nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
Anne Kansiime

Kansiime Kubiryaba Anne (bíi ni ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹrin ọdún 1986) tí ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí Anne Kansiime jẹ́ òṣèré àti aláwàdà lórílẹ̀ èdè Uganda. Wọ́n bí Anne sí ìlú Mparo ní àgbègbè Kabale District. Ó lọ sí ilé ẹ̀kọ́ Kabale Primary School àti Bweranyangi Girls' Secondary School kí ó tó tẹ̀síwájú sí ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Makere University níbi tí ó tí gboyè nínú ìmò Social Science. Anne bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣe eré láti ọdún 2007 pẹ̀lú ẹgbẹ́ Theatre Factory. Ó kópa nínú eré Minibuzz. Óun ni olùgbé kalẹ̀ ètò Don't Mess With Kansiime tí ó jẹ́ ètò àwàdà.
Akite Agnes

Akite Agnes (bíi ni ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹta ọdún 1983) jẹ́ òṣèré àti aláwàdà lórílẹ̀-èdè Uganda. Akite gboyè nínú tourism láti ilé ẹ̀kọ́ gíga tí Makere University. Ní ọdún 2014, Akite bẹ̀rẹ̀ àwàdà ṣíṣe pẹ̀lú ẹgbẹ́ The Punchliners.. Ní ọdún 2016, ó kópa nínú eré Girl From Mparo gẹ́gẹ́ bí Mama Brian. Ní oṣù kẹfà ọdún 2018, ó kópa níbi ayẹyẹ Kampala Comedy Festival èyí tí Okello Okello gbé kalẹ̀. Láàrin oṣù kẹjọ àti oṣù kọkànlá, ẹgbẹ́ UG Pineapple Comedy Tour tí ó wà gbé lọ oríṣiríṣi ìlú bíi Mbale, Gulu, Fort Portal, Jinja àti Mbarara. Ó ṣe àwàdà níbi ètò apá kẹrin ti African Laughs ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹwàá ọdún 2018. Ní oṣù kẹta ọdún 2019, ó gbé ètò Arise Woman! Comedy Jam kalẹ̀. Ní oṣù náà ni ó tún farahàn ni Kigali fún ayẹyẹ Seka Fest. Ní osù keje ọdún 2019, ó wà lára àwọn tó se àwàdà níbi ayẹyẹ Laugh Festival ní Nairobi. Akite jẹ́ ọmọ karùn-ún nínú ọmọ mẹ́jọ tí àwọn òbí rẹ bí
Ernest Napoleon

Ernest Napoleon jẹ́ òṣèrékùnrin àti olùgbéré-jáde ọmọ orílẹ̀-èdè Rọ́síà àti Tànsáníà.
Tariro Mnangagwa

Tariro Washe Mnangagwa (tí wọ́n bí ní ọdún 1986) jẹ́ òṣèrébìnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Sìmbábúè. Ó gbajúmọ̀ jùlọ fún ipa rẹ̀ tí ó kó nínu eré kan ti ọdún 2020 tí àkọ́lé rẹ̀ jẹ́ Gonarezhou. Ó jẹ́ ọ̀kan nínu àwọn ọmọ obìnrin Ààrẹ orílẹ̀-èdè Sìmbábúè lọ́wọ́lọ́wọ́ ti orúkọ rẹ̀ n ṣe Emmerson Mnangagwa. Wọ́n bí Tariro ní ọdún 1986 ní orílẹ̀-èdè Sámbíà. Òun ni ọmọ obìnrin àbígbẹ̀yìn nínu àwọn ọmọ mẹ́fà ti àwọn òbí rẹ̀. Bàbá rẹ̀ ni Ààrẹ orílẹ̀-èdè Sìmbábúè lọ́wọ́lọ́wọ́. Ìyá rẹ̀ tí orúkọ rẹ̀ n ṣe Jayne Matarise di olóògbè ní 31 Oṣù Kínní, Ọdún 2002 látàrí ààrùn jẹjẹrẹ kan. Tariro ní àwọn ọmọìyá márùn-ún tí wọ́n ṣe: Farai, Tasiwa, Vimbayi, Tapiwa, àti Emmerson Tanaka. Lẹ́hìnwá ikú ìyá rẹ̀, bàbá rẹ̀ fẹ́ Auxillia Kutyauripo tí òun náà síì ti ní ọmọ mẹ́ta: Emmerson Jr. àti àwọn ìbejì tí wọ́n ṣe Sean àti Collins. Tariro gba oyè-ẹ̀kọ́ nínu ìmọ̀ fọ́tòyíyà láti ilé-ẹ̀kọ́ gíga kan tí ó wà ní ìlú Cape Town. Ó tún gba oyè-ẹ̀kọ́ míràn nínu ìmọ̀ ìṣàkóṣo eré ìdárayá láti ilé-ẹ̀kọ́ gígaCape Peninsula University of Technology
Danieline Moore

Danieline Moore Kamya jẹ́ òṣèré àti oníṣòwò lórílẹ̀ èdè Liberia. Ní ọdún 2007, ó di omidan Liberia. Ní ọdún 2006, ó lọ fún ìdíje omidan Liberia tí Amẹ́ríkà ṣùgbọ́n ó gbé ipò kẹrin níbẹ̀. Ní ọdún tó tẹ̀le, ó tún kópa nínú ìdíje náà, ó ṣì gbé ipò kìíní. Ó kopa nínú eré Crazy in Love pẹ̀lú àwọn òṣèré bíi Jim Iyke, Altorro Black àti Crystal Milan. Òun ni olùdarí Nalu Couture àti Glitz by Nalu.
Henrietta Mbawah

Henrietta Mbawah jẹ́ òṣèré àti ajìjàgbara lórílẹ̀-èdè Sierra Leone. Ó gbajúmọ̀ gẹ́gẹ́ bí olùdarí eré eré Jattu àti fún ipa tí ó kó nínú eré Ebola Checkpoint. Ní ọdún 2016, Mbawah gbé eré rán pé Jattu kalẹ̀. Eré náà sọ̀rọ̀ nípa ọmọbìnrin Jattu tó ṣẹ́gun àrùn Ebola ní Áfríkà. Ní ọdún náà, ó kó ipa oníróyìn nínú eré Ebola Checkpoint. Òun ni olùdarí Manor River Entertainment Company. Ní ọdún 2019, ó gbà àmì ẹ̀yẹ Sister's Choice Award.
Zainab Jah

Zainab Jah jẹ́ òṣèré orí ìtàgé, tẹlẹfíṣọ̀nù àti fíìmù lórílẹ̀-èdè Sierra Leone. Ó gbajúmọ̀ fún ipa Maima tí ó kó nínú eré Eclipsed. Ó kó ipa Aminata Sissoko nínú eré Deep State àti Aby Bah nínú eré Homeland... Wọ́n yàán fún àmì ẹ̀yẹ òséré tó tayọ jùlọ ní ọdún 2019 láti ọ̀dọ̀ Drama Desk Award.
Asher Angel

Asher Dov Angel tí wọ́n bí ní ọjọ́ Kẹfà oṣù Kẹsànán ọdún 2002 jẹ́ òṣèrékùnrin ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ó bẹ̀rẹ̀ eré ṣíṣe ní ọdún 2008 níbi tí ó ti kópa nínú eré Jolene, eré tí Jessica Chastain náà ti kópa. Ó di ìlú-mòọ́ká látàrí ipa rẹ̀ tí ó kó gẹ́gẹ́ bí "Jonah Beck" nínú eré onípele Disney Channel ní ọdún 2017. Ní ọdún 2019, Angel kópa gẹ́gẹ́ bí Billy Batson nínú eré DC Extended Universe film Shazam! Wọ́n bí Angel ní ìlú Phoenix, Arizona, ó sì ń gbé ní ìlú Paradise Valley, Arizona. Àwọn òbí rẹ̀ ni Jody ati Coco Angel, òun sì ni ó jẹ́ akọ́bí ọmọ wọn. Ó ní abúrò ọkùnrin ati abúrò obìnrin. ó jẹ́ ọmọ ẹ̀yà Jew. Ó tún ma ń kọrin tí ó sì ma ń ta Jìtá. Angel kọ́kọ́ fara han nínú eré Jolene nígbà tí ó wà ní déédé ọmọ ọdún márùn ún ní ọdún 2008, lẹ́yìn èyí, ó bẹ̀rẹ̀ sí ní kópa nínú àwọn eré oríṣiríṣi.  Nígbà tí yóò fi di ọmọ ọdún méje, ilé-iṣẹ́ Desert Stages Theatre gbé ètò ìgbaniwọlé kan kalẹ̀lórí orin kíkọ, pẹ̀lú ìyònda ati ìrànlọ́wọ́ awọn òbí rẹ̀, ó jáwé olúborí ó sì gbapò kíní.  Ìyá rẹ̀ ṣadéhùn fun wípé òun yóò mu lọ sí ilú Los Angeles bí ó bá lè tẹpá mọ́ iṣẹ́ tí ó sì kópa nínú eré tí ó tó ọgbọ̀n. Lára wọn ni The Little Mermaid, Seussical, Mary Poppins, àti Into the Woods ní abẹ́ ilé-iṣẹ́ Desert Stages Theatre tí ó wà ní agbègbè Scottsdale
Chaste Christopher Inegbedion

Chaste Christopher Inegbedion tí wọ́n bí ní agbègbè ìlú Muṣin ní Ìpínlẹ̀ Èkó jẹ́ gbajú-gbajà olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ ara ẹni ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Òun ni olùdásílẹ̀ iṣẹ́ àkànṣe ti Creative5.  Christopher lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì Ọlábísí Ọnàbánjọ (OOU) tí ó wà ní Ìpínlẹ̀ Ògùn lẹ́yìn tí parí ilé-ẹ̀kọ́ girama rẹ̀. Nígbà tí ó wà ní ile-ẹ̀kọ́ Fáfitì, ó dara pọ̀ọ́ ẹgbẹ́ "Rotary" àti " Lions and Junior Chamber International families". Christopher jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ International Youth Council, àjọ tí ó jẹ́ ti gbogbo gbò ènìyàn láwùjọ. Wọ́n dá ajọ yí sílẹ̀ lábẹ́ ìṣàkóso Youth Assembly at the United Nations ní ọdún 2007. Pátákì iṣẹ́ tí àjọ náà gbé dání ni kí àwọn ọ̀dọ́ lè fohùn ṣọ̀kan lágbàáyé gẹ́gẹ́ bí àjọ ìṣọ̀kan agbáyé ṣe gbe kalẹ̀. Chaste ni ó tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n gbé iṣẹ́ àkànṣe Giving Garage kalẹ̀ . Iṣẹ́ àkànṣe tí ó níṣe pẹ̀lú ìṣedéédé pẹ̀lú àwọn obìnrin láwùjọ. Orúkọ tí wọ́n ńnpe Christopher ni Bàbá onílèdí ( "Pad Man”) látàrí bí ó ṣe ma ń pín Ìlèdí fún àwọn obìnrin pàá pàá jùlọ àwọn ọmọ obìnrin aláìlẹ́nìkan kí wọ́n lè róun lò lásìkò tí wọ́n bá ń ṣe nkan oṣù, kí wọ́n sì lè kẹ́kọ̀ọ́ nípa pàtàkì lílo ìlèdí fún ìdábòbò ẹ̀ṣọ́ obìnrin .  Chaste tún jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìgbìmọ̀ United Nations Inter-Agency Network on Youth Development's Working Group on Youth and Gender Equality member. Chaste tún jẹ́ ọ̀kan lára awọn ìgbìmọ̀ tí ó rí sí ọ̀rọ̀ àwọn ọmọdébìnrin lágbàáyé ti United Nations Major Group for Children & Youth
Ilé Jaekel

Ilé Jaekel jẹ́ ilé alájà méjì òyìnbó àmúnisìn tí ó wà ní ìlú Èbúté Mẹ́ta, ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Wọ́n kọ́ ilé náà ní ọdún 1898 sí orí ilẹ̀ tí ó pò kan tí wọ́n sì sọ ilé náà ní orúkọ olóògbé Francis Jaekel OBE tí ó jẹ́ alámòójútó àgbà fún ilé-iṣẹ́ Rélùwéè ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó fẹ̀yìn tì ní ọdún 1970. Ilé Ilé Jaekel yi ni ó jẹ́ ilé adá àgbà tẹ́lẹ̀ ṣáájú kí wọ́n tó yi padà sílé àwọn òṣìṣẹ́ àgbà. Olùyàwòrán ilé Ọ̀jọ̀gbọ́n John Godwin ni ó tún ilé náà ṣe pẹ́lú Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ilé-iṣẹ́ àjọ Rélùwéè ní ọdún 2010. Wọ́n ti sọ ilé náà di ilé ìṣẹ̀mbáyé kékeré tí wọ́n fi àwọn nkan bí àwòrán awọn lààmì-laaka, àwòrán àwọn agbègbè oríṣiríṣi , àwọn ìsẹ̀lẹ̀ tí ó ti wáyé ṣáájú òmìnira orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àti lẹ́yìn òmìnira ayé ijọ́un láti ọdún 1940 sí ọdún 1970 síbẹ̀, àti awọn irinṣẹ́, ohun-èlò, aṣọ orísiríṣi àti awọn àwòrán ọlọ́kan-ò-jọkan tí ó jẹ mọ́ ilé-iṣẹ́ àjọ Rélùwéè ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni wọ́n ṣe lọ́jọ̀ síbẹ̀. Ilé yí náà tún ilé àlọ́ nípa ìgbéyàwó kan ní Ìpínlẹ̀ Èkó. "Jaekel House Mini Museum". Legacy. Archived from the original on 2020-11-25. Retrieved 2020-12-11. Àdàkọ:Authority control
Ọbáléndé

Obálendé, ni ó túmọ̀ sí Ibi tí Ọba lé wa dé" jẹ́ àdúgbò kan tí ó wà ní àárín ìlú Èkó ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Etí-Ọ̀sà, tí ó súnmọ́ Lagos Island. Etí-Ọ̀sà yí ni ìjọba Ìpínlẹ̀ Èkó pín sí abẹ́ ìjọba ìbílẹ́ onídagbà-sókè , èyí tí Ìkòyí- Ọbáléndé wà nínú rẹ̀.  Ọbáléndé ni ó ní àwọn ilé-ẹ́kò bíi: Holy Child College Ọbáléndé, St Gregory's College, Aunty Ayo International School àti ilé-ẹ̀kọ́ Girls Secondary Grammar School. Àwọn bárékè ti ilé-iṣẹ́ ọlópàá ati Bárékè ti àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Nàìjíríà ni wọ́n wà lẹ́nu odi Ọbáléndé. Àwọn ọ̀gọ̀tọ̀ èrò tí wọ́n gbé tí wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ ní ìlú Ọbáléndé ni ó jẹ́ kí ìlú náà ó fún.pinpin, tí kò sì fi bẹ́ẹ̀ sí ayè rárá bí ó ti wulẹ̀ kí ó mọ látàrí àpọ̀jù ènìyàn. Lára ohun tí ó jẹ́ kí Ọbáléndé ó gbajúmọ̀ gidi ni títà ati rírà ọjà alẹ́, tí ó dà bí ẹni wípé tọ̀sán tòru ni wọ́n fi ń nájà níbẹ̀. Inú ìlú Ọbáléndé ni ibùdókọ̀ kan wà tí wọ́n ń pè ní Ibùdókọ̀ Súyà. Ajọ [Royal West African Frontier Force]] (RWAFF) tí púpọ̀ nínú wọn jẹ́ ẹ̀yà Hausa tí pàgọ́ sí orí ilẹ̀ kan ní ìlú [Èkó]] ni ìkàn lára àọỌba ilẹ̀ Èkó lásìkò náà pàṣẹ fún Gómìnà orí oyè lásìkò náà wípé kí ó kó àwọn tí wọ́n oàgọ́ sí orí ilẹ̀ kan tí òun dẹ́ lò, kí kó wọn lọ sí ibòmírà. Ibi tí ọba wá fún láti máa gbélẹ́yìn tí ó lé qọn kúrò níbi àkọ́kọ́ ni ó di ìlú Ọbálédé lónìí.   Àdàkọ:Lagos-stub Àdàkọ:LagosNG-geo-stub
Razia Sultan (Sinimá àgbéléwò)

Àdàkọ:Notability }} Àdàkọ:Use Indian English Razia Sultan jẹ́ Sinimá àgbéléwò orí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán onípele tí wọ́n ṣe àfihàn rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ lọ́jọ́ ajé sí ọjọ́ Etì lórí ẹ̀rọ amóhùnmáwòrán &TV láti ọjọ́ kẹfà oṣù kẹta ọdún 2015. Pankhuri Awasthy ni ó kópa olú ẹ̀dá ìtàn náà tí ó ń jẹ́ Razia Sultana. Eré-oníṣe náà dá lórí Razia Sultan (Sultan Razia), obìnrin kan ṣoṣo tí ó jọba ní Delhi Sultanate lórílẹ̀-èdè Indian. Ó dá lórí ọ̀dọ́mọbìnrin kan àti àwọn ìṣòro tí ó dojú kọ ọ́ ní ìgbésí-ayé rẹ̀. Ọ̀gbẹ́ni Shah Rukh Khan ni ó ṣe agbátẹrù eré náà gẹ́gẹ́ bí Sutradhar. Orin tí Supriya Joshi kọ, tí àkọlé rẹ̀ ń Mere Maula ni wọ́n lò nínú sinimá náà. Eré-oníṣe náà dá lórí ìtàn ìgbésí ayé ọmọbìnrin Razia Sultan. Bàbá rẹ̀, Sultan Iltutmish ni ó yàn án ní Àrẹ̀mọ tí ó jọba lẹ́yìn ara rẹ̀, bí ó ti lẹ̀ jẹ́ pé ó ní àwọn ọmọkùnrin púpọ̀, ó gbàgbọ́ pé Razia tó gbangba sùn lọ́yẹ́, tí ó sìn ṣe é fọkàn tán ju àwọn ọmọkùnrin rẹ̀ lọ. She was made the ruler by himself. Eré náà dá lórí akitiyan àti làálàá ojoojúmọ́ Razia gẹ́gẹ́ bí Ọbabìnrin Indian ní sẹ́ńtúrì kẹtàlá sẹ́yìn.
Doyin Okupe

Adédoyin Ajíbíkẹ́ Òkúpè tí a bí ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù Kẹ́ta, ọdún 1952, tí a tún mọ̀ sí Dokita Doyin Òkúpè, jẹ́ dókítà àti olóṣèlú ọmọ orílẹ̣̀-èdè Nàìjíríà kan ti o ṣe agbekalẹ Ile-iṣẹ ipoogun ti ''Royal Cross''   . pe o jẹ akọwe ikede ti Orilẹ-ede ti National Republican Convention (NRC) ).   Ó wà lára àwọn tí Ọ̀gágun Sani Abacha tì mọ́lé nígbà ìṣèjoba rẹ̀ ti won si ja kuro lara awon adije-dupo iselu labele labe egbe oselu ''United Nigeria Congress Party'' (UNCP)  nigbamii, Doyin tun jẹ́ adije-dupo Gomina ni abe egbe òṣèlú People's Democratic Party (PDP) ní Ìpínlẹ̀ Ògùn.    Wọ́n bí Doyin ní ọjọ́ Kejìlélógún oṣù Kẹ́ta, ọdún 1952, ní ìlú Ìpẹru ní Ìpínlẹ̀ Ògùn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.   Doyin jẹ ọmọ bibi Oloye Matthew Adékọ̀yà Òkúpè, ẹniti o jẹ osise Ilé Ìfowópamọ́-àgbà tí Nàìjíríà . Doyin lọ si ile-eko ti St. Jude ti o wa ni ilu Èbúté Méta, ní Ìpínlẹ̀ Èkó, O tun kawe ni ile-eko ti Igbobi College ni ilu Yábàá, ti o si lo sile-eko Yunifásitì ti Ìbàdàn ní Ìlú Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ . Bi o tilẹ jẹ pe Okupe jẹ dokita onimo ìpoògùn, ba kan naa ni o tun n kopa ninu iṣelu pelu.    O jẹ olootu fun iwe-iroyin ilera kan ti oruke re n je ''Mirror'' nigba kan ri.  Doyin sise ni ile-ise iwosan ijoba ati Ile-iwosan aladani, ti o fi mo ile-iwosan ti St. Nicholas Hospital, tí ó wà ní ìlú Èkó ṣáájú kí òun àti àwon akẹgbẹ́ rẹ̀ bíi: Dókítà Ṣe yí Roberts àti Dókítà Ládi Òkúbóyèjọ tí oruko re n je o to da ile-iwosan tire ti o pe ni ''Royal Cross Medical Centre'' ti a tun n pe ni (Royal Cross Hospital) ti o wà ní ìlú Ọbáléndé ní Ìpínlẹ̀ Èkó . Nígbà tí ó jẹ́ alààyè àti adarí ilé-ìwòsan náà
Òrìṣábùnmi

Àdàkọ:Use Nigerian English Fọlákẹ́ Àrẹ̀mú tí gbogbo ènìyàn mọ̀ sí Òrìṣábùnmi, (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 1960 , tí ó sìn kú lọ́jọ́ kẹfà oṣù kìíní ọdún 2021)  jẹ́ gbajúmọ̀ Òṣèré-bìnrin sinimá àgbéléwò àti eléré orí ìtàgé ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Kwara lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ oṣèré-bìnrin tí ó sáàbà máa ń kópa ìyá-òòṣà, apẹ̀tùsáwọ̀ tàbí aṣètùtù ìlú, àjẹ́ funfun tàbí àjẹ́ aṣoore nínú sinimá. Aremu is considered one of Yoruba's most talented actresses. Wọ́n yàn án fún àmì-ẹ̀yẹ òṣèré tí wọ́n wádìí nípa rẹ̀ jùlọ lẹ́yìn ikú ni ibi ayẹyẹ àmì-ẹ̀yẹ NET HONOURS lọ́dún 2021. Ó kú lọ́jọ́ karùn-ún oṣù kìíní ọdún 2021 nílé rẹ̀ ní Ìbàdàn.
Ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun

'Obòkun jẹ́ Ìjọba Ìbílẹ̀ kan ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ilé ìjọba ìbílẹ̀ rẹ̀ wà ní Ibòkun at7°47′00″N 4°43′00″E. Ìjọba ìbílẹ̀ Obòkun ní ilé tí ó tó 527 km2 tí àwọn olùgbé ibẹ̀ lápapọ̀ sì tó 116,511 níye gẹ́gẹ́ bí ètò ìkànìyàn ọdún 2006 ṣe fi lélẹ̀. Nọ́mbà ìlà ìpè tí ó ja sí agbègbè naa ni 233. Lára àwọn ìlú tí wọ́n mú lè ti Obòkun ni Ìmẹ̀sí- Ilé, Ọ̀tàn-Ilé Ẹ̀sà-Òkè, Ẹ̀sà-Odo, Ìlànàẹ̀, Ìpọ́ndà, Ìkíyinwá, Ọrà àti Ìdómìnàsì. Àdàkọ:LGAs and communities of Osun State Àdàkọ:Osun-geo-stub
Ọlábísí Ọnàbánjọ

Olóyè Victor Ọlábísí Ọnàbánjọ ni wón bí ní ọjọ́ kejìlá oṣù kejì ọduń 1927, tí ó sì papò dà ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹ́rin ọdún 1990. Ó ti fìgbà kan jẹ́ gómìnà tẹ́lẹ̀ rí ní Ìpínlẹ̀ Ògùn ní àárín ọdún 1979 sí ọdún 1983, nígbà ayé òṣèlú ẹlẹ́kejì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Bákan náà ni ó jẹ́ ọmọ ilu Ìpẹru Rẹ́mọ. Wọ́n bí olóyè Victor Ọlábísí Ọnàbánjọ ní ọdún 1927 ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ ti Onítẹ̀bọmi ti Baptist Academy, nígbà tí ó sì lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Regent Street Polytechnic ní orílẹ̀-èdè Brítènì, níbi tí ó ti kọ́ ìmọ̀ nípa ìròyìn àti ìgbóhùn-sáfẹ́fẹ́ láàrín ọdún 1950 sí ọdún 1951. Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí oníròyìn fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ṣáájú kí ó tó padà di olóṣèlú pọ́nbélé. Ọnàbánjọ ma ń sọ àwọn òrọ̀ tí ó jẹ́ òtítọ́ nínú àlàfo Ìwé Ìròyìn olójoojúmọ́ ti Daily Service àti Daily Express níbi tí ó ti ma ń pe àkọ́lé ọ̀rọ̀ rẹ̀ ní "Ayékòótọ́ láàrín ọdún 1954 sí ọdún 1962. Wọ́n yan Ọlábísí gẹ́gẹ́ sí ipò alága Ìjọba Ìbílẹ̀ Ìjẹ̀bú-Òde, ní ọdún 1977 lábẹ́ ọ̀gá rẹ̀ olóyè Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀. Lẹ́yìn tí ó kúrò ní ipò alága ìjọba ìbílẹ̀ yí tán ni wọ́n tú́n yàn án sípò Gómìnà ti Ìpínlẹ̀ Ògùn ní inú oṣù kẹwàá ọdún 1979 lábẹ́ ẹgbẹ́ ìṣèlú Unity Party of Nigeria. Ọlábísí ṣe ìfilọ́ọ́lẹ̀ Ilé-iṣẹ́ amóhùnmáwòrán ti Ìpínlẹ̀ Ògùn ní ọjọ́ Kẹtàlá oṣù Karùn ún ọdún 1982.  Ilé-ẹ̀kọ́ Yunifásitì ti Ìpínlẹ̀ Ògùn tí wọ́n dá sílè ní ọjọ́ keje oṣù keje ọdún 1982 ni wọ́n yí orúkọ rẹ̀ padà sí Yunifásitì Ọlábísí Ọnàbánjọ ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù karùn ún ọdún 2001 láti fi bu ọlá fún Olóyè Ọlábísí Ọnàbánjọ tí ó ti di olóògbé`. Olóyè Ọlábísí Ọnàbánjọ ni ó ṣe àgbékalẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ Abraham Adésànyà Polytechnic, àmọ́ Ọ̀gágun Ọládípọ̀ Díyà tí ó jẹ́ gónìmà lábẹ́ ìṣàkóso Ìjọba Ológun fagilé ilé-ẹ̀kọ́ náà, wọ́n sì ṣí ilé-ẹ̀kọ́ náà padà nígbà tí ìṣèjọba pààrọ̀ ọwọ́ kúrò ni tológun sí ti àwa ara wa ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1999
Olú Abọ́dẹrìn

Olú Abọ́dẹrìn (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹta oṣù kẹsàn-án ọdún 1934,ti oó sìn kú lọ́jọ́ kejìdínlọ́gbọ̀n oṣù kejì ọdún 1984) jẹ́ gbajúmọ̀ olóòtú ìwé-ìròyìn ọmọ Nàìjíríà tí ó wà lára àwọn tí wọ́n dá ìwé-ìròyìn The Punch sílẹ̀. Ó fìgbà kan jẹ́ Ààrẹ àwọn olùdásílẹ̀ ìwé-ìròyìn kí ó tó kú lọ́dún 1984. Bẹ́ẹ̀ náà ó jẹ́ ògnóǹtarìgì onímọ̀ ìṣirò-owó tí ó ti fìgbà kan ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Oníṣirò-owó àgbà nílé ìfowópamọ́ National Bank of Nigeria. Ìwé-ìròyìn The Punch tí ó gbajúmọ̀ jùlọ ni Nàìjíríà. Ó dá ilé-iṣẹ́ ìwé-ìròyìn The Punch sílẹ̀ pẹ̀lú olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ ìwé-ìròyìn Vanguard Newspaper, Sam Amuka-Pemu, lọ́jọ́ kìíní oṣù kọkànlá ọdún 1976. Ó jẹ́ olólùfẹ́ iṣẹ́-ọ̀nà, bẹ́ẹ̀ náà lọ jẹ́ bàbá-ìsàlẹ̀ fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ olórin ní Nàìjíríà kí ó tó di olóògbé. Wọ́n bí Abọ́dẹrìn sí ìdílé Ọ̀gbẹ́ni Jame Oyèbọ̀dé àti aya rẹ̀, Janet Abọ́dẹrìn ní ìlú Ìbàdàn, ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Lọ́dún 1941 sí 1944, ó kàwé ní Native Authority Primary School ní Ọ̀rányàn, ní Ìbàdàn, kí ó tó tẹ̀ ṣíwájú ni Ìbàdàn Grammar School. Ní ilé-ìwé yìí, ó gbádùn eré-ìdárayá bọ́ọ̀lù-àfẹsẹ̀gbá. Ó kàwé gboyè A-level kí ó tó dèró òkè-òkun láàárín àwọn ọdún 1950 níbi tí ó ti kàwé gboyè ìmọ̀ ìtàn ní Northwest Polytechnic ní London. Nígbà tí ó wà ní London, ó kópa nínú ìdánwò Institute of Chartered Accountants, èyí sìn fún ní àǹfààní láti di akẹ́kọ̀ọ́ ilé-ìwé gíga náà lọ́dún 1964. Ní àkókò yìí, ó ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ilé-ìṣe Brighton, Sussex, bẹ́ẹ̀ náà, lọ́dún 1963 sí 1964, ó bá ilé-ìṣe ìṣirò-owó tí Bradley, Lytton & Co, ṣiṣẹ́ ní Moorgate, ní London
Ìbàdàn Grammar School

Ìbàdàn Grammar School ni ó jẹ́ ilé-ẹ̀kọ́ girama kan tí ó wà ní agbègbè Mọ̀lété ní ìgboro ìlú Ìbàdàn ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà . Wọ́n dá ilé-ẹ̀kọ́ yìí sílẹ̀ ní ọjọ́ Kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù kẹta, ọdún 1913. Ilé-ẹ̀kọ́ yìí jẹ́ ọ̀kan pàtàkì nínú àwọn ilé-ẹ̀kọ́ tí ó lààmì-laaka nínú àwọn ilé-ẹ̀kọ́ girama tí wọ́n wà ní ìlú Ìbàdàn.. Lásìkò tí ètò ẹ̀kọ́ bá ń lọ lọ́wọ́, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn lámèyítọ́ ni wọ́n máa ń wá láti wá ṣe àbẹ̀wò sí ọgbà ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí. Ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn ńlá láwùjọ Ìbàdàn ni wọ́n máa ń rán àwọn ọmọ wọn lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ yí fún ètò ẹ̀kọ́ tó yanrantí.  Ní ọdún kẹtàlélọ́gbọ̀n àkókọ́ tí wọ́n dá ilé-ẹ̀kọ́ yìí sílẹ̀, àwọn ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ ọkùnrin nikan ni wọ́n ń gbà wọlé láti kẹ́kọ̀ọ́ níbẹ̀. Ilé-ẹ̀kọ́ yìí di ilé-ẹ̀kọ́ fún takọ-tabo ní ọdún 1941. Láàrín ọdún 1950 sí 1960, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ní fún àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ní ìwé-ẹ̀rí "Higher School Certificate"(HSC) nígba tí wọ́n bá parí ẹ̀kọ́ iwe mẹ́fà. Ọ̀gá àgbà ilé-ẹ̀kọ́ akọ́kọ́ ni Alexander Babátúndé Akínyẹlé.  "Ibadan Grammar School, Old Students Association". Coordinates: 7
Àtòjọ àwọn oníròyìn (àhesọ) ìkànnì ayélujára

Èyí ni Àtòjọ àwọn oníròyìn (àhesọ) ìkànnì ayélujára tó gbajúmọ̀ jùlọ ní Nàìjíríà
Sunday Ìgbòho

Olóyè Sunday Ìgbòho tí orúkọ àbísọ rẹ̀ gan-an ń jẹ́ Sunday Adéníyì Adéyẹmọ (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 1972 ) jẹ́ gbajúmọ̀ ajìjàǹgbara, olóṣèlú àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọ ènìyàn ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ajìjàǹgbara fún ìdásílẹ̀ orílẹ̀-èdè Oòduà àti ìṣọ̀kan àwọn ọmọ Yorùbá káàkiri Nàìjíríà. Òun ni alága àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ Adeson International Business Concept Ltd, bẹ́ẹ̀ náà wọ́n fi òye Akọni Oòduà ilẹ̀ Yorùbá dáa lọ́lá. Sunday di ìlúmọ̀ọ́ká lórí ìkànnì abánidọ́rẹ̀ẹ́ lósù kìíní ọdún 2021, nígbà tí ó fún àwọn darandaran Fúlàní ní gbèdeke ọjọ́ méje láti kúrò nílẹ̀ Ìbàràpá, nítorí ìpakúpa tí wọ́n fura pé àwọn Fúlàní wọ̀nyí ni ó pa Ọ̀mọ̀wé Abọ́rọ̀dé. Wọ́n bí Sunday ní ìlú Igboho, lÓkè-ògùn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Bàbá rẹ̀ tọ́ ọ dàgbà ní ìlú Mọdákẹ́kẹ́ ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Ó kọ́ṣẹ́ mọṣẹ́ nípa túntún kẹ̀kẹ́ alùpùpù ṣe, èyí ló fi ń jẹun kí ó tó tún bẹ̀rẹ̀ túntún ọkọ̀, lẹ́yìn èyí ló bẹ̀rẹ̀ sí ní ta ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kí ó tó dá ilé-iṣẹ́ Adeson business Concept sílẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká nípa ipa akọni tí ó kó nínú ogun Modákẹ́kẹ́ àti Ifẹ̀ láàárín ọdún 1997 sí 1998, níbi tí ó ti gbè lẹ́yìn àwọn ènìyàn Modákẹ́kẹ́. Lẹ́yìn èyí, ó padà sí Ìbàdàn, níbẹ̀ ló ti pàdé Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ àná, Lam Adesina nípa ìgbésẹ̀ akin tí ó gbé nílé epo kan láti gbèjà àti jà fún ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn níbẹ̀. Bákan náà, ó bá Gómìnà àná Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ mìíràn, Rasheed Ladoja ṣiṣẹ́, tí ó sìn di ọkàn nínú àwọn ìsọ̀ǹgbè olùfọkàntán rẹ̀. Ni Oṣu Kẹwa Ọdun 2023, Sunday Igboho ti tu silẹ ni Ilu Benin nibiti wọn ti mu u lẹhin ti o salọ fun ọlọpa ni Nigeria ni ọdun 2021.
Richard Akínwándé Savage

Richard Akínwándé Savage tí wọ́n bí ní ọdún 1874, tí ó ṣaláìsí ní ọdún –1935 ni ó jẹ́ òkan lára àwọn ògúná-gbòngbò onímọ̀ ìṣègùn, oníṣẹ́ ìròyìn àti olóṣèlú ní àárín Ìpínlẹ̀ Èkó ní àsìkò ìjọba amúnisìn Gẹ̀ẹ́sì ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Wọ́n bí Richard ní ọdún 1874 sí ìdílé oníṣòwò kan tí ó jẹ́ apá kan ọmọ bíbí ìlú Ẹ̀gbá ati orílẹ̀-èdè Sierra Leone. Ó kẹ́kọ́ nípa imọ̀ ìṣègùn ní ilé-ẹ̀kọ́ fásitì Edinburgh, tí ó sì ṣíṣeẹ́ ní ilé-iṣẹ́ Afro-West Indian Society, bá kan náà ni ó ṣe àtúnṣe sí iwe "Iṣẹ́-Ọwọ́" (Hand Book) ní ọdún 1899 sí 1900. Ó tún jẹ́ olóòtú kékeré fún The Student. Ó kópa níbi àpérò Pan-African conference tí ó wáyé ní ìlú London nínú oṣù Keje ọdún 1900. Oun ni aláwọ̀ dúdú tó kẹ́yìn tí wọ́n yan sí ilé-ìwòsan ìjọba àmúnisìn gẹ́gẹ́ bí amúgbá-lẹ́gbẹ̀ẹ́ fún ọ̀gá agba tí ó ń ṣiṣẹ́ abẹ nílé ìwòsàn náà, ṣáájú kí ọgbàẹ́ni Joseph Chamberlain tó kéde wípé àwọn Gẹ̀ẹ́sì aláwọ̀ funfun nìkan ni àwọn yóò ma fi di àyè naa láti ọdún 1902. Savage ṣiṣẹ́ fún àìmọye ọdún ní Cape Coast ní Gold Coast tí ó jẹ́ ìlú amọ́nà àwọn Gẹ̀ẹ́sì àmúnisìn tẹ́lẹ̀, tí ó padà di orílẹ̀-èdè olómìnira Ghana lóní gẹ́gẹ́ bí Onímọ̀ ìṣègùn fún ìjọba àti ilé-iṣẹ́ ìwòsàn aládáni.  Savage jẹ́ ọ̀kan gbòógì nínú àwọn tí ó léwájú nínú ẹgbẹ́ òṣèlú People's Union, ẹgbẹ́ tí wọ́n da sílẹ̀ ní ọdún 1908 láti ọwọ́ ọ̀gbẹ́ni John K. Randle. Lára àwọn ṣànkò-ṣànkò inú ẹgbẹ́ẹ́ náà ni : Òrìṣàdípẹ̀ Ọbasá (1863–1940), Kítóyè Àjàsá (1866–1937)) àti Adéy3mọ Alákijà (1884–1952). Lóòtọ́ ni àwọn tí wọ́n jẹ́ agbátẹrù àti abẹnugan nínú ẹgbẹ́ òṣèlú náà ni wọ́n jẹ́ akójọpọ̀ àwọn àgbà àgbà kan tí wọ́n ń fẹ́ ìṣèjọba àwa-arawa kúrò lábẹ́ àwọn Gẹ̀ẹ́sì àmúnisìn, amọ́ àwọn péréte kan tí wọ́n padà dara pọ̀ mọ́ wọn ni wọ́n ri àríwòye ọjọ́ ọ̀lá, tí wọ́n sì ní èrò rere ọ̀tò míràn lọ́kàn. Àwọn bí : Ernest Ikoli (1893–1960), tí ó jẹ́ oníwé-ìròyìn ati olùdásílẹ̀ ẹgbẹ́ òṣèlú NYM (Nigerian Youth Movement) sílẹ̀
Chris Olukolade

Chris Olukolade (tí a bì ní Ọjọ́ kejìdínlógún Oṣù kẹta, Ọdún 1959) jẹ́ ọ̀gágun àgbà tí ó jẹ́ agbẹnusọ fún ológun Nàìjíríà tí ó ti fẹ̀yìn tì. Òhun ni wọ́n yàn lẹ́yìn tí ọ̀gágun Brig Gen. Mohammed Yerima pàrí sáà rẹ̀. Wọ́n sí yàn ọ̀gágun Colonel Rabe Abubakar lẹ́yìn tí òhun náà parí sáà rẹ̀ bákan náà. Kí ó tó fẹ̀yìn tì ní ìpari ́ oṣù keje, ọdún 2015, ó jẹ́ alága fún ẹgbẹ́ Forum of Spokespersons on Security and Response Agencies (FOSSRA) in Nigeria. Wọ́n bí Maj. Gen. Chris Olukolade ní Ọjọ́ kejìdínlógún Oṣù kẹta, Ọdún 1959 sí ìlú Zaria, Ìpínlẹ̀ Kaduna , ṣùgbọ́n àwọ́n òbí rẹ̀ wa láti ìlúIdoani, ní Ipinle Ondo, Nigeria. Ó kàwé gboyè ní ilé ìwé yunifásitì Obafemi Awolowo University, Ile Ife ní ọdún 1983, ó sì darapọ̀ mọ́ ológún orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ní ọdún 1982. Wọ́n gbàá wọlé bíi ìgbákejì Lietenant látàrí ẹ̀kọ́ rẹ̀ nígbà tí ó wà ní ipele kẹta gẹ́gẹ́ bí akẹ́kọ́ ológun.
Ilé kòkó

Ilé kòkó, tí wọ́n kọ́ ní ọdún 1965 tí gíga tó ẹsẹ bàtà mítà márùnlé-lógọ́rún,  jẹ́ ilé tí ó ga jùlọ ní iwọ̀ oòru Afíríkà. Dùgbẹ̀ ní iìlú Ibadan ni Ìpínle Ọ̀yọ́, orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni wọ́n kọ sí. Èrè owò ọ̀gbìn (bíi Kòkó, Rọ́bà, igi) ti ìpínle ìwọ̀-oòrún ti orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni wọ́n sì fí kọ́ ọ́ Orúkọ àkọ́kọ́ tí wọ̣́n fún ilé náà ni 'Ilé àwọn àgbẹ̀', tí ó túmọ̀ l'éde Gẹ̀ẹ́sì sí 'the house of farmers. Wọ́n padà yí orúkọ yìí sí 'ilé kòkó' nítorí wípé èrè owò ọ̀gbìn pàápàá jùlọ́ owó tí wọ́n rí látàri òwò kíkó kòkó lọ sí òkè òkun ni wón fi kọ́ọ.
Kikelomo Longe

Kíkẹ́lọmọ Longẹ ni Kọmíṣánna fún Oko-owo àti Ile Iṣẹ́ ni akoko yii ní Ipinle Ogun .  Kíkẹ́lọmọ Longẹ jẹ́ ọmọ bíbí ìjọba ibilẹ Gusu Abeokuta. Ó kẹkọ nipa Isiro Owo ni ile ẹkọ giga Yunifasiti Ìlú Eko. Ó si di Komiṣana fun Oko-owo ati Ile Iṣẹ ni ipinlẹ Ogun nigbati Gomina Dapo Abiodun pe e wale lati Ilu Ọba (United Kingdom) Kíkẹ́lọmọ Longẹ ti fi ìgbà kan jẹ́ olórí ẹ̀ka ti o n bojuto idokowo ati àkóso inawo ni ile iṣẹ African Capital Alliance (ACA). O darapọ mó ile iṣẹ naa ni ọdun 1999 o si ni igbega titi o fi di igbakeji Aare. Oun ni o ni ojuṣe fun ohun gbogbo ti o jẹ mo itaja, ikowojo ati idokowo ni ile iṣẹ naa
Ladi Kwali

Ladi Kwali, OON, MBE (c.1925– August 12, 1984) jẹ́ amọ̀kòkò àti onímọ̀ nípa ẹ̀kọ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ladi Kwali ni wọ́n bí ní abúlé kan tí ó ń jẹ́ Kwali ni agbègbè Gbwari ní apá òkè ọyà ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ìlú tí ìkòkò ṣíṣe ti jẹ́ iṣẹ́ òójọ́ fún àwọn obìrin wọn. Ladi kọ́ bí wọ́n ṣe ń Mọ ìkòkò láti ìgbà tí ó ti wà ní ọmọdé lọ́dọ̀ ìkan lara àwọn mọ̀lẹ́bí bàbá rẹ̀. Ìlànà coiling ni wọ́n ń ló láti fi Mọ ìkòkò nígbà náà. Ladi ni ó ti lo ìṣeẹ́ ọwọ́ rẹ̀ yí láti fi ṣe àwọn ohun èlò ilé bíi: ìkòkò orù, ìkòkò àmù, ìkòkò ọbẹ̀ láti inú amọ̀ tí wọ́n pò pọ̀. Àwọn iṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀ yí ni ó ṣe ọ̀ṣọ́ oríṣiríṣi sí pẹ̀lú àwọn àwòrán onírúurú bíi akekèé, alàgbà, ọ̀ọ̀nì, ejò, àyà ẹja àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Gbogbo àwọn ẹ̀ṣọ́ tí a mẹ́nu bà wípé ó ma ń ṣe sí ara àwọn iṣẹ́ ọwọ́ rẹ̀ yí ni ó ma ń fi dárà lẹ́yìn tí ó bá ti sun amọ̀ náà nínú iná tí ó sì ti di ìkòkò ní ìlànà bí wọ́n ṣe ń ṣe ìkòkò ní Kwali. Ọnà ìṣe ìkòkò Ladi ni ó mu di gbajú-gbajà àmọ̀-kòkò nílé àti lókè òmun.  Púpọ̀ nínú àwọn iṣẹ́ ọnà rẹ̀ ni ìkan lára àwọn Ọba àwọn Hausa ní ìlú Àbújá ìyẹn Alhaji Suleiman Barau, ń sábà ma ń fowó rà nígbà ayé rẹ̀. Wọ́n bí Ladi ni ìlú Kwali tí ó jẹ́ abúlé kékeré kan kanẹ́ ìjọba ìbílẹ̀ Kwali ní ìlú ìlú orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ní ọdún 1925, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé àwọn oniọ̀tàn kan jiyàn wípé ọdún 1920 ni wọ́n bi. )