ประเทศเนเธอร์แลนด์

– ในทวีปยุโรป (เขียว & เทาเข้ม)– ในสหภาพยุโรป (เขียว) เนเธอร์แลนด์ (ดัตช์: Nederland [ˈneːdərˌlɑnt] เนเดอร์ลันด์; อังกฤษ: Netherlands) หรือชื่ออย่างไม่เป็นทางการว่า ฮอลแลนด์ (อังกฤษ: Holland) เป็นประเทศองค์ประกอบของราชอาณาจักรเนเธอร์แลนด์ ประกอบด้วยสิบสองจังหวัดในแผ่นดินใหญ่ และสามเกาะในแคริบเบียนซึ่งทั้งหมดมีชื่อเรียกว่า แคริบเบียนเนเธอร์แลนด์ ดินแดนส่วนที่อยู่ในทวีปยุโรปมีอาณาเขตทิศเหนือและตะวันตกจดทะเลเหนือ, ทิศใต้จดประเทศเบลเยียม และทิศตะวันออกจดประเทศเยอรมนี และมีพรมแดนทางทะเลร่วมกับเบลเยียม เยอรมนี และสหราชอาณาจักร ภาษาราชการคือภาษาดัตซ์ ในขณะที่ภาษาฟรีเชียตะวันตกเป็นภาษาหลักในภูมิภาคทางเหนือ โดยเฉพาะในจังหวัดฟรีสลันด์ โดยมีภาษาดัตซ์, ภาษาอังกฤษ และภาษาปาเปียเมนตู เป็นภาษาราชการในแคริบเบียนเนเธอร์แลนด์ เมืองที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ ได้แก่ อัมสเตอร์ดัม, รอตเทอร์ดาม, เฮก และยูเทรกต์ตามลำดับ แม้อัมสเตอร์ดัมจะมีสถานะเป็นเมืองหลวง ทว่ากรุงเฮกเป็นที่ตั้งของที่ทำการรัฐบาลรวมถึงศูนย์กลางทางการบริหาร และยังเป็นที่ตั้งของรัฐสภา และศาลสูงสุด ด้วยจำนวนประชากรมากกว่า 18 ล้านคน ซึ่งทั้งหมดอาศัยอยู่ในพื้นที่ 41,850 ตารางกิโลเมตร (16,160 ตารางไมล์) ซึ่งมีพื้นที่แผ่นดินอยู่ที่ 33,500 ตารางกิโลเมตร (12,900 ตารางไมล์) เนเธอร์แลนด์จึงเป็นประเทศที่มีความหนาแน่นของประชากรมากเป็นอันดับที่ 33 ของโลก ด้วยอัตราความหนาแน่น 535 คนต่อตารางกิโลเมตร (1,390 คน/ตารางไมล์) อย่างไรก็ตาม ประเทศนี้ถือเป็นประเทศผู้ส่งออกอาหาร และสินค้าเกษตรกรรมรายใหญ่อันดับสองของโลกตามมูลค่าโดยรวม จากการมีทรัพยากรดินที่อุดมสมบูรณ์, สภาพอากาศอบอุ่น และนวัตกรรมการทำเกษตรเชิงสร้างสรรค์ เนเธอร์แลนด์เป็นหนึ่งในกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำ โดยชื่อประเทศ "Netherlands" มีความหมายว่า "ประเทศที่ตั้งอยู่ต่ำ" โดยพื้นที่กว่า 26% ของแผ่นดินใหญ่ตั้งอยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเล โดยบริเวณทั้งหมดที่ตั้งอยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเลเป็นที่รู้จักในชื่อโพลเดอร์ (Polder) ซึ่งเป็นผลมาจากการถมที่ดินซึ่งเริ่มต้นในศตวรรษที่ 14 พื้นที่ส่วนใหญ่ที่อยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเลเกิดจากฝีมือมนุษย์ซึ่งเกิดจากการสกัดพีต (Peat) อย่างกว้างขวางและมีการควบคุมไม่ดีหลายศตวรรษทำให้พื้นผิวต่ำลงหลายเมตร แม้ในพื้นที่น้ำท่วมถึง การสกัดพีตยังดำเนินต่อไปโดยการขุดลอกพื้นที่ ตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 เริ่มมีการฟื้นสภาพที่ดินและปัจจุบันมีการสงวนพื้นที่โพลเดอร์ขนาดใหญ่ด้วยระบบการระบายน้ำที่ซับซ้อนซึ่งมีทั้งพนัง คลองและสถานีสูบ พื้นที่เกือบ 17% ของประเทศเป็นพื้นที่ที่เกิดจากการถมทะเล พื้นที่บริเวณกว้างของเนเธอร์แลนด์เกิดจากชะวากทะเลของแม่น้ำสำคัญของทวีปยุโรปสามสายและลำน้ำแตกสาขาเกิดเป็นสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไรน์–เมิซ–ซเกลดะ พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศเป็นที่ราบ ยกเว้นเนินเขาทางตะวันออกเฉียงใต้และเทือกเขาเตี้ย ๆ ทางตอนกลาง การก่อตั้งสาธารณรัฐดัตช์ใน ค.ศ. 1588 เป็นจุดเริ่มต้นยุคเรืองอำนาจทางเศรษฐกิจ การเมือง และวัฒนธรรมของเนเธอร์แลนด์ ได้รับการยอมรับให้เป็นหนึ่งในรัฐที่ทรงอำนาจที่สุดของโลกในขณะนั้น ในช่วงเวลาดังกล่าวถือเป็นยุคทองของเนเธอร์แลนด์ บริษัทอย่างบริษัทอินเดียตะวันออกของเนเธอร์แลนด์ และบริษัทอินเดียตะวันตกของเนเธอร์แลนด์มีอิทธิพลทางการค้า การลุงทุน และการแลกเปลี่ยนไปทั่วโลก รวมทั้งแผ่ขยายการล่าอาณานิคม เนเธอร์แลนด์เป็นประเทศแรก ๆ ของโลกที่มีรัฐสภาจากการเลือกตั้ง และปกครองด้วยประชาธิปไตยระบบรัฐสภา และจัดระเบียบเป็นรัฐเดี่ยวมาตั้งแต่ ค.ศ. 1848 ประเทศนี้มีธรรมเนียมปฏิบัติในการวางเสาหลัก (การแยกพลเมืองออกเป็นกลุ่มตามศาสนาและความเชื่อทางการเมือง) และมีประวัติการส่งเสริมเสรีภาพทางสังคมมายาวนาน โดยอนุญาตให้การค้าประเวณี และการการุณยฆาตชอบด้วยกฎหมาย ควบคู่ไปกับการรักษานโยบายเสรีนิยมด้านยาเสพติด เนเธอร์แลนด์ยังอนุญาตให้พลเมืองสตรีมีสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งมาตั้งแต่ ค.ศ. 1919 และเป็นประเทศแรกที่ออกกฎหมายรับรองการสมรสเพศเดียวกันใน ค.ศ. 2001 ประเทศมีระบบเศรษฐกิจแบบผสม ถือเป็นประเทศพัฒนาแล้วโดยมีผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศเฉลี่ยต่อหัวสูงสุดเป็นอันดับที่ 11 ของโลก ท่าเรือรอตเตอร์ดัมถือเป็นท่าเรือที่พลุกพล่านที่สุดในยุโรป และเป็นท่าเรือที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่ตั้งอยู่นอกทวีปเอเชีย ในขณะที่ท่าอากาศยานอัมสเตอร์ดัมสคิปโฮลเป็นท่าอากาศยานหลักของประเทศด้วยจำนวนผู้โดยสารที่พลุกพล่านมากเป็นอันดับ 4 ในยุโรป เนเธอร์แลนด์เป็นสมาชิกก่อตั้งของสหภาพยุโรป, กลุ่ม 10, เนโท องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา, องค์การการค้าโลก และเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพเศรษฐกิจไตรภาคีเบเนลักซ์ ประเทศเนเธอร์แลนด์เป็นที่ตั้งขององค์การห้ามอาวุธเคมี และศาลระหว่างประเทศห้าศาล ได้แก่ ศาลอนุญาโตตุลาการถาวร, ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ, ศาลอาญาระหว่างประเทศ, คณะตุลาการอาญาระหว่างประเทศสำหรับอดีตยูโกสลาเวีย และคณะตุลาการพิเศษสำหรับเลบานอน สี่ศาลแรกตั้งอยู่ในกรุงเฮก เช่นเดียวกับยูโรโปล สำนักข่าวกรองอาชญากรรมของสหภาพยุโรป และยูโรจัสต์ สำนักความร่วมมือทางตุลาการ ทำให้กรุงเฮกได้รับสมญาว่า "เมืองหลวงกฎหมายโลก" สภาพภูมิประเทศเป็นที่ราบกว้างใหญ่ พื้นที่ส่วนใหญ่เคยเป็นน้ำทะเลมาก่อนดังนั้นประเทศนี้จึงอยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเล มีเพียงทางตะวันออกเฉียงใต้ในเขตลิมเบิร์ก เท่านั้นสามารถพบเห็นเนินเขาได้ แม่น้ำไรน์ที่ไหลมาจากเยอรมนี เป็นแม่น้ำสายสำคัญของประเทศ เนื่องจากเป็นประเทศต่ำกว่าระดับน้ำทะเลจึงทำให้ต้องสร้างเขื่อน เพื่อไม่ให้นำทะเลไหลท่วมได้ เนื่องจากเนเธอร์แลนด์มีที่ตั้งอยู่ชายฝั่งทะเลเหนือ จึงได้รับอิทธิพลของกระแสน้ำอุ่นด้วย ทำให้ภูมิอากาศของประเทศอบอุ่นกว่าประเทศอื่น ๆ ในยุโรป และมีฝนตกชุกในช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วง มากถึง 700 มิลลิเมตรต่อปี ประวัติศาสตร์โดยสังเขป ประมาณช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 1 เนเธอร์แลนด์เป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิโรมัน และมีสันติภาพยาวนานต่อเนื่องเป็นเวลา 250 ปี ต่อมา เมื่อจักรวรรดิโรมันเสื่อมอำนาจลง กลุ่มชนเจอร์แมนิก และเคลติก โดยเฉพาะชาวแฟรงก์ได้เข้าไปครอบครองพื้นที่แถบนั้น ก่อตั้งเป็นจักรวรรดิการอแล็งเฌียง ก่อนจะแยกออกเป็นสามอาณาจักรย่อย ได้แก่ อาณาจักรแฟรงก์ตะวันออก อาณาจักรแฟรงก์กลาง อาณาจักรแฟรงก์ตะวันออก ในเวลาต่อมา โดยดินแดนส่วนใหญ่ของเนเธอร์แลนด์ในปัจจุบันอยู่ในส่วนของอาณาจักรแฟรงก์กลาง ที่ไม่มีความเป็นปึกแผ่น จึงแตกเป็นแคว้นเล็กแคว้นน้อยอยู่หลายแคว้น มีเมืองสำคัญได้แก่ ฮอลแลนด์ แอโน ฟลานเดอร์ส เกลเดอร์ส บราบันต์ และยูเทรกต์ ในช่วงนี้ ระบบเกษตรกรรมถูกพัฒนาไปอย่างมาก ทำให้เศรษฐกิจเติบโตอย่างรวดเร็ว มีพ่อค้ารายใหม่เกิดขึ้นมากมาย ทำให้เมืองเติบโตมากขึ้น นอกจากนี้ ชาวนาจากฟลานเดอร์สและยูเทรกต์เริ่มผันน้ำทะเลออกและสร้างพื้นที่เพาะปลูกเพิ่มขึ้นมาใหม่ทางตะวันตก ทำให้เคาน์ตีฮอลแลนด์เริ่มเรืองอำนาจมากขึ้น ในช่วงปี พ.ศ. 1927 ถึง 2124 (ค.ศ