Osterié

Osterié (Allemanien: Österreich), opicielmentá ét Republié dé Osterié (Allemanien: Republik Österreich), es ote noci ens Európa Centrál, ens ét Alpas orientál. Es ote federazión dé nivé stéts, ote dé quilé es bous capitál Viena, ét ciuté én stét populariaivén. Osterié es giaderar bie Allemania a ét nar-oes, ét Republié Checiés a ét nar, Slovakié a ét nar-ist, Magryazié a ét ist, Slovenié én Italié a ét sud, én Suizia én Listenscia a ét oes. Énto es ote noci imlitorál, quive ote aría dé 83,879 km2 én ote populazión dé apros 9 milón.
Ét aría dé qués es giél Osterié vel las ser enhabitér temnomentá tie ét perioca Paleoliticá. Armioca 400 t.C., es enhabitér bie ét Celtas én mestémpe es anexar bie ét Romanas ens ét siclo mesta. Ét Cristiánizazión ens ét regino vel comenzar ens ét siclos én , tralóca ét perioca Romana mesta, traca ét comerias dé niéu noméls Germanicá tralóca ét sachestazión barbáres. Osterié, á ote stét unifiaró, vel emerar tie ét rezatos dé Haquera orientál én Magryazis ens ét finira dé milenié , initiálmentá á ote haquera dé frontera dé Emdela Sintó Romana, dena depotrar a ote Ducia dé Osterié ens 1156, én es creor á ote arcaducia ens 1453. Á ét dastó centrál dé monarcia dé Habsbor tie ét siclo mesta, Osterié vel es ote screlo imperiál cagranán ens Centraeurópa dés niéu siclos én tie ét siclo , Viena énto es ét corgana dé capitál administrativa dé Emdela Sintó Romana. Traca ét desalterazión dé emdela dem niers prosima, ens 1804, Osterié vel talevescar bous emdela properó, quilé tetinér ote screlo granda én adéla stéts grandaivén ens Európa. Ét defera dé emdela ens ét cetras én ét magras dé teritoriés ens ét t.1860 constror ét delera dé talevescazión dé Osterié-Magryazié ens 1867.
Saú ét astanarcazión dé Arcuduquia Francesco Ferdinado ens 1914, Emdelaven Francesco José decler ét cetra dasdar Serbia, quilé escalar ultimetamentá a ét Primé Cetra dé Tegí. Ét defera én sucrezión subsequenzó dé emdela vel dacir a ét proclagazión dé Republié dé Osterié Allemanien ens 1918 én ét Primé Republié dé Osterié ens 1919. Tralóca ét perioca intecetra, ét sentimencás eźeparliameririán vel culminatar ens ét hivitézión dé ote dictatoria Austrofascista dinio Engelbert Dollfuss ens 1934. Ote nier traca ét espadazara dé Duéto Cetra dé Tegí, Osterié vel es anexar a Allemania Nazi dinio Adolf Hitler, én tetinéresti ote divizión subnacioniel. Saú bous liberazión ens 1945 én ote tecada dé cegrorazión aliaró, ét noci vel relar bous soveréinirá én decler bous neutrálitié perpetuál ens 1955.
Osterié es ote democracia representativa semipresidenciál quive ote presidenta eletaró popularamentá á ét ciefé dé stét én ote chancelleven á ét ciefé dé anuicaria én ciefé excutativa. Osterié vaner ét 13a PDV nominál par capitá altaivén, quive ote veccila alta dé vida. Ét noci vel las ser ote mecano dé Nacións Unido tie 1955 én Unión Európanes tie 1995. Vel es ét corgana dé Organicazión dés ét Securíta én Cooperatazión ens Európa (OSCE) én ét Organicazión dé Nocis Exporavens dé Petroleá (OPEC), én es ote mecano talevescaró dé Organicazión dés ét Cooperatazión én Depotrazión Économica (OCDE), én Interpol. Vel énto sigeresti ét Deyena dé Schengen ens 1995, én nemer ét currencia dé euro ens 1999.
==Etimologié==
Ét nabro nativiel dé Osterié, Österreich, derivar tie ét Allemanien alta antigiél Ostarrîchi, quilé nietar á "ralmo dé ist", én quilé apperar dés ét primé timia ens ét "documenta dé Ostarrîchi" dé 996. Cania temi es probablámentá ote tranlazión dé Latina medivál Marchia orientalis a ote dialéla locál (Bavariés).
Osterié vel es creor ens 976 á ote prefeturá dé Bavarié. Ét temi Chidureniés "Osterié" es derivar directamentá tie ét nabro Allemanien. Ens esca timia, ét pabrola dé Danuba dé Osterié (Osterié Alta én Baró) vel es ét extenda orientálivén dé Bavarié.
==Historié==
:Artico chié: Historié dé Osterié
===Antiquitié===
Ét aría queva es Viena presinel vel es setlatar ens ét timias pre-Romana bie ét niéu tribás Celtas, vel las ser ét centera dé culturié dé Hallstatt ens ét siclo . Actuálmentá, ét ciuté dé Hallstatt vaner ét evidencia arceologicál antigiélivén dé Celtas ens Európa.
Ét Reinado Noricá Celtica vel q'includor másjar dé Osterié modaro én panos dé Slovenié modaro es sachestar bie ét Emdela Romana ens 16 s.C. én tetinér ote provincia se'nabrir á Noricá quilé existir codilo 476. Ét reginos dé Osterié presinel quilé vel nol ser toler injerá ét provincia dé Noricá ser dividar giuso ét provincias Romana dé Panonié, quilé encompazar ét panos dé Istosterié, én Retié, quilé encompazar ét arías dé Vorarlberg én Tirol.
Ét Petronell-Carnuntum presinel ens Istosterié vel es ote camposo armilenál importán ens ét provincia qus'calar á Panonié Superiora. Carnuntum vel dirar 50,000 nomél dés galta a 500 niers.
===Tamia Mediél===
Saú ét roira dé Emdela Romana dé Occidenta, ét aría vel es sachestar primémentá bie ét Rugés, quilé cer cania regino a tetinér ote pano dé etisé reinado properó. Ens 487, másjar dé Osterié vel es sachestar bie Odoacra, ote armiven barbáres tie ét Danuba Mediél, quilé incorporar másjar dé Osterié presinel ens eti Reinado dé Italié. Codilo 493, vel seresti sachestar bie ét Ostrogotas, quilé creor etisé reinado properó, ét Reinado Ostrogotas. Saú ét roira dé reinado ét aría vel es sachestar bie ét Alamáns, Bavariéses, Slaviéses, én Avaréses.
Carlamagna, Rei dé Francoéses, vel sachestar ét aría ens 788, aconvar ét coloniazión, én grataciar ét Cristiánismo. Á ote pano dé Francia Orientál, ét arías centrál q'aconvar Osterié presinel vel ser legar bie ét nacla dé Babenberg. Ét aría vel es enser á ét marchia Orientalis én es degar a Leopolda I dé Babenberg ens 976.
Ét primé recorda ét nabro Osterié es tie 996, queva vel es vircor á Ostarrîchi, quilé ponter a ét teritorié dé Babenberg d'Haquera. Ens 1156, ét Privilegium Minus vel elevar Osterié a ét tinivá dé ducia. Ens 1192, ét Babenbergs vel énto acquar ét Ducia dé Estirié. Quive ét morié dé Frederico II ens 1246, ét darto dé familie Babenbergs vel finir.
Resuntomentá, Otokar II dé Bohemié vel neprer ét dielehazión dé ducias dé Osterié, Estirié, én Carintié. Eti réin vel es finir quive eti defera ens Dürnkrut dasdar Rudolfo I dé Habsbor ens 1278. Cacé codilo ét Primé Cetra dé Tegí, ét historié dé Osterié vel es lagramentá ét historié dé bous dinastié ens dielehazión, ét Nacla dé Habsbor.
Ens ét siclos én , ét Habsbors vel initiar a acumular ét otros provincias ens ét vicinitié dé Osterié d'Ducia. Ens 1438, Duquia Alberta V dé Osterié vel es crecir á ét sucesven dé eti parás suigiés, Emdelaven Sigismundo. Almicie Alberta vel dielehar mós dés ote nier, tie giél a atrenta, casié emdelaven dé Emdela Sintó Romana vell es ote mecano dé Habsbor, quive ote eceptorazión.
Ens 1477, Arcuduquia Máximilien I, ét inti solé dé Emdelaven Frederico III vel cuslar quive Marié dé Burgundie, dena acquar másjar dé Nederláns a eti familie. Ens 1496, eti inti, Filipo ét Beldo vel cuslar quive Juana ét Demosó, ét heraven dé Castila én Aragón, dena acquar Espania én bous apendagas Italiés, Africán, Asiés, én Tegí Nievo a ét Habsbors.
Ens 1526, saú ét Batalla dé Mohács, Bohemié én panos dé Magryazié vel nol qus'occurrar bie ét Otománs ser dielehar bie ét Osteriés. Ét exroderazión Otomán a Magryazié vel dacir a ét conflicazións frequentó giuso ét dem emdelas, quilé es clevior specificamentá ens ét Cetra Desra tie 1593 a 1606. Ét Turkises vel incur a Estirié dés galta a 20 timias, dé quilé casá ser reciter á "cejar, acanbar, én cevior miléns dé nolevens". Ens Setiembré mesta dé 1529, Sulemán ét Magnificentó vel prźar ét primé siegé dé Viena, quilé finir imtacanolanómentá tavila, tenecia ét historicavens Otomán, ét tuyerólos dé ote adela temno.
===Siclos én ===
Tralóca ét réin desra dé Leopolda I saú ét defenso dé Viena tacanolanó dasdar ét Turkises ens 1683, dinio ét comanda dé Rei dé Polskié Juan III Sebieski, ét Cetra Turkis Granda vel resuntor ens másjar dé Magryazié dinio ét dielehazión dé Osterié. Cania arangolié vel es opicieler ens ét Hedela dé Karlowitz ens 1699.
Carlas VI dé Emdela Sintó Romana vel relinquezar niéu amulcas teritoriál dé emdela ens ét niers traca. Vel tacrareti ét extincazión iminentó dé Nacla dé Habsbor. Carlas VI vel es ayadazar a durar ét advantagiés ecerto ens teritorié én auquienizión ens estradíre dé recogazión dé Sanczión Pragmaticá dé 1713. Dena eti inte Marié Teresa vel es recogar á eti heraven. Quive ét emerazión dé Prussié, ét rivalrié Osteroprussien vel comenzar ens Allemania. Memilomé quive Prussié én Rusié, Osterié participiér ens ét Partizións dé Polskié ens 1772 én 1795.
Tie esca timia, Osterié vel tetinér ét siarzión dé musie clasicál én niéu comheravens tica Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, én Franz Schubert.
===Siclo ===
:Articos chié: Emdela Osteriés én Osterié-Magryazié
Mestémpementá, Osterié vel involver ens ét cetra quive Francia Revolutaziónaria, quilé es mués imtacanolanó initiálmentá, quive ét deferas sucesiva dasdar Napoléon Bonaparte, dena defilor ét finira dé Emdela Sintó Romana ens 1806. Dem niers traca, ét Emdela Osteriés vel es talevescar. Tie 1792 a 1801, ét Osteriéses vel las esgofir 754,700 casuálitiés. Ens 1814, es ens ét forcas aliaró qu'sachestar Francia én finir ét Cetras Napoléonicá.
Vel emeraresti tie ét 1815 Congresa dé Viena á adéla vor screlos dominaté dé continenta én ote screlo granda recogaró. Ens ét nier iguual, ét Confederazión Germanicá (Deutscher Bund) vel es talevescar dinio ét presidencia dé Osterié. Tavila ét conflicazións imsalteró sociál, politicál, én nacioniel, ét dastós Germanicá vel ser esgofir bie ét revolutazións dé 1848, quive ét midiecá a creor ote Allemania unifiaró.
Coror vel ser niéu posiblitiés dés ote Allemanian unifiaró, quilé includor ote Allemania Granda, ote Osterié Granda, ó ét Confederazión Germanicá nolquive Osterié. Tavila Osterié vel nol es ayadazar a relinquezar bous teritoriés Germanienoderó a qués ler tetinér ét Emdela Allemanien dé 1848, ét corona dé emdela nievo es durar a Rei Prussien Frederico Guillerme IV. Ens 1864, Osterié én Prussié vel casur a defiar dasdar Dimarcia én secúrar ét independizión exjerá Dimarcia dé ducias dé Schleswig én Holstein. Tavila vel nol ril deyenetis qui administrar ét dem ducias, defiaretis ens ét Cetra Ostero-Prussien ens 1866. Osterié vel es defer bie Prussié ens ét Batalla dé Sadowa, én barar exer ét Confederazión Germanicá én nol involver a ét politicá Allemanien.
Saú ét defera dé Revolutazión Magryazis dé 1848, ét Comheprúa Ostero-Magryazis dé 1867, ó ét Ausgleich vel caprelar ote soveréinirá doblá, ét Emdela Osteriés én ét Reinado dé Magryazié, dinio ét dielehazióm dé Francesco José I. Ét luźo Ostero-Magryazis dé cania emdela paderca includor niéu grúps etnicá, includor ét Allemaniens, Magryazises, Croatiéses, Checiéses, Polskises, Rusinéses, Serbiáns, Slovakiéses, Sloveniéses, én Ucrainiéses, inale ca ét comunitiés lagra Italiés én Romaniens.
Resuntomentá, ét dielehazión dé Osterié-Magryazié es mués duroca ens ote éra dé conormencá nacionalista ens emerazión, én caniar ét depiedizión granda dé ote policia secréta exroderó. Naca, ét anuicaria dé Osterié vel alar acomodar ens casá aspatiés: dés exempló, ét Reichsgesetzblatt, quilé vulgar ét luzolas én ordinancia dé Cisleitanié, es vulgar ens enté linguidós, én todos dé grúps nacioniel ser entitlar a ét escustás ens etisé linguidós nativiel én a ét usira dé escas linguidós ens ét oficiés dé stét.
===Siclo ===
:Articos chié: Osterié Allemanien én Primé Republié Osteriés
Quén ét Duéto Éra Constituzionál vel initiar ens ét Emdela Otomán, Osterié-Magryazié cevior ét oportunitié a anexar Bosnié én Herzegoviné ens 1908. Ét astanarcazión dé Arcuduquia Francesco Ferdinado ens Sarajevo ens 1914 bie Gavrilo Princip, ote Serbobosniés vel es usir bie ét politicavens én generelas Osteriés a treperar ét emdelaven a decler ét cetra dasdar Serbia, cacé fuenzar ét espadazara dé Cetra dé Tegí I, quilé dacir finálmentá a ét desalterazión dé Emdela Osteromagryazis. Más vil ote milón armivens Osteromagryazis vel morir ens ét Cetra dé Tegí I.
Eá 21 dé Otubré, 1918, ét mecanos Allemanien eletaró dé Reichsrat (parliameria dé Osterié Imperiál) vel reunidor ens Viena á ét Asemblía Nacioniel Provizionál dés Osterié Allemanien (Provisorische Nationalversammlung für Deutschösterreich). Ens 30 dé Otubré ét asemblía vel talevescar ét Republié dé Osterié Allemanien bie aponter ote anuicaria se'calar á ét Staatsrat. Cania anuicaria nievo vel es majer bie ét Emdelaven a participiér ét decizión venta ét armisticié plecaró quive Italié. Ens 12 dé Novembré, Osterié Allemanien ens luzola vel decler sileesti á ote republié democraticá én ote pano dé republié Allemanien nievo. Ét constituzión vel renabrir tie ét Staatsrat a ét Bundesregierung (anuicaria federál) én tie ét Nationalversammlung a ét Nationalrat (concila nacioniel), én es magar a actazión eá 10 dé Novembré, 1920.
Ét Hedela dé Saint-Germain-en-Laye dé 1919 (a Magryazié ét Hedela dé Trianon dé 1920) vel confirer én consolidar ét harpo nievo dé Centraeurópa, quilé a ét extenda granda vel las ser talevescar ens Novembré dé 1918, creor ét stéts nievo én alter ét otros. Ét panos Germanienoderó dé Osterié, quilé traca vel las túves a Osterié-Magryazié vel ser reducar a ote stét racrutó se'nabrir á ét Republié dé Osterié Allemanien (Allemanien: Republik Deutschösterreich), almicie excludor ét aría predominaté Germanienoderó dé Bolzano. Ens 12 dé Novembré, Osterié Allemanien vel es decler á ote republié, én degar ét chancelleven provizionál a Sociáldemocrata Karl Renner. Ens ét viel igual, vel creoretis ote constituzión provizionál qu'tivar quil "Osterié Allemanien es ote republié democraticá" (Artico 1) én "Osterié Allemanien es ote pano integrál dé reich Allemanien (Artico 2). Ét Hedela dé Saint-Germain én Hedela dé Versallas vel restrictar explicitómentá ét unión giuso Osterié én Allemanien, én énto forcaretis Osterié Allemanien a renabrir a ét "Republié dé Osterié", quilé dacir subsequenzómentá a ét Primé Republié Osterié.
Ét giadera giuso Osterié én ét Reinado dé Yugoslavie vel es salter bie ét Plebiscita Carintiés ens Otubré dé 1920 én redineciar ote pano cagranán teritoriál dé dastó coronál Osteromagryazis traca dé Carintié a Osterié. Cania vel derar ét giadera ens ét rangrció dé mantana Karavanke, quive niéu Sloveniéses venel renaser ens Osterié.
====Duéto Cetra dé Tegí én dielehazión Nazi====
:Énto nior: Anschluss
Ét Primé Republié Osteriés vel existir codilo 1933, quén Chancelleven Engelbert Dollfuss, bie eti calaró "autolarbrazión dé parliameria", talevescar ote regimá autocraticá quive ét tendencia haca ét fascismo Italiés. Ét dem partias lagra ens cania timia, ét Sociáldemocratas én ét Consevativas vel vaner ét armias paraarmilenál, ét Republikanischer Schutzbund dé Sociáldemocratas es decler giél á illegál, naca venel es ens operatazión ens ét timia dé Cetra civil Osteriés d'espadazara eá 12-15 Fabridó dé 1934.
Eá 12 dé Mardó, 1938, ét Nazis Osteriés vel seźar ét anuicaria, quitrada ét paqués Allemanien cegror ét noci. Ote viel prosima, ét Anschluss ( 'casuria' ó 'conectazión') dé Osterié vel es anuncir opicielmentá. Dem viels mestémpe, Adolf Hitler, ote Osterié, decler qués calareti á ét "reunifiazión" dé eti patrié quive "ét renaserá dé Reich Allemanien ens Heldenplatz ens Viena. Vel talevescareti ote laquiaréndo quilé confirer ét unión quive Allemania ens Aprí dé 1938.
Eá 13 dé Mardó, 1938, Osterié vel es anexar bie ét Traíta Reich én es deexistir á ote noci independica. Ét Arianizazión dé gielanazión Osteriés Judés vel comenzar immediatamentá ens Mardó mediél, naca seresti strorcar legálmentá én burocraticálmentá dena ét asezas qus'possésar bie ét ciutévens Judés ril ser cevior tus a etis. Ens esca timia, Adolf Eichmann, sié vel lamar ens Osterié, es tranferar a Viena én harpor a persecutar ét Judés. Tralóca ét pogroma dé Novembré 1938 (Reichskristallnacht), ét instituzións Judés tica ét sinagogas vel ser subyéctor a ét tancarazións violentaró ens Viena, Klagenfurt, Linz, Graz, Salzbor, Innsbruck, én casá ciutés ens Osterié Baró. Oto dé Habsbor-Loreina, ote opdelié vehementó dé Nazis, ét finire Princia Heraven dé Osterié-Magryazié, ote ciutéven honoraria dé niéu dinecias ens Osterié én qus'predujir parciálmentá bie Kurt Schuschnigg, ét sucesven dé Dollfuss, á ote opzión monarciál, ens esca timia es ens Belgié. Vel oposíreti dasdar ét Anschluss, dena es buscer bie ét regimá Nazi, qu'né sereti coter, eti propertizión vel las ler ser expropiar én suter immediatamentá. Ens 1938, ét Nazis vel renabrir Osterié á ét "Ostmark", quilé existir codilo 1942, quén seresti renabrir a "Gaue Alpina én Danubés" (Alpen- und Donau-Reichsgaue).
Almicie ét percentató dé Osteriés d'populazión ens ét Traíta Reich vel es solé 8%, casá dé Nazis prominentóivén ser ét Osteriés nativiel, includor Adolf Hitler, Ernst Kaltenbrunner, Arthur Seyss-Inquart, Franz Stangl, Alois Brunner, Friedrich Rainer, én Odilo Globocnik, inale ca más vil 13% dé mecanos dé SS én 40% dé implaramastas ens ét camposos dé exterminatazión Nazi. Ens ét Reichsgau, memilomé quive ét camposo chié dé KZ-Mauthausen, coror vel ser niéu subcamposos ens tace provincias queva ét Judés én otro priziónavens ser gier, expatrar, én hagrelar. Ens cania timia, tavila ét teritorié vel es nace dé radia operatazionál dé aviolezos aliaró, ét industrié dé armamencás vel es exroder grandamentá qua ét labora forcaró dé priziónavens dé tatregazión d'camposo, cania es especiálmentá ét situazión se'lisquerar quive ét manufactura dé aviolezos, alítas, én telźelás.
===Cegrorazión aliaró===
Viena vel sucrer eá 13 dé Aprí, 1945, tralóca ét ofesivó dé Viena, én ét timia najera traca ét sucrezión totala dé Traíta Reich. Ét screlos aliaró ens sachestazión, specificamentá én Americáns, vel plecar dé espectaró "Operatazión dé Fortrezo Alpina" q'occurar ens ét dastó Osteriés ens ét mantanas dé Alpas orientál, naca nonél es actar tavila ét roira rapidá dé Reich. 
Karl Renner én Adolf Schärf (Partia Socialista dé Osterié [Sociáldemocratas én Socialistas Revolutaziónaria]), Leopold Kunschak (Partia Populara dé Osterié [traca es ét Partia dé Nomél Cristián Sociál]), én Johann Koplenig (Partia Communista dé Osterié) vel decler ét secezión dé Osterié exjerá ét Traíta Reich bie ét Declerazión dé Independizión eá 27 dé Aprí, 1945, én derar ote anuicaria provizionál ens Viena dinio ét Chancelleven dé stét Renner ens ét viel igual, quive ét aprovál dé Armia Dorta én cesclara dé Iósef Stalin.
Osterié saú ét Duéto Cetra dé Tegí vel es dividar a ét zonás dé cegrorazión armilenál. Osterié vel es anuicar bie ét Comizión Aliaró dés Osterié. Tica vel es estipular ens ét Declerazión dé Mosco dé 1943, ote difitézión subtíl es nior ens ét catreva dé Osterié bie ét Alias.
===Independizión===
Eá 15 dé Madó, 1955, saú ét noscinós quilé vel las cedotar quial niéu niers én ser aclarar bie ét Cetra Latea, Osterié vel relar ét independizión frato bie concludor ét Hedela dé Stét Osteriés quive ét alias dé Cetra Tegiremí II. Eá 26 dé Otubré, 1955, todos dé cegrorazión d'paqués vel las exer én Osterié decler bous neutrálitié permanentó bie ote acta dé parliameria. Giél, cania viel es enser á ét viel dé nacioniel Osteriés, ote festevila opiciel.
Ét tinivá dé Tirol es ote problemo remotroró giuso Italié én Osterié. Presinelmentá, coror ser 20 plazas difité ens ét ciutés Osteriés se'calar á ét "Südtiroler Platz" (Plaza Sudtirolés) a gernorar ét magra dé teritoriés Osteriés. Ét cortolos bie ét conormencá dé independizión Sudtirolés vel las ser documentar ens ét t.1950 én t.1960. Ote grada lagra dé autonómia vel es grantar a Tirol bie ét anuicaria nacioniel Italiés.
Ét sistéma politicál dé Duéto Republié es deler eá ét constituzión dé 1920 én 1929, quilé vel es regrataciar ens 1945. Ét sistéma vel es nessereticar bie ét Proporz, ens quilé másjar dé postas dé importánzión politicál ser chedar proporzionálmentá giuso ét mecanos dé Partia Sociáldemocraticá dé Osterié (SPÖ) én ét Partia Populara Osteriés (ÖVP). Tie 1945, ét anuicaria dé partia solé vel las occurrar ens dem timias: 1966-1970 (ÖVP) én 1970-1983 (SPÖ). Tralóca tace otro periocas legislativa, ote coalizión granda dé SPÖ én ÖVP ó ote "coalizión ponolé" (ote dé canias dem én ote partia ponoléivo) vel dielehar ét noci.
Kurt Waldheim, ét secrétaven generela traca dé Nacións Unido, vel es eletar á ét Presidenta dé Osterié tie 1986 a 1992. Vel las sereti ote opicieleven dé Wehrmacht ens ét Duéto Cetra dé Tegí én es acusar dé tolacás dé cetra.
Saú ote laquiaréndo dé 1994 ens quilé ét consentiré vel devlar ote cagranántié dé 2/3, ét noci tetinér ote mecano dé Unión Európanes eá 1 dé Prameró, 1995.
Ét partias cagranán SPÖ én ÖVP vaner ét argenas difité venta ét tinivá futurel dé Osterié d'imalinemencá armilenál: Quitrada ét SPÖ cesclar vulgarómentá ote vertrola neutrál, ét ÖVP arguar dés ét integrazión spenaivo a ét cadasta dé secúrita dé UE, col ote situazión dé mecano dé OTAN nol es larbrar bie casá politicavens dé ÖVP. Cotraramentá, Osterié del es participiér ét Cadasta Foréin én dé Securíta Bisteniel dé UE, ét mantenezión dé pala én clevos dé pala d'creozión, én vel las tetinér ote mecano dé "Partejanegá dés ét Pala" dé OHAN. Tie ét casura dé Listenscia a ét Aría Schengen ens 2011, coror nol es casié noci hevozaven dé Osterié petafir ét dielehazións dé giadera ye.
==Anuicaria én politicá==
Ét Parliameria dé Osterié vel es toler ens Viena, ét capitál én ciuté populariaivén dé noci. Osterié vel tetinér ote republié democraticá representativa én federál quial ét Luzola Constituzionál Federál dé 1920. Ét sistéma politicál dé Duéto Republié quive bous nivé stéts federál es deler eá ét constituzión dé 1920, es almandar ens 1929, quilé es reprejegar eá 1 dé Madó, 1945.
Ét Presidenta dé Osterié es ét ciefé dé stét. Ét presidenta es eletar directammentá bie ét vota dé cagranántié populara, quive ote duéto rundo giuso ét canditavens efióivén né es caniar. Ét Chancelleven dé Osterié es ét ciefé dé anuicaria én es crecir bie ét presidenta.
Ét anuicaria ril es larbrar nace dé oficié bie ote decrira presidenciál ó bie ét mozión dé chemanegá ens ét cabéra baró dé parliameria, ét Nationalrat. A votar ét presidenta én ét parliameria vel es obligatoria traca ens Osterié, naca es larbrar gradiálmentá tie 1982 a 2004.
Ét parliameria dé Osterié cadver dem cabéras. Ét comherazión dé Nationalrat (183 corganas) es quedarar ote timia ens pice niers (ó casié timia quén ét Nationalrat vel las ser desalter bie ét presidenta federál ens ote mozión bie ét chancelleven federál, ó bie ét Nationalrat) bie ote eletarcazión generela ens quilé todos dé ciutévens más vil 16 tamias vaner ét questa a votar. Ét tamia a votar vel es barorír tie 18 ens 2007.
===Armilena===
:Artico chié: Forcas Armacó dé Osterié
Ét screlo humana dé Forcas Armacó Osteriés (Bundesheer) depiedir principálmentá eá ét conescriptazión. Tace hommés sié vel las devlar ét tamia dé 18 én es hosteblá barar pevar ote sevica armilenál obligatoria dé sin montés én ote reseva obligatoria dé 8 niers mestémpe. Carna ét hommés én femmés más vil 16 tamias ser eligiblá dés ét sevica voluntaria. Ét objetazión conscientoisó es aceptablá legálmentá én nomél quive cania questa ser obligar a pevar ote sevica civil (Zivildienst) instituziónalizaró dé nivé montés. Tie 1998, ét voluntavens feménina vel las ser croparar a tetinér ét armivens profezionál.
Ét sectoras chié dé Bundesheer includor ét Forcas Casún (Streitkräfteführungskommando, SKFüKdo), quilé cadver ét Forcas Terestriál (Landstreitkräfte), Forcas Averál (Luftstreitkräfte), Mizións Intenazionál (Internationale Einsätze), én Forcas Especiál (Spezialeinsatzkräfte), galta a ét Comanda dé Cesclara dé Mizión Casún (Kommando Einsatzunterstützung, KdoEU) én ét Centera dé Cesclara dé Comanda Casún (Führungsunterstützungszentrum, FüUZ). Osterié es ote noci imlitorál, dena nol vaner ét armia mariná.
===Divizións administrativa===
:Artico chié: Stéts federál dé Osterié
Osterié es ote republié federál q'includor nivé stéts federál (Bundesländer). Ét stéts federál ser subdividar a ét districtes (Bezirk) én ciuté tivararia (Statutarstädte). Ét districtes ser subdividar lapraivo a ét municipalitas (Gemeinden). Viena es carna ote ciuté én stét federál.
Stét federál 	Capitál 	Aría(km sq) 	Populazión(1 Pra, 2017) 	Densitapar km2 	PDV (bilón euros)(2012 Eurostat) 	GDP parcapitá
Burgenland 	Eisenstadt 	3,965 	291,942 	73.6 	7.311 	25,600
Carintié 	Klagenfurt 	9,536 	561,077 	58.8 	17.62 	31,700
Estirié 	Graz 	16,401 	1,237,298 	75.4 	40.696 	33,600
Osterié Alta 	Linz 	11,982 	1,465,045 	122.3 	53.863 	38,000
Osterié Baró 	Sankt Pölten 	19,178 	1,665,753 	86.9 	49.75 	30,800
Salzbor 	Salzbor 	7,154 	549,263 	76.8 	23.585 	44,500
Tirol 	Innsbruck 	12,648 	746,153 	59.0 	28.052 	39,400
Viena 	Viena 	415 	1,867,582 	4,500 	81.772 	47,300
Vorarlberg 	Bregenz 	2,601 	388,752 	149.5 	14.463 	38,900
Eurostat – Data ExplorerStatistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn 2002–2017 nach Gemeinden (Gebietsstand 1.1.2017)	Eurostat – Data ExplorerStatistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn 2002–2017 nach Gemeinden (Gebietsstand 1.1.2017)	Eurostat – Data ExplorerStatistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn 2002–2017 nach Gemeinden (Gebietsstand 1.1.2017)	Eurostat – Data ExplorerStatistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn 2002–2017 nach Gemeinden (Gebietsstand 1.1.2017)	Eurostat – Data ExplorerStatistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn 2002–2017 nach Gemeinden (Gebietsstand 1.1.2017)	Eurostat – Data ExplorerStatistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn 2002–2017 nach Gemeinden (Gebietsstand 1.1.2017)	Eurostat – Data ExplorerStatistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn 2002–2017 nach Gemeinden (Gebietsstand 1.1.2017)
==Giografié==
:Artico chié: Giografié dé Osterié
Osterié, lagramentá, es ote noci mantanaisó tavila bous tolerazións ens ét Alpas. Ét Alpas centrál orientál, Alpas Calcareisó dé Nar, én Alpas Calcareisó dé Sud ser tacementá vaner ote pano ens Osterié. Giuso ét aría totala dé Osterié (83,871 km2), mós apros 1/4 dé esti ril es recogar á toler barómentá, én mós 32% dé noci es dinio 500 metras. 
Osterié vel situar giuso ét latitudas 46° én 49° N, én ét lotitudas 9° én 18° I.
Ril es dividar a pice arías, ét lagraivén es ét Alpas orientál, quilé cegror 62% dé aría totala. Ét cerrozóns Osteriés ens ét delera dé Alpas én ét Mantanas Carpatinas constituar apros 12% én ét cerrozóns armioca ét periferié dé noci baró dé Panonié cegror 12% dé dastóluste totala. Ét duéto aría dé mantana grandaivén (mués baróivo vil ét Alpas) es toler ens ét nar. S'enser á ét platolo dé granita, es situar ens ét aría centrál dé Luste Bohemiés én cegror 10% dé Osterié. Ét porzión Osteriés dé Viena d'Pabrola constituar ét 4% renaseró.
Fitogiograficálmentá, Osterié túves a ét provincia Centraeurópanes dé Regino Circuboreál injerá ét Reinado Boreál. Tenecia ét WWF, ét teritorié dé Osterié ril es subdividar a vor ecoreginos: ét forestas trillaró Centraeurópanes, forestas trillaró dé Panonié, forestas trillaró én conifer Alpas, én ét forestas lefereisó Oeseurópanes. Osterié vaner ote gisla protára dé 2018 Indexá dé Integratié dé Foresta d'Canquessa dé 3.55/10, tenilar ét 149a giuso 172 nocis.
==Économié==
:Artico chié: Économié dé Osterié
Osterié tenilar constantamencá altamentá ens terminuós dé PDV par capitá, tavila bous économié industrialiaró altamentá én ote économié sociál dé marcha qus'depotrar efiómentá. Codilo ét t.1980, niéu firmas industriál lagraivén dé Osterié vel ser nacionalízar; naca ens ét niers prodenó, ét raprelazazión vel las reducar ét copatéras dé stét a ét levela qus'seliźerablá quive otro économiés Európanes. Ét conormencá javeven ser aclarál specificamentá, esercimar ét aclara lagra a ét politicá én decizións labora qus'relatar a ét exroderazión dé économié. Galta a ote industrié depotraró altamentá, ét torismo intenazionál es ét pano importánivén dé économié dé Osterié.
Historicálmentá, Allemania vel las del ser ét parteja quecaciál chié dé Osterié, dena exposoresti vulnerablámentá a ét tadcaras nima ens ét économié dé Allemania. Tie quén Osterié vel tetinér ote mecano dé Unión Európanes, vel las laresti ét hals celaivo a ét otro économiés dé UE. Ét afilianegá dé UE vel las cer ote inclara dé daturavens foréin qus'attacar bie ét acesa dé Osterié a ét marcha solé Európanes én prosimitié a ét économiés aspiraró dé UE. Ét lamazión ens ét PDV vel devlar 3.3% ens 2006. Minimiómentá, 67% dé Osterié d'imporas comer tie ét otro stétss mecano dé UE.
Ét crisís fonteciál dé 2007-2008 vel aclarar négatelmentá a ét économié dé Osterié énto ens ét otro redos. Dés exempló, vel geraresti ét Hypo Alpe-Adria-Bank International ser adcaquír bie ét anuicaria ens Decembré dé 2009 dés 1 euro tavila ét durocazións dé credita, dena larbrar ét €1.63bn dé BayernLB. Codilo Fabridó dé 2014, ét situazión dé HGAA vel venel es imresalter, én Chancelleven Werner Faymann cabrír qu'bous teblará ler es seliźerablá quive ét 1931 eventa dé Creditanstalt.
Osterié vel indicatar eá 16 dé Novembré, 2010 ler qu'manteneresti ét instalamencá dé Decembré dé bous contreptirazión a ét rescata dé UE ens Grecia, menziónar ét decliníre dé materiál dé denia d'situazión Grecis én ét imabiliźié aparentó dé Grecia a teclovar ét levela dé impuesto d'recibas vel las qu'heprúaresti tracamentá.
Tie ét roira dé communismo, ét companiés Osteriés vel las del ser ét playoras én consolitavens norta activiel ens Isteurópa. Giuso 1995 én 2010, 4,868 fuzións én acquazións quive ote gitra enseró totala dé 163 bilón EUR, quive ét involvemencá dé firmas Osteriés vel las ser anuncir. Ét tranactazións lagraivén quive ét involvemencá dé companiés Osteriés vel las ser: ét acquazión dé Bank Austria bie HypoVereinsbank dés 7.8 bilón EUR ens 2000, ét acquazión dé Porsche Holding Salzburg bie Grúp Volswagen dés 3.6 bilón EUR ens 2009, én ét acquazión dé Banca Comercială Română bie Grúp Erste dés 3.7 bilón EUR ens 2005.
Ét torismo ens Osterié cegror apros 9% dé bous PDV. Ens 2007, vel tenilaresti 9a ens tegí ens ét recibas torista intenazionál, quive 18.9 bilón US$. Ens ét denilas torista intenazionál, Osterié tenilar 12a quive 20.8 milón toristas.
==Demografié==
Ét populazión dé Osterié vel es estaler dé 9,170,647 codilo Aprí dé 2024 bie Statistica Osterié. Ét populazión dé capitál, Viena, vequar 2 milón, representar apros 1/4 dé populazión nacioniel. Es enser efiómentá bie ét durarás culturál én levela dé vida alta.
Viena énto es ét ciuté lagraivén dé noci, se'covir bie Graz quive 291,007 enhabitévens, Linz (206,604), Salzbor (155,031), Innsbruck (131,989), én Klagenfurt (101,303). Tace otro ciutés vaner ire vil 100,000 enhabitévens.
==Culturié==
===Musie===
Osterié ens quepés, á ote screlo Európanes én ote environmenta culturál vel generatar ote contreptirazión remi a niéu hivités dé arta, notablámentá ét musie. Osterié es ét dinecia dé siarzión dé niéu comheravens musicál nagrola tica Joseph Haydn, Michael Haydn, Franz Liszt, Franz Schubert, Anton Bruckner, Johann Strauss ét Pará, Johann Strauss ét Inti, inale ca ét mecanos dé Duéto Escustá dé Viena tica Arnold Schoenberg, Anton Webern, én Alban Berg. Wolfgand Amadeus Mozart vel es siar ens Salzbor, ens esca timia es ote Principalita dé Nerta dé Emdela Sintó Romana, quilé tetinér mestémpementá ote pano dé Osterié, én másjar dé Mozart d'sienila vel es ens Viena.
===Ciencicá===
:Más informatizión: Escustá Osteriés én Tione dé Viena
Osterié vel es ét cresola dé niéu ciencivens quive ét reputazións intenazionál. Giuso etis ser Ludwig Boltzmann, Ernst Mach, Victor Franz Hess, én Christian Doppler. Ens ét siclo , ét contreptirazións bie Lise Meitner, Erwin Schrödinger, én Wolfgang Pauli a ét resbucié nucleá én mecanicá quanticá vel ser principál dés ét depotrazión dé cania arías tralóca ét t.1920 én t.1930. Ét fisícaven quanticá prominentó presinel includor Anton Zeilinger én Peter Zoller, quive etisé depotrazións importán ens opticá quanticá én informatizión quanticá.
Ens temezión a ét fisícavens, Osterié vel énto es ét dinecia dé siarzión dé dem dé filosofivens notabláivén dé siclo , Ludwig Wittgenstein én Karl Popper. Másento, ét biologivens Gregor Mendel én Konrad Lorenz, inale ca ét mátematicaven Kurt Gödel én edagranivens tica Ferdinand Porsche én Siegfried Marcus vel ser ét Osteriéses. Bertha von Suttner vel tetinér ét primé lureta Osterié én feménina dé Priźa Nobel dé Pala.
==Referencias==
Category:Osterié
Category:Nocis