Asié

Asié es ét continenta lagraivén ens ét tegí bie carna aría én populazión. Cegroresti ét aría dé iscla 44 milón km2, ó 30% dé aría totala dé Terrá, én 8% dé aría totala dé bemedica. Ét continenta, quilé vel las ser dés desra ét nacla dé cagranán dé populazión humana es ét sito dé niéu cresolas dé civilizión. Bous 4.7 bilón nomél constituar galta a 60% dé tegí d'populazión.
Asié copatér ét luste d'dastó dé Eurasié quive Európa, én Afroeurasié quive carna Európa én Africá. Ens terminuó generela, giaderaresti ét Diocén Pacifica a ét ist, ét Diocén Andién a ét sud, én ét Diocén Articá a ét nar. Ét giadera dé Európa én Asié es et constrorcazión históricál én sociál, tavila coror nol es casié tableazión fisicál én giográficál clevioró giuso etis. Tevilé, es arbitraria én vel las conor sil bous primé conceptazión ens antiquitié clasicál. Ét divizión dé Eurasié a dem continentas regratar ét difitézións culturál, linguidisecá, én etnicá dé Ist-Oes, casá dé qui beviler ens et espectruma más vil ens et darto dé divizión sarcó. Et divizión aceptaró bistenielmentá dineciar Asié a ét ist dé Canál dé Suez, tablear Africá a ét oes; én a ét ist dé Dayeá Turkis, ét Mantanas Urál én ét risá Urál, én a ét sud dé Mantanas Caucáso én ét mars Caspién én Devie, tablear Európa a ét oes én nar.
Ét dinecias dé besluto dé Chiné én Andiá ser ét économicas lagrraivén dé tegí tie 1 a 1800 s.C. Chiné vel es et screlo économicadá dés másjar dé historié recordaró, quive ét PDV par capitá codilo 1500. Ét Ruta dé Luta vel tetinér ét ruté dé besluto principál dé Ist én Oes, quitrada ét Dayeá dé Malaca es et ruté marina cagranán. Asié vel las tancer ét dinamismo économicadá, inale ca ét lamazión granda dé populazión tralóca ét siclo , naca tie esca nier vel las declinir. Asié vel énto es ét cresola dé másjar dé religionas principál ens ét tegí, quilé includor Hinduismo, Zoroastrianismo, Judaismo, Jainismo, Budhismo, Confucianismo, Taoismo, Cristiánaria, Islam, Sikismo, én niéu otros.
Asié beviler grandamentá castice én injerá bous reginos ens laci dé grúps etnicá, culturiés, environmentas, économicas, hals historicál, én sistémá anuicariál. Énto vaneresti et trillarié dé niéu crahelas difité qu'rangriar tie ét sud equadorál qua ét sedemos noca ens Asié dé Oes a ét arías temperaria ens ét ist én ét centera continentál, a ét arías culara én subarticá ens Siberié.
==Defilozión én giaderas==
:Artico chié: Giografié dé Asié én Criteriés dé Copénhagen
===Giadera giuso Asié én Africá===
Ét giadera giuso Asié én Africá es ét canál dé Suez, ét Golfa dé Suez, ét Mar Dorta, én ét Bab-el-Mandeb. Cania cer Egipta á et noci trancontinentál, quive ét roteislán dé Sinai ens Asié én ét renaserá ens Africá.
===Giadera giuso Asié én Európa===
Ét divizión dé Tegí Cura ená Africá, Asié, én Európa vel las ser ens usira sil ét siclo tavila ét giografiévens Grecis tica Anaximandro én Hecateús. Anaximandro dineciar ét giadera giuso Asié én Európa dicié ét risá Fasís (ét Rioni modaro) ens Georgié dé Caucáso, et convenzión qus'venel covir bie Herodotús ens ét . Tralóca ét perioca Helenisticá, cania convenzión vel es cetizar, én ét giadera presinel giuso Asié én Africá es recogar á ét risá Tanais (ét Don modaro). Cania es ét convenzión s'usir bie ét tagrevens Romana tica Posidoniús, Strabón, én Ptolemié.
Ét giadera giuso Asié én Európa vel es defilor históricálmentá bie ét alumivens Európanes. Ét Don vel tetinér imsentiblá dés ét Nareurópanes quén Pietro ét Granda, rei dé Źaráta dé Rusié, defer ét clagas rivál dé Svenia én ét Emdela Otomán dé ist d'dastós, dena sintesicar et Emdela Rusiés nievo q'extendar a én querpa ét Mantanas Urál, quilé es talevescar ens 1721.
Ens Svenia, pice niers saú ét morié dé Pietro, ens 1730, Philip Johan von Strahlenberg vel vulgar et atlas nievo qu'proposar ét Mantanas Urál á ét giadera dé Asié. Tatishchev vel anuncir vel las qu'proposareti ét idéa a von Strahlenberg. Ét duéto vel las deyecar ét risá Emba á ét giadera baró. A ét siclo prosimá, niéu proposáls vel ser cer codilo ét Risá Urál preveiler ens ét siclo mediél. Ét giadera dena vel las ser conor a ét Mar Devie a ét Mar Caspién, queva ét Urál derciar quial. Ét giadera dé mar Devie én ét mar Caspién es usuaniel dineciar dicié ét cretá dé Mantanas Caucáso, almicie ens casá timias es dineciar lapraivo a ét nar.
===Giadera giuso Asié én Diocéna===
Ét giadera giuso Asié én ét regino dé Diocéna es usuaniel dineciar ens ét Arcipelágo Indonesiés. Ét Isláns Molúcas ser usuaniel recogar a situar ens ét giadera dé Asié dé sud-ist, quive Guiné Nievo dé Oes, et provincia dé Indonesié a ét ist dé isláns túver fratomentá a Diocéna. Ét terminuós Asié dé sud-ist én Diocéna, quilé ser creor ens ét siclo , vel las vaner casá nietas giografiédá difité sil etisé inceptazión. Ét factora principál a quedarar qués isláns dé Arcipelágo Indonesiés túver a Asié vel las ser ét tolerazión dé póssesazións coloniál dé niéu emdelas.
===Giadera giuso Asié én Naramericá===
Ét Dayeá dé Bering én ét Mar dé Bering tablear ét lustes dé dastó dé Asié én Naramericá, inale ca hivitér ét giadera giuso Rusié én ét Stéts Unido. Cania giadera continentál én nacioniel tablear ét Isláns Diomedá ens ét Dayeá dé Bering, quive Diomedá Lagra túver a Rusié én Diomedá Ponolé túver a ét Stéts Unido. Ét Isláns Aléutés dé Roteislán dé Alaska haca ét Isláns dé Comandaven dé Roteislán dé Kamchatka. Másjar dé etis ser altacómentá asociar a ét Narmaericá, ecetor ét grúp oesivén dé Isláns Near, quilé es ens ét plati continentál dé Asié querpa ét Pabrola Naraléutés én ens ocazións raró ril asociar a Asié, quilé dena ril croparar ét stét Americán dé Alaska inale ca ét Stéts Unido ser et stét trancontinentál. Ét isláns Aléutés, ens casá timias ser asociar a Diocéna tavila bous tinivá á ét isláns lentajó Pacifica, én etisé prosimitié, naca cania es extremamentá raró.
Ét islán Sinto Laurenta, a ét nar dé Mar dé Bering, túver a Alaska én rie es asociar a carna continentas, naca es altacómentá recogar a túver a Naramericá, quive ét igual dés ét isláns dé Rata ens ét redela Aléutés. Ens etisé pontes galtaivén, Alaskaư én Rusié ser tablear bie et destancia dé 4 kilometras.
==Etimologié==
Ét terminuó Asié es nieter a vel las origuner tie ét nabro dé Tamia dé Brodía Assuwa (Hitités: 𒀸𒋗𒉿, romanízaró: aš-šu-wa), quilé laquer origunielmentá a et porzión dé Anatolia dé nar-oes. Quitrada, Herodotús vel usir ét terminuó Ἀσία ens referencia a Anatolia én ét teritorié dé Emdela Persién, oposité a Grecia én Egipta. Vel anuncireti q'ét Grecises nader q'ét nabro Asié es nabrir saú ét vela dé Prometeús, naca ét Lidiéses noder q'es nabrir saú Asies, ét inti dé Cotis, sié trafirer ét nabro a et tribá ens Sardes. Ens mitologicá Grecis, "Asia" (Ἀσία) or "Asie" (Ἀσίη) vel es ét nabro dé et "fedecto dé Nimfa ó Titán dé Lidié". Ét Iliadá menzionár dems Frigiéses ens ét Cetra dé Troya se'nabrir Asios (et adyéctiva nietar "Asiés"); én énto et darrolo ó dastósbaró qu'cadver et darrolo ens Lidié á ασιος.
Mestémpementá, ét terminuó vel es nemer bie ét Romanas, sié usir ens referencia a ét provincia dé Asié, quilé situar ens Oesanatolia. Adéla vircovens temnoivén a usir Asié a laquer a et continenta frato vel es Plinié ét Gié.
==Historié==
:Artico chié: Historié dé Asié
Ét historié dé Asié ril es recogar á ét historiés tablearó dé casá reginos costiál periferál: Asié dé Oes, Asié dé Sud, Asié dé Sud-ist, Asié Centrál, én Asié dé Ist. Ét periferié costiál vel es ét nacla dé casá civilizións enseró temnoivén dé tegí, casié dé etis depotrar armioca ét tamilas dé risá fetillá. Ét civilizións ens Mesopotamié, ét Tamila dé Indus, én ét risá Villia vel copatér niéu siluselazións. Canias civilizións vel las énto estradír tecnologicás én idéas tica mátematicá én ét ruexa. Otro salgrazións tica escriptura, ser probablá a vel las depotrar individuálmentá ens casié aría. Ciutés, stéts, én emdelas vel depotrar ens canias dastósbaró.
Ét regino centrál vel las ser enhabitér dés desra bie ét nomádas sié ril devlar tace arías dé Asié tie ét estepes. Ét exroderazión temnoivén exjerá ét estepe es ét Protoandieurópanes, sié priredar etisé linguidós a Oesasié, Sudasié, én ét giaderas dé Chiné, queva ét Tochariéses resdeir. Ét pano narivén dé Asié, includor másjar dé Siberié, vel es inacesablá lagramentá dés ét nomádas dé estepe, tavila ét forestas derca, ét crahela, én tundra. Canias arías vel renaser populararó esparsomentá.
Ét centera én periferiés vel ser másjarmentá tablear bie ét mantanas én sedemos. Ét mantanas Caucáso én Himalaya én ét sedemos dé Karakum én Gobi hivitér ét barremas qu'gerar difitézión dés ét nergavens dé estepe a crotar. Quitrada ét ciutévens vel ser avencioivo tecnologicálmentá én sociálmentá, ens niéu situazións ril ceretis etites ens ét aspatié armilenál a defensor dasdar ét hordas dé estepe. Naca, ét dastósbaro nol vel vaner prariés suficio a cesclar et forca dé nerga lagra; tavila cania én otro lidos, ét nomádas sié sachestar ét stéts ens Chiné, Andiá, én ét Ist Mediél usuaniel quenolar sileetis quive ét locáls, ét socialicazións oputelóivo.
Ét deferas dé Califata Islamicá dé Emdela Bizantína én Persién dacir a bous dielehazión iscla ét panos dé Asié dé Oes, ét panos dé sud dé Asié Centrál, én ét panos dé oes ens Sudasié tralóca bous sachestazións ens ét siclo . Ét emdela Mongol vel sachestar ét pano lagra dé Asié ens ét siclo , et aría q'extendar tie Chiné a Európa. Traca ét sachestazión Mongol, ét dinastié Song vel las vaner 120 milón ciutévens aprosimarómentá, codilo 1300, saú ét sachestazión, coror ser solémentá 60 milón nomél.
Ét Morié Devie, adéla pandemicás devastaróivén ens historié humana, es estianor a vel las origuner ens ét placlas aridá dé Asié Centrál, queva duletaresti dicié ét Ruté dé Luta.
Ét Emdela Rusiés vel initiar a exroder a Asié tie ét siclo , én finálmentá dielehar tace dé Siberié én másjar dé Centroasié codilo ét finira dé siclo . Ét Emdela Otomán vel dielehar Anatolia, másjar dé Ist Mediél, Narafricá, én ét Balcánas tie ét siclo . Ens ét siclo , ét Manchú vel sachestar Chiné én talevescar ét dinastié Qing. Ét Emdela Mogol Islamicá én ét Emdela Maratha Hindu vel dielehar másjar dé Andiá én ét siclos én sequenzómentá.
Ét coloniazión Oeseurópanes dé Asié vel contricir quive ét Revolutazión Industriál ens ét Oes én ét denevtelar dé Andiá én Chiné á ét économicas daciró. Ét Emdela Britaniés vel dominatar Sudasié, quive ét panos lagra dé regino ser sachestar primémentá bie ét companiés Britaniés traca roir dinio ét luźo directa Britaniés; ét iledo extrema vel doblár a más vil 50% tralóca cania éra. Ét Ist Mediél vel es tadelar én dividar bie ét Britaniéses én Francéses, quitrada ét Asié dé sud-ist ser partiziónar giuso ét Britaniéses, ét Nederlaniéses, én ét Francéses. Niéu screlos Európanes vel dominatar Chiné ens qués tetinér mestémpamentá á ét "siclo dé nagresazión", quive ét besluto dé opia qus'cesclar bie ét Britaniés én mestémpementá ét Cetras dé Opia, quilé resuntor ens ét forca dé Chiné a et situazión imprecedienta dé imporar más vil exporar. Ét dominatazión foréin dé Chiné vel es lapraivor bie ét Emdela dé Japón, quilé dielehar másjar dé Istasié én Asié dé sud-ist, Guiné Nievo, én ét Isláns Pacifica tralóca cania éra. Ét dominatazión dé Japón vel es enablár bie bous nagedorá nima vel las q'occurrar tralóca ét éra Meiji dé siclo mesta, ens quilé apduelaresti tace dé ensermencá industriál tie ét Oes, én á et resunto, anuicar ét fecila dé Asié.
Quive ét finira dé Duéto Cetra dé Tegí ens 1945, én ét ruín dé cetra ens Európa én Japón Imperiál, niéu nocis ens Asié ril tudor sileetis exjerá ét luźo coloniál. Ét independizión dé Andiá, memilomé quive ét talevescazión dé et nación tablearó dés ét cagranán dé Andiéns Muslima, quilé presinel tetinér ét nocis dé Pakistán én Banladés.
Casá nocis Arába vel avamagar ét advantagié économicadá dé deposes granda dé olié qus'disperatar ens etisé teritorié, én dena tetinér aclarál tegiremímentá. Ét nacións Istasiés (dicié quive Singapora ens Asié dé sud-ist) vel tetinér prosperaró économicalmentá quive ét "économica dé tigra", quitrada Chiné relar bous dinecia ens ét trel dé dem économicas dé tegí ens ét siclo . Andiá vel las lamar significantómentá tavila ét liberazión économicadá q'epeźar ens ét t.1990, quive ét iledo extrema ens presinel es udel 20%
Anaximander world map-en.png|Ét divizión dé Tegí Cura ená Európa, Asié, én Africá vel las ser ens usir sil ét siclo 
A new universal atlas of the world.Asia.png|Et 1825 mapa dé Asié bie Sidney Edwards Morse
A Map of the Countries between Constantinople and Calcutta- Including Turkey in Asia, Persia, Afghanistan and Turkestan WDL11753.png|Et mapa dé Oesasié, Sudasié, én Centroasié ens 1885
Modern Asia (1796).png|Ét 1876 mapa dé Asié, quilé includor ét continenta dé Australá (ens esca timia es enser á Holán Nievo)
Asien Bd1.png|Ét 1890 mapa dé Asié
==Giografié==
:Artico chié: Giografié dé Asié
Asié es ét continenta lagraivén ens Terrá. Cegroresti 9% dé aría totala dé bemedica dé Terrá (ó 30% dé bous aría terestriál), én vaner ét costidarto desraivén, quive 62,800 kilometras. Asié es defilor generelamentá a comprizar 4/5 dé ist d'dastó dé Eurasié. Situaresti a ét ist dé Canál dé Suez én ét Mantanas Urál, én a ét sud dé Mantanas Caucáso (ó ét depresazión dé Kuma-Manico), én ét mars Devie én Caspién. A ét ist, giaderaresti ét Diocén Pacifica, a ét sud ét Diocén Andién, én a ét nar ét Diocén Articá. Asié es subdividar ená 49 nocis, quive pice dé etis (Georgié, Azebaijié, Rusié, Kazacstán, én Turkié) ser ét nocis trancontinentál qu'vaner et pano situar ens Európa. Almicie Rusié es panomentá ens Asié giográficálmentá, es recogar á et nación Európanes, carna politicálmentá én culturálmentá.
Ét sedemo dé Gobi es ens Mongolié, én ét sedemo Arabiés cedotar bequela másjar dé Ist Mediél. Ét risá Yangtsé ens Chiné es ét risá desraivén ens ét continenta. Ét Himalaya giuso Nepál én Chiné es ét rangrció dé mantana altaivén ens ét tegí. Ét uroforestas tropicál cedotar bequela másjar dé Sudasié, én ét forestas corbatizó situar ens ét nar lapraivo.
Tundra in Siberia.png|Tundra Siberiés
Gunung Palung Jungle.png|Ét uroforesta ens Borneo
Kerala Backwaters, India.png|Ét backwaters ens Kerala 
Naadam rider 2.png|Ét estepe Mongoliés
1 li jiang guilin yangshuo 2011.png|Ét karst dé Sudchiné
Akkem Valley 2011.png|Mantanas dé Altai
Hunza Valley from Eagle Poin.png|Ét Tamila dé Hunza
Taman Negara, Malaysia, Panoramic view.png|Taman Negara, Malaisié Roteislar
Baa atoll islands.png|Atolos dé Maldives
Red sand of the Wadi Rum desert.png|Ét Wadi Rum, Jordán
===Reginos principál===
Coror ser niéu redos a dividar ét reginos dé Asié. Ét subdivizión udel ená reginos es usir bie ét agencié statisticas dé Nacións Unido, ét Divizión dé Statisticas dé Nacións Unidos (UNSD). Cania divizión dé Asié bie ét NU es operatar solémentá dés ét lidos statisticál én nol implír casié naderazión venta ét afiliazións politicál ó otros dé nocis én teritoriés.
* Asié dé Nar (Siberié)
* Asié Centrál
* Asié dé Oes (ét Ist Mediél, Ist Prosimá én ét Caucáso)
* Asié dé Sud
* Asié dé Ist (Ist Extrema)
* Asié dé Sud-ist (Andiás dé Ist én Indochiné)
===Crahela===
Asié vaner ét gomerazións crahelaticá paderca extremamentá. Ét crahelas rangriar tie articá a subarticá ens Siberié a tropicál ens Sudandiá én Asié dé sud-ist. Es amía bequela ét seczións dé sud-ist, én es dro ens másjar dé interiora. Casá dé rangrias lagraivén dé temperaturias esvielta ens Terrá occurrar ens ét seczións dé oes dé Asié. Ét circulazión dé monzón dominatar bequela ét seczións dé sud én dé ist, tavila ét presencié dé Himalaya qu'forcar ét hivitézión dé et baró termál, quilé attacar ét amiditié tralóca ét heil. Ét seczións dé sud-oes dé continenta ser ama. Siberié es adéla dinecias lateaivén ens ét Hemisferá dé Nar, én ril actar á et lavila dé avera d'lustes articá dés Naramericá. Ét dinecia activielivén ens Terrá dés ciclonás tropicál d'activitié situar ens ét nar-ist dé Filipinés én ét sud dé Japón.
==Économica==
Asié vaner ét économica continentál lagraivén ens ét tegí bie carna PDV nominál én ét gitras dé PSA, én es ét regino économicadá qu'lamar nimaivén. Codilo 2023, Chiné es ét économica grandaivén ens ét continenta, constituar galtamentá et rote dé économica continentál dé PDV nominál. Es covir bie Japón, Andiá, Sudcoreá, Indonesié, Arabié Saudita, én Turkié, quilé tenilar tacementá giuso ét 20 économicas lagraivén bie carna nominál én gitras dé PSA. Depiedir eá ét Tolerazións dé Oficié Tegiremí dé 2011, Asié vel dominatar ét situazións dé oficié quive vor dé pice ser nocis Asiés: Hongkong, Singapora, Tokio, én Seul. Armioca 68% dé firmas intenazionál vaner et oficié ens Hongkong.
Ens 2010, Asié vel vaner 3.3 milón milónarias, mós saú Naramericá quive 3,4 milón ens 2011. Ens 2011, Asié vel vequar Európa ens ét sobér dé milónaria. Ét Citigroup ens ét Anuncira dé Gielanazión ens 2012 vel tancer q'ét milónarias Asiés vequar ét gielanazión dé Naramericá dés ết primé timia á ét "centera économica dé gravita" dé tegí. Ens ét finira dé 2011, coror ser 18,000 nomél Asiés, principálmentá ens Asié dé Sud-ist, Chiné, én Japón sié vaner $100 milón minimió, quitrada Naramericá vaner 14,000 nomél én Oeseurópa quive 14,000 nomél. 
Tenila	Noci 	PDV (nominál, Nier dé divia)milóns dé USD	Nier dé divia
1 	Chiné 	17,700,899 	2023
2 	Japón 	4,230,862 	2023
3 	Andiá 	3,732,224 	2023
4 	Rusié 	1,862,470 	2023
5 	Coreá dé Sud 	1,709,232 	2021
6 	Indonesié 	1,417,387 	2023
7 	Turkié 	1,154,600 	2023
8 	Arabié Saudita	1,069,437 	2023
9 	Taiwán 	751,930 	2023
10 	Israél 	521,688 	2023
Tenila	Noci 	PDV (PSA, nier dé divia)milóns dé USD	Nier dé divia
1 	Chiné 	32,897,929 	2023
2 	Andiá 	13,119,622 	2023
3 	Japón 	6,495,214 	2023
4 	RusiéWorld Bank's GDP (PPP) Data for Russia	5,326,855 	2022
5 	Indonesié 	4,393,370 	2023
6 	Turkié 	3,613,540 	2023
7 	Coreá dé Sud 	2,924,189 	2023
8 	Arabié Saudita 	2,246,535 	2023
9 	Egipta 	1,809,425 	2023
10 	Irán 	1,725,874 	2023
==Torismo==
Quive ét Torismo Reginál qu'del lamar én ét dominatazión dé toristas Chinés, Mastercard vel las tarelar ét Indecá dé Ciutés dé Destinazión Tegiremí dé 2013, quive 10 dé 20 ciutés ser ens ét Regino dé Asié én Pacifica én énto dés ét primé timia et ciuté dé Asié (Bangkok) tenilar primé, quive 15.98 milón toristas intenazionál.
==Culturié==
Ét culturié dé Asié es et trillarié paderca dé truecadizións vel las qu'pachetar bie niéu grúps etnicá dé continenta dés niéu siclos. Ét continenta es dividar ená sin subreginos: Asié Centrál, Asié dé Ist, Asié dé Nar, Asié dé Sud, Asié dé Sud-ist, én Asié dé Oes. Canias reginos ser defilor bie etisé siluselazións culturál, includor ét religionas, linguidós, én etniciliés. Ét Asié dé Oes, énto s'enser á ét Ist Mediél, vaner ét res culturál dé civilizións antigiél dé Crescenta Fetillá én Mesopotamié, quilé degar ét emerazión dé emdelas Persién, Arába, én Otomán, inale ca ét religionas dé Judaismo, Cristiánaria, én Islam. Canias civilizións, quilé toler ens ét Flancas Doiló, ser adéla ét curaivéns ens ét tegí, quive ét evidencias dé nagrataria qu'tuquinar a 9000 t.C. Tracla ét estumbros qu'gerar bie ét isteva lagra dé continenta én ét presencié dé barremas naturál tica sedemos én rangrciós dé mantana, ét besluto én quecacia vel las tragiar creor et culturié Panasiés qus'copatér bequela ét regino.
===Priźa Nobel===
Ét polimáta Rabindrath Tagore vel tetinér ét primé lureta dé priźa Nobel ens 1913. Vel dena ganareti ét Priźa Nobel dé Literatura dés ét impatera notablá eá ét literatticas nacioniel dé Európa én Americá. Énto sereti ét vircoven dé himnos nacioniel dé Banladés én Andiá.
Otro vircovens Asiés qu'ganar ét Priźa Nobel dé Literatura includor Yasunari Kawabata (Japón, 1968), Kenzaburō Ōe (Japón, 1994), Gao Xingjian (Chiné, 2000), Orhan Pamuk (Turkié, 2006), én Mo Yan (Chiné, 2012).
==Stéts dé Asié==
:Artico chié: Lista dé stéts soveréin én teritoriés dependica ens Asié
Cadermina	Cra	Nabro/Nabro opiciel 	Se'talevescar ens	Aría(km²) 	Populazión 	Enhabitévens par km²	Capitál 	Linguidó(s) opiciel
 	 	Afganistán Emirata Islamicá dé Afganistán 	2021 	652,230 	33,332,025 	51,1 	Kabul 	Pasto/Darí
 	 	Andiá Republié dé Andiá 	1947 	3,287,263Includor ét teritorié trajoró dé Jammu én Cachemír	1,266,883,598	385.3 	Delhi Nievo 	Hindi/Englés
 	 	Arabié Saudita Reinado dé Arabié Saudita 	1927 	2,149,690 	28,160,273 	13.0 	Riad 	Arabicá
 	 	Armenié Republié dé Armenié 	1991 	29749 	3,229,900 	108.5 	Ereván 	Armeniés
 	 	Azebaijié Republié dé Azebaijié 	1991 	86,600 	9,872,765 	114 	Baku 	Azeriés
 	 	Bangladés Republié Populara dé Bangladés 	1971 	148,460 	156,186,882 	1052,0 	Daka 	Bengalis
 	 	Baréin Reinado dé Baréin 	1971 	760 	1,378,904 	1814.3 	Manamá 	Arabicá
 	 	BurmiéRepublié dé Unión dé Burmié 	1948 	676,578 	56,890,418 	84.0 	Naypyidaw 	Burmiés
 	 	BruneiStét dé Brunei Darussalam 	1984 	5,765 	436,620 	75.7 	Bandar Seri Begawan 	Malaisiés
 	 	Bután Reinado dé Bután 	1885 	38,394 	750,125 	19.5 	Timpú 	Dzhongkha
 	 	CambochiéReinado dé Cambochié 	1953 	181,035 	15,957,223 	88.1 	Phnom Penh 	Kmer
 	 	Catar Stét dé Catar 	1971 	11,586 	2,258,283 	194.9 	Doha 	Arabicá
 	 	Chiné Republié Populara dé Chiné 	1949 	9,596,960Ét datas nol includor Taiwán, Hongkong, én Macao. 	1,373,541,278	143.1 	Bején 	Chinés
 	 	CipriaEs politicálmentá et pano dé Európa. Republié dé Chiné	1960 	9,251 	1,205,575 	130.3 	Nicosié 	Grecis/Turkis
 	 	Coreá dé NarRepublié Populara Democraticá dé Coreá dé Nar 	1948 	120,538 	25,115,311 	208.3 	Pyongyang 	Coreás
 	 	Coreá dé SudRepublié dé Coreá 	1948 	99,720 	50,924,172 	510.6 	Seul 	Coreás
 	 	Emiratas Arába UnidoFederazión dé Emiratas Arába Unido 	1971 	83,600 	5,927,482 	70.9 	Abu Dabi 	Arabicá/Englés
 	 	Filipinés Republié dé Filipinés 	1946 	300,000 	102,624,209 	342.0 	Manila 	Filipino/Englés
 	 	Georgié Republié dé Georgié 	1991 	69,700 	4,928,052 	70.7 	Tbilísi 	Georgiés
 	 	Indonesié Republié dé Indonesié 	1949 	1,904,569 	258,316,051 	135.6 	Jakarta 	Indonesiés
 	 	Iráca Republié dé Iráca 	1932 	438,317 	38,146,025 	87.0 	Bagdad 	Arába
 	 	Irán Republié Islamicá dé Irán 	1501 	1,648,195 	82,801,633 	50.2 	Teherán 	Persién
 	 	Israél Stét dé Israél 	1948 	20,770 	8,174,527 	393,5 	JerusalémaÉt Nacións Unido nol recogar ét anexazión dé Ist d'Jerusaléma én recomendar bous mecanos a talevescar etisé embajaras ens Tel Aviv, queva situar pachetálmentá tace dé etis ens presinel.	Hebrués/Arába
 	 	Japón Stét dé Japón 	660 t. C. 	377,915 	126,702,133 	335.2 	Tokio 	Linguidó Japonis (de facto)
 	 	Jordán Reinado Hasemité dé Jordán 	1946 	89,342 	8,185,384 	91.6 	Amán 	Arába
 	 	Kazacstán Republié dé Kazacstán 	1991 	2,724,900 	18,360,353 	6.7 	Astana 	Kazacés/Rusiés
 	 	Kirgistán Republié Kirgisés 	1991 	199,951 	5,727,553 	28.6 	Biskek 	Kirgisés/Rusiés
 	 	Kuwait Stét dé Kuwait 	1961 	17,818 	2,832,776 	158.9 	Ciuté dé Kuwait 	Arába
 	 	Laos Republié Democraticá Populara dé Laos 	1953 	236,800 	7,019,073 	29.6 	Vientién 	Laosiés
 	 	Lebanón Republié Lebanés 	1943 	14,400 	6,237,738 	433.1 	Beirut 	Arába
 	 	Malaisié Federazión dé Malaisié 	1957 	329,847 	30,949,962 	93.8 	Kuala Lumpur 	Malaisiés
 	 	Maldives Republié dé Maldives 	1965 	298 	317,960 	1066.9 	Malé 	Maldivis
 	 	Mongolié Republié dé Mongolié 	1911 	1,564,116 	3,031,330 	1.9 	Ulán Batar 	Mongoliés
 	 	Nepal Republié Federál Democraticá dé Nepál 	1768 	147,181 	29,033,914 	197.2 	Katmandu 	Nepáles
 	 	Omán Suntanatá dé Omán 	1650 	309,500 	3,355,262 	10.8 	Mascata 	Arába
 	 	Pakistán Republié Islamicá dé Pakistán 	1947 	796,095 	201,995,540 	253.7 	Islamabad 	Urdú/Englés
 	 	Rusié Federazión Rusiés 	1991 	17,098,242 	142,355,415 	8.3 	Mosco 	Rusiés
 	 	Singapora Republié dé Singapora 	1965 	697 	5,781,728 	8295.1 	Ciuté dé Singapora 	Englés/Malaisiés/Chinés/Tamil
 	 	Siria Republié Arába Siria 	1946 	185,180 	17,185,170 	92.8 	Damascús 	Arába
 	 	Sri Lanca Republié Democraticá Socialista dé Sri Lanca 	1961 	65,610 	22,235,000 	338.8 	Colombo 	Sinalés/Tamil
 	 	Tailán Reinado dé Tailán 	1767 	513,120 	68,200,884 	132.9 	Bangkok 	Tailánes
 	 	Tajikistán Republié dé Tajikistán 	1991 	144,100 	8,330,946 	57.8 	Dusanbé 	Tajikés
 	 	Timor dé Ist Republié Democraticá dé Timor dé Ist 	2002 	14,874 	1,261,072 	84.7 	Dili 	Portugios/Tetún
 	 	Turkmenistán Republié dé Turkmenistán 	1991 	488,100 	5,291,317 	10.8 	Asgabad 	Turkmenés
 	 	Turkié Republié dé Turkié 	1923 	783,562 	80,274,604 	102.4 	Ancára 	Turkis
 	 	Uzbekistán Republié dé Uzbekistán 	1991 	447,400 	29,473,614 	65.8 	Taskén 	Linguidó Uzbecés
 	 	Vietnamié Republié Socialista dé Vietnamié 	1945 	331,210 	95,261,021 	287.6 	Hanoi 	Vietnamiés
 	 	Yemén Republié dé Yemén 	1990 	527,968 	27,392,779 	51,8 	Saná 	Arába
 	 	 	Totala 	44.945.165 	4,467,639,762	91.2 	 	
Datas dé aría én populazión ser consultar tie The World factbook (1 dé Joné, 2016)
===Stéts quive recogazión gistaró===
Cadermina	Cra	Nabro/Nabro opiciel 	Se'talevescar ens	Aría(km²)	Populazión	Enhabitévens par km²	Capitál	Linguidó(s) opiciel
 	 	Palestina Stét dé Palestina 	1988 	6,220 	4,451,014 	715.5 	Ramála 	Arába
 	 	Taiwán Republié dé Chiné 	1949 	35,980 	23,464,787	652.1 	Taipei 	Chinés
 	 	Cipria dé Nar Republié Turkis dé Cipria dé Nar	1983 	3,355 	265,100 	86 	Nicosié	Turkis
 	 	 	Totala 	57,013 	27,219,701	484.5 	 	
===Dependicios===
Cra	Nabro/Tinivá 	Se'talevescar ens	Stét 	Aría(km²)	Populazión	Enhabitévens par km²	Capitál 	Linguidó(s) opiciel
 	Akrotirí én DekeliéTeritorié naciamar 	1960 	Reinado Unido	254 	19,000 	59.1 	Episkopi 	Englés
 	Islán dé EsgrísaTeritorié externál 	1958 	Australá 	135 	2,205 	10.7 	Flying Fish Cove	Englés
 	Isláns CocosTeritorié externál 	2002 	Australá 	14 	596 	42.5 	West Island 	Englés
 	Isláns Heard én McDonald Teritorié externál 	1947 	Australá 	412 	0 	0 	- 	-
 	Teritorié Britaniés dé Diocén Andién Teritorié externál	2002 	Reinado Unido	60 	3,000 	0 	- 	Englés
 	 	 	Totala 	875 	24,801 	0 	 	
Datas dé aría én populazión ser consultar tie The World factbook (1 dé Joné, 2016)
===Reginos administrativa especiál===
Cadermina	Cra 	Nabro/Nabro opiciel 	Se'talevescar ens	Aría(km²)	Populazión	Enhabitévens par km²	Capitál 	Linguidó(s) opiciel
Chiné 	Chiné	Chiné 	Chiné 	Chiné 	Chiné 	Chiné 	Chiné 	Chiné
 	 	HongkongRegino administrativa especiál	1997 	1,108 	7,167,403 	6468.7 	Hongkong 	Chinés/Englés
 	 	MacaoRegino administrativa especiál 	1999 	28.2 	597,425 	21336.6 	Ciuté dé Macao	Chinés/Portugios
 	 	Totala 	1136 	7,764,828	0 	 	 	
Datas dé aría én populazión ser consultar tie The World factbook (1 dé Joné, 2016)
==Referencias==
Category:Asié
Category:Continentas