nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
Escherichia coli

Bacillus coli communis Escherich 1885 Escherichia coli (ilipewa jina la Theodor Escherich; kwa kawaida hufupisha kama E. coli, tamka: ɛʃɘˈrɪɣiɑ ˈkoʊli) ni bakteria ya Gramu hasi yenye umbo la fimbo ambayo kwa kawaida hupatikana katika utumbo wa chini wa viumbe wenye damu moto (endothamu). Aina nyingi zaE. koli si hatari, lakini nyingine, kama vile serotaipu O157: H7, zinaweza kusababisha madhara makubwa ya sumu ya chakula katika binadamu, na mara kwa mara husababisha bidhaa kurejeshwa kwa watengenezaji. Zile zisizo hatari ni sehemu ya kawaida ya viumbe vya utumbo, na zinaweza kufaidi wenyeji kwa kuzalisha vitamini K2, na kwa kuzuia kuanzishwa kwa bakteria ya kusababisha magonjwa ndani ya utumbo. E. koli hazikai tu kwenye utumbo, na uwezo wao wa kuishi kwa muda mfupi nje ya mwili inazifanya viumbe viashiria halisi kupima sampuli za mazingira kwa ukolezi wa kinyesi. Bakteria hii inaweza kukuzwa kwa urahisi na jeni yake ni rahisi na inaweza kufanywa kwa urahisi au kurudiwa kwa kupitia mchakato wa metajeni, na kuifanya moja ya viumbe vya prokarioti ambavyo mifano yao imetafitiwa sana, na aina muhimu katika teknolojia ya mimea na mikrobiolojia. E. koli iligunduliwa na daktari wa watoto na mtafiti wa bakteria Mjerumani Theodor Escherich katika 1885, na kwa sasa imeainishwa kama sehemu ya familia ya Enterobacteriaceae ya gamma proteobacteria[[.]] Aina ya E. koli ni kikundi kidogo ndani ya jamii hiyo ambacho kina sifa za kipekee ambazo zinaitofautisha kutokana aina nyingine za E
Mafuta ya ini

Mafuta ya ini (inajulikana pia kama ugonjwa wa ini kuwa na mafuta; kwa Kiingereza: Fatty Liver Disease; kifupi: FLD) ni tatizo linaloweza kugeuzwa ambapo vipande vikubwa vya aina maalum ya mafuta ya trigliseride hukusanyika katika seli za ini kupitia mchakato wa steatosisi (yaani uwekaji usio wa kawaida wa mafuta ndani ya seli). Licha ya kuwa na visababishi mbalimbali, tatizo la kuwa na mafuta kwenye ini linaweza kuchukuliwa kama ugonjwa mmoja ambao hutokea duniani kote katika wale wana ulaji pombe kupita kiasi na wale ambao ni feta (pamoja na au bila ya athari za insulini upinzani). Tatizo hili pia linahusishwa na magonjwa mengine ambayo huathiri umetaboli wa mafuta.  Kimofolojia, ni vigumu kutofautisha kati ya FLD inayohusishwa na pombe na ile isiyohusishwa na pombe na aina zote mbili huonyesha mabadiliko ya vilengelenge vidogo na vikubwa vya mafuta katika hatua mbalimbali. Ukusanyikaji wa mafuta pia unaweza kufuatana na maendeleo ya kuvimba ini (hepataitisi), tatizo liitwalo steatohepataitisi. Kwa kuzingatia mchango na pombe, ukusanyikaji wa mafuta kwenye ini unaweza kuitwa steatosisi ya pombe au ugonjwa wa ini kuwa na mafuta usiohusiana na pombe (NAFLD), na aina kali zaidi kama steatohepataitisi ya pombe (sehemu ya ugonjwa wa ini unaotokana na pombe) steatohepatitisi isiyosababishwa na pombe (NASH). Kwa kawaida, ukusanyikaji wa mafuta kwenye ini uhusishwa na pombe au tatizo la umetaboli (ugonjwa wa kisukari, shinikizo la damu, unene wa kupindukia na dislipidemia) lakini pia unaweza kusababishwa na mojawapo ya sababu zingine nyingi : Mabadiliko ya kiasi cha mafuta huwakilisha ukusanyikaji wa trigliseridi (mafuta huru) ndani ya sitoplazimu. Mwanzoni, hepatositi huwasilisha vakuli ndogo za mafuta (liposomu) zinazozunguka kiini (mabadiliko ya vilengelenge vidogo vya mafuta). Katika awamu hii chembechembe za ini huwa zimejawa na matone mengi ya mafuta ambayo huwa hayachukui nafasi ya kiini kilicho katikati ya chembechembe. Katika awamu za baadaye, na ukubwa wa vakuli hizi huongezeka na kusukuma kiini kwenye ukingo wa chembe na kuonyesha sifa kama za pete ya muhuri (mabadiliko ya vilengelenge vikubwa vya mafuta). Vilengelenge hivi huwa vimesawiri vizuri na huonekana vikiwa "tupu" kwa sababu mafuta huyeyuka wakati wa usindikaji tishu. Vakuli kubwa zinaweza kuungana na kuzalisha cyst s ambayo ni Malena vidonda
Rodentia

Castorimorpha (Wanyama kama panyabuku)Myomorpha (Wanyama kama panya)Anomaluromorpha (Wanyama kama kamendegere)Hystricomorpha (Wanyama kama nungunungu) Rodentia ni jina la Kisayansi la oda ya panya, vipanya, mabuku, biva, panyabuku, kindi na mafuko. Kwa Kiswahili huitwa wagugunaji. ODA RODENTIA
Pinnipedia

Familia 3: Pinnipedia ni jina la kisayansi la familia ya juu iliyo na sili, simba-bahari, sili-manyoya na walarasi ndani yake. Familia ya juu Pinnipedia
Hepatitisi A

Hepatitisi A (aina ya homanyongo) ni ugonjwa wa kuambukiza mkali wa ini unaosababishwa na virusi vya homa ya nyongo A (HAV),  ambayo sana sana husambazwa kwa njia ya mdomo-kinyesi kupitia chakula au maji ya kunywa yaliyochafuliwa kwa virusi hivi. Kila mwaka, karibu watu milioni 10 duniani kote huambukizwa virusi hivi.  Muda uliopo kati ya maambukizi na kuonekana kwa dalili, (kipindi cha kupevuka), ni kati ya wiki mbili na sita na muda wa wastani wa kupevuka ni siku 28.  Katika nchi zinazoendelea, na katika maeneo yaliyo na viwango vya chini vya usafi, matukio ya kuambukizwa na virusi hivyo ni ya juu  na ugonjwa ni kawaida mkataba mapema utotoni. Virusi vya homa ya manjano pia vimepatikana katika sampuli zilizochukuliwa kutafiti ubora wa maji ya bahari.  Ugonjwa wa hepatitisi A huwa hausababishi ishara na dalili za kikliniki katika zaidi ya asilimia 90 ya watoto walioambukizwa na kwa sababu ugonjwa huu hutunza kinga inayodumu, basi huwa hauna umuhimu maalum kwa watu asili. Kwa upande mwingine, katika Ulaya, Marekani na nchi nyingine zilizoendelea, ugonjwa huu hupatwa kimsingi na vijana wanaoathirika kwa urahisi, wengi wao ambao huambukizwa virusi hivi wakati wa safari za kutembelea nchi zilizo na matukio ya juu ya ugonjwa huo.  Hepatitisi A haifiki hatua ya kuendelea kwa muda mrefu, haiendelei, na haisababishi kuharibika kwa ini kunakodumu. Baada ya kuambukizwa, mfumo wa kinga hutengeneza kingamwili dhidi virusi hivi ambazo hutunza kinga dhidi ya maambukizi ya baadaye. Ugonjwa huu unaweza kuzuiwa kwa chanjo, na chanjo ya hepatitisi A imethibitishwa kufanya kazi katika kudhibiti kuzuka kwa ugonjwa huu duniani kote.  Dalili zinazodhihirika mapema za hepatitisi A zinaweza kufikiriwa kuwa mafua, lakini baadhi ya watu walio na ugonjwa huu, hasa watoto, huwa hawaonyeshi dalili zozote. Kwa kawaida dalili huonekana kati ya wiki ya 2 na ya 6, (kipindi cha kupevuka), baada ya maambukizi ya mwanzo
Shinikizo la ndani ya fuvu

Shinikizo la ndani ya fuvu (ICP) ni shinikizo la ndani ya kichwa na hivyo katika tishu ya ubongo na maji kwenye uti wa mgongo CSF). Mwili una taratibu mbalimbali ambazo zinatibithi shinikizo la fuvu, ambapo shinikmaji ya uti wa ubongo hubadilika kwa karibu mmHg 1 katika watu wazima kupitia mabadiliko katika uzalishaji na unyonyaji wa ngozi wa CSF. Shinikizo la CSF limeonekana kuvutiwa na mabadiliko ya ghafla ya shinikizo la kifua cavity wakati wa kukohoa (shinikizo la tumbo), kutoa pumzi kwa nguvu (maneuver Queckenstedt), na mawasiliano na sehemu ya juu ya ateri na mshipa (mifumo ya mishipa na ateri. ICP hupimwa kwa milimita ya zebaki (mmHg) na kwenye mapumziko, ni baina ya 7-15 mmHg kwa watu wazima waliolala chali, na huwa hasi (wastani -10 mmHg) wakiwa wima. Mabadiliko kwenye ICP yanahusishwa na mabadiliko kwenye uzito wa moja au zaidi ya sehemu zilizomo kwenye fuvu. Shinikizo la ndani ya kichwa, fupisho kawaida IH, ni msisimuko wa shinikizo katika fuvu. ICP kawaida ni 0-10 mm HG, hadi 20-25 mm HG, kiwango cha juu cha kawaida, matibabu na kupunguza ICP yanahitajika. Uhusiano wa shinikizo-kiasi kati ya ICP, kiasi cha CSF, damu, na tishu ya ubongo, na shinikizo la ubongo (CPP) inajulikana kama mafundisho ya Kellie-Monro au dhanio la Kellie-Monro. Dhanio la Monro-Kellie linaarifu kwamba sehemu ya fuvu isiyobanwa, na kiasi ndani ya fuvu ni kiasi imara. Fuvu na mitungo yake (damu, CSF, na tishu ya ubongo) husababisha hali ya msawazo kiasi, hivyo ongezeko lolote kwenye kiasi cha mmojawapo ya mitungo ya fuvu lazima ifidiwe kwa kupungua kwa kiasi cha nyingine. Vizuizi vikuu vya kiasi zilizoongezeka hujumuisha CSF na, kwa kiasi kidogo, uzito wa damu. Hivi vizuizi hukabiliana na kuongezeka kwa kiasi cha mabaki ya shinikizo
Nyurosaikolojia

Nyurosaikolojia ni taaluma ya sayansi ya msingi inayochunguza muundo na utendaji wa ubongo kuhusiana na taratibu maalumu za kisaikolojia na tabia wazi. Neno nyurosaikolojia limetumika kwa uchunguzi wa vidonda katika binadamu na wanyama. Pia imetumika katika juhudi za kurekodi shughuli za umeme kutoka kwa seli binafsi (au vikundi vya seli) katika mamalia wa hali ya juu (pamoja na utafiti kiasi wa binadamu wagonjwa). Ni ya kisayansi katika mtazamo wake na inashiriki mtazamo wa akili wa utengenezaji wa maelezo na saikolojia tambuzi na sayansi tambuzi. Ni moja ya taaluma za kisaikolojia isiyofuata mfumo mmoja wa mawazo, wakati mwingine ikipishana na mawanda kama vile sayansi ya neva, falsafa (hasa falsafa ya akili), nyurolojia, taaluma ya tiba ya magonjwa ya akili na sayansi ya kompyuta (hasa kwa kutumia mitandao bandia ya neva). Katika vitendo wataalam wa nyurosaikolojia wana mwelekeo wa kufanya kazi za usomi (kushiriki katika utafiti wa msingi au wa kiafya), mipangilio ya kiafya (kushiriki katika kuchunguza au kutibu wagonjwa wenye matatizo ya nyurosaikolojia – tazama niurosaikolojia ya kiafya), mipangilio ya uchunguzi (mara nyingi kuchunguza watu kwa sababu za kisheria au kesi mahakamani au kufanya kazi na wahalifu, au kwenda mahakamani kama shahidi mtaalam) au tasnia (mara nyingi kama washauri ambapo maarifa ya nyurosaikolojia yanatumika kubuni bidhaa au katika usimamizi wa utafiti wa majaribio ya kiafya ya madawa ambayo yanaweza kuwa na athari kwa utendakazi wa mfumo mkuu wa neva). Nyurosaikolojia ya majaribio mtazamo unaotumia mbinu kutoka kwa saikolojia ya majaribio kufichua uhusiano kati ya mfumo wa neva na kazi tambuzi. Kazi nyingi inahusu kuchunguza binadamu wenye afya katika mazingira ya maabara, ingawa watafiti wachache wanaweza kufanya majaribio ya wanyama. Kazi ya binadamu katika taaluma hii mara nyingi hujinufaisha kwa sifa maalum za mfumo wetu wa neva (kwa mfano maelezo ya kuona yanayowasilishwa kwa eneo maalum la kuona hutengenezwa kwa upendeleo na nusu ya gamba iliyo upande mkabala) kuweka viungo kati ya nyuranatomia na kazi ya kisaikolojia. Nyurosaikolojia ya kiafya ni matumizi ya maarifa ya kiniurosaikolojia katika tathmini (tazama uchunguzi wa kinyurosaikolojia na tathmini ya kinyurosaikolojia), usimamizi na ukarabati wa watu waliopatwa na ugonjwa au jeraha (hasa kwa ubongo) ambalo limesababisha matatizo yanayohusu uwezo wa utambuzi wa mfumo mkuu wa neva. Hasa wao huleta mtazamo wa kisaikolojia kwa matibabu, kuelewa jinsi magonjwa na majeraha haya yanaweza kuathiri na kuathiriwa na sababu za kisaikolojia. Wanaweza pia kutoa maoni ya kama mtu anaonyesha matatizo kutokana na patholojia ya ubongo au kama matokeo ya hisia au sababu nyingine za kupindulika (uwezekano)
Norplant

Norplant ni aina ya uzazi wa mpango ambayo ilitengenezwa na Baraza la Idadi na iliidhinishwa kwa mara ya kwanza mwaka 1983 nchini Ufini ambapo ilitengenezwa na kampuni ya madawa ya Leiras Oy. Kwa sababu Norplant na kemikali nyingine za kupanga uzazi kwa homoni, ambazo zina uwezo wa kuzuia mimba isiendelee baada ya utungisho kufanyika, hivyo zinachukuliwa kama madawa ya kuavya mimba. Norplant asili ilipakiwa kwa seti ya vidonge sita vidogo vya silikoni vya milimita 2.4 kwa 34, kila kimoja kikiwa kimejazwa na miligramu 36 ya levonogestreli (projestini inayotumika katika vidonge vingi vya kudhibiti mimba) vinavyowekwa chini ya ngozi katika sehemu ya juu ya mkono na hudumu kwa muda wa miaka mitano.  Uzalishaji wa awali wa Norplant wa (vidonge sita) umekomeshwa; mkataba wa USAIDuliendelea hadi Desemba 2006.  Norplant asili (ya vidonge sita) iliidhinishwa na Shirika Tawala la Chakula na Dawa la Marekani (FDA) katika mwaka 1990 na kuuzwa nchini Marekani mwaka 1991 na kampuni la madawa la Wyeth baada ya kuundwa na Sheldon Segal.  Usambazaji wa Norplant nchini Marekani ulikamilika mwaka 2002; usambazaji kwa kiwango kidogo uliendelea hadi mwaka 2004. Norplant iliondolewa kutoka kwenye soko la Uingereza mwaka 1999.  Norplant II (Norplant-2, Jadelle), ambayo pia ilivumbuliwa na Baraza la Idadi ya Watu na kutengenezwa na Schering Oy, imeundwa kwa vishina viwili vidogo (milimita 2.5 kwa 43), kila kimoja kikiwa na miligramu 75 ya levonogestreli katika matriki ya polima, badala ya vidonge sita. Iliidhinishwa na FDA tarehe 31 Mei 1996 ili kuona kama inayoweza kufanya kazi ipasavyo kwa muda wa miaka mitatu; hatimaye iliidhinishwa tarehe 22 Novemba 2002 kama dawa iliyokuwa na ufanisi kwa muda wa miaka mitano. Jadelle haijawahi kuuzwa nchini Marekani;  Jadelle inaifuata Norplant asili katika mkataba wa mwanzo wa USAID unaoanza Januari 2007
Noah Bennet

Noah Bennet, pia anajulikana kama mtu mwenye miwani ya rimu ya pembe (aka HRG) au kwa kifupi Mr. Bennet, ni jina la mhusika wa kipindi cha maigizo ya ubunifu wa kisayansi wa katika kituo cha televisheni cha NBC, Heroes. Uhusika umechezwa na Jack Coleman. Hapo awali uhusika huu ulikuwa wa kuonekana kwa mara moja-moja, lakini umekuwa uhusika wa kawaida kuanzia katika sehemu ya 11t. Jina lake la kwanza halikutambulika hadi ilipofika katika kipengele cha "How to Stop an Exploding Man", sehemu ya mwisho ya msimu wa kwanza. Katika kuonekana kwa mara ya kwanza, Noah Bennet anaonekana kama mfanyabiashara wa kawaida ambaye anafanya kazi katika kampuni ya Primatech Paper Company na anaishi mjini Odessa, Texas, akiwa na mke na watoto wawili. Hata hivyo, na washirika wenzake wamekuwa wakisafiri kila pembe ya dunia wakiwasaka watu wenye vipawa na kuwazingua wale waliozawadiwa vipawa hivyo. Bennet anadai kwamba anawasaidia namna ya kujifunza kutumia vipawa vyao, japokuwa vikumbusho vya mazungumzo ya awali baina ya Noah ma Thompson vinaonyesha kwamba kazi yake dhahiri ni ya kuzua maswali na mara kadha wa kadha yaweza kusababisha madhara au matatizo asiyokusudia. Katika kipengele kimoja, anajisikia faraja kuwa na maadili sio. Ingawa anajali sana familia yake na atafanya chochote kuilinda, utiifu wake katika kazi yake hauna kikomo, na mara zote huweka mbele kupita vitu vyote.
Elle Bishop

Eleanor Zoe Bishop, hujulikana zaidi kama Elle, ni jina la kutaja uhusika wa tamthilia kwenye kituo cha TV cha NBC, Heroes. Uhusika umechewa na Kristen Bell. Elle alianza kuonekana akiwa kama muhusika mpya kwenye Msimu wa Pili kwa mujibu wa mkataba, ameendelea kuwepo kwenye mfululizo angalau kwa sehemu takriban 13 katika Msimu wa Tatu. Elle ameanza kutambulishwa katika sehemu ya "Fight or Flight" akiwa kama kachero wa kina Company, shirika ambalo msingi wake hasa ni kuwatambulisha, kuwaongoza na kuwasoma hao watu wenye vipawa mahususi. Yeye ni binti wa mkuu wa Company bwana Bob Bishop, anamiliki kipawa na kuzalisha na kuchezea umeme. Elle amecheza kama ana-matatizo ya kiakili kwa namna fulani, kitendo ambacho kilipelekea baba'ke ajaribu tafiti zake kwa mwanawe wakati yungali mdogo.
Mbaruti

Mbaruti au mtunguja bonde (Argemone mexicana) ni aina ya mpopi iliyo na maua njano na majani yenye miiba. Mmea huu hutumika katika uganga wa kienyeji, lakini umevamia Afrika kutoka Mexiko na sikuhizi unaletea mashamba shida nyingi.
Wiktionary

Wikamusi (kutoka maneno ya Kiingereza "Wiki" na "dictionary", kamusi) ni mradi huria wa kuunda maudhui ya kamusi mtandaoni. Ina zaidi ya lugha 170. Imeandikwa kwa kushirikiana na wafanyakazi wa kujitolea, kuitwa "Wiktionarians", kwa kutumia programu ya wiki. Ni mradi ndugu na Wikipedia, kamusi elezo huru inayoendeshwa na shirika la Wikimedia Foundation.
Mbiringani

Mbiringani, mbilingani au mbilinganya (Solanum melongena) hupandwa sana katika panda za tropiki na nusutropiki au ndani ya nyumba za vioo katika nchi za baridi. Matunda yake, mabiringani, ni meusi-zambarau, pengine kijani au kijani na zambarau.
Kwera

Jenasi 3: Kwera ni ndege wadogo wa jenasi Anaplectes, Brachycope na Ploceus katika familia Ploceidae. Takriban spishi zote zinatokea Afrika, lakini spishi tano zinatokea Asia. Rangi kuu ya ndege hawa ni njano, isipokuwa kwera kichwa-chekundu, kwera michirizi, kwera kahawiachekundu na kwera mweusi. Mara nyingi kichwa au uso ni nyeusi. Spishi bila nyeusi kichwani huitwa mnana. Spishi nyingine huitwa chambogo. Ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia, hususa makinda. Spishi hizi hulifuma tago lao kwa majani ya manyasi na hulining'inizia kitawi. Matago yao hupatikana katika makundi makubwa. Jike huyataga mayai 2-4.
Kufifia uke

Kufifia uke (kwa Kiingereza: vaginitis) ni kuvimba kwa uke.  Inaweza kusababisha usaha, kuwashwa na maumivu. Kwa kawaida hutokana na maambukizi. Mwanamke katika hali hiyo anaweza kuwa na mwasho au maumivu makali ya kuchoma, kutokwa na usaha. Kwa ujumla, hizi ni dalili za kufifia kwa uke: Vulvovaginitis unaweza kuathiri wanawake wa umri wowote na ni ya kawaida sana. 1. Maambukizi ya vaginitis yanachukua asilimia 90 kati ya matatizo yote wakati wa umri wa kuzaa wa mwanamke na inawakilishwa katika makundi matatu: Kawaida chini ya maambukizi mengine inasababishwa na kisonono, klamidia, mycoplasma, malengelenge, campylobacter, usafi mbaya, na vimelea vya na baadhi ya wadudu tegemezi. Maambukizi ya uke mara nyingi (yanatofautiana kati ya nchi na nchi, kati ya 20-40% ya maambukizi ya uke) una mchanganyiko wa visababishi mbalimbali, ambavyo vinaleta changamoto kwenye matibabu. Hakika, wakati chanzo (kisababishi) kimoja kikipatiwa tiba, vimelea vingine vinapata ukinzani na kusababisha tatizo kujirudia baada ya muda mfupi. Kitu muhimu ni Kupata utambuzi sahihi na kutibu na wigo mpana Wa dawa za kuzuia maambukizi (mara nyingi pia huleta madhara). 2. Wasichana ambao hawajabalehe wanaweza pia kuambukizwa vaginitis, ingawa kwa sababu tofauti na zile za wanawake: Urari pH katika wasichana si mzuri kwa ukuaji wa albicans Candida, hivyo ni ngumu kupata maambukizi ya fangasi
Homoni

Homoni (pia: hormoni, kutoka Kigiriki ὁρμᾶν horman - "kichochezi", "msukumo") ni kemikali zinazotolewa na tezi za mwili na kusafiri kupitia mfumo wa mzunguko wa damu hadi ogani za mwili. Humo zinasababisha mabadiliko katika kazi ya ogani. Kwa lugha nyingine zinapeleka ujumbe kwa ogani. Jicho linaona simba, ubongo unatambua kuna hali ya hatari na kupitia neva unatuma amri kwa tezi maalumu iliyoko kando ya figo. Tezi hiyo hutengeneza homoni ya adrenalini na kuimwaga katika mzunguko wa damu. Adrenalini kupitia damu inafika pande zote za mwili na kusababisha mabadiliko katika ogani zenye molekuli za kupokea na kuelewa adrenalini. Ujumbe huu unasababisha: Kwa hiyo mwili unakuwa tayari kukimbia au kupambana na hatari. Ni kiwango kidogo tu cha homoni kinachohitajika kubadilisha umetaboli wa seli. Kimsingi homoni ni mtume wa kikemikali ambaye husafirisha ujumbe kutoka tezi hadi ogani nyingine. Viumbe vyote vyenye seliuwingi husanisi homoni. Homoni za mimea zinajulikana kama "fitohomoni". Kwa kawaida, homoni kwa wanyama husafirishwa mwilini kupitia mfumo wa damu
Mnyoo

Faila 4: Minyoo ni wanyama wa aina za invertebrata zenye mwili laini, mrefu na mwembamba bila miguu. Huainishwa katika faila mbalimbali kama vile Nematoda, Annelida, Hemichordata na Platyhelminthes. Mifano ya minyoo ni kama ifuatayo:
Homa ya ini

Kwa ugonjwa tofauti, ambao majina huchanganywa wakati mwingine, angalia homa ya manjano. Homa ya ini (kwa Kiingereza hepatitis) ni uvimbe wa ini inayohusishwa na seli kuvimba kiini katika tishu ya ini. Hali hii inaweza kujiponyesha au kuendelea kuwa fibrosisi (kovu) na ugonjwa sugu wa ini. Homa ya ini inaweza kujitokeza kwa kiasi tu au kutokuwa na bila dalili yoyote, lakini mara nyingi huleta homa, kukosa hamu ya kula na kunyong'onyea kwa mwili. Homa ya ini ni kali wakati inapodumu chini ya miezi sita na sugu wakati unapozidi miezi sita. Ugonjwa huo unasababishwa mara nyingi na virusi. Lakini inatokea pia baada ya ini kupata madhara kutokana na sumu mbalimbali, hasa pombe, dawa fulani na mimea), maambukizi mengine na magonjwa ya kingamwili. Kwa wakati mwingine inaweza kumpata mtu B au C kutokana na kuwa na uzito mkubwa [ya kurithi] pia baada ya kuugua italeta upungufu ya uzito. Kwa wanawake ni zaidi. Wakati mwingine haiambukizi watoto. Ila ni hatari kwa watoto na ni vyema wakapata chanjo. Haitibiki kwa dawa bali mara nyingine imeisha yenyewe tu
Nta ya sikio

Nta ya sikio (hujulikana pia kama serumeni, kutoka Kiingereza: cerumen) ni dutu kama nta iliyo na rangi ya kijivu, ya machungwa au ya manjano na hutolewa katika mifereji ya masikio ya binadamu na wanyama wa jamii ya mamalia. Hufanya kazi ya kulinda ngozi ya mfereji wa sikio, inasaidia kusafisha na kulainisha mfereji, na pia hukinga masikio dhidi ya bakteria, kuvu, wadudu na maji. Nta ya sikio inafanyizwa kwa seli za ngozi zilizoambuka, nywele na nyuto za tezi za ndani ya mfereji wa sikio la nje. Viambato vingi vya nta ya sikio ni asidi za shahamu zenye minyororo mirefu (zilizojaa na zisizojaa), alkoholi, skwalini na kolesteroli. Serumeni ya ziada au iliyogandamizika inaweza kubana dhidi ya kiwambo cha sikio au kupinga mfereji wa nje au visaidizi vya kusikia, ambayo inaweza kuchombea upotevu wa uwezo wa kusikia. Nta ya sikio huzalishwa katika sehemu ya tatu ya gegedu katika sikio la binadamu. Ni mchanganyiko wa vitu vinavyonata ambavyo huzalishwa katika tezi za mafuta na vile vinavyonata kiasi huzalishwa na tezi maalum za jasho.  Vipengele msingi vya nta ya sikio ni kumwaga matabaka ya ngozi, na 60% ya nta ya sikio likijumuisha keratini, 12-20% dabwadabwa na isiyo kolezi; mlolongo mrefu, mafuta asidi, alkoholi, squalene na 6-9% kolestro. Hofu, dhiki na wasiwasi huongeza uzalishaji wa nta ya sikio kutoka tezi ya ceruminous. Kuna aina mbili tofauti za kijenetikia ambayo huamua aina ya nta ya sikio: aina ya majimaji ambayo inatawala na aina kavu ambayo imefichwa. Asia ya Mashariki na Waindio wana uwezekano wa kuwa na aina kavu ya nta ya sikio (kijivu na flaky), ambapo Wazungu na Waafrika wanakuwa na aina ya majimaji (asali-kahawia, weusi-kahawia na unyevu). Aina ya serumeni imetumiwa na wataalamu wa wadudu kufuatilia njia za wanadamu wanaohamahama, kama zile za Wainuit
Njiri

Jenasi 3, spishi 10: Njiri ni ndege wadogo wa jenasi Nesocharis, Nigrita na Parmoptila katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanafana na mishigi wenye rangi za nyeusi, kijivu na kahawia, pengine nyekundu au buluu. Hula wadudu, matunda madogo na mbegu. Tago lao ni tufe la manyasi, nyuzinyuzi na vigoga lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-6.
Mshigi

Jenasi 8: Mishigi, shigi au sigi ni ndege wadogo wa jenasi mbalimbali katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika, Asia na Australia. Takriban spishi zote za Afrika ni ndege weusi au kahawia na weupe wenye pengine sehemu za rangi kali kama nyekundu, machungwa na njano. Spishi nyingi za Asia na Australia zina rangi kali kwa kipande kikubwa cha mwili. Ndege hawa hula mbegu hasa na wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 4-7.
Mbanjambegu

Spishi 3: Wabanjambegu (kutoka Kiing.: seedcracker) ni ndege wadogo wa jenasi Pyrenestes katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Ndege hawa ni baina ya wakubwa kabisa wa familia hii na wana domo mfupi na nene sana. Wanafanana na madomobuluu lakini domo lao ni jeusi. Kichwa, kidari na mkia ni nyekundu na tumbo na mabawa ni nyeusi, kahawia au zaituni kijani. Hula mbegu hasa na wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi au matete lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-4. Kamusi za Kiswahili ama zinatofautiana kuhusu matumizi ya neno hili au hazieleweki au hazina neno kwa jambo linalojadiliwa.