quả Kiều Mị  Tinh , Trưởng hoà tú cốc Ích Huệ Tinh , trừu nha điện  diệp Phát Dục Tinh , Khô mộc hạc  trạch Thôi  Kiệt Thần , tẩu thú phi cầm Bộ Tróc Tinh , Ngư hà giải miết Dũng Dược Tinh , phi khiêu chư trùng Triền Nhiễu Tinh , Tác văn chế tự Văn Xương Tinh , hưng  binh bố trận Vũ Khúc Tinh , Khảo chánh  tuế thời Trắc Vận Tinh , tạo tác công nghệ Xảo Tác Thần ,Chúng tinh thính lệnh , các hồi bổn bộ , biến hoá phát sanh , Khể thủ thần minh , vô  cực chúng thánh , bất khả  tư nghị công đức . 【Kinh Nghiệm-- Đệ Lục 】Trị niên trị nguyệt tướng , trị nhật trị thời thần , Dạ sai hắc sát soái , nhật lệnh giảo khiết binh , Vãng lai tế giám sát , bất đắc lậu hào phân  . Hội đồng gia trạch thần , trước  lệnh tư  mệnh quân , Như hữu kiền tụng nam hoà nữ , tốc tốc báo tri văn . Gia trạch cúng thử kinh , yêu mị  hoá vi trần , Thuyền châu  phụng thử kinh , phong ba tức khắc bình , Hành nhân bội thử kinh , lộ đồ bảo an ninh , Thư sanh khán thử kinh , bất cửu bộ thanh vân , Phụ nhân tụng thử kinh , nhị nữ ngũ nam thành , Nhược vi vong hoá niệm , vong hoá tảo siêu sanh , Nhược vi phụ mẫu niệm , phụ mẫu hưởng hà linh , Phần hương cao tụng niệm , kỳ phước tức lai lâm , Nhật niệm tam ngũ biến , hoặc tụng bá thiên thanh , Nhân năng sao ấn tống , chư tật bất tương  xâm , Chư thần giai hoan hỉ  , trạch xá tịnh quang minh , Hoặc tứ phước dữ thọ , hoặc ấm nhi dữ tôn , Hung sự hoá vi cát , phước lộc thọ trùng tăng . Đẩu khẩu Vương Thiên Quân , khâm phụng , Hán thất , Hán Thọ Đình Hầu . Quan Thánh Đại Đế sắc lệnh （Gia Khánh thập ngũ niên chính nguyệt nhị thập tứ nhật ）Đại Đế viết ：Ngô tằng ngôn , Nhật tại thiên thượng , tâm tại nhân trung  , tâm giả vạn sự chi căn bản  , Nho  gia ngũ thường , đạo thích tam bảo , giai tùng tâm thượng sanh lai . Nhân mạc đại ư  trung hiếu , nghĩa mạc đại ư  liêm tiết , nhị giả ngũ thường chi thủ . Thánh nhân tham tán hoá dục giả , thử nhi kỷ . Tiên Phật siêu thần nhập hoá giả  thử nhi dĩ . Tự hữu thiên địa dĩ lai , giá cá vô  cực thái cực chi lý , hồn nhiên bao la cổ kim trưởng huyền , chư đế vương thánh hiền Tiên Phật , vạn kinh thiên điển , chỉ  thị minh thử lý , thành thử sự nhi dĩ . Ngô hệ Tử Vi viên trung  , hoả chi chính khí . Hoả , ly minh tượng dã , cố chủ văn xương . Hoả , hựu liệt tính dã , cố chủ vũ khúc . Văn chủ nhân , nhân thủ trung hiếu , vũ chủ nghĩa , nghĩa thủ liêm tiết . Duy thị cử thiên hạ vạn thế giai vi Thánh Hiền Tiên Phật , thử hữu trú vô  dạ, hữu dương vô  âm , tuyệt vô  chi lý dã . Tự chiến quốc dĩ lai , ngô xuất thế khuông quân cứu dân , bất đắc dĩ dĩ công thiện chi tâm vọng thế , thử Đào Viên Kinh chi sở dĩ hiện thân thuyết pháp dã . Nại Hà thế chi nhân , chân tính bất mật , tà tịch  dụng tâm , kiến ngô bình thường chi ngôn , bất viết thánh nhân bất xuất thử kiêu căng ngữ , tắc viết thánh nhân bất xuất thử thiển  cận ngữ . Ô hô , thị tất dục ngô trùng tác ngũ kinh , đãi thế chi trí ngu hiền bất tiếu , giai tận độc chi hồ . Bất độc thử dã , hiện tại thân liệt văn nho  , diệc vọng hành chỉ bác . Ngô nhân Chu Tử  , lẫm lẫm trì tụng đa niên , chỉ  đắc chú giải minh bạch . Như tái hữu thiện hành đề  huỷ giả , khinh tắc lệnh ôn hoả diệt chi , trọng  tắc mệnh Chu Thương trảm chi , vô hối . -Hậu khiển chư thần giám sát , dĩ sử  tốc ứng , ngô diệc đại phí bà tâm . Dĩ ngã vi kiêu , ngã cố bất từ , dĩ ngã vi thiển  . Ngã diệc bất từ , đản nguyện nhân nhân tùng thử kiêu ngôn thiển  ngôn tác khứ , nhất nhất quả tự tín ư  tâm trung  , nhiên hậu tham  nguyên diệu chi lý , nhập thượng thánh chi ban , ngô diệc bất quái , nhi thả khoái nhiên dã . Tương  thử ngữ trước  linh quan , truyền thế tri chi , vi thử thuật cáo chu tể nhân đẳng , nhất tâm thể thử , dĩ tâm ấn tâm . Tâm tại nhân trung  , nhật tại thiên thượng , khâm tai vật hốt . 
%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
拜太歲 . ( Bái Thái Tuế ).　太歲除了顯示流年大運外，也可能影響個人運程。若個人的生肖與流年太歲有所不合，則謂之犯太歲，會對該年的運程有所影響，故習俗就以攝太歲來消災化解。而犯太歲，也因個人與太歲的生肖有別，大致可分三種：沖太歲：有沖擊、對抗之意；交戰相沖，亦稱反吟。力最強。即個人所屬生肖，與流年太歲生肖相沖，即是「沖太歲」。沖太歲者，表示流年運程可能會顯得反復奔波，周邊環境或有變化，有機會搬遷或轉工，做生意或工作倍覺辛勞。凡事宜小心謹慎。值太歲：亦稱伏吟，力稍弱。即個人所屬生肖與流年太歲生肖相同，即是「值太歲」。值太歲者，表示流年運程可能會遇到不少煩惱，可能是悲亦可能有喜，一般可能禍福參半，煩惱之中，宜努力爭取，全力以赴。刑太歲：有刑律、刑傷之意；抵觸相刑，力更輕。即個人所屬生肖，與流年太歲生肖相刑，即是「刑太歲」。刑太歲者，表示流年運程可能會受到一定的影響。容易受到是非纏身，凡事以忍為佳，切記不可作擔保人，留意文件合約細節，以免惹上官非。無論是犯刑、沖、破、害者，皆受到流年太歲的影響，可能會有官非糾纏、仕途阻滯、投資失利、情緒波動、人事不和及感情離合等影響，嚴重者或會有意外血光之災等情況出現，即古語說︰「逢太歲之年，無喜必有禍。」但與八字喜神相合者，則不受影響。Cúng Thái TuếThái Tuế ngoài việc thể hiện vận trình chung  của lưu niên năm đó, còn ảnh hưởng đến mệnh vận của cá nhân. Nếu sinh tiêu (tuổi) của người nào không hợp với lưu niên Thái Tuế, gọi là “phạm Thái Tuế”, thì vận trình năm của người đó không tốt, phải dùng phương pháp “Nhiếp Thái Tuế” để hóa giải. Việc “không hợp” nầy có ba tính chất chính:1/- Xung Thái Tuế ：có tính đối kháng, tấn công , đánh nhau, còn gọi là “phản ngâm” (theo phong thủy). Đặc điểm của nó là :- trắc trở khó khăn triền miên, bôn ba vất vả đối phó, làm việc gì cũng không thuận lợi. Gặp trường hợp nầy phải hết sức cẩn thận và hạn chế phạm vi hoạt động, đừng mở mang thêm cái mới.2/-  Trị Thái Tuế ：Phong thủy gọi là “phục ngâm”, sức phá hoại kém hơn trên một chút. Gọi là “Trị Thái Tuế”  khi tuổi mình trùng với địa chi của năm đó. Tính chất của nó:- phiền não kéo dài, ít có thuận lợi suông sẻ. Họa phước mỗi thứ phân nửa, lúc đặng lúc thất. Phải hết sức tỉnh táo, sáng suốt tìm cách vượt qua khó khăn mới được.3/- Hình Thái Tuế ：có ý nói về hình luật hoặc thương tật. Tuổi và năm rơi vào trường hợp “lục hình” với nhau (xem bảng lục hình). Tính chất:- thị phị khẩu thiệt, tai bay vạ gió, việc đến ngoài ý muốn. Kỵ việc bảo lãnh giùm người, lưu ý các hợp đồng ký kết… dễ động đến cửa quan.Dù là xung, trị hay hình Thái Tuế, nói chung là tác dụng của nó rất phiền phức, lăng nhăng rắc rối đủ chuyện. Công việc gặp trở ngại, nặng thì có thể dẫn đến  lưu huyết, chết chóc là khác.Câu nói phổ biến:- “Phùng Thái Tuế chi niên, vô hỉ tất hữu họa” ( gặp năm phạm Thái Tuế, nếu không có “hỉ sự” (cưới gả, sinh con …) thì ắt gặp tai họa. Nói thế, nhưng cũng còn tùy vào bát tự ngũ hành của mỗi tuổi mà có ảnh hưởng năng nhẹ khác nhau.家中攝太歲　　除入寺廟攝太歲外，在家中也可做到，論誠心當然不及入寺廟參拜。　　如時間不許可，或寺廟太過擠迫，每每要速戰速決，有應誠意不足，故選擇在家中參拜。因家中較為方便，所以祭品必須一應俱全，不可草草了事。　　準備一個全新的香爐、酒杯三個、筷子三對、衣紙包括太歲衣、元寶、大光寶、轉運寶牒、貴人衣、大悲咒、金銀及壽金。　　祭品除燒肉及雞之外、還需要片糖、糖果、糕餅、紅棗及水果，亦可加入齋菜。　　首先可為太歲設神位，以視尊敬，在一張大小適中的紅紙上書寫當年太歲的名稱，建議買一本民曆書，用隨書附送的太歲鎮宅符，或複印本網頁提供的太歲鎮宅符。安奉太歲星君，可安在廳堂、神佛同位、灶君神位，選清潔安靜之處，門口或窗前向當天均可，放好香爐之後，將太歲符直貼在牆上。　　太歲衣當中有一張太歲帖文，拜祭前須在帖文上書寫犯太歲者的姓名及出生日期。　　將祭品整齊排列於棹上，便可開始參拜。　　首先誠心上香，並向太歲祈求：「□□太歲大將軍，信男／信女□□□，今年流年本命犯煞星，現向太歲仙師諴心祈求，保佑衰氣災劫盡去，化險為夷，年年行好運，身體健康……」。　　也可在安奉太歲符的時候唸三次的恭請太歲星君咒，咒曰：奉請三星照令符，天上日月來拱應，南斗北斗推五行，唵佛顯靈敕真令，八卦祖師其中形，玉旨奉令太歲□□年，值年□□星君到此鎮，七星五雷護兩邊，六甲神將到宮前，六丁天兵守後營，天宮賜福神共降，招財進寶聚當明，弟子一心三磕拜，拜請太歲星君保安寧，鎮宅光明人尊敬，閤家平安萬事興，保命護身且鎮宅，值年太歲來降臨，急急如律令。　　稟告完畢，待香燭燒至一半時，將金銀衣紙拱手向太歲鞠躬，然後在聚寶盆內燃燒，最後將三杯酒水輪流撒在地上，拜太歲的儀式就完畢了。　　誠懇者，可於每月十五日及太歲星君生辰七月十九日供奉祭祀之，敬謝平安。　　但記住年尾一定要還神，酬謝神恩保佑。可於農曆十二月廿四日早上，宜用鮮花、果品、清茶、壽金，拜謝太歲星君一年來的關心照顧平安。祭祀完畢取下太歲星君符令同壽金三百一齊焚化之，即萬事大吉。　　玉器，自古以來已是皇室飾物和祭祀法器，也具有開運化煞的作用。大家可配帶自己所屬生肖玉鏈墜，或選擇依五行相合之其他配合自己的生肖鏈墜。
PHÁP “ NHIẾP THÁI TUẾ” TẠI NHÀ .Ngoài việc đến các Miếu Vũ thờ Thái Tuế để làm lễ cúng giải, ta có thể làm tại nhà những động tác hóa giải khác, tuy không bằng đến Miếu Vũ, nhưng cũng đở nhiều.Nếu làm tại nhà, thì phải chuẩn bị phẩm vật cho thật đầy đủ, chứ không thể đơn sơ, qua loa được. Cúng an vị Thái Tuế vào ngày mùng 9 hoặc rằm tháng giêng, nếu nhằm vào hai ngày nầy mà kỵ tuổi (tứ xung) của người cúng thì chọn từ mùng một đến mùng chín, ngày nào tam hạp với tuổi mình thì cúng.Nên chọn buổi sáng thì tốt hơn buổi chiều.
A.- PHẨM VẬT CÚNG:--nhang , đèn-một lư hương mới.-ba chun trà.-ba chun rượu.-ba đôi đũa.-quần áo bằng giấy của Thái Tuế.-vàng giấy nguyên khối  (hai thứ lớn, nhỏ) (người Hoa gọi là nguyên bảo)-bài vị thờ Thái Tuế (viết vẽ sẵn bằng giấy hồng đơn (đỏ)theo mẫu hàng năm)-bài chú để đọc (theo mẫu)-giấy tiền vàng bạc đại.-một quyển “Chú Đại Bi”-gà luộc hoặc thịt heo quay.-đường miếng-năm chè, ba xôi-bông, trái cây　　B.-CÁCH CÚNG:- Trước tiên đặt bài vị Thái Tuế vào chỗ thích nghi (bàn thờ ông  bà, bàn thờ ông Táo, trước cửa hoặc cửa sổ hướng ra ngoài trời …cũng được) . Mặt sau bài vị có ghi tên tuổi của người cúng. Bài chú để đọc  in hoặc viết sẵn (theo mẫu, chỉ đổi tên Thái Tuế mỗi năm khác đi thôi). Sắp đặt phẩm vật cúng lên bàn cho thứ lớp.Đốt ba cây hương, xá ba xá, quì xuống khấn nguyện: tên họ, tuổi, chỗ ở, vái Thần Thái Tuế …phù hộ độ trì  tai qua nạn khỏi, bình an mạnh khỏe, gặp được vận may v.v…. Cắm nhang, lạy ba lạy.
*Đọc bài chú  sau ba lần:-“Phụng thỉnh tam tinh chiếu lệnh  phù ,Thiên thượng  nhật nguyệt lai củng ứng ,Nam đẩu bắc đẩu thôi ngũ hành ,Úm (án) Phật hiển linh sắc chân lệnh ,Bát quái tổ sư kỳ trung hình ,Ngọc chỉ phụng lệnh  Thái Tuế   ………(1)…………niên ,Trị niên ……(2)………..Tinh Quân đáo thử trấn ,Thất tinh ngũ lôi hộ lưỡng biên ,Lục giáp thần tướng đáo cung tiền ,Lục đinh thiên binh thủ hậu doanh ,Thiên cung tứ phước thần cộng giáng  ,Chiêu tài tiến bảo tụ đương minh ,Đệ tử ….(3)…….. nhất tâm tam khải  bái ,Bái thỉnh Thái Tuế Tinh Quân bảo an ninh ,Trấn trạch quang minh nhân tôn kính ,Hợp gia bình an vạn sự hưng  ,bảo mệnh hộ thân thả trấn trạch ,Trị niên Thái Tuế lai giáng  lâm ,Cấp cấp như luật lệnh  .
*CHÚ THÍCH:- (1) tên của năm cúng(2) tên vị thần Thái Tuế của năm cúng(3) tên người cúngĐọc xong lạy ba lạy. Chờ nhang lụn hơn phân nửa, đốt giấy tiền vàng bạc, y phục Thái Tuế,  (đem cái thau nhôm để trước bàn thờ mà đốt, tưới rượu vào chỗ đốt giấy cho cháy phừng lên) . Như vậy là xong phần an vị Thái Tuế.*Hàng ngày đốt nhang vái nguyện. Hàng tháng cũng sắm bông, trái cây cúng  Thái Tuế vào ngày rằm và ngày vía Thái Tuế ( 19 / 7 ).*Cuối năm, làm lễ kính tiễn Thái Tuế vào ngày 24 tháng chạp (12). Dùng phẩm vật như trên để cúng. Khấn nguyện tạ ơn Thái Tuế Tinh Quân đã phù hộ suốt năm được tai qua nạn khỏi v.v…Chờ nhang tàn hết mới đem bài vị Thái Tuế xuống để đốt chung với giấy tiền vàng bạc. Dọn dẹp bàn thờ, không đốt nhang nữa.*Nếu được, thỉnh một miếng “Ngọc Bội” bằng đá quí để đeo, hóa giải sát khí. Nhớ dùng ngọc có màu sắc tương sanh với bổn mạng mới tốt.
24. NHỊ THẬP BÁT TÚ .Nhị thập bát tú hay gọi đầy đủ là "Tứ Linh Nhị Thập Bát Tú" chia làm bốn nhóm:- Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước và Huyền Vũ, mỗi nhóm có bảy sao, cộng là 28 sao.Ngoài chức năng chung là thần hộ vệ trong Đạo Giáo, còn có những chức năng của từng sao , mà trước nay ít người biết đến.Ngoài ra, chúng ta còn có thể dùng Thần Chú Bắc Đẩu Thất Tinh như là một thần chú hộ thân. Các bạn đọc kỹ để ứng dụng cho mình và gia đình, vô cùng hiệu nghiệm (hơn cúng sao và giải hạn nhiều).
周天二十八宿星君降靈
東方蒼龍七宿 ( Đông Phương Thanh Long Thất Tú ).角宿天門星君：下管人間將軍、兵甲、雨澤、延生、農田耕稼之司。亢宿天庭星君：下管人間瘟災、大風、颺石、百藥、國師、三公、五老、百官、祿秩之司。氐宿天府星君：下管人間后妃、宮府、山林、草木、雨水、淫佚之司。房宿天駟星君：下管人間后妃、藏內、寶器、金玉、管籥、驚風、駭雨、負重、擎駱之司。心宿天王星君：下管人間帝王、明堂、雨澤、工役、伎藝、百巧之司。尾宿天雞星君：下管人間祥雲、瑞霧、女人、不和之司。箕宿天律星君：下管人間斜風、細雨、奸邪、諂佞、蠻夷、虜狄、津梁水族之司。北方玄武七宿斗宿天府星君：下管人間進士、登科、爵祿、微風、細雨、斛斗、升合、秤尺之司。牛宿天機星君：下管人間雲霧、霜雪、牛羊、六畜、犧牲、足蟲、百獸、南越、百蠻之司。女宿天女星君：下管人間裁縫、衣物、嫁娶、聘偶、陰凝、大風之司。虛宿天府星君：下管人間宮室、廟堂、蓋屋、祭祀、考妣、五虛、六耗、悲泣之司。危宿天錢星君：下管人間丘陵、墳墓、悲泣、旋風、砂石、危厄、險難之司。室宿天稟星君：下管人間宮室、金戶、玉堂、文章、圖籍、軍料、府庫、陰翳、凝滯之司。璧宿天市星君：下管人間文章、圖書、祕府、陰寒、雨澤、霹靂、五穀、百果之司。西方白虎七宿奎宿天將星君：下管人間武庫、兵甲、戈矛、溝瀆、池亭、風雨、雷電之司。婁宿天獄星君：下管人間宮觀、寺院、禁苑、內庭、供給、犧牲、郊祀、齋醮之司。胃宿天倉星君：下管人間倉庫、積聚、金銀、珍寶、疋帛、雷公、五穀之司。昴宿天目星君：下管人間天地、晴明、去衰、除禍、獄典、曹吏、刑罰、囚繫、考决之司。畢宿天耳星君：下管人間天地、開泰、朱輪、寶蓋、邊兵、守境、封疆。安靜之司。觜宿天屏星君：下管人間收斂、萬物、風雷、雨澤、山川、房廟、鬼魅、妖恠之司。參宿天水星君：下管人間將軍、權衡、境域、殺罰、冤讎、劫奪、忿悅之司。南方朱雀七宿井宿天井星君：下管人間天色、昏暗、池塘、陂井、橋梁、大水、江湖、魚龍、介族之司。鬼宿天匱星君：下管人間積主、金玉、疋帛、喪禍、咒詛、毒藥、司察、奸惡之司。柳宿天廚星君：下管人間庖廚、食味、天色、昏黃、雷雨、兵戈、草賊之司。星宿天庫星君：下管人間裁縫、衣裝、文繡、晴明、刀劍、血光之司。張宿天都星君：下管人間宗廟、珍寶、衣服、賜宴、賓客、寒熱、時炁不和、大寒熱、父子不睦、兄弟不和之司。翼宿天都星君：下管人間樂府、調五音六律、水府、魚龍、飛走、群毛、萬類之司。軫宿天堦星君：下管人間天地、名朗、哭泣、離別、官府、口舌、凶惡、危難之。Chu Thiên Nhị Thập Bát Tú Tinh Quân Giáng  Linh(Chức năng của Nhị Thập Bát Tú Tinh Quân trên bầu trời)A.- Đông Phương Thanh Long Thất Tú .(bảy sao chòm Thanh Long ở phương Đông)1.-Giác  Tú Thiên Môn Tinh Quân ：Coi về các Tướng Quân của nhân gian, việc quân binh, việc mưa, tuổi thọ, làm chủ Ty Nông Điền Canh Giá  2.-Cang Tú Thiên Đình Tinh Quân ：Coi về bệnh dịch của nhân gian, gió lớn (bão), đá biển, thuốc men, Quốc Sư, Tam Công, Ngũ Lão, các quan lại,làm chủ Ty Lộc Trật.3.-Đê  Tú Thiên Phủ Tinh Quân ：Coi về các vương phi (của vua), cung điện, núi rừng, cây cỏ, mưa gió, làm chủ Ty Dâm Dật.4.- Phòng Tú Thiên Tứ Tinh Quân ：Coi về các hậu phi (của vua) , kho chứa, khí giới quí, vàng ngọc, nhạc cụ, gió bão, mưa lớn, thắng bại, làm chủ Ty Kình Lạc. (lạc đà chở nặng)5.-Tâm Tú Thiên Vương Tinh Quân ：Coi về vua chúa nhân gian, các “minh đường” (của phong thủy), đầm ao, tiểu thủ công nghiệp, kỹ nghệ, làm chủ Ty Bách Xảo (trăm khéo).6.-Vĩ Tú Thiên Kê Tinh Quân ：Coi về mây lành của nhân gian, sương móc tốt, người  nữ, làm chủ Ty Bất Hòa.7.-Cơ  Tú Thiên Luật Tinh Quân ：Coi về các gió độc của nhân gian, mưa phùn, việc gian tà, siểm nịnh, các dân tộc thiểu số, mọi rợ, làm chủ Ty Tân Lương Thủy Tộc.(bến sông)B.- Bắc Phương Huyền Vũ Thất Tú(bảy sao chòm  Huyền Vũ ở phương Bắc)1.-Đẩu Tú Thiên Phủ Tinh Quân ：Coi về các vị Tiến Sĩ của nhân gian, việc thi cử, tước lộc, gió nhẹ, mưa nhỏ, các dụng cụ đo lường, làm chủ Ty Xứng Xích (cân đo).2.-Ngưu Tú Thiên Cơ  Tinh Quân ：Coi về mây và  móc của nhân gian, sương tuyết, trâu dê, lục súc, con vật cúng tế thần linh, côn trùng, loài thú, các nước Việt ở phương Nam, làm chủ Ty Bách Man.3.-Nữ Tú Thiên Nữ Tinh Quân ：Coi về việc may vá của nhân gian, y phục, việc cưới gả, việc tìm bạn trăm năm, chất ẩm ướt, đông đặc, làm chủ Ty Đại Phong.4.-Hư Tú Thiên Phủ Tinh Quân ：Coi về cung thất của nhân gian, miếu đường, lợp nhà, cúng tế, cha mẹ đã chết (hiển khảo hiển tỷ) , Ngũ Hư, Lục Hao, làm chủ Ty Bi Khấp (buồn khóc)5.-Nguy Tú Thiên Tiền Tinh Quân ：Coi về các lăng mộ của nhân gian, mồ mã, buồn khóc, gió xoáy, sa thạch, việc nguy hiểm, làm chủ Ty Hiểm Nạn.6.-Thất Tú Thiên Bẩm Tinh Quân ：Cũng coi về cung thất của nhân gian, các nhà vàng, các đền ngọc, văn chương, sách vở, vật  liệu quân sự, các kho chứa, các việc đình trệ, làm chủ Ty Ngưng Trệ.7.-Bích Tú Thiên Thị Tinh Quân ：Coi về văn chương của nhân gian, thư viện, cung điện bí mật, rét lạnh, mưa nhuần, sấm sét, ngũ cốc, làm chủ Ty Bách Quả.C.- Tây Phương Bạch Hổ Thất Tú(bày sao chòm Bạch Hổ ở phương Tây)1.-Khuê Tú Thiên Tướng Tinh Quân ：Coi về kho tàng quân sự, áo giáp của binh sĩ, các vũ khí,  các mương rãnh, ao hồ, mưa gió, làm chủ Ty  Lôi Điện.2.- Lâu  Tú Thiên Ngục Tinh Quân ：Coi về các Đình Miếu của nhân gian, các chùa viện, vườn cấm, trong cung điện vua, việc cung cấp, việc hi sinh, đàn “Giao” (để tế trời), làm chủ Ty  Trai Tiếu.( lập đàn cúng tế)3.- Vị Tú Thiên Thương Tinh Quân ：Coi về kho lẫm của nhân gian, việc chứa nhóm, vàng bạc, châu báu, lụa là gấm vóc, các vị Lôi Công, làm chủ Ty Ngũ Cốc.4.- Mão  Tú Thiên Mục Tinh Quân ：Coi về việc trời đất cuả nhân gian, việc sáng tối, việc trừ suy thoái, trừ tai họa, việc tù ngục, việc quan lại, hình phạt, tù tội, làm chủ Ty Khảo Quyết. 5.- Tất Tú Thiên Nhĩ Tinh Quân ：Coi về việc trời đất của nhân gian, việc khai thái ( vận tốt con người), các châu luân (bánh xe đỏ), bảo cái (lộng quí), việc binh ở biên giới, việc gìn giữ đất đai, việc gìn giữ biên giới, làm chủ Ty An Tĩnh.6.- Chuỷ  Tú Thiên Bính Tinh Quân ：Coi về việc thâu cất của nhân gian, quản lí muôn vật, gió và sấm, mưa nhuần, núi sông, các phòng miếu, các yêu tinh quỉ mị, làm chủ Ty  Yêu Tại .7.- Sâm  Tú Thiên Thuỷ Tinh Quân ：Coi về các Tướng Quân của nhân gian, quyền hành, bảo vệ khu vực, sát phạt, việc oán thù, việc cướp đoạt, làm chủ Ty Phẫn Duyệt.D.- Nam Phương Chu Tước Thất Tú(bảy sao chòm Chu Tước ở phương Nam)1.- Tỉnh Tú Thiên Tỉnh Tinh Quân ：Coi về màu sắc bầu trời, u ám của buổi chiều, ao hồ, giếng, cầu (qua sông), nước lớn (ròng), sông hồ, rồng cá, làm chủ Ty Giới Tộc. (loài có vảy)2.- Quỉ  Tú Thiên Quỹ Tinh Quân ：Coi về tích chứa của nhân gian, vàng ngọc, lụa là, tai họa cho việc chôn cất sai (táng họa), trù ếm, độc dược, giết chóc, làm chủ Ty Gian Ác.3.- Liễu Tú Thiên Trù Tinh Quân ：Coi về việc bếp núc của nhân gian, mùi vị các món ăn, sắc trời, lúc hoàng hôn, mưa sấm, việc đánh nhau, làm chủ Ty  Thảo Tặc.4.- Tinh Tú Thiên Khố Tinh Quân ：Coi về việc may vá của nhân gian, y phục, việc thêu đan , ánh sáng lúc bình minh, đao kiếm, làm chủ Ty Huyết Quang.5.- Trương Tú Thiên Đô Tinh Quân ：Coi về tông miếu của nhân gian, đồ vật quí giá, y phục, tiệc tùng, khách khứa, nóng lạnh, thời tiết không điều hòa, nóng hay lạnh quá, cha con gây gỗ, anh em bất hòa nhau, làm chủ Ty  Bất Hòa.6.- Dực Tú Thiên Đô Tinh Quân ：Coi về âm nhạc của nhân gian, điều hòa năm âm sáu luật, cung điện dưới nước,cá rồng, loài thú chạy chim bay, các loài có lông mao, làm chủ Ty Vạn Loại.7.- Chẩn Tú Thiên Hài Tinh Quân ：Coi về trời đất của nhân gian, việc nổi tiếng (của các ngôi sao, người tài giỏi…), than khóc, việc bắt bớ, khẩu thiệt, việc hung ác, làm chủ Ty Nguy Nạn.
TỨ  LINH  NHỊ  THẬP  BÁT  TÚ.( HỘ VỆ CHO ĐẠO MÔN  )
Tứ  Linh  Nhị  Thập  Bát  Tú  là những vị thần hộ vệ trong Đạo Giáo. Cát Hồng đời Đông Tấn viết trong chương “Tạp  Ứng”  sách “Bảo Phác Tử Nội Thiên” rằng:- “Thái Thượng Lão Quân có những vị thần hộ vệ là:--Bên trái có Thập nhị Thanh Long-Bên phải có Nhị thập lục Bạch Hổ-Đằng trước có Nhị thập tứ Chu Tước-Đằng sau có  Thất thập nhị Huyền Vũ.”*Trong Đạo Tạng  có dạy phép 《 Bắc  Đẩu  Thất  Nguyên  Tử  Đình  Diên Sinh  Bí  Quyết  》  là   mỗi  khi vị Đạo sĩ  hành pháp, bên trái có Thanh Long tên Mạnh Chương, bên phải có Bạch Hổ tên Giám Binh, phía trước có Chu Tước tên Lăng Quang, đằng sau có Huyền Vũ tên Chấp Minh, bảo vệ đàn tràng, giữ gìn chuông trống. Như vậy, Nhị Thập Bát Tú (Tứ Linh) chính là thần hộ vệ trong Đạo Giáo vậy. Từ sau đời Minh, đặc biệt tôn sùng Huyền Vũ thành Huyền Thiên Thượng Đế hay Chân Vũ Đại Đế  .*THỜ  PHỤNG:- Trong những cung quán của Đạo Giáo, hai bên Linh Quang Điện có thờ tượng nhị thập bát tú với đầy đủ nhung trang giống như thiên tướng, xem như là những vị thần hộ vệ cho đạo viện. Khi tín đồ vào Miếu dâng hương, trước phải thắp hương ở bàn thờ Vương Linh Quan và Nhị Thập bát Tú, sau mới thắp ở chánh điện. Khi thiết lập những đàn tràng dành cho nghi lễ trọng đại, người ta cũng thiết lập thần vị cùa nhị thập bát tú, trong khoa nghi cũng thường hay triệu thỉnh nhị thập bát tú đế trấn giữ đàn tràng.
Xin theo dõi tiếp BÀI 6. dienbatn giới thiệu.Posted 31st March 2015 by adfsLabels: MẬT TÔNG-ĐẠO PHÁP-HUYỀN MÔN
==心经==
Bát Nhã Ba La Mật Ða Tâm KinhQuán Tự Tại Bồ Tát hành thâm Bát nhã Ba la mật đa thời, chiếu kiến ngũ uẩn giai không, độ nhứt thiết khổ ách. Xá Lợi Tử, sắc bất dị không, không bất dị sắc, sắc tức thị không, không tức thị sắc, thọ tưởng hành thức diệc phục như thị. Xá Lợi Tử, thị chư pháp không tướng, bất sanh bất diệt, bất cấu bất tịnh, bất tăng bất giảm. Thị cố không trung vô sắc, vô thọ tưởng hành thức.Vô nhãn nhĩ tỷ thiệt thân ý, vô sắc thanh hương vị xúc pháp, vô nhãn giới nãi chí vô ý thức giới.Vô vô minh, diệc vô vô minh tận, nãi chí vô lão tử, diệc vô lão tử tận.Vô khổ, tập, diệt, đạo.Vô trí diệc vô đắc. Dĩ vô sở đắc cố,Bồ đề tát đõa y Bát nhã Ba la mật đa cố, tâm vô quái ngại, vô quái ngại cố, vô hữu khủng bố, viễn ly điên đảo mộng tưởng, cứu cánh Niết bàn. Tam thế chư Phật, y Bát nhã Ba la mật đa cố, đắc A nậu đa la Tam miệu Tam bồ đề. Cố tri Bát nhã Ba la mật đa, thị đại thần chú, thị đại minh chú, thị vô thượng chú, thị vô đẳng đẳng chú, năng trừ nhất thiết khổ, chân thật bất hư.Cố thuyết Bát nhã Ba la mật đa chú, tức thuyết chú viết: Yết đế yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế, bồ đề tát bà ha.
般若波罗蜜多心经
观自在菩萨，行深般若波罗蜜多时，照见五蕴皆空，度一切苦厄。舍利子，色不异空，空不异色，色即是空，空即是色，受想行识亦复如是。舍利子，是诸法空相，不生不灭，不垢不净，不增不减。是故空中无色，无受想行识，无眼耳鼻舌身意，无色声香味触法，无眼界乃至无意识界，无无明亦无无明尽，乃至无老死，亦无老死尽，无苦集灭道，无智亦无得。以无所得故，菩提萨埵，依般若波罗蜜多故，心无挂碍；无挂碍故，无有恐怖，远离颠倒梦想，究竟涅槃。三世诸佛，依般若波罗蜜多故，得阿耨多罗三藐三菩提。故知般若波罗蜜多，是大神咒，是大明咒，是无上咒，是无等等咒，能除一切苦，真实不虚。故说般若波罗蜜多咒，即说咒曰：揭谛揭谛，波罗揭谛，波罗僧揭谛，菩提萨婆诃。
-ooOoo-Bản dịch nghĩa:Ngài Bồ Tát Quán Tự Tại khi thực hành thâm sâu về trí tuệ Bát Nhã Ba la mật, thì soi thấy năm uẩn đều là không, do đó vượt qua mọi khổ đau ách nạn.Nầy Xá Lợi Tử, sắc chẳng khác gì không, không chẳng khác gì sắc, sắc chính là không, không chính là sắc, thọ tưởng hành thức cũng đều như thế.Nầy Xá Lợi Tử, tướng không của các pháp ấy chẳng sinh chẳng diệt, chẳng nhơ chẳng sạch, chẳng thêm chẳng bớt.Cho nên trong cái không đó, nó không có sắc, không thọ tưởng hành thức.Không có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân ý. Không có sắc, thanh, hương vị, xúc pháp. Không có nhãn giới cho đến không có ý thức giới.Không có vô minh,mà cũng không có hết vô minh. Không có già chết, mà cũng không có hết già chết.Không có khổ, tập, diệt, đạo.Không có trí cũng không có đắc, vì không có sở đắc.Khi vị Bồ Tát nương tựa vào trí tuệ Bát Nhã nầy thì tâm không còn chướng ngại, vì tâm không chướng ngại nên không còn sợ hãi, xa lìa được cái điên đảo mộng tưởng, đạt cứu cánh Niết Bàn.Các vị Phật ba đời vì nương theo trí tuệ Bát Nhã nầy mà đắc quả vô thượng, chánh đẳng chánh giác.Cho nên phải biết rằng Bát nhã Ba la mật đa là đại thần chú, là đại minh chú, là chú vô thượng, là chú cao cấp nhất, luôn trừ các khổ não, chân thật không hư dối.Cho nên khi nói đến Bát nhã Ba la mật đa, tức là phải nói câu chú:Yết đế yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế, bồ đề tát bà ha.(Qua rồi qua rồi, qua bên kia rồi, tất cả qua bên kia rồi, giác ngộ rồi đó!)-ooOoo-
般若波罗蜜多心经
观自在菩萨，行深般若波罗蜜多时，照见五蕴皆空，度一切苦厄。舍利子，色不异空，空不异色，色即是空，空即是色，受想行识亦复如是。舍利子，是诸法空相，不生不灭，不垢不净，不增不减。是故空中无色，无受想行识，无眼耳鼻舌身意，无色声香味触法，无眼界乃至无意识界，无无明亦无无明尽，乃至无老死，亦无老死尽，无苦集灭道，无智亦无得。以无所得故，菩提萨埵，依般若波罗蜜多故，心无挂碍；无挂碍故，无有恐怖，远离颠倒梦想，究竟涅槃。三世诸佛，依般若波罗蜜多故，得阿耨多罗三藐三菩提。故知般若波罗蜜多，是大神咒，是大明咒，是无上咒，是无等等咒，能除一切苦，真实不虚。故说般若波罗蜜多咒，即说咒曰：揭谛揭谛，波罗揭谛，波罗僧揭谛，菩提萨婆诃。
%%%
Le Sûtra du Cœur de la prajñâ pâramitâLorsque le bodhisattva Maître-en-contemplation pratique la profonde prajñâ pâramitâ, il voit que les cinq agrégats sont tous vides et se libère de toutes les souffrances.Shâriputra, les formes ne sont pas différentes du vide, le vide n’est pas différent des formes, les formes sont le vide, le vide est les formes. Il en va de même des sensations, des perceptions, des constructions mentales et des consciences.Shâriputra, tous ces éléments ayant l’aspect du vide, ils n'apparaissent ni ne disparaissent, ils ne sont ni souillés ni purs, ils ne croissent ni ne décroissent. C’est ainsi que dans le vide, il n’y a pas de forme ni de sensation, de perception, de construction mentale et de conscience.Il n’y a pas d'œil, d'oreille, de nez, de langue, de corps ni de mental. Il n’y a pas de forme, de son, d'odeur, de saveur, de tangible ni d'élément. Il n’y a pas de domaine du visuel et ainsi de suite il n'y a pas de domaine de la conscience mentale.Il n’y a pas d'ignorance et non plus cessation de l’ignorance et ainsi de suite il n'y a pas de vieillesse ni de mort et non plus cessation de la vieillesse et de la mort. Il n’y a pas de souffrance, d'origine, d'extinction ni de chemin. Il n’y a pas de connaissance et pas plus d'obtention puisqu'il n'y a rien à obtenir.Comme le bodhisattva s’appuie sur la prajñâ pâramitâ, son esprit ne connaît plus d'empêchement et comme il ne connaît plus d'empêchement, il est dénué de crainte. Libéré des méprises et des pensées illusoires, il accède au nirvâna. Comme les bouddhas des trois temps s’appuient sur la prajñâ pâramitâ, ils réalisent l'anuttarâ samyak sambodhi.Sache donc que la prajñâ pâramitâ est la grande formule magique, la grande formule du savoir, la formule suprême, la formule inégalée qui permet de supprimer toutes les souffrances, elle est vraie et non pas vaine. C'est pourquoi j'enseigne la formule de la prajñâ pâramitâ. J'enseigne ainsi la formule : Gate, gate, pâragate, pârasamgate, bodhi, svâhâ!
%%
Lorsque le bodhisattva Maître-en-contemplation pratique la profonde prajñâ pâramitâ, il voitque les cinq agrégats sont tous vides et se libère de toutes les souffrances.Shâriputra, les formes ne sontpas différentes du vide, le vide n’est pas différent des formes, les formessont le vide, le vide est les formes. Il en va de même des sensations, desperceptions, des constructions mentales et des consciences.Shâriputra, tous ces élémentsayant l’aspect du vide, ils n'apparaissent ni ne disparaissent, ils ne sont nisouillés ni purs, ils ne croissent ni ne décroissent. C’est ainsi que dans levide, il n’y a pas de forme ni de sensation, de perception, de constructionmentale et de conscience.Il n’y a pas d'œil, d'oreille, denez, de langue, de corps ni de mental. Il n’y a pas de forme, de son, d'odeur,de saveur, de tangible ni d'élément. Il n’y a pas de domaine du visuel et ainside suite il n'y a pas de domaine de la conscience mentale.Il n’y a pas d'ignorance et nonplus cessation de l’ignorance et ainsi de suite il n'y a pas de vieillesse nide mort et non plus cessation de la vieillesse et de la mort. Il n’y a pas desouffrance, d'origine, d'extinction ni de chemin. Il n’y a pas de connaissanceet pas plus d'obtention puisqu'il n'y a rien à obtenir.Comme le bodhisattvas’appuie sur la prajñâ pâramitâ, son esprit ne connaît plusd'empêchement et comme il ne connaît plus d'empêchement, il est dénué decrainte. Libéré des méprises et des pensées illusoires, il accède au nirvâna.Comme les bouddhas des trois temps s’appuient sur la prajñâ pâramitâ,ils réalisent l'anuttarâ samyak sambodhi.Sache donc que la prajñâpâramitâ est la grande formule magique, la grande formule du savoir, laformule suprême, la formule inégalée qui permet de supprimer toutes lessouffrances, elle est vraie et non pas vaine. C'est pourquoi j'enseigne laformule de la prajñâ pâramitâ. J'enseigne ainsi la formule : Gate,gate, pâragate, pârasamgate, bodhi, svâhâ!
%%
般若波羅蜜多心經觀自在菩薩.深き般若波羅蜜多を行じし時.五蘊は皆空なりと照見す。一切の苦厄を度ふ。舍利子よ。色は空に異ならず。空は色に異ならず。色は即ち是れ空。空は即ち是れ色。受想行識も亦復た是の如し。舍利子よ。是の諸法は空相。生ぜず滅せず。垢つかず淨からず増さず減らず。是の故に空中。色無し。受想行識無し。眼耳鼻舌身意無し。色聲香味觸法無し。眼界無し。乃至意識界無し。無明無し。亦た無明の盡くる無し。乃至老死無し。亦た老死の盡くる無し。苦集滅道無し。智無く亦た得る無し。得る所無きを以ての故に。菩提薩埵。般若波羅蜜多に依るが故に。心に罣礙無し。罣礙無きが故に。恐怖有る無し。遠く顛倒せる夢想を離る。涅槃を究竟す。三世の諸佛。般若波羅蜜多に依るが故に。阿耨多羅三藐三菩提を得る。故に知る般若波羅蜜多。能く一切の苦を除く。眞實虚ならざるが故に。般若波羅蜜多の咒を説き即ち咒を説きて曰く掲帝掲帝般羅掲帝般羅僧掲帝菩提僧莎訶
%%
관자재보살 행심반야바라밀다시 조견오온개공 도일체고액사리자 색불이공 공불이색 색즉시공 공즉시색 수상행식 역부여시사리자 시제법공상 불생불멸 불구부정 부증불감시고 공중무색 무수상행식 무안이비설신의 무색성향미촉법무안계 내지 무의식계 무무명 역무무명진 내지무노사 역무노사진무고집멸도 무지역무득 이무소득고 보리살타 의반야바라밀다고심무가애 무가애고 무유공포 원리전도몽상 구경열반삼세제불 의반야바라밀다고 득아뇩다라삼먁삼보리고지 반야바라밀다 시대신주 시대명주 시무상주 시무등등주능제일체고 진실불허 고설 반야바라밀다주 즉설주왈아제 아제 바라아제 바라승아제 모지사바하
%%
Sutra del Corazón de la PrajñaparamitaCuando el Bodhisattva Avalokiteshvara estaba practicando la profunda (Perfección del Conocimiento) Prajñaparamita, percibió con claridad que los cinco skandhas son vacíos y cruzó más allá de todo sufrimiento.Oh Shariputra, la forma  no es diferente de la Vacuidad (shunyata), la Vacuidad no es diferente de la forma; la forma en sí misma es Vacuidad, la Vacuidad en sí misma es forma. Lo mismo (ha de decirse con referencia a) la sensación, la percepción, la volición y la conciencia.Oh Shariputra, todos los dharmas  tienen como característica esencial la Vacuidad. No surgen, no desaparecen, no son ni impuros ni puros, ni aumentan ni disminuyen. Por esta razón, en la Vacuidad no existen la forma, ni la sensación, ni la percepción, ni la volición ni la conciencia; ni ojo, ni oído, ni nariz, ni lengua, ni cuerpo ni mente; ni forma, ni sonido, ni olor, ni sabor, ni lo tangible ni las concepciones mentales; ni dhatu[campo del]-ojo hasta ni dhatu[campo de la]-conciencia de la mente; ni ignorancia, ni extinción de la ignorancia, hasta ni la vejez y la muerte, ni la extinción de la vejez y la muerte; ni el sufrimiento, ni su origen, ni su cesación, ni el Camino; ni el Conocimiento, ni la obtención.Como no existe nada que pueda obtenerse, el Bodhisattva, por apoyarse en la Prajñaparamita, tiene su mente libre de obstáculos; por carecer de obstáculos, no siente temor, ha superado el error y la ilusión: ¡es el Parinirvana!Todos los Budas de los tres tiempos [pasado, presente y futuro], por apoyarse en la Prajñaparamita, alcanzan la Suprema Perfecta Iluminación.Por esta razón ha de conocerse este gran mantra de la Prajñaparamita, este mantra de Gran Sabiduría, este mantra Supremo, este mantra igual a lo Inigualable, que puede eliminar todo sufrimiento, que es la Verdad por no ser falso; por esta razón ha de recitarse el mantra de la Prajñaparamita (Perfección del Conocimiento), el mantra que dice así:GATE GATE PARAGATE PARASAMGATE BODHI SVAHA (sánscrito)
%%%
aum maṇi padme hūm唵嘛呢叭咩吽प्रज्ञापारमिताहृदयसूत्रं ॥prajñāpāramitā-hṛdaya-sūtraṃ般若波罗蜜多 心 经
॥ नमः सर्वज्ञाय ॥namaḥ sarvajñāya .（归命一切智者）
आर्यावलोकितेश्वरबोधिसत्त्वो गंभीरायां प्रज्ञापारमितायां चर्यां चरमाणो व्यवलोकयति स्म।ārya avalokiteśvara bodhisattvo gaṃbhīrāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ-caryāṃ caramāṇo vyavalokayati sma .观 自在 菩萨 行深 般若波罗蜜多 时 照见
पञ्च स्कन्धाः तांश्च स्वभापशून्यान्पश्यति स्म ।pañca skandhāḥ tāṃś ca  svabhāva-śūnyān paśyati sma .五 蕴 皆空 度一切苦厄
इह शारिपुत्र रूपं शून्यता शून्यतैव रूपं रूपान्न पृथक् शून्यपा शूयपाया न पृथग्रूपं यद्रूपं साशून्यता या शून्यता तद्रूपं ।iha śāriputra rūpaṃ śūnyatā, śūnyatā eva rūpaṃ,  rūpān na pṛthak śūnyatā, śūnyatāyā na pṛthag rūpaṃ, yad rūpaṃ sā śūnyatā, yā śunyatā tadrūpaṃ .（此）舍利子 （色 即空） （空 即是 色） 色不异空 空不异色 色即是空 空即是色
एवमेव वेदनासंज्ञासंस्कारविज्ञानानि ।evameva vedanā saṃjña saṃskāra vijñānāni .〔后〕受 想 行 识 亦复如是
इह शारिपुत्र सर्वधर्माः शून्यतालक्षणा अनुत्पन्ना अनिरुद्धा अमला न विमला नोना न परिपूर्णाः ।iha  śāriputra sarva-dharmāḥ śūnyatā-lakṣaṇā anutpannā aniruddhā amalā na vimalā anonā na paripūrṇāḥ .（此）舍利子 是 诸法 〔前〕空相 不生 不灭 不垢 不净 不增 不减
तस्माच्छारिपुत्र शून्यतायां नरूपं न वेदना न संज्ञा न संस्कारा न विज्ञानानि ।tasmācchāriputra śūnyatāyāṃ na rūpaṃ na vedanā na saṃjñā na saṃskārā na vijñānāni .是故（舍利子） 空中无 色 无 受 （无） 想 （无） 行 （无） 识
न चश्रुः श्रोत्रघ्राणजिह्वाकायमनांसि ।na chakṣuḥ-śrotra-ghrāṇa-jihvā-kāya-manāṃsi .无 眼 耳 鼻 舌 身 意
न रूपशब्दगन्धरसस्प्रष्ठव्यधर्माः ।na rūpa-śabda-gandha-rasa-spraṣṭavya-dharmāḥ .无 色 声 香 味 触 法
न चक्षुर्धाचुर्यावन्न मनोविज्ञानधातुः ।na cakṣur-dhātur yāvan na mano-vijñāna-dhātuḥ .无 眼界 乃至 无 意识界
न विद्य नाविद्य न विद्याक्षयो नाविद्याक्षयो यावन्नजरामरणं नजरामरणक्षयो न दुःखसमुदयनिरोधमार्गा न ज्ञानं न प्राप्तिर्नाप्राप्तिः ।na vidyā na avidyā na vidyā-kṣayo na avidyā-kṣayo yāvan na jarā-maraṇaṃ na jarā-maraṇa-kṣayo na duḥkha-samudaya-nirodha-mārgā na jñānaṃ na prāptir na aprāptiḥ .（无明） 无 无明 （无 明尽） 亦无 无明尽 乃至 无 老死 亦无 老死尽 无 苦集灭道 无 智 亦无 得 （无 无得）
तस्माच्छारिपुत्राप्राप्तित्वाद्बोधिसत्त्वो प्रज्ञापारमितामाश्रित्य विहरत्यचित्तावरणः ।tasmāc chāriputra aprāptitvād bodhisattvo prajñā-pāramitām āśritya viharatyacitta-āvaraṇaḥ .以无所得故菩提萨埵 依般若波罗蜜多故 心无罣碍
चित्तावरणनास्तित्वादत्रस्तो विपर्यासातिक्रान्तो निष्ठनिर्वाणः ।citta-āvaraṇa-nāstitvād atrasto viparyāsa-atikrānto niṣṭhā-nirvāṇaḥ .无罣碍故无有恐怖 远离颠倒梦想 究竟涅盘
त्र्यध्वव्यवस्थिताः सर्वबुद्धाः प्रज्ञापारमितामाश्रित्यानुत्तरां सम्यक्संबोधिमभिसंबुद्धाः ।tryadhva-vyavasthitāḥ sarva-buddhāḥ prajñāpāramitām āśritya anuttarāṃ samyak-saṃbodhim abhisaṃbuddhāḥ .三世诸佛 依般若波罗蜜多故 得 阿耨多罗 三藐 三菩提
तस्माज्ज्ञातव्यो प्रज्ञापारमितामहामन्त्रो महाविद्यामन्त्रो ऽनुत्तरमन्त्रोऽसमसममन्त्रः सर्वदुःखप्रशमनः सत्यममिथ्यत्वात् प्रज्ञापारमितायासुक्तो मन्त्रः ।tasmāj jñātavyo prajñāpāramitā mahā-mantro mahā-vidyā-mantro 'nuttara-mantro 'samasama-mantraḥ sarva-duḥkha-praśamanaḥ satyam amithyatvāt prajñāpāramitāyām ukto mantraḥ .故 知 般若波罗蜜多 是大神咒 是大明咒 是无上咒 是无等等咒 能除一切苦 真实 不虚 故说般若波罗蜜多咒
तद्यथा गते गतेपारगते पारसंगते बोधि स्वाहा ॥tadyathā gate gate pāragate pārasaṃgate bodhi svāhā .即说咒曰揭谛 揭谛 波罗揭谛 波罗僧揭谛 菩提娑婆诃[即说咒曰 去 去 渡去彼岸 都渡去彼岸 共证菩提]
इति प्रज्ञापारमिताहृदयं समाप्तं ॥iti prajñāpāramitā-hṛdayaṃ samāptaṃ .（般若波罗蜜多 心经终）
%%%
汉译俄版 СУТРА СЕРДЦА ПРАДЖНЯ-ПАРАМИТЫ（译者：Е. А. ТОРЧИНОВ）Бодхисаттва Авалокитешвара во время осуществления глубокой праджня-парамиты ясно увидел, что все пять скандх пусты. Тогда он избавился от всех страданий, перейдя на другой берег.Шарипутра!  Чувственно воспринимаемое не отлично от пустоты. Пустота не отлична от чувственно воспринимаемого. Чувственно воспринимаемое — это и есть пустота. Пустота — это и есть чувственно воспринимаемое. Группы чувств, представлений, формирующих факторов и сознания точно таковы же.Шарипутра! Для всех дхарм пустота — их сущностный признак. Они не рождаются и не гибнут, не загрязняются и не очищаются, не увеличиваются и не умешьшаются. Поэтому в пустоте нет группы чувственно воспринимаемого, не групп чувства, представлений, формирующих факторов и сознания, нет способностей зрительного, слухового, обонятельного, вкусового, осязательного и умственного восприятия, нет зримого, слышимого, обоняемого, ощущаемого вкусом, осязаемого и нет дхарм; нет ничего от сферы зрительного восприятия и до сферы умственного восприятия. Нет неведения и нет прекращения неведения, и так вплоть до отсутствия старости и смерти и отсутствия прекращения старости и смерти. Нет страдания, причины страдания, уничтожения страдания и пути, ведущего к прекращению страданий. Нет мудрости и нет обретения, и нет ничего обретаемого. По той причине, что бодхисаттвы опираются на праджня-парамиту, в их сознании отсутствуют препятствия. А поскольку отсутствуют препятствия, то отсутствует и страх. Они удалили и опрокинули все иллюзии и обрели окончательную нирвану. Все Будды трех времен по причине опоры на праджня-парамиту обрели аннутара самьяк самбодхи.Посему знай, что праджня-парамита — это великая божественная мантра, это мантра великого пробуждения, это наивысшая мантра, это несравненная мантра, которая может отсечь все страдания; она наделена истинной сутью, а не является пустопорожней. Поэтому и называется она мантрой праджня-парамиты. Эта мантра гласит: “Гате, гате, парагате, парасамгате, бодхи, сваха!”
%%%
==般若波罗蜜多心经==
==送孟浩然之广陵==
黃鶴樓送孟浩然之廣陵  Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng LăngLầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng故人西辭黃鶴樓，Cố nhân tây từ Hoàng Hạc lâu,Bạn cũ từ biệt tại lầu Hoàng Hạc đi về phía tây,
煙花三月下陽州。Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu.Tháng ba hoa khói, xuống Dương Châu.
孤帆遠影碧空盡，Cô phàm viễn ảnh bích không tận,Bóng chiếc buồm đơn màu xanh mất hút,
惟見長江天際流。Duy kiến Trường Giang thiên tế lưu.Chỉ thấy Trường Giang vẫn chảy bên trời.
==王维鸟鸣涧==
皇甫岳雲谿雜題其一－鳥鳴澗  Hoàng Phủ Nhạc Vân Khê tạp đề kỳ 1 - Điểu minh giảnViết vui cùng Hoàng Phủ Nhạc ở Vân Khê kỳ 1 - Chim hót trong khe人閒桂花落，Nhân nhàn quế hoa lạc,Người nhàn nhã, hoa quế rụng
夜靜春山空。Dạ tĩnh xuân sơn không.Đêm thanh tĩnh, ngọn núi mùa xuân yên
月出驚山鳥，Nguyệt xuất kinh sơn điểu,Trăng nhô lên làm kinh động loài chim núi
時鳴春澗中。Thời minh xuân giản trung.Ở trong khe núi xuân, hót vang lên.
==王昌龄 khue oans==
閨怨  Khuê oánNỗi oán trong phòng khuê閨中少婦不知愁，Khuê trung thiếu phụ bất tri sầu,Người thiếu phụ nơi phòng khuê không biết buồn,
春日凝妝上翠樓。Xuân nhật ngưng trang thướng thuý lâu.Ngày xuân trang điểm đẹp đẽ bước lên lầu biếc.
忽見陌頭楊柳色，Hốt kiến mạch đầu dương liễu sắc,Chợt thấy màu dương liễu tốt tươi ở đầu đường,
悔教夫婿覓封侯。Hối giao phu tế mịch phong hầu.Bỗng hối hận đã để chồng đi tòng quân để kiếm phong hầu.
==杜甫 thachj haof laij==
https://www.thivien.net/%C4%90%E1%BB%97-Ph%E1%BB%A7/Th%E1%BA%A1ch-H%C3%A0o-l%E1%BA%A1i/poem-3zSwT8YjZ9808NJaf4G9wA
石壕吏  Thạch Hào lạiViên lại ở Thạch Hào暮頭石壕村，Mộ đầu Thạch Hào thôn,Chiều tối chạy vào thôn Thạch Hào,
有吏夜捉人。Hữu lại dạ tróc nhân.Có viên lại bắt người ban đêm.
老翁逾牆走，Lão ông du tường tẩu,Ông lão vọt tường tẩu thoát
老婦出門看。Lão phụ xuất môn khan.Bà già ra cửa nhòm.
吏呼一何怒！Lại hô nhất hà nộ,Viên lại hò hét sao mà dữ dằn thế!
婦啼一何苦！Phụ đề nhất hà khổ!Bà lão kêu van sao mà khổ thế!
聽婦前致詞：Thính phụ tiền trí từ:Lắng nghe bà lão tiến lên thưa:
三男鄴城戍，"Tam nam Nghiệp Thành thú"Ba con trai đều đi thú ở Nghiệp Thành,
一男附書至，Nhất nam phụ thư chíMột con trai vừa gửi thư cho biết:
二男新戰死。Nhị nam tân chiến tử.Hai con trai vừa chết trận.
存者且偷生，Tồn giả thả thâu sinh,Đứa còn sống qua ngày
死者長已矣！Tử giả trường dĩ hỹ!Đứa chết thế là hết!
室中更無人，Thất trung cánh vô nhân,Trong nhà quả không còn người,
惟有乳下孫。Duy hữu nhũ hạ tôn.Chỉ còn đứa cháu đang ấp vú
有孫母未去，Hữu tôn mẫu vị khứ,Vì có cháu nên mẹ cháu chưa đi,
出入無完裙。Xuất nhập vô hoàn quần.Ra vào không có lấy một manh quần lành.
老嫗力雖衰，Lão ẩu lực tuy suy,Bà lão này tuy sức đã yếu
請從吏夜歸。Thỉnh tòng lại dạ quy.Cũng xin theo về ngay đêm nay,
急應河陽役，Cấp ứng Hà Dương dịch,Ứng phó gấp rút việc phục dịch ở Hà Dương
猶得備晨炊。Do đắc bị thần xuy".Cũng còn nấu được bữa cơm sáng tối".
夜久語聲絕，Dạ cửu ngữ thanh tuyệt,Đêm khuya tiếng nói im bặt
如聞泣幽咽。Như văn khấp u yết.Vẫn còn nghe tiếng nấc nghẹn ngào.
天明登前途，Thiên minh đăng tiền đồ,Sáng mai khách lên đường
獨與老翁別。Độc dữ lão ông biệt.Chỉ còn từ biệt một mình ông lão!
==茅屋为秋风所破歌==
茅屋為秋風所破歌  Mao ốc vị thu phong sở phá caBài ca nhà tranh bị gió thu phá八月秋高風怒號，Bát nguyệt thu cao phong nộ hào,Tháng tám, trời thu cao, gió giận dữ gào thét,
卷我屋上三重茅。Quyển ngã ốc thượng tam trùng mao.Cuốn đi ba lớp cỏ tranh trên mái nhà ta.
茅飛渡江灑江郊，Mao phi độ giang sái giang giao.Cỏ tranh bay qua sông, rải xuống miền đất bên sông.
高者掛罥長林梢，Cao giả quải quyến trường lâm sao,Cao thì vắt vẻo treo trên ngọn cây rừng;
下者飄轉沉塘坳。Hạ giả phiêu chuyển trầm đường ao.Thấp thì tả tơi rơi chìm xuống ao nước.
南村群童欺我老無力，Nam thôn quần đồng khi ngã lão vô lực,Lũ trẻ xóm nam khinh ta già yếu,
忍能對面為盜賊。Nhẫn năng đối diện vi đạo tặc.Nhẫn tâm làm giặc cướp ngay trước mặt ta.
公然抱茅入竹去，Công nhiên bão mao nhập trúc khứ,Chúng công khai ôm cỏ tranh đi vào trong xóm trúc;
唇焦口燥呼不得，Thần tiều khẩu táo hô bất đắc.Ta khô môi rát miệng, kêu thét mà không được.
歸來倚杖自歎息。Qui lai ỷ trượng tự thán tức.Trở về, chống gậy, thở than.
俄頃風定雲墨色，Nga khoảnh phong định vân mặc sắc,Một lát sau, gió yên mây đen như mực.
秋天漠漠向昏黑。Thu thiên mạc mạc hướng hôn hắc.Trời thu bát ngát đen tối lúc chiều tà.
布衾多年冷似鐵，Bố khâm đa niên lãnh tự thiết.Chiếc chăn vải dùng nhiều năm, lạnh như sắt,
驕兒惡臥踏裡裂。Kiều nhi ác ngoạ đạp lý liệt.Bị đứa con thơ khó ngủ đạp rách toang.
床頭屋漏無干處，Sàng đầu ốc lậu vô can xứ,Ở đầu giường mái nhà dột, không chổ nào khô;
雨腳如麻未斷絕。Vũ cước như ma vị đoạn tuyệt.Vết mưa nhiều như gai vẫn còn chưa hết.
自經喪亂少睡眠，Tự kinh táng loạn thiểu thuỵ miên,Từ khi gặp cơn loạn lạc, mình ít ngủ,
長夜沾濕何由徹！Trường dạ chiêm thấp hà do triệt.Suốt đêm dài ướt đẫm, biết làm sao hết được!
安得廣廈千萬間，An đắc quảng hạ thiên vạn gian,Mong sao có được ngàn vạn gian nhà lớn,
大庇天下寒士俱歡顏，Ðại tí thiên hạ hàn sĩ câu hoan nhan,Để giúp cho các hàn sĩ trong thiên hạ đều được vui vẻ,
風雨不動安如山！Phong vũ bất động an như san.Không bị kinh động vì mưa gió, yên ổn như núi non!
嗚呼！何時眼前突兀見此屋，Ô hô, hà thời nhãn tiền đột ngột kiến thử ốc,Hỡi ôi, biết bao giờ được trông thấy nhà này đứng cao sững trước mắt,
吾廬獨破受凍死亦足！Ngô lư độc phá thụ đống tử diệc túc.Dù cho riêng nhà ta bị phá vỡ, mình có chịu rét đến chết, cũng thoả lòng!
(Năm 761)
==杜甫月夜==
月夜  Nguyệt dạĐêm trăng今夜鄜州月，Kim dạ Phu Châu nguyệt,Vầng trăng ở Phu Châu đêm nay
閨中只獨看。Khuê trung chỉ độc khan.Trong phòng khuê chỉ một người đứng nhìn
遙憐小兒女，Dao liên tiểu nhi nữ,Ở xa thương cho con gái bé bỏng
未解憶長安。Vị giải ức Trường An.Chưa hiểu nỗi nhớ Trường An
香霧雲鬟濕，Hương vụ vân hoàn thấp,Sương thơm làm ướt mái tóc mai
清輝玉臂寒。Thanh huy ngọc tý hàn.Ánh trăng trong sáng làm giá lạnh cánh tay ngọc
何時倚虛幌，Hà thì ỷ hư hoảng,Bao giờ được tựa bên màn mỏng
雙照淚痕乾？Song chiếu lệ ngân can?Để trăng chiếu cả đôi ta cho ngấn lệ ráo khô?
(Năm 756)
==杜甫秋兴==
秋興其一  Thu hứng kỳ 1Cảm xúc mùa thu kỳ 1玉露凋傷楓樹林，Ngọc lộ điêu thương phong thụ lâm,Móc ngọc tơi bời ở rừng phong,
巫山巫峽氣蕭森。Vu sơn, Vu giáp khí tiêu sâm.Khí ở núi Vu và kẽm Vu ảm đạm mịt mờ.
江間波浪兼天湧，Giang gian ba lãng kiêm thiên dũng,Trên sông, nước và trời cùng trôi chảy,
塞上風雲接地陰。Tái thượng phong vân tiếp địa âm.Ngoài ải, gió và mây liên tiếp mù đất.
叢菊兩開他日淚，Tùng cúc lưỡng khai tha nhật lệ,Cúc từng chòm nở hai lần dòng lệ xưa,
孤舟一繫故園心。Cô chu nhất hệ cố viên tâm.Thuyền lẻ loi buộc chặt mối tình quê cũ.
寒衣處處催刀尺，Hàn y xứ xứ thôi đao xích,Nơi nơi giục giã dao thước may áo rét,
白帝城高急暮砧。Bạch Đế thành cao cấp mộ châm.Tiếng chày chiều dồn dập thành cao Bạch Đế.
(Năm 766)
秋興其二  Thu hứng kỳ 2Cảm xúc mùa thu kỳ 2夔府孤城落日斜，Quỳ phủ cô thành lạc nhật tà,Ánh mặt trời xiên xuống thành phủ Quỳ vắng vẻ,
每依南斗望京華。Mỗi y Nam Đẩu vọng kinh hoa.Ta thường dõi sao Nam Đẩu trông về kinh đô.
聽猿實下三聲淚，Thính viên thực há tam thanh lệ,Nghe vượn kêu ba tiếng rơi nước mắt thật,
奉使虛隨八月槎。Phụng sứ hư tuỳ bát nguyệt tra,Đi sứ theo chiếc bè tám tháng uổng công!
畫省香爐違伏枕，Hoạ tỉnh hương lô vi phục chẩm,Nhớ lò hương nơi dinh quan, ôm gối thao thức,
山樓粉堞隱悲笳。Sơn lâu phấn điệp ẩn bi già.Ở tường vôi lầu canh trên núi, vọng tiếng kèn buồn.
請看石上藤蘿月，Thỉnh khan thạch thượng đằng la nguyệt,Hãy xem trăng qua cây leo dọi trên mặt đá,
已映洲前蘆荻花。Dĩ ánh châu tiền lô địch hoa.Đã sáng lấp lánh trên bông lau ngoài bãi sông.
(Năm 766)
秋興其三  Thu hứng kỳ 3Cảm xúc mùa thu kỳ 3千家山郭靜朝暉，Thiên gia sơn quách tĩnh triêu huyNghìn nhà thành núi rạng nắng mai yên tĩnh,
日日江樓坐翠微。Nhật nhật giang lâu toạ thuý vi.Ngày ngày ngồi trên lầu sông giữa hơi núi biếc.
信宿漁人還泛泛，Tín túc ngư nhân hoàn phiếm phiếm,Đêm dài, người đánh cá bơi thuyền vùn vụt,
清秋燕子故飛飛。Thanh thu yến tử cố phi phi,Trời thu trong, từng con én bay liệng.
匡衡抗疏功名薄，Khuông Hành kháng sớ công danh bạc,Như Khuông Hành dâng sớ mà công danh mỏng,
劉向傳經心事違。Lưu Hướng truyền kinh tâm sự vi.Như Lưu Hướng giảng sách mà tâm sự ngang trái.
同學少年多不賤，Đồng học thiếu niên đa bất tiện,Nhiều bạn cùng học thời trẻ nay có hèn đâu,
五陵衣馬自輕肥。Ngũ Lăng cừu mã tự khinh phì.Đều mặc áo cừu, cỡi ngựa béo ở Ngũ Lăng!
(Năm 766)
秋興其四  Thu hứng kỳ 4Cảm xúc mùa thu kỳ 4聞道長安似弈棋，Văn đạo Trường An tự dịch kỳ,Nghe nói đất Trường An như bàn cờ,
百年世事不勝悲。Bách niên thế sự bất thăng bi.Chuyện đời trăm năm buồn thương khôn xiết.
王侯第宅皆新主，Vương hầu đệ trạch giai tân chủ,Nhà cửa của công hầu đều có chủ mới,
文武衣冠異昔時。Văn vũ y quan dị tích thì.Áo mũ các quan văn võ đã khác ngày xưa.
直北關山金鼓振，Trực bắc quan san kim cổ chấn,Biên cương phía bắc vang tiếng trống đồng,
征西車馬羽書馳。Chinh tây xa mã vũ thư trì.Xe ngựa miền tây dong ruổi thư lông.
魚龍寂寞秋江冷，Ngư long tịch mịch thu giang lãnh,Cá rồng vắng vẻ trên sông thu lạnh lùng,
故國平居有所思。Cố quốc bình cư hữu sở tư.Có lúc chợt nhớ cảnh đất nước yên lành cũ.
(Năm 766)
秋興其五  Thu hứng kỳ 5Cảm xúc mùa thu kỳ 5蓬萊宮闕對南山，Bồng Lai cung khuyết đối Nam san,Cung Bồng Lai đối mặt với núi Chung Nam,
承露金莖霄漢間。Thừa lộ kim hành Tiêu Hán gian.Cột đồng hứng móc sừng sững giữa trời.
西望瑤池降王母，Tây vọng Dao Trì giáng Vương Mẫu,Phía tây trông về Dao Trì, Vương Mẫu xuống,
東來紫氣漢函關。Đồng lai tử khí mãn Hàm Quan.Phía đông kéo đến làn hơi tía đầy Hàm Quan.
雲移雉尾開宮扇，Vân di trĩ vĩ khai cung phiến,Quạt lông trĩ trong cung mở ra như mây vần,
日繞龍鱗識聖顏。Nhật nhiễu long lân thức thánh nhan.Nắng rực vảy rồng trên áo long cổn, biết mặt vua.
一臥滄江驚歲晚，Nhất ngoạ Thương giang kinh tuế vãn,Nằm dài ở sông Thương sợ lúc năm tàn,
幾回青瑣點朝班。Kỷ hồi Thanh Toả điểm triều ban.Nhớ những buổi duyệt quan ở Thanh Toả.
(Năm 766)
秋興其六  Thu hứng kỳ 6Cảm xúc mùa thu kỳ 6瞿塘峽口曲江頭，Cù Đường Giáp Khẩu Khúc giang đầu,Cửa kẽm Cù Đường ở đầu sông Khúc,
萬里風煙接素秋。Vạn lý phong yên tiếp tố thu.Khói và gió thu liên tiếp muôn dặm.
花萼夾城通御氣，Hoa Ngạc Giáp Thành thông ngự khí,Hoa Ngạc, Giáp Thành thông suốt khí vua,
芙蓉小苑入邊愁。Phù Dung Tiểu Uyển nhập biên sầuPhù Dung, Tiểu Uyển tràn nỗi buồn biên giới.
珠幕繡柱圍黃鶴，Châu liên tú trụ vi hoàng hộc,Rèm châu cột vẽ vây kín hạc vàng,
錦纜牙檣起白鷗。Cẩm lãm nha tường khởi bạch âu.Dây gấm cột ngà bay lên âu trắng.
回首可憐歌舞地，Hồi thủ khả liên ca vũ địa,Ngó lại ngậm ngùi thương nơi múa hát
秦中自古帝王州。Tần Trung tự cổ đế vương châu.Tần Trung từ xưa vốn là nơi đất vua chúa.
(Năm 766)
秋興其七  Thu hứng kỳ 7Cảm xúc mùa thu kỳ 7昆明池水漢時功，Côn Minh trì thuỷ Hán thì công,Nước ao Côn Minh còn ghi vũ công đời Hán,
武帝旌旗在眼中。Vũ đế tinh kỳ tại nhãn trung.Cờ xí của Vũ Đế như bày ra trước mắt.
織女機絲虛夜月，Chức nữ cơ ti hư dạ nguyệt,Khung Chức Nữ bỏ xuống dưới trăng khuya,
石鯨鱗甲動秋風。Thạch kình lân giáp động thu phong.Vảy kình đá rung lên trước gió thu.
波漂菰米沉雲黑，Ba phiêu cô mễ trầm vân hắc,Sóng dạt đám cỏ mề như mây đen chìm xuống,
露冷蓮房墮粉紅。Lộ lãnh liên phòng truỵ phấn hồng.Móc làm lạnh gương sen, phấn hồng rụng.
關塞極天惟鳥道，Quan tái cực thiên duy điểu đạo,Quan ải ngất trời chỉ có đường chim bay,
江湖滿地一漁翁。Giang hồ mãn địa nhất ngư ông.Ta là một ông chài đi khắp sông hồ.
(Năm 766)
秋興其八  Thu hứng kỳ 8Cảm xúc mùa thu kỳ 8昆吾御宿自逶迤，Côn Ngô ngự túc tự uy trì,Thơ thẩn nơi Côn Ngô, nơi vua từng dạo chơi,
紫閣峰陰入渼陂。Tử Các phong âm nhập Mỹ BiBóng núi Tử Các trùm đến sông Mỹ Bi,
香稻啄余鸚鵡粒，Hương đạo trác dư anh vũ lạp,Chim anh vũ mổ mãi những hạt nếp thơm.
碧梧栖老鳳凰枝。Bích ngô thê lão phụng hoàng chi.Chim phụng hoàng đậu hoài trên cành ngô xanh.
佳人捨翠春相問，Giai nhân thập thuý xuân tương vấn,Người đẹp nhặt lông chim trả mùa xuân hỏi thăm nhau.
仙侶同舟晚更移。Tiên lữ đồng chu vãn cánh di.Bạn tiên cùng ngồi thuyền chiều chiều đi chơi.
彩筆昔曾干氣象，Thái bút tích tằng can khí tượng,Xưa từng vẫy bút làm xúc động nhà vua,
白頭吟望苦低垂。Bạch đầu ngâm vọng khổ đê thuỳ.Nay đầu bạc ngâm thơ tưởng nhớ, khốn khổ biết bao!
(Năm 766)
==杜甫登高==
登高  Đăng caoLên cao風急天高猿嘯哀，Phong cấp, thiên cao, viên khiếu ai,Gió thổi gấp, trời cao, vượn kêu buồn,
渚清沙白鳥飛回。Chử thanh, sa bạch, điểu phi hồi.Bến nước trong, cát trắng, chim bay lượn vòng.
無邊落木蕭蕭下，Vô biên lạc mộc tiêu tiêu há,Vô vàn lá xào xạc rụng xuống,
不盡長江滾滾來。Bất tận trường giang cổn cổn lai.Dòng sông dài cuồn cuộn chảy vô tận.
萬里悲秋常作客，Vạn lý bi thu thường tác khách,Xa nhà vạn dặm, vẻ thu hiu hắt, mãi vẫn làm khách xứ người,
百年多病獨登臺。Bách niên đa bệnh độc đăng đài.Cuộc đời lắm bệnh, một mình lên đài cao.
艱難苦恨繁霜鬢，Gian nan khổ hận phồn sương mấn,Gian nan, khổ hận, tóc mai dày nhuốm màu sương gió,
潦倒新停濁酒杯。Lạo đảo tân đình trọc tửu bôi.Thân già ốm yếu nên mới phải thôi cạn chén rượu đục.
==贺知章回乡偶书==
回鄉偶書其一  Hồi hương ngẫu thư kỳ 1Về quê tự dưng viết kỳ 1少小離家老大迴，Thiếu tiểu ly gia, lão đại hồi,Tuổi trẻ ra đi, già mới về,
鄉音無改鬢毛摧。Hương âm vô cải, mấn mao tồi.Giọng nhà quê vẫn không đổi, râu tóc đã rụng hết.
兒童相見不相識，Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,Trẻ con trong thấy, không nhận ra,
笑問客從何處來。Tiếu vấn, khách tòng hà xứ lai?Cười hỏi, khách từ phương nào đến?
回鄉偶書其二  Hồi hương ngẫu thư kỳ 2Về quê tự dưng viết kỳ 2離別家鄉歲月多，Ly biệt gia hương tuế nguyệt đa,Xa cách quê nhà đã nhiều năm tháng,
近來人事半消磨。Cận lai nhân sự bán tiêu ma.Gần đây xóm làng con người nửa đã thay đổi mất.
惟有門前鏡湖水，Duy hữu môn tiền Kính hồ thuỷ,Duy chỉ có Kính hồ ở trước cửa,
春風不改舊時波。Xuân phong bất cải cựu thời ba.Gió xuân về vẫn không thay đổi con sóng xưa.