Język noteroncki

Język noteroncki, zwany także lemetyńskim — język używany w centralnej i wschodniej Antarii (w miastach noteronckich) oraz w Pensudawii.
Określenie język noteroncki jest dosyć nieprecyzyjne. Odnosić się ono może zarówno do używanego w pierwszych wiekach n.e. języka zwanego czasem staronoteronckim, będącym niegdyś lingua franca we wschodniej części Morza Liliowego, jak i wywodzących się od niego, bliskich sobie języków nowo- (lub średnio-) -noteronckiego oraz pensudawskiego (uważanych przez niektórych za dialekty jednego języka, zwanego - o zgrozo - również noteronckim).Artykuł opisuje głównie język staronoteroncki, który mimo ewolucji w nowe języki jest ciągle używany jako język wernakularny i naukowy w wielu regionach Esedii i Antarii.
Pewnie i tak ta starożytna wersja języka skończy z nazwą lemetyński (od jednego z głównych miast noteronckich, Leminny).w staronoteronckim zwanej Λεμεθαν - Lemetan
Strona jest w chuj rozkopana i tak se będzie wisieć.
== Fonologia ==
Staronoteroncki:
 	Przednie	Centralne	Tylne
Przymknięte	i 	 	u
Średnie 	ɛ 	 	o
Otwarta 	 	ä 	
Do tego występują dyftongi:
ai, ia, ɛi, iɛ, oi, io, ui, iu, oɛ, ɛo, ɛu, ou, au.
Zabronione dyftongi:
ua, uo, uɛ
 	Wargowe	Przedniojęzykowe	Podniebienne	Tylnojęzykowe	Laryngalne
Nosowe 	m 	n 	 	(ɴ) 	
Zwarte 	p pʰ b 	t tʰ d 	 	k kʰ g 	
Szczelinowe 	v 	s 	 	 	h
Drżące 	 	r 	 	 	
Aproksymanty	 	l 	j 	 	
Ze staronoteronckiego wyewoluowały dwa duże systemy: południowy - antarski lub noteroncki, oraz drugi - północny, znany także jako pensudawski.
Jedną z głównych cech rozróżniających te grupy jest odmienny przebieg przesuwki spógłoskowej dla zwartych bezdźwięcznych:
Noteroncki:
pʰ, tʰ, kʰ -> f, s, x
p, t, k -> zwykle bez zmian, mutacje w niektórych pozycjach
Pensudawski:
pʰ, tʰ, kʰ -> p, t, k
p, t, k -> f, s, x
Warto zastrzec, że mogę wypierdolić te przemiany w kosmos, jeśli uznam, że jednak są ble. Mogę też uznać, że jest więcej albo mniej dyftongów, inne samogłoski, dziwniejsze spółgłoski albo że Noterontczycy komunikują się, rzucając w siebie cegłami.
=== Transkrypcja ===
Noteroncki zapisywany jest alfabetem greckim. Litery alfabetu łacińskiego/IPA odpowiadają następującym literom alfabetu greckiego:
Samogłoski:
a - Αα
e - Εε
i - Ιι
o - Οο
u - Υυ
Spółgłoski:
m - Μμ
n - Νν
p - Ππ
ph/pʰ - Φφ
b - Ββ
t - Ττ
th/tʰ - Θθ
d - Δδ
k - Κκ
kh/kʰ - Χχ
g - Γγ
v - Ύύ
s - Σσς
r - Ρρ
j - Ιι
l - Λλ
H jest zaznaczane na samogłoskach akutem lub grawisem. Przykładowo, jeżeli h poprzedza samogłoskę α, to zapisywana jest ona ὰ; gdy h następuje po α, to zapis ma postać ά.
== Gramatyka ==
=== Rzeczowniki ===
Rzeczowniki odmieniają się przez liczby - pojedynczą i mnogą, przypadki (jest ich cztery), rodzaje (istnieją dwa) i określoność.
Formalnie istnieją dwa rodzaje gramatyczne, ale związanych z nimi wzorców deklinacji jest cztery. Rodzaje męski i żeński mogą być albo żywotne, albo nie. Do tej pierwszej kategorii wpadną ludzie, zwierzęta czy inne istoty o znanej płci, z kolei do drugiej cała reszta (kamienie, kwiotki, chmurki i inne mikroprocesory).
Przypadki są cztery - mianownik, biernik, celownik i dopełniacz. Wzorzec odmiany:
Przypadek 	Przypadek	Odmiana męska 	Odmiana męska 	Odmiana żeńska 	Odmiana żeńska 	Odmiana męskoosobowa 	Odmiana męskoosobowa 	Odmiana żeńskoosobowa 	Odmiana żeńskoosobowa
Przypadek 	Przypadek	Liczba pojedyncza 	Liczba mnoga 	Liczba pojedyncza 	Liczba mnoga 	Liczba pojedyncza 	Liczba mnoga 	Liczba pojedyncza 	Liczba mnoga
Mianownik 	 	-Ø 	-ma 	-Ø 	-ne 	-Ø 	-(C)a(SYL)* 	-Ø 	-(C)e(SYL)*
Mianownik 	indef. 	elaphoελαφοchłopiec 	elaphomaελαφομαchłopcy 	lohtheλόθεdziewczyna 	lohtheneλόθενεdziewczyny 	lomeλομεkamień 	lotameλοταμεkamienie 	kehtheκέθεjabłko 	kenehtheκενέθεjabłka
Mianownik 	def. 	elaphouελαφου 	elaphomoελαφομο 	lohthoλόθο 	lohthenoλόθενο 	lomoλομο 	lotamoλοταμο 	kehthoκέθο 	kenehthoκενέθο
Biernik 	 	-a 	-mai 	-i 	-nei 	-a 	-(C)a(SYL)i 	-i 	-(C)e(SYL)i
Biernik 	indef. 	elaphoaελαφοαchłopca 	elaphomaiελαφομαιchłopców 	lohtheiλόθειdziewczynę 	lohtheneiλόθενειdziewczyny 	lomeaλομεαkamień 	lotameiλοταμειkamienie 	kehtheiκέθειjabłko 	kenehtheiκενέθειjabłka
Biernik 	def. 	elaphaελαφα 	elaphamaiελαφαμαι 	lohthiλόθι 	lohtheniλόθενι 	lomaλομα 	lotamiλοταμι 	kehthiκέθι 	kenehthiκενέθι
Celownik 	 	-(a)on 	-mVon 	-(e)on 	-n(e)on 	-o(SYL)on 	-(C)a(SYL)on 	-o(SYL)on 	-(C)e(SYL)on
Celownik 	indef. 	elaphaonελαφαονchłopcu	elaphomaonελαφομαονchłopcom	lohtheonλόθεονdziewczynie	lohtheneonλόθενεονdziewczynom	loumeonλουμεονkamieniowi	lotameonλοταμεονkamieniom	keohtheonκεόθεονjabłku	kenehtheonκενεθεονjabłkom
Celownik 	def. 	elaphonελαφον 	elaphomonελαφομον 	lohthonλόθον 	lohthenonλόθενον 	loumonλουμον 	lotamonλοταμον 	keohthonκεόθον 	kenehthonκενέθον
Dopełniacz	 	-(a)os 	-m(a)os 	-(e)os 	-n(e)os 	-o(SYL)os 	-(C)a(SYL)os 	-o(SYL)os 	-(C)e(SYL)os
Dopełniacz	indef. 	elaphaosελαφαοςchłopca	elaphomaosελαφομαοςchłopców	lohtheosλόθεοςdziewczyny 	lohtheneosλόθενεοςdziewczyn 	lomeosλομεοςkamienia 	lotameosλοταμεοςkamieni 	keohtheosκεόθεοςjabłka	kenehtheosκενέθεοςjabłek
Dopełniacz	def. 	elaphosελαφος 	elaphomosελαφομος 	lohthosλόθος 	lohthenosλόθενος 	lomosλομος 	lotamosλοταμος 	keohthosκεόθος 	kenehthosκενέθος
W przypadku, gdy dodanie końcówki zaowocuje znalezieniem się obok siebie dwóch ο, zapisywane są one jako ου.
Skrót indef. oznacza rzeczownik nieokreślony, zaś def. - określony. Przykładowo, -a jest końcówką biernika liczby pojedynczej rodzaju męskiego. Słowo elapho oznaczające chłopca w bierniku będzie mogło przybrać jedną z dwóch form:
* elaphoa - chłopiec-ACC.-INDEF. - (widzę) jakiegoś chłopca
* elapha - chłopiec-ACC.-DEF. - (widzę) tego chłopca
Najczęstsza jest pierwsza z form.
=== Czasownik ===
Wszystkie bezokoliczniki jak dotychczas kończą się na -a.
Czasowniki odmieniają się ze względu na rodzaje, żywotność (analogicznie do rzeczowników), czasy, aspekty, tryby i strony. Brak odmiany przez liczby. 
Weźmy czasownik ὲλα - widzieć. Przykładowy wzorzec odmiany (tj. czas teraźniejszy, tryb oznajmujący, strona czynna) wygląda następująco:
Osoba	Aspekt 	Żywotne 	Żywotne 	Nieżywotne 	Nieżywotne
Osoba	Aspekt 	Męskie 	Żeńskie 	Męskoosobowe	Żeńskoosoboweneologizm, ale oddaje sytuację lepiej, niż standardowopolskie niemęskoosobowy
1. 	 	-(a)is 	-(e)is 	-(a)us 	-(e)us
1. 	imperf.	helaisὲλαις	heleisὲλεις	helausὲλαυς 	heleusὲλευς
1. 	perf. 	helisὲλις 	helisὲλις 	helusὲλυς 	helusὲλυς
2. 	 	-(a)ta 	-(a)te 	-(a)u 	-(e)u
2. 	imperf.	helataὲλατα	helateὲλατε	helauὲλαυ 	heleuὲλευ
2. 	perf. 	heltaὲλτα 	helteὲλτε 	heluὲλυ 	heluὲλυ
3. 	 	-(a)ia 	-(a)ie 	-(e)a 	-(a)e
3. 	imperf.	helaiaὲλαια	helaieὲλαιε	heleaὲλεα 	helaeὲλαε
3. 	perf. 	heliaὲλια 	helieὲλιε 	helaὲλα 	heleὲλε
Krótkie formy, redukujące samogłoski w wygłosie lemmy, to formy perfect, z kolei długie, które tego nie robią, dają imperfect. 
==== Czasy i aspekty ====
Czasy są trzy - przeszły, teraźniejszy i przyszły, każdy mający dwa aspekty, imperfect i perfect. Czasy markowane są poprzez interfiksy: -κ- dla czasu przeszłego -π- dla przyszłego. Umieszczane są one przed końcówkami gramatycznymi dającym odmianę przez osoby, np. ὲλακις (pol. widywałem) a ὲλαις (pol. widuję).
Skorzystajmy jeszcze raz z tabelki w sekcji powyżej i popatrzmy na koniugację dla czasu przeszłego:
Osoba	Aspekt 	Żywotne 	Żywotne 	Nieżywotne 	Nieżywotne
Osoba	Aspekt 	Męskie 	Żeńskie 	Męskoosobowe 	Żeńskoosobowe
1. 	-[V]C(V)(i/u)s 	-k(a)is 	-[e]k(e)is 	-k(a)us 	-[e]k(e)us
1. 	imperf. 	helakaisὲλακαις	helakeisὲλακεις	helakausὲλακαυς	helakeusὲλακευς
1. 	perf. 	helakisὲλακις 	helekisὲλεκις 	helakusὲλακυς 	helekusὲλεκυς
2. 	-[V]C(V)(t(V)/u)	-k(a)ta 	-k(a)te 	-k(a)u 	-[e]k(e)u
2. 	imperf. 	helakataὲλακατα	helakateὲλακατε	helakauὲλακαυ 	helekauὲλακευ
2. 	perf. 	helaktaὲλακτα 	helakteὲλακτε 	helakuὲλακυ 	helekuὲλεκυ
3. 	-C(V1)(i)(V2) 	-k(a)ia 	-k(a)ie 	-k(e)a 	-k(a)e
3. 	imperf. 	helakaiaὲλακαια	helakaieὲλακαιε	helakeaὲλακεα 	helakaeὲλακαε
3. 	perf. 	helakiaὲλακια 	helakieὲλακιε 	helakaὲλακα 	helakeὲλακε
Odmiana dla czasu przyszłego wygląda identycznie, tylko że zamiast -κ- jest -π-.
Ważna sprawa - w czasownikach istnieją samogłoski tematyczne, a oraz e, nadające rodzaj odpowiednio męski lub żeński. Widać je było już w odmianie w czasie teraźniejszym (por. ὲλια i ὲλιε), ale teraz bardziej rzucają się w oczy - bo nieco psują odmianę (przede wszystkim tyczy się to czasowników w odmianie żeńskiej/żeńskoosobowejRdzenie czasowników w odmianie męskiej i męskoosobowej nie ulegają alternacji, bo nie ma takiej potrzeby - samogłoska tematyczna α to jednocześnie wygłosowa samogłoska każdego nieodmienionego czasownika.). 
Zerknijmy na przykład na ὲλακεις (pol. widywałam), czyli przeszłą niedokonaną formę czasownika ὲλα dla żeńskiej 1. osoby. Wszystko jest w porządku - do rdzenia ὲλα doklejamy κ i końcówkę εις, znaną już z odmiany dla czasu teraźniejszego. Forma perfect za to ma postać ὲλεκις (pol. widziałam). Ε zastąpiło α, by zaznaczyć żeńską odmianę. Nie było miejsca w wygłosie (jest samo -κις, dyftong jest niedozwolony), więc zostało przerzucenie samogłoski tematycznej ε sylabę wstecz, gdzie zastąpiła głoskę stojącą tam wcześniej. Wszystkie miejsca z analogiczną alternacją zaznaczono w tabeli pogrubieniem.
Nad oznaczeniami imperf. i perf. ogólna postać odmiany (i dla cz. przeszłego, i dla przyszłego): V oznacza samogłoskę tematyczną (V1 i V2 tyczą się wariacji w nieżywotnej 3. os.), C spółgłoskę -κ- lub -π- (wiadomo, do czego to). Głoski wstawiane opcjonalnie (najczęściej w zależności od tego, czy czasownik jest dokonany czy nie) podano w nawiasach okrągłych (), głoski zastępujące inne głoski - w nawiasach kwadratowych [].
==== Strona bierna ====
Tworzona przez marker -λ-, stawiany przed marker czasu, np. κιτα - jeść, κιτακεα - jadało, jadło (jakąś chwilę), κιταλακεα - był jadany, był jedzony (przez pewien czas). 
Inny przykład: ὲλακαις - widywałem, widziałem (przez pewien czas) i ὲλλακαις - byłem widywany, byłem widziany (znowu - przez jakiś czas). Ὲλαλακαις skraca się do ὲλλακαις, gdyż ponieważ.
==== Tryby ====
Tryby są cztery:
*oznajmujący (-Ø-, brak afiksu, domyślny)
*przypuszczający (-τ-)
*negujący (-μι- lub -νι-)
*pytający (-´-)
dopisać. w sensie, dodać przykłady z tabelkami. Jeden przykład jest na końcu sekcji z przymiotnikami, jakby co.
==== Czasowniki łączone ====
Nie mam pojęcia, czy to poprawna nazwa tego fenomenu.
Anyways: dodanie -ν na koniec czasownika sprawi, że można go powiązać z innym czasownikiem i stworzyć bardziej dojebaną frazę czasownikową, na przykład
:Κιταν νιλακια κέθει.
:jeść-(PERF.)-COMP.od compound verb przyjść-PAST.-3RD-MA. jabłko-ACC.
:Przyszedł zjeść jabłko.
W sumie działa tak samo, jak polskie czasownik plus inny-czasownik-w-bezokoliczniku, ale za to dostaje specjalną końcówkę, bo jestem hojny. Ma ona też zastosowanie w słowotwórstwie (patrz - sekcja niżej).
=== Przymiotnik ===
Odmiana przez przypadki, tylko przez przypadki, nic więcej, nie trzeba się martwić. W tabelce przymiotnik derywowany od κιμι oznaczającego piękno.
Przypadek 	Końcówka 	Przykład
Mianownik 	-(n)i-(ν)ι 	kiminiκιμινιpiękny
Biernik 	-(n)in-(ν)ιν 	kimininκιμινινpięknego
Celownik 	-(n)ion-(ν)ιον	kiminionκιμινιονpięknemu
Dopełniacz	-(n)oi-(ν)οι 	kiminoiκιμινοιpięknego
Podstawowa (tj. mianownikowa) forma przymiotnika może być stworzona w sumie od byle rzeczownika, jak na razie. Przymiotniki odczasownikowe i imiesłowy są produkowane w nieco bardziej zniuansowany sposób:
*λαμα - mówić
*λαμανι - mówiony
*λαμεανι - mawiany
*λαμαυνι - mówiący
*λαμεαυνι (λαμειαυνι) - mawiający
*λαμλανλιαμενιalternatywnie λαμλεανλιαμενι, podkreślający długotrwałość stanu niewymawialności - niewymawialny
Imiesłowów mi się opisywać za bardzo nie chce, bo są na tyle przejrzyste, że za pół roku nie zapomnę, o co mi dokładnie chodziło, ale temu ostatniemu łamaczowi językowemu się przyjrzę w tej sekcji bliżej.
Podstawą jest czasownik λαμα - mówić, ale w stronie biernej (wtrącony infiks -λ- dający λαμλα) i w formie kontynuatywnej (czyli tej służącej do tworzenia czasowników-pociągów, z -n (-ν) dołożonym na końcu). Daje to formę λαμλαν. Do tejże dorzucane jest słówko λια (móc) - λαμλανλια. Do tego momentu w zasadzie powielamy metodę składania czasowników - samo λαμλαν λια oznacza dosłownie móc być widzianym. Idąc dalej, wrzucamy interfiks με tworzący przeczenie, a na samym końcu przymiotnikotwórcze νι. Powstaje λαμλανλιαμενι, czyli jakieś nie-móc-być-widziany-lny.
Przymiotniki stawiane są za rzeczownikiem. Uparty użytkownik języka może mieć kaprys używania przysłówków, realizowany poprzez postawienie przymiotnika w formie mianownikowej zaraz za czasownikiem.
:Υλμάτα νάθανι εάι?
:kochać-QUES.-2ND-PRES.-MA. duży ja(fem.)-ACC.
:Bardzo mnie kochasz?
== Słownik ==
:Więcej tutaj
== Zobacz też ==
*Język proto-SAL
*Język caerenedzki
== Uwagi ==
Category:Języki MUAU