Marjen Raterford she maoris: 12. Safara

12. Safara	
Yo fon davem Raterford audi-te ke Emaii yao kwiti Rengadi-ney vilaja e go a swa-ney-la. Gradualem ta en-samaji organisa de maori-tribu. Emaii es sobreshefa, e mucho vilaja subordini a ta. In kada vilaja ye prope shefa to subshefa kel rekoni Emaii kom sobreyuan. Ob Emaii he konkesti li oda li he bikam subyuan voli-shem, den to Raterford bu jan. Bat ta oftem audi ke Emaii hev swa-ney prope janma-vilaja wo otre shefa yok e kel es suy residilok. Also vilaja de Emaii es shefvilaja de ol tribu. A sey shefvilaja hi plenjen mus departi pa sekwi-dey afte fali-ney fuga de Jon Wotson. Resti sol un nocha fo pasi in vilaja de Rengadi.	
yo fon davem (=yo depos longtaim) – long since, for a long time / ya hace tiempo / уже давно
subordini – subordinate or be subordinate/ subordinar; estar subordinado/ подчинять(ся)
fali-ney – failed, unsuccessful / fallado, fracasado / неудачный, провальный
Li bu pai miti Jon Wotson pa aksham. Ta bu lai fo somni in ley huta. Li mah-pasi maiste parta de nocha al shwo om futur e om kisma de kwiti-ney ko-jen. Nokalmem hi li dumi om sun-ney safara. Li audi-te ke vilaja de Emaii loki yoshi pyu dalem fon mar kem vilaja de Rengadi. Bat sol mar mog bringi libritaa a li. Shayad es fortuna fo Jon Wotson ke ta resti she Rengadi. Si koy ship lai a sahil de Nyu-Siland, ta en-jan om to tuy.	
Yedoh apena hi Jon Wotson ve weiti ship. Suy karakter es tanto nobridi-ney ke ta zaruu ve fai koy pumbitaa e irisi masta. Bat dan yo bu ye jen kel mog shafi pro ta.	
nobridi-ney (no+bridi+ney) - unbridled, unruly / desenfrenado / необузданный
pumbitaa - foolishness, folly; foolish action (thing) / tontería, bobada / глупость; глупая выходка
Sol Jefferson bu toki kun oli. Ta somni glubem. Raterford pai en-somni sol bifoo suryachu. E ranem pa sabah gwerjen zin, jagisi plenjen e dukti li inu gata.	
Ol vilaja es yo pa gata: i departi-sha i resti-sha. Gwerjen de Emaii, charshi jen, li zai stan pa aparte grupa. Li-ney molya e gulam, kel weiti-te she Rengadi duran batala on "Agnesa", li toshi mus departi kun li.	
aparte – which is apart / separado / отдельный
Tuy afte ke plenjen hunti a dasta e gwerjen sirkumi li, ol jenmenga en-muvi along gata versu chusa aus vilaja. Al go pas huta de Rengadi, Raterford merki ke kelke gwerjen gardi it. Aus huta fa-audi furia-ney inglish shatama. Raterford tuy rekoni irisi-ney vos de Jon Wotson.	
- Adyoo, Jon! – ta krai lautem. – Oni dukti nu wek. Shayad nu neva miti snova. Suluki ba chauka-nem!	
Shatama stopi fo kelke sekunda. Jon Wotson trai samaji fon wo ta audi vos de kompanion. Pa fin ta gesi kwo eventi, e lautem krai kom jawaba:	
- Adyoo, Raterford! Om me sta ba kalme! Sun me fugi snova! Pa sey ves li bu kapti me!	
E shatama e damna ribegin.	
ribegin (ri+begin) – recommence / reanudarse / возобновлять(ся)
Baken stakatot Emaii e Rengadi, al fai adyoo, longtaim froti a mutu nos bay nos. Sungi-sha*, pa signa de griva, kati swa-ney fas bay agude ston-ki. Gina plaki lautem.	
sungi* – see off / провожать; устраивать проводы
sunga - send-off, seeing-off / despedida / проводы
Pa fin ritual de separing fini. Rengadi dukti suy jenta bak inu vilaja, e jenta de Emaii fa-dirigi inu shulin.	
fa-dirigi – make one's way (to, into); direct one's steps /dirigirse / направляться
Den gran parta de kaptura fon "Agnesa" Emaii pren-te kun swa. Bat al sey ves bu gwerjen, bat gulam e gina hi zai porti ol kaptura. Gwerjen zai go sin bagaja. Li porti sol arma. Plenjen afte tatuing gei opini kom gwerjen, e li bu hev arma exepte sikin, also li zai go al vakue handas. Gulam es muy shao, gina toshi bu es mucho, also li majbur kurvifi sub grave loda. Emaii bu piti iven swa-ney docha. Eshu zai porti on kapa den fer-ney kazan fon "Agnesa".	
Kamina es mushkile: nau uupar nau nich oltaim. Kadalok ye vertikale roka, kolina kun dense shulin, glube monta-gap kun sumpa. Shulin-ney daokin es tanto tange ke dasta de Emaii fa-stiri pa haf-milya. Plenjen probi memorisi dao, dabe mog returni koytaim, bat sun samaji ke bu es posible. In shulin ye menga de daokin kel krosi mutu, ga egale daokin, also sembli noposible tu orienti swa. Yedoh fo maoris mushkila ga yok: li go avan sigurem, sin eni hesita.	
monta-gap - gorge, ravine, canyon / desfiladero, paso, garganta / ущелье
koywen (=koytaim) – somewhen / alguna vez, en cierto tiempo / когда-либо
Pa beginsa Eshu go avanen oli, bli suy patra. Bat ti ela porti na grave kazan fatigisi ela, e gradualem ela begin resti oltaim pyu baken. Afte dwa ora de fatigi-she going ela es yo bli plenjen kel zai go yus in mida de kolona. Al sey taim dasta zai go uupar krute kolina, e Raterford vidi ke gran sudor-guta lwo fon elay fas. Ela zai spiri mushkilem por fatiga. Gwerjen kel go al vakue handas iven bu dumi om helpi a ela. A li sembli ga naturale ke gina hi mus porti oli grave kosa. 
Raterford en-piti yungina. Ta lai a ela, pren kazan fon elay kapa e pon it on swa-ney kapa. Eshu gro-astoni por sey akta, bat shwo nixa. Gwerjen un-nem dumi ke Raterford yao propisi kazan, e lai defensi kaptura de ley shefa. Bat marjen expliki a li, ke ta ve returni kazan a gela wen oni lai a vilaja de Emaii. Dan gwerjen lyu ta, obwol li es gro-surprisi-ney.	
propisi (prope+isi) – appropriate, take for one's own / apropiarse / присвоить, завладеть
Eshu, librisi-ney fon grave loda, nau wud mog fasilem ateni patra. Bat ela go kun Raterford. 
Pa middey oni stopi pa sahil de ruchey fo reposa-pausa. Maoris tuy begin shikari fish bay lanza. Yedoh fish es syao, oni trefi it bay lanza sol rarem. Sol kelke fortunnik pai dwa-tri syao fish. Otres kapti hampi nixa.	
fortunnik – lucky one / suertudo / счастливец, счастливчик
Marjen bu hev lanza. Bat li inventi otre dao fo kapti fish, e it reveli swa mucho pyu sukses-ney. Li depon jakas, huntisi li bay manshas e pai kom resulta koysa neta-simile. Li pon sey neta inu akwa, trani it kontra fluisa pa charshi stepa, e poy aussipi on herba den kelke stoka de brili-she salti-she fish-ki. Maoris bu mog fai nul suon por astona. Li ga bu koni tal simple e byen dao de fishing. Emaii pren kelke fish-ki bay handa, dabe cheki ob li bu es jadu-ney. Non, fish-ki es ga vere.	
aussipi (aus+sipi) – pour out / verter / высыпать
Marjen zwo agni, liti akwa inu kazan e kuki fish-sup. Fish-sup es tanto mucho ke li chi meno kem haf e den lo reste dai a maoris.	
reste = resta-ney
Afte tri-ora-ney stopa pa sahil de ruchey dasta go for. Bat yo afte un milya li en-vidi in dalitaa menga de gwerjen kel zai go versu li pa mita. Shulin-daokin in Nyu-Siland es tanto tange ke muving in ambi direksion pa same taim es hampi noposible. Raterford en-fobi ke dasta de Emaii mog fai draka kun miti-ney jen por kamina. Bat suy prefoba bu realifi. Ti go pa mita na gwerjen latifem stepi a taraf fon daokin, al krai lautem:	
pa mita – (go) to meet / al encuentro / навстречу
prefoba - misgiving / recelo, temor / опасение
- Airmaree, Emaii!	
- Airmaree, Nene! – gwerjen de Emaii jawabi.	
Nene, shefa de miti-ney dasta, rekoni Emaii kom sobreyuan e obedi ta. Ambi shefa amigem froti nos bay nos. Oni tuy fai nove reposi-stopa. Kun astona Nene examini blan wan. Poy ta dukti Emaii a baken bush, e ambi shefa kunshwo longtaim, ahfi-yen fon oli. Pa fin un gwerjen lai a marjen e deklari ke Emaii yao shwo kun Tompson. Tompson go a shefa sin nokalmi.	
amigem = amiga-nem
reposi-stopa - halt, rest / alto, etapa / привал
Afte haf-ora Emaii lai aus bush e komandi ke suy dasta muvi for. Tompson yok.	
- Wo es Tompson? – Raterford kwesti Eshu.	
- Patra he doni ta a Nene pa signa de amigitaa, - gela jawabi. - Nene he dukti ta kunem. Oni tapi-te suy muh bay lif, dabe ta bu mog voki yu oli fo helpa.	
tapi – plug, gag / tapar, taponar / затыкать (затычкой)
- Povre Tompson! – Raterford exklami. – Nu iven bu he shwo adyoo a mutu!	
- Nau nu resti sol char, - Jek Mallon shwo kun griva.	
Ta bu jan ke sun li resti yoshi meno.	
Chapta 13
Category:Marjen Raterford she maoris