nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
Zauditu wa Ethiopia

Zauditu (29 Aprili 1876 – 2 Aprili 1930) alikuwa malkia mtawala wa Uhabeshi kuanzia 27 Septemba 1916 hadi kifo chake. Alimfuata Iyasu V. Jina lake la kubatizwa lilikuwa Askala Maryam. Alikuwa mtoto wa kwanza wa Menelik II. Mwanzoni utawala wake ulisumbuliwa na uasi wa Iyasu aliyekuwa ameuzuliwa. Malkia huyu anajulikana kwa jinsi alivyopenda dini na alivyokuwa mpinzani mkubwa wa mabadiliko aliyokuwa akiyafanya Ras Tafari Makonnen. Zauditu aligombana sana naye kuhusu mambo ya siasa lakini alishindwa. Naye Tafari alimfuata kama mfalme kwa jina la Haile Selassie.
Tekle Giyorgis II

Tekle Giyorgis II (alifariki 1872) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 11 Juni 1868 hadi 11 Julai 1871. Alimfuata Tewodros II. Jina lake la kubatizwa lilikuwa Wagshum Gobeze. Kwa vile alikuwa mrithi wa nasaba ya Zagwe (upande wa baba yake) na mama yake alikuwa binti wa nasaba ya Solomoni, alijitangaza mfalme mkuu baada ya kifo cha Tewodros II. Utawala wake ulikuwa mfupi tu. Alishindwa katika mapigano na kukamatwa na Dejazmach Kassa aliyemfuata kama mfalme kwa jina la Yohannes IV. Tekle Giyorgis II alifariki kifungoni baada ya mwaka mmoja tu.
Tewodros II

Tewodros II (takriban 1818 – 13 Aprili 1868) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 11 Februari 1855 hadi kifo chake. Alimfuata Yohannes III aliyeuzuliwa naye. Jina lake la kubatizwa lilikuwa Kassa Haile Giyorgis. Ingawa hakuwa mrithi wa ufalme aliwashinda wagombea wote vitani. Waingereza walipovamia nchi chini ya kamanda Robert Napier na kushinda jeshi la Uhabeshi, Tewodros II alijiua. Aliyemfuata ni Tekle Giyorgis II.
Fasilides wa Ethiopia

Fasilides (takriban 1603 – 18 Oktoba 1667) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia mwaka 1632 hadi kifo chake. Jina lake la kutawala lilikuwa Alam Sagad. Alikuwa ametangazwa kuwa mfalme mkuu mwaka wa 1630 wakati wa uasi wa Sersa Krestos lakini hakuweza kuchukua madaraka mpaka baba yake, Susenyos alipojiuzulu. Wakati wa utawala wake Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia lilipata nguvu tena. Fasilides aliwakataa wamisionari Wakatoliki. Pia alikuwa na mabalozi mpaka Uhindi. Aliyemfuata ni Yohannes I. Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Septemba.
Edith Stein

Edith Stein (12 Oktoba 1891 – 9 au 10 Agosti 1942) alikuwa mwanamke mwanafalsafa wa Ujerumani mwenye asili ya Kiyahudi. Ingawa alilelewa kidini baadaye alipoteza imani hadi alipoanza maisha mapya katika Kristo kwa kubatizwa akawa mtawa wa ndani wa shirika la Wakarmeli. Jina lake la utawani lilikuwa Teresa Benedikta wa Msalaba (kwa Kilatini: Teresia Benedicta a Cruce). Aliuawa na wafuasi wa Unazi kwa gesi ya sumu katika moja ya makambi ya KZ kule Auschwitz (leo nchini Poland). Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri mwaka 1987 halafu mtakatifu mfiadini mwaka 1998 na hatimaye msimamizi mmojawapo wa Ulaya. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 9 Agosti
Frances Cabrini

Fransiska Saviera Cabrini (Sant'Angelo Lodigiano, Italia, 15 Julai 1850 – Chicago, Illinois, Marekani, 22 Desemba 1917) alikuwa mwanzilishi wa shirika la Masista Wamisionari wa Moyo Mtakatifu (kwa Kiingereza Missionary Sisters of the Sacred Heart). Jumuiya hiyo ilianzia Italia na kufanya kazi hasa Marekani kati ya wahamiaji kwa kujenga shule, hospitali na nyumba kwa watoto yatima kwa kufuata mfano wake aliyejitoa kwa kila namna kuhudumia wahamiaji kwa upendo mkubwa ajabu . Mwaka 1946 Mama Cabrini alitangazwa kuwa mtakatifu akiwa raia Mmarekani wa kwanza kupewa heshima hiyo. Sikukuu yake ni tarehe 22 Desemba.
Katharine Drexel

Katharine Marie Drexel (26 Novemba 1858 – 3 Machi 1955) alikuwa mtawa wa kike na mwanzilishi wa shirika la Masista wa Ekaristi Takatifu (kwa Kiingereza Sisters of the Blessed Sacrament). Jumuiya hiyo kwanza ililenga hasa kuwainua Wahindi Wekundu na Wamarekani weusi huko Marekani. Kwa ajili yao alitumia kwa ukarimu na upendo urithi wake mwenyewe. Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 20 Novemba 1988 na mtakatifu tarehe 1 Oktoba 2000. Sikukuu yake ni tarehe 3 Machi.
Margaret Clitherow

Margaret Clitherow (1556 – 25 Machi 1586) alikuwa mwanamke Mwingereza ambaye, kwa ruhusa ya mume wake, alibadilisha imani yake ya dini kutoka Ushirika wa Anglikana kuingia Kanisa Katoliki. Kwa vile aliwaficha mapadri nyumbani mwake na kuhudhuria misa ya Kikatoliki, alifungwa mara kadhaa katika dhuluma ya malkia Elizabeti I, akashtakiwa mahakamani lakini alikataa kujitetea ili asisababishe mahakimu wafanye dhambi ya kumpa adhabu ya kifo, hivyo akauawa kwa kubondwa mwili mzima na jiwe kubwa. Mwaka 1970 alitangazwa na Papa Paulo VI kuwa mtakatifu mfiadini. Sikukuu yake ni tarehe 25 Machi.
Martin de Porres

Martin de Porres, O.P. (1579 – 3 Novemba 1639) alikuwa bradha wa Shirika la Wahubiri katika nchi ya Peru. Akiwa mtoto chotara wa kabaila Mhispania Juan de Porres na binti mwenye asili ya Afrika Anna Velasquez hakutambuliwa na baba yake akalelewa na mama kwa shida, lakini alipata kuwa msaidizi wa daktari akijifunza hivyo elimu ya matibabu . Mwaka 1594 alijiunga na watawa Wadominiko akaendelea kuhudumia kwa ukarimu wagonjwa wa matabaka na rangi zote, lakini hasa fukara. Alikuwa na kipaji cha uponyaji ambacho kiliwasaida watu wengi. Kutokana na upendo aliowaonyesha watu wote aliheshimiwa sana na taarifa za uponyaji wa ajabu zilianza kuenea. Akiwa na juhudi katika kufunga chakula, kufanya toba na kusali, aliishi kwa usahili na unyenyekevu. Mwaka 1837 alitangazwa mwenye heri na Papa Gregori XVI, halafu tarehe 6 Mei 1962 akatangazwa na Papa Yohane XXIII kuwa mtakatifu. Sikukuu yake ni tarehe 3 Novemba kila mwaka.
Bahari ya Baltiki

Bahari ya Baltiki ni bahari ya kando ya Atlantiki katika Ulaya ya Kaskazini. Imezungukwa na nchi kavu pande zote isipokuwa kati ya Denmark na Uswidi kuna mlangobahari mwembamba wa kuiunganisha na Bahari ya Kaskazini. Bahari ya Baltiki imepakana na nchi za Uswidi, Ufini, Urusi, Estonia, Latvia, Lituanya, Poland, Ujerumani na Denmark. Sehemu ya kaskazini kabisa iko mpakani mwa Uswidi na Ufini katika Ghuba ya Botnia, sehemu ya mashariki kabisa katika Ghuba ya Ufini kwenye mji wa Sankt Petersburg. Sehemu ya kusini iko kwenye mpaka wa Poland na Ujerumani na sehemu ya magharibi kwa mji wa Flensburg karibu na mpaka wa Ujerumani na Denmark. Njia ya kuunganisha Baltiki na Bahari ya Kaskazini ni milangobahari ya Kattegat na Skagerak. Mwanzoni wa Kattegat njia inapita kwenye visiwa vya Denmark na kuigawa katika njia tatu ndogo zinazoitwa Oresund, Belt Kubwa (Kidenmark: Storebælt) na Belt Ndogo (Kidenmark: Lillebælt). Kijiografia Baltiki ni mabaki ya Enzi ya Barafu iliyopita. Takriban miaka 12,000 iliyopita Ulaya yote ya Kaskazini ilifunikwa na ganda la barafu lenye unene wa mita mia kadhaa. Wakati wa kupungua kwa baridi barafu ilianza kuyeyuka na kusababisha kutokea kwa ziwa kubwa sana ambalo ni mwanzo wa Baltiki. Ziwa hili lilipata njia ya kujiunga na bahari na kiasi cha maji ya chumvi yaliingia ndani. Hivyo maji ya Baltiki ni mchanganyiko wa maji ya chumvi na maji matamu
Ufini

- Ufini (kwa Kifini: Suomi) ni nchi ya Skandinavia iliyoko Ulaya ya Kaskazini. Imepakana na Norwei upande wa kaskazini, Urusi upande wa mashariki na Uswidi upande wa magharibi. Ng'ambo ya Baltiki iko Estonia ambayo watu wake hutumia lugha iliyo karibu sana na Kifini. Inaonekana ya kwamba mababu wa Wafini na Waestonia walihama pamoja wakiwa na lugha ileile zamani, lakini sasa ni lugha mbili kwa sababu hawakuwa na mawasiliano kati yao kwa muda mrefu. Nchi ina wakazi milioni tano unusu tu katika eneo la km² 338,000; hivyo ni kati ya nchi za Ulaya zenye msongamano mdogo wa watu. Sehemu kubwa ya eneo lake ni misitu tu. Mji mkuu ni Helsinki; mji muhimu mwingine ni Tampere, mji ulioko karibu kilomita 180 kaskazini mwa Helsinki, ni wa pili kwa ukubwa. Miji mingine mikubwa ni pamoja na Turku, Kuopio na Vaasa. Ufini ilijitegemea mnamo 1917. Kati ya 1939 na 1944, Ufini ilipigana dhidi ya Umoja wa Kisovyeti na jeshi la Ufini liliongozwa na kamanda Carl Gustaf Emil Mannerheim. Nchi ni mwanachama wa Umoja wa Mataifa na wa Umoja wa Ulaya. Ufini ulikaliwa na watu tangu ilipokwisha enzi ya barafu ya mwisho, miaka 9000 KK hivi
Iceland

- Isilandi (pia: Aisilandi; maana kwa Kiisilandi: "Nchi ya barafu") ni nchi ya Ulaya kwenye kisiwa cha Bahari ya Atlantiki ya kaskazini. Iko km 300 kutoka Grinilandi upande wa magharibi na km 1,000 kutoka Norwei upande wa mashariki. Eneo lake ni km² 103,000 lakini idadi ya watu ni laki tatu pekee. Ingawa Isilandi si sehemu ya rasi ya Skandinavia, inahesabiwa kati ya nchi za Skandinavia. Isilandi ina asili ya kivolkeno. Ni kisiwa kikubwa cha safu ya mgongo kati wa Atlantiki mahali ambako mabamba ya Amerika ya Kaskazini na Ulaya-Asia yanakutana. Kwa sababu hiyo kuna milima mingi, hasa volkeno ni nyingi. Kati ya volkeno mashuhuri za Isilandi kuna Hekla, Eldgjá, Herðubreið na Eldfell. Kwa ujumla hali ya hewa ni baridi na barafuto zinafunika sehemu kubwa ya nchi. Hasa nyanda za juu ni baridi mno, hivyo hakuna mimea. Karibu makazi yote ya watu ni karibu na pwani. Kusini mwa kisiwa haikuwa baridi mno kwa sababu ya mkondo wa ghuba linaloendelea kusukuma maji ya ghuba ya Meksiko hadi Atlantiki ya kaskazini
Uswidi

Uswidi (kwa Kiswidi: "Sverige") ni nchi ya Skandinavia katika Ulaya ya Kaskazini. Imepakana na Ufini (Finland) na Norwei. Nchi imegawiwa katika mikoa mitatu: Norrland katika kaskazini, Svealand katikati na Götaland katika kusini. Ina pwani ndefu kwenye bahari ya Baltiki. Kuna daraja la kuvukia mlango wa bahari ya Oresund ya kuunganisha Uswidi na Denmark. Kuna misitu mikubwa sana na maziwa mengi. Hali ya hewa ya sehemu kubwa ya Uswidi si baridi kutokana na athira ya mkondo wa Ghuba. Kuna tofauti kati ya urefu wa mchana katika miezi ya Mei hadi Julai na giza wakati wa Desemba. Tarehe 21 Juni ni siku ndefu: hakuna giza kabisa na usiku wake Waswidi hufanya sherehe kubwa ya "midsommar" kwa ngoma na dansi kote nchini. Mji mkuu ni Stockholm, nao unaongoza kwa wingi wa wakazi. Vilele vya juu kwa kila "landskap" ni kama ifuatavyo. Kumbuka kwamba "landskap" katika Uswidi ni sahihi kidogo tu
Makambi ya KZ

Kambi za KZ ni jina la kutaja kambi za wafungwa yaliyotumiwa hasa na Ujerumani wakati wa utawala wa Wanazi miaka 1933 hadi 1945. "KZ" ni kifupi cha neno la Kijerumani "Konzentrationslager". Maana yake ni "Kambi ya kukusanya wafungwa" (Kiingereza: concentration camp). Wanazi walianzisha hizo kambi za KZ baada ya kuteka Ujerumani mwaka 1933. Walikamata wapinzani wao wengi, kiasi kwamba magereza hayakutosha tena. Kambi hizo hazikuwa tena chini ya wizara ya sheria bali chini ya polisi ya kisiasa na vitengo vya chama cha Nazi. Tangu mwaka 1934 zilikuwa zote chini ya kikosi cha SS. Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia zilitumiwa kukusanya mamilioni ya watu waliokamatwa na Wanazi kote Ulaya, hasa vikundi viwili: Kambi hizo zilikuwa hasa na kusudi la kuadhibu wapinzani na kutumia wafungwa kwa ajili ya kazi za kulazimishwa. Hasa wakati wa vita Wajerumani wengi walikuwa wanajeshi na nchi ikaona uhaba wa wafanyakazi. Hivyo kambi hiza zilijengwa mara nyingi karibu na viwanda. Idadi ya vifo ilikuwa kubwa hasa katika miaka ya mwisho ya vita kutokana na unyama wa walinzi na uhaba wa chakula pamoja na ukosefu wa matibabu. Njaa ilisababisha magonjwa na vifo vingi
Kopenhagen

Mahali pa Kopenhagen katika Denmark Kopenhagen (kwa Kidenmark: København = "Bandari ya wafanya biashara") ni mji mkuu wa Denmark pia mji mkubwa wa nchi na kitovu cha utawala, uchumi na utamaduni. Kopenhagen iko Zealand (Sjælland) ambacho ni kisiwa kikubwa cha Denmark. Iko karibu na mji wa Malmo katika Uswidi ulio ng'ambo ya mlango wa bahari ya Oresund unaounganisha bahari ya Baltiki na Kattegat kuelekea Bahari ya Kaskazini. Sehemu ndogo ya mji iko kwenye kisiwa cha Amager. Eneo la Kopenhagen lina miji ya Kopenhagen yenyewe (wakazi 501,158), Frederiksberg (wakazi 91,855), Gentoftev (wakazi 68,623) na wakazi wengine 453,399 katika miji midogomidogo ndani ya wilaya ya Kopenhagen.
Bendera ya Uswidi

Bendera ya Uswidi ni ya rangi buluu yenye msalaba njano wa kulala. Muundo wake umefuata muundo wa Danebrog ya Denmark jinsi ilivyo na bendera zote za Skandinavia. Chaguo la rangi kimetokana na nembo ya mfalme wa Uswidi. Bendera imepatikana tangu mwaka 1663. Kuna utaratibu wa kuonyesha bendera: hupandishwa kila siku saa 2 asubuhi, kati ya Novemba hadi Februari saa 3 asubuhi (miezi penye giza). Inashushwa wakati wa kuchwa au mwisho saa 3 usiku (katika miezi ya mwanga giza inachelewa au kupotea kabisa). Albania · Andorra · Armenia1 · Austria · Azerbaijan1 · Belarusi · Bosnia na Herzegovina · Bulgaria · Udeni · Estonia · Georgia1 · Hispania · Hungaria · Isilandi · Eire · Italia · Kazakhstan2 · Kroatia · Kupro1 · Latvia · Liechtenstein · Lituanya · Luxemburg · Malta · Masedonia Kaskazini · Moldova · Monako · Montenegro · Norwei · Polandi · Romania · San Marino · Serbia · Slovakia · Slovenia · Ubelgiji · Ucheki · Ufalme wa Muungano · Ufaransa · Ufini · Ugiriki · Uholanzi · Ujerumani · Ukraine · Ureno · Urusi2 · Uswidi · Uswisi · Uturuki2 Abkhazia1 · Kosovo · Kupro ya Kaskazini1 · Ossetia ya Kusini1 · Transnistria Akrotiri na Dhekelia1 · Åland · Azori · Faroe · Gibraltar · Guernsey · Jan Mayen · Jersey · Madeira · Man · Svalbard
Global Voices Online

Global Voices ni mradi ulio chini ya Kituo cha Intaneti na Jamii cha Berkman (The Berkman Center for Internet and Society) kilicho chini ya Kitivo cha Sheria cha Chuo Kikuu cha Harvard. Mradi huo una blogu ambayo kazi yake ni kuandika muhtasari wa masuala yanayoandikwa na kuzungumziwa katika blogu mbalimbali duniani. Waanzilishi wa mradi huo ni Ethan Zuckerman na Rebecca Mackinonn.
Charles Richet

Charles Robert Richet (25 Agosti 1850 – 4 Novemba 1935) alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza vimiminiko vya mwili kama damu, jasho na kadhalika. Mwaka wa 1913 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Otto Meyerhof

Otto Fritz Meyerhof (12 Aprili 1884 – 6 Oktoba 1951) alikuwa mwanakemia na mwanabiolojia kutoka nchi ya Ujerumani. Baadaye alihamia Marekani. Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza uhusiano kati ya oksijeni na asidi ndani ya misuli. Mwaka wa 1922, pamoja na Archibald Vivian Hill alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Frederick Banting

' Frederick Grant Banting (14 Novemba 1891 – 21 Februari 1941) alikuwa daktari kutoka nchi ya Kanada. Hasa alichunguza ugonjwa wa usukari, na pamoja na Charles Best aligundua dawa ya insulini. Mwaka wa 1923, pamoja na John Macleod alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba. Mwaka wa 1934 alipewa cheo cha “Sir” cha Uingereza.
Otto Warburg

Otto Heinrich Warburg (8 Oktoba 1883 – 1 Agosti 1970) alikuwa daktari na mwanafiziolojia kutoka nchi ya Ujerumani. Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza uvutaji pumzi. Mwaka wa 1931 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Henry Dale

Henry Hallett Dale (9 Juni 1875 – 23 Julai 1968) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza hali ya kikemia ya nevi. Mwaka wa 1936, pamoja na Otto Loewi alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba. Pia alipewa cheo cha “Sir” cha Uingereza.
Kiitalia

Kiitalia ("lingua italiana" au "italiano") ni lugha inayozungumzwa na watu milioni 85, hasa katika Rasi ya Italia. Ni lugha rasmi ya Italia, San Marino, Vatikano, Uswisi na katika sehemu za Slovenia na Kroatia. Inatumika pia katika Monako, Malta, Albania na visiwa kadhaa vya Ugiriki), halafu bado kama lugha ya elimu katika nchi zilizokuwa makoloni ya Italia kama Eritrea, Libya, Ethiopia na Somalia. Watu wengi wanaokitumia kama lugha mama wamekisambaza katika nchi zote walikohamia, kama vile Ujerumani, Ufaransa, Ubelgiji, Marekani, Kanada, Brazil, Uruguay, Argentina, Venezuela, Australia n.k. Ni ya 4 kati ya lugha za kigeni zinazosomwa zaidi duniani, hasa kwa sababu ya umuhimu wake katika ustaarabu, kuanzia muziki, lakini pia katika biashara, k.mf. ya bidhaa za utamaduni wa Italia. Kihistoria asili yake ni lugha ya Kilatini, hivyo pamoja na Kifaransa, Kihispania, Kireno, Kiromania na lugha nyingine ndogo ni moja ya lugha za Kirumi. Kati ya lugha hizo, Kiitalia ndicho kinachofanana zaidi na Kilatini, labda baada ya Kisardinia. Imegawanyika katika lahaja nyingi, hasa za Kaskazini na za Kusini mwa rasi hiyo. Imesanifiwa kwa msingi wa lahaja ya Firenze (mkoa wa Toscana, Italia ya Kati)
Togo ya Kijerumani

Togo ya Kijerumani ilikuwa koloni ya Ujerumani kati ya 1884 na Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Wafanyabiashara Wajerumani kutoka Hamburg na Bremen waliwahi kuwa na ofisi zao hasa huko Aneho kuanzia miaka ya 1870 BK. 1882 kampuni ya Woermann ilianzisha usafiri kwa meli kati ya Hamburg na Afrika na kufanya Togo kituo kimoja. Wakati ule pwani la Togo ya leo ilikuwa bado eneo huru kati ya Pwani la Dhahabu (Ghana) chini ya Uingereza na eneo la Porto Novo (Benin) chini ya Ufaransa. Lakini Waingereza walisikitika ya kuwa biashara ya watu wa Aneho na Lome ilipanuka na nchi za Ulaya bila kuwaletea mapato ya ushuru kwa sababu bidhaa zilifika nje ya eneo lao. 1884 Mwingereza aliyekuwa mkuu wa wilaya ya Kitta (Gold Coast - Ghana) alijaribu kutuma wanajeshi Aneho lakini alishindwa. Baada ya tukio hili chifu Mlapa alikuwa tayari kufanya mapatano ya ulinzi na konsuli wa Ujerumani Gustav Nachtigal. Mkataba wa ulinzi ulitiwa sahihi tarehe 6 Julai 1884. Hii ilikuwa mwanzo wa ukoloni wa Ujerumani katika Togo. Katika Septemba mtawala wa Porto Seguro alifanya mkataba wa ulinzi wa pili na mfanyabiashara Mjerumani Randad. Katika mapatano ya 1885 na 1887 Ufaransa ulikubali utawala wa Kijerumani na mpaka kati ya Togo na Dahomey (Benin). Mkataba wa Helgoland-Zanzibar iliondoa wasiwasi juu ya mipaka na eneo la Kiingereza upande wa magharibi
Mnazi (kinywaji)

Mnazi ni pombe inayotengenezwa na utomvu wa nazi changa iliyogemwa ikiwa mtini. Utomvu huu ukikusanywa ndio unaotoa pombe ya mnazi. Pombe hii ya mnazi ni maarufu sana maeneo ya mwambao wa pwani Tanzania ambapo minazi huota kwa wingi hasa Tanga. Pombe hii haiongezwi kitu chote ili kukamilika. Huhitaji masaa 8 tu toka kugemwa ili kukamilika kunywewa, ina rangi nyeupe iliyofifia. Mnazi ni pombe ya asili ya Wabondei toka mkoani Tanga. Pombe hii hunywewa pia sehemu nyingine ambapo minazi hukua Afrika, Visiwa vya Karibiani, Asia lakini ikiitwa majina mengine.
Nazi

Nazi ni neno linaloweza kumaanisha: ni tunda lenye ganda gumu na kitovu chenye maji ndani. Hii ni aina ya matunda inayopatikana katika nchi za kitropiki. Maelezo katika ukurasa huu yawe mafupi, na kwa kila maana kuwe na kiungo kimoja tu ambacho kiunge ukurasa kuhusu nia yenye maana hii. Ukiwa umefika hapa kwa kutumia kiungo katika makala nyingine, tafadhali badalisha kiungo kile kiunge makala iliyokusudiwa moja kwa moja.
Nazi (tunda)

Nazi ni tunda la mbegu la mnazi. Ina ganda la nje, ganda ngumu au mfuu wa ndani, nyama ya mbegu na utomvu ndani ya uwazi wa mbegu. Ina matumizi mengi katika maisha ya binadamu.
Nguta

Nguta (pia:mbata) ni nyama ya nazi ambayo ni mbegu wa mnazi. Kwa lugha nyingi huitwa "copra" kutokana na neno la Kimalayalam kopra (കൊപ്ര) kwa ajili ya nguta. Nguta hutumiwa kwa kutengeneza mafuta ya kulika. Mbegu kupasuliwa baada ya mavuno. Nusu zake zinakaushwa kwa jiko au chumba cha joto muda wa masaa 24. Baadaye nyama kavuu hutoka rahisi katika ganda. Nguta inasagwa na kukandamizwa na mafuuta kutolewa. Mabaki ya nguta yanafaa kama chakula bora cha wanyama. Uzalishaji wa Nguta (milioni ya tani)Namba za 2003-2004'Takwimu wa FAOSTAT (FAO)
Hamburg

Mahali pa mji wa Hamburg katika Ujerumani Hamburg ni mji mkubwa wa Ujerumani ya Kaskazini. Ni mji mkubwa wa pili nchini baada ya mji mkuu Berlin. Ina bandari kubwa na ni kitovu cha biashara ya nje. Idadi ya wakazi ni 1,744,215. Hamburg ni dola-mji ikiwa ni moja ya majimbo 16 ya kujitawala ya Ujerumani. Jina rasmi ni „Mji Huru na Mji wa Hanse wa Hamburg“. Hanse ilikuwa shirikisho la kimataifa la miji ya biashara iliyojitawala zamani za Karne za kati. Kwa muda mrefu wa historia yake Hamburg ilikuwa kama nchi ndogo ya kujitegema hadi kujiunga na Dola la Ujerumani mwaka 1871. Hamburg iko kando ya mto Elbe unaopanuka baada ya kupita mji kuwa na mdomo mpana sana kabla ya kuishia Bahari ya Kaskazini. Meli kubwa zinaweza kuingia mtoni ambako ni salama kabisa na dhoruba za baharini. Wafanyabiashara wa Hamburg waliwahi kuwa na biashara na nchi za nje kwa jahazi na meli zao tangu karne nyingi. Hata mawasiliano kati ya Afrika na Ujerumani yalipitia hasa Hamburg na mji jirani wa Bremen
Bremen

Mahali pa katika Ujerumani Bremen ni mji wenye bandari muhimu katika Ujerumani ya Kaskazini. Iko kando ya mto Weser takriban km 50 kabla haujaingia katika Bahari ya Kaskazini. Mto Weser unapanuka baada ya kupita mji kuwa na mdomo mpana sana kabla ya kuishia baharini hivyo meli zinaweza kufika hadi mjini. Mji una wakazi 546,000. Pamoja na eneo la jirani kuna watu milioni 2.37 katika mazingira ya Bremen. Bremen ni dola-mji ikiwa moja ya majimbo 17 ya kujitawala ya Ujerumani. Jina rasmi ni „Mji huru wa Hanse wa Bremen“ (Freie Hansestadt Bremen). Hanse ilikuwa shirikisho la kimataifa la miji ya biashara iliyojitawala katika karne za kati. Kwa muda mrefu wa historia yake Bremen ilikuwa kama nchi ndogo ya kujitegemea hadi kujiunga na Dola la Ujerumani 1871. Jimbo la Bremen lina miji miwili ya Bremen yenyewe na Bremerhaven. Wafanyabiashara wa Bremen waliwahi kuwa na biashara na nchi za nje kwa jahazi na meli zao tangu karne nyingi
Bruce Lee

Lee Jun Fan (anajulikana zaidi kwa jina la Bruce Lee; alizaliwa tarehe 27 Novemba 1940 nchini China na kufariki dunia tarehe 20 Julai 1973) alikuwa msanii wa upambanaji mwenye asili ya China na marekani. Staili yake aliyokuwa akitumia aliita Jeet Kune Do. Alikuwa pia mcheza sinema mahiri. Kati ya sinema zilizompatia sifa na umaarufu mkubwa duniani ni ile ya Enter the Dragon. Bruce Lee alizaliwa Novemba 27, 1940, katika Hospitali ya Kichina, katika Chinatown ya San Francisco. Kwa mujibu wa zodiac ya Kichina, Lee alizaliwa wakati wote na mwaka wa Dragon, ambayo kwa mujibu wa utamaduni ni nguvu na yenye nguvu. Baba wa Bruce, Lee Hoi-chuen,alikuwa Han Kichina, na mama yake, Grace Ho (何愛瑜), alikuwa chotara. Grace Ho alikuwa binti aliyekubaliwa na Ho Kom-tong (Ho Gumtong, 何 甘棠) na Sir Robert Ho-tung, waheshimiwa wa biashara wa Hong Kong na wasaidizi. Hakuna ushahidi katika hati yoyote ambayo Bruce Lee alikuwa na babu wa Ujerumani wa kizazi kama walidhaniwa sana, badala yake wazazi wa Ulaya walikuja kutoka kwa bibi ya mama wa Kiingereza. Mama yake alikuwa na mama Mwingereza na baba Mchina. Bruce alikuwa mtoto wa nne kati ya watoto watano: Phoebe Lee (李秋源), Agnes Lee (李秋鳳), Peter Lee (李忠琛), na Robert Lee (李振輝). Lee na wazazi wake walirudi Hong Kong akiwa na umri wa miezi mitatu
Élie Ducommun

Élie Ducommun (19 Februari, 1833 – 7 Desemba, 1906) alikuwa mwandishi na mhariri kutoka nchi ya Uswisi. Nje ya kazi yake katika kampuni ya treni, alijitahidi kwa ajili ya amani. Mwaka wa 1902, pamoja na Charles-Albert Gobat alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel kwa Amani.
Alfred Fried

Alfred Hermann Fried (11 Novemba 1864 – 5 Mei 1921) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Austria. Alianzisha makampuni na majarida mengi kwa ajili ya amani. Mwaka wa 1911, pamoja na Tobias Asser alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel kwa Amani.
Orodha ya vitabu vya Biblia

Magharibi Wasiosadiki Utatu Vitabu vya Biblia ya Kikristo vilivyoorodheshwa hapa chini ni vile 66 tu vinavyotambuliwa na Wakristo wote. Zingatia lakini kwamba walio wengi, hasa Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki, katika Biblia wanavyoitumia wana vitabu vingine 7 vinavyoitwa Deuterokanoni, navyo vyote vimo katika Agano la Kale: Yoshua Bin Sira, Kitabu cha Hekima, Kitabu cha kwanza cha Wamakabayo, Kitabu cha pili cha Wamakabayo, Tobiti, Yudithi, Baruku. Majina ya vitabu yameandikwa hapa kufuatana na tafsiri ya Kiswahili cha kisasa maarufu kama Habari Njema. Kama kuna jina lingine limeongezeka katika mabano. Mungu aliandika Biblia kwa mikono ya wanadamu wengi. Wanadamu hao hawakuishi pamoja ili washirikiane kazi ya kuandika. Bali waliishi katika nchi mbalimbali na kwa nyakati mbalimbali wasijuane. Waliongea lugha mbalimbali. Walitofautiana hata katika kazi zao (wengine walikuwa wachungaji wa wanyama, au wafalme, au manabii, au wavuvi wa samaki, au watoza ushuru, n.k.). Hawakujua kwamba vitabu vyao vitawekwa pamoja visomwe kama kitabu kimoja