Алаш және Алашорда

Сынып: 10 Сабақтың тақырыбы: Алаш және Алашорда

Сабақтың мақсаты: Алаш сөзінің мағынасын ұғындыру, Алашорданың қалыптасуын айту, қосымшалардың маңыздылығын ескеру, тарихты сүюге баулу. 

Сабақтың міндеттері: 

      1. Тақырып бойынша сөйлеу дағдыларын дамыту.

      2. Баяндау арқылы өз ойын жеткізе білуге үйрету. Оқушылардың ой-өрісін дамыту, сөздік қорын молайту.

      3. Жеке жұмыс істеу дағдыларын қалыптастыру.  

Күтілетін нәтиже: Кілтті сөздер арқылы мәтіннің мазмұнын түсінеді,сұрақ құрастырып,толықтай алады,стиль түрлерін ажыратады. 



Кезең

уақыт

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар 

Ұйымдастырушылық кезең

Білу

5 минут

Амандасу.

Оқушыларды түгендеу. 

Өткенді қайталау. Автор орындығы арқылы жаңа сөздерді сұрау. 



Балалар мұғаліммен амандасады. 

Үйге берілген тапсырмаларды айтуға кіреседі. 





Флипчарт



Қызығушылықты ояту.

3  минут

Мозаика арқылы топқа реттелу,

Ахмет байтұрсыновтың, Міржақып Дулатов, Әлихан Бөкейханов. 

Бұлар кімдер: Қай ғасырда өмір сүрді? Тарихпен байланысы бар ма? 

Оқушылар бүгінгі сабақтың тақырыбын айтады. Сабаққа қандай мақсат қоятындарын да айтады.





Презентация

 Түсіну

10  минут 

Партия деген не? Ол нені мақсат етеді? Қандай партияларды білесіздер?

 Орда деген нені білдіреді?

Тыңдалым Мәтін оқылады. 

Алаш Орда (1917—1920) — Ақпан мен Қазан төңкерістері соң 1917 ж. желтоқсанның 13 құрылған қазақ-қырғыз Алаш автономиясының үкіметі. Алашорда кездейсоқ, әлдекімдерге еліктеуден емес, заңды түрде пайда болған. Алашорданың ұйымдық жағынан ресімделуі алдында газеттер, журналдар, кітаптар арқылы интенсивті түрде, жемісті идеологиялық жұмыс, ауызша үгіт жұмысы жүргізілді. 

Сұрақтарға жауап береді, 



Мәтінді бөліктер бойынша аударады. 

Сөздік

Қолдану

8 минут 

Тапсырма өлеңмен жұмыс

1-топ 1-шумақ аударады, 2-топ 2-шумақ аударады, 3-топ екі шумақтан етістіктерді табады, аударады. 

С.Торайғыровтың Алаш ұраны өлеңінінң мағынасын түсіндіру. Сөздікпен танысу, сөз тіркес құрастырту. 



Өлеңмен жұмыс жасайды.

Мұғалімді тыңдайды

Сөздермен сөз тіркес құрайды. 

Критерий 

Талдау

8 мин

2-тапсырма әр топ бір сұрақ-жауаптан аударады. Стиль түрлерін анықтау керек. 

150-бет №3-тапсырма септік жалғау қосу. Әр топ бір-бірін тексереді. 

Карусель, бір топ сұрақ жазады, келесі топ жауап жазады да, сұрағын жазады, 3-ші топ жауап жазады, сұрақ қояды, оған 1-ші топ жауап береді. Дауыстап оқып,дұрыс жауабын айтады. 

Тапсырманы топпен жасайды, бөліседі. Стиль түрін анықтайды.



Септік жалғау қосып, топтар бір-бірін кілт бойынша тексереді.



Постерге өз сұрақ пен жауаптарын жазып, карусель арқылы таратады. 



Критерий



Постер , маркер

Жинақтау

7 минут

Еркін хат. Әр топ, өзінің мозайкада шыққан өкіліне еркін хат жазулары керек. Мысалы: Құрметті Ахмет Байтұрсынов, Салеметсизбе! Алаш партиясына неге қабылданғаңызды сұрағым келіп тұр. Осы партияның мақсаты қандай? Оның құрамына неше адам кірді? Т.б.  

6-тапсырманы орындайды. 



Бағалау





5  минут 

«Тез жауап бер»  топтар алдында карточкалар тұрады, олар сұраққа тез жауап беріп, карточканы көтеру керек. Оқушыларды шатастыру ретінде қате , артық сөздерді жазып қою керек. Мысалы; М.Жұмабаев, С.Торайғыровты да кароточкаға жазу керек. Жіктік және тәуелдік жалғау, септік және жұрнақ, туысқан, жау, Орынбор, Қазан осы сөздерді карточкаға жазып қою керек. 

Алаш партиясы қайда ашылды? (Орынборда)

Алаш сөзінің мағынасы? (туысқан)

Мен сенемін жастарға өлеңінің авторы? (Мағжан Жұмабаев)

Дәптерді қай жалғау қосылды? (септік)

Маңызды қандай қосымша бар? (жұрнақ)

Партиям қандай қосымша қатысып тұр (тәуелдік)

Құрылды қандай қосымша бар? (жұрнақ) 

Сұраққа жауапты карточка арқылы көрсетеді дұрыс екендігін мұғалім айтады.

карточка

Үй тапсырмасын беру кезеңі

1 минут

149-бет №1-тапсырма Мағжан Жұмабаевтың өлеңін жаттау, Зат есімдерді сөз құрамына талдау.  

Оқушылар үй тапсырмасын күнделікке жазады. 





























ТӘУЕЛДІК

ҚАЗАН																																																																																																																																																																																																	



ОРЫНБОР

М.ЖҰМАБАЕВ

ОРЫНБОР