คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อตั้งเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2481 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเริ่มเปิด "แผนกวิชาการบัญชี" และ "แผนกวิชาพาณิชยศาสตร์" สังกัดคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จนกระทั่งวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2486 จึงได้สถาปนาเป็นคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี เป็นสถาบันการศึกษาแห่งแรกของประเทศไทยที่ผลิตบุคลากรเพื่อสนองความต้องการของธุรกิจของประเทศซึ่งมีการพัฒนาและเจริญก้าวหน้ามากขึ้น คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้รับการจัดอันดับให้เป็นอันดับหนึ่งของไทยในสาขา การเงินและการบัญชี (อันดับที่ 101 - 150 ของโลก และเป็นแห่งเดียวในประเทศที่ติดอันดับ) และ การบริหารธุรกิจและการจัดการ (อันดับที่ 151 - 200 ของโลก) จากการจัดอันดับของ QS world university ranking by Subject เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงตั้งกรมสถิติพยากรณ์ ขึ้นในกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ (ต่อมาคือกระทรวงการคลัง) ความต้องการความรู้และบุคลากรในด้านเศรษฐกิจจึงมีมากยิ่งขึ้น มีการส่งนักเรียนออกไปศึกษาวิชาทางเศรษฐศาสตร์ การพาณิชย์ และการบัญชีในต่างประเทศ เพื่อให้กลับมารับราชการในกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ และกระทรวงพาณิชย์เป็นกำลังสำคัญด้านเศรษฐกิจของชาติ จนถึงยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สมัยที่จอมพล ป.พิบูลสงคราม เป็นอธิการบดี จึงได้จัดการศึกษาพาณิชยศาสตร์เศรษฐศาสตร์ และการบัญชีขึ้น โดยได้เชิญศาสตราจารย์อุปการคุณ พระยาไชยยศสมบัติ (เสริม กฤษณามระ) นักเรียนทุนกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ ผู้สำเร็จการศึกษาจากสถาบัน The Institute of Chartered Accountant in England & Wales เป็นประธานคณะกรรมการวางหลักสูตรการสอนในแผนกวิชาการบัญชีและพาณิชย์ ซึ่งประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิอีก 5 ท่านในคณะกรรมการชุดนี้ ประกอบด้วย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีคำสั่งที่ ๒๓/๒๑๕๘ วันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2481 ได้จัดตั้งขึ้นเป็น "แผนกวิชาการบัญชีและพาณิชย์" สังกัดคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ โดยมีพระยาไชยยศสมบัติ เป็นหัวหน้าแผนก จากนั้นได้มีการพิจารณาจัดทำหลักสูตรให้มีลักษณะอิสระแตกต่างจากหลักสูตรของคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ โดยกำหนดให้ผู้ที่จะศึกษาวิชาการบัญชีเรียนภาคทฤษฎี 4 ปี และภาคปฏิบัติ 1 ปี ภายหลังได้ตัดภาคปฏิบัติออกไปทำให้หลักสูตรเป็น 4 ปีจนถึงปัจจุบัน และได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นแผนกวิชาอิสระการบัญชีและพาณิชย์ เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 ขึ้นตรงต่อมหาวิทยาลัย เช่นเดียวกับแผนกอิสระอื่น ๆ ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พุทธศักราช 2486 มีการตราพระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. ๒๔๘๖ ยกฐานะแผนกอิสระขึ้นเป็น "คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี" ประกอบไปด้วย 3 แผนกวิชา คือ แผนกวิชาการบัญชี แผนกวิชาพาณิชยศาสตร์ แผนกวิชาเศรษฐศาสตร์ และศาสตราจารย์อุปการคุณ พระยาไชยยศสมบัติ ได้รับแต่งตั้งให้เป็นคณบดีคนแรกของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี ปัจจุบัน คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชีมีการพัฒนาหลักสูตรเพื่อให้สอดคล้องต่อความต้องการของธุรกิจ และอุตสาหกรรมของประเทศ โดยจัดหลักสูตรการเรียนการสอนเพิ่มเติมขึ้น ทั้งยังปรับปรุงหลักสูตรเดิมให้มีความทันสมัยอยู่ตลอดเวลา ครอบคลุมในทุกระดับการศึกษา เพื่อรับรองการขยายตัวทางศึกษาในอนาคต ในฐานะ "Chulalongkorn Business School" หรือ CBS ที่ได้รับการรับรองมาตรฐานระดับโลก AACSB (The Association to Advance Collegiate Schools of Business) เปิดสอนระดับปริญญาบัณฑิตและระดับบัณฑิตศึกษา ในสาขาวิชาซึ่งสังกัดภาควิชาต่าง ๆ เช่น ภาควิชาการบัญชี พาณิชยศาสตร์ การธนาคารและการเงิน การตลาด และสถิติ รวมทั้งเปิดสอนหลักสูตรนานาชาติ Business Administration ในระดับปริญญาตรี โท และเอกด้วย ชื่อของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชีในภาษาอังกฤษ คือ Faculty of Commerce and Accountancy นั้น มักจะต้องมีการชี้แจงเพิ่มเติมว่าหมายถึง Business School ที่มีการเรียนการสอนทางด้านบริหารธุรกิจ ซึ่งคำว่า Business School นั้นเป็นชื่อที่เข้าใจได้ทันทีและใช้กันอย่างแพร่หลายในคณะฯที่มีการเรียนการสอนทางด้านบริหารธุรกิจ และมักจะใช้ควบคู่ไปกับชื่อของมหาวิทยาลัย เช่น Harvard Business School ซึ่งหมายถึง School of Business ของ Harvard University ดังนั้น เพื่อให้การสื่อสารประชาสัมพันธ์ของคณะฯ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ให้สังคมภายนอกได้รับทราบว่า คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชีเป็นสถาบันการศึกษาทางด้านบริหารธุรกิจแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะฯ จึงได้เริ่มใช้ชื่อ Chulalongkorn Business School พร้อมกับสัญลักษณ์ใหม่ที่ได้คัดเลือกจากแบบที่ออกมาหลาย ๆ แบบ ซึ่งสัญลักษณ์ใหม่นี้จะใช้คู่ไปกับชื่อที่เป็นทางการของคณะฯ ทั้งที่เป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยได้เริ่มใช้กับกิจกรรมที่จัดขึ้นในการฉลองครบรอบ 70 ปี ของการดำเนินงานของคณะฯ เป็นครั้งแรก และต่อไปก็จะใช้ในการประชาสัมพันธ์คณะฯ ทั้งในเอกสารคู่มือ รวมถึงในนามบัตรของอาจารย์และบุคลากรของคณะฯ ด้วยคำอธิบายตราสัญลักษณ์ CBS ซึ่งย่อมาจาก Chulalongkorn Business school คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้รับการรับรองคุณภาพมาตรฐานการศึกษาจาก AACSB (The Association to Advance Collegiate Schools of Business) จากประเทศสหรัฐอเมริกา และ EFMD (The European Foundation for Management Development) จากยุโรป โดย AACSB ให้การรับรองหลักสูตรทั้งคณะเป็นเวลา 5 ปี ขณะที่ EFMD ให้การรับรองเฉพาะหลักสูตรที่ยื่น ได้แก่ หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการเงิน (หลักสูตรภาษาอังกฤษ) เป็นเวลา 3 ปี และหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต (หลักสูตรนานาชาติ) เป็นเวลา 5 ปี ซึ่งหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิตเป็นหลักสูตรเดียวที่เปิดสอนนอกยุโรปแล้วได้รับการรับรอง EPAS (EFMD Programme Accreditation System) นาน 5 ปี คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นสถาบันการศึกษาด้านบริหารธุรกิจแห่งแรกในไทยที่ได้รับรองคุณภาพมาตรฐานการศึกษาระดับโลกจาก AACSB ครบทั้งระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก อีกด้วย ทั้งนี้ AACSB ยังได้รับรองคุณภาพมาตรฐานการศึกษาด้านบริหารธุรกิจและการบัญชีให้กับสถาบันการศึกษาที่มีชื่อเสียงเป็นอย่างมากในระดับโลก ในประเทศสหรัฐอเมริกา เช่น สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT), มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด, มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด, มหาวิทยาลัยเยล, มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย และ มหาวิทยาลัยซีราคิวส์ และในประเทศสหราชอาณาจักร อาทิ ราชวิทยาลัยลอนดอน (Imperial College London) จากการจัดอันดับของ QS world university ranking by subject พบว่า  สาขาการเงินและการบัญชี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ติดอันดับ 101 – 150 ของโลก อันดับ 1 ในไทย และยังเป็นแห่งเดียวในประเทศที่ติดอันดับในสาขานี้ สาขาบริหารธุรกิจและการจัดการ ติดอันดับ 151 – 200 ของโลก อันดับ 1 ในไทย 1