nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
గుండె

గుండె లేదా హృదయం (లాటిన్: Cor. జర్మన్: Herz. ఆంగ్లం: Heart. ఫ్రెంచి: Cœur) మన శరీరానికి రక్తాన్ని పంపిణీ చేసే ముఖ్యమైన అవయవం. ఒక ప్రత్యేకమైన కండరాలు నిరంతరంగా పనిచేసి మనిషిని బ్రతికిస్తున్నాయి. ఇది ఛాతీ మధ్యలో కొంచెం ఎడమవైపుకి తిరిగి ఉంటుంది. ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబరు 29న ప్రపంచ హృదయ దినోత్సవం జరుపబతుతోంది. గుండె మందమయిన కండరపు గోడలు కలిగి ఉంటుంది. ఇది ఉరఃకుహరంలో ఊపిరితిత్తులను ఆవరించి ఉన్న రెండు పుపుసకోశాల మధ్య, కొద్దిగా ఎడమవైపుకు అమరి ఉంటుంది. గుండె వెడల్పయిన భాగం పూర్వభాగం, మొనదేలిన భాగం పరభాగంలో అమరి ఉంటుంది. ‎ Duration: 3 సెకండ్లు.0:03 గుండెను ఆవరించి రెండు పొరలు కలిగిన హృదయావరణ త్వచం (Pericardial membrane) ఉంటుంది
ఛాతీ

వక్షస్థలం, రొమ్ము లేదా ఛాతీ (Chest) మానవుని శరీరంలో మొండెం పైభాగంలో మెడకి క్రిందుగా ఉంటుంది. దీనిలో అతిముఖ్యమైన గుండె, ఊపిరితిత్తులు ఒక ఎముకలగూటిలో భద్రపరచబడ్డాయి. అన్నవాహిక వీటికి వెనుకగా పోతుంది. ఈ ఎముకల గూడు పక్కటెముకలు, వెన్నెముకలు, భుజములతో తయారుచేయబడింది. డయాఫ్రమ్ అను కండరంద్వారా ఇది ఉదరమునుండి వేరుచేయబడింది. వక్షోజము or వక్షోరుహము vakshō-jamu n. అనగా A woman's breast. స్తనము. గుండె, అన్నవాహిక, శ్వాసనాళం,ఊపిరితిత్తుల వంటి భాగములతో శరీరంలోని అనేక వ్యవస్థలకు ఛాతీ అతి ముఖ్యమైన మూలం అని చెప్పవచ్చును. ప్రసరణ వ్యవస్థ ఛాతీ లోపల చాలా పనిని చేస్తుంది. ఇక్కడ గుండె నిమిషానికి సగటున 72 సార్లు కొట్టుకుంటుంది, రోజుకు 2,000 గ్యాలన్ల వరకు రక్తాన్ని ప్రసరిస్తుంది. ధమనులు, సిరల ద్వారా, ప్రసరణ వ్యవస్థ శరీరమంతా ఆక్సిజనేటెడ్ రక్తం, ముఖ్యమైన పోషకాలను అందిస్తుంది
ఉదరము

ఉదరము లేదా కడుపు (Abdomen) మొండెంలోని క్రిందిభాగం. ఇది ఛాతీకి కటిభాగానికి మధ్యలో ఉంటుంది. దీనిని పొట్ట అని కూడా అంటారు. పొట్ట అంటే గర్భం అని కూడా ఒక అర్థం ఉంది. ఇంకో అర్థంలో పొట్ట రావడం అంటే ఉదరం ఉబ్బి ఒక అనారోగాన్ని సూచించడానికి కూడా వాడతారు. స్థూల కాయం వలన కొవ్వు చేరి పొట్ట ఉబ్బినట్లు కనిపిస్తుంది. ఉదరంలో జీర్ణవ్యవస్థ, మూత్రవ్యవస్థ, మరికొన్ని ఇతర అవయవాలున్నాయి. కాలేయము ఛాతీ క్రిందగా కుడివైపున ఉంటుంది. ఉదరవితానము (డయాఫ్రమ్) అనే కండరం ఛాతీ నుండి దీన్ని వేరుచేస్తుంది. ఉదర కుహరం (Abdominal cavity) ఉదరంలోని వివిధ అవయావాలను కప్పుతూ సీరస్ పొర ఉంటుంది. దీనిలో కొంత ఉదర ద్రవం (Abdominal fluid) ఉండి పేగులవంటివి రాపిడి లేకుండా వీలు కల్పిస్తాయి. · ఫెలోపియన్ నాళాలు · గర్భాశయం · యోని · క్లైటోరిస్ · మూత్రాశయం · వృషణాలు · శుక్రకోశం
భుజము

మానవుని శరీరంలోని రెండు భుజాలు (Shoulders) చేతుల్ని మొండెంతో కలుపుతాయి. మూడు కీళ్ళు, మూడు ఎముకలు, కండరాలతో ఇది ఒక క్లిష్టమైన భాగం. మన చేతులు అన్ని కోణాలలో తిరగడానికి భుజమే కారణం. తెలుగు భాష ప్రకారంగా భుజము [ bhujamu ] bhujamu. [Skt.] n. The shoulder, the arm. భుజంగ భుక్కు bhujanga-bhukku. n. The snake-eater, i.e., a peacock, నెమలి
కపాలం

కపాలం (లాటిన్: Cranium, స్పానిష్: Cráneo, ఫ్రెంచ్: Crâne, ఆంగ్లం Skull, జర్మన్: Schädel) తలలో ఎముకలతో ఏర్పడిన అవయవం. ఇది జ్ఞానేంద్రియాలను భద్రంగా ఉంచుతుంది. మనిషి ముఖానికి ఒక నిశ్చితమైన ఆకారాన్నిచ్చేది కపాలం. కపాలంలో 26 ఎముకలుంటాయి. అవి ఒకదానితో ఒకటి అతి దగ్గరగా ఏర్పాటుచేయబడ్డాయి. వీటిమధ్య అతి తక్కువ కదలిక మాత్రమే సాధ్యం. మానవ పుర్రె ఎముకలతో ఏర్పడిన నిర్మాణం, ఇది అస్థిపంజరంలో ఒక భాగం, మానవ తలలో, ఇది ముఖ భాగం నిర్మాణాలకు మద్దతు ఇస్తుంది. మానవులలో, వయోజన పుర్రె సాధారణంగా 22 ఎముకలుతో ఏర్పడింది. దవడ ఎముక తప్ప, పుర్రె ఎముకల అన్ని, కుట్లు కలిసి కలుస్తాయి. ఎముక అస్థీకరణ ద్వారా ఏర్పడే synarthrodial (కదలలేని) కీళ్ళు, Sharpey ఫైబర్స్ కొన్ని వశ్యత అనుమతించడంతో మెదడును కప్పియున్న కపాల కుహరం (మెదడు కేసు) ఎనిమిది ఎముకలు రూపం, మెదడు, మెదడు మూల పరిసర ఎముక ఒక రక్షణ వాల్ట్. పద్నాలుగు ఎముకలు splanchnocranium రూపం, ఇది ముఖం మద్దతు ఎముకలు కలిగి ఉంది. స్వల్పకాల ఎముకలు లోపల పొదిగిన మధ్య చెవి ఆరు శ్రవణ మధ్య చెవిలో అస్థికలు ఉన్నాయి
రుక్మిణీదేవి అరండేల్

రుక్మిణీదేవి అరండేల్ (ఫిబ్రవరి 29, 1904 - ఫిబ్రవరి 24, 1986) (Rukmini Devi Arundale) తమిళనాడులోని చెన్నైలో కళాక్షేత్ర నాట్యపాఠశాల వ్యవస్థాపకురాలు. ఆమె స్వయంగా నృత్య కళాకారిణి. కళలయందు ఆమెకున్న మక్కువ ఆమెను కర్ణాటక సంగీతం, బాలే, భరతనాట్యాలలో ప్రావీణ్యం సంపాదించేలా చేశాయి. ఆమె భరత నాట్యం శిక్షణ కొరకు పాఠశాల స్థాపించి భరతనాట్యం ప్రాచుర్యము, గౌరవము ఇనుమడింప చేసింది. ఆమె ఎన్నో వ్యయప్రయాసలకు ఓర్చి ఈ ప్రయత్నాన్ని విజయ వంతం చేసింది. ఈమె 1904వ సంవత్సరం, ఫిబ్రవరి 29వ తారీఖున నీలకంఠశాస్త్రి, శేషమ్మ దంపతులకు తమిళనాడులో ఉన్న మదురైలో జన్మించింది. కళలయందు కల ఆసక్తి వలన పెద్దలు నిర్ణయించిన బాల్య వివాహాన్ని చేసుకోవడానికి నిరాకరించింది. ఆతరువాత కర్ణాటక సంగీతాన్ని అభ్యసించడం ఆరంభించింది. తన ఏడవ సంవత్సరంలో తండ్రి పని చేసే దివ్యజ్ఞాన సమాజం (థియాసాఫికల్ సొసైటీ) లో చేరింది. ఈమె తన అభిరుచులతో, ఆలోచనలతో ఏకీభవించిన జి.ఎస్.అరండేల్ అనే విదేశీయుణ్ణి ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకుంది
పెద్ద ప్రేగు

పెద్ద ప్రేగు (Large intestine) జీర్ణ వ్యవస్థలో చివరిభాగం. జీర్ణక్రియతర్వాత భాగంనుండి నీరు, విటమిన్లను తిరిగి శరీరంలోనికి పీల్చుకొని మిగిలిన జీర్ణంకాని వ్యర్థపదార్ధాల్ని బయటకు పంపించడం దీని పని. దీనికి 12-25 గంటలు పడుతుంది. పెద్ద ప్రేగు ఇంచుమించు 1.5 మీటర్ల పొడుగుంటుంది. పెద్ద ప్రేగులో 700 రకాలైన బాక్టీరియాలుంటాయి. మన ఆరోగ్యం, నిర్ణయించడంలో పెద్ద ప్రేగుకు కీలక పాత్ర ఉందని ఇటీవలి పరిశోధనలో వెల్లడైంది. దీని పొడవు చిన్న ప్రేగు కన్నా తక్కువ గా ఉంటుంది . దీని పొడవు 1.5 మీటర్లు . ఇది ఇలీయమ్ నుంచి ఆనస్ వరకు ఉండును . పెద్ద ప్రేగును నాలుగు భాగములుగా విభజించవచ్చును
గర్భాశయము

గర్భాశయం లేదా గర్భకోశం (Uterus) స్త్రీ జననేంద్రియ వ్యవస్థలో అతి ముఖ్యమైన భాగం. ఇది కటి ప్రదేశం మధ్యభాగంలో మూత్రాశయంకు పెద్ద ప్రేగుకు మధ్యలో ఉంటుంది. స్త్రీ గర్భం దాల్చిన తర్వాత ఫలదీకరణం చెందిన అండం ఇక్కడ పిండంగా మారి తొమ్మిదినెలలో దినదినాభివృద్ధిచెందిన శిశువు చివరికి పురుడు సమయంలో దీని బలమైన కండరాల ద్వారా బయటకు పంపించబడుతుంది. ఇది కటి ప్రదేశం మధ్యభాగంలో మూత్రాశయం, పురీష నాళం లకు మధ్యలో ఉంటుంది. ఇది పియర్ ఆకారంలో ఉండే కండరాలతో చేయబడిన అవయవం. గర్భాశయాన్ని మూడు భాగాలుగా పేర్కొంటారు. ఫండస్, బాడీ, సెర్విక్స్. గర్భాశయంలోని నాలుగు పొరలు లోపలి నుండి బయటకి: గర్భాశయానికి ప్రధానంగా కటి డయాఫ్రాగమ్ యురోజనిటల్ డయాఫ్రాగమ్ మద్దతు ఇస్తాయి. రెండవది, దీనికి స్నాయువులు పెరిటోనియం (గర్భాశయం విస్తృత స్నాయువు) మద్దతు ఇస్తుంది  ఇది అనేక పెరిటోనియల్ స్నాయువులచే ఉంచబడుతుంది, వీటిలో కిందివి చాలా ముఖ్యమైనవి (ప్రతి రెండు ఉన్నాయి): గర్భాశయానికి సమీపంలో ఉన్న ఇతర పేరున్న స్నాయువులు, అనగా విస్తృత స్నాయువు, గుండ్రని స్నాయువు, అండాశయం సస్పెన్సరీ స్నాయువు, ఇన్ఫండిబులోపెల్విక్ స్నాయువు, గర్భాశయానికి మద్దతు ఇవ్వడంలో పాత్ర లేదు. గర్భాశయం సాధారణంగా రెండు ప్రదేశాలలో ముందుకు వంగి ఉంటుంది. దీనిని "anteflexed", "anteverted." అంటారు
వెన్నుపాము

వెన్నుపాము (spinal cord) నాడీ వ్యవస్థ (nervous system)లో కేంద్ర నాడీమండలానికి చెందిన భాగం. ఇది సన్నగా, పొడవుగా, ఒక గొట్టం మాదిరిగా ఉంటుంది. ఇది మెదడు నుండి సందేశాల్ని మన శరీరమంతటికి, బాహ్య శరీరంనుండి మెదడుకీ తీసుకొనిపోతుంది. ఇది వెన్నెముక లతో పూర్తిగా రక్షించబడుతుంది. దీనిని 5 విభాగాలుగా విభజించవచ్చు. దీనినుండి 31 జతల నరాలు వస్తాయి. · ఫెలోపియన్ నాళాలు · గర్భాశయం · యోని · క్లైటోరిస్ · మూత్రాశయం · వృషణాలు · శుక్రకోశం
వెన్నెముక

మనుషుల వెన్నెముకలో 33 వెన్నుపూసలు (Vertebrae) శరీరం వెనకభాగంలో మెడనుండి పిరుదుల వరకు ఒకదానిపై ఒకటి అమర్చబడి ఉంటాయి. వెన్నముక సమస్య వల్ల వెన్నునొప్పి వస్తుంది. · ఫెలోపియన్ నాళాలు · గర్భాశయం · యోని · క్లైటోరిస్ · మూత్రాశయం · వృషణాలు · శుక్రకోశం
క్ష

ఈ వర్ణాన్ని తెలుగు, సంస్కృతాలలో క, ష ధ్వనుల సంయుక్తాక్షరంగా పలుకుతారు. దీనిని ప్రత్యేక వర్ణంగా గుర్తింపు లేకున్నా, ఎక్కువ పదాలలో ఈ ధ్వనులు జంటగా రావడం వలన దీనికి వర్ణమాలలో ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని కల్పించారు. స్థానం: మృదు తాలువు (soft palate) కరణం: జిహ్వమూలము (tongue root) సామాన్య ప్రయత్నం: మహాప్రాణ (aspirated) , శ్వాసం (voiceless) విశేష ప్రయత్నం: ఊష్మం (fricative) నిర్గమనం: ఆస్యవివరం (oral cavity) ఈ వర్ణాన్ని తెలుగు, సంస్కృతాలలో ఇప్పుడు ప్రత్యేక ధ్వనిగా కాక క, ష ధ్వనుల సంయుక్తాక్షరంగా పలుకుతారు. నన్నయ్య ఈ అక్షరానికి క, గ అక్షరాలతో యతి పాటించగా, తిక్కన ష అక్షరంతో యతిమైత్రి కుదర్చడం ఆసక్తిదాయకమైన అంశం.
మూత్రాశయం

మూత్రాశయం లేదా మూత్రకోశం (Urinary bladder) కటి మధ్యభాగంలో పొత్తికడుపు క్రిందగా ఉంటుంది. ఇది మూత్రాన్ని నిలువచేసి బయటికి పంపిస్తుంది. మూత్రపిండాలలో తయారైన మూత్రం మూత్రనాళాల ద్వారా మూత్రకోశం చేరుతుంది. మూత్రకోశం మందమైన గోడలలో మూడుపొరల కండరాలు కలిగి ఉంటాయి. మూత్రాశయానికి సంబంధించిన కొన్ని వ్యాధులు: · ఫెలోపియన్ నాళాలు · గర్భాశయం · యోని · క్లైటోరిస్ · మూత్రాశయం · వృషణాలు · శుక్రకోశం
వృషణం

మానవులలో పురుష జననేంద్రియాలు సంస్కృతంలో- వృషణాలు లేదా ముష్కాలు (ఆంగ్లం: testis) . స్త్రీలలో అండకోశాలవలె పురుషులలో వీర్య కణాలు ఇందులో తయరవుతాయి. ఇవి రెండు ఒక చర్మపు సంచి (ముష్క కోశం) లో పురుషాంగము క్రింద మానవుని శరీరం వెలుపల వ్రేలాడుతూ ఉంటాయి. వృషణాలు మనిషి శరీర ఉష్ణోగ్రత కంటే కొంచెం తక్కువగా ఉంటే సరిగా పనిచేస్తాయి. అందుకే యీ ఏర్పాటు చేయబడింది. అన్ని సకశేరుకాలలో ఇవి ఉదరములో ఉంటాయి. వృషణాలు ఒక్కొక్కటి 14 - 35 చదరపు సె.మీ. పరిమాణంలో ఉంటాయి. ప్రతి ముష్కములో అనేక సంఖ్యలో శుక్రోత్పాదక నాళిక (Semeniferous tubules) లను కలిగివుండి వాటి మధ్యలో మధ్యాంతర కణాలు లేదా లీడిగ్ కణాలు (Leydig cells) ఉంటాయి. ముష్కాలలోని నాళికల నుండి శుక్ర కణాలు (Spermatozoa) తయారౌతాయి. లీడిగ్ కణాలు పురుష హార్మోను టెస్టోస్టిరోన్ (Testosterone) స్రవిస్తాయి
నాగార్జున

నాగార్జున పేరుతో అనేక సంబంధిత వ్యాసాలున్నాయి. అవి
క్లోమము

క్లోమము (ఆంగ్లం: Pancreas) జీర్ణ వ్యవస్థకు చెందిన ఒక క్లిష్టమైన గ్రంథి. మనిషి ఉదరము పైభాగంలో అడ్డంగా 15-25 సె.మీ.ల పొడుగుంటుంది. దీనిని మూడు భాగాలుగా చేయవచ్చును. ఇది చిన్న ప్రేగు (ఆంత్రమూలము) ప్లీహము ల మధ్యలో ఉంటుంది. ఈ గ్రంథి రెండు విధులు ఉన్నాయి. వినాళ గ్రంథి విధులు, జీర్ణ వ్యవస్థలో ఎంజైములను తయారు చెయ్యడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఆల్ఫా, బీటా, డెల్టా కణజలాలు ఉన్నాయి. ఆల్ఫా కణాలు గ్లుకగాన్ అనే హార్మోన్ ని స్రవింపజేస్తుంది. బీటా కణాలు ఇన్సులిన్ అనే హార్మోన్ ని స్రవింపజేస్తుంది. డెల్టా కణాలు సొమటోస్టాటిన్ని స్రవింపజేస్తుంది
ప్లీహము

ప్లీహము (Spleen) దాదాపు అన్ని సకశేరుకాలలో (వెన్నముక కలిగిన జీవులు) ఉదరము పైభాగంలో ఎడమవైపుంటుంది. రక్తాన్ని జల్లెడ పట్టడం, పాత ఎర్ర రక్తకణాల్ని నిర్మూలించడం దీని ముఖ్యమైన పనులు. షాక్ కి గురవడం లాంటి కొన్ని అత్యవసర పరిస్థితుల్లో శరీరంలో కణజాలానికి రక్తం సరఫరా కానప్పుడు వాటికి సరఫరా చేయడం కోసం కొంత రక్తాన్ని నిలువ చేసుకుంటుంది. అంతే కాకుండా రక్తంలోని ఐరన్ ను పునరుపయోగిస్తుంది. ఇది ఇంచుమించుగా 12.5 × 7.5 × 5.0 సె.మీ.ల సైజు, 150 గ్రాముల బరువుంటుంది. ఒక 10 శాతం మనుషుల్లో ఇవి ఒకటి కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి. · ఫెలోపియన్ నాళాలు · గర్భాశయం · యోని · క్లైటోరిస్ · మూత్రాశయం · వృషణాలు · శుక్రకోశం
అ

స్వతంత్రమైన ఉచ్చారణ కలిగిన తెలుగు అక్షరాలను అచ్చులు అంటారు. ఈ పేజీ తెలుగు వర్ణమాలలోని అచ్చులను, ఉభయాక్షరాలను, వాటి లక్షణాలను జాబితా వేస్తుంది. నాలిక వెనుకపాటు: మధ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: దీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం (నాలుక ముందు భాగాన్ని వెనక్కి వంచి పలికేవి) నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం వక్రతమం
ఆ

స్వతంత్రమైన ఉచ్చారణ కలిగిన తెలుగు అక్షరాలను అచ్చులు అంటారు. ఈ పేజీ తెలుగు వర్ణమాలలోని అచ్చులను, ఉభయాక్షరాలను, వాటి లక్షణాలను జాబితా వేస్తుంది. నాలిక వెనుకపాటు: మధ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: దీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం (నాలుక ముందు భాగాన్ని వెనక్కి వంచి పలికేవి) నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం వక్రతమం
ఏ

స్వతంత్రమైన ఉచ్చారణ కలిగిన తెలుగు అక్షరాలను అచ్చులు అంటారు. ఈ పేజీ తెలుగు వర్ణమాలలోని అచ్చులను, ఉభయాక్షరాలను, వాటి లక్షణాలను జాబితా వేస్తుంది. నాలిక వెనుకపాటు: మధ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: దీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం (నాలుక ముందు భాగాన్ని వెనక్కి వంచి పలికేవి) నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: తాలవ్య పెదవుల సహాయం: నిర్యోష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: హ్రస్వం నాలిక వెనుకపాటు: కంఠ్య పెదవుల సహాయం: ఓష్ఠ్య కాలం: ధీర్ఘం వక్రతమం
కటి

కటి ఎముకలతో చేయబడిన గిన్నెలాంటి భాగం. ఇది వెన్నెముకకు క్రిందిభాగంలో రెండు తొడలను మొండెంతో కలుపుతుంది. దీనిలో జననేంద్రియాలు, జీర్ణవ్యవస్థ, మూత్రవ్యవస్థ అంత్యభాగాలు భద్రంచేయబడ్డాయి. మూత్రాన్ని ఆపుకోలేకపోవటం, మూత్రం వస్తున్నట్టు అనిపించగానే వెంటనే మూత్రశాలకు వెళ్లాల్సి రావటమనేది మహిళల్లో తరచుగా కనిపించే సమస్యే. అయితే ఇలాంటిది పురుషుల్లో కనిపిస్తే చాలామంది ప్రోస్టేట్ సంబంధ సమస్యగా భావిస్తుంటారు. దీన్ని పట్టించుకోకుండా వదిలేస్తుంటారు. మూత్రం ఆపుకోలేని మహిళలకు కటి భాగం కండరాలు బలోపేతం కావటానికి ప్రత్యేకమైన వ్యాయామాలను వైద్యులు సూచిస్తుంటారు. అయితే ఇవి స్త్రీలకు మాత్రమే కాదు ఇలాంటి సమస్యతో బాధపడే పురుషులకూ మేలు చేస్తున్నట్టు ఒక అధ్యయనంలో బటయపడింది. ఇవి మందులతో సమానంగా పనిచేస్తున్నట్టూ వెల్లడైంది. మూత్రాశయం అతిగా స్పందించే (ఓవర్‌యాక్టివ్ బ్లాడర్) గుణం గలవాళ్లు మూత్రం వస్తున్నట్టు అనిపించగానే వెంటనే మూత్రశాలకు వెళ్లాల్సిందే. ఇది క్రమంగా మూత్రం ఆపుకోలేకపోవటానికీ దారితీస్తుంది. వీళ్లు ప్రవర్తనకు సంబంధించిన మార్పులను పాటించటంతో పాటు అవసరమైతే మందులూ వేసుకోవాల్సి ఉంటుంది
పులికాట్ సరస్సు

పులికాట్ సరస్సు ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని అతిపెద్ద సరస్సు, భారతదేశంలో రెండవ పెద్ద సరస్సు. ఇది ఉప్పునీటి సరస్సు అయినప్పటికి, సముద్రపు నీరు, మంచి నీరు కలగలిసి ఉండటం వలన సముద్రపు నీరంత ఉప్పగా ఉండదు. దీని అసలు పేరు ప్రళయ కావేరి. అది పులికాటుగా మారింది. తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ప్రధానంగా తిరుపతి జిల్లాలో దాదాపు 250 చ.కి.మీ. వైశాల్యంలో వ్యాపించి ఉంది. వర్షాకాలంలో ఇది 460 చ.కి.మీ. వరకు పెరుగుతుంది
వరాహ పురాణము

పద్దెనిమిది పురాణాలలో ఒకటైన ఈ వరాహపురాణం వరాహ దేవుడు భూదేవి మానవ కళ్యాణం గురించి అడిగిన ప్రశ్నలకు చెప్పిన విషయాలు వరాహ పురాణంలో ఉన్నాయి. దీనిలోని శ్లోకాల సంఖ్య 24,000 మిగిలిన వాటి పేర్ల మొదటి అక్షరాలు మాత్రమే తీసుకుని శ్లోకపాదం కూర్చటం జరిగింది: భూదేవి సృష్టి క్రమమం గురించి ప్రశ్నలు వరాహదేవుడు ఆదిసృష్టి గూర్చి సమాధానం చెప్పాడు. విష్ణు మాయ కథలైన డ్డాయి.
ఎస్. జానకి

ఎస్.జానకి (జ.ఏప్రిల్ 23,1938) గా అందరికి పరిచయమైన శిష్ట్ల శ్రీరామ మూర్తి జానకి భారతీయ నేపథ్య గాయని. జానకి తన 60 సంవత్సరాల పైన సినీ జీవితంలో తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, కన్నడ భాషలలో దాదాపు 50,000 పైగా పాటలు పాడారు. వీటిలో మలయాళం, కన్నడ భాషలలో పాడినవే ఎక్కువ. ఈమె ఉత్తమ గాయనిగా జాతీయ పురస్కారం 4 సార్లు, వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి 31 సార్లు పొందింది. ఇళయరాజా సంగీత దర్శకత్వంలో పాడిన పాటలు, ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యంతో కలసి పాడిన పాటలు ఎంతో ప్రసిద్ధి. మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం నుండి గౌరవ డాక్టరేట్ పొందారు. తమిళనాడు ప్రభుత్వం కళైమామణి పురస్కారం పొందారు. దక్షిణ భారత కళాకారులకు సరియైన గుర్తింపు లభించడం లేదు అని 2013 లో భారత ప్రభుత్వం ప్రకటించిన పద్మ భూషణ్ పురస్కారాన్ని తిరస్కరించారు. 1957 లో విధియిన్ విలయాట్టు అనే తమిళ సినిమాతో తన కెరీర్ ను ప్రారంభించిన జానకి సెప్టెంబరు 2016 న తాను పాడటం ఆపేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. జానకి 1938 ఏప్రిల్ గుంటూరు జిల్లా, రేపల్లె తాలూకా, పల్లపట్ల గ్రామంలో శ్రీరామమూర్తి, సత్యవతి దంపతులకు జన్మించింది
తూర్పు చాళుక్యులు

తూర్పు చాళుక్యులు లేదా వేంగి చాళుక్యులు సా.శ 7 - 12 శతాబ్దాల మధ్య దక్షిణ భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలను పరిపాలించిన రాజవంశం. వీరు దక్కన్ ప్రాంతంలోని బాదామి చాళుక్యుల సామంతులుగా తమ పాలన మొదలుపెట్టారు. తదనంతరం సార్వభౌమ శక్తిగా మారారు. వీరు ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్లో పెదవేగి అనే పేరుతో పిలవబడుతున్న వేంగి పట్టణాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని సుమారు సా.శ. 1001 వరకూ పాలించారు. తర్వాత సా.శ 1189 వరకు వారు ఈ ప్రాంతాన్ని చోళుల సామంతులుగా పాలించారు. వీరి మొదటి రాజధాని పిష్టపురం (ఆధునిక పిఠాపురం). ఇది తర్వాత వేంగి (ప్రస్తుతం ఏలూరు దగ్గరలోని పెదవేగి) నగరానికీ, తరువాత రాజమహేంద్రవరానికి (ఆధునిక రాజమండ్రి) తరలించారు. వ్యూహాత్మకంగా ప్రాముఖ్యత ఉన్న వేంగీ దేశంపై నియంత్రణ కోసం బలవంతులైన చోళులకు, పశ్చిమ చాళుక్యులకూ మధ్య అనేక యుద్ధాలు జరిగాయి
అంటువ్యాధి

ఇంగ్లీషులో ఇన్ఫెక్షస్, కంటేజియస్ (infectious, contagious) అని రెండు మాటలు ఉన్నాయి. వీటి అర్థంలో పోలిక ఉంది కానీ ఈ రెండూ రెండు విభిన్నమైన భావాలని చెబుతాయి. ఒక ప్రియాను (prion) వల్ల కాని, వైరస్ (virus) వల్ల కాని, బేక్టీరియం (bacterium) వల్ల కాని, ఫంగస్ (fungus) వల్ల కాని, పేరసైట్ (parasite) వల్ల కాని వచ్చే రోగాలని “ఇన్ఫెక్షస్ డిసీజెస్” (infectious diseases) అంటారు. అంటే, మన శరీరానికి “స్వంతం” కాని లాతి పదార్ధాలు శరీరంలోకి ప్రవేశించి రోగకారకులు అయినప్పుడు “ఇన్ఫెక్షన్” (infection) అన్న మాట వాడతాం. ఒక జీవి నుండి మరొక జీవికి అంటుకునే రోగాలని “కంటేజియస్ డిసీజెస్” (contagious diseases) అని కాని, “కమ్యూనికబుల్ డిసీజెస్” (communicable diseases) అని కాని, “ట్రాన్స్ మిసిబుల్ డిసీజెస్” (transmissible diseases) అని కాని అంkటారు. “సి. జె. డి.” (CJD) అనే జబ్బు ఉంది. ఇది ప్రియానులు మన శరీరంలో జొరబడ్డం వల్ల వస్తుంది. కాని ఇది ఒకరి నుండి మరొకరికి అంటుకోదు. అంటే ఈ “సి
కృష్ణా డెల్టా

కృష్ణా డెల్టా అనునది కృష్ణా నది వలన కృష్ణా,, గుంటూరు జిల్లా ప్రకాశం జిల్లా లలో ఏర్పడిన సారవంతము అయిన నల్లరేగడి నేలలతో కూడిన ప్రాంతము.ఈప్రాంతము ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ఆర్థికముగా, రాజకీయముగా,, సామాజికముగా ఉన్నతిన గల ప్రదేశము.ఇందులో అనేక పవిత్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి.అందులో విజయవాడ, పెనుగంచిప్రోలు, శ్రీకాకుళం, తెనాలి, మంగళగిరి, చేబ్రోలు, భట్టిప్రోలు, కాకాని, కొండపల్లి, బాపట్ల వంటివి ముఖ్యమైనవి.ప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయము. వరి, పసుపు, చెరకు, అరటి, కూరగాయకు ప్రధానమైన పంటలు.ఇందలి తెనాలి పట్టణం ఆంధ్రా ప్యారిస్ గా, కృష్ణా డెల్టా రాజధానిగా పిలువబడుతున్నది.ఇంకా గుంటూరు, విజయవాడ, బాపట్ల, రేపల్లె, అవనిగడ్డ, గుడివాడ, మచిలీపట్నము వంటి ప్రధాన పట్టణాలు/నగరాలు ఉన్నాయి.ఇందలి కొండపల్లి బొమ్మలు ప్రపంచప్రఖ్యాతి గాంచాయి.మచిలీపట్నము, నిజాంపట్నములు ప్రధాన రేవులు.ఇక్కడ ప్రధాన మతము హిందూమతము.ప్రధాన భాష తెలుగు
మర్రి

మర్రి (ఆంగ్లం Banyan) ఫైకస్ జాతికి చెందిన ఒక చెట్టు. ఇది బాగా విస్తరించిన శాఖలతో అనేకమైన ఊడలతో పెరిగే అతిపెద్ద వృక్షం. దీనినే వటవృక్షం అంటారు. ఇది బంగ్లాదేశ్, భారతదేశం, శ్రీలంక దేశాలలో విరివిగా పెరుగుతుంది. దీని గింజలు వేరే చెట్టు పగుళ్ళలో లేదా ఒరలలో (ఒకోమారు పెద్ద భవనాలు, వంతెనలు, రాళ్ళ సందులలో) చిగురించి కాలక్రమాన విస్తరిస్తాయి. "మర్రి" (Banyan) అనే పేరు ప్రత్యేకించి ఫైకస్ బెంగలెన్సిస్ (Ficus benghalensis) అనే జాతికి చెందిన చెట్లకు చెందుతుంది, కాని ఆ విధమైన ఇతర చెట్లకు, "యురోస్టిగ్మా" ఉపజాతికి చెందిన వాటికి, అన్నింటికీ కూడా ఈ పేరును వాడుతారు. ఈ చెట్టు విత్తనాలు పళ్లు తినే పక్షుల చేత ఇతర ప్రదేశాలకు వెదజల్లబడతాయి. వేరే చెట్టుమీద పడి, దాని పగుళ్ళలో మొలకెత్తిన మొక్కల వేళ్లు క్రమంగా భూమికి ప్రాకుతాయి. కొమ్మలు ఆకాశంవైపు విస్తరిస్తాయి. ఇలా ఆశ్రయమిచ్చిన చెట్లను చుట్టుముట్టి పెరిగే లక్షణం ఉష్ణమండలంలో కాంతికోసం పోటీపడే చెట్లలో, ముఖ్యంగా "ఫికస్"జాతికి చెందినవాటిలో కనుపిస్తుంది. కనుక వీటన్నింటికి strangler fig అనే ఆంగ్లపదం వాడుతారు. భారతదేశంలో "బనియాలు ('వణికులు' లేదా 'వ్యాపారులు') తమ ప్రయాణాలలో తరచు ఈ చెట్ల నీడలో విశ్రాంతి తీసుకొనేవారు అని విదేశీ పరిశీలకులు గమనించినందువల్ల దీనికి "బనియన్ ట్రీ" (ఫికస్ బెంగాలెన్సిస్) అనే పేరు పెట్టారు
అమీబా

అమీబా (ఆంగ్లం : Amoeba) ఒక ఏకకణ జీవి. ఇవి మిధ్యాపాదం (Pseudopodia) ద్వారా కదులుతాయి. ఆంగ్లంలో "అమీబా" ఏకవచనమైతే, "అమీబే" బహువచనం. అమీబాను మొదటి సారిగా ఆగస్టు జొహాన్ రొసెల్ వోన్ రొసెన్‌హాఫ్ 1757 లో కనుగొన్నాడు. పాతతరం ప్రకృతివాదులు అమీబాను "ప్రొటియస్ ఎనిమల్ క్యూల్" అని సంబోధించేవారు. గ్రీకుల దేవత "ప్రొటియస్" తన రూపాన్ని అనేకరకాలుగా మార్చుకునేవాడని, అతని పేరుమీద ఈ జీవికి ఆ పేరు పెట్టారు. ఆ తరువాత Bory de Saint-Vincent ఈ జీవికి "అమీబా" అను పేరు పెట్టాడు, గ్రీకు భాషలో అమీబా (amoibè (αμοιβή) ), అనగా "మార్పు". అమీబాలో కొన్ని జాతులు ఇతర జీవులలో వ్యాధులను కలుగజేస్తాయి:
హుసైనాబాద్

హుసేనాబాద్, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సూర్యాపేట జిల్లా, మోతే మండలంలోని గ్రామం. Lua error in మాడ్యూల్:Location_map at line 391: A hemisphere was provided for longitude without degrees also being provided. ఇది మండల కేంద్రమైన మోతే నుండి 3 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన సూర్యాపేట నుండి 22 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత నల్గొండ జిల్లాలోని ఇదే మండలంలో ఉండేది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 680 ఇళ్లతో, 2404 జనాభాతో 1093 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1186, ఆడవారి సంఖ్య 1218. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 397 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 72. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 576991
ఆదిరాజు వీరభద్రరావు

ఆదిరాజు వీరభద్రరావు (నవంబరు 16, 1890 - సెప్టెంబరు 28, 1973) తెలంగాణ ప్రాంతపు చరిత్ర, సంస్కృతిపై విశేష పరిశోధన చేసిన గొప్ప బాషా శాస్త్రవేత్త. ఇతను 1890 నవంబరు 16న ఖమ్మం జిల్లా, మధిర మండలం, దెందుకూరు గ్రామంలో ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. చిన్న వయస్సులో ఉన్నప్పుడే తండ్రి లింగయ్య మరణించాడు. తల్లి వెంకమాంబ ఇతన్ని మంచి చదువు చదివించాలని తలచి దూరపు బంధువైన రావిచెట్టు రంగారావు ను ఆశ్రయించింది. రావిచెట్టు ప్రోత్సాహం, సహాయంతో ఆదిరాజు చాదర్‌ఘాట్ ఉన్నత పాఠశాలనుండి విద్యనభ్యసించి, రావిచెట్టు రంగారావు ఇంట్లో నెలకొల్పిన శ్రీ కృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం గ్రంథాలయానికి తొలి గ్రంథపాలకుడిగా ఆదిరాజు వీరభద్రరావు నియమితులైనాడు. 1908లో కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు యొక్క విజ్ఞాన చంద్రికా మండలి హైదరాబాదు నుండి మద్రాసుకు తరలి వెళ్ళవలసి వచ్చిన తరుణంలో, లక్ష్మణరావు విజ్ఞప్తి మేరకు వీరభద్రరావు కూడా మండలిలో పనిచేయటానికి మద్రాసు వెళ్ళాడు. మండలిలో పనిచేస్తున్న సమయంలో అనేక ప్రసిద్ధ రచయితలు, కవులు, పండితులు, పరిశోధకులతో పరిచయం ఏర్పడింది. లక్ష్మణరావుచే ప్రభావితుడై, ఆయన మార్గదర్శకత్వంలో చక్కని పరిశోధకునిగాను, బాధ్యతాయుత రచయితగాను శిక్షణ పొందాడు. 1914లో హైదరాబాదుకు తిరిగివచ్చి మహబూబ్ కళాశాలలో తెలుగు ఆచార్యునిగా నియమితుడయ్యాడు. ఆ తరువాత ఛాదర్‌ఘాట్ ఉన్నత పాఠశాలలోనూ, నారాయణగూడలోని బాలికోన్నత పాఠశాలలోనూ తెలుగు పండితునిగా పనిచేశాడు. మర్రి చెన్నారెడ్డి ఇతని శిష్యులలో ప్రముఖుడు. 1921లో తెలంగాణ సాహితీ సాంస్కృతిక వికాసానికై ఆంధ్ర పరిశోధక మండలి స్థాపించినప్పుడు దానికి కార్యదర్శిగా ఆదిరాజు పనిచేశాడు
ఎర్ర రక్త కణం

ఎర్ర రక్త కణాలు (Red blood cells) రక్తంలో అన్నింటికన్నా ఎక్కువగా ఉండే రక్తకణాలు. ఒక మిల్లీలీటరు రక్తంలో ఎర్ర రక్త కణాలు ఐదు మిలియన్ల వరకు ఉంటాయి మన రక్తంలో ప్రతి ఒక్క తెల్ల కణానికి జవాబుగా దరిదాపు 600 ఎర్ర కణాలు ఉంటాయి. నిర్ధిష్టమైన ఆకారం లేని తెల్ల కణం కైవారం 10-20 మైక్రానులు ఉంటే గుండ్రటి బిళ్లలులా ఉన్న ఎర్రకణం వ్యాసం 7 మైక్రానులు ఉంటుంది. (ఒక మైక్రాను అంటే మీటరులో మిలియనవ వంతు!) ఎర్ర కణాలు ద్విపుటాకారపు (bi-concave) ఆకారంలో ఉంటాయి; అనగా, మధ్యలో చిన్న లొత్త ఉంటుంది. ఎర్ర కణాలు వాటి జీవితకాలంలో మనకి ఎనలేని సేవ చేస్తాయి. సంతర్పణలో పరిచారకులు వంటశాల నుండి వడ్డన గది వరకు - ముందుకి, వెనక్కి - తిరిగినట్లు ఎర్ర కణాలు ఊపిరితిత్తులనుండి జీవకణాల వరకు - ముందుకీ, వెనక్కీ - పుట్టిన దగ్గరనుండి గిట్టే దాకా 75,000 సార్లయినా తిరుగుతాయి. ఇలా నాలుగు నెలలపాటు శ్రమించి జీవితం చాలిస్తాయి. ఒకొక్క ఎర్ర కణంలో సుమారు 270 మిలియన్ల హిమోగ్లోబిన్ బణువులు ఉంటాయి. ఒకొక్క బణువు (molecule) ఎన్నో అణువుల (atoms) సముదాయం. ఒక బణువు ఎంత పెద్దదో చెప్పాలంటే దాని బణు భారం (en: molecular mass) చెబుతాం. ఒక ఉదజని బణువులో రెండు ఉదజని అణువులు ఉంటాయి; దాని బణు భారం 2. ఒక ఆమ్లజని బణువులో రెండు ఆమ్లజని అణువులు ఉంటాయి; దాని బణు భారం 32
చ్యవన మహర్షి

చ్యవన మహర్షి తండ్రి భృగు మహర్షి. చ్యవన మహర్షి వృత్తాంతం మహాబారతం, దేవీ భాగవతం, అష్టాదశ పురాణములో చెప్పబడింది. చ్యవన మహర్షి సూర్య కుమారులైన అశ్వనీదేవతలకు యజ్ఞాలలో హవిస్సులు సోమరసాన్ని ఇప్పించాడు. ఈతని భార్య సుకన్య. మామ గారు ఇక్ష్వాక వంశం సూర్యవంశస్థుడైన శర్యాతి. వీరి కుమారులు ప్రమతి, దధీచి, ఆప్రవానుడు. శర్యాతికి ఒక కుమారుడు, కుమార్తె ఉండేవారు. కుమార్తె పేరు సుకన్య నవయవ్వన సుందరాంగి. ఒక రోజు శర్యాతి వనవిహారానికి రాజధానికి దగ్గరలో ఉన్న మానస సరోవరం అనే సరస్సుకు కుటుంబసమేతంగా చేరు కొంటాడు. ఆ సరొవరం దగ్గరలో ఉన్న ప్రదేశంలో అనేక వైవిధ్య పశు పక్ష్యాదులు ఉండేవి. ఆక్కడే ఉండే అడవిలో భృగు మహర్షి కుమారుడు చ్యవన మహర్షి ప్రాణామాయంతో తపస్సు చేసుకొంటుండేవాడు. దీర్ఘ తపస్సు వల్ల ఆయన మీదకు చలి చీమల పుట్ట చేరుతుంది
రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ

రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ (Circulatory system) శరీరంలోని రక్తనాళాలు వివిధ భాగాలకు మంచి రక్తాన్ని సరఫరా చేసి తిరిగి చెడు రక్తాన్ని గుండెకు చేర్చుతుంది. రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ గుండె, రక్త నాళాలతో రూపొందించబడింది. ఇది మీ శరీరంలోని అన్ని అవయవాలు, కణజాలాలకు ఆక్సిజన్ , ఇతర పోషకాలను రవాణా చేయడానికి పనిచేస్తుంది. కార్బన్ డయాక్సైడ్, వ్యర్థ పదార్థములను తొలగిస్తుంది . మనిషికి ఆరోగ్యకరమైన రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థను కలిగి ఉండటం ఆరోగ్యానికి ఎంతో అవసరం. రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ అనేక భాగాలతో రూపొందించబడింది. గుండె. ఈ కండరాల అవయవం రక్తనాళాల ద్వారా శరీరమంతా రక్తాన్ని సరఫరా చేయడానికి పనిచేస్తుంది. ధమనులు ఇవి రక్త నాళాలు ఆక్సిజనేటెడ్ రక్తాన్ని గుండెకు దూరంగా తీసుకువెళతాయి. సిరలు ఇవి రక్త నాళాలు డీఆక్సిజనేటెడ్ రక్తాన్ని గుండె వైపుకు తీసుకువెళతాయి.కేశనాళికలు ఇవి చిన్న రక్త నాళాలు అవయవాలు, కణజాలాల మధ్య ఆక్సిజన్, పోషకాలు, వ్యర్థాల మార్పిడిని సులభతరం చేస్తాయి. రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ లోపం తో వచ్చే వ్యాధులు చూస్తే సమిష్టిగా హృదయ సంబంధ వ్యాధులుగా సూచిస్తారు