nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
วรรณคดีกัมพูชา

วรรณคดีของกัมพูชามีประวัติความเป็นมาที่ยาวนานและแบ่งเป็นสองระนาบเช่นเดียวกับวรรณคดีในประเทศอื่นๆในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คือแบ่งเป็นวรรณคดีลายลักษณ์ ส่วนใหญ่จำกัดอยู่แต่เฉพาะในชนชั้นสูงและพระสงฆ์ กับวรรณกรรมมุขปาฐะ ส่วนใหญ่เป็นเพลงพื้นบ้าน ได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนา และวรรณคดีอินเดีย เช่น รามายณะและมหาภารตะ วรรณกรรมภาษาเขมรในยุคแรกๆ ปรากฏในรูปศิลาจารึก ปรากฏตั้งแต่สมัยฟูนัน ส่วนใหญ่เป็นเรื่องราวทางศาสนา เช่น คำอุทิศต่างๆ และกิจการในพระราชวัง เอกสารภาษาเขมรที่เก่า ส่วนใหญ่จะเป็นพระไตรปิฎก และคัมภีร์ที่แปลจากภาษาบาลี จารด้วยอักษรเขมรลงบนใบลาน รามเกียรติ์หรือเรียมเกอร์เป็นรามายณะในรูปภาษาเขมร เพื่อนำมาใช้ในการแสดงละครของกัมพูชา ระบำสุวรรณมัจฉาซึ่งเป็นนาฏศิลป์คลาสสิกแบบหนึ่งของกัมพูชาอาศัยเค้าเรื่องของรามเกียรติ์ตอนหนุมานไปจับนางสุวรรณมัจฉา พระธรรมราชาที่ 2 (พ.ศ. 2172 – 2177) เป็นกวีที่มีชื่อเสียงคนหนึ่ง นักองค์ด้วง (พ.ศ. 2384 – 2403) เป็นกวีที่มีชื่อเสียงเช่นกัน โดยได้เขียนเรื่อง กากี (กาเก็ย) และพุทธเสนนางกังรี (ปุทิเสน เนียงก็องเร็ย) ที่ได้แรงบันดาลใจจากนิทานชาดก เรื่องเล่าที่เป็นที่นิยมในกัมพูชาส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลจากอินเดีย เช่น รามายณะ มหาภารตะ และนิทานชาดกของพุทธศาสนา และได้รับอิทธิพลจากวรรณกรรมไทยมาก ตัวอย่างเรื่องที่เป็นที่นิยมคือพระวรวงศ์และสรวงศ์ ซึ่งเป็นเรื่องของเจ้าชายเขมรสององค์ที่ถูกขัไล่แล้วกลับคืนสถานะเดิมของตนได้ เรื่องนี้ต่อมาได้นำไปสร้างเป็นบัลเลต์หลวงของกัมพูชาเมื่อ พ.ศ. 2549 ตุมเตียวเป็นนิยายรักคลาสสิกในจังหวัดกำปงจามที่เป็นที่รู้จักไปทั้งประเทศเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 24 โดยมีต้นกำเนิดมาจากบทกวีในสมัยพุทธศตวรรษที่ 22 – 23 ในปัจจุบัน ตุมเตียวได้กลายเป็นวรรณคดี ละคร และภาพยนตร์ในกัมพูชา แปลเป็นภาษาฝรั่งเศสโดย Étienne Aymonier เมื่อ พ.ศ. 2423 ตุมเตียวเป็นที่นิมในต่างประเทศ เมื่อ George Chigas นำต้นฉบับของพระปทุมเถระโสมไปแปล วรรณกรรมกัมพูชาแบ่งเป็นประเภทต่างๆได้ดังนี้ บาทหลวงเกด็อง ชาวฝรั่งเศสเป็นผู้ริเริ่มการพิมพ์ภาษาเขมรขึ้นที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส แต่เป็นเอกสารของทางราชการ ยังไม่ได้เผยแพร่ให้ประชาชนทั่วไป ต่อมาจึงตั้งโรงพิมพ์ภาษาเขมรในฮ่องกง และมาตั้งในพนมเปญในที่สุด หนังสือภาษาเขมรที่พิมพ์ในพนมเปญเรื่องแรกคือ บัณดำตาเมียส เป็นเอกสารที่สนับสนุนการปกครองของฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม การพิมพ์เอกสารทางพุทธศาสนาในช่วงแรกๆถูกต่อต้านจากกลุ่มอนุรักษนิยม ใน พ.ศ. 2461 สมเด็จพระสังฆราช ฮวด ตาดและสมเด็จจวน นาต ได้พิมพ์พระธรรมวินัยก็ถูกต่อต้านจากกระทรวงธรรมการ และหนังสือถูกนำไปเผาทิ้ง ก่อนที่จะได้รับการยอมรับในเวลาต่อมา การเข้ามาของฝรั่งเศสทำให้มีการตั้งคำถามใหม่ในวรรณกรรมกัมพูชา การพิมพ์ภาษาเขมรเกิดขึ้นในพนมเปญเมื่อ พ.ศ
มหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเลม

มหาวิทยาลัยฮีบรูแห่งเยรูซาเลม (ฮีบรู: האוניברסיטה העברית בירושלים, ha-Universita ha-Ivrit B'irushalayim; อาหรับ: الجامعة العبرية في القدس, al-Ǧāmiʻah al-ʻIbriyyah fil-Quds; อักษรย่อ: HUJI) เป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับที่สองของประเทศอิสราเอล รองจากเทกนิออน มหาวิทยาลัยฮีบรูมีวิทยาเขตสามแห่งในกรุงเยรูซาเลมและอีกหนึ่งแห่งในเมืองเรโฮโวต หอสมุดยิวศึกษาที่ใหญ่ที่สุดในโลกตั้งอยู่ในวิทยาเขตเอดมันด์ เจ. ซาฟรา กิฟอัตรัม ของมหาวิทยาลัยแห่งนี้ บทความสถานศึกษานี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
กรดคลอริก

กรดคลอริก (อังกฤษ: Chloric acid) มีสูตรเคมีว่า HClO3 เป็นกรดออกโซ (กรดที่ประกอบด้วยธาตุออกซิเจน) ของคลอรีน และถือว่าเป็นสารประกอบเกลือคลอเรตตัวแรกในลำดับที่กำหนดไว้อย่างเป็นทางการ กรดคลอริกเป็นกรดแก่ มีค่าคงที่สมดุลของกรด (pKa) ประมาณ −1 และยังเป็นตัวรับอิเล็กตรอน (oxidant) อีกด้วย กรดคลอริกเตรียมได้จากการนำกรดกำมะถันทำปฏิกิริยากับแบเรียมคลอเรต จะทำให้เกิดกรดคลอริกและตะกอนแบเรียมซัลเฟต เขียนเป็นสมการเคมีได้ดังนี้ หรืออาจเตรียมได้โดยการให้ความร้อนแก่กรดไฮโปคลอรัส ซึ่งจะได้ผลิตภัณฑ์เป็นกรดคลอริกพร้อมกับไฮโดรเจนคลอไรด์ เขียนเป็นสมการเคมีดังนี้ บทความเคมีนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์

อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ เป็นอาณาจักรที่ครอบคลุมบริเวณที่เป็นตอนกลางของประเทศลาวและภาคอีสานตอนบนของประเทศไทยในปัจจุบัน และติดต่อกับอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบางและอาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์ เมื่อถึง พ.ศ. 2436 อาณาจักรล้านช้างทั้ง 3 ส่วนจึงได้ตกเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส และได้รับเอกราชเป็นพระราชอาณาจักรใน พ.ศ. 2496 รวมลาวอยู่ภายใต้อาณานิคมของฝรั่งเศสเป็นเวลา 60 ปี
ประวัติศาสตร์เดนมาร์ก

ประวัติศาสตร์เดนมาร์ก (History of Denmark) ประวัติศาสตร์ราชอาณาจักรเดนมาร์กมีจุดเริ่มต้นเมื่อย้อนกลับไป 12,000 ปีก่อน ในช่วงการสิ้นสุดยุคน้ำแข็งช่วงสุดท้าย ด้วยจากหลักฐานการตั้งถิ่นฐานที่เก่าแก่ที่สุดของมนุษย์ เรื่องราวของชาวเดนส์ได้มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรในเอกสารครั้งแรกในช่วงปีค.ศ. 500 (พ.ศ. 1043) ซึ่งเอกสารเหล่านี้รวมทั้งงานเขียนของจอร์ดาเนสกับโปรโคไพอัส ด้วยการนับถือศาสนาคริสต์ของชาวเดนส์ราวค.ศ. 960 (พ.ศ. 1503) เป็นที่ชัดเจนว่ามีการสถาปนาระบอบกษัตริย์ในสแกนดิเนเวียที่ซึ่งปกครองในดินแดนที่เป็นประเทศเดนมาร์กในปัจจุบัน สมเด็จพระราชินีนาถมาร์เกรเธอที่ 2 แห่งเดนมาร์ก พระประมุของค์ปัจจุบันของเดนมาร์กทรงสืบราชสันตติวงศ์จากกษัตริย์ชาวไวกิงซึ่งก็คือ พระเจ้ากอร์ม เดอะ โอลด์และพระเจ้าฮารัลด์ บลูทูท พระมหากษัตริย์พระองค์แรกๆของเดนมาร์ก ถือว่าราชาธิปไตยแห่งเดนมาร์กนั้นมีอายุเก่าแก่และยาวนานที่สุดในยุโรป ประวัติศาสตร์เดนมาร์กได้รับอิทธิพลโดยเฉพาะอย่างยิ่งจากสภาพทางภูมิศาสตร์ที่ตั้งอยู่ระหว่างทะเลเหนือกับทะเลบอลติก ซึ่งหมายความว่าประเทศได้ตั้งอยู่ระหว่างสวีเดนกับเยอรมนี และเพราะฉะนั้นประเทศจึงอยู่ศูนย์กลางอิทธิพลเหนือทะเลบอลติกหรือที่เรียกว่า "Dominium maris baltici" (จักรวรรดิทะเลบอลติก) เดนมาร์กมีข้อพิพาทกับสวีเดนมาเป็นระยะเวลานานในเรื่องการเข้าควบคุมเหนือสเคนลันด์ (ดินแดนทางตอนใต้ของสวีเดน) ในสงครามสเคนเนียน (Scanian War) และกรณีพิพาทในการครอบครองนอร์เวย์ และมีข้อพิพาทกับสันนิบาตฮันเซียติกในการครอบครองดัชชีชเลสวิชและฮ็อลชไตน์ ในที่สุดเดนมาร์กได้สูญเสียดินแดนพิพาทเหล่านี้ทั้งหมดและยุติบทบาทการอ้างสิทธิหลังจากสวีเดนผนวกสเคนลันด์และรัฐชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ไปเข้าร่วมกับจักรวรรดิเยอรมัน หลังจากการให้เอกราชในท้ายสุดแก่นอร์เวย์ในปีพ.ศ. 2357 (ค.ศ
ทรานส์แมน

ชายข้ามเพศ หรือ ทรานส์แมน (อังกฤษ: Trans man, Trans male, Transsexual man, Transsexual male) คือคนที่แปลงเพศหรือคนข้ามเพศจากหญิงเป็นชาย หรือเรียกอีกอย่างว่า Female-to-male (FTM, F2M) หมายถึง คนที่มีเพศกำเนิดเป็นหญิง กฎหมายจึงระบุให้เป็นเพศหญิง แต่เนื่องจากเขารับรู้อัตลักษณ์ทางเพศว่าตนเป็นชาย จึงมีความต้องการที่จะเปลี่ยนเพศเพื่อให้สอดคล้องกับจิตใจที่เป็นชาย ผู้ชายข้ามเพศ (Transsexual male) กับ ทอม (Butch) มีความหมายที่ต่างกัน ข้อแตกต่างก็คือ ผู้ที่เป็นทอม (Butch) นั้นยังคงนิยามตนเองว่าเป็นหญิงและยังมีความพึงพอใจที่จะเป็นเพศหญิง พึงพอใจกับร่างกายของตน และไม่รู้สึกว่าตนจำเป็นจะต้องเปลี่ยนแปลงอะไรในร่างกายตัวเอง ในขณะที่ผู้ชายข้ามเพศ (Transsexual male) นั้นรับรู้ว่าตนเป็นชายและมีความต้องการที่จะเปลี่ยนสภาพทางร่างกายเพื่อให้ตรงกับจิตใจภายในของตน กระบวนการข้ามเพศแต่เดิมคำว่า "ผู้ชายข้ามเพศ" (Transman, Transsexual male) จะใช้เรียกเฉพาะผู้ที่ข้ามเพศจากหญิงเป็นชายที่มีการเปลี่ยนแปลงร่างกายด้วยฮอร์โมนและ/หรือการผ่าตัด แต่ในระยะหลังมานี้ คำจำกัดความของ "กระบวนการข้ามเพศ" (Transition) นั้นขยายกว้างรวมไปถึงการพัฒนาทางด้านจิตใจ การยอมรับและเข้าใจตนเอง ผู้ชายข้ามเพศ (Transsexual male) โดยส่วนมากนั้น จะต้องการเข้าสู่ขั้นตอนทางการแพทย์ เช่น การบำบัดด้วยฮอร์โมนทดแทนและการผ่าตัดเพื่อให้ร่างกายของพวกเขานั้นสอดคล้องกับการแสดงออกทางเพศให้มากที่สุด อย่างไรก็ตาม ยังมีผู้ชายข้ามเพศ (Transsexual male) อีกจำนวนมากที่ไม่สามารถเข้าถึงกระบวนการทางการแพทย์ หรือ ไม่เลือกที่จะเข้ารับการผ่าตัดและบำบัดด้วยฮอร์โมนเช่นกัน
กรดอาร์เซนัส

กรดอาร์เซนัส (อังกฤษ: arsenous acid) มีสูตรทางเคมีว่า H3AsO3 เป็นสารประกอบอนินทรีย์ที่ประกอบด้วยสารหนูและไฮดรอกไซด์ไอออน ปรากฏในสภาพสารละลายเท่านั้น ยังไม่สามารถทำให้อยู่ในสภาพบริสุทธิ์ได้ เป็นสารละลายไม่มีสี มีคุณสมบัติเป็นกรดอ่อน เมื่อทำปฏิกิริยากับเบสจะได้เกลืออาร์เซไนต์ กรดอาร์เซนัสเป็นสารประกอบของสารหนูที่มีพิษและเป็นสารก่อมะเร็ง ทั้งยังมีฤทธิ์กัดกร่อนอีกด้วย กรดอาร์เซนัสสามารถเตรียมได้โดยการละลายอาร์เซนิกไตรออกไซด์ (As2O3) ในน้ำ (ปฏิกิริยาไฮโดรไลซิส) ดังสมการ หรืออาจเตรียมได้โดยการละลายอาร์เซนิกไตรคลอไรด์ (AsCl3) ในน้ำ ดังสมการ บทความเคมีนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
ไฮโดรเจนแอสทาไทด์

ไฮโดรเจนคลอไรด์ไฮโดรเจนฟลูออไรด์ไฮโดรเจนไอโอไดด์ ไฮโดรเจนแอสทาไทด์ (อังกฤษ: hydrogen astatide) หรือ แอสทาเทน (อังกฤษ: astatane) มีสูตรทางเคมีว่า HAt เป็นสารประกอบอนินทรีย์ที่เกิดจากอะตอมของธาตุแอสทาทีนเชื่อมกับอะตอมไฮโดรเจนด้วยพันธะโคเวเลนต์ สารประกอบชนิดนี้จัดอยู่ในประเภทไฮโดรเจนแฮไลด์ (hydrogen halide) ซึ่งประกอบด้วยสาร 5 ชนิดที่มีคุณสมบัติใกล้เคียงกัน โดยไฮโดรเจนแอสทาไทด์มีสภาพเป็นกรดสูงสุดในกลุ่มดังกล่าว แต่สารชนิดนี้ยังใช้ประโยชน์ได้ในวงจำกัด เนื่องจากสามารถสลายตัวออกเป็นไฮโดรเจนกับแอสทาทีนได้อย่างรวดเร็ว เช่นเดียวกับไอโซโทปของแอสทาทีนที่มีครึ่งชีวิตสั้น สาเหตุที่สลายตัวเร็วเนื่องจากทั้งไฮโดรเจนและแอสทาทีนมีค่าอิเล็กโตรเนกาทิวิตีเกือบเท่ากัน ปฏิกิริยาการสลายตัวของไฮโดรเจนแอสทาไทด์อาจเกิดได้ตามสมการดังต่อไปนี้ โดยผลิตภัณฑ์ที่ได้คือ แก๊สไฮโดรเจนและตะกอนแอสทาทีน เนื่องจากธาตุแอสทาทีนไม่มีไอโซโทปใดเลยที่เสถียร โดยโอโซโทปที่เสถียรที่สุดคือ แอสทาทีน-210 ซึ่งมีครึ่งชีวิตเพียงประมาณ 8.1 ชั่วโมง ทำให้ยากต่อการศึกษาในเรื่องสารประกอบที่เกิดจากแอสทาทีน ธาตุชนิดนี้จะสลายตัวได้อย่างรวดเร็วกลายเป็นธาตุชนิดอื่นแทน
วอลเลย์บอลชายหาด

วอลเลย์บอลชายหาด (อังกฤษ: beach volleyball) เป็นกีฬากลางแจ้งชนิดหนึ่ง โดยใช้ผู้เล่นประเภททีม แต่ละทีมจะมีผู้เล่นเพียง 2 คน ไม่มีผู้เล่นสำรอง ไม่มีการเปลี่ยนตัวผู้เล่น เล่นบนพื้นสนามทราย บริเวณริมชายหาดทะเล โดยมีตาข่ายกั้นกลางระหว่างทีมแข่งขัน อาศัยการเล่นด้วยมือเป็นส่วนใหญ่ ห้ามพักลูก หรือเล่นลูกสองจังหวะ ยกเว้นเป็นการรับลูกตบที่มาด้วยความรุนแรง จึงจะอนุญาตให้ผู้เล่นสามารถพักลูกได้เพียงเล็กน้อย ส่งลูกบอลให้ทีมที่ร่วมแข่งโดยการตีลูกบอลด้วยมือหรือแขนเพียงข้างเดียว เพื่อให้ลูกบอลข้ามตาข่ายไปลงยังแดนของคู่แข่งขัน ทีมใดตบลูกให้ฝั่งตรงข้ามรับไม่ได้ ทีมนั้นจะเป็นฝ่ายชนะ ในทศวรรษที่ 50 รัฐแคลิฟอร์เนียได้มีการจัดการแข่งขันแบบทีมละ 2 คน ขึ้นอย่างเป็นทางการ ณ ชายหาดสเตท ได้จัดระบบการแข่งขันรูปแบบเซอร์กิต ครั้งแรกในสหรัฐอเมริกา และบราซิลได้จัดการแข่งขันทัวร์นาเมนต์แรกขึ้น ต่อมาทศวรรษที่ 60 ได้มีการกำหนดกติกาเกี่ยวกับเรื่องการตบ และการสกัดกั้นใหม่ แต่ยังไม่มีการประกาศใช้อย่างเป็นสากล ในปี ค.ศ. 1976 ที่ชายหาดสเตท และแปซิฟิก พาริซาเดส ได้จัดการแข่งขันชิงแชมป์โลกอย่างไม่เป็นทางการ ซึ่งเป็นการแข่งขันระดับมืออาชีพ จนมาถึงปี ค.ศ. 1982 วอลเลย์บอลชายหาดเป็นกีฬาที่เล่นกันบริเวณชายหาดที่ได้รับความนิยม โดยเฉพาะที่โคปาคาบานา และอิปานิมา เมืองริโอเดอจาเนโร ประเทศบราซิล และสหพันธ์วอลเลย์บอลนานาชาติได้เปลี่ยนชื่อการแข่งขันเป็น "Beach Volleyball Word Tour" เมื่อปี ค.ศ. 1997 วอลเลย์บอลในร่ม วอลเลย์บอลชายหาด กับ วอลเลย์บอลในร่ม
ตาบอดสี

ตาบอดสี (อังกฤษ: color blindness) หรือ การพร่องการเห็นสี (อังกฤษ: color vision deficiency) เป็นภาวะที่ความสามารถในการมองเห็นสีลดลงหรือการเห็นสีที่แตกต่างไปจากปกติ ภาวะนี้อาจทำให้ความสามารถบางอย่างลดลง เช่น การเลือกผลไม้ที่แก่หรือสุก การเลือกเสื้อผ้า และการอ่านสัญญาณไฟจราจร นอกจากนี้ ตาบอดสีอาจทำให้กิจกรรมทางการศึกษาบางอย่างยากขึ้น เช่น การเรียนศิลปะ อย่างไรก็ตาม ปัญหาโดยทั่วไปบางอย่างมักเป็นเพียงเรื่องเล็กน้อยที่คนตาบอดสีส่วนใหญ่สามารถปรับตัวเข้ากับภาวะนี้ได้ ส่วนใหญ่จะแยกระหว่างสีเขียวและสีแดงไม่ได้ โดยทั่วไปมนุษย์จะมีเซลล์รับแสงอยู่ด้วยกัน 2 กลุ่ม กลุ่มแรกทำหน้าที่รับรู้ถึงความมืด หรือ สว่าง ไม่สามารถแยกแยะสีสันได้ แต่จะมีความไวในการกระตุ้นแม้ในที่ที่มีแสงเพียงเล็กน้อย เช่น เวลากลางคืน ส่วนเซลล์กลุ่มที่สองจะทำหน้าที่บอกสีต่าง ๆ ที่เรามองเห็น โดยจะแยกได้อีกเป็น 3 ชนิด ตามระดับคลื่นแสง หรือสี ที่กระตุ้น ได้แก่ เซลล์รับแสงสีแดง เซลล์รับแสงสีน้ำเงิน และเซลส์รับแสงสีเขียวสำหรับการรับแสงสีอื่น โดยให้สมองเราแปลภาพออกมาเป็นสีต่าง ๆ โรคตาบอดสี เกิดขึ้นจากเซลล์ประสาทชนิดหนึ่ง ในม่านตาที่มีการตอบสนองความไวต่อสีต่าง ๆ ทำงานผิดปกติ จนเกิดเป็นความบกพร่องหรือความพิการ ส่งผลให้ดวงตาไม่สามารถที่จะมองเห็นสีบางสีได้ แต่ทั้งนี้ ตาบอดสีไม่ได้มีเพียงแต่ข้อเสียเท่านั้น แต่ผู้ที่ตาบอดสีจะมีความสามารถในการแยกสีเฉดเดียวกันที่มีความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อยได้ดีกว่าคนปกติ ตัวอย่างเช่น คนตาบอดสีเขียวจะแยกสีที่คล้ายกัน เช่น เขียวอ่อน เขียวอมเหลือง ได้ละเอียด และในประเทศอิสราเอลมีการรับ คนที่ตาบอดสีเข้าประจำในกองทัพบก เพราะคนเหล่านี้จะมองเห็นรถถังที่ทาสี พรางตัวอยู่ในภูมิประเทศ ได้ดีกว่าคนที่มีดวงตาเป็นปกติ อาการที่แสดงถึงความผิดปกตินั้นมักเกิดขึ้นจากจอประสาทตาเส้นประสาทตา หรือส่วนรับรู้ในสมองถูกทำลาย สาเหตุต่าง ๆ เช่น การอักเสบ ภาวะขาดเลือด อุบัติเหตุเนื้อ งอก การเสื่อมลงของจอประสาทตา และผลข้างเคียงจากใช้ยาหรือสารเคมีอื่น ๆ โดยผู้ป่วยจะมีอาการเรียกชื่อสีหรือเห็นสีผิดไปจากเดิม เช่น ความผิดปกติของตาทั้ง 2 ข้างไม่เท่ากัน อาจเป็นตาเดียวหรือทั้ง 2 ตา มีการเปลี่ยนแปลงมากขึ้นหรือลดลงได้ ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของโรคที่เป็นอยู่นั้น ผู้ที่เป็นโรคนี้มาตั้งแต่กำเนิด ยังไม่พบวิธีรักษาที่ได้ผล ทั้งนี้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับคำแนะนำถึงโอกาสการถ่ายทอดทางพันธุกรรมและโอกาสหลีกเลี่ยงเพื่อไม่ให้เกิดภาวะตาบอดสีในหมู่ญาติ ส่วนผู้ที่มีภาวะตาบอดสีภายหลัง ควรรับการตรวจวินิจฉัยถึงสาเหตุ เพื่อการวางแผนรักษาที่เหมาะสมต่อไป ส่วนประเภทที่เกิดจากโรคต่าง ๆ ที่มีผลต่อจอประสาทและเส้นประสาทตา อาจป้องกันไม่ให้เกิดความผิดปกติแบบถาวร ควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์ที่ถูกต้อง
บีว ไฉลาง

บีว ไฉลาง (ภาษาเขมร: ប៊ីវ ឆៃលាង) เกิดเมื่อ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2473 เป็นนักเขียนนิยายและบทละครที่มีชื่อเสียงคนหนึ่งในกัมพูชา และเป็นผู้ร่วมก่อตั้งสมาคมนักเขียนเขมร เมื่อเขมรแดงขึ้นครองอำนาจ ไฉลางลี้ภัยไปฝรั่งเศส และจัดตั้งสมาคมทางด้านวัฒนธรรมชื่ออินทรเทวี จัดแสดงระบำพื้นบ้านในโรงมหรสพของฝรั่งเศส และได้จัดพิมพ์นวนิยายภาษาเขมรเก็บไว้ที่ห้องสมุดในฝรั่งเศสและสหรัฐ ไฉลางเขียนนวนิยายไว้เป็นจำนวนมาก ระหว่าง พ.ศ. 2504 - 2536 เช่น พระมงกุฏเพชร ปักษีจำกรง จลาจลพนมระอาง แดนดินโคกธลอก เป็นต้น
จักรพรรดินีเซี่ยวเฉฺวียนเฉิง

จักรพรรดินีเสี้ยวเฉฺวียนเฉิง (จีน: 孝全成皇后; อังกฤษ: Empress Xiàoquánchéng) เป็นพระอัครมเหสีพระองค์ที่สองในจักรพรรดิเต้ากวง และพระราชมารดาในจักรพรรดิเสียนเฟิง จักรพรรดินีเซี่ยวเฉฺวียนเฉิง ทรงพระราชสมภพในราชสกุล หนิวฮูลู่ เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2351 ในรัชสมัยจักรพรรดิเจียชิ่ง ใช้ชีวิตในวัยพระเยาว์ในเมืองซูโจว และเมื่อปี 1820 จักรพรรดิเจียชิ่งสวรรคตและเจ้าชายหมินหนิงได้เสวยราชย์ต่อมาเป็นจักรพรรดิเต้ากวง และในปีต่อมาในการเลือก พระนางได้รับเลือกให้เป็น พระสนมเฉฺวียน พระนางได้รับการเลื่อนตำแหน่งให้เป็นพระอรรคชายาเฉฺวียน (全嫔) หนึ่งปีต่อมา เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 1823 พระนางหนิวฮูลู่ได้รับการเลื่อนพระยศขึ้นไปเป็นพระมเหสีเฉฺวียน (全妃) สองปีต่อมาวันที่ 8 เมษายน 1825 พระนางหนิวฮูลู่ให้กำเนิดพระราชธิดาพระองค์ที่สามในจักรพรรดิเต้ากวง และประมาณหนึ่งเดือนต่อมาเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม พระนางหนิวฮูลู่ได้รับการเลื่อนยศเป็นเฉฺวียนกุ้ยเฟย (全贵妃) ในช่วงฤดูร้อน พระนางหนิวฮูลู่ก็ทรงพระครรภ์ครั้งที่สองและเมื่อ 12 พฤษภาคม 1826 พระนางให้กำเนิดพระราชธิดาพระองค์ที่สี่ในจักรพรรดิเต้ากวง เมื่อ 17 กรกฎาคม 1831 พระนางหนิวฮูลู่ให้กำเนิดเจ้าชายอี้จู่ซึ่งต่อมาได้ครองราชย์เป็นจักรพรรดิเสียนเฟิง วันที่ 16 มิถุนายน 1833 สมเด็จจักรพรรดินีเสี้ยวเซิงเซียนทิวงคต พระนางหนิวฮูลู่จึงได้เป็นผู้ดูแลฝ่ายในต่อ เพราะตามพระยศพระนางหนิวฮูลู่ทรงอาวุโสที่สุดในบรรดาพระสนมของจักรพรรดิเต้ากวงและ 18 พฤศจิกายน 1834 ตอนพระชันษา 26 ปี พระนางหนิวฮูลู่ก็ได้รับการสถาปนาเป็นจักรพรรดินี จักรพรรดินีเสี้ยวเฉฺวียนเฉิงเสด็จทิวงคตในวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 1840 สาเหตุที่แท้จริงของการทิวงคตไม่ได้บันทึกไว้ในบันทึกประวัติศาสตร์อย่างเป็นทางการ หกวันหลังจากพระนางเสด็จทิวงคต จักรพรรดิเต้ากวงทรงสถาปนาจิงกุ้ยเฟยเป็นจิงหวงกุ้ยเฟยปกครองฝ่ายในต่อมา
อาลิซาเบธ แซ๊ดเลอร์ ลีนานุไชย

อาลิซาเบธ แซ๊ดเลอร์ ลีนานุไชย เป็นนักแสดง พิธีกร และผู้ประกาศข่าวลูกครึ่งไทย-อังกฤษ ปัจจุบันเป็นผู้ประกาศข่าวทางช่องทีเอ็นเอ็น 16 อาลิซาเบธ แซ๊ดเลอร์ ลีนานุไชย หรือ อาลิซาเบธ แซ๊ดเลอร์ มีชื่อเล่นว่า ลิซ่า เป็นลูกครึ่งไทย-อังกฤษ เกิดเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2523 จบการศึกษาปริญญาตรีจากคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปริญญาโททางด้านธุรกิจออนไลน์ มหาวิทยาลัยแอสตัน ประเทศอังกฤษ เป็นพิธีกรรายการโทรทัศน์หลายรายการ เป็นนางแบบภาพยนตร์โฆษณา และนางเอกมิวสิกวิดีโอ รวมถึงเป็นผู้ประกาศข่าว ชีวิตครอบครัว คบหาดูใจกับ ไวยวิทย์ ลีนานุไชย และเข้าพิธีหมั้นเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2555 ที่โรงแรมแมนดาริน โอเรียนเต็ล กรุงเทพ และเข้าพิธีแต่งงานในวันที่ 21 กันยายน ปีเดียวกัน ในสถานที่เดียวกัน มีบุตร 2 คน คนแรกชื่อ "อลิซ ลีนานุไชย" คลอดเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2557 ส่วนคนที่ 2 ชื่อ "เทย์แลน - อธิปัตย์ ลีนานุไชย" คลอดเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2560
พันธะแฮโลเจน

พันธะแฮโลเจน (อังกฤษ: Halogen bond) เป็นอันตรกิริยานอนโคเวเลนต์ (noncovalent interactions) ชนิดหนึ่ง ที่เกิดขึ้นระหว่างอะตอมของธาตุแฮโลเจนที่มีสมบัติเป็นกรดลิวอิส (lewis acid) กับอะตอมที่มีสมบัติเป็นเบสลิวอิส (Lewis Base) และจะเกิดขึ้นเมื่ออะตอมของธาตุแฮโลเจนเป็นอิเล็กโตรไฟล์ (electrophile) เท่านั้น พันธะแฮโลเจน R−X···Y−Z เกิดขึ้นเมื่อมีหลักฐานการปรากฏของอันตรกิริยาแบบดึงดูดโดยสุทธิระหว่างบริเวณที่เป็นอิเล็กโตรไฟล์ (electrophilic region หมายถึง บริเวณที่มีอิเล็กตรอนเบาบาง) บนอะตอมของธาตุแฮโลเจน X กับส่วนของโมเลกุล R-X (เมื่อ R สามารถเป็นอะตอมชนิดอื่นรวมทั้งอะตอม X หรือกลุ่มของอะตอมอื่นๆ) และบริเวณที่เป็นนิวคลีโอไฟล์ (nucleophilic region หมายถึง บริเวณที่มีความหนาแน่นของอิเล็กตรอนมาก) ของโมเลกุลหรือส่วนของโมเลกุล (molecular fragment) Y-Z พันธะไฮโดรเจนและพันธะแฮโลเจนแสดงโดยเส้นประ ในกรณีของพันธะไฮโดรเจน อะตอมผู้ให้ (donor; D) คือ อะตอม กลุ่มของอะตอม หรือโมเลกุลที่มีความหนาแน่นของอิเล็กตรอนมากและสามารถสร้างอันตรกิริยาแบบดึงดูด (attractive interaction) กับอะตอมของไฮโดรเจนที่มีความหนาแน่นของอิเล็กตรอนต่ำได้ โดยอะตอมของไฮโดรเจนต้องมีการสร้างเกิดพันธะกับอะตอม A ที่มีความสามารถในการดึงดูดอิเล็กตรอนสูง เช่นเดียวกันกับในกรณีของพันธะแฮโลเจน อะตอม กลุ่มอะตอม หรือโมเลกุล R มีความสามารถในการดึงดูดอิเล็กตรอนสูง ทำให้อะตอมของแฮโลเจน X มีความหนาแน่นของอิเล็กตรอนต่ำหรือมีเป็นบริเวณที่เป็นอิเล็กโตรไฟล์ ทำให้เกิดอันตรกิริยาแบบดึงดูดกับอะตอม Y ซึ่งมีความหนาแน่นของอิเล็กตรอนสูงได้ ข้อสังเกตที่สำคัญเมื่อมีพันธะแฮโลเจนเกิดขึ้นเสนอขึ้นโดยนักผลิกศาสตร์ โคตะมะ เทสิราช (Gautam R. Desiraju) และคณะ ดังนี้ ในสารเชิงซ้อนที่มีพันธะแฮโลเจน R–X···Y–Z: พันธะแฮโลเจนกำลังเป็นที่สนใจของนักวิทยาศาสตร์สาขาผลิกศาสตร์โดยเฉพาะการออกแบบโครงสร้างผลึก ซึ่งพันธะแฮโลเจนได้ถูกใช้เป็นเครื่องมือในระดับโมเลกุลในการสร้างโครงสร้างผลึกให้มีสมบัติตามที่ออกแบบไว้ และยังพบพันธะชนิดนี้ในสารชีวโมเลกุลขนาดใหญ่อีกด้วย อย่างไรก็ตาม พันธะแฮโลเจนยังถือว่าเป็นอันตรกิริยาในระดับโมเลกุลที่ใหม่และยังไม่เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายนัก
การเจาะคอ

ศัลยกรรมทำรูเปิดท่อลม หรือการเจาะคอ (tracheotomy หรือบุคลากรทางการแพทย์ในไทยนิยมเรียก tracheostomy) เป็นหัตถการทางการแพทย์ที่เก่าแก่ที่สุดอย่างหนึ่ง ทำโดยลงมีดที่ด้านหน้าของคอลงไปจนถึงท่อลมสำหรับใช้เป็นทางหายใจ ช่องเปิดที่เกิดขึ้นสามารถใช้เป็นช่องทางหายใจได้โดยตรงหรือเป็นที่สำหรับใส่ท่อช่องหลอดลมซึ่งทำให้ผู้ป่วยสามารถหายใจได้โดยไม่ต้องใช้จมูกหรือปาก ข้อบ่งชี้ของการได้รับการเจาะคอหลักๆ มี 4 ข้อ ได้แก่ โพรงอากาศข้างจมูก: ศัลยกรรมโพรงอากาศข้างจมูก หลอดลม: การใช้กล้องส่องตรวจหลอดลม ประจันอก: การใช้กล้องส่องตรวจประจันอก บทความแพทยศาสตร์นี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม

วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม (อังกฤษ: Srimahasarakham Nursing College) เป็นวิทยาลัยในสังกัด คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้มีพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานชื่อ "วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม"เมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2526 และได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงวางศิลาฤกษ์การก่อสร้างเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2526 และเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ในวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2526 ปัจจุบันวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม สังกัดสถาบันพระบรมราชชนก มีเนื่อที่ทั้งหมด 59 ไร่ 98 ตารางวา แบ่งเป็น 2 แห่งคือ วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม เริ่มเปิดสอนนักศึกษาพยาบาลใน ปีการศึกษา 2526 โดย เปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรพยาบาลศาสตร์และผดุงครรภ์ชั้นสูง ที่เน้นชุมชนเพื่อคุณภาพชีวิต รับนักศึกษารุ่นแรก จำนวน 150 คน ปีการศึกษา 2528 - 2532 เปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรพยาบาลและผดุงครรภ์ (เฉพาะกาล) ปีการศึกษา 2533 - 2539 เปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรพยาบาลศาสตร์ (ระดับต้น) ปีการศึกษา 2535 เปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรพยาบาลศาสตร์ (ต่อเนื่อง 2 ปี) เทียบเท่าปริญญาตรี ปีการศึกษา 2545 เปิดสอนหลักสูตรประกาศนียบัตรพยาบาลศาสตร์ (ต่อเนื่อง 2 ปี) เทียบเท่าปริญญาตรี ภาคพิเศษ ในปี พ.ศ. 2540 เปลี่ยนชื่อหลักสูตรประกาศนียบัตรพยาบาลศาสตร์ เทียบเท่าปริญญาตรี เป็นหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิตจนถึงปัจจุบัน เนื่องจากวิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคามเข้าสมทบกับมหาลัยขอนแก่น เมื่อ พ.ศ. 2550 ตามราชกฤษฏีกาการรับวิทยาลัยพยาบาล ในสังกัดสถาบันพระบรมราชชนก สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา แบับกฤษฏีกา เล่ม 114 ตอนที่ 76 ก. วันที่ 26 ธันวาคม 2540 นอกจากนี้วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม ยังได้ดำเนินการอบรมระยะสั้นหลักสูตรต่าง ๆ เพื่อพัฒนาบุคลากรสาธารณสุข ให้บริการวิชาการแก่หน่วยงานอื่น ๆ และประชาชน ตลอดจน ทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม รวมทั้งทำการวิจัยด้านการศึกษาและการสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง
คริมินอล ไมน์ อ่านเกมอาชญากร

คริมินอล ไมน์ ทีมแกร่งเด็ดขั้วอาชญากรรม (อังกฤษ: Criminal Minds) หรือ คริมินอลไมน์ อ่านเกมอาชญากร เป็นรายการซีรีส์ทางโทรทัศน์ของประเทศสหรัฐอเมริกาแนวการปฏิบัติงานโดยตำรวจ ออกฉายครั้งแรก 22 กันยายน พ.ศ. 2548 (ค.ศ. 2005) ทางสถานีโทรทัศน์ CBS ดำเนินเรื่องโดยมีกลุ่มตัวละครหลักเป็นสมาชิกของหน่วยวิเคราะห์พฤติกรรม (Behavioral analysis unit, BAU) ของเอฟบีไอ ซึ่งมีฐานปฏิบัติงานอยู่ที่ควอนติโก รัฐเวอร์จิเนีย ซีรีส์เรื่องนี้แตกต่างจากซีรีส์แนวเดียวกันอื่นๆ ตรงที่ให้ความสนใจกับตัวคนร้ายมากกว่าตัวอาชญากรรมและรูปคดี อำนวยการสร้างโดย The Mark Gordon Company ร่วมกับ CBS Television Studios และ ABC Studios บทความนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล หมายเหตุ: ขอแนะนำให้จัดหมวดหมู่โครงให้เข้ากับเนื้อหาของบทความ (ดูเพิ่มที่ วิกิพีเดีย:โครงการจัดหมวดหมู่โครงที่ยังไม่สมบูรณ์)
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร)

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ นามเดิม ฟื้น พลายภู่ ฉายา ชุตินฺธโร (20 มีนาคม พ.ศ. 2448 - 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539) เป็นสมเด็จพระราชาคณะ อดีตเจ้าคณะใหญ่หนกลาง อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม อดีตแม่กองบาลีสนามหลวง และอดีตเจ้าอาวาสวัดสามพระยา สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ นามเดิมว่า ฟื้น พลายภู่ เกิดเมื่อวันอังคารที่ 3 แรม 11 ค่ำ เดือน 4 ปีมะเส็ง เวลา 07.30 น. ตรงกับวันอังคารที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2448 ที่บ้าน หมู่ที่ 1 บ้านคลองสะแก ตำบลคลองสะแก อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรของนายฟุ้ง พรายภู่ และนางกัง พรายภู่ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ บรรพชาเป็นสามเณรเมื่ออายุ 17 ปี เมื่อ พ.ศ. 2465 ปีจอ ณ พัทธสีมาวัดสามพระยา ตำบลวัดสามพระยา อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร โดยมีพระธรรมดิลก (ขาว เขมโก) ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์เป็นพระสุธรรมธีรคุณ เจ้าอาวาสวัดสามพระยา เป็นพระอุปัชฌาย์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันอาทิตย์ที่ 20 มิถุนายน พ.ศ
ไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2012

โคโรนาไวรัสสายพันธุ์กลุ่มอาการของโรคทางเดินหายใจตะวันออกกลาง (อังกฤษ: Middle East respiratory syndrome coronavirus, MERS-CoV) หรือ ไวรัสทางเดินหายใจตะวันออกกลาง เป็นไวรัสอาร์เอ็นเอเซนส์บวก สายเดี่ยวสปีชีส์ใหม่ของสกุล Betacoronavirus เป็นสาเหตุของโรคทางเดินหายใจตะวันออกกลาง หรือ โรคเมอร์ส มีรายงานครั้งแรกในปี 2555 หลังการลำดับจีโนมของไวรัสที่แยกจากตัวอย่างเสมหะของผู้ป่วยที่เจ็บป่วยในการระบาดของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ในปี 2555 ทีแรกเรียกไวรัสดังกล่าวว่า โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ 2012 หรือเพียง โคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ ในเดือนมิถุนายน 2557 มีรายงานผู้ป่วย MERS-CoV ใน 22 ประเทศ ได้แก่ ซาอุดีอาระเบีย มาเลเซีย จอร์แดน กาตาร์ อียิปต์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต ตุรกี โอมาน แอลจีเรีย บังกลาเทศ อินโดนีเซีย (ยังไม่มีการยืนยัน) ออสเตรีย สหราชอาณาจักร เกาหลีใต้ และสหรัฐ ผู้ป่วยแทบทุกคนมีความเชื่อมโยงอย่างใดอย่างหนึ่งกับซาอุดีอาระเบีย ในบทความเดียวกันมีรายงานว่า ความผิดพลาดของทางการซาอุดีอาระเบียในการสนองต่อ MERS-CoV เป็นปัจจัยเกื้อหนุนให้เกิดการระบาดของไวรัสนี้ การระบาดครั้งล่าสุดเกิดในประเทศเกาหลีใต้ โดยรายงานเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2558 ระบุว่ามีรายงานผู้ป่วยที่ยืนยันแล้ว 126 คน เสียชีวิต 13 คน สถานที่กว่า 2,300 แห่ง อยู่ภายใต้การเฝ้าระวัง ถือเป็นการระบาดของเชื้อนี้ครั้งใหญ่ที่สุด หากไม่นับการระบาดภายในซาอุดิอาระเบีย บทความนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล หมายเหตุ: ขอแนะนำให้จัดหมวดหมู่โครงให้เข้ากับเนื้อหาของบทความ (ดูเพิ่มที่ วิกิพีเดีย:โครงการจัดหมวดหมู่โครงที่ยังไม่สมบูรณ์)
เจ้าจอมทับทิม ในรัชกาลที่ 4 (สุรคุปต์)

เจ้าจอมทับทิม ในรัชกาลที่ 4 เป็นธิดาคนหนึ่งของพระยาราชสุภาวดี (ปาน) ขุนนางชั้นผู้ใหญ่ที่สืบเชื้อสายมาแต่รามัญที่ตามเสด็จสมเด็จพระนเรศวรมหาราชเข้ามายังกรุงศรีอยุธยาเมื่อคราวประกาศอิสรภาพจากพม่า และมีบุตรหลานเข้ารับราชการสนองพระเดชพระคุณทั้งฝ่ายหน้าฝ่ายในมิได้ขาด ซึ่งพระยาราชสุภาวดีเองก็เข้ารับราชการเป็นมหาดเล็กมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ครั้นเมื่อถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงได้ถวายธิดาเข้าราชการเป็นเจ้าจอม หลังพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวสวรรคต เจ้าจอมทับทิมก็เข้ารับราชการเป็นเสมียนหลวงฝ่ายในในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว บทความชีวประวัตินี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
เจ้าจอมทับทิม ในรัชกาลที่ 4 (เพ็ญกุล)

เจ้าจอมทับทิม ในรัชกาลที่ 4 (สกุลเดิม เพ็ญกุล) เป็นธิดาคนหนึ่งของเจ้าพระยามหินทรศักดิ์ธำรง (เพ็ง เพ็ญกุล) กับท่านผู้หญิงหุ่น ซึ่งบิดาของเจ้าจอมเป็นข้าหลวงเดิม รับราชการสนองพระเดชพระคุณพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมาตั้งแต่ยังผนวชจนเป็นที่โปรดปราน กล่าวกันว่าทรงเลี้ยงนายเพ็งดุจบุตรบุญธรรม เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเถลิงถวัลยราชสมบัติเจ้าพระยามหินทรศักดิธำรง จึงได้ถวายธิดาที่เกิดแต่ท่านหุ่นให้รับราชการเป็นเจ้าจอม หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต เจ้าจอมทับทิมจึงได้ออกจากพระบรมมหาราชวังมาพำนักกับบิดา ซึ่งภายหลังเจ้าจอมทับทิมได้ออกไปวิวาหมงคลกับพระยาราชานุประพันธ์ (สุดใจ บุนนาค) เจ้าจอมทับทิมมีพี่น้องที่ได้รับราชการฝ่ายในคือเจ้าจอมมารดามรกฎ ในรัชกาลที่ 5