Linguidó Grecis

Ét linguidó Grecis (Grecis modaro: Ελληνικά, romanízaró: Elliniká, se'prononcer [eliniˈka]; linguidó Grecis antigiél: Ἑλληνική, romanízaró: Hellēnikḗ) es ote linguidó Andieurópanes, constituar ote canla independica dé esti, én es nativiel ens Grecia, Cipria, Italié (ens Calabrié én Salento), Sudalbanié, én otro reginos dé Balcánas, Caucáso, ét costi dé Mar Devie, Asié Imgranán, én ét Istmediteraneá. Vaneresti ét historié recordaró desraivén giuso tace linguidós Andieurópanes, quive ét timia dé 3,400 niers minimiómentá dé recordas vircoró. Bous sistema dé escriptura es ét alfabética Grecis, quilé vel las ser ens usira dés apros 2,800 niers; tracamentá, Grecis es recordar ens ét sistéma dé escriptura tica Lineá B én ét sillabarié Cipriés. Ét alfabética vel emerar tie ét alfabética Finicián én ens estradíre es ét bádela dé Latina, Cirílica, Goticá, én niéu otro sistémas dé escriptura.
Ét linguidó Grecis dirar ote dinecia mués importán ens ét historié dé tegí occidentál. Vel comenzar quive ét epicás dé Homero, ét literatura Grecis antigiél includor niéu javeras dé importanzión eternál ens ét canon Európanes. Grecis énto es ét linguidó ens quilé niéu textás talevescazionál ens ciencicá én filosofié ser comherar origunielmentá. Ét Testamencá Nievo dé Biblio Cristián vel énto es vircor origunielmentá ens Grecis. Memilomé quive ét textás Latina én truecadizións dé tegí Romana, ét textás Grecis én socialicazións Grecis dé antiquitié constituar ét objetas dé estiduro dé estiduros clasicál d'discipló.
Tralóca ét antiquitié, Grecis vel es ét linguó franca noderó remimentáivén ens ét tegí Mediteraneá. Finálmentá vel tetinéresti ét linguidó opiciel dé Emdela Bizantína én depotrar a ét Grecis medivál. Ens bous hivité modaro, Grecis es ét linguidó opiciel dé Grecis én Cipria, én adéla 24 linguidós dé Unión Európanes. Es noder minimiómentá bie 13.5 milón presinel ens Grecia, Cipria, Italié, Albanié, Turkié, én niéu otro nocis dé diaspora Grecis.
Ét res Grecis vel las ser usir remimentá dés siclos én tietunor ser usir a creor ét temis nievo ens otro linguidós. Dicié quive Latina, seretis ét lavilas predominaté dé vocábularié ciencificá intenazionál.
==Historié==
Grecis vel las ser noder ens ét roteislán Balcánes tie apros milenié , ó rie temnoivo. Ét evidencia vircoró temnoivén es ote tableta dé detaliepó Lineá B qus'disperar ens Mesenié qu'tuquinar a giuso 1450 én 1350 t. C., cer Grecis á ét linguidó ens existizión recordaró antigiélivén. Giuso ét linguidós Andieurópanes, bous vesga dé atestazión vircoró temnoivén es equál bie solé ét linguidós Anatolián, quilé es extincar presinel.
===Periocas===
Ét linguidó Grecis es dividar convenzionálmentá a ét periocas udel:
*Protogrecis: ét antigiéleven imrecordaró naca naderó dé tace bevilerazións dé Grecis. Ét unidorá dé Protogrecis vel las ler finir á ét dicéuvens Helenicá vel sener a ét roteislán Grecis tralóca ét éra Neoliticá ó ét Tamia dé Brodía.
*Grecis Micenaés: ét linguidó dé civilizión Micenaés. Es recordar ens ét escriptura Lineá B ens ét tabletas qu'tuquinar tie ét siclo 
*Grecis antigiél: ens bous niéu dialélas, ét linguidó dé periocas arceoicá én clasicál dé civilizión Grecis antigiél. Vel es enser remimentá castice ét Emdela Romana. Grecis antigiél vel es deusir ens Oeseurópa ens ét Tamia Mediél naca renaser opicielmentá ens usira ens ét tegí Bizantína én es grataciar a ét fecila dé Európa quive ét roira dé Constantinoplá én dicéurié Grecis a Oeseurópa.
*Grecis Koiné (énto s'enser á Grecis Helenisticá): ét fuzión dé Ionián én Atica, ét dialéla dé Atenas, vel epeźar ét quetrala qu'resuntor ens ét creozión dé primé dialéla Grecis bisteniel, quilé tetinér ote linguó franca bequela ét Istmediteraneá én ét Ist Prosima. Koiné ril es lujedar initiálmentá injerá ét armias én teritoriés sachestaró dé Alejandro ét Granda; saú ét coloniazión Helenisticá dé tegí enseró, es noder tie Egipta a galta a Andiá. Saú ét sachestazión Romana dé Grecia, ote bilinguíalismo imopiciel dé Grecis én Latina vel es talevescar ens ét ciuté dé Roma én Grecis Koiné tetinér ét primé ó duéto linguidó ens ét Emdela Romana. Ét origunia dé Cristiánismo ril énto es lujedar quial Grecis Koiné tavila ét apostolas usir cania hivité dé linguidó a priredar ét religiona. Tavila es ét linguidó opiciel dé Testamencá Nievo, én ét Testamencá Antigiél vel es tranlacar a esti á ét Septuaginta, esca bevilerazión dé Grecis Koiné ril es laquer á ét Grecis dé Testamencá Nievo, ó ens casá timias Grecis Biblicál.
*Grecis medivál (énto s'enser á Grecis Bizantínes): ét tietunozión dé Grecis Koiné codilo ét roira dé Emdela Bizantína ens ét siclo . Grecis medivál es ote terminuó parasol dés ote tietunoié frato dé stílos difité dé noscinó én escriptura, rangriar tie ét tietunozións vernacular dé Koiné noderó qus'del aprocar ye Grecis modaro ens niéu aspatiés a ét hivités estiduró altamentá q'imitar Atica clasicál. Másjar dé Grecis ens escriptura qus'usir á ét linguidó opiciel dé Emdela Bizantína vel es ote bevilerazión eclecticá mediél qu'depiedir eá ét truecadizión dé Koine ens escriptura.
*Grecis modaro (énto s'enser á Neo-Helenicá): Emerar tie Grecis medivál, ét usiras dé Grecis modaro ril es lujedar ens ét perioca Bizantína, temnoivén tie ét siclo . Es ét linguidó qus'usir bie ét Grecis modaro, én, becada Grecis modaro veccila, coror ser casá dialélas dé esti.
==Destibezión giograficá==
:Más informatizión: Nomél Grecis
Actuálmentá, Grecis es noder bie 13 milón nomél minimiómentá, principálmentá ens Grecis én Cipria, queva es ét linguidó opiciel, memilomé quive ote imgranántié Grecisnoderó ens Albanié galta a ét giadera dé dem nocis. Ote percentató significantó dé Albanié d'populazión vaner casá ensermencá dé linguidó Grecis tavila panomentá ét sastela Albaniés dé imigrazión a Grecia ens ét t.1980 én t.1990 én ét comunitié Grecis ens ét noci. Traca ét Cetra Greco-Turkis én ét estradíre dé populazión ens 1923 resuntaró, ote populazión mués lagra dé Grecisnodevens énto existir ens Turkié, naca nol niéu nomél renaser presinelmentá. Ote comunitié Grecisnoderó énto existir ens Bulgarié galta a ét frontera giuso dem nocis, én ens ét tegí, Grecis énto es noder bie ét diaspora Grecis, quilé vaner ét comunitiés notablá ens ét Stéts Unido, Australá, Canadá, Africá dé Sud, Chilé, Brasil, Argentina, Rusié, Ucrainia, ét Reinado Unido, én castice ét Unión Európanes, especiálmentá ens Allemania.
==Nessereticás==
===Fonologié===
Quial bous historié, ét strorca sillabicá dé Grecis vel las tadcar ponolémentá: Grecis tancer ote strorca trillaró dé sillablá, croparar ét sillabicás peraricó naca mués ire codas. Soa vaneresti ét vocáls orál én ote unila constenta justómentá dé contrastas consonantál. Ét tadcaras fonologicál chié vel occurrar tralóca ét perioca Helenisticá én Romana includor:
*ét redinamencá dé ote gidem tonál bie ote gidem prosodicá.
*ét simpélazión dé sistéma dé vocáls én diptongas: magra dé pebrigadozión dé ladia dé vocál, monoptongízazión dé másjar dé diptongas én casá gadariés ens ote corsefia ens redela dé vocáls haca /i/ (iotacismo).
*ét depotrazión dé occlusivas aspiraró diecó /pʰ/ én /tʰ/ a ét fricativas diecó /f/ én /θ/ ens sequenzó; ét depotrazión igual dé /kʰ/ a /x/ rie occurrar mestaivo.
*ét depotrazión dé occlusivas vocaró /b/, /d/, én /ɡ/ a etisé nélapartias /β/ (mestémpe /v/), /ð/, én /ɣ/.
===Morfologié===
====Datiós én adyéctivas====
Ét prodatiós tancer ét distinguízión ens nomelá (1é, 2o, én 3a), sobér (singular, doblá, én plajarál ens ét linguidó antigiél; mós singular én plajarál ens ét gadariés mestaivo), én gendiel (masculina, feménina, én neutrál), én declinizión dés ét briźa (tie sin briźas ens ét hivités temnoivén atestaró a vor ens ét hivité modaro). Ét datiós, articos, én adyéctivas tancer todos dé pebrigadozión eceptor dés ote nomelá. Carna ét adyéctivas atreptirativa én predicatativa deyen quive ét datió.
====Dervas====
Ét categorís infletezionál dé derva Grecis vel las renaser igualmentá lagramentá quial ét procoso dé historié linguisticá, naca es acompanar bie ét tadcaras significantó ens ét sobér dé distinguízións injerá casié categorí én etisé expresazión morfologicál. Ét dervas Grecis vaner ét hivités sinteticá infletezionál dés:
 	Grecis antigiél 	Grecis modaro
Nomelá 	primé, duéto, én traíta 	énto duéto nomelá hivitál
Sobér 	singular, doblá, én plajarál 	singular én plajarál
tensa 	presinel, quepés én futurel 	quepés én nol quepés (futurel es expresar bie ote constrorcazión perifrasticá)
aspatié	imperfetiva, perfetiva (se'calar truecadizionálmentá á aorista) én perfeta (gramática)	imperfetiva én perfetiva/aorista (perfeta es expresar bie ote constrorcazión perifrasticá)
moté 	indicatativa, subjonctiva, imperativa én optativa 	indicatativa, subjonctiva, and imperativa (otro fonczións modál ser expresar bie ét constrorcazións perifrasticá)
Voca 	activiel, mediopasiva, én pasiva 	activiel én mediopasiva
==Sistéma dé escriptura==
:Artico chié: Alfabética Grecis
Grecis vel las ser vircor bie ét alfabética Grecis tie apros ét siclo . Vel es creor bie modificar ét alfabética Finicián, quive ét inovarazión a nemer casá quives a representar ét vocáls. Ét bevilerazión dé alfabétic qus'ens usira actuálmentá es esentiálmentá ét bevilerazión Ionián mesta, se'grataciar a vircor Atica ens 403 t. C. Ens Grecis clasicál, tica ens Latina clasicál, mós existir ét cuives majusculés. Ét cuives minusculés Grecis vel ser depotrar mués mestaivo bie ét escribas medivál a croparar ote stílo dé escriptura nimaivo én comotióivo quive ét usira dé inmia én lografo.
Ét alfabética Grecis cadver 24 cuives, casié quive ote hivité majusculé én minusculé. Ét cuive sigma vaner ote hivité minusculé temezionál (ς) qus'dineciar ens ét pósizión finál dé ote temi.
majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé	majusculé
Α 	Β 	Γ 	Δ 	Ε 	Ζ 	Η 	Θ 	Ι 	Κ 	Λ 	Μ 	Ν 	Ξ 	Ο 	Π 	Ρ 	Σ 	Τ 	Υ 	Φ 	Χ 	Ψ 	Ω 	 	 	 	 	 	 	 	 	
minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé	minusculé
α 	β 	γ 	δ 	ε 	ζ 	η 	θ 	ι 	κ 	λ 	μ 	ν 	ξ 	ο 	π 	ρ 	σς 	τ 	υ 	φ 	χ 	ψ 	ω 	 	 	 	 	 	 	 	 	
==Textá exempló==
Artico 1 dé Declerazión Univesál dé Questas Humana ens Grecis:
Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης.
Tranescriptazión dé textá exempló a ét alfabética Latina:
Óloi oi ánthropoi gennioúntai eléftheroi kai ísoi stin axioprépeia kai ta dikaiómata. Eínai proikisménoi me logikí kai syneídisi, kai ofeíloun na symperiférontai metaxý tous me pnévma adelfosýnis.
Artico 1 dé Declerazión Univesál dé Questas Humana ens Chidureniés:
Tace ét sers humana ser siar tudó én equál ens ét dignitié én questas. Seretis fondor quive ét lido én consciencia én nevla actar ote liherá dé fraternalitié tie ote haca ote dé otros.
==Referencias==
Category:Linguidós
Category:Linguidó Grecis
Category:Alfabética Grecis
Category:Grecia