Kelke texta fon FasKitaba

= 1 =
Martín Rincón Botero: Apropoo "kazan". Un fon may amigas ve studi piano in Kazan, kel sembli kom gro-froste loko fo bi! In may kapa, oni majbur lubi mucho Rusia fo yao jivi dar hi!
Dimitri Ivanov: Yu jivi in fantastike loko, wo ni garma ni frosta yok. She nu pa hima pinchanem ye oda frosta oda gro-frosta, por to hampi kadalok ye sistema de dom-garmising - ye bataria kun garme akwa kadalok. Por to pa hima she nu mog bi iven tro garme pa dom, e dan oni ofni windakin. E wen yu go a gata, yu sim onpon warme klaida, e problema yok.
Martín Rincón Botero: Hampi ol landa hir es garme (30º+). Ye koy exeptas kom Bogotá, wo es freshe ol yar (mide yar-ney temperatura es 13º). Oni mog findi frosta sol she muy gao loko (5600 metra sobre marnivel o koysa tak). Personalem me gro-heni garma (iven wen me janmi-te she muy warme urba!). Fo me, kem pyu lenge tem pyu hao, bat me dumi ke limita fo korpa mus ye pa koy punta! Me wud bi muy santush jivi-yen she vaika koy norda-ney landa kom Svaaria oda Norge oda Suomi (toshi bikos me gro-lubi svenska), bat she suy korespondi-she minim lenge lokos (es sol duma, zuy lenge temperatura ke me gwo anubavi es -3º, also me bu jan komo oni sensi -14º she Kazan!).
Si problema yok al go a gata pa hima e si dom-garmising-ney sistema ye kadalok, dan me dumi ke es gro-hao. Magari nu'd hev frosta koyves hir! (obwol shayad to wud bi sarwem henen...).
Dimitri Ivanov: Oni skribi in Wikipedia ke in mes-shi-un yar 2007 yu hev-te sneging in Bogota. Also koyves she yu mog bi aika lenge. Ob oni garmisi domes koykomo?
Me jivi-te in Suomi duran kelke taim. Es muy hao-jivi-ke landa. Relatem meteo it ga simili Piter.
Martín Rincón Botero: In 2007 koysa strane eventi. To bin mucho aispluva, tanto ke oni shwo dan om "sneging". Bat temperatura bin sobre nol (shayad +8º). Nu normalem bu garmisi domes hir, sam kom she garme loko oni bu lengisi it koykomo (jenta bu mog (o bu yao) pagi lengiser, bat it ye in oli ofises). Me hev garmiser-ki ke me rarem yusi, bat koyves es utile amini duran kelke minuta per yar!
Yoshi, in Wikipedia oni lekti ke yar-ney temperatura hir es 14.5º e bu 13º. Also sembli ke me es idyen baken globale warming! :-P
= 2 =
Wen me pa unves audi "Argo" me dumi-te por koy kausa ke it gei gani pa ruski! Al sey momenta me bu shwo-te pa lidepla haishi. Shayad es ganen kun mucho ruski gusta.
Dimitri Ivanov Se mog bi: i me i Dragana es ruski, also nu mog ya fai koy ruski aksenta. Pa fakta es kartuli (georgiano) gana. Jenmin de Sakartvelo (Georgia) es fama-ney por janmogsa de jamile hor-ganing.
Martín Rincón Botero Hao! Me yo jan amini un kosa om Georgia! Om toy landa oni rarem audi koysa hir. Laste habar ke me remembi es wen Rusia voli-te invadi Georgia kelke yar bak.
Dimitri Ivanov To bin interes-ney exampla de informa-ney gwer.
In Sakartvelo ye amini dwa region kel bu yao bi parta de Sakartvelo, un fon li es Osetia. Es tak nami-ney "garme punta", wo fon taim a taim eventi gwer. Generalem, afte krusha de Sovetski Union ye aika mucho loko kun teritoriale problema, bikos interne SU bordas nau bikam-te bordas de nove statas; bat oni rasmi-te interne SU bordas tak kom oni yao-te, oftem stupidem, also nau problemas apari. Wel, for. Presidenta de Sakartvelo (Saakashvili) es pro-US-ney (ta bikam-te presidenta kom resulta de "kolor-ney revolusion", un fon muchos). Pa un dey ta turan ataki Ts'hinval (shefurba de Osetia) bay artileria e peditrupa. Kom resulta de bombing, pyu kem 100 jen tabahi in Ts'hinval, inter li shi-si "salamiser" (peace-keeper) fon Rusia. Pa fakta Saakashvili bombi-te swa-ney prope urba, urba de Sakartvelo. Tal konfliktas gwo ye bifooen, e sempre Osetia-jen gwo pregi Rusia om protekta. Pa sey ves, samem, afte un dey ruski tankas lai e mah-wek Sakartvelo armee fon Ts'hinval, poy go bak a Rusia.
Interes-ney dela es, komo sey historia es reflekten in westa-ney pres. IN gasetas e internet ye makala kun titla: "Ruski tankas invadi Sakartvelo; ye pyu kem 100 morte jen". Naturalem, oni wud mog dumi ke Rusia ataki Sakartvelo e kili pyu kem 100 jen!
Es hao exampla, komo oni dukti informa-gwer. Sedey oni bu gai fidi eni masa-media, osobem gran-la. Me selfa trai cherpi info fon pluri sursa, inklusi-yen internet.
Dimitri Ivanov Walaa char kartuli ganer, populare in Rusia, kel gani fama-ney gana om Tbilisi (shefurba de Sakartvelo):
https://www.youtube.com/watch?v=YyMSsEfY_Fs
Interes-nem, wen me bin in skola, nu toshi gani-te sey gana pa leson de ganing.
Martín Rincón Botero Bat way Saakashvili wud yao bombi urba de prope landa?
Dimitri Ivanov In toy urba, dar jivi maistem jen do otre jenmin, kel shwo pa otre lingwa e hev otre religion kem Sakartvelo-jen. Li konsenti bi parta de Rusia, bat bu parta de Sakartvelo. Por to ye ofte konflikta. Situasion es simile a Kosovo.
Martín Rincón Botero Also, ob li shwo pa ruski in Osetia?
Dimitri Ivanov Li shwo i pa ruski i pa swa-ney prope lingwa. Osetia-jen es osobe etna. Ye Norde Osetia kel es region de Rusia, e ye Sude Osetia kel afte krusha de SU findi swa region de Sakartvelo. Li proklami-te nodependa fon Sakartvelo.
= 3 =
Empatia (ko-senta) she ratas:
http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=WzE0liAzr-8#!
In kelke experimenta, rata plurives librisi otre rata fon plen. Sey suluka es resulta de pure ko-senta, bikos rata to helper bu pai eni profit fon suy helpa.
On testalok, biologier plasi dwa rata. Un rata es relativem libre, e otre-la es klosen inen tange travidibile silinda. In silinda ye dwar, bat oni mog ofni it sol fon ausen.
Libre rata, afte mucho proba, pa fin pai ofni dwar e librisi kompanion.
Wen oni repeti experimenta, rata to helper librisi kompanion hampi tuy.
= 4 =
Diwali festa
In Bharat sedey es Diwali festa, konen yoshi kom "Festival de lumas". Es gro-muhim festa for Bharat-jen. Kadalok oni lumisi menga de fanus e agnisi menga de kandela, kom simbol de ke Haotaa jiti Baditaa. Diwali es pet-dey-ney festa, sedey es un-ney dey. Es bugundey. Me tamani gro-hao Diwali festa a nuy amiga Nikhil e a oli jen kel festi it!
= 5 =
Inunda in Venetsia
Longtaim-ney pluva inundi Venetsia. Akwa kovri urba yo pa semshi prosenta. Dukanyuan majbur pumpi akwa aus dukan, urbajen e turista muvi tra urba bay bota o in gaobutas. Masa-media informi ke sey inunda es zuy gro-ney depos yar 1872. Por bade meteo ye problema i in otre italiano urbas. Akwa-nivel in riva Tevere zai fa-gran. Si pluva kontinu, inunda mog lai in Roma toshi.
= 6 =
Eko-disasta in Suomi
Lika de wek-akwa fon nikel-kwanshilok eventi-te in este Suomi, bli borda de Rusia. Kwanshilok-ney likwe wekika kel konteni grave metales, uranyum, toxin-substansa, difusi pa mucho kilometra e gandisi oli bli-ney ruchey e lak. Suomen guverna zai evalu grantaa de disasta e wadi prisenti exaktisen info zuy sun posible.
= 7 =
Vodka plus ais - nuksani nefras.
Rom plus ais - nuksani hepata.
Wiski plus ais - nuksani kordia
Bira plus ais - nuksani brein.
Sante Mata! Ais ya fai mucho nuksan!
= 8 =
Dimitri Ivanov Hay surya gro-brili!
Es janmadey de Fili!
Filippo Zanoner Kare Dimi, yur tamana gro-joisi me. Kwo me mog shwo? Danke, shukran, spasibo, grazie... se es nixa pa kompara kun may gran danka-ney senta!
Dimitri Ivanov Apropoo, me bu jan ob surya brili-te in Italia sedey, bat she nu, afte para wik de sneging, skay bin klare e surya brili-te yarkem. Shayad por yur janmadey.
Me bin in agralanda sedey e vidi-te vaste agras kovren bay snega. Al brili-she surya es jamile vidiwat. Yedoh, oni bu mog fai gata longem bikos frosti. Fo lai-she wik oni prognosi tempertura minus 25 gradus.
Filippo Zanoner Minus 25! Nu bu mog iven imajini tal lengitaa, obwol it es normale, in hima, on kelke gao-montalok de Italia. Sedey surya yok. Pluvi, temperatura es 0°C. Shayad manya idyen surya ve brili. Yeri snegi-te: toshi she nu agras es kovren bay blan mantela. Natura sempre doni jamile vidiwat, e snega kreati Kristajanma-ney atmosfera. Sedey pluvi-te, bat she me surya verem gro-brili, dank a yur prival tamana e a sey-las de mucho amiga. Snova gro-shukran!
= 9 =
A. Pushkin. Koylok bli mar.
Koylok bli mar ye un grin kwerka,
kadena golde ye on ta.
Pa dey e nocha kot' talim-ney
on toy kadena sirkum go.
Al go a desna – gani gana,
a lefta – fabula ta shwo.
Dar ye miraklas: bes shulin-ney,
fishgina sidi-she on baum.
Dar pa bukoni-ney kaminas
ye tras' d'ajibe animal,
dar hata ye on kok-ney gambas,
it stan sin winda e sin dwar.
Dar dol, shulin es ful de semblas,
dar pa sabah aflui ondas
a vaku' ramla-ney sahil
e trishi gwerjen muy jamile
chu aus akwa dan pa fila,
e mar-ney shefa ley kun li.
= 10 =
Nove yar blisifi, e kadalok oni vidi skriba: "Hao Nove Yar e Kristajanma!" In Europa es otrem, oni skribi "Hao Kristajanma e Nove Yar!" Sey farka es por ke she nu oni festi kristajanma afte hi nove yar.
- Wen ruskis festi kristajanma dan? 1 de januar?
- Pa 7 de januar! Ruski kirka haishi jivi segun lao Yulian-ney kalenda kel farki fon moden Gregori-ney kalenda pa 13 dey. Por same kausa, in Rusia oni festi dwa Nove Yar: Nove Yar (dey 1 mes 1) e Lao Nove Yar (dey 13 mes 1). In suma, al beginsa de yar ye 3 festa: Nove Yar, Kristajanma e Lao Nove Yar. Fo pyannik es kausa de pyani duran haf-mes.
- To suoni kom kosa do pagala.
- Ver, es bupinchan. Bat shefe festa es Nove Yar pa dey 1 mes 1, kom in maistelok.
Константин Столяров: Lao Nove Yar fo bu-ruski es konsepta busamajibile! E yoshi in Rusia ye festa Doiche Kristajanma (dey 25, mes 12), kel festi kelke ruski jen de doiche origin! E koy otre ruski jen toshi, bikos es festa ya!!!
Filippo Zanoner: Mucho festa in Rusia! Muy hao! Zuy kordiale tamana a yu e a oli amiga de nuy grupa!
= 11 =
Avan!
Sempre treba go avan
e avan hi treba kan.
Wan kel stopi, kan sol bak -
ta es ahmak.
To kel bin - to bu es pyu,
to kel bin - impedi yu.
Dabe jivi, treba kan
sempre avan.
Jivi bay realitaa,
bu bay dumi om bintaa.
Wan, kel dumi om lo lao,
bu jivi nau.
Om lo pasen bu sinian,
dao bak bu ye, yu jan.
Sempre nov e nopinchan
munda mahan.
-----
Nove worda: bintaa. Es deriven kom bin+taa, signifi "pasiwat".
- Bifoo ke me vidi toy subnota om "bintaa", me hampi bu mog samaji kwo it signifi. E me dumi nau, ob "bintaa" es regula-nem deriven? Oni normalem derivi wordas do -(i)taa fon kwel-wordas, ku?
Se ol mah me dumi toshi om suposen nesesitaa de vokala do in mide de worda e sufixa, osobem in literatura. Also, si tal nesesitaa bu wud existi, oni'd mog skribi vaika "paswat" o "pas'wat" o koysa simile, yus bikos sufixa kel begin bay 'w' bu generati koy "consonant cluster". Ob tal osobitaa wud bi posible pa nuy lingwa?
Pa otre taraf, ob yu hi skribi-te toy poema?
-Ya, me hi skribi-te poema-ki. Yu es prav ke pinchanem oni yusi -(i)taa kun kwel-worda e ke "bintaa" es kelkem noexpekten, bat in poesia oni mog inventi oli sorta de worda. Me bu wud inklusi "bintaa" inu lexikon.
Apropoo kurtisa pasiwat=>paswat, es interes-ney idea. Semblem in kasu de "wat" se bu ve kreati problema.
- Gratula por poema, Dimi!
Ya, lo osobe de -wat es ke it produkti kwo-worda deriven sol fon zwo-worda. Also, oni'd mog dubi om obliga de yusi sempre 'i' do in mide de zwo-worda e sufixa, iven in literatura. Me dumi ke oni ya ve samaji fon kwel zwo-w it lai enives e wen se's toshi expliken pa gramatika: "rostwat", "sendwat", "adwat", "hakmwat", "kontenwat", etf. Klarem, to wud funksioni pyu hao sol pa zwo-wordas do dwa oda pyu silaba.
Om posiblitaa de inventi oli sorta de worda in poesia, me dumi ke kem pyu klar tules existi fo to, tem pyu oni fasilem ve samaji olo, sin gro-dumi om signifa.
Pa fin, normalem kelke worda bu godi in poesia o in ganas, bikos oni nidi oda pyu oda meno silaba (maistem meno!). Also, tak kom oni ya lekti in gramatika ke 'e' pa fin de kwel worda darfi bi bu shwo-ney, wud bi hao ke kelke dao fo kurtisi wordas existi pa gramatika hir e dar.
Shayad me es idyen pumba, bat fo me es pyu klare tak. Me iven remembi wen me vidi pa un-ney ves worda "sim". Dan me hev-te nul idea om kwo it maini til yu selfa expliki a me!
- Sertem, oli kurtura gai bi expliken in lexikon o in gramatika. "Sim" ye in lexikon nau.
-taa derivi abstrakte kwo-w. normalem fon kwel-w., bat koyves fon kwo-w. toshi. In lexikon ye "amigitaa, dushmantaa, nofintaa".
"bintaa" es idyen nopinchan, ya, bat me nidi-te rima fo "realitaa"
- Ya! Me he fogeti-te ke -(i)taa mog bi yusen toshi in kwo-w. Me he shwo nixa! P
= 12 =
Gesi ba, kwo es :-)
Inu munda lai un nove senta
e pa munda go un forte voka;
e bay alas de ajile feng nau
hay it flai fon lok' a otre loko.
Bu a duszian toy hema-pyase
den familia jen-ney it atrakti,
bat a munda kel dushmani sempre
den harmonia, libritaa it wadi.
- Atarafi-yen fanatisma, sey poema bu es ga bade, es ga positive. Mucho lingwa-proyekta hev it pa menta bay koy dao.
= 13 =
- Al skribi "Lingwa de Planeta" o "Lidepla" in Gugl-ney shuki-linia, me vidi ke nichen apari pluri varianta de shuki-demanda, pa exampla "Lidepla wiki", "Lingwa de Planeta grammar" e tak for. Evidentem, to diki ke aika mucho jen fai simile demanda. Ob she yu, in yur kompa, es toshi tak?
- Kul!* E yu fai Ubuntu. Davem me toshi yusi-te Ubuntu. Es hampi delir wen oni yusi it. In Kolombia oni wud shwo ke it es "guma" (devotaful hobi). Pa otre taraf, es muy hao ke lidepla yo kausi sertene expeka. Apropoo, lidepla es toshi muy hao guma. 
- Apropoo "cool" - mogbi, GRO-NEY?
- Es ya gro-ney auto!
(gro-jamile, gro-hao, gro-kway, gro-moda-ney etf)
Me fai Ubuntu pa porti-kompa, e pa stan-kompa me yusi Windos. Me pri Ubuntu.
= 14 =
Fiasko-mita
(tradukten bay Konsti)
Me pregi yu: lai ba a mita!
Me sempre drimi om sey-la.
E yu fai smaila, timidem idyen,
Yu shwo a me: “Ya, ya, ya, ya!”
Me razi hao, onpon may tay-ki,
Onpon may tay-ki do blu pwa,
Poy kupi tri flor, e yus pa klok char
Me ya lai, ya-ya-ya.
– Me ya bin! – I me bin toshi!
– Me zai weiti-te! – I me!
– Me bin dusht’! – I me bin iren!
– Me go wek! – I me go wek!
Nu ambi bin ya:
- Me bli farmakguan!
- Me shuki yu in kinoguan!
- Wel, also manya
Yus pa sey loko, same taim!
= 15 =
Walaa kelke animal-kraisa pa Lidepla:
doga - wauki
kota - myao; urli (tra nos)
gova, asla - brai
swina - grugru (oda: fai gru-gru)
bakak - kwaki
kuku - fai ku-ku
Inplas spesifike worda, oni mog shwo simplem "krai" o "fai suon":
wuya krai.
Yoshi, in Lidepla ye osobe worda "laik". Afte "laik" oni mog yusi ti oni inventi na worda:
Doga wauki laik rwau-rwau-rrrwau.
Serpenta kripi in herba laik shuh-shah-shuh.
Bakak fai suon laik brr-kekekeke.
Yunswina - skwili.
Wulfa - wuli.
Faulas - gani, chiriki, wisli.
Serpenta hisi.
Kok kluki, man-kok gani o krai.
Yunfaula o maus pipsi.
Fish pleski, fai ek-pleska.
Pelatuk tuki: tuk-tuk-tuk!
Mifen e bumbar - zumbi.
- Yunswina mog fai pyu kurtem - skwi. Skwi-skwi-skwi!!!
= 16 =
(makala in jurnal "Agni-ge")
Ob yu shwo pa Lidepla?
Me saluti yu, may yunge amigas! Al begin nuy safara a landa de janmalingwa, me, Kota to Jannik, un-nem yao kwesti yu oli: kwo yu dumi, pa kwel samlingwa oli jen de munda mog shwo? Ya, jawaba bu es fasile!
Oni yao-te inventi den neutrale internasion-ney lingwa depos davem. Yo in yar 1887 Varshava-ney oko-leker Ludovik Zamenhof afte shi-yar-ney gunsa kreati lingwa kel nami segun pseudonim de autor – Esperanto ("Nadi-sha"). Al nau-taim esperanto es zuy propagi-ney fon jengun-lingwas. Al nau in munda, segun farke evalusa, ye fon sto mil til kelke milion jen kel shwo pa esperanto. Kada yar chu originale e tradukten kitabas, filmas, gasetas e jurnales pa esperanto. Yedoh, til nau esperanto bu he bikam samlingwa fo maiste jen. E oni kontinu inventi planen lingwas i sedey.
Pa exampla, in Piter un grupa de sagarma he elabori den nove internasion-ney lingwa kel nami Lingwa de Planeta. Es lingwa basen on 10 zuy muhim lingwa de munda. It inklusi worda e gramatike elementa bu sol fon westa-Europa-ney lingwas bat yoshi fon han-lingwa, hindi, ruski e arabi. Italiano jen Attilio Liotto proposi-te abreva – lidepla, it gei yusi chaurem. Pa lidepla oni komuniki in internet, inu lidepla oni tradukti kitabas e filmas. Oni iven gani pa lidepla. Walaa kelke exampla: "Salam, komo yu sta?", "Me sta hao, shukran", "Me lubi yu", "Hao nocha!"
- Walaa makala in jurnal "Kostyor" (Agni-ge).
Es jurnal fo kindas.
Way li publiki-te sey makala - me bu jan!
Jurnal es kolor-ney. Hir es swate-blan bikos es xeroxitura.
- Oni publiki-te sey makala bikos Lidepla es muy exotike lingwa. E se fo kindas es muy interes-ney. Me zai vidi in makala drole rasmas: walaa arabi on kamel, e walaa hindi on elefanta. Leften, probablem han, por koysa chi karpus, raidem on bufal. E uuparen on kaval garsi kowboy. Oli komponenta de Lidepla in presensia!
- Me toshi dumi ke lidepla es shayad interes-ney fo kindas. Bay it li mog tresori wordas fon mucho lingwa. Personalem, lidepla he mah me dumi ke munda es mucho pyu gran kem me he imajini-te. Til nau it es unike pyu "praktike" kontakta ke me hev kun Esta.
Ob sey makala bin printen pa koylok? Oda it es sol pa sey paja ku do om kwo it es?
- Sey makala-ki bin printen in kinde jurnal "Kostyor" ("Agni-ge") kelke mes bak, bat sol nodavem it apari-te in internet-version de toy jurnal.
- Me es pumba hi! Yur un-ney komenta es jawaba hi a may kwesta!
- Eniwan mog pumbi. Kom franses shwo, "cela arrive", to es "lo tal eventi".
= 17 =
Yeri yu al halka-dansa
shwo a me: "Yu es may hi".
Bat sedey, oo dusamiga,
yu he ga fogeti me.
Yu en-lubi otre gina
sol por elay richitaa.
Way yu's tanto nofidele?
Way me bu es tanto rich?
Me ve pren golda-ney halka,
halka doni-ney bay yu,
me ve presi it a kordia,
me ve plaki gro on it.
= 18 =
Sedey es Paska in Rusia. Oli shwo a mutu:
- Krista rijivi!
e jawabi:
- Verem rijivi!
Yoshi, por koy kausa oni kolorisi ovos.Es tradision.
Ob oni kolorisi ovos in otre landas toshi? Oda es tradision de sol Rusia?
Hao Paska may kare amigas!
Krista rijivi!
“Yoshi, por koy kausa oni kolorisi ovos.Es tradision.”
Toshi in Italia in vesna inklusen Paska ye tradision kolorisi ovos, Sey tradision lai fon prekrista taim, dan roma-jenes bu festi Paska (Krista haishi bu lai a nu) bat antikwe roma-jenes festi laisa de nove muchokolor-ney vesna.
Pa honor a Nove Bunte Vesna, fon dan genta buntem kolorisi ovos!
Sey tradision ye-te e haishi ye in mucho olre landa, pa exampla in Polska, oni kolorisi mucho ovo e duran paska-dey nulwan chi ovo bukolorisen.
- Ati, shukran por sey interes-ney rakonta! Me bu jan-te nixa!
= 19 =
Kwo yu dumi om situasion in Venezuela oda in otre komumisma-ney landas? Ob yu dumi ke si ni komunisma ni kapitalisma es resolva, dan kwel wud bi lo zuy korresponda-ney in sedey-ney munda?
Shukran!!
Me opini ke sedey-ney situasion in munda es Globale Krisa de komersa-ney sivilisasion. Nau-ney sivilisasion basi on mani, on komersa, lo kel mah oli konkuri e gweri kun mutu. Treba otre organisasion de sosietaa: basi-ney bu on mani bat on humanistike ideales. Treba humanistike transforma. Weiti, me sal posti un sertene texta inu grupa...
- Salam Rafi! Me yus he jawabi koysa toshi a yur kwesta pa filu kun pdf-fail.
= 20 =
Jen-ney stasa dependi fon mucho faktor, partikularem fon stasa de surya, fon stasa de ol surya-sistema.
Walaa un interes-ney graf. Kalkula es basi-ney on sertene astronomike data e reflekti shanja de pluri fisike parametra de surya-sistema. 
On graf ye dwa kurva: blu-la e rude-la. Blu kurva karakterisi interne HARMONIA de surya-sistema, rude kurva deskribi ENERGIA, aktivenesa. 
Wen blu kurva es sobre nol, stasa es harmonike e stabile. Es sirke dwa trifen (2/3) de taim.
Wen valu de blu kurva es negative, stasa de eni organisma bikam noharmonike, nostabile. 
Wen rude kurva es sobre nol, stasa es aktive, ful de energia. Ye vigor, kreativitaa. In tal perioda es hao tu fai kreative gunsa. 
Wen rude kurva es sub nol, jiva-aktivitaa lwo. Es kwasi perioda de reposa. Tu fai kreative gunsa in tal perioda es mushkile.
Oni vidi ke nau es perioda do ambi harmonia e energia. Sey taim es hao fo kreative gunsa. Tal perioda ve duri til desemba.
= 21 =
Filippo Zanoner:
Oni rakonti ke Dante Alighieri hev-te nopinchan memoria. Unves koywan kwesti a lu: "Kwel es zuy hao chiwat?", e Dante jawabi: Ovo". Exaktem afte un yar, same jen returni e, sin shwo otre wordas, kwesti: "Kun kwo?". Dante tuy jawabi: "Kun solta". Me bu hev Dante-ney memoria, bat me remembi ke pasen-yar un fon nuy amiga, vidi-she liflwosa, shatami... bay kurte poemakin. Me toshi he vidi liflwosa, me toshi senti koysa, bat me bu es poeta. Also me trai expresi may senta bay sekwi-ney simple prosa. "Lifes lwo. Feng porti wek pasiwat. Kolor warmisi may atma. Me's charmi-ney, hampi fa-astoni. Blan manta sal bekovri landa, fatigen munda, nokalme jenley, glume remembas. Idyen reposi ba yu toshi, fo idyen mediti, fo drimi e nadi. Jamil e diva-ney natura! Yo nove jiva zai janmi." Swasti a oli!
- Fili, bravo! Me jui al lekti se.
Apropoo, may memoria es sertem meno hao kem Dante-ney, yoshi it es meno hao kem yur-la: me bu remembi oton-ney poemakin do pasen yar.
- Danke por yur "bravo", Dimi. Se stimuli may yaosa lerni. May italiano-ldp lexikon es kompili-ney pa 80%. Shayad sey gunsa fortisi may memoria, bat... me toshi bu remembi autor de oton-ney poemakin. Plis korekti may galtas!
Category:Lo diverse