త్యాగరాజు కీర్తనలు

త్యాగయ్య, త్యాగ బ్రహ్మ, త్యాగ రాజుగా ప్రసిద్ధి కెక్కిన ఈయన ముత్తుస్వామి దీక్షితులు, శ్యామశాస్త్రి లతో పాటు ఆంధ్ర సంగీత వాగ్గేయకారులైన త్రిమూర్తులలో ఒకరు. 16 వ శతాబ్దాంతమున విజయ నగర సామ్రాజ్య పతనానంతరం జన జీవన శైలిలో వచ్చిన విపరీతమైన మార్పుల వలన ఎంతో మంది తెలుగు వాళ్ళు తమిళనాడుకు వలస పోయారు, ఆ విధంగా వలస పోయిన కుటుంబాలకు చెందిన వాడే త్యాగయ్య కూడా. ప్రకాశం జిల్లాకు చెందిన కాకర్ల గ్రామమునకు చెందినవాడని చెప్పుకున్నాడు త్యాగయ్య. 1767లో కాకర్ల రామబ్రహ్మం,సీతమ్మలకు తిరువారూర్ గ్రామంలో జన్మించాడు త్యాగయ్య. తరువాత కావేరీ నదీ తీరాన ఉన్న తిరువయ్యారుకు మారాడు కాకర్ల రామబ్రహ్మం. ఇప్పటికీ తిరువయ్యారు లోత్యాగరాజ వంశస్థులు ఆయన ఇంటిని పరిరక్షిస్తూనే ఉన్నారు. ఈయన పంచరత్న కీర్తనలు, సంగీతం మీద త్యాగయ్య పట్టును వెల్లడిచేస్తాయి. వీటితో పాటు ఈయన ఎన్నో ఉత్సవ సంప్రదాయ కీర్తనలు, దివ్య నామ సంకీర్తనలు కూర్చాడు. కర్ణాటక సంగీత త్రిమూర్తులలో ఒకడయిన త్యాగరాజులవారి కీర్తనలు త్యాగరాజ స్వామి వారి కీర్తనలలో ఉత్తమమైనవిగా విద్వాంసుల చేత నిర్ణయించబడినవి పంచరత్న కీర్తనలు: అవి. మచ్చుకు ఈ కీర్తనను చూడండి: బిళహరి రాగము - ఆది తాళము దొరకునా ఇటువంటి సేవ ॥దొరకునా॥ దొరకునా తప మొనరించిన భూ సురవరులకైన సురలకైన ॥దొరకునా॥ తుంబుర నారదులు సుగుణకీర్త నంబుల నాలాపము సేయగా అంబరీష ముఖ్యులు నామము సే యగ జాజులపై చల్లగా బింబాధరులగు సురవారయళి వేణులు నాట్యములాడగా అంబుజభవ పాకారు లిరుగడల నన్వయ బిరుదావళిని బొగడగా అంబరవాస సతులు కరకంక ణంబులు ఘల్లని విసరగ మణిహా రంబులు ఘల్లని విసరగ మణిహా రంబులు గదలగ సూచే ఫణి త ల్పంబున నెలకొన్న హరిని గనుగొన ॥దొరకునా॥ మరకతమణిసన్నిభ దేహంబున మెఱుగు గనకచేలము శోభిల్ల చరణయుగ నభావళికాంతులు జందురు పిల్లలను గేర వరనూపురము వెలుగంగ గతయుగమున వజ్రపు భూషణములు మెఱయ ఉరమున ముక్తాహారములు మఱియు ఉచితమైన మకరకుండలంబులు చిఱునవ్వులుగల వదనంబున ముం గురు లద్దంపుగపోలము ముద్దు గురియు దివ్యఫాలంబున దిలకము మెఱసే భువిలావణ్యనిధిని గన తామసగుణరహిత మునులకు బొగడ దరముగాకనే భమసి నిల్వగ శ్రీమత్కనకపు దొట్లపైని చెలు వందగ గొలువుండగ కామితఫలదాయకియౌ సీత కాంతునిగని యుప్పొంగగ రామబ్రహ్మ తనయుడౌ త్యాగ రాజు తా బాడుచు నూచగ రాముని జగదుద్ధారుని సురరిపు భీముని త్రిగుణాతీతుని బూర్ణ కాముని చిన్మయరూపుని సద్గుణ ధాముని కనులార మదిని కనుగొన ॥దొరకునా॥ పల్లవి:నగుమోము గలవాని నామనోహరునిజగమేలు శూరుని జానకీ వరుని చరణం1:దేవాదిదేవుని దివ్యసుందరునిశ్రీవాసుదేవుని సీతా రాఘవుని చరణం2:నిర్మాలాకారుని నిఖిల లోచనునిధర్మాది మోక్షంబు దయచేయు ఘనుని చరణం3:సుజ్ఞాన నిధిని సోమసూర్యలోచనునిఅజ్ఞాన తమమును అణచు భాస్కరుని చరణం4:భోధతో పలుమారు పూజించి నేనుఆరాధింతు శ్రీత్యాగరాజా సన్నుతుని రామ కోదండ రామరామ కల్యాణ రామరామ పట్టాభి రామరామ పావన రామ రామ సీతాపతిరామ నేవేగతిరామ నీకుమ్రొక్కితిరామ నీచేజిక్కితి రామ నేనందయిననురామ నిను వేడగలేనురామ ఎన్నడైననురామ బాయగలేను రామ నీకొక్క మాటరామ నాకొక్క మూటరామ నీమాటే మాటరామ నీపాటే పాట రామ నామమే మేలురామ చింతనే చాలురామ నేవు నన్నేలురామ రాయడే చాలు రామ నీకెవ్వరు జోడురామ క్రీకంట జూడురామ నేను నీవాడురామ నాతో మాటాడు రామాభి రాజ రాజరామ ముగజీతరాజరామ భక్త సమాజరక్షిత త్యాగరాజ గంధము పూయరుగాపన్నీరు గంధము పూయరుగాఅందమైన యదునందుని పైనికుందరదనవర వందగ పరిమళ "గంధము" తిలకము దిద్దరుగాకస్తూరి తిలకము దిద్దరుగాకళకళమని ముఖకళగని సొక్కుచుపలుకుల నమృతము నొలెకిడి స్వామికి "తిలకము" చేలము గట్టరుగాబంగారు చేలము గట్టరుగామాలిమితో గోపాల బాలులతోనాల మేపిన విశాల నయనునికి "చేలము" ఆరతులెత్తరుగాముత్యాల ఆరతులెత్తరుగానారీమణులకు వారము యవ్వనవారక యొసగెడి వారిజాక్షునికి "హారతులు" పూజలు చేయరుగామనసారా పూజలు చేయరుగాజాజులు మరివిర జాజుల దవనమురాజిత త్యాగరాజ వినుతునికి "పూజలు" "గంధము" "తిలకము" "చేలము" "హారతులు" పూజలు"