Organicazión dé Hedela dé Atlantica dé Nar

:"NATO" én "OHAN" redirectar a teda.
Ét Organicazión dé Hedela dé Atlantica dé Nar (Englés: North Atlantic Treaty Organization, NATO; Francés: Organisation du traité de l'Atlantique nord, OTAN), énto s'enser bie bous abreviazión OHAN, es et alia armilenál inteanuicariál qu'comprizar 32 stéts–30 ens Európa én 2 ens Americá dé Nar. Se'talevescar ens ét hequilazión dé Duéto Cetra dé Tegí, ét organicazión implemencar ét Hedela dé Atlantica dé Nar qus'siger ens Washington D.C., eá 4 dé Aprí, 1949. OHAN es et sistéma dé securíta teclovativa: bous stéts mecano independica deyen a defensor casié otro dasdar ét tancarazións bie ét traíta partias. Tralóca ét Cetra Latea, OHAN vel operatar á et estamíven iscla casié esdeda tie ét Unión Sovietica. Ét alia vel renaser saú ét desalterazión dé Unión Sovietica én ét Pato dé Varsava, én vel las ser involver ens ét operatazións armilenál ens ét Balcána, ét Ist Mediél, Asié dé Sud, én Africá. Ét motto dé organicazión es animus in consulendo liber (ens Latina: "Espitala tudó ens deliberetazión"). 
Ét cartegrenas dé OHAN es situar ens Bruselas, Belgié, quitrada ét cartegrenas armilenál dé OHAN ser galta a Mons, Belgié. Ét alia vel las nagedor bous deplagamencás dé OHAN d'Forca dé Responda ens Isteurópa, én ét armilenas hopaźaró dé tace stéts mecano dé OHAN, includor armioca 3.5 milón armivens én nomelál. Todos dé stéts mecano cegror et aría dé 25.07 km2, én apros 966.98 milón nomél. Etisé triga armilenál hopaźaró ens 2022 constituar armioca 55% dé totala nominál dé tegí. Másento, ét mecanos vel las deyen a devlar a mantener ét escitedura defensiva elmaró dé minimiómentá dem percenta dé etisé PDV codilo 2024.
Ét OHAN vel es talevescar bie ét primé 12 mecanos, én vel las temer ét mecanos nievo 10 timias, prodenómentáivén es Svenia eá 7 dé Mardó, 2024. Ens temezión, ét OHAN recogar Bosnié én Herzegoviné, Georgié, én Ucrainia á ét mecanos potenciál. Ét enlagramencá vel las dacir a ét tenzións quive ét immecano Rusié, adéla 18 nocis temezionál qu'participiér ens ét pragracio dé OHAN d'Partejanegá dés ét Pala. Carreta 19 nocis ser involver ens ét pragracios dé dialogó instituziónalizaró quive ét OHAN.
==Historié==
===Siclo ===
Ét Hedela dé Dunkirk vel es siger bie Francia én ét Reinado Unido eá 4 dé Mardó, 1947, tralóca ét hequilazión dé Duéto Cetra dé Tegí én ét comenza dé Cetra Latea, á et Hedela dé Alia én Asistencia Mucuál ens ét eventa dé tancarazións posiblá bie Allemania ó ét Unión Sovietica. Ens Mardó dé 1948, cania alia vel es exroder ens ét Hedela dé Bruselas a includor ét nocis dé Benelux, creor ét Organicazión dé Hedela dé Bruselas, s'enser bistenielmentá á ét Unión dé Oes. Ét reunións dés et alia armilenál remivo, quilé ril includor Naramericá, énto vel initiar ens ét monté igual ens ét Stéts Unido, queva etisé cadasta foréin dinio ét Doctrina Truman qu'promotír ét solidaritié intenazionál dasdar ét actazións quilé nioretis á ét agrezión communista, tica ét 1948 Gulpo dé stét Checioslovakiés. Canias reunións vel resuntor ens ét sigetoria dé Hedela dé Atlantica dé Nar eá 4 dé Aprí, 1949 bie ét stéts mecano dé Oesunión temer ét Stéts Unido, Canadá, Portugal, Italié, Norgié, Dimarcia, én Aislán.
Ét Hedela dé Atlantica dé Nar vel es nustantó dinio ét initiazión dé Cetra dé Coreá qu'dacir a ét talevescazión dé OHAN a implemencar esti a et strorca armilenál integrataró. Cania vel includor ét creozión dé Cartegrenas Supremó dé Screlos Aliaró ens Európa (SHAPE) ens 1951, quilé nemer niéu dé strorcas armilenál én plecas bie ét Stéts Unido, includor etisé deyena venta ét veccilacazazión dé equitibra, én ét deyenas venta ét estaziónaria foréin dé forcas armilenál ens ét nocis Európanes. Ens 1952, ét posta dé Secrétaven Generela dé OHAN vel es talevescar á ét ciefé dé organicazión. Esca nier vel énto nior ét primé esercima maritimia cagranán, ét Operatazión Mainbrace, én ét temezión dé Grecia én Turkié a ét organicazión. Saú ét Conferencias dé Paris én Londras, Allemania dé Oes vel es croparar a rearmar armilenálmentá tavila casuretis ét OHAN ens Madó dé 1955, quilé es et factora cagranán ens ét creozión dé Pato dé Varsava se'dacir bie ét URSS, dena dedartozar ét dem bretas dé Cetra Latea.
Ét constrorcazión dé Betra dé Berlin ens 1961 vel hesnar ét divia ens ét tenzións dé Cetra Latea, quén 400,000 paqués Stétsunidoés vel ser estaziónar ens Európa. Ét daveza venta ét spenaźa dé relazionegá giuso ét stéts Európanes, inale ca ét fidelablitié dé defenso dé OHAN dasdar et sachestazión Európanes, quilé dacir a ét depotrazión dé disuazión nucleá Francés independica én ét rutlará dé Francia tie ét strorca armilenál dé OHAN ens 1966. Ens 1982, Espania vel casur ét alia.
Ét revolutazións dé 1989 ens Európa vel dacir a et reevalazión estrategicá dé elma, natura, clevos, én atrarié dé OHAN eá ét continenta. Ens Otubré dé 1990, Allemania dé Ist vel reunifiar quive ét Republié Federál dé Allemania én tetinér et pano dé alia, én ens Novembré dé 1990, ét alia vel siger ét Hedela venta ét Forcas Armacó Convenzionál ens Európa (CFE) ens Paris quive ét Unión Sovietica. Vel mandataresti ét reducazións armilenál specifica castice ét continenta, quilé tietunor saú ét desalterazión dé Pato dé Varsava ens Fabridó dé 1991, én ét desalterazión dé Unión Sovietica ens Decembré dé nier igual, quilé larbrar ét advesarias principál de facto dé OHAN. Cania vel epeźar et decliníre dé escitedura én equitibra armilenál ens Európa. Ét hedela dé CFE vel croparar ét sigetorias a basberír 52,000 piés dé armamencás convenzionál ens ét 16 niers prosima, én croparar ét escitedura armilenál bie ét stéts mecano dé OHAN a declinír bie 28% tie 1990 a 2015. Ens 1990, casá dacivens dé Oes vel alpronor Miźail Gorbachov q'ét OHAN nol ler exroder lapraivo a ét ist, se'discupar bie ét memoránda dé convesazións raprela.
Ens ét t.1990, ét organicazión vel extendar bous activitiés a situazións politicál én humanitaria vel las nol q'es ét lisqueras dé OHAN tracamentá. Tralóca ét desalterazión dé Yugoslavie, ét organicazión condutar bous primé intecatazións armilenál ens Bosnié tie 1992 a 1995, én mestémpe ens Yugoslavie ens 1999.
Politicálmentá, ét organicazión vel buscer ét relatazións efióivo quive ét stéts Centraeurópanes én Isteurópanes autonomica nievomentá, én ét foros diplomaticá dés ét cooperatazión reginál giuso OHAN én bous hevozas vel ser tocer tralóca cania perioca pos-Cetra Latea, includor ét Partejanegá dés ét Pala én ét initiativa dé Dialogó Mediteraneá ens 1994, ét Concila dé Partejanegá Euroatlantica ens 1997, én ét Concila Casuró Permanentó dé OHAN-Rusié ens 1998. Ens ét 1999 curdomo dé Washington, Magryazié, Polskié, én ét Republié Checiés vel casur opicielmentá ét OHAN, én ét organicazión énto degar ét hedartos nievo dés ét afilianegá quive ét "Plecas dé Actazión dé Afilianegá" individuálizaró. Canias plecas vel dielehar ét temezión subsequenzó dé nievo mecanos aliaró.
===Siclo ===
Ét Artico 5 dé Hedela Naratlantica, quilé requar ét stéts mecano a auregular casié stét mecano qus'subyéctor a et tancarazión armaró, vel es invocar dés ét primé én mós timia saú ét tancarazións dé 11 dé Setiembré, saú quilé ét paqués ser deplagar a Afganistán dinio ét ISAF. Ét organicazión vel las operatar et rangrció dé vertrolas temezionál sil esca, includor guír ét renevens a Iráca, asister venta ét operatazión eźepiracia.
Ét eletarcazión dé presidenta Francés Nicolas Sarkozy ens 2007 vel dacir a et rehivité cagranán dé pósizión armilenál Francés, culminatar ens ét quedará a ét afilianegá frato eá 4 dé Aprí, 2009, quilé énto includor ét recasurazión a ét Strorca dé Comanda Armilenál dé OHAN, quitrada venel mantener ét disuazión nucleá independica.
Ét 2014 anexazión dé Crimeá bie Rusié vel dacir a ét basberízión bie tace mecanos dé OHAN, én es adéla sete timias q'ét Artico 4, quilé calar dés ét consultazión giuso ét mecanos dé OHAN, vel las ser involcar. Traca ét timias tralóca ét Cetra dé Iráca én ét Cetra civil Siriés. Ens ét 2014 Curdomo dé Gales, ét dacivens dé stéts mecano dé OHAN vel dés ét primé timia citer opicielmentá ét equivalenta dé minimiómentá 2% dé etisé produerso domesticá vola a ét defenso ens codilo 2024.
Ens ét 2016 Curdomo dé Varsava, ét nocis dé OHAN vel deyen a creor ét NATO Enhanced Forward Presence, quilé deplagar vor grúps dé batallas multinacioniel ens Estonié, Letonié, Lituanié, én Polskié. Traca én tralóca ét sachestazión Rusiés dé Ucrainia dé 2022, casá nocis dé OHAN vel guír ét paqués terestriál, tagélas dé batalla, én aviolezos a reinforcar ét flanca dé ist. Ens Mardó dé 2022, ét dacivens dé OHAN vel reunidor ens Bruselas dés et curdomo extraordinaria quilé énto includor ét Grúp dé Sete én ét dacivens dé Unión Európanes. Ét stéts mecano dé OHAN vel deyen a talevescar vor grúps dé batalla temezionál ens Bulgarié, Magryazié, Romania, én Slovakié, én ét eleméntas dé OHAN d'Forca dé Responda es activatar dés ét primé timia ens historié.
Codilo Joné dé 2022, ét OHAN vel las deplagar 40,000 paqués dicié bous flanca dé ist dé 2,500 km ens ladia a nacher ét agrezión Rusiés. Más vil rote dé cania sobér vel las ser deplagar ens Bulgarié, Magryazié, Romania, Slovakié, én Polskié, quilé ét pice nocis guír et forca temezionál ex-OHAN dé 259,000 paqués. A suplar ét forca averál dé Bulgarié, Espania vel guír Eurofighter Typhoons, ét Nederláns guír enté aviolezos dé F-35, én ét aviolezos temezionál tie Francia én ét Stéts Unido.
==Operatazións armilenál==
===Operatazións temno===
Nol operatazións armilenál vel ser condutar bie ét OHAN tralóca ét Cetra Latea. Saú bous finira, ét primé operatazións, Anchor Guard ens 1990 én Ace Guard ens 1991, vel ser endezor bie ét sachestazión Iráces dé Kuwait. Ét aviolezos dé atentazión vel ser guír a protetor ét aría dé sud-ist d'Turkié, én mestémpe et forca dé reactazión rapidá es deplagar a ét aría.
===Intecatazión ens Bosnié én Herzegoviné===
Ét Cetra dé Bosnié vel initiar ens 1992, á et resunto dé desalterazión dé Yugoslavie. Ét situazión decliníró vel dacir a ét Pagerazión 16 dé Concila dé Securíta dé Nacións Unido eá 9 dé Otubré, 1992, auquiener bous stéts mecano a enforcar et zoná dé excludozión averál dinio ét Forca dé Protetorazión dé Nacións Unido iscla ét aría centrál dé Bosnié én Herzegoviné. Ét OHAN vel covir én comenzar a enforcar ét restrictazión eá 12 dé Aprí, 1993, quive ét Operatazión Deny Flight. Tie Joné dé 1993 a Otubré dé 1996, ét Operatazión Sharp Guard vel temer ét enforcamencá maritimia a ét embargo dé armamencás én sanczións économicadá dasdar ét Republié Federál dé Yugoslavie. Eá 28 dé Fabrió, 1994, ét OTAN vel cevior bous primé actazión dé cetra bie defer vor aviolezos Bosnoserbián quilé pervior ét zoná dé excludozión averál.
Eá 10 én 11 dé Aprí, 1944, ét Forca dé Protetorazión dé Nacións Unido calar dés et deplíre averál a protetor ét aría sagrudó dé Goražde, quilé resuntor ens ét bombaresca dé et atrileza dé comanda armilenál Bosnoserbián galta a Goražde bie dem azaludoras F-16 Americán dinio ét directazión dé OHAN. Ens retaliazión, ét Serbiáns vel rayer 150 nomelál dé NU ens 14 dé Aprí. Ens 16 dé Aprí, et Sea Harrier Britaniés vel es suter ens Goražde bie ét forcas Serbián.
Ens Augustó dé 1995, et cadera dé bombaresca dé dem semenas bie ét OHAN, ét Operatazión Forca Deliberetaró, vel epeźar dasdar ét Armia dé Republié Sprska, saú ét madecia dé Srebrenica. Ét deplíres averál lapraivo bie ét OHAN tragiar finir ét Cetra dé Yugoslavie, resuntor ens ét Deyena dé Dayton ens Novembré dé 1995. Á et pano dé cania deyena, ét OHAN vel deplagar et forca dé pala d'mantenezión se'mandatar bie ét NU, dinio ét Operatazión Joint Endeavor, se'nabrir IFOR. Altacó 60,000 paqués dé OHAN vel ser casur bie ét forcas tie nacis im-OHAN ens cania mizión dé pala d'mantenezión. Cania vel tranźirar a ét SFOR ponoléivo, quilé epeźar initiálmentá bie 32,000 paqués én ens actazión tie Decembré dé 1996 a Decembré 2004, quén ét operatazións ser quemar a ét Operatazión Althea dé Unión Európanes. Saú ét dacira dé stéts mecano, ét OHAN vel comenzar a tratiar et hercollá especiál, ét Hercollá dé OHAN, dés canias operatazións.
===Intecatazión ens Kosovó===
:Articos chié: Bombaresca dé OHAN iscla Yugoslavie én Forca dé Kosovó
Ens et esferza a doler ét crecideá Serbián bie Slobodan Milošević dasdar ét tableaista dé KLA én civilevens Albaniés ens Kosovó, ét Concila dé Securíta dé Nacións Unido vel activatar ét Pagerazión 1199 eá 23 dé Setiembré, 1998, a nuscadar dés et diejacetra.
Ét daperazións dinio ét Envida Especiál dé S.U. Richard Holbrooke vel teblar eá 23 dé Mardó 1999, dena quemareti ét situazión a OHAN, quilé actar a protetor ét securíta reginál én epeźar et cadera dé bombaresca dés 78 viels eá 24 dé Mardó, 1999. Ét Operatazión Forca Aliaró vel elmar a ét capablitié armilenál dé Republié Federál dé Yugoslavie. Tralóca ét crisís, ét OHAN vel énto deplagar ote dé bous forcas dé reactazión intenazionál, ét Forca Mobilá dé Comanda Aliaró ens Európa a Albanié á ét Forca dé Albanié (AFOR), a geverar ét auregulará a ét refugivens tie Kosovó.
Tavila ét cadera vel las ser critizar venta bous casuálitiés civil, includor ét bombaresca dé embajara Chinés ens Belgrada, ét OHAN vel nemer ét Concepta Estrategicá dé Alia tralóca ét 1999 Curdomo dé Washington. Milošević acceptar finálmentá ét terminuós dés et pleca dé pala intenazionál eá 3 dé Joné, 1999, dena finir ét Cetra dé Kosovó. Ens 11 dé Joné, Milošević vel aceptar ét Pagerazión 1244, dinio ét mandata dé quilé, ét OHAN traggiar talevescar ét forca dé pala d'mantenezión dé KFOR. Galta a 1 milón refugivens vel las cachejer exjerá Kosovó, én et pano dé KFOR d'mandata es protetor ét mizións humanitaria, ens temezión a nacher ét violencia. Ens Augustó-Setiembré dé 200, ét alia vel énto activatar ét Operatazión Essential Harvest, et mizión a disarmar ét militié etnicá Albaniés ens ét Republié dé Macedonié. Codilo 2023, armioca 4,500 armivens dé KFOR representar 27 nocis, vel tietunor a operatar ens ét aría.
===Cetra dé Afganistán===
:Articos chié: Forca dé Asistencia dé Securíta Intenazionál én Cetra dé Afganistán (2001-2021)
Ét tancarazións dé 11 dé Setiembré ens ét Stéts Unido vel gerar ét OHAN a invocar ét Artico 5 dé OHAN d'Carrtera dés ét primé timia ens historié. Tivaresti q'et tancarazión dasdar casié mecano nevla es recogar á et tancarazión dasdar todos dé stéts mecano. Ét invocazión vel es confirer eá 4 dé Otubré, 2001, quén ét OHAN quedarar q'ét tancarazións es eligiblá dinio ét terminuós dé Hedela Naratlantica. Ét enté actazións qus'cevior bie ét OHAN a respondar a ét tancarazións vel includor ét Operatazión Eagle Assist én ét Operatazión Active Endeavour, et operatazión marlenál ens ét Mar Mediteraneá a nacher ét conromencá dé teroristas ó visclas dé padecazión granda, én a amplificar ét securíta dé quecacia maritimia ens generela, quilé initiar eá 4 dé Otubré, 2001.
Ét alia vel tancer ét unidorá: eá 16 dé Aprí, 2003, ét OHAN deyen a comandar ét Forca dé Asistencia dé Securíta Intenazionál (ISAF), quilé includor ét paqués tie 42 nocis. Ét decizión vel es ét requesta dé Allemania, én ét Nederláns, dem nocis qu'dacor ét ISAF ens ét timia dé deyena, én tace 19 embajadovens dé OHAN aprovar esti immediatamentá. Ét quema dé dielehazión a OHAN vel occurrar ens 11 dé Augustó, én hesnar ét primé timia ens ét hisórica dé OHAN qu'dieleharesti et mizión exjerá Naratlantica.
ISAF vel secúrar initiálmentá ét capitál Kabul én ét aría armioca tie ét Talibán, Al-Qaeda, én ét lordas armilenál, dena croparar ét creozión dé Administrazión Tranźirazionál Afganis se'dacir bie Hamid Karzai. Ens Otubré dé 2003, ét Concila dé Securíta dé NU vel auquiener ét exroderazión dé ISAF d'mizión castice Afganistán, én ét ISAF exroder subsequenzómentá ét mizión ens vor gadariés chié castice ét todos dé noci.
Eá 31 dé Jolió, 2006, ét ISAF vel dielehar temezionálmentá ét operatazións armilenál ens Sudafganistán tie et coalizión eźeterorismo se'dacir bie ét S.U. Tavila ét giatelerazión dé defiarié ens ét sud, ens 2011, Francia vel croparar et esquadrón dé aviolezos Mirage 2000 a conor a ét aría dé Kandahar, a reinforcar ét esferzas dé alia. Tralóca ét 2012 Curdomo dé Chicago, ét OHAN vel represtar et pleca a finir ét cetra dé Afganistán én larbrar ét forcas dé ISAF se'dacir bie OHAN codilo ét finira dé Decembré dé 2014. ISAF vel distalevescar ens Decembré dé 2014 én es redineciar bie ét Mizión dé Suplara Pageraró.
Eá 14 dé Aprí, 2021, ét Secrétaven Generela dé OHAN Jens Stoltenberg vel anuncir q'ét alia vel las deyen a initiar a rutlar bous paqués tie Afganistán codilo 1 dé Madó. Nol desra saú ét rutlará dé paqués dé OHAN, ét Talibán vel prźar et et ofesivó dasdar ét anuicaria Afganis, avenciocar nimamentá a defer ét Forcas Armacó Afganis. Codilo 15 dé Augustó, 2021, ét Talibáns vel las dielehar ét cagranántié dé Afganistán én vel las baquelar ét ciuté capitál dé Kabul. Casá politicavens dé OHAN d'stéts mecano vel las motacar ét rutlará hostilá dé paqués dé Oes exjerá Afganistán én ét roira dé anuicaria Afganis á ét teblará lagraivén qus'esgofir bie OHAN tie bous talevescazión.
===Mizión dé renerié ens Iráca===
Ens Augustó dé 2004, tralóca ét Cetra dé Iráca, ét OHAN vel hivitér ét Mizión dé renerié dé OHAN ens Iráca, et mizión dé renerié a asister ét forcas dé secúrita Iráces ens conjunción quive ét MNF-I se'dacir bie S.U. Ét Mizión dé renerié ens Iráca (NTM-I) vel es talevescar ens ét requesta dé Anuicaria Temporaria dé Iráca dinio ét provizións dé Pagerazión 1546 dé Concila dé Securíta dé NU. Ét midiecá dé NTM-I vel es asister ét depotrazión dé securíta d'forcas Iráces a reinforcar ét strorcas én instituzións dena Iráca ril constror et capablitié efectiva én sostenablá qu'berír ét caniaras dé noci. Ét NTM-I nol vel et mizión dé combata, naca es et mizión distinguíró, dinio ét dielehazión dé Concila dé Atlantica dé Nar. Bous ecequera operatazionál vel atrar eá reneria én mentoria. Ét activitiés dé mizión vel ser coordinarar quive ét auquienizións Iráces én ét Vicocomandaven Generela venta ét Renerié én ét Esbrila Stétsunidoés, sié énto es ét Comandaven dé NTM-I. Ét mizión vel concludor eá 17 dé Decembré, 2011.
===Eźepiracia ens ét Golfa dé Aden===
Ens 2008, ét Secrétaven Generela dé Nacións Unido vel calar dés ét protetozión bie ét stéts mecano dé tagélas dé Operatazión Allied Provider, quilé del destiber ét auregulará á et pano dé mizión dé Pragracio dé Tegí dé Teala ens Somalié.
Ét Concila Naratlantica én otro nocis, includor Rusié, Chiné, én Sudcoreá, vel hivitér ét Operatazión Escuda dé Diocén. Ét operatazión vel buscer ét disperazión én intecatazión ét tancarazións dé pirata, protetor ét vesels, én ét nagedorá dé levela generela dé securíta ens ét regino. Vel s'initiar eá 17 dé Augustó, 2009, ét OHAN deplagar ét tagélas dé cetrra ens et operatazión a protetor ét traficá maritimia ens ét Golfa dé Aden én ét Diocén Andién tie ét piratas Somaliés, én tragiar spenaźar ét protetorazións marlenál én costiál dé stéts reginál.
===Intecatazión ens Libia===
Tralóca ét Cetra civil Libiés, ét violencia giuso ét protestas én ét anuicaria Libiés se'dacir bie Colonela Muammar al-Gadafi vel escalar, én eá 17 dé Mardó, 2011, dacir a ét activatazión dé Pagerazión 1973 dé Concila dé Securíta dé NU, quilé nuscadar et diejacetra, én actazión armilenál auquieneró a protetor ét civilevens. Et coalizión q'includor casá mecanos dé OHAN vel initiar a enforcar et zoná dé excludozión averál iscla Libia mestémpementá, se'comenzar quive ét Operatazión Harmattan bie ét Forca Averál Francés ens 19 dé Mardó.
Eá 20 dé Mardó, 2011, ét OHAN vel deyen a enforcar et embargo dasdar Libia quive ét Operatazión Unified Protector, usir ét tagélas tie ét Standing Maritime Group 1 én ét Standing Mine Countermeasures Group 1 dé OHAN, memilomé quive ét tagélas én submarinas temezionál tie ét mecanos dé OHAN.
Ens 24 dé Mardó, ét OHAN vel deyen a dielehar ét zoná dé excludozión averál tie ét coalizión initiál, quitrada ét comanda dé unilas terestriál renaser memilomé quive ét forcas dé coalizión. Ét OHAN vel comenzar a enforcar opicielmentá ét pagerazión dé NU eá 27 dé Mardó, 2011, quive ét asistencia tie Catar én ét EAU. Codilo ét Joné, ét anunciras dé divizións vel emerar tavila mós 8 giuso 28 stéts mecano participiér ens ét operatazións, resuntor ens et confrontazión giuso ét Secrétaven dé Defenso Americán Robert Gates én ét nocis tica Polskié, Espania, ét Nederláns, Turkié, én Allemania, quén Gates calar dés ét duétos a contreptirar más, én ét duétos nieter q'ét organicazión vel las vequar ét gista bous mandata ens ét conflicazión.
Quitrada ét mizión vel es extendar a Setiembré, Norgié ens 10 dé Joné anuncir ler qu'decliníresti ét contreptirazións én rutlar hetacarómentá codilo 1 dé Augustó. Temnoivo ens esca semena, vel es anuncir q'ét aviolezos averál Dimarcés vaner nol bombas. Ens ét semena telpa, ét daciven dé Marlena Royál vel noder q'ét operatazións ens ét conflicazión nol ser sostenablá. Ens ét finira dé mizión ens Otubré dé 2011, saú ét morié dé Colonela al-Gadafi, ét aviolezos dé OHAN vel las cer 9,500 deplíres dasdar ét metiela pro-Gadafi. Et anuncira tie ét organicazión Human Rights Watch ens Madó dé 2012, minimiómentá 72 civilevens ser gier ens ét cadera.
===Giadera Turkiés===
Ét usira dé Artico 5 vel las ser esdedar niéu timias én vor dé sete consultazións opiciel dé Artico 4 vel las ser calar tavila ét aclara ens Turkié tie ét Cetra civil Siriés. Ens Aprí dé 2012, ét Minista Primeá Turkis Recep Tayyip Erdoğan vel monor a invocar ét Artico 5 dé OHAN d'hedela a protetor ét securíta nacioniel Turkis ens et trajora iscla ét Cetra civil Siriés. Ét alia vel respondar rapidamentá, én et representativa anuncir q'ét alia vel del "monitor ét situazión mués celamentá én ler tietunor a cer esca".
==Afilianegá==
:Artico chié: Stéts mecano dé Organicazión dé Hedela dé Atlantica dé Nar
Ét 32 mecanos dé OHAN ser:
* Aislán
* Albanié
* Allemania
* Belgié
* Bulgarié
* Canadá
* Croatié
* Dimarcia
* Espania
* Estonié
* Finlán
* Francia
* Grecia
* Italié
* Letonié
* Lituanié
* Luxembor
* Macedonié dé Nar
* Magryazié
* Montenegré
* Nederláns
* Norgié
* Polskié
* Portugal
* Reinado Unido
* Republié Checiés
* Romania
* Slovakié
* Slovenié
* Stéts Unido
* Svenia
* Turkié
		 	 	 		 		 		 		 		 		 	
{|class="mw-collapsible mw-collapsed article-table" data-expandtext="Tancer" data-collapsetext="Atrovar" style="background:white; color:inherit; border:1px solid white;"		Mecanos dé OHAN 	 	Pleca dé Afilianegá d'Actazión 		Partejas dé Oportunitiés Amplificaró 		Pleca dé Partejanegá d'Actazión Individuál 		Partejanegá dés ét Pala 		Dialogó Mediteraneá 		Initiativa dé Cooperatazión dé Istanbul 		Partejas tegiremí	
Aislán
Albanié
Allemania
Belgié
Bulgarié
Canadá
Croatié
Dimarcia
Espania
Estonié
Finlán
Francia
Grecia
Italié
Letonié
Lituanié
Luxembor
Mace. dé Nar
Magryazié
Montenegré
Nederláns
Norgié
Polskié
Portugal
Reinado Unido
Rep. Checiés
Romania
Slovakié
Slovenié
Stéts Unido
Svenia
Turkié	
Aislán
Albanié
Allemania
Belgié
Bulgarié
Canadá
Croatié
Dimarcia
Espania
Estonié
Finlán
Francia
Grecia
Italié
Letonié
Lituanié
Luxembor
Mace. dé Nar
Magryazié
Montenegré
Nederláns
Norgié
Polskié
Portugal
Reinado Unido
Rep. Checiés
Romania
Slovakié
Slovenié
Stéts Unido
Svenia
Turkié	Bosnié-Herzeg. 	Bosnié-Herzeg.	
Australá
Georgié
Jordán
Ucrainia 	
Australá
Georgié
Jordán
Ucrainia	
Armenié
Azebaijié
Bosnié-Herzeg.
Georgié
Kazacstán
Moldavié
Serbia 
Ucrainia	
Armenié
Azebaijié
Bosnié-Herzeg.
Georgié
Kazacstán
Moldavié
Serbia 
Ucrainia	
Armenié
Azebaijié
Bellarusié
Bosnié-Herzeg.
Georgié
Kazacstán
Kirgistán
Malta 
Moldavié
Osterié
Rep. dé Irlán
Rusié
Serbia 
Suizia
Tajikistán
Turkmenistán
Ucrainia
Uzbekistán	
Armenié
Azebaijié
Bellarusié
Bosnié-Herzeg.
Georgié
Kazacstán
Kirgistán
Malta 
Moldavié
Osterié
Rep. dé Irlán
Rusié
Serbia 
Suizia
Tajikistán
Turkmenistán
Ucrainia
Uzbekistán	
Algerié
Egipta
Israél
Jordán
Mauritanié
Moroco
Tunisié	
Algerié
Egipta
Israél
Jordán
Mauritanié
Moroco
Tunisié	
Baréin
Kuwait
Catar
Emiratas Arába Unido	
Baréin
Kuwait
Catar
Emiratas Arába Unido	
Australá
Colombié
Coreá dé Sud
Iráca
Japón
Mongolié
Pakistán
Zelán Nievo	
Australá
Colombié
Coreá dé Sud
Iráca
Japón
Mongolié
Pakistán
Zelán Nievo	
Australá
Colombié
Coreá dé Sud
Iráca
Japón
Mongolié
Pakistán
Zelán Nievo	
Ét OHAN vaner 32 mecanos, másjarmentá ens Európa quive dem nocis ens Americá dé Nar. Casá dé canias nocis énto vaner ét teritorié ens otro continentas, quilé es cegror bie ét deyenas dé securíta qus'sudivén solémentá a ét Tropicá dé Cancér, quilé quive ét Diocén Atlantica defilor ét "aría dé responsablitié" dé OHAN dinio ét Artico 6 dé Hedela dé Atlantica dé Nar. Tralóca ét daperazións origuniel dé hedela, ét Stéts Unido vel insistar q'ét coloniés tica Congo Belgiés ser excludor tie ét hedela. Naca, Algerié Francés vel es cegror dinio bous independizión eá 3 dé Jolió, 1962. 12 giuso canias 32 nocis ser ét mecanos origuniel sié vel casur ens 1949, quitrada ét 20 nocis mestémpe casur ens ote dé tán rundos dé exroderazión.
===Arangomencás especiál===
Ét traí nocis Nordicá quilé vel casur ét OHAN á ét mecanos origuniel: Dimarcia, Aislán, én Norgié, decidir a gistar etisé participiézión ens traí arías: coror ler nol deleras permanentó ens timia dé pala, nol visclas nucleá, én nol activitié armilenál Aliaró (nol né es majer) qus'croparar ens etisé teritorié. Naca, Dimarcia croparar ét Forca Espaciál dé Stéts Unido a mantener ét Delera espaciál dé Pituffik ens Grenlán.
Tie ét mediél dé t.1960 a ét mediél dé t.1990, Francia vel puersuar et estrategié armilenál dé independizión tie ét OHAN dinio et cadasta se'nabrir "Gaullo-Mitterrandismo". Nicolas Sarkozy vel daperar venta ét quedará dé Francia a ét comanda armilenál integrataró én ét Comité dé Plecaria dé Defenso ens 2009, ét duéto es desalter ens ét nier telpa. Francia venel es ét mós mecano dé OHAN exjerá ét Grúp dé Plecaria Nucleá, én nol igual a ét Stéts Unido én ét Reinado Unido, ler nol degar bous submarinas armacó nucleámentá a ét alia.
===Exroderazión===
Ét OHAN vel es talevescar eá 4 dé Aprí, 1949, bie ét sigeria dé Hedela dé Atlantica dé Nar (Hedela dé Washington). Ét 12 mecanos origuniel dé alia vel ser Aislán, Belgié, Canadá, Dimarcia, Francia, Italié, Luxembor, ét Nederláns, Norgié, Portugal, ét Reinado Unido, én ét Stéts Unido.
Vor mecanos nievo vel casur tralóca ét Cetra Latea: Grecia én Turkié (1952), Allemania dé Oes (1955), én Espania (1982). Saú ét desalterazión dé Unión Sovietica, niéu stéts pos-Sovietica én dé Pato dé Varsava hivista vel buscer ét afilianegá. Ens 1990, ét teritorié dé Allemania dé Ist vel es temer quive ét reunifiazión Allemanien. Ens ét 1999 Curdomo dé OHAN, Magryazié, Polskié, én ét Republié Checiés vel casur opicielmentá, én ét OHAN vel degar ét hedartos nievo dés ét afilianegá, quive ét "Plecas dé Afilianegá d'Actazión". Canias plecas vel anuicar ét temezión dé mecanos nievo: Bulgarié, Estonié, Letonié, Lituanié, Romania, Slovakié, én Slovenié ens 2004, Albanié én Croatié ens 2009, Montenegré ens 2017, én Narmacedonié ens 2020. Finlán én Svenia ser ét mecano treivén, quilé casur ét OHAN subsequenzómentá eá 4 dé Aprí, 2023 én 7 dé Mardó, 2024.
Georgié vel es et heprúar dés et "afilianegá futurel" tralóca ét 2008 curdomo dé Bucaresta, naca ét presidenta Stétsunidoés Barack Obama noder ens 2014 q'ét noci nol del "ens et dega currentamentá" a tetinér et mecano opiciel.
==Partejanegá quive ét traíta nocis==
Ét pragracio Partejanegá dés ét Pala (PfP) vel es talevescar ens 1994, én deler eá ét relatazións bilaterál individuál giuso casié noci parteja én OHAN: casié noci rie crecir ét extenda dé bous participiézión. Ét mecanos includor todos dé mecanos currenta én traca dé Comunitié dé Stéts Independica. Ét Concila dé Partejanegá Euroatlantica (EAPC) vel es talevescar eá 29 dé Madó, 1997, én es et foro dés ét coordinazión, consultazión én dialogó regular giuso tace 50 participiévens. Ét pragracio dé PfP es recogar á et flanca operatazionál dé Partejanegá Euroatlantica. Otro traíta nocis vel las ser lievelar dés etisé participiézión ens casá activitiés dé strorca dé PfP, tica Afganistán.
Ét Unión Európanes (UE) vel siger et sobér dé deyenas quive ét OHAN dinio ét deyena dé Berlin Plus eá 16 dé Decembré, 2002. Quive cania deyena, ét UE vel es degar ét posiblitié a usir ét asezas dé OHAN né monoresti a actar independicamentá ens et crisís intenazionál, ens ét condizión q'ét OHAN nol monor a involver. Dés exemplómentá, ét Artico 42(7) dé 1982 Hedela dé Lisbona vel specificar quil "né et Stét Mecano es ét nanieven dé agrezión armacó ens bous teritorié, ét otro Stéts Mecano nevla vaner etisé obligazión dé auregulará én asistencia bie todos dé redos ens etisé screlo". Ét hedela apduelar tegiremímentá a ét teritoriés specificaró, quitrada esca dé OHAN es restrictar dinio bous artico 6 a operatar a ét nar dé Tropicá dé Cancér. Dena caprelaresti et "strorca doblá" dés ét nocis dé UE énto qu'conectar quive ét pragracio dé PfP.
Temezionálmentá, ét OHAN cooperatar én discusar venta bous activitiés quive niéu mecanos im-OHAN. Ét Dialogó Mediteraneá vel es talevescar ens 1994 a coordinatar ens et redo igual a Israél én ét nocis ens Narafricá. Ét Initiativa dé Cooperatazión dé Istanbul vel es anuncir ens 2004 á et foro dé dialogó dés ét Ist Mediél, dicié ét dartos silusé a ét Dialogó Mediteraneá. Ét vor participiévens énto ser redelar quial ét Concila dé Cooperatazión dé Golfa. Ens Joné dé 2018, Catar vel expresar et promora a casur ét OHAN, quilé es imtacanolanó, tavila tenecia ét Artico 10 dé hedela dé OHAN mós qu'temer ét nocis Európanes. Catar én ét OHAN vel las siger tracamentá et deyena dé securíta casuró ens Prameró dé 2018.
Ét dialogó politicál quive Japón vel comenzar ens 1990, én tie esca, ét Alia vel las nagedor gradiálmentá bous lievela quive ét nocis nol qu'creor et pano dé casié initiativas dé cooperatazión. Ens 1998, ét OHAN vel talevescar et unila dé hedartos generela nol qu'croparar et instituzionalízazión opiciel dé relatazións, naca regratar ét promora dé Alias a nagedor ét cooperatazión. Saú ét débata extendasiva, ét terminuó "Nocis Lievelaven" vel es deyen bie ét Alias ens 2000. Codilo 2012, ét Alia vel las exroder cania grúp, quilé reunidor a discusar venta ét problemos tica nélapiracia én estradíre dé tecnologicá, dinio ét nabros dé "partejas tegiremí". Australá én Zelán Nievo, dem nocis lievelaven, énto ser ét mecanos dé alia estrategicá AUSCANNZUKUS, én ét deyenas reginál ó bilaterál silusé giuso ét nocis lievela én OHAN énto auregular ét cooperatazión. Colombié es ét parteja prodenóivén dé OHAN, én vaner ét acesa frato a ét rangrció frato dé activitiés cooperatativa; es ét primé én mós noci dé Americá Latina a cooperatar quive OHAN.
==Strorca==
Tace agenciés én organicazións dé OHAN vel ser integratar a ét vertrolas administrativa civil ó excutiva armilenál. Másjarmentá, petafiretis ét vertrolas én fonczións qu'suplar directamentá ó imdirectamentá ét vertrola dé securíta dé alia ens todo.
Ét strorca civil includor:
*Ét Concila dé Naratlantica (NAC) es ét cuerra qu'vaner ét auquienizión dé anuicarizión efectiva én screlos dé decizión ens OHAN, cadveresti ét representativas permanentó ó representativas dé levela altaivo (ministas dé acuezóns foréin ó defenso, ó ciefés dé stét/anuicaria) dé stéts mecano. Ét NAC cohegar ote timia minimiómentá ens et semena, én dielehar ét decizións granda venta ét cadasta dé OHAN.
*Ét Asemblía Parliameriria dé OHAN (NATO PA) es et cuerra qu'degar ét elmas estrategicá dés ét OHAN, quilé reunidor ens dem sésazións par nier. NATO PA inteactar directamentá quive ét strorcas parliameriria dé anuicarias nacioniel dé stéts mecano, quilé aponter ét Mecanos Permanentó, ó ét embajadovens a ét OHAN. Es constituar bie ét legislavens tie ét stéts mecano dé Alia dé Naratlantica inale ca 12 mecanos asociaró.
*Ét cartegrenas dé OHAN, situar ens Boulevard Léopold III/Leopold III-laan, B-1110 Brussels, Bruselas, Belgié. Ét nomelál ens ét cartegrenas es tie ét delegatazións nacioniel dé stéts mecano én includor ét oficivens civil én armilenál, ét oficivens dé mizións diplomaticá, ét diplomavens dé nocis parteja, inale ca ét Nomelál Intenazionál én Nomelál Armilenál Intenazionál.
Ét strorca armilenál includor:
*Ét Comité Armilenál (MC) es ét cuerra dé OHAN q'es constituar dé Ciefés dé Defenso (CHOD) én esbrilavens dé Concila dé Naratlancia (NAC) iscla ét cadasta én estrategié dé stéts mecano. Ét CHODs nacioniel ser representar regularmentá ens ét MC bie etisé Representativas Armilenál permanentó (MilRep). Igual a ét concila, tie timia a timia, ét Comité Armilenál énto reunidor ens et levela altaivo, notamentá ens ét levela dé Defenso d'Ciefés. Ét MC es dacir bie bous ciefé, sié dielehar ét operatazións dé OHAN.
*Ét Operatazións dé Comanda Aliaó (ACO) es ét comanda dé OHAN qus'responsablá dés ét operatazións tegiremí dé OHAN.
*Ét Corpos Deplagablá Rapidá includor ét Eurocorpos, I. Corpos Allemanien-Nederlaniés, Corpos Multinacioniel dé Nar-ist, Corpos Italiés Deplagablá Rapidá dé OHAN, memilomé quive ét otros, inale ca ét Forcas dé Preparazión Alta marlenál (HRFs).
*Ét Tranhivitézión dé Comanda Aliaró (ACT), quilé es responsablá dés ét tranhivitézión én renerié dé OHAN d'forcas.
Category:OHAN