nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
Ndege-mawingu

Spishi 3: Ndege-mawingu ni ndege wa bahari katika jenasi Phaethon, jenasi pekee ya familia Phaethontidae. Ndege hawa ni weupe na wana mileli mirefu katikati ya mkia. Hupitisha maisha yao yote baharini isipokuwa wakati wa majira ya kuzaa. Wanaweza kuogelea na kwa hivyo wana ngozi kati ya vidole; kwa kweli hawatembei vizuri. Huwakamata samaki na ngisi wakipiga mbizi au huwakamata panzi-bahari (samaki wanaoruka juu ya maji). Jike hutaga yai moja tu ndani ya tundu au mwanya wa mwamba visiwani kwa bahari.
Ninga-bahari

Familia 2, jenasi 7: Ninga-bahari ni ndege wa familia Hydrobatidae na Oceanitidae. Wana mnasaba na walinzi lakini ni wadogo kuliko hawa. Spishi za Hydrobatidae ni weusi au kijivucheusi na weupe kwa kiasi mbalimbali. Spishi za Oceanitidae ni weusi juu na weupe chini. Huruka kwa kupapatika. Hula gegereka wa planktoni na samaki wadogo wakiangama hewani na kukanyaga maji. Kwa kawaida ninga-bahari huzaa kwa visiwa vya mbali visipokaa watu wala mamalia wengine. Huyatembelea makoloni yao usiku kuzuia ndege au wanyama mbua. Jike hulitaga yai moja tu kwa kawaida ndani ya kishimo au mwanya wa mwamba.
Farasi

Kwa habari kuhusu nyota angalia Farasi (kundinyota) Nususpishi 3: Farasi (kutoka neno la Kiarabu فرس, faras) ni mnyama mkubwa katika ngeli ya mamalia. Wamefugwa na binadamu kwa maelfu ya miaka iliyopita. Matumizi yao ni kubeba watu au mizigo au kufanya kazi ya kuvuta magari na plau. Wamefugwa pia kwa ajili ya nyama na maziwa yao. Farasi afugwaye au Farasi-kaya ni nususpishi moja ya tatu za spishi Equus ferus. Nususpishi moja nyingine inabaki sasa na hii ni farasi pekee wa porini wa kweli inayobaki (Farasi wa Pzrewalski). Farasi wa Ulaya au Tarpani amekwisha duniani. Kuna farasi wengine porini mahali pengi duniani, lakini hawa ni farasi waliofugwa zamani na walitoroka kwenye pori. Familia ya Equidae ina spishi saba nyingine, kujumuisha punda na punda milia. Ufugaji umeleta aina nyingi za farasi; aina kubwa sana huwa na kilogramu 1,000 wakitumiwa kwa kazi nzitonzito za mashambani au msituni. Aina nyingi zatumiwa kwa usafiri kama farasi za kupanda. Aina za pekee zimefugwa kwa michezo, kwa mfano mashindano ya mbio, mchezo wa polo, au kuruka juu ya vizuizi
Paka

Makala (au sehemu ifuatayo ya makala) inatoa habari bila kuonyesha vyanzo au uthibitisho wowote.Ona namna ya kutaja vyanzo hapa: Wikipedia:Umaarufu na Kutaja vyanzo.Ni lazima kuboresha makala kwa kutafuta vyanzo na kuvitaja kama marejeo, la sivyo sehemu ya makala au yote kabisa inaweza ikafutwa.Unaweza kuondoa kigezo hiki mara baada ya vyanzo sahihi kuwa vimeingizwa katika makala Jenasi 10: Paka ni wanyama mbuai wa nusufamilia Felinae katika familia Felidae. Spishi nyingine zinaitwa duma, simbamangu na mondo. Nyingi ni ndogo kama paka-kaya lakini spishi kama duma, linksi na puma ni kubwa zaidi sana. Isipokuwa simbamangu, Asian golden cat, puma na pengine paka-msitu, paka wote wana milia na/au madoa. Paka hukamata mawindo aina yo yote lakini ukubwa wa mawindo unafuatana na ukubwa wa spishi ya paka. Spishi nyingine zinatokea msitu na nyingine zinatokea maeneo wazi.
Kitu Gani

Kitu Gani ni nyimbo ya Dknob akimshirikisha Q Jay. Inatoka katika albamu ya "Bomoa Mipango". Nyimbo ilirekodiwa katika studio ya Mwamba Production ya Dar es Salaam, Tanzania. Nyimbo hii imekuwa kama utambulisho wa albamu hiyo ya Bomoa Mipango, ingawaje si wengi waliotegemea albamu itakwenda kwa jina hilo. Albamu imetolewa mnamo tarehe 1 Julai ya mwaka wa 2008.
Inter Mirifica

Hati hiyo ilitolewa na Mtaguso wa pili wa Vatikano mapema (4 Desemba 1963) ili kukabili jambo ambalo siku hizi ni zito sana kwa jinsi linavyochangia maisha na utamaduni wa watu duniani kote, yaani vyombo vya upashanaji habari vilivyoendelea hasa katika karne ya 20 na kuwafikia karibu watu wote vikieneza habari, mawazo, maadili n.k. Hati hiyo maalumu, iliyopata kura 1960 dhidi ya 164 kati ya washiriki wa mtaguso huo, inaitwa kwa Kilatini "Inter Mirifica" (maana yake, "Kati ya Maajabu"). Kwa njia yake Kanisa Katoliki limetamka kuwa linavipokea kwa shukrani kwa Mungu aliyempa binadamu akili ya kuvumbua na kubuni njia hizo zinazoweza kumuinua hata kidini. Lakini kwa ubaya wa moyo wake anaweza pia kuzitumia kwa uharibifu wake na wa wengine wengi, hasa watoto na vijana wasio na kinga. Kwa hiyo Kanisa linapaswa kushughulika ili vyombo hivyo vyote vitumike vema kwa kueneza habari njema, maadili na taarifa za kweli ili watu wakabili maisha vizuri na kuokoka. Pia liwaelimishe wote kuhusu namna ya kuchuja na kutumia vilivyo magazeti, vitabu, filamu, redio, televisheni n.k., wakielewa urahisi wa kudanganywa na kupotoshwa na vyombo hivyo. Hiyo ni kazi ya wachungaji, wazazi na walezi, lakini serikali pia isaidie kutunza mazingira safi. Mtaguso umeagiza shughuli hizo ziratibiwe kijimbo, kitaifa hata kimataifa. Kwa kuwa shughuli hizo zina gharama kubwa, Wakristo wanahimizwa kujitolea kwa ukarimu hasa Jumapili maalumu moja kwa mwaka
Christus Dominus

Christus Dominus ni maneno mawili ya kwanza ya hati iliyotolewa kwa Kilatini na Mtaguso wa pili wa Vatikano kuhusu kazi ya maaskofu. Maneno hayo yana maana ya "Kristo Bwana". Hati hiyo ilitolewa tarehe 28 Oktoba 1965 kwa kura 2319 dhidi ya 2 tu. Baada ya kufundisha juu ya daraja ya uaskofu katika hati "Lumen Gentium" mtaguso mkuu ulitunga hati hii kuhusu kazi ya maaskofu katika ngazi tatu: Kwanza kila askofu atazamiwa kuwa kiungo cha kundi la maaskofu ambalo linaongozwa na askofu wa Roma na kuwajibika kulichunga Kanisa zima. Wajibu huo unatimizwa kwa kushiriki katika mtaguso mkuu, ambako ni haki ya maaskofu wote, kuchangia muundo mpya wa sinodi ya maaskofu, kushughulikia kwa hali na mali misheni na majimbo yasiyo na mapadri au mali za kutosha, kuwaombea maaskofu wafungwa na wanaodhulumiwa, kuchangia katika ofisi za papa. Pili, ni wajibu wa baadhi ya maaskofu kuchunga kwa jina la Bwana sehemu fulani ya taifa la Mungu wakitimiza kazi za kufundisha, kutakasa na kuongoza kama wachungaji halisi, ingawa wanapaswa kuheshimu mamlaka ya papa, patriarki na maaskofu wakuu. Chini ya askofu wake jimbo ni Kanisa maalumu ambamo Kanisa pekee linaishi na kutenda. Hati hiyo inaelekeza namna ya kutimiza wajibu huo (pamoja na kuagiza utungwe mwongozo maalumu ambao ufafanue zaidi), inaagiza mipaka ya majimbo irekebishwe yasiwe makubwa mno wala madogo mno, na inaratibu uhusiano na maaskofu waandamizi na wasaidizi, nafasi ya makamu na halmashauri za askofu, uhusiano na maparoko na mapadri wengine. Suala lingine gumu ni uhusiano na watawa hasa walio mapadri, ambao wamehimizwa sana kuishi kweli kama viungo vya jimbo na kujihusisha na maendeleo yake ya Kiroho na ya kitume kwa kushirikiana na askofu, mapadri na walei pamoja na watawa wengine. Pia maaskofu wazee au wenye shida nyingine wanahimizwa kujiuzulu. Tatu, maaskofu wanahimizwa kuchangia ustawi wa Kanisa katika maeneo yao kupitia sinodi, mtaguso wa kanda au wa nchi, baraza la maaskofu, ushirikiano katika kanda, pia na maaskofu waliopewa kazi tofauti na jimbo (k.mf
Mwari

Spishi 8: Wari (pia miari au wali) au wendambize ni ndege wakubwa wa maji wa jenasi Pelecanus, jenasi pekee ya familia Pelecanidae, wenye domo kubwa na rangi nyeupe au kijivu. Ndege hawa huvua samaki kwa makundi. Domo lao la chini ni ngozi inayoweza kunyoka na kuumba mfuko ili kuuwekea samaki kwa kitambo. Jike huyataga mayai mawili ardhini au kwa tago la matete na matawi kati ya matete, juu ya mti mrefu au juu ya mwamba wa bahari.
Presbyterorum Ordinis

Hati hiyo ilitolewa na Mtaguso wa pili wa Vatikano tarehe 7-12-1965, siku ya mwisho kabla ya kufunga, kwa kura 2390 dhidi ya 4 tu. Jina lake kwa Kilatini ni "Presbyterorum Ordinis", maana yake "Daraja ya Mapadri". Lengo lake ni kufafanua tena mambo kadhaa yaliyokwishaelezwa katika hati nyingine kuhusu viongozi wa daraja ya pili wa Kanisa Katoliki. Sura ya kwanza inahusu upadri katika utume wa Kanisa, jinsi unavyounganisha mapadri na maaskofu kwa ajili ya taifa la Mungu. Sura ya pili inaeleza kwanza zile kazi tatu za mapadri, yaani kufundisha, kutakasa na kuongoza. Halafu inasisitiza uhusiano wao na askofu, kati yao, tena na walei. Mwishowe inafikiria la kufanya ili kuwe na mapadri wa kutosha: hiyo haitegemei tu bidii kwa ajili ya miito, bali pia ugawaji mzuri wa watenda kazi katika shamba la Bwana. Sura ya tatu inaingia zaidi katika maisha yao ikisisitiza wanavyopaswa kwa namna ya pekee kulenga utakatifu, na kuutafuta hasa kwa kutekeleza vema huduma zao na kuziunganisha katika kutimiza matakwa ya Baba kama Yesu alivyofanya. Kati ya maadili wanayoyahitaji, hati inaeleza hasa mashauri ya Kiinjili ya utiifu, useja na ufukara ambayo kwao yanalenga ubora wa huduma za kipadri (tofauti na watawa wanaoyashika kwanza ili kujipatia utakatifu). Kwa sababu hiyo, la kwanza kwa mapadri ni utiifu, kumbe useja si wa lazima (tunavyoona katika Kanisa la mwanzoni na katika Makanisa ya Mashariki mpaka leo). Baada ya hapo hati inakabili suala la kuwasaidia kwa namna mbalimbali: kwanza katika maisha ya Kiroho, halafu kuhusu elimu hasa ya kidini, lakini pia kuhusu malipo ya haki na bima wasije wakahangaika. Mwishoni mapadri wanatiwa moyo katika magumu yanayowakabili siku hizi, kwa kukumbusha kinachojulikana kwa imani tu, kwamba Mungu na Kanisa wapo pamoja nao
Gravissimum Educationis

Gravissimum Educationis ni jina la Kilatini la hati iliyotolewa na Papa Paulo VI pamoja na washiriki wengine wa Mtaguso wa pili wa Vatikano (kwa kura 2290 dhidi ya 35) tarehe 28 Oktoba 1965. Tafsiri ya jina hilo ni "Uzito wa Malezi". Hilo ni la kwanza kati ya "matamko" matatu ya mtaguso huo, nalo linazingatia umuhimu wa malezi kwa mtu binafsi, kwa jumuia zake, kwa nchi yake na kwa Kanisa lenyewe. Watu wa leo wanaelewa zaidi umuhimu huo kwa watoto, vijana na hata watu wazima; ndiyo maana wanafanya mipango mingi wakitumia pia njia mpya zilizoletwa na maendeleo. Kanisa Katoliki linataka kuchangia juhudi hizo kufuatana na wajibu wake kwa watu wote na kwa mtu mzima (mwili na roho). Hati hiyo inasisitiza haki ya kila mtu kupata malezi ya kumfaa; halafu waamini wote wana haki ya kupata malezi ya Kikristo, hasa vijana, tumaini la Kanisa. Wazazi ndio walezi wakuu kwa watoto wao: wasipoutimiza wajibu huo mkubwa, si rahisi kujaza pengo hilo. Familia isaidiwe na jamii na Kanisa kwa njia mbalimbali, hasa shule: walimu waone kazi yao kuwa ni wito. Ni juu ya wazazi kuchagua kwa hiari aina ya shule inayohakikisha watoto wao walelewe wanavyopenda wazazi wenyewe. Serikali haina haki ya kulazimisha wote kupata malezi ya aina moja, bali inapaswa kusaidia shule huru za wazazi na za kidini. Kanisa liwashughulikie Wakristo wanaosomea shule zozote, lakini lijitahidi kuwaanzishia shule za kwake likiwahimiza wazazi kuwaandikisha watoto wao katika shule hizo. Katika shule katoliki elimu ya kawaida itolewe katika mazingira ya imani ili kijana alelewe bila ya mgawanyiko wa ndani
Bakteria

Faili Actinobacteria (ina guanini na sitosini nyingi)Firmicutes (ina guanini na sitosini chache)Tenericutes (haina ganda la nje) AquificaeDeinococcus-ThermusFibrobacteres–Chlorobi/Bacteroidetes (kundi la FCB)FusobacteriaGemmatimonadetesNitrospiraePlanctomycetes–Verrucomicrobia/Chlamydiae (kundi la PVC)ProteobacteriaSpirochaetesSynergistetes AcidobacteriaChloroflexiChrysiogenetesCyanobacteriaDeferribacteresDictyoglomiThermodesulfobacteriaThermotogae Vijasumu (kutoka Kiyunani βακτήριον, baktērion, yaani "kifimbo", kutokana na umbo la vijasumu vya kwanza kugundulika; pia: bakteria) ni viumbehai wadogo sana aina ya vidubini. Mwili wa vijasumu huwa na seli moja tu. Huonekana kwa hadubini tu na kwa sababu hiyo hawakujulikana katika karne za kale. Kuna aina nyingi sana za vijasumu na idadi yao ni kubwa kushinda viumbe vingine vyote duniani. Huishi kwenye ardhi na kwenye maji, ziko pia hewani zinaposukumwa na upepo. Aina nyingi huishi ndani ya viumbe vikubwa zaidi. Mwanadamu huwa na bakteria nyingi ndani ya utumbo wake ambazo ni za lazima kwa mmeng'enyo wa chakula. Hata katika ngozi kuna bakteria nyingi ambazo zinakinga mwili dhidi ya vidubini vilivyo tishio. Lakini bakteria nyingine katika mazingira huweza kusababisha magonjwa na sehemu kubwa ya magonjwa ya kuambukiza yametokana na bakteria. Bakteria huzaa kwa njia ya kujigawa na kuwa bakteria mbili ambazo ni sawa na seli asilia. Bakteria ya kawaida huwa na kipenyo cha µm 1. Bakteria waligunduliwa mara ya kwanza na Antonie van Leeuwenhoek mwaka wa 1676, kwa kutumia hadubini ya lensi moja ya muundo wake mwenyewe
Wu Cheng'en

Wu Cheng'en (mnamo 1500–1582) aliyeitwa pia Ruzhong alikuwa mwandishi wa Kichina na mshairi wakati wa nasaba ya Ming. Alizaliwa Huaian kwenye jimbo la Jiangsu. Alipata elimu kwenye chuo kikuu cha Nanjing kwa muda wa miaka 10. Riwaya yake mashuhuri zaidi ni Safari kwenda Magharibi inayosimulia habari za mmonaki anayesafiri kwenye milima ya jimbo la Xinjiang kuelekea Uhindi. Riwaya hii imependwa katika China tangu karne kadhaa ni kitabu kinachojulikana kote nchini. Riwaya imetafsiriwa kwa lugha mablimbali na filamu kadhaa zinasimulia habari zake.
Margareta Mtakatifu wa Uskoti

Margareta wa Uskoti (1046 – 1093) alikuwa malkia wa Uskoti kama mke wa mfalme Malkolm III. Mwaka 1250 ametangazwa na Papa Innocent IV kuwa mtakatifu. Sikukuu yake ni tarehe 16 Novemba. Margareta alizaliwa mwaka 1046 nchini Hungaria, ambako baba yake aliishi uhamishoni. Aliolewa na Malkolm III, mfalme wa Uskoti, akapata watoto wanane. Alikuwa mfano wa pekee kama mke bora, mama halisi na malkia wa nchi, akijitahidi sana kuistawisha pamoja na Kanisa, akiunganisha na sala na saumu ukarimu kwa maskini . Alifariki mjini Edinburgh mwaka 1093.
Mbizi

Spishi 4: Mbizi au michemba ni ndege wa maji wa jenasi Anhinga, jenasi pekee ya familia Anhingidae. Wana shingo refu na domo refu lenye ncha kali na makali ya menomeno. Huzamia chini ya maji ili kuwakamata samaki wakiuliza domo lao kama mkuki. Huzaa kwa makoloni na hujenga tago lao la vitawi mitini au kwa matete.
Gertrudi wa Thuringia

Mtakatifu Gertrudi (pia: Getrudi Mkuu; 1256 – 17 Novemba 1301) alikuwa mmonaki wa kike wa monasteri ya Helfta nchini Ujerumani. Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu bikira. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Inosenti XI mwaka 1677. Sikukuu yake ni tarehe 16 Novemba. Gertrudi alizaliwa katika mji wa Eisleben, mkoa wa Thuringia, nchini Ujerumani mwaka 1256. Katika utoto wake alilelewa na watawa wa kike Wabenedikto (labda wa urekebisho wa Citeaux) huko Helfta, ambako alifaulu vizuri katika masomo yake, hasa falsafa, historia na fasihi, pamoja na kukimbilia upwekeni kwa juhudi zenye ari. Baada ya kumuongokea kabisa Mungu na kujiweka kabisa mikononi mwake, alijiunga na monasteri hiyo, alipofuata vizuri ajabu njia ya ukamilifu, ajitosa katika kusali na kufanya fikara kwa kumkazia macho ya imani Kristo msulubiwa . Alifariki tarehe 17 Novemba 1301. Mungu, unayestahili upendo usio na mipaka, sina chochote cha kupimia vema ukuu wako, lakini hamu yangu kwako ni hivi kwamba, kama ningekuwa na yale yote uliyonayo wewe, ningekupa yote kwa furaha na shukrani. Kwa ajili ya uongofu nakutolea, Baba mpenzi sana, mateso yote ya Mwanao mpendwa sana tangu wakati ule ambapo, akilazwa horini juu ya nyasi, alianza kulia, halafu akavumilia mahitaji ya utoto, mapungufu ya ubalehe, mateso ya ujana, hadi alipoinamisha kichwa akafa msalabani kwa mlio mkubwa. Vilevile, kwa kufidia makosa yangu ya uzembe, nakutolea, Baba mpenzi sana, mwendo wote wa maisha matakatifu sana ambayo Mwanao pekee aliyaishi kikamilifu kabisa katika mawazo, maneno na matendo yake tangu atumwe kutoka ukuu wa kiti chako cha enzi kuja katika dunia yetu, hadi alipouonyesha mtazamo wako wa Kibaba utukufu wa mwili wake mshindi. Kama shukrani nazama katika kilindi kirefu sana cha unyenyekevu, na pamoja na huruma yako isiyolipika, nasifu na kuabudu wema wako mtamu sana
Lady Jay Dee

Judith Daines Wambura Mbibo (anafahamika zaidi kwa jina la kisanii kama Lady Jay Dee; amezaliwa mkoani Shinyanga 15 Juni 1979) ni mwanamuziki wa Bongo Flava-Afro pop kutoka nchini Tanzania. Judith Wambura alizaliwa na Martha na Lameck Isambua Mbibo ambao ndio wazazi wake. Alianza kuimba akiwa na umri wa miaka saba. Alianzia kuimba kanisani kama ilivyo kwa wasanii wengi. Baada ya kumaliza shule, Lady Jaydee aliwahi kufanya kazi Clouds FM kabla ya kuamua kujiingiza kwenye masuala ya muziki hapo mnamo miaka ya 2000. Alianza kujibebea heshima katika medani ya muziki kunako mwaka wa 2000 baada ya kutoa albamu yake ya kwanza iliyokwenda kwa jina la "Machozi" na kutoa single kadhaa kutoka katika albamu hiyo na kumfanya kuwa mwanamama wa kwanza katika bongo flava kwa kutumia gharama kubwa ya ujenzi wa albamu katika historia ya muziki wa kizazi kipya. Lady Jay Dee ni msanii mwenye kumiliki studio yake mwenyewe ya kurekodia. Studio inakwenda kwa jina la Jag Records. Jay Dee, alishawahi kuchaguliwa kuwa Mwanamuziki Bora wa Kike wa Tanzania kwa muziki wa R&B mnamo 2002, na kutumbuiza katika Kora All Africa Designers Competition, na kutuzwa "Albamu Bora ya R&B" katika Tuzo za Muziki Tanzania kunako tar. 6 Agosti 2004. Kunako mwezi wa Julai 2005, ameshinda tuzo ya "video bora ya msanii wa kike kwa Afrika Kusini". Jay Dee, ametoa albamu saba za muziki:
Fransisko wa Paola

Fransisko wa Paola (kwa Kiitalia Francesco da Paola; 27 Machi 1416 – 2 Aprili 1507) alikuwa mtawa nchini Italia. Ametambuliwa na Kanisa Katoliki chini ya Papa Leo X kuwa mtakatifu kuanzia mwaka 1519. Tarehe ya kifo chake, yaani 2 Aprili, pia ni sikukuu yake. Fransisko alizaliwa kwa muujiza katika mji wa Paola, mkoa wa Calabria, Italia, mwaka 1416. Wazazi wake walikuwa wamefikia uzee bila ya kuweza kuzaa, lakini walimuomba Fransisko wa Asizi na kuweka nadhiri kuwa mtoto wao ataitwa Fransisko. Ndipo walipojaliwa kuzaa. Tangu utotoni alishika maisha magumu ya sala na toba upwekeni. Alianzisha shirika la watawa wakaapweke, ambalo baadaye likawa Utawa wa Wadogo Kabisa, likapata kibali kutoka kwa Papa mwaka 1506. Pamoja na kuahidi mashauri ya Kiinjili matatu ya kawaida, wanaahidi pia kuishi daima kwa toba kama wakati wa Kwaresima. Kanuni yake ni ya pekee, ingawa inafuata kwa jumla ile ya Ndugu Wadogo ikiiongezea malipizi makali ya mababu wa jangwani na katazo la kugusa pesa. Badala yake alitaka hao Waminimi waishi kwa kupokea misaada bila kumiliki chochote Kaulimbiu yake ilikuwa neno "caritas" (kwa Kilatini, "upendo"). Fransisko alifariki mwaka 1507 huko Tours, Ufaransa alipokuwa ametumwa na Papa kwa ombi la mfalme Alois XI aliyemtaka karibu naye wakati wa kufa
Angela Merichi

Angela Merichi (21 Machi 1474 – 27 Januari 1540) alikuwa mtawa nchini Italia. Ametambuliwa na Kanisa Katoliki kuwa mtakatifu. Sikukuu yake ni tarehe 27 Januari. Angela Merichi alizaliwa eneo liitwalo Desenzano, karibu na mji wa Brescia nchini Italia, tarehe 21 Machi, mwaka 1474. Alifuata kanuni za Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko, akawakusanya pamoja wasichana, ambao aliwafundisha kutenda matendo ya huruma. Mwaka 1535, huko Bresha, alianzisha shirika la Waursula, chama cha wanawake waliojishughulisha kuwafundisha wasichana maskini jinsi ya kuwa Wakristo wema. Alifariki mwaka 1540.
Fransiska wa Roma

Fransiska wa Roma (kwa Kiitalia Francesca Romana; 1384 – 9 Machi 1440) alikuwa mtawa kutoka Roma, Italia. Ametambuliwa na Kanisa Katoliki chini ya Papa Paulo V kuwa mtakatifu kuanzia mwaka wa 1608. Tarehe ya kifo chake, yaani 9 Machi ndiyo sikukuu yake. Fransiska alizaliwa katika mji wa Roma, Italia, mwaka 1384. Aliolewa mapema mwaka 1396, akazaa watoto watatu. Katika miaka 40 ya ndoa yake alijitokeza kama mke na mama bora. Alijulikana sana kwa moyo wake wa ibada, unyenyekevu, upole, uvumilivu na kujitoa kwake mhanga kuwasaidia maskini. Aliishi nyakati ngumu, hivyo aliwapatia mali yake, na kuuguza wagonjwa. Mwaka 1425 alianzisha Shirika la Waoblati waliofuata Kanuni ya Mt. Benedikto na baada ya kifo cha mumewe akajiunga nao. Alifariki dunia mwaka 1440.
Kizamiachaza

H. bachmani Audubon, 1838H. chathamensis Hartert, 1927H. finschi G.H. Martens, 1897H. fuliginosus Gould, 1845H. leucopodus Garnot, 1826H. longirostris Vieillot, 1817†H. meadewaldoi Bannerman, 1913H. moquini Bonaparte, 1856H. ostralegus Linnaeus, 1758H
George Byron

George Gordon Byron, 6th Baron Byron (22 Januari 1788 – 19 Aprili 1824) alikuwa mshairi na mwandishi mashuhuri nchini Uingereza. Mara nyingi anatajwa kwa cheo chake cha kikabaila kama Lord Byron. Alikuwa mrithi wa mali kubwa hivyo aliweza kuendesha maisha kufuatana na mapenzi yake tu. Alikuwa maarufu kwa wapenzi wake wengi. Pamoja na kuandika alisafiri mahali pengi katika nchi za Bahari ya Mediteranea. Tangu 1816 alihamia Italia alipojiingiza katika kundo la kisiasa lililolenga kuanzisha mapinduzi dhidi ya utawala wa Austria katika Italia ya Kaskazini. Aliamriwa kukaa katika mji wa Pisa bila kibali cha kutoka nje akatumia muda kwa mashairi. 1823 alipokea wito kutoka Ugiriki akawa kiongozi wa jeshi la Wagiriki waliopigania vita ya Uhuru dhidi ya Waturuki Waosmani. Hapa alikufa 1824 baada ya kungonjeka. Wagiriki wanamkumbuka hadi leo kama msaidizi wa uhuru wao.
Geoffrey Chaucer

Geoffrey Chaucer (mnamo 1343 – 25 Oktoba 1400) alikuwa mwandishi, mshairi na mwanafalsa Mwingereza. Ameitwa "Baba wa Fasihi ya Uingereza". kazio yake mashuhuri ni masimulizi ya "Canterbury Tales". Chaucer alizaliwa mjini London katika familia ya wafanyabiashara wa divai. Habari za maisha yake kama mtoto na kijana ni chache. Alikuwa mwanajeshi katika vita ya Waingereza dhidi ya Ufaransa alipokamatwa 1360 akawa mfungwa kwa mudi mfupi. Kuna hati ya 1366 anaponekana kama balozi wa mfalme wa Uingereza kwenye safari kwenda Hispania. Mwaka uleule alifunga ndoa. Tangu 1367 alitajwa mara kwa mara kama mtumishi kwenye nyumba ya mfalme wa Uingereza akatumwa tena kama balozi kwenda nchi mbalimbali. Tangu 1374 hadi 1385 alikuwa msimazi wa forodha kwenye bandari ya London. Baadaye akahamia mashambani aliposhika vyeo mbalimbali katika utumishi wa wafalme. Baada ya kifo chake alizikwa katika kanisa la Westminster Abbey
Rubén Darío

Félix Rubén García Sarmiento (jina la kisanii: Rubén Darío; 18 Januari 1867 – 6 Februari 1916) alikuwa mshairi na mwandishi kutoka nchini Nikaragua. Maisha yake aliyatumia kama mwanahabari na balozi wa nchi yake. Rubén Darío alizaliwa katika familia ya wastani akaanza kutunga mashairi tangu umri wa miaka 6. Tangu 1890 alifanya kazi ya mwandishi wa habari kwa magazeti ya Nikaragua akatumwa kuwa mwandishi mkazi katika nchi mbalimbali kama Chile, Argentina, Marekani hadi Ulaya. Miaka 1908-1910 alikuwa balozi wa Nikaragua nchini Hispania lakini alipaswa kuacha kazi baada ya badiliko la serikali ya nyumbani. Aliaga dunia nchini Nikaragua mwaka 1916. Alipata umaarufu kwa mashairi yake ya "Prosas Profanas" (1896; mashairi ya kawaida).
Kiguudau

Jenasi 3, spishi 3: Viguudau ni ndege wa maji wa familia Heliornithidae. Familia hii ina spishi tatu tu, kila moja katika jenasi yake. Ndege hawa wana mwili mwembamba, shingo ndefu, mkia mpana na domo lenye ncha kali. Wana tando za ngozi kati ya vidole vyao zinazowasaidia kuogelea. Wanatokea kanda za tropiki kwa maji yatiririkayo polepole au katika vinamasi na mabwawa ya mikoko. Hula wadudu, makoa, gegereka, vyura na samaki wadogo. Hujenga tago lao la vitawi na mimea kwa matete.
Tete

Tete ni jina la: Maelezo katika ukurasa huu yawe mafupi, na kwa kila maana kuwe na kiungo kimoja tu ambacho kiunge ukurasa kuhusu nia yenye maana hii. Ukiwa umefika hapa kwa kutumia kiungo katika makala nyingine, tafadhali badalisha kiungo kile kiunge makala iliyokusudiwa moja kwa moja.
Sululu-uzuri

Rostratula Vieillot, 1816 Sululu-uzuri (au Sururu-uzuri) ni ndege wa jenasi Rostratula na Nycticryptes katika familia Rostratulidae. Wakifanana na sululu, kwa kweli wana mnasaba zaidi na sile-maua. Wana rangi kali kuliko sululu na jike, kama yule wa sile-maua, ni mkubwa na ana rangi kali zaidi kuliko dume ambaye huatamia mayai na kutunza makinda. Wanatokea katika vinamasi na mabwawa ya matete na hutembea wakati wa utusitusi na mwanzo wa usiku. Hula mbegu, wadudu, gegereka, makoa na nyungunyungu. Jike hutaga mayai 2-4 ndani ya tundu juu ya biwi la mimea.