Wprowadzenie

=== Jak zacząć===
Aby rozpocząć grę w trybie multiplayer wpisz w terminalu civclient. Następnie przejdź do zakładki Metaserwer i kliknij na przycisk Aktualizuj. Poszukaj gry w stanie Zapraszamy, najlepiej z niezerową ilością graczy, połącz się i poczekaj na innych graczy. Wpisz /create imie, aby stworzyć gracza sterowanego przez komputer i /start, aby rozpocząć grę.
=== Cel gry ===
Celem gry w Freeciv jest budowanie miast, które z kolei zbudują armię do zaatakowania innych graczy. Przy domślnych ustawieniach na początku każdy gracz posiada dwóch osadników i badacza. Używając klawiatury numerycznej dojdź swoimi osadnikami w dogodne miejsce (patrz niżej) i zbuduj miasto wciskając b. Pamiętaj, że możesz poruszać się także na ukos. Freeciv jest grą turową, więc każda jednostka może poruszyć się tylko raz na turę (co jak gdyby nie miało większego związku z "turowością"...). Tura kończy się, gdy wszyscy gracze wcisną przycisk Koniec tury lub przekroczony zostanie limit czasu.
=== Rodzaje map i od czego zależą ===
Mapa, na której toczy się gra, generowana jest w trakcie rozpoczynania nowej gry na uruchomionym serwerze. Domyślne wartości zmiennych określające mapę można zmodyfikowaustalić poprzez wybranie Rozpocznij nową grę a następnie Więcej opcji... w pierwszej zakładce - Geologiczne. Rozkład lądów, mórz i miejsc startu na przyszłej mapie determinowany jest głównie przez opcje Sposób generowania mapy (generator), Sposób wyboru pozycji początkowych (startpos) i Procentu lądów na mapie (landmass):
Generowanie losowych wysokości (generator 1) w zależności od ustawienia Procentu lądów na mapie (landmass) tworzona jest mapa archipelagu lub pojezierza - w porównaniu do mapy utworzonej generatorem fraktalnym (generator 2) lądy są bardziej rozdrobnione. Przy Sposobie wyboru pozycji początkowych (startpos) ustawionych na:
:*Jeden gracz na kontynent (startpos 1) gracze startują na różnej wielkości wyspach, a kontynenty są niezamieszkane. Im większy % lądów, tym wyspy startowe są mniejsze.
:*Dwóch graczy na kontynet (startpos 2) gracze startują po dwóch na różnej wielkości wyspach. Czasami jeden z dwóch graczy na danej wyspie startuje na pozycji bardzo ułatwiającej opanowanie większości wyspy. Im większy % lądów, tym wyspy startowe są mniejsze, choć czasami część graczy startuje na kontynencie.
:*Wszyscy gracze na tym samym kontynencie (startpos 3) i Liczba graczy na kontynencie proporcjonalna do jego rozmiaru (startpos 4). Opcje te działają tym poprawniej, im większy jest % lądów - przy mniejszym jedni startują sami na kontynecie, a inni sami na wyspie.
Fraktalny generator (generator 2) - generuje najbardziej naturalne mapy:
:*Jeden gracz na kontynent (startpos 1) - analogicznie jak w 1. generatorze.
:*Dwóch graczy na kontynet (startpos 2) - analogicznie jak w 1. generatorze.
:*Wszyscy gracze na tym samym kontynencie - kontynent to często szeroka wstęga (ale z przesmykami), prawie dookoła świata, czasami całkiem dookoła, rzadko zwarty, czasami morze wewnętrzne, wysp mało - gł. w przybrzeżnych archipelagach, czasami duże wyspy na oceanie, rzadko więcej niż 1 zamieszkały kontynent, strefy klimatyczno-krajobrazowe bardziej jednolite.
:*Liczba graczy na kontynencie proporcjonalna do jego rozmiaru (startpos 4) - w zależności od ustawienia Procentu lądów na mapie (landmass) tworzona jest mapa archipelagu lub pojezierza. Start na kontynentach dość zróżnicowanych pod względem wielkości. Im większy % lądów, tym więcej graczy startuje na wspólnych kontynentach.
Generator wyspowy (generator 3) - im mniejszy % lądów, tym mniej kontynentów (zbliżonych do prostokąta i podobnej wielkości) i tym mniej mniejszych wysp. Na małej mapie gra nie uruchomi się przy zbyt małym % lądów w stosunku do liczby graczy , a przy większym % lub mniejszej ilości graczy gra przełączy się na generator fraktalny.
:*Jeden gracz na kontynent (startpos 1) - Przy skrajnie dużym % lądów gra przełącza się na generator fraktalny. Wyspy przybrzeżne.
:*Dwóch graczy na kontynet (startpos 2) - Kontynenty ok. 4 razy większe niż w opcji 1/kontynent. Przy skrajnie dużym % lądów gra przełącza się na generator fraktalny i na 1/kontynent
:*Wszyscy gracze na tym samym kontynencie - gra przęłącza się na generator 2/kontynent.
:*Liczba graczy na kontynencie proporcjonalna do jego rozmiaru (startpos 4) - gracze startują 1/kontynent. W porównaniu z ustawieniem 1/kontynet kontynenty są ok. 2 razy większe a wysp jest więcej, są bardziej zróżnicowane i są także na otwartym morzu.
Temperatura planety (temperature) - im zimniej tym większa część lądów to lody wokół biegunów. Ustawienie na conajmniej 70 uwalnia bieguny od lodów i pulę pól lądowych, które zużywane są na formowanie lądów na reszcie mapy zgodnie z pozostałymi ustawieniami.
=== Miasta ===
Miasto wydobywa surowce z pola na którym się znajduje, oraz dodatkowo z jednego pola na każdego mieszkańca. Każde miasto po założeniu posiada jednego mieszkańca. Surowce występujące we Freeciv to: żywność (potrzebna do rozwoju miasta), produkcja (do budowania jednostek i budynków) oraz handel (do rozwoju nauki i zwiększenia dochodów). Kliknij na mieście, aby otworzyć jego okno. Kliknij na eksploatowane pole, aby przerwać robotnikowi pracę (i zmienić go w komika, patrz niżej), następnie kliknij na puste pole, aby umieścić tam robotnika. Zazwyczaj domyślne rozstawienie robotników jest optymalne.
* Żywność: cała żywność wydobywana przez miasto jest dodawana do zapasów. Każdy mieszkaniec zjada 2 porcje żywności na turę, a każda jednostka osadników wyprodukowana przez to miasto jeden lub dwa. Kiedy ilość zapasów osiągnie 20 miasto wzrasta do wielkości 2 i może eksploatować dodatkowe pole. Osadnicy mogą irygować (klawisz i) pola, które mają dostęp do wody zwiększając ilość produkowanej żywności (patrz tabelka poniżej). Pole, na którym położone jest miasto jest automatycznie zirygowane.
* Produkcja: produkcja uzyskiwana z eksploatowanych pól może być użyta do budowy jednostek i budynków. Domyślnie wyprodukowanie osadników jest możliwe tylko w mieście wielkości 2 lub większym i zmniejsza ilość mieszkańców o 1. Utrzymanie niektórych jednostek kosztuje 1 tarczę na turę dopóki jednostka istnieje. W oknie miasta możesz kupić lub zmienić na inną produkowaną jednostkę lub budynek. Osadnicy mogą budować kopalnie (przycisk m) na niektórych polach, zwiększając tym samym produkcję. Jeśli pole na którym stoi miasto posiada zerową produkcję, wzrasta ona automatycznie do 1.
* Handel: handel może być przeznaczony na podatki, naukę lub luksus. Nauka pozwala ci odkrywać nowe technologie i jednostki. Podatek daje pieniądze, które mogą być użyte do szybszego zakończenia budowy jednostki lub budynku w mieście. Luksus sprawia, że mieszkańcy twoich miast będą szczęśliwi. Możesz ustalić na co chcesz przeznaczyć handel wciskając Shift-T. Im dalej miasto jest położone od stolicy, tym więcej handlu jest tracone z powodu korupcji. Osadnicy mogą budować drogi (klawisz r) w celu zwiększenia ilości handlu uzyskiwanego z niektórych typów pól i zwiększenia prędkości poruszania się po danym polu. Pole z miastem automatycznie posiada drogę.
Mieszkańcy mogą być szczęśliwi, zadowoleni lub nieszczęśliwi (różne ikony w oknie miasta). Jeśli w mieście jest więcej mieszkańców nieszczęśliwych niż szczęśliwych, wybuchają rozruchy i następuje całkowite wsztrzymanie produkcji. Przy ustawieniach domyślnych pierwsi czterej mieszkańcy miasta są zadowoleni, a każdy następny jest nieszczęśliwy i staje się zadowolony dopiero dzięki: świątyniom w mieście, cudom świata, wysokim luksusem lub komikom.
=== Badania ===
W menu Raporty znajduje się raport Nauka. W nim możesz zadecydować jaką technologię odkrywać. Możesz określić technologię, która ma być obecnie odkrywana oraz cel, na podstawie którego zostanie wybrany następny przedmiot badań. Odkrywanie większość technologii wymaga wcześniejszego poznania innych. Po odkryciu nowej technologii na ogół możesz budować nowe jednostki, cuda świata lub wprowadzać nowy ustroj. Okno Nauka pojawia się automatycznie, gdy odkryta zostanie nowa technologia.
http://e-roleta.co.pl/
=== Ustrój ===
Ustrój polityczny wpływa na ilość pozyskiwanych przez miasta surowców. Możesz zmienić ustrój odkrywając nowy i wywołując rewolucję (w menu Królestwo; może to trwać kilka tur). Najważniejsze ustroje to:
* Despotyzm: to jest twój startowy ustrój. Każde pole które produkuje więcej niż 2 czegokolwiek (żywności, produkcji lub handlu) ma tę produkcję zmniejszoną o 1. Utrzymanie osadników kosztuje 1 porcję żywności na turę, a utrzymanie jednostek militarnych jest darmowe, dopóki ich liczba nie przekracza ilości mieszkańców danego miasta. Na naukę można przeznaczyć najwyżej 60% handlu. Wysoka korupcja.
* Monarchia: brak zmniejszania produkcji. Osadnicy kosztują 1 porcję żywności na turę. Utrzymanie pierwszych 3 jednostek militarnych jest darmowe. Na naukę można przeznaczyć najwyżej 70%. Niska korupcja.
* Republika: z każdego eksploatowanego pola uzyskujesz dodatkowo 1 handlu. Utrzymanie osadników kosztuje dwie porcje żywności i jedną tarczę na turę. Utrzymanie każdej jednostki militarnej kosztuje 1 tarczę na turę. Tolerowana jest tylko jedna jednostka militarna poza granicami państwa, każda następna sprawia, że jeden mieszkaniec staje się nieszczęśliwy. Niska korupcja.
=== Cuda świata ===
Każdy cud świata może być zbudowany tylko przez jednego gracza w jednym mieście. Inne miasta (po odkryciu technologi handel) mogą wysyłać karawany, aby pomóc budować cud świata. Najważniejsze cuda świata to:
* Wyprawa Magellana: jednostki wodne mogą poruszać się dwa pola dalej na turę. Wymaga Nawigacji
* Pracownia Leonarda: ulepsza jedną przestarzałą jednostkę na turę. Wymaga Wynalazczości
* Kaplica Michała Anioła: trzej nieszczęśliwi mieszkańcy stają się zadowoleni w każdym mieście. Wymaga Monoteizmu
* Katedra J.S.Bacha: sprawia, że dwaj mieszkańcy w każdym mieście stają się szczęśliwi. Wymaga Teologi
=== Typy pól ===
Kopalnia	Droga 	Obrona	 	 	
 	Ocean 	- 	- 	- 	-
 	Trawy 	+Ż 	- 	+H	-
 	Stepy 	+Ż 	- 	+H	-
 	Pustynia	+Ż 	+P 	+H	-
 	Tundra 	+Ż 	- 	- 	-
 	Las 	- 	- 	- 	+50%
 	Dżungla 	- 	- 	- 	+50%
 	Wzgórza 	+Ż 	+PPP	- 	+100%
 	Góry 	- 	+P 	- 	+200%
 	Bagna 	- 	- 	- 	+50%
 	Lodowiec	- 	- 	- 	-
Ilość pozyskiwanych surowców z poszczególnych pól dotyczy Monarchii. Zauważ, że pola w drugiej i trzeciej kolumnie są rzadkie. Dla startowego ustroju zmniejsz wszystkie wartości powyżej 2 o 1. Dla Republiki dodaj 1 do handlu do wszystkich pól, na których handel jest niezerowy. Kolumny, Irygacja, Kopalnia i Droga pokazują przyrost żywności, produkcji i handlu pozyskiwanych z danego pola, gdy osadnicy wybudują odpowiednie ulepszenie. Kolumna Obrona pokazuje o ile zwiększa się współczynnik obrona atakowanej jednostki stacjonującej na danym polu. Rzeki zwiękaszają obronę o 50%, pozwalają także na szybsze poruszanie się wzdłuż nich. Pozostałe pola zwiększające obronę spowalniają wszystkie jednostki prouszające się po nich z wyjątkiem badaczy.
=== Jednostki ===
Możesz rozpoznać pole (lub jednostkę) kilkając na nim środkowym przyciskiem myszy.
Jednostka	Nazwa 	A	O	R	Wymaga 	Uwagi
 	Badacz 	-	1	3	Podróże morskie	Traktuje każdy teren jak drogę
 	Osadnicy 	-	1	1	- 	Budują miasta i ulepszają teren
 	Dyplomata 	-	-	2	Pismo 	Może wzniecać bunty i przekupować jednostki
 	Karawana 	-	1	1	Handel 	Przenosi produkcję, aby pomóc w budowie cudu świata lub ustanawia szlaki handlowe
 	Falanga 	1	2	1	Obróbka brązu 	Świetna do obrony przed większością jednostek lądowych
 	Konnica 	2	1	2	Jazda konno 	Dobra do przejmowania pustych miast
 	Trirema 	1	1	3	Kartografia 	Przenosi dwie jednostki, musi kończyć rundę przy brzegu
 	Karawela 	2	1	3	Nawigacja 	Przenosi trzy jednostki
 	Parowiec 	4	4	4	Maszyna parowa 	Dobra jednostka do atakowania przybrzeżnych miast
 	Niszczyciel	4	4	6	Elektryczność 	Jak parowiec, ale szybszy
 	Krążownik 	6	6	5	Stal 	Znacznie silniejszy niż niszczyciel
Jednostki militarne są scharakteryzowane przy pomocy trzech liczb: siły ataku (A), siły obrony (O) oraz punktów ruchu (R). Te trzy liczby oraz koszt produkcji są widoczne przy zmienianiu produkcji w mieście. Kiedy jednostka A atakuje jednostkę B, wchodząc na jej pole, siła ataku A jest porównywana z siłą obrony B. Jeśli siła ataku A wynosi 2, a siła obrony B - 1, to A w dwóch trzecich przypadków wygra (więcej informacji w manualu do Freeciv).
Rzeki i niektóre typy pól zwiększają obronę jednostki (patrz tabela "Typy pól" powyżej). Jednostki w miastach mają obronę dodatkowo zwiększoną o 50%. Ranne jednostki, mające czerwony prostokącik w lewym dolnym rogu, poruszają się wolniej i mają zmniejszoną siłę ataku. Leczą się powoli (szybciej, gdy są w mieście lub ufortyfikowane).
Naciśnięcie klawisza f sprawi, że jednostka ufortyfikuje się, dzięki czemu jej siła obrony wzrośnie o 50%. Wciśnięcie klawisza s spowoduje uśpienie jednostki do do momentu, w którym wroga jednostka wejdzie na sąsiednie pole. Wciśnięcie g pozwoli ci wybrać pole, do którego jednostka ma się udać najszybszą możliwą drogą. Jeśli na wskazanym przez ciebie polu stoi wroga jednostka, zostanie ona zaatakowana. Jednostki militarne mogą przejmować wrogie miasta, jeśli są one puste. Bronione miasta mają małą flagę w lewym górnym rogu. Jeśli utracisz stolicę wzrasta korupcja, a twoje królestwo może się rozdzielić na kilka mniejszych.
Jeśli na jednym polu znajduje się kilka jednostek, broni się najsilniejsza z nich. Jeśli przegra, giną wszystkie jednostki stacjonujące na tym polu (chyba, że bronione jest miasto). Jednostki wodne mogą atakować jednostki lądowe, ale nie na odwrót. Niektóre jednostki wodne mogą przenosić jednostki lądowe. Aby to zrobić wystarczy wejść jednostką lądową na statek, kiedy ten jest przy brzegu. Załadowane okręty mają znaczek + w prawym dolnym rogu.
Dyplomaci są bardzo ważnymi jednostkami. Są bezbronni, ale mogą wzniecać bunty w miastach (miasto staje się twoje), wykradać technologie lub przekupować jednostki wroga. Dyplomaci mogą działać bezpośrednio ze statku. Stacjonujący w miastach dyplomaci mogą zapobiegać działaniom wrogich dyplomatów.
=== Jak grać, aby wygrać? ===
Większość gier multiplayer jest rozgrywana z użyciem komendy /set generator 2. Tworzy ona jedną wyspę dla każdego gracza i kilka pustych. Oto standardowa strategia w takim przypadku:
# Znajdź dobre miejsca na budowę miast. Dobre miejsce musi przynosić przynajmniej cztery żywności na turę z dwóch pól i mieć jak największą produkcję. Nie szukaj takich miejsc dłużej niż 3-4 tury. Najlepiej, aby miasta były blisko wielorybów lub bażantów. Trawy i stepy to dobre pola na zakładanie miast, a jeszcze lepsze są: pszenica, bawoły oraz oazy.
# Kiedy już zbudujesz miasto ustaw produkcję na osadników. Wyświetl okno nauki i ustaw odkrywaną technologię na Alfabet, a cel na Republikę.
# Gdy tylko jakiekolwiek miasto osiągnie rozmiar 2 kliknij na nie i używając małej mapy ustaw wszystkich robotników tak, aby osiąnąć jak największą produkcję. Jeśli tylko stać cię na to, kupuj osadników, aby przyśpieszyć ich budowę.
# Cały czas produkuj osadników i buduj nimi miasta wszędzie dookoła. Odstępy między miastami nie powinny być większe niż 1-2 pola. Nie buduj irygacji, kopalni ani dróg.
# Kiedy od odkrycia republiki dzieli cię tylko jeden krok ustaw cel na Nawigację. Kiedy odkryjesz republikę ustaw odkrywaną technologię na Kartografię i natychmiast wywołaj rewolucję (z menu Ustrój). Kiedy wprowadzisz już republikę, zbuduj drogi na eksploatowanych polach. Przykład przedstawiono na rysunku.
# WARIANT: jeśli zostaniesz zauważony przez przeciwnika zacznij budować statki kiedy tylko będziesz mogł i jednostki takie jak wojownicy lub falanga, jeśli to konieczne. Możesz chcieć współpracować z sąsiadem. Użyj wtedy okna Gracze aby dowiedzieć się z kim pertraktować.
# Kiedy od odkrycia Nawigacji dzieli cię tylko jeden krok ustaw cel na Maszynę parową. Kiedy odkryjesz nawigację zbuduj kilka karawel, aby odkryć okolice i zasiedlić sąsiednie wyspy. WARIANT: często opłaca się odkryć najpierw Handel a dopiero później Maszynę parową, gdyż można wtedy budować przydatne cudy świata.
# Kiedy większość pól na twojej wyspie jest już zajęta, zacznij budować drogi, najlepiej na trawach i stepach. Używaj ich do zwiększenia pozyskiwanego handlu i szybszego transportu jednostek.
# Gdy tylko odkryjesz Maszynę parową zbuduj dużo parowców. Zwiększ podatki, aby móc je kupować. Wspomagaj je konnicą na karawelach. Znajdź sąsiadów, zabij obrońców przybrzeżnych miast parowcami i przejmij miasta konnicą. Umieść w zdobytych miastach parowce jako pierwszą obronę.
# Po odkryciu Maszyny parowej możesz odkryć Elektryczność lub Stal, aby móc produkować lepsze okręty: niszczyciele i krążowniki. Kiedy odkryjesz Stal ustaw podatki na 100% i wydaj cały dochód na wojnę.
Jeśli grasz przy standardowych ustawieniach generetora istnieją 3 możliwości:
* Jeśli posiadasz własną wyspę graj jak powyżej.
* Jeśli na twojej wyspie są też inni gracze, ale są daleko lub możesz mieć z nimi pokój, możesz grać tak samo jak z generatorem ustawionym na 2, ale gdy osiągniesz republikę odkryj Obróbkę brązu oraz Jazdę konno (aby móc budować falangi i konnicę).
* Jeśli twoi sąsiedzi są blisko i nie możesz mieć z nimi pokoju, odkryj Jazdę konno, Feudalizm i Monarchie aby móc się obronić. Następnie graj jak w przypadku generetora ustawionego na 2. Atakuj miasta przeciwnika tylko wtedy, gdy odkryjesz nową jednostkę (konnica, rycerze). Rozważ pomysł budowy koszar (eng. barracks). WARIANT: odkryj Jazdę konno i Republikę, zbuduj dyplomatów i użyj ich do kupowania miast wielkości 1-2 i atakujących jednostek przeciwnika. Odkryj także Kartografię, aby móc zaskoczyć przeciwnika atakiem z morza. Kiedy twój przeciwnik nie stanowi już naglącego zagrożenia, ustaw naukę na maksimum i odkrywaj Proch strzelniczy lub Nawigację.
=== Dalsze czytanie ===
Wiele dokumentacji znajduje się na stronie domowej Freeciv, konkretnie w manualach i tutorialach (niektóre są przestarzałe). A kiedy gra już się rozpocznie możesz przeczytać w Pomocy pełną listę cudów świata, jednostek, technologi i ustrojów. Spójrz też do menu Rozkazy, aby zobaczyć co twoja jednostka może zrobić.
Category:Polish