nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
Thoma wa Celano

Thoma wa Celano (kwa Kiitalia Tommaso da Celano; 1200 hivi – 1265 hivi) alikuwa mfuasi wa Fransisko wa Asizi katika utawa wa Ndugu Wadogo, mshairi, na mwandishi wa vitabu vitatu rasmi juu ya mwanzilishi huyo. Thoma alikuwa mwenyeji wa Celano (leo katika mkoa wa Abruzzo (Italia). Thoma hakuwa kati ya wafuasi wa kwanza kabisa wa Fransisko, lakini alijiunga naye mwaka 1215 hivi. Mwaka 1221 alitumwa naye Ujerumani ili kuanzisha shirika huko, na mwaka 1223 akawa mkuu wa kanda ya Rhineland, yenye konventi za Cologne, Mainz, Worms na Speyer. Baada ya miaka michache alirudi Italia, alipobaki mpaka mwisho wa maisha yake. Mwaka 1260 alihamia Tagliacozzo ili kushughulikia Waklara wa huko, na ndipo alipofariki kati ya mwaka 1260 na 1270. Kitabu cha kwanza aliagizwa na Papa Gregori IX mwaka 1228 wakati wa kumtangaza Fransisko kuwa mtakatifu. Cha pili aliagizwa na Kreshensi wa Iesi, mkuu wa shirika kati ya miaka 1244 na 1247. Cha tatu kinahusu miujiza ya Fransisko na kiliagizwa na mkuu mpya wa shirika Yohane wa Parma kati ya 1254 na 1257. Thoma aliandika pia tenzi Fregit victor virtualis na Sanctitatis nova signa kwa heshima ya Fransisko. Pengine aliandika pia Maisha ya Mt. Klara wa Asizi, na utenzi "Dies Irae"
Egidi wa Asizi

Egidi wa Asizi (1190 hivi - 1262), alikuwa wa tatu kati ya wenzi wa kwanza wa Fransisko wa Asizi, mwanzilishi wa Ndugu Wadogo. Hakuna habari za hakika kuhusu maisha yake kabla ya kujiunga na Fransisko mnamo Aprili 1209. Muda mfupi baadaye aliongozana naye kuelekea mkoa wa Marche kwa mahubiri. Halafu alifuata naye na wenzao kwenda Roma ili kukubaliwa na Papa Inosenti III. Mwaka 1212 alihiji Compostella, huko Hispania, halafu Yerusalemu, akipitia patakatifu pengine. Baadaye alikuwa Roma, tena Tunisi, akijitahidi kupata riziki zake kwa kazi mbalimbali za mikono kama vile kutengeneza vikapu huko Ancona au kuuza maji na kuzika wafu huko Brindisi. Baada ya kushika maisha ya upwekeni huko Fabriano, alizidi kuzama katika maisha ya sala. Ingawa hakuwa msomi, katika sala, safari na mang'amuzi yake alijipatia hekima aliyowashirikisha wengine kwa semi zake zenye ari. Ndiyo sababu watu wengi, wakiwa pamoja na Papa, walimkimbilia ili kusikia anasema nini kuhusu masuala mbalimbali. Ndiyo asili ya kitabu maarufu cha Dicta (Semi zake), ambacho kiliandikwa kwa Kilatini, kilitafsiriwa katika lugha mbalimbali na kilitumika kwa madondoo katika vitabu vya watu wengine. Alifariki mwaka 1262, akiheshimiwa kama mtakatifu. Uhalali wa heshima yake ulithibitishwa na Papa Pius VI
Patrick Cullinan

Patrick Roland Cullinan (amezaliwa 25 Mei 1933 mjini Pretoria) ni mwandishi wa Afrika Kusini. Alisoma Kiingereza katika Chuo Kikuu cha Oxford, Uingereza, akawa mkufunzi wa lugha ya Kiingereza mjini Cape Town. Hasa alitunga mashairi.
Jeremy Cronin

Jeremy Cronin (amezaliwa 12 Septemba 1949) ni mwandishi, mwanaharakati na mwanasiasa wa Afrika Kusini. Mwaka wa 1976 alitiwa ndani kwa sababu ya upinzani wake dhidi ya ubaguzi wa rangi. Kitabu chake cha mashairi Inside kilitolewa aliporuhusiwa 1983. Baada ya sera za apartheid kupinduliwa, alikuwa mwanachama wa serikali na kuwa Waziri Kaimu wa Usafiri.
Ponsyo Pilato

Ponsyo Pilato (kwa Kilatini Pontius Pilatus; kwa Kigiriki Πόντιος Πιλᾶτος; kwa Kiebrania פונטיוס פילאטוס; alikuwa liwali wa kiroma katika Palestina kwenye miaka 26-36. Anajulikana kutoka vyanzo mbalimbali, lakini hasa kwa sababu ya Injili kumtaja kama hakimu aliyempeleka Yesu kuuawa msalabani. Vyanzo vingine ni katika maandiko ya Yosefu Flavius, Tacitus na Filo wa Aleksandria. Waandishi Wayahudi Josephus na Philo wanamwonyesha kama mtawala mkali asiyeheshimu utamaduni na imani ya wenyeji wa Palestina. Baada ya kutumia unyama katika ukandamizaji wa Wasamaria aliitwa kurudi Roma na kufika mbele ya Kaisari. Hakuna habari za uhakika kuhusu maisha yake ya baadaye. Kanisa la Ethiopia linafuata hadithi ya kwamba aliongoka, hivyo linamheshimu kama mtakatifu. Kadiri ya mapokeo mengine, alijiua.
Agnes wa Asizi

Agnes wa Asizi (Assisi, 1197 au 1198 - Assisi, 16 Novemba 1253) alikuwa mdogo wa kwanza wa Klara wa Asizi. Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu bikira. Papa Benedikto XIV alithibitisha heshima hiyo tarehe 6 Novemba 1751, akiruhusu Wafransisko kuadhimisha sikukuu yake kila tarehe 16 Novemba. Alikuwa binti wa pili kati ya watatu wa Favarone wa Offreduccio Scifi; mama yake Ortolana alikuwa wa ukoo wa kisharifu wa Fiumi na binamu yake Rufino ni mmojawapo kati ya wenzi watatu wa Fransisko wa Asizi. Akiwa na umri wa miaka 15 tu, alimfuata dada yake Klara wiki mbili tu baada ya huyo kukimbia nyumbani (18 Machi 1212) ili atawe nyuma ya Fransisko, mwanzilishi wa Ndugu Wadogo. Pamoja, walishinda upinzani mkali wa baba yao na ndugu wengine ili kushika kwa moyo wote ufukara mkuu walivyoelekezwa na Fransisko . Ndipo Fransisko alipowahamishia kwenye kikanisa cha San Damiano nje kidogo ya Assisi ambacho alikuwa amekarabati kwa mikono yake. Baada ya wanawake wengine kujiunga, monasteri yao ikawa asili ya Utawa wa Mt. Klara. Mwaka 1219 Agnes aliteuliwa na Fransisko kuwa abesi wa monasteri ya Monticelli, karibu na Firenze, ambayo ikazaa monasteri nyingine Italia kaskazini, kama vile Mantova, Venezia na Padova. Mwaka 1253 Agnes alirudishwa San Damiano wakati wa kihoro cha dada yake, akamtumikia hadi mwisho. Mwaka huohuo, mwenyewe alifariki, tarehe 16 Novemba
Agnes wa Praha

Agnes wa Praha (au wa Bohemia) alizaliwa Praha (leo mji mkuu wa Ucheki) mwaka 1211 akafariki huko tarehe 2 Machi 1282). Mwanzilishi na abesi wa monasteri ya Mt. Fransisko mjini Praha, alianzisha pia Shirika la Wanamsalaba wa Nyota Nyekundu. Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu bikira, hasa katika tarehe ya kifo chake au tarehe 6 Machi. Binti wa mfalme wa Bohemia Ottokar I na Kostanza wa Hungaria, alikuwa ndugu wa jirani wa watakatifu Ludmila, Venseslaus, Edwiga, Elizabeti wa Hungaria na Margerita wa Hungaria. Kisha kulelewa katika monasteri ya masista wa Citeaux huko Trzebnica, na ya masista wa Premontree huko Doksany, alipokuwa na miaka 8 alitumwa kwenye ikulu ya Vienna ili kuandaliwa awe mke wa kaisari Henri VII wa Ujerumani, mwana wa Federiko II. Akiguswa na mfano wa Fransisko wa Asizi, aliamua kuishi kitawa na kwa msaada wa Papa Gregori IX alivunja uchumba wake akarudi Praha awe bibiarusi wa Kristo tu. Huko alianzisha konventi ya kwanza ya Ndugu Wadogo katika eneo hilo(1232), ikiwa pamoja na hospitali kwa mafukara: ili kuendesha hospitali hiyo alianzisha chama cha kitume cha Wanamsalaba ambao mwaka 1237 walikubaliwa na Papa kuwa shirika la kitawa. Mwaka 1234 alianzisha monasteri ya Waklara iliyopokea masista watano waliotumwa na Klara wa Asizi mwenyewe: Agnes alihamia huko tarehe 11 Juni mwaka huohuo akishika kikamilifu ufukara mkuu. Baadaye akawa abesi wake hadi kifo chake. Agnes aliheshimiwa sana mara baada ya kufa: tarehe 28 Novemba 1874 Papa Pius IX alithibitisha heshima hiyo na jina alilopewa la mwenye heri. Tarehe 12 Novemba 1989 Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu
Aleksi Falconieri

Aleksi Falconieri (Firenze, Italia, 1200 hivi - Monte Senario, Italia 17 Februari 1310) alikuwa mmojawapo kati ya waanzilishi saba wa shirika la Watumishi wa Maria. Alitangazwa na Papa Klementi XI kuwa mwenye heri tarehe 1 Desemba 1717, halafu Papa Leo XIII alimtangaza mtakatifu pamoja na wenzake tarehe 15 Januari 1888. Sikukuu yao inaadhimishwa kila tarehe 17 Februari.
Elizabeti wa Hungaria

Elisabeti wa Hungaria (kwa Kijerumani Elisabeth von Thüringen, kwa Kihungaria Árpád-házi Erzsébet; Pressburg, leo Bratislava, Slovakia, au ngome ya Sárospatak, Hungaria, 7 Julai 1207 - Marburg, Ujerumani, 17 Novemba 1231) alikuwa malkia mdogo wa Thuringia kutoka Ufalme wa Hungaria. Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Walutheri na Waanglikana kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Novemba. Alikuwa binti wa Andrea II wa Hungaria na Getrude wa Merania. Aliishi Pressburg hadi umri wa miaka 4, alipopelekwa kwenye ikulu ya Thuringia (Ujerumani wa kati), ajiandae kuolewa na mtoto wa mfalme mdogo wa huko ili kuimarisha agano kati ya nchi hizo mbili. Elizabeti aliolewa na Ludwig IV wa Thuringia akiwa na umri wa miaka 14, akamzalia watoto watatu. Mwaka 1223 Wafransisko walifika nchini wakamuathiri Elisabeti, lakini Ludwig hakuchukizwa na juhudi za mke wake. Ndoa yao iliendelea vizuri hadi mwisho. Wakati huo padri Konrad wa Marburg alipata kuwa muungamishi wake. Mwanzo wa mwaka 1226, mafuriko, njaa na maradhi vilipoathiri Thuringia, Ludwig alikwenda Cremona (Italia) kwa kikao cha bunge la Dola Takatifu la Kiroma kama mwakilishi wa Kaizari Frederick II. Elizabeti alishika uongozi wa nchi akisaidia kwa ukarimu watu wote wenye shida. Alijenga pia hospitali chini ya ikulu akahudumia mwenyewe waliopokewa huko
Bweha Mwekundu

Nususpishi 46: Bweha mwekundu (pia mbweha mwekundu, Vulpes vulpes) ni mnyama mdogo kiasi wa familia Canidae.
Ndoero

Ndoero ni ndege wa jenasi Dromas, jenasi pekee ya familia Dromadidae. Spishi hii inafanana na kiluwiluwi mwenye miguu mirefu lakini ina domo refu na nene. Rangi zake ni nyeupe na nyeusi. Hula kaa, kombe na makoa ya bahari. Ndege hawa hupenda kuzaa katika makoloni ya ndege wengi, hadi 1500. Huchimba mashimo ndani ya kando za mchanga. Jike hulitaga yai moja jeupe tu, pengine mayai mawili. Tofauti na viluwiluwi kinda la ndoero hatembei sasa hivi akitoka yai. Nasaba za ndoero hazielei. Wataalamu wengine hufikiri kwamba spishi hii ina mnasaba na chekehukwa au bwabwaja, wengine hufikiri kwamba ina mnasaba zaidi na alka na shakwe.
Kifua

Kifua (pia: Kidari, Kigiriki: θώραξ, Kirumi: thorax) ni sehemu ya mwili inayounganisha shingo na fumbatio.
Fumbatio

Fumbatio (pia: tumbo au kiwambotao) ni sehemu ya mwili inayounganisha kifua na fupanyonga. Ndani yake kuna ogani za mfumo wa mmeng'enyo wa chakula.
Werner von Siemens

Ernst Werner Siemens, tangu 1888 von Siemens, (* 13. Desemba 1816 kwenye kijiji cha Lenthe karibu na Hannover, Ujerumani; † 6 Desemba 1892 Berlin) alikuwa mvumbuzi Mjerumani, muhandisi na mwenye kampuni ya viwanda. Anajulikana kama mwanzilishaji muhimu wa teknolojia ya vifaa vya umeme. Kampuni ya Siemens iliyoanzishwa naye bado ni moja ya makampuni makubwa ya Ujerumani na kwenye soko la kimataifa. Jina lake latumiwa kwa kipimo cha SI pitisho la umeme. Alikuwa mtoto wa 4 wa mkulima mkubwa. Hakumaliza shule lakini alipata mafunzo ya kisayansi kwenye chuo cha jeshi la Prussia alipopanda ngazi hadi kuwa luteni. Baada ya kumaliza miaka 14 jeshini alijaribu kujipatia riziki yake kwa kubuni au kuboresha vifaa mbalimbali. Alifaulu mara ya kwanza kiuchumi alipobuni teknolojia mpya ya kupakia vijiko kwa dhahabu au fedha kwa njia ya umeme galvania. Kati ya uvumbuzi zake za kwanza ilikuwa modeli mpya ya telegrafi iliyokuwa bora kuliko zile zilizotangulia. Kwa teknolojia hii alifaulu kupata mikataba mbalimbali ya kujenga simu za telegrafi katika nchi nyingi kama Ujerumani na Urusi. Kazi kubwa ya telegrafi ilikuwa simu kutola London hadi Kalkota (Uhindi) yenye urefu wa kilomita 11,000
X-Men

X-Men (Kiswahili: Watu-X) ni timu ya supa-mashujaa wa mutanti wa ulimwengu wa Marvel Comics.
Cyclops (komiki)

Cyclops (Kiswahili: Siklopsi) ni supa-shujaa aliyetoka ulimwengu wa Marvel Comics. Alikuwa mwanachama wa kwanza na mkuu wa X-Men. Cyclops ni mutanti mwenye uwezo kufyatua mionzi ya nishati kutoka macho yake.
Mkuki

Mkuki ni kitu kirefu chenye ncha kali kwa uwindo au vita.
Egida

Egida (Kigiriki: Αιγίδα, Aigída; Kigiriki cha Kale: Αιγίς, Aigís) ni vazi lisilo na mikono la kuvaa mabegani kama juba.
Liturujia ya Kilatini

Umoja wa MunguUtatu (Baba, Mwana, Roho Mtakatifu)Umwilisho Maisha ya YesuMsalaba Ufufuko KupaaHistoria ya Wokovu UfunuoBiblia Mapokeo Ualimu DogmaNeema Dhambi Wokovu SakramentiWatakatifu Bikira Maria Papa: FransiskoUrika wa maaskofu Mitaguso mikuuKundi la MakardinaliKanisa la KilatiniMakanisa Katoliki ya Mashariki Historia UkristoUkatoliki Mlolongo wa KitumeSifa nne za Kanisa Utetezi EkumeniMaisha ya kiroho Amri Kumi UtawaSala Falsafa TeolojiaMuziki Sanaa Sayansi Liturujia Mwaka wa KanisaEkaristi Liturujia ya Vipindi Liturujia ya Kilatini (Roma Liturujia ya Trento Milano Toledo Braga Lyon Canterbury)Liturujia ya Armenia Liturujia ya MisriLiturujia ya Ugiriki Liturujia ya AntiokiaLiturujia ya Mesopotamia Liturujia ya Kilatini ni aina ya liturujia ya Ukristo iliyoenea upande wa magharibi wa Dola la Roma ambapo ilitumika lugha ya Kilatini. Liturujia hiyo ilistawi Ulaya magharibi na Afrika kaskazini. Polepole liturujia ya Roma, mji mkuu wa Walatini uliotawala dola hilo, ilienea katika maeneo mengi ya Kanisa Katoliki, hasa kutokana na juhudi za makusudi za kaisari Karolo Mkuu za kuunganisha mataifa yaliyokuwa chini ya himaya yake. Baadaye Mtaguso wa Trento ulizidi kudai Wakatoliki wa magharibi wafuate wote liturujia ya Roma, isipokuwa kama liturujia yao maalumu yaliendelea zaidi ya miaka 200. Hivyo baadhi ya liturujia nyingine za Kilatini zimedumu mpaka leo, kama vile liturujia ya Ambrosi kandokando ya Milano (Italia), liturujia ya Kimozarabu hasa huko Toledo (Hispania), liturujia ya Braga huko Ureno na kidogo liturujia ya Lyon huko Ufaransa. Pia baadhi ya mashirika ya kitawa yanatunza liturujia za pekee.
Liturujia ya Roma

Umoja wa MunguUtatu (Baba, Mwana, Roho Mtakatifu)Umwilisho Maisha ya YesuMsalaba Ufufuko KupaaHistoria ya Wokovu UfunuoBiblia Mapokeo Ualimu DogmaNeema Dhambi Wokovu SakramentiWatakatifu Bikira Maria Papa: FransiskoUrika wa maaskofu Mitaguso mikuuKundi la MakardinaliKanisa la KilatiniMakanisa Katoliki ya Mashariki Historia UkristoUkatoliki Mlolongo wa KitumeSifa nne za Kanisa Utetezi EkumeniMaisha ya kiroho Amri Kumi UtawaSala Falsafa TeolojiaMuziki Sanaa Sayansi Liturujia Mwaka wa KanisaEkaristi Liturujia ya Vipindi Liturujia ya Kilatini (Roma Liturujia ya Trento Milano Toledo Braga Lyon Canterbury)Liturujia ya Armenia Liturujia ya MisriLiturujia ya Ugiriki Liturujia ya AntiokiaLiturujia ya Mesopotamia Liturujia ya Roma ni liturujia iliyoenea katika sehemu kubwa ya Kanisa Katoliki, kutoka makao yake makuu, Roma (Italia). Kwa asili yake ni liturujia ya Kilatini, ingawa kwa sasa inaadhimishwa katika lugha nyingi duniani kote. Kilichochangia uenezi huo ni hasa heshima ya Kanisa la Roma na askofu wake, Papa. Katika baadhi ya nchi, kama vile Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, baraza la maaskofu limekubaliwa kutamadunisha liturujia hiyo, bila ya kuvunja umoja wake wa msingi.
Liturujia ya Lyon

Umoja wa MunguUtatu (Baba, Mwana, Roho Mtakatifu)Umwilisho Maisha ya YesuMsalaba Ufufuko KupaaHistoria ya Wokovu UfunuoBiblia Mapokeo Ualimu DogmaNeema Dhambi Wokovu SakramentiWatakatifu Bikira Maria Papa: FransiskoUrika wa maaskofu Mitaguso mikuuKundi la MakardinaliKanisa la KilatiniMakanisa Katoliki ya Mashariki Historia UkristoUkatoliki Mlolongo wa KitumeSifa nne za Kanisa Utetezi EkumeniMaisha ya kiroho Amri Kumi UtawaSala Falsafa TeolojiaMuziki Sanaa Sayansi Liturujia Mwaka wa KanisaEkaristi Liturujia ya Vipindi Liturujia ya Kilatini (Roma Liturujia ya Trento Milano Toledo Braga Lyon Canterbury)Liturujia ya Armenia Liturujia ya MisriLiturujia ya Ugiriki Liturujia ya AntiokiaLiturujia ya Mesopotamia Liturujia ya Lyon (kwa Kilatini: ritus Lugdunensis) ni liturujia mojawapo ya Kanisa la Kilatini ambayo imeendelea kutumika katika jimbo kuu la Lyon (Ufaransa) tangu karne ya 9 hadi leo, ingawa kwa kuzidi kufifia, hasa baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano.
Professor X

Professor X (Kiswahili: Profesa X, Charles Francis Xavier) ni mwanazalishi wa X-Men na mkuu wa Xavier Institute for Higher Learning. Professor X ana uwezo wa ajabu wa kupeleka au kupokea fikira bila kusema kwa wala kuashiria, pia inajulikana kama telepathi.
Jean Grey

Jean Grey ni supa-shujaa wa ulimwengu wa Marvel Comics. Anajulikana kama Marvel Girl (Kiswahili: Msichana-Ajabu) na baadaye kama Phoenix (Finiksi) na Dark Phoenix (Finiksi wa Giza) na alikuwa mmoja wa wanachama wa asili wa X-Men. Jean Grey ni mutanti mwenye uwezo wa telepathi na telekinesi.
Giza

Giza inaweza kumaanisha Maelezo katika ukurasa huu yawe mafupi, na kwa kila maana kuwe na kiungo kimoja tu ambacho kiunge ukurasa kuhusu nia yenye maana hii. Ukiwa umefika hapa kwa kutumia kiungo katika makala nyingine, tafadhali badalisha kiungo kile kiunge makala iliyokusudiwa moja kwa moja.
Ruth First

Ruth First (4 Mei 1925 - 17 Agosti 1982) alikuwa mwanaharakati na mwandishi wa Afrika Kusini. Mwaka wa 1963, kwa vile aliandika dhidi ya ubaguzi wa rangi alikamatwa na kutiwa ndani bila kesi. Alikuwa mhariri wa magazeti mbalimbali zilizopigwa marufuku, kama The Guardian, New Age na Fighting Talk. Alihamia Uingereza na baadaye Msumbiji ambapo alifundisha katika Chuo Kikuu cha Maputo. Aliuawa na bomu lililofichwa ndani ya kifurushi cha posta.
Kabila

Kwa matumizi tofauti ya jina hilo angalia Kabila (maana) Kabila ni jamii ya binadamu yenye umoja fulani upande wa lugha na utamaduni, si lazima upande wa eneo na utawala wa siasa. Kwa mfano, katika nchi ya Tanzania kuna makabila zaidi ya 120, kama vile kabila la Wachaga, la Waluguru n.k. Nchini Kenya kuna Wakikuyu, Waribe n.k. Wengine wanaeleza kwamba makabila yalitokea kabla ya madola na yanaendelea kujitegemea kwa kiasi fulani ndani ya dola.Lakini wengine wanatumia neno hilo kwa upana zaidi.
Yeriko

Yeriko (kwa Kiebrania יְרִיחוֹ, kwa Kiarabu أريحا, maana yake "wenye kunukia") ni mji wa kale sana, ulioanzishwa miaka 9000 hivi KK karibu na mto Yordani. Mwaka 2006 ulikuwa na wakazi 20,400 Umaarufu wake unatokana na kuwa chini ya usawa wa bahari kuliko miji yote duniani. Unasadikiwa pia kuwa mmojawapo kati ya miji ya zamani zaidi kukaliwa mfululizo hadi leo. Akiolojia imekuta chini ya ardhi zaidi ya miji 20 iliyojengwa kwa nyakati tofauti mahali pale, kuanzia miaka 11,000 iliyopita. Katika Biblia unatajwa kama "Mji wa Mitende": chemchemi mbalimbali ndani na kandokando yake zilivuta binadamu tangu milenia nyingi. Katika Agano la Kale unatajwa kwa namna ya pekee kuhusiana na Yoshua kuingiza Waisraeli waliotoka Misri katika nchi ya Kanaani kwa kuvuka mto Yordani mkabala wa Yeriko na kuuteka kwa maandamano ya ibada (Yos 6) kabla ya miji mingine yoyote. Katika Agano Jipya unatajwa kuhusiana na Yesu ambaye huko alimuongoa mtozaushuru tajiri Zakayo (Luk 19) na kumponya kipofu ombaomba Bartimayo (Mk 10).
Alinikisa Cheyo

Alinikisa Cheyo (alizaliwa Ndawa, kijiji cha Mwembe, Wilaya ya Mbozi, (mkoa wa Mbeya, 27 Machi 1960) ni askofu wa Kanisa la Moravian Tanzania Jimbo la Kusini Magharibi. Alizaliwa katika familia yenye watoto 9 yeye akiwa wa 6. Baba yake Felick Cheyo na mama yake Ndimbumi Sinyanga ni wakulima na ni Wakristo wa Kanisa la Moravian Tanzania. Alisoma Shule ya Msingi Mwembe tangu mwaka 1969 na kisha alijiunga na shule ya kati Haloli mjini Vwawa Mbozi. Baada ya hapo alijiunga na Chuo Cha Biblia cha Kanisa la Africa Inland cha Majahida kilichopo wilaya ya Bariadi Mkoa wa Shinyanga mwaka 1979 hadi 1981. Mwaka 1983 alijiunga na Chuo Cha Theologia cha Kanisa la Moravian kilichopo Mbeya (Motheco) ambapo alimaliza masomo mwaka 1986 na kutunukiwa cheti cha theologia. Akiwa Mbeya aliweza kujiendeleza kielimu kwa kujiunga na masomo ya Sekondari na mwaka 1987 aliweza kufanya mtihani wa kidato cha nne katika shule ya sekondari Mbeya Day. Alifanya tena mtihani wa sekondari katika kituo hicho hicho cha Mbeya Day Secondary mwaka 1999 na kutunukiwa cheti. Mwaka 1994 mwishoni alikuwa nchini Ujerumani akichukua kozi ya lugha ya Kijerumani katika Taasisi ya Goethe Schwaebisch Hall ambako alihitimu mwaka 1995 na kutunukiwa cheti. Mwaka huohuo 1995 alijiunga na Chuo Cha Diakonia - Martin-Luther-Kolleg nchini Austria katika mji wa Feldkirchen karibu na Klagenfurt. Alimaliza masomo yake ya diakonia mwaka 1997 na kurudi Tanzania. Mwaka 2003 alijiunga na Chuo Kikuu Cha St
Chui (Pantherinae)

Jenasi 2: Chui ni wanyama mbuai wakubwa wa nusufamilia Pantherinae katika familia Felidae. Isipokuwa spishi moja (simba), wanyama hawa wana madoa au milia. Spishi nyingi zinatokea misitu au maeneo mengine yenye miti katika Afrika, Asia na Amerika, nyingine zinatokea savana na hata milima.
John Michael Wright

John Michael Wright (1617 - 1694) alikuwa mchoraji kutoka Ufalme wa Muungano.
Kige'ez

Kige'ez (kwa maandishi ya Kiamhari: ግዕዝ; matamshi: gē-ĕz) ni lugha ya kale ya Ethiopia iliyozungumzwa zamani za ufalme wa Aksum. Baadaye ilikuwa lugha ya kimaandishi nchini Ethiopia hadi karne ya 19 na hadi leo ni lugha ya liturgia katika kanisa la orthodoksi la Ethiopia. Huhesabiwa kati ya lugha za Kisemiti za kusini. Hutazamiwa kama lugha mama ya lugha za kisasa kama Kiamhari na Kitigrinya na Kitigre nchini Ethiopia na Eritrea. Maandishi ya Kige'ez ni aina ya abugida yenye herufi 26 za konsonanti na 4 za vokali zinazounganishwa kuwa alama 202 kwa silabi zote zinazowezekana. Mifano ya kwanza inyojulikana ni kutoka karne ya 4 BK.
Ufalme wa Aksum

Ufalme wa Aksum (pia: Axum) (kwa Ge'ez: አክሱም), ulikuwa milki muhimu katika karne za kwanza baada ya Kristo. Uliunganisha sehemu za nchi za leo za Ethiopia ya kaskazini, Eritrea, Sudan na Yemen. Mji mkuu Aksum uko katika Ethiopia ya leo. Milki hii ilianzishwa mnamo karne ya 1 KK ikaishia wakati wa karne ya 7 BK. Hakuna uhakika juu ya vyanzo vya Aksum. Inatajwa kama milki muhimu katika Periplus ya Bahari ya Eritrea iliyoandikwa mnamo mwaka 70 BK. Wakati ule ilitawala tayari bandari muhimu ya Adulis kwenye pwani ya Bahari ya Shamu. Kutokana na bandari hii muhimu Aksum ilikuwa na nafasi ya kutawala sehemu ya biashara ya kimataifa kati ya Dola la Roma na Uhindi. Meli za nyakati zile zilikuwa jahazi zilizofuata pwani zikategemea bandari njiani na jahazi zote zilisafiri kati ya Misri ya Kiroma hadi Uhindi zilitegemea kituo cha Adulis. Tangu kufifia kwa milki ya Kushi katika Sudan ya leo Aksum ilipanuka upande ule. Ilivuka pia bahari na kupanua eneo lake katika Uarabuni ya kusini sehemu za Yemen ya leo. Chini ya Mfalme Ezana Aksum ilikuwa ya kwanza kubadili dini na kuwa Wakristo
Kiruna

Kiruna (kisami ya kaskazini: Giron; Kifini: Kiiruna) ni mji na manispaa ya kaskazini kabisa nchini Uswidi. Kuna wakazi 18,154 (mwaka 2005). Kiruna ni mji ulioanzishwa 1899 kama kituo cha migodi ya kuchimba chuma. Mwaka uleule njia ya reli ilikamilishwa hadi mahali pa mji mpya iliyokuwa lazima kwa kubeba madini ya chuma. Mji uko katikati ya milima miwili yenye asilimia kubwa ya madini ya chuma. Uchimbaji chuma umeshamaliza akiba juu ya uso wa ardhi na kuendelea chini ya ardhi. Kwa sababu hiyo mji uliojengwa juu ya madini utahamishwa umbali wa kilomita 5 ili kuwezesha kuchimbwa chini ya mji wa sasa. Eneo lake ni 15.95 km².
Nabii Nahumu

Nabii Nahumu (kwa Kiebrania נחום, yaani "Aliyefarijiwa na Mungu") alikuwa nabii mjini Yerusalemu katika karne ya 7 KK, wakati wa mfalme Yosia, aliyetawala Yuda kati ya mwaka 640 KK na 609 KK. Mahubiri yake yanatunzwa katika Kitabu cha Nahumu ambacho ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya gombo la Manabii wadogo katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) na kwa hiyo pia katika Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo. Kitarehe kinashika nafasi kati ya kile cha nabii Mika na kile cha Habakuki. Kinashangilia kwa ufasaha wa kishairi ujio wa maangamizi ya dola la Waashuru na ya makao yao makuu, Ninawi (612 KK): hivyo maadui wa taifa na wa Mungu hatimaye wataadhibiwa. Kwa jumla alitangaza kwamba Mwenyezi Mungu ndiye anayetawala nyakati zote na kuhukumu mataifa kwa haki. Tangu kale Nahumu anaheshimiwa kama mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Desemba.
Ninawi

Ninawi (kwa Kiakadi: Ninwe; kwa Kiashuru: ܢܸܢܘܵܐ; kwa Kiebrania נינוה , Nīnewē; kwa Kigiriki Νινευη, Nineuē; kwa Kiarabu: نينوى, Naīnuwa) ulikuwa mji mkuu wa Waashuru upande wa mashariki wa mto Tigri. Magofu yake yako ng'ambo ya mto huo ukitokea Mosul (Iraki). Mji huu ulikuwa mkubwa kuliko yote duniani kwa miaka hamsini hadi mwaka 612 KK uliposhindwa na Wababuloni. Katika Biblia ni maarufu hasa kutokana na habari zinazopatikana katika kitabu cha Yona na zilizotumiwa na Yesu kuhimiza toba akisema watu wa Ninawi watasimama kuhukumu watu ambao hawatatubu siku za mwisho . Usitaje majina ya madiwani na viongozi au maafisa wengine wa sasa maana wanabadilika haraka mno.