nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล)

มหาอำมาตย์เอก เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี นามเดิม หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล (16 เมษายน พ.ศ. 2410 – 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2460) อดีตเสนาบดีกระทรวงธรรมการ หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล เกิดเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2410 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นโอรสในพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นปราบปรปักษ์ และหม่อมเปี่ยม มาลากุล ณ อยุธยา หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล ศึกษาชั้นต้นที่โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ มีเลขประจำตัวหมายเลข 2 มีผลการเรียนดีเลิศ ซึ่งสอบได้ประโยคที่ 2 ในจุลศักราช 1248 หรือ พ.ศ. 2429 หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล เข้ารับราชการในกรมศึกษาธิการ ได้รับพระราชทานโปรดเกล้าฯ เป็น หลวงไพศาลศิลปศาสตร์ ถือศักดินา ๘๐๐ เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2432จากนั้นในปี พ.ศ
ศาสนามาณีกี

ศาสนามาณีกี หรือ ศาสนามานี หรือ มานีธรรม (मानी धर्म - Manichaeism) หรือ หมอหนีเจี้ยว หรือ ม๊อนี้ก่า (摩尼教) เป็นศาสนาแบบ เอกเทวนิยม และไญยนิยม (Gnosticism) ที่มีต้นกำเนิดในจักรวรรดิแซสซานิด มีพระมานีหัยยา (मानी हय्या) เป็นศาสดา แม้ว่างานเขียนของท่านจะหายสาบสูญไปทั้งหมดแล้ว แต่ยังคงมีฉบับแปลในภาษาต่าง ๆ ตกทอดมาถึงปัจจุบัน ศาสนามานี เป็นสาขาหนึ่งของ ศาสนาโซโรอัสเตอร์ เป็นต้นกำเนิดของ ลัทธิบัวขาว ลัทธิเซียนเทียนเต้า และ ลัทธิอนุตตรธรรม สอนเชิงจักรวาลวิทยาว่าจักรวาลแบ่งออกเป็นสองด้าน คือด้านความดีงาม จิตวิญญาณ และความสว่าง กับความชั่วร้าย วัตถุ และความมืด สันนิษฐานว่าศาสนามานีได้รับแนวคิดนี้มาจากแนวคิดของพวกไญยนิยมในเมโสโปเตเมีย ศาสนามานีกีแพร่หลายมากในภูมิภาคที่ใช้ภาษาแอราเมอิกและภาษาซีรีแอก ราว คริสต์ศตวรรษที่ 3 - 7 จนกลายเป็นศาสนาที่แพร่หลายมากที่สุดในโลกศาสนาหนึ่งในยุคนั้น ศาสนจักรมานีแพร่ไปทางตะวันออกไกลถึงประเทศจีน และทางตะวันตกไกลถึงจักรวรรดิโรมัน โดยมีศาสนิกชนส่วนมากเป็นทหาร จนได้ชื่อว่าเป็นศาสนาของกองทัพ และกลายเป็นคู่แข่งของศาสนาคริสต์ แทนลัทธิเพกันที่เสื่อมไปก่อนหน้านั้นแล้ว ศาสนามานีในภูมิภาคตะวันออกดำรงอยู่นานกว่าทางตะวันตก โดยเสื่อมสลายไปราวคริสต์ศตวรรษที่ 14 ทางใต้ของจีน ศาสนิกชนของศาสนานี้เรียกว่า ชาวมานี หรือ มานีเชียน ซึ่งในปัจจุบันใช้หมายรวมถึง ผู้มีแนวคิดทางจริยศาสตร์รูปแบบหนึ่งที่มองศีลธรรมแบบทวินิยม คือมีความดีความชั่วอยู่จริง และอยู่แยกกันต่างหากอย่างชัดเจน ถูกกล่าวถึงใน นิยายกำลังภายในของกิมย้ง ชุดมังกรหยก ในชื่อ นิกายเม้งก่า บทความศาสนานี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ มีพระนามเดิมว่า เจ้าฟ้ากลาง (24 เมษายน พ.ศ. 2362 - 1 กันยายน พ.ศ. 2429) เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี (พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาทองสุก ซึ่งเป็นพระธิดาในพระเจ้าอินทวงศ์แห่งนครเวียงจันทน์) พระองค์เป็นต้นราชสกุล มาลากุล และเป็นพระโสทรอนุชาใน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอาภรณ์ (ต้นราชสกุล อาภรณ์กุล) ทั้งสองราชสกุลจึงถือเป็นญาติใกล้ชิดกัน หลังทรงสำเร็จการศึกษา ทรงเข้ารับราชการในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงรับราชการในกรมวัง ดูแลภายในพระบรมมหาราชวังและพิจารณาตัดสินคดีความ กรมพระคชบาล และกรมสังฆการีธรรมการ (ปัจจุบัน คือ กรมการศาสนา) ถึงปีกุน พ.ศ. 2394 ได้รับพระราชทานพระสุพรรณบัฏจารึกพระนามว่า สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ามหามาลา อิศวราธิราชรวิวงศ์ บรมพงศ์ปฏิพัทธ์ บุรุษรัตน์วโรภโตสุชาติ บริษัทยนาถนรินทราธิบดี ให้ตั้งเจ้ากรมเป็นกรมหมื่นบำราบปรปักษ์ ทรงบังคับบัญชากรมพระภูษามาลาคลังวิเศษคลังข้างใน จนเป็นที่ไว้วางพระราชหฤทัย ในวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2410 มีพระบรมราชโองการให้เลื่อนขึ้นเป็นเจ้าฟ้าต่างกรมผู้ใหญ่ชั้นกรมขุน ทรงศักดินา 50,000 ต่อมาในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ประชุมพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการพร้อมกันสมมติให้เป็น ผู้สำเร็จราชการในพระราชสำนักและว่าพระคลังทั้งปวง ต่อมาทรงเป็นผู้สำเร็จราชการกรมมหาดไทย สมุหนายกอัครมหาเสนาบดี ว่าราชการหัวเมืองต่างๆ และเกี่ยวข้องกับชาวต่างประเทศ ทรงเป็นประธานของพระบรมวงศานุวงศ์ ในวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2417 จึงโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนเป็นสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระบำราบปรปักษ์ มหิศวรศักดิสุนทรรวิวงศ์ บรมพงศ์บริพัตรวิวัฒนยโสดม สรรพศิลปาคมอุดมกิจ พิฆเนศวรประสิทธิคชกรรมศาสตร โหรกลานุวาทกาพยปฏิภาณ สฤษฏิสรรพศุภการ สกลรักษฎาธิกิจปรีชาวตโยฬาร์ ยุติธรรมาทวาธยาศรัย ไตรศรีรัตนธาดา มหันตเดชานุภาพถบพิตร ทรงศักดิดา 50,000 และในวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ
หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล

หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล สถาปนิก ประจำกรมโยธาธิการ ผู้ออกแบบอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ และศาลท่านท้าวมหาพรหม โรงแรมเอราวัณ เป็นผู้ออกแบบตึกสันติไมตรีหลังนอก ภายในทำเนียบรัฐบาล หม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล เป็นบุตรของ เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล) และท่านผู้หญิงนงเยาว์ มาลากุล ณ อยุธยา มีพี่น้องร่วมมารดา ได้แก่ หม่อมหลวงปุ่ม จบการศึกษาจากโรงเรียนเทพศิรินทร์ สมรสกับคุณอารี ณ ป้อมเพชร และคุณเพี้ยน มีบุตรธิดา 7 คน นอกจากผลงานออกแบบอาคารแล้ว หม่อมหลวงปุ่มยังเป็นศิลปินวาดภาพเขียนสีน้ำมันที่มีชื่อเสียงอีกด้วย บทความชีวประวัตินี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล

หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล (2 พฤศจิกายน พ.ศ. 2449 – 10 กันยายน พ.ศ. 2517) เป็นนักการทูตและข้าราชการพลเรือนชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งสำคัญ ๆ เช่นปลัดกระทรวงการต่างประเทศ, เอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ระหว่าง พ.ศ. 2501-2505 หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล เป็นบุตรของเจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล) และท่านผู้หญิงนงเยาว์ มาลากุล ณ อยุธยา มีพี่น้องร่วมมารดา ได้แก่ มีพี่น้องต่างมารดา เกิดจาก เจ้าฟองแก้ว ณ เชียงใหม่ ได้แก่ และมีพี่น้องต่างมารดา เกิดจาก คุณวงศ์ บุญยะรังคะ ได้แก่ หม่อมหลวงปีกทิพย์ เป็นนักการทูตไทยคนแรกในประเทศพม่า เป็นอุปทูตไทย เมื่อครั้งเปิดสถานทูต เมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2492 หลังจากพม่าได้รับเอกราชจากอังกฤษ ต่อมาจึงได้เลื่อนเป็นเอกอัครราชทูตไทยประจำประเทศพม่า แล้วจึงย้ายไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ  ท่านเป็นผู้รับเสด็จ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินเยือนสหรัฐอเมริกาและประเทศต่าง ๆ ในยุโรป 14 ประเทศ เป็นเวลา 7 เดือน เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2503 หม่อมหลวงปีกทิพย์ จบการศึกษาจากโรงเรียนเทพศิรินทร์ สมรสกับนางชนัฏ มาลากุล ณ อยุธยา (บุตรีของพระยาประกิตกลศาสตร์) มีบุตร-ธิดา 5 คน คือ หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งไทยและต่างประเทศ ดังนี้ หม่อมหลวงปีกทิพย์ มาลากุล • ไพโรจน์ ชัยนาม • จิตติ สุจริตกุล • ปราโมทย์ จงเจริญ • สมบูรณ์ ปาลเสถียร • จรูญพันธ์ อิศรางกูร ณ อยุธยา • สุนธร คงศักดิ์ • แผน วรรณเมธี • อานันท์ ปันยารชุน • วงศ์ พลนิกร • อรุณ ภาณุพงศ์ • หม่อมราชวงศ์เกษมสโมสร เกษมศรี • อาสา สารสิน • วิทยา เวชชาชีวะ • ประชา คุณะเกษม • หม่อมราชวงศ์เทพกมล เทวกุล • สาโรจน์ ชวนะวิรัช • นิตย์ พิบูลสงคราม • เตช บุนนาค • กฤษณ์ กาญจนกุญชร • วีระศักดิ์ ฟูตระกูล • ธีรกุล นิยม • สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว • นรชิต สิงหเสนี • อภิชาติ ชินวรรโณ • บุษยา มาทแล็ง • ธานี ทองภักดี • ศรัณย์ เจริญสุวรรณ • เอกศิริ ปิณฑะรุจิ บทความชีวประวัตินี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล)

มหาเสวกเอก เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี มีนามเดิมว่า หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล อดีตเสนาบดีกระทรวงวัง (ปัจจุบันคือสำนักพระราชวัง เทียบเท่าตำแหน่งเลขาธิการสำนักพระราชวัง) ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว​ หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล เกิดเมื่อวันศุกร์ที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2420 แรม 2 ค่ำ เดือน 8 ปีฉลู เป็นโอรสในพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นปราบปรปักษ์ กับหม่อมทับ มาลากุล ณ อยุธยา หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล เริ่มรับราชการในกรมมหาดเล็ก จนวันที่ 27 มีนาคม ร.ศ. 114 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็นนายกวด มหาดเล็กหุ้มแพรต้นเชือกเวรฤทธิ์ ศักดินา 500 แล้วย้ายมารับราชการกรมวังเป็นจมื่นจงภักดีองค์ขวา ถือศักดินา ๘๐๐ เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2439  แล้วได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น พระยาอนุรักษ์ราชมณเฑียร ถือศักดินา ๑๐๐๐ เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2446 ในรัชกาลที่ 6 วันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็น สมุหพระราชมณเฑียร และได้รับพระราชทานเครื่องยศเป็น กระบี่ฝักทองสลัก ด้ามเป็นนาคสามเศียร เมื่อวันที่ 10 มกราคม 2455 ต่อมาได้เลื่อนยศเป็น มหาเสวกเอก เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ
ราชสีห์

ราชสีห์ (อังกฤษ: Rajasiha : The Great Lion) เป็นสัตว์หิมพานต์ เป็นสัญลักษณ์ของภาควิชาหรือคณะรัฐศาสตร์ และ หน่วยงานด้านการปกครองหลายแห่ง ในทางสากลราชสีห์ถือเป็นสัญลักษณ์แห่งอำนาจ ราชสีห์เป็นสัตว์ที่มีพละกำลังสูง ในตำนานหิมพานต์สามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ชนิดหลัก ๆ คือ ราชสีห์ และ สิงห์ผสม ส่วนสิงห์ผสมนั้นมีอยู่มากมาย โดยปกติสิงห์ผสมคือสัตว์ที่มีลักษณะของราชสีห์กับสัตว์ประเภทอื่น แต่ในความเป็นจริงแล้วไม่มีราชสีห์ชนิดใดที่ใกล้เคียงกับสิงโต ตำนานแบ่งออกเป็น 4 ชนิด ได้แก่ ราชสีห์ทั้งสี่ชนิดนี้ มหาวิทยาลัยแรกๆ ที่มีคณะรัฐศาสตร์ ได้นำไปตั้งเป็นสัญลักษณ์ประจำคณะ บทความความเชื่อนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
วันไม้เท้าขาว

วันไม้เท้าขาว (อังกฤษ: White Cane Safety Day) ตรงกับวันที่ 15 ตุลาคมของทุกปี ในสหรัฐอเมริกา นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1964 เป็นต้นมา มีวัตถุประสงค์เพื่อเฉลิมฉลองความสำเร็จของผู้ที่ตาบอดหรือผู้พิการทางสายตา โดยไม้เท้าขาวถือเป็นสัญลักษณ์สากลของคนตาบอดทั่วโลก และเป็นเครื่องมือที่นำไปสู่อิสรภาพ ประธานาธิบดี ลินดอน บี. จอห์นสัน ได้ลงนามในประกาศวันไม้เท้าขาวภายในหนึ่งชั่วโมงหลังจากมีมติร่วมออกมา บทความนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล หมายเหตุ: ขอแนะนำให้จัดหมวดหมู่โครงให้เข้ากับเนื้อหาของบทความ (ดูเพิ่มที่ วิกิพีเดีย:โครงการจัดหมวดหมู่โครงที่ยังไม่สมบูรณ์)
มะเดื่อชุมพร

Ficus glomerata Roxb. มะเดื่อชุมพร หรือ มะเดื่ออุทุมพร (ชื่อวิทยาศาสตร์: Ficus racemosa) เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางในวงศ์ Moraceae ลำต้นตรงสูงเต็มที่ 20 เมตร เปลือกต้นสีเทา มีถิ่นกำเนิดที่ภูมิภาคเอเชียอาคเนย์และออสเตรเลีย และเป็นพันธุ์ไม้พระราชทานและเป็นพันธุ์ไม้ประจำจังหวัดชุมพร ใบ เป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับตามกิ่ง มีก้านใบยาว 6-10 ซม. รูปทรงรี โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ มีเส้นแขนงใบราว 6-8 คู่ ดอก ออกเป็นช่อยาวตามกิ่ง แต่ละช่อมีดอกย่อยขนาดเล็กเป็นกลุ่ม สีขาวออกชมพู ผล ออกเป็นกลุ่มรูปทรงกลมรี เกาะกลุ่มตามต้นและกิ่งห้อยระย้าสวยงามมาก ผลสุกมีสีแดงม่วง รับประทานได้ รสฝาดอมหวาน ดอกและผลออกทั้งปี ดอกของมะเดื่อชุมพรมีขนาดเล็กเกิดอยู่ภายในช่อดอก (inflorescences) ที่มีลักษณะคล้ายผล ช่อดอกนี้มีชื่อเรียกว่า cyconium หรือ fig เกิดจากการพัฒนาตัวของฐานรองช่อดอก (receptacle) เจริญแผ่โอบหุ้มกลุ่มดอกย่อยทั้งหมดไว้ภายในและมีช่องเปิดด้านบนเรียก ช่องเปิด (ostiole หรือ orifice) ที่ช่องเปิดปกคลุมด้วยกลีบประดับปากช่องเปิด (apical bract) ขนาดเล็กจำนวนมาก (หลายคนเข้าใจว่ากลีบประดับนี้คือกลีบดอก) โคนช่อดอกมีกลีบประดับฐานช่อดอก (basal bract) 3 ใบ
อาณาจักรศรีวิชัย

อาณาจักรศรีวิชัย หรือ อาณาจักรศรีโพธิ์ ก่อตั้งโดยราชวงศ์ไศเลนทร์ ในช่วงที่อาณาจักรฟูนันล่มสลาย มีอาณาเขตครอบคลุมมลายู เกาะชวา เกาะสุมาตรา ช่องแคบมะละกา ช่องแคบซุนดา และบริเวณภาคใต้ของประเทศไทย โดยมีศูนย์กลางอยู่บริเวณจังหวัดสุราษฎร์ธานีของประเทศไทยในปัจจุบัน พื้นที่อาณาจักรแบ่งได้สามส่วน คือส่วนคาบสมุทรมลายู เกาะสุมาตรา และเกาะชวา โดยส่วนของชวาได้แยกตัวออกไปตั้งเป็นอาณาจักรมัชปาหิต ต่อมาเมื่ออาณาจักรศรีวิชัยอ่อนแอลง อาณาจักรมัชปาหิตได้ยกทัพเข้ามาตีศรีวิชัย ได้ดินแดนสุมาตราและบางส่วนของคาบสมุทรมลายูไป และทำให้ศรีวิชัยล่มสลายไปในที่สุด ส่วนพื้นที่คาบสมุทรที่เหลือ ต่อมาเชื้อพระวงศ์จากอาณาจักรเพชรบุรี ได้เสด็จมาฟื้นฟูและตั้งเป็นอาณาจักรนครศรีธรรมราช ศาสตราจารย์ยอร์ช เซเดส์ ได้ระบุว่า ศรีวิชัยสถาปนาในช่วงเวลาก่อนปี พ.ศ. 1225 เล็กน้อย มีการพบศิลาจารึกภาษามลายูโบราณเกี่ยวกับอาณาจักรศรีวิชัยทั้งที่สุมาตรา และที่วัดเสมาเมืองจังหวัดนครศรีธรรมราช และพบศิลาจารึกภาษาสันสกฤต เมืองไชยา ระบุว่าศรีวิชัยเป็นเมืองท่าค้าพริก ดีปลีและพริกไทยเม็ด โดยมีต้นหมากและต้นมะพร้าวจำนวนมาก หลวงจีนอี้จิง เคยเดินทางจากเมืองกวางตุ้ง ประเทศจีนโดยเรือของพวกอาหรับ ผ่านฟูนานมาพักที่อาณาจักรศรีวิชัยในเดือน 11 พ.ศ. 1214 เป็นเวลา 2 เดือน ก่อนที่จะเดินทางต่อผ่านเมืองไทรบุรี ผ่านหมู่เกาะคนเปลือยนิโคบาร์ ถึงเมืองท่า ตามพรลิงก์ที่อินเดีย เพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนา หลวงจีนอี้จิงบันทึกไว้ว่า พุทธศาสนาแบบมหายานเจริญรุ่งเรืองในอาณาจักรศรีวิชัย ประชาชนทางแหลมมลายูเดิมส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนา แต่ก็ได้ติดต่อกับพ่อค้าอาหรับมุสลิมที่เดินทางผ่านเพื่อไปยังประเทศจีน ดังนั้นในเวลาต่อมาศาสนาอิสลามจึงได้เผยแพร่ไปยังมะละกา กลันตัน ตรังกานู ปะหัง และปัตตานี จนกลายเป็นรัฐอิสลามไป ต่อมาใน พ.ศ. 1568 อาณาจักรศรีวิชัยได้ตกอยู่ใต้อำนาจและกลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรมัชปาหิตของชวาใน พ.ศ. 1940 แต่มีหลักฐานจากตำนานเมืองเพชรบุรีว่า อาณาจักรศรีวิชัยได้ล่มสลายไปก่อนหน้านี้แล้ว เพราะตำนานฯ ระบุว่าก่อนพระพนมวังจะได้สถาปนาอาณาจักรนครศรีธรรมราชในปี พ.ศ. 1830 นครศรีธรรมราชมีสภาพเป็นเมืองร้างมาก่อน
ปยู

นครรัฐปยู (พม่า: ပျူ မြို့ပြ နိုင်ငံများ) เป็นกลุ่มนครรัฐที่มีอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาลถึงช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 11 ปัจจุบันอยู่ในเขตประเทศพม่าตอนบน นครรัฐถูกก่อตั้งขึ้นจากการอพยพย้ายถิ่นลงใต้ของชาวปยู ผู้พูดภาษาตระกูลทิเบต-พม่า ซึ่งเป็นผู้อาศัยอยู่ในเขตประเทศพม่าเป็นพวกแรก ๆ ระยะเวลากว่าหนึ่งพันปีนี้มักเรียกกันว่า สหัสวรรษของปยู ซึ่งเชื่อมโยงกับยุคสัมฤทธิ์ และคาบเกี่ยวกับต้นยุคโบราณของอาณาจักรพุกาม ที่เกิดขึ้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 9 นครรัฐปยูที่สำคัญทั้งหมดตั้งอยู่ในพื้นที่ชลประทานหลักสามแห่งของพม่าตอนบน ได้แก่หุบเขาแม่น้ำมู่ ที่ราบเจาะแซ และภูมิภาคมี่นบู้ ซึ่งอยู่บริเวณจุดบรรจบกันของแม่น้ำอิรวดีและแม่น้ำชี่น-ดวี่น เมืองใหญ่ที่มีกำแพงล้อมรอบ 5 เมือง ได้แก่ เบะตะโน่ มองกะโม้ พินนาคา ฮะลี่น ศรีเกษตร และเมืองเล็ก ๆ อีกหลายแห่งที่ถูกขุดขึ้นทั่วลุ่มแม่น้ำอิรวดี ฮะลี่นก่อตั้งขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 1 เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดและสำคัญที่สุดจนกระทั่งราวคริสต์ศตวรรษที่ 7 หรือ 8 เมื่อถูกแทนที่โดยศรีเกษตร (ใกล้กับเมืองแปรในปัจจุบัน) ที่ชายขอบด้านใต้ของอาณาจักรปยู ศรีเกษตรมีขนาดใหญ่กว่าฮะลี่นถึงสองเท่า และกลายเป็นศูนย์กลางปยูที่ใหญ่และมีอิทธิพลมากที่สุด เฉพาะนครรัฐฮะลี่น เบะตะโน่ และศรีเกษตร เท่านั้นที่ได้ถูกเสนอให้เป็นแหล่งมรดกโลกจากยูเนสโก ซึ่งสถานที่อื่น ๆ อาจเสนอชื่อเพิ่มในอนาคต นครรัฐปยูเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางการค้าทางบกระหว่างจีนและอินเดีย วัฒนธรรมปยูได้รับอิทธิพลอย่างมากจากการค้าขายกับอินเดีย การนำเข้าศาสนาพุทธตลอดจนแนวคิดทางวัฒนธรรม สถาปัตยกรรม และการเมืองอื่น ๆ ซึ่งมีอิทธิพลสืบเนื่องต่อการเมืองและวัฒนธรรมของพม่า ปฏิทินปยูซึ่งยึดตามพุทธศักราชต่อมาได้กลายมาเป็นปฏิทินพม่า อักษรปยูซึ่งมีพื้นฐานมาจากอักษรพราหมีอาจเป็นหนึ่งที่มาของอักษรพม่าที่ใช้เขียนภาษาพม่า อารยธรรมอายุนับพันปีล่มสลายลงในคริสต์ศตวรรษที่ 9 เมื่อนครรัฐถูกทำลายโดยการรุกรานซ้ำหลายครั้งจากอาณาจักรน่านเจ้า ชาวพม่าได้ตั้งเมืองรักษาการณ์ขึ้นที่พุกาม บริเวณจุดบรรจบของแม่น้ำอิรวดีและแม่น้ำชี่น-ดวี่น การตั้งถิ่นฐานของชาวปยูยังคงอยู่ในพม่าตอนบนต่อไปอีกสามศตวรรษ แต่ชาวปยูค่อย ๆ ถูกกลืนเข้าสู่อาณาจักรพุกามที่กำลังขยายตัว ภาษาปยูยังคงมีอยู่จนถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12 เมื่อถึงคริสต์ศตวรรษที่ 13 ชาวปยูได้ถูกกลืนเข้ากับกลุ่มชนพม่า ประวัติศาสตร์และตำนานของปยูก็รวมเข้ากับประวัติศาสตร์และตำนานของพม่าด้วยเช่นกัน นครรัฐปยู กำแพงและคูน้ำรอบเมืองที่ฮะลี่น, มองกะโม้ และศรีเกษตร ตั้งอยู่ในบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำอิรวดี เมืองเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงนครรัฐปยูที่เคยรุ่งเรืองนานกว่า 1,000 ปีระหว่างยุค 200 ปีก่อนคริสตกาลจนถึง ค.ศ. 900 เมืองทั้งสามเป็นส่วนหนึ่งของสถานที่ขุดค้นทางโบราณคดี โดยมีการค้นพบส่วนของป้อมปราการราชวัง, ลานที่ถูกฝัง รวมถึงสถูปอิฐของพุทธศาสนา, กำแพงอิฐและระบบจัดการน้ำ ซึ่งบางส่วนยังใช้งานอยู่ กลุ่มเมืองโบราณได้รับลงทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 37เมื่อปี 2557 ที่กรุงโดฮา ประเทศกาตาร์ ด้วยข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณา ดังต่อไปนี้
ถ้วน หลีกภัย

ถ้วน หลีกภัย (พ.ศ. 2458 — 2 มีนาคม พ.ศ. 2554) หรือที่นิยมเรียกและรู้จักกันดีในชื่อ แม่ถ้วน เป็นมารดาของ ชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี อดีตประธานรัฐสภา อดีตประธานสภาผู้แทนราษฎร และอดีตหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ถ้วน หลีกภัย เกิดที่บ้านท่าจีน ตำบลบางรัก อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง เมื่อ พ.ศ. 2458 ตามข้อมูลทะเบียนราษฎร์ แต่ทางครอบครัวนับตามตำราจีน พ.ศ. 2455 มีชื่อเดิมว่า กิมถ้วน จูห้อง เป็นบุตรคนห้าจากทั้งหมดเจ็ดคนของจุง และซุ่นกี่ จูห้อง บิดาและมารดามีเชื้อสายฮกเกี้ยน และใช้นามสกุลว่า "จูห้อง" ซึ่งเป็นหนี่งใน 35 สกุลเก่าแก่ของชาวฮกเกี้ยนในจังหวัดตรัง แต่เดิมมีชื่อว่า "กิมถ้วน" แต่ภายหลังเหลือเพียงว่า "ถ้วน" ตามคำเรียกของคนใต้ เธอมีน้องต่างมารดาอีกสี่คน ถ้วนเป็นหลานตาของหลวงผดุงชนเกษม (พันตี้) ซึ่งเป็นกำนันตำบลบางรัก และมีศักดิ์เป็นหลานลุงของจัง จริงจิตร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) คนแรกของจังหวัดตรัง เมื่อจังลงสมัครเลือกตั้ง ถ้วนในขณะนั้นยังเป็นเด็ก ๆ อยู่ ได้เป็นผู้ช่วยหาเสียงให้ เนื่องจากมีความสนใจในการเมือง จนได้รับเลือกตั้งในที่สุด  ในวัยเด็กถ้วนอยากจะเป็นนางพยาบาล แต่ไม่สมหวังเนื่องจากไม่ได้เรียนหนังสือ เพราะเป็นบุตรคนโต คอยดูแลมารดาที่เป็นอัมพาตโดยให้น้อง ๆ ได้เรียนหนังสือ ทั้งช่วยบิดาทำมาหากินตลอด เช่น ทำกระเบื้องปูหลังคาแบบโบราณ, สวนยาง, ค้าขายต่าง ๆ เป็นต้น จนกระทั่งสามารถตั้งตัวได้ขณะที่มีอายุเพียง 15 ปี ถ้วนได้แต่งงานกับครูประชาบาลในโรงเรียนวัดควนวิเศษ คือ ครูเฮิด หรือ นิยม หลีกภัย ภาษาฮกเกี้ยนมีชื่อว่า ตันฮวด แซ่ลิ (ชื่อจีนกลาง: หลี่เฉินฟา) มีลูกกับสามีทั้งสิ้น 9 คนเป็นชาย 6 หญิง 3 โดยนายชวนเป็นคนที่ 3 แต่แม้กระทั่งแต่งงานไปแล้ว นางถ้วนมิได้เป็นแค่แม่บ้านอย่างเดียว ก็ยังคงประกอบอาชีพค้าขายตามเดิม ถ้วน เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง เมื่อชวน หลีกภัย ได้ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ด้วยเป็นแม่ที่ผลักดันลูกมาตลอด เช่น ช่วยหาเสียงให้ ถ้วนเป็นที่เคารพรักของชาวตรังอย่างยิ่ง มักจะมีชาวบ้านแวะเวียนมาพบปะขอคำแนะนำหรือขอคำปรึกษาให้ช่วยแก้ปัญหาตลอด จนมีผู้เรียกนางถ้วนว่าคือผู้แทนตัวจริงของจังหวัดตรัง จนได้รับรางวัลแม่ดีเด่นแห่งชาติ ปี พ.ศ
วันสหกรณ์แห่งชาติ

กรมส่งเสริมสหกรณ์ (อังกฤษ: Cooperative Promotion Department) เป็นส่วนราชการระดับกรม สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีหน้าที่ส่งเสริมและพัฒนาการสหกรณ์ภายในประเทศ แรกเริ่มหน่วยราชการที่รับผิดชอบด้านสหกรณ์เริ่มจากเป็นแผนกหนึ่งในกรมพาณิชย์และสถิติพยากรณ์ กระทรวงพระคลังมหาสมบัติเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2458 ต่อมากรมพาณิชย์และสถิติพยากรณ์ได้ยกฐานะขึ้นเป็นกระทรวงพาณิชย์ ใน พ.ศ. 2463 แผนกสหกรณ์จึงได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น กรมสหกรณ์ พ.ศ. 2495 ในสมัยจอมพล แปลก พิบูลสงคราม ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ได้ยกฐานะกรมสหกรณ์เป็นกระทรวงการสหกรณ์ จนถึงปี พ.ศ. 2506 จึงได้ถูกยุบกระทรวงการสหกรณ์ลง และโอนงานทั้งหมดไปเป็นของกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติที่ตั้งขึ้นใหม่ โดยให้แยกส่วนราชการสหกรณ์ออกมาโดยจัดให้มีกรมสหกรณ์ที่ดิน กรมสหกรณ์พาณิชย์และธนกิจ และกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2515 ได้มีการยกเลิกกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติลง และได้ตั้งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ขึ้นจึงได้โอนอำนาจหน้าที่ในส่วนที่เกี่ยวกับการส่งเสริมการสหกรณ์ กรมสหกรณ์ที่ดิน กรมสหกรณ์พาณิชย์และธนกิจ เป็นกรมส่งเสริมสหกรณ์ สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมี พันเอกสุรินทร์ ชลประเสริฐ ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์และนายทะเบียนสหกรณ์เป็นคนแรก วันสหกรณ์แห่งชาติ ตรงกับวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ของทุกปี สืบเนื่องมาจากสหกรณ์ในประเทศต่าง ๆ เจริญก้าวหน้าส่งผลดีในการพัฒนาประเทศ สำหรับประเทศไทยเมื่อ พ.ศ
ไฮฟอง

ไฮฟอง หรือ หายฝ่อง (เวียดนาม: Hải Phòng) เป็นเมืองที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ในเวียดนาม เป็นเมืองท่าที่สำคัญที่สุดของภาคเหนือ ตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1888 ไฮฟองมีพื้นที่ประมาณ 1,503 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ที่ปากแม่น้ำแดง ฝั่งขวาของแม่น้ำเกื๋อม มีแม่น้ำ 16 สายไหลผ่าน ตั้งอยู่ห่างจากเมืองหลวงฮานอย ประมาณ 120 กม. อยู่ติดกับจังหวัดกว๋างนิญ ไฮฟองมีอุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่ 23-24 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,600-1,800 มิลลิเมตรต่อปี และมีความชื้นสัมพัทธ์ร้อยละ 85-86  ไฮฟองแบ่งการปกครองออกเป็น 7 เขต และ 8 อำเภอ โดยรวมเขตการปกครองทั้ง 15 เขตมีดังนี้ ไฮฟองเป็นที่ตั้งโรงงานอุตสาหกรรม โรงงานเครื่องจักรกล มีการผลิต กระจก อิฐ ซีเมนต์ และเตาเผา รวมทั้งโรงงานอาหารและเสื้อผ้า อยู่มาก เพราะมีท่าเรือน้ำลึกเป็นที่ขนถ่ายสินค้า ไฮฟอง มีสถานที่ท่องเที่ยว เช่น ภูเขาช้าง เจดีย์ล็องฮวา (Long Hoa) ซากป้อมปราการที่มีอายุตั้งแต่ครั้งราชวงศ์หมัก (Mạc) ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 และมีพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดงโบราณวัตถุยุคหินใหม่ ถ้ำภายในภูเขาที่เคยใช้เป็นฐานที่มั่นของเหวียตมิญ บทความสถานที่ในประเทศเวียดนามนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
นวมทอง ไพรวัลย์

นวมทอง ไพรวัลย์ (21 ตุลาคม พ.ศ. 2489 – 31 ตุลาคม พ.ศ. 2549) เป็นคนขับแท็กซี่ที่ฆ่าตัวตายด้วยการแขวนคอใต้สะพานลอยบริเวณถนนวิภาวดีรังสิต หลังขับรถแท็กซี่พุ่งชนรถถังของคณะรัฐประหารนามคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขที่บริเวณลานพระบรมรูปทรงม้า ต่อสาธารณชนว่า ได้พยายามกระทำอัตวินิบาตกรรม เพื่อประท้วงรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2549 และได้บรรลุเจตนารมณ์ดังกล่าวในที่สุด เพื่อสนองคำพูดของรองโฆษกคณะรัฐประหารที่เขาถือว่าเป็นการเหยียดหยามวัตถุประสงค์แห่งกรรมของเขา นวมทอง ไพรวัลย์ เกิดเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2489 เป็นอดีตพนักงานการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย อำเภอบางกรวย และทำอาชีพขับรถแท็กซี่ สมรสกับ นาง บุญชู ไพรวัลย์ และมีบุตรสาวด้วยกัน 1 คน เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2549 นวมทอง อดีตพนักงานการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย อำเภอบางกรวย ได้ขับรถแท็กซี่ โตโยต้า โคโรลล่า สีม่วง ทะเบียน ทน 345 กรุงเทพมหานคร ของบริษัท สหกรณ์แหลมทองแท็กซี่ จำกัด พุ่งชนรถถังเบา M41A2 Walker Bulldog ป้ายทะเบียนตรากงจักร 71116 ของคณะรัฐประหารและได้รับบาดเจ็บสาหัส ต่อมาในคืนวันที่ 31 ตุลาคม นวมทองผูกคอตายกับราวสะพานลอย บริเวณถนนวิภาวดีรังสิตฝั่งขาออก เยื้องกับที่ตั้งสำนักงานหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ (บริษัท วัชรพล จำกัด) โดยในจดหมายลาตายระบุว่า ต้องการลบคำสบประมาทของพันเอก อัคร ทิพโรจน์ รองโฆษก คปค. ที่ว่า ไม่มีใครมีอุดมการณ์มากขนาดยอมพลีชีพได้ ในคืนที่นวมทองแขวนคอตาย เขาตั้งใจสวมเสื้อยืดสีดำ สกรีนข้อความเป็นบทกวี ที่เคยใช้ในการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย โดยด้านหน้าเป็นบทกวีของรวี โดมพระจันทร์ และด้านหลังเป็นบทกวีของศรีบูรพา (กุหลาบ สายประดิษฐ์) มีกลุ่มผู้ต่อต้านคณะปฏิรูปฯ หยิบยกการฆ่าตัวตายของเขามากล่าวถึง เช่น จิ้น กรรมาชน เขียนบทกวีขึ้นเพื่อคารวะต่อนวมทอง ความว่า เขาชื่อ
อำเภอเมืองเชียงใหม่

อำเภอเมืองเชียงใหม่ (ไทยถิ่นเหนือ: เมืองเจียงใหม่) เป็นศูนย์กลางการคมนาคม การปกครอง การศึกษา การแพทย์ การท่องเที่ยว และวัฒนธรรมของจังหวัดเชียงใหม่ นับเป็นอำเภอที่มีความเจริญมากที่สุดของจังหวัดและของภาคเหนือ อำเภอเมืองเชียงใหม่มีเขตนครเชียงใหม่และปริมณฑลล้อมรอบ ครอบคลุมพื้นที่ 6 อำเภอ ได้แก่ อำเภอหางดง อำเภอสันกำแพง อำเภอสารภี อำเภอแม่ริม อำเภอสันทราย และอำเภอดอยสะเก็ด  อำเภอเมืองเชียงใหม่ตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัดเชียงใหม่ มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดใกล้เคียงดังนี้ อำเภอเมืองเชียงใหม่แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 16 ตำบล 78 หมู่บ้าน ได้แก่ ท้องที่อำเภอเมืองเชียงใหม่ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่ อำเภอเมืองเชียงใหม่เป็นศูนย์กลางคมนาคมของจังหวัดเชียงใหม่และภาคเหนือของประเทศไทย เป็นที่ตั้งของท่าอากาศยานนานาชาติเชียงใหม่ สถานีขนส่งผู้โดยสารเชียงใหม่ และสถานีรถไฟเชียงใหม่ ถนนสายหลักที่มีจุดเริ่มต้น ณ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอเมืองเชียงใหม่มีสถานกงสุลประจำจังหวัดเชียงใหม่ทั้งหมด 16 แห่ง ได้แก่
กถา

กถา แปลว่า ถ้อยคำ, คำพูด, เรื่อง, การกล่าว, การพูด, การอธิบาย หมายถึง ถ้อยคำที่กล่าวหรือเรื่องแต่งขึ้นเพื่อสื่อความ เพื่ออธิบายความ หรือเพื่อชี้แจงรายละเอียด เป็นต้น เป็นสำนวนร้อยแก้ว คือมีสำนวนภาษาไพเราะสละสลวย เหมาะเจาะด้วยเสียงและความหมาย เช่น บทเทศน์ บทความ คำปรารภ กถา นิยมใช้ตามหลังคำอื่น ๆ เช่น
กรรมวาจาจารย์

กรรมวาจาจารย์ (อ่านว่า กำ-มะ-วา-จา-จาน) แปลว่า อาจารย์ผู้สวดกรรมวาจา คือภิกษุผู้ทำหน้าที่สวดประกาศในท่ามกลางสงฆ์เวลาทำพิธีอุปสมบท เพื่อให้สงฆ์ทราบรายละเอียดเกี่ยวกับตัวอุปสัมปทาเปกข์หรือผู้ขอบวช และถามมติของสงฆ์ว่าจะยอมรับผู้ขอบวชให้เป็นภิกษุหรือไม่ เรียกกันว่า พระกรรมวาจาจารย์ กรรมวาจาจารย์เป็นคู่กับพระอนุสาวนาจารย์ ซึ่งทำหน้าที่บอกอนุศาสน์หรือคำสอนเกี่ยวกับระเบียบวินัยเบื้องต้นแก่ผู้บวชที่เป็นภิกษุใหม่ ในปัจจุบันทั้งสองรูปทำหน้าที่เหมือนกันคือสวดประกาศ ฉะนั้นจึงเรียกว่า "คู่สวด" หรือ "พระคู่สวด" ส่วนหน้าที่บอกอนุศาสน์กำหนดให้เป็นหน้าที่ของพระอุปัชฌาย์ บทความศาสนาพุทธนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
กัปปิยะ

กัปปิยะ หรือ กัปปิยภัณฑ์ แปลว่า เหมาะสม, สมควร หมายถึงสิ่งของเครื่องใช้ที่สมควรแก่สมณะคือภิกษุสามเณร เป็นสิ่งของที่ภิกษุสามเณรบริโภคใช้สอยได้ ไม่ผิดพระวินัย เรียกเต็มว่า กัปปิยภัณฑ์ ได้แก่ ปัจจัย ๔ คือ ผ้า อาหาร ที่อยู่อาศัย และยารักษาโรค สิ่งของที่ภิกษุสามเณรไม่ควรจะบริโภคใช้สอยหรือบริโภคใช้สอยไม่ได้ เช่น เสื้อ กางเกง เครื่องประดับ เป็นต้น เรียกว่า อกัปปิยะ หรือ อกัปปิยภัณฑ์ ปัจจัยบางอย่างที่เป็นอกัปปิยะนิยมทำให้เป็นกัปปิยะเสียก่อนจึงถวายพระ เช่น ผลไม้ที่มีเปลือกหนา นิยมปอกหรือใช้มีดใช้เล็บกรีดให้เป็นรอยเสียก่อน ทำดังนี้เรียกว่า "ทำกัปปิยะ" เรียกผู้ทำกัปปิยะนั้นว่า กัปปิยการก
กัปปิยโวหาร

กัปปิยโวหาร แปลว่า โวหารที่สมควรแก่ภิกษุ คำพูดที่สมควรแก่ภิกษุ หมายถึง ภาษาและคำพูดที่เหมาะสมแก่ภิกษุ เป็นทั้งภาษาและคำพูดที่ชาวบ้านใช้กับภิกษุและที่ภิกษุใช้กับชาวบ้าน ที่ชาวบ้านใช้กับภิกษุเช่นเรียกเงินตราว่า กัปปิยภัณฑ์ เรียกการ "กิน" ว่า "ฉัน" เรียกการ "นอน" ว่า "จำวัด" เรียกการ "ป่วย" ว่า "อาพาธ" เรียก "ภิกษุ" ว่า "พระคุณเจ้า" เป็นต้น และหมายถึงภาษาหรือคำพูดที่ภิกษุใช้โดยเฉพาะเช่น ภิกษุเรียกตัวเองว่า "อาตมา" หรือ "อาตมภาพ" เรียกชาวบ้านว่า "โยม" เป็นต้น กัปปิยโวหารเป็นถ้อยคำสำนวนที่เหมาะแก่กาลเทศะ หากใช้ได้ถูกต้องก็เป็นที่นิยมยกย่องว่าเป็นผู้ฉลาดรู้กาลเทศะดี
การกสงฆ์

การกสงฆ์ (อ่านว่า กา-รก-สงฆ์, การะกะสงฆ์) แปลว่า สงฆ์ผู้ทำกิจ, หมู่ภิกษุผู้ปฏิบัติหน้าที่สำคัญ ใช้เรียกสงฆ์หมู่หนึ่งที่ได้รับมอบหมายให้ทำกิจสำคัญอย่างใดอย่างหนึ่งอันเป็นประโยชน์แก่หมู่คณะหรือแก่พระศาสนา ได้แก่ กิจการที่เป็นไปเพื่อความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนา เพื่อรักษาพระธรรมวินัย เพื่อชำระอธิกรณ์ เป็นต้น การกสงฆ์ ได้แก่สงฆ์ที่ร่วมกันทำสังคายนาหรือทำสังฆกรรมต่าง ๆ ซึ่งเรียกว่า สังคีติการกสงฆ์ กัมมการกสงฆ์ ตามลำดับ บทความศาสนาพุทธนี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล
กุลุปกะ

กุลุปกะ (อ่านว่า กุลุปะกะ) แปลว่า ผู้เข้าถึงสกุล กุลุปกะ เป็นคำเรียกภิกษุผู้ใกล้ชิดสนิทสนมกับครอบครัวหรือวงศ์ตระกูล มีความคุ้นเคยและไปมาหาสู่ผู้คนในครอบครัววงศ์ตระกูลนั้นๆ เสมอ ผู้คนในครอบครัววงศ์ตระกูลนั้นรู้จัก ให้ความเคารพนับถือ และอุปถัมภ์บำรุงด้วยดีโดยไม่รังเกียจ เรียกเต็มว่า พระกุลุปกะ โบราณเรียกว่า ชีต้น พระกุลุปกะนั้นทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาวงศ์ตระกูลบ้าง เป็นหลักใจของวงศ์ตระกูลบ้าง เป็นผู้สอนธรรมประจำของวงศ์ตระกูลบ้าง ถ้าเป็นพระที่ใกล้ชิดกับราชสกุล เรียกว่า พระราชกุลุปกะ