nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
Lugha ya kidini

Lugha ya kidini ni lugha inayotumiwa pekee katika maisha ya kidini kama vile kwa shughuli za liturujia, sala au maandiko matakatifu, wakati wasemaji au wasomaji wa lugha hii ya kidini hutumia lugha nyingine katika maisha ya kawaida. Mara nyingi lugha za kidini ni lugha za kale zinazohifadhiwa katika maisha ya kidini lakini katika maisha ya kawaida zimeshabadilika sana. Hadi mwaka 1964 ibada karibu zote za Kanisa Katoliki duniani kote ziliendesha kwa lugha ya Kilatini. Mtaguso wa Pili wa Vatikani ulibadilisha utaratibu huo na kupendelea lugha za watu wenyewe zitumike katika ibada. Hata hivyo hadi leo kuna misa na ibada za Kilatini katika makanisa machachechache na monasteri za nchi mbalimbali. Katika Makanisa ya Kiorthodoksi ya Bulgaria, Poland, Serbia na Urusi liturujia za ibada ni kwa lugha ya Kislavoni cha Kanisani. Lugha hiyo inatunza hali ya Kislavoni ya miaka 1000 iliyopita kilichogeuka baadaye kuwa lugha mbalimbali za kisasa. Asili ni kazi ya watakatifu Methodio na Sirili wa Saloniki waliotafsiri vitabu vya Ukristo kwa ajili ya misheni kati ya Waslavoni. Walitumia lugha ya kawaida ya wakati ule mnamo mwaka 800 BK lakini lahaja mbalimbali za Kislavoni zimeendelea kubadilika hadi lugha mpya za Kislavoni zimetokea kama vile Kirusi, Kibulgaria n.k. Tangu karne nyingi hakuna mtu anayetumia tena kile Kislavoni cha kale kwa maisha ya kila siku, lakini inaendelea kuwa lugha ya ibada na liturujia katika Makanisa ya Kiorthodoksi ya mataifa ya Kislavoni kama vile Warusi, Wabulgaria, au Waserbia. Kisanskrit kilikuwa lugha ya Waaria walioingia Uhindi takriban miaka 1,500 KK kikawa pia lugha ya kuandika maandiko matakatifu ya Ubanyani
Mikronesia

Mikronesia ni eneo la Bahari ya Pasifiki. Ni moja kati ya makundi makubwa matatu ya visiwa vya Pasifiki pamoja na Melanesia na Polynesia. Jina limeundwa na maneno ya Kigiriki ya νῆσος (kisiwa) na μικρος (kidogo) yaani "visiwa vidogo". Mpelelezi na nahodha Mfaransa Jules Dumont d'Urville alitunga jina hili 1832 kwa kuweka uzito kwa udogo wa visiwa hivi vinavyozidi 2,000. Mikronesia iko upande wa mashariki wa Ufilipino na upande wa kaskazini ya Guinea Mpya na Melanesia to the south, halafu magharibi ya Polynesia. Eeno lake ni klaskazini ya ikweta. Kisiasa kuna maeneo nane katika Mikronesia: Usitaje majina ya madiwani na viongozi au maafisa wengine wa sasa maana wanabadilika haraka mno.
Alofi

Alofi ni mji mkuu wa nchi ya kisiwani cha Niue katika bahari ya Pasifiki. Alofi ina wakazi 614 (2001). Kuna vijiji viwili vya Alofi North (wakazi 256) na Alofi South penye majengo ya serikali (wakazi 358). Alofi iko kwenye pwani ya magharibi ya kisiwa, kando ya hori ya Alofi.
Apia, Samoa

Apia ni mji mkuu wa nchi ya visiwani ya Samoa katika Pasifiki wenye wakazi 45,000. Mji uko kwenye pwani ya kaskazini ya kisiwa cha Upolu. Apia ni bandari kuu ya Samoa, pia kitovu cha biashara na uchumi wake. Katika muda wa miaka 10 iliyopita biashara ilistawi vema mji ukakua. Kwenye mtaa wa Vaitele kuna viwanda vya vipuli vya magari, nguo na vinywaji. Mtaa wa Mulinu'u ni eneo la mji mkuu wa kale uliopo sasa upande wa magharibi wa mji wa kisasa penye jengo la bunge. Mji umekua kando ya mdomo wa mto Vaisigano penye kinga nzuri kwa meli. Kusini kwa mji umepanda mlima Vaea (kimo cha mita 472).
Nuku'alofa

Nuku'alofa ni mji mkuu wa Tonga mwenye wakazi 22,400 (1996). Iko Tongatapu ambayo ni kisiwa kikubwa cha nchi. Mji ulianzishwa mwaka 1795 pamoja na jumba la kifalme. Mwanzo wa karne ya 19 boma likaongezwa. Imetangazwa kuwa mji mkuu mwaka 1845. Usitaje majina ya madiwani na viongozi au maafisa wengine wa sasa maana wanabadilika haraka mno.
Willy Puchner

Willy Puchner ni mtu kutoka nchi ya Austria, amezaliwa tarehe 15 Machi 1952. Puchner ni mpiga picha, msanii, mchoraji na mtunzi. Puchner amezaliwa na kulelewa kijijini Mistelbach an der Zaya, Austria ya Chini, ambako wazazi wake walikuwa na studio ya kupigia picha. Mnamo mwaka 1967 alihamia Vienna alikokwenda kujifunza upigaji wa picha katika Taasisi ya Utafiti na Mafunzo ya Shirikisho la Vienna iliyo chuo cha sanaa ya picha. Baada ya kuhitimu mwaka 1974, alifanya kazi ya ukufunzi katika chuo hicho kwa miaka miwili. Kuanzia mwaka 1978, Puchner alifanya kazi kama mpiga picha na mwandishi wa kujitegemea akiwa na makazi yake jijini Vienna hadi mwaka 1983 alipoanza mafunzo ya falsafa, historia na elimu ya jamii. Puchner alihitimu mafunzo hayo na kupata Shahada ya Uzamili katika somo la falsafa mnamo mwaka 1988. Tasnifu yake aliiita "Über private Fotografie" (Kijerumani kwa "Upigaji picha wa watu binafsi"). Kuanzia mwaka 1988 ametoa mihadhara mbali mbali juu ya "Upigaji picha wa watu binafsi" katika vyuo vikuu, nyumba za makumbusho na vituo vya maonyesho. Kuanzia mwaka 1989 Puchner amekuwa akifanya kazi mara kwa mara na hufanya kazi na gazeti la "Wiener Zeitung", (gazeti la zamani la kila siku kuliko gazeti lolote duniani). Vile vile, Willy Puchner hupendelea kufanya kazi na watu wenye umri mkubwa na alianzisha miradi kama "Die 90 jährigen" (Wenye umri wa miaka 90), "Dialog mit dem Alter" (Mjadala na uzee), "Die 100-jährigen" (Wenye umri wa miaka 100), "Lebensgeschichte und Fotografie" (Wasifu na upigaji picha) na "Liebe im Alter" (Mapenzi katika uzee). Extrablatt, konkret, Stern, Geo, Life, Mare, Corriere della Sera, Marco Polo, Universum, Falter, Wiener Zeitung Tovuti rasmi ya Willy Puchner
Tuvalu

- Tuvalu ni nchi ya visiwani ya Polynesia katika Bahari ya Pasifiki kati ya Hawaii na Australia. Nchi jirani katika bahari ni Kiribati, Samoa na Fiji. Jina la Tuvalu lamaanisha "visiwa vinane" kwa sababu kiasili kulikuwa na visiwa 8 tu vilivyokaliwa na watu. Kisiwa cha tisa kimepata wakazi tangu mwaka 1943. Eneo lake ni visiwa vinne na atolli tano; kwa jumla eneo lina 26 km². Kati ya nchi wanachama wa Umoja wa Mataifa Tuvalu ni nchi yenye wakazi wachache kabisa. Tuvalu ina visiwa (na atolli) vifuatavyo: Kama nchi mbalimbali za visiwani Tuvalu iko katika hatari ya kupotea katika miaka 50 inayokuja. Kimo cha juu cha visiwa vyake ni mita 5 pekee juu ya UB. Kubadilika kwa hali ya hewa duniani na kupanda kwa uwiano wa bahari kutamaanisha ya kwamba sehemu kubwa sana la eneo lake litazama polepole chini ya maji. Serikali imeshaomba majirani wakubwa kama Australia na New Zealand kuwapokea wenyeji wake. New Zealand imekubali na kwa sasa kila mwaka watu 75 wanahamia New Zealand ambayo ni tayari kuwapokea pia wengine itakapokuwa lazima. Kuna mipango ya kuwapa makazi ya pamoja kwa kusaidia kuhifadhi utamaduni wao
Bikini (atolli)

Bikini ni jina la atolli ya Mikronesia kwenye nchi ya Visiwa vya Marshall katika Pasifiki. Mahali pake ni 11°30'N 165°25'E. Ina visiwa vidogo 36 vinavyozungusha hori ya ndani yenye urefu wa kilomita 4o na eneo la km² 594,2. Mwisho wa vita kuu ya pili ya dunia jeshi la Marekani lilizamisha manowari zilizoharibika na kutohitajiwa tena kwenye hori ya ndani ya atolli. Kati ya miaka 1946 na 1958 ilikuwa mahali pa majaribio ya kinyuklia ya Marekani. Zaidi ya mabomu 20 za kinyuklia zililipuliwa hapa. Wakazi waliondolewa kabla ya majaribio na atolli ikawa kituo cha kijeshi. Waliporudi baada ya mwisho wa milipuko, wengi waligonjeka kutokana na mnururisho unaoendelea. Ilikuwa lazima kuwaondoa tena na sasa wanakaa kwenye kisiwa cha Kili au wengine katika mtaa wa vibanda kwenye atolli ya Majuro. Bikini imekuwa pia jina la vazi la kuogelea kwa wanawake lenye vipande viwili lililoanzishwa siku chache baada ya mlipuko wa kwanza mwaka 1946. Mwuzaji wa mavazi hayo alitumia jina lililokuwa maarufu kama matangazo ya bure. Usitaje majina ya madiwani na viongozi au maafisa wengine wa sasa maana wanabadilika haraka mno
Yaren

Yaren (zamani iliitwa pia "Makwa") ni tarafa kwenye nchi ya kisiwani cha Nauru yenye nafasi ya mji mkuu. Eneo lake ni 1.5 km² kuna wakazi 1,100 (2003). Kisheria hakuna mji mkuu nchini Nauru lakini karibu majengo yote ya serikali pamoja na bunge yapo Yaren.
Teinainano

Teinainano (au: South Tarawa) ni mji mkuu wa nchi ya visiwani ya Kiribati katika Pasifiki. Manisipaa ya Teinainano (Teinainano Urban Council - TUC) yenye wakazi 36,717 inajumlisha vijiji na miji midogo ya kisiwa kirefu kwenye kusini ya atolli ya Tarawa. Anwani ya kijiografia ni 1°19'N 172°58'E. Majengo ya serikali yapo hasa mjini Bairiki ambao ni kisiwa kidogo kilichounganishwa na sehemu nyingine za Teinainano kwa madaraja. Kuna Chuo cha Ualimu cha Kiribati pamoja na tawi la Chuo Kikuu cha Pasifiki ya Kusini. Kuna pia ofisi kuu za makanaisa makubwa. Usitaje majina ya madiwani na viongozi au maafisa wengine wa sasa maana wanabadilika haraka mno.
Guam

- Guam (kwa Kichamoru: Guåhan) ni eneo la ng'ambo la Marekani (U.S. Territory of Guam) upande wa kusini wa funguvisiwa ya Mariana katika Bahari ya Pasifiki. Huhesabiwa kati ya visiwa vya Mikronesia. Eneo la kisiwa hicho ni kilometa mraba 543. Mji mkuu ni Hagåtña (Agana). Uchumi wa Guam unategemea kituo cha kijeshi cha Marekani pamoja na utalii. Wakazi wa kwanza wanaojulikana ni Wachamoru walihamia miaka 4,000 hivi iliyopita. Tangu mwaka 1668 visiwa vya Mariana vilikuwa koloni la Hispania. Baada ya vita ya Marekani dhidi Hispania Guam ikatwaliwa na Marekani. Visiwa vya upande wa Kaskazini vikauzwa kwa Ujerumani na kuwa Mariana ya Kaskazini. Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia kisiwa kikatwaliwa na Japani, lakini tarehe 21 Julai 1944 Waamerika walirudi na kuwafukuza Wajapani
Bermuda

-Jumla (2010) - Msongamano Bermuda ni funguvisiwa lenye visiwa 130 katika bahari ya Atlantiki mbele ya pwani ya Marekani ambalo ni eneo la ng'ambo la Uingereza. Umbali na Amerika bara ni km 1,000. Visiwa hivyo vilikuwa bila watu vilipotembelewa mara ya kwanza na Wahispania. Tangu mwaka 1615 vimetawaliwa na Uingereza. Wakazi wengi wamejitambulisha kuwa na asili ya Afrika (54%) na Ulaya (31%). Wengine ni machotara (8%) na wenye asili ya Asia (4%). Lugha rasmi na ya kawaida ni Kiingereza. Upande wa dini, 69,8% ni Wakristo (46.2% Waprotestanti, 14.5% Wakatoliki n.k.)
Isle of Man

Kisiwa cha Man (kwa Kimanx: Ellan Vannin; kwa Kiingereza: Isle of Man) ni kisiwa kilichopo baharini kati ya Uingereza na Eire chenye wakazi 75,000 kwenye eneo la km² 572. Man ni eneo chini ya taji la Uingereza, si sehemu ya Ufalme wa Muungano wenyewe. Douglas ni mji mkuu. Lugha rasmi ni Kiingereza pamoja na Kimanx ambacho ni lugha ya Kikelti. Hakuna tena wasemaji wa Kimanx kama lugha ya kwanza, lakini inafundishwa shuleni. Albania · Andorra · Armenia1 · Austria · Azerbaijan1 · Belarusi · Bosnia na Herzegovina · Bulgaria · Udeni · Estonia · Georgia1 · Hispania · Hungaria · Isilandi · Eire · Italia · Kazakhstan2 · Kroatia · Kupro1 · Latvia · Liechtenstein · Lituanya · Luxemburg · Malta · Masedonia Kaskazini · Moldova · Monako · Montenegro · Norwei · Polandi · Romania · San Marino · Serbia · Slovakia · Slovenia · Ubelgiji · Ucheki · Ufalme wa Muungano · Ufaransa · Ufini · Ugiriki · Uholanzi · Ujerumani · Ukraine · Ureno · Urusi2 · Uswidi · Uswisi · Uturuki2 Abkhazia1 · Kosovo · Kupro ya Kaskazini1 · Ossetia ya Kusini1 · Transnistria Akrotiri na Dhekelia1 · Åland · Azori · Faroe · Gibraltar · Guernsey · Jan Mayen · Jersey · Madeira · Man · Svalbard
Kisiwa cha Pasaka

Kisiwa cha Pasaka (kwa Kirapanui: Rapa Nui; kwa Kihispania: Isla de Pascua) ni kisiwa cha Chile katika Pasifiki ya mashariki takriban 3,526 km kutoka mwambao wa Chile. Anwani ya kijiografia ni 27°09′S 109°25′W. Mji mkuu ni Hanga Roa. Kuna wakazi 5,761 (2012). Kisiwa kiko peke yake baharini: kisiwa cha karibu ni Pitcairn km 2,000 upande wa magharibi. Kina asili ya kivolkeno. Ni mlima ulioanza kukua chini ya bahari kwenye mgongo mashariki wa Pasifiki mita 3000 chini ya UB. Umbo la kisiwa ni pembetatu lenye urefu mkubwa wa km 24 na upana mkubwa wa k, 13 . Eneo lote ni 162.5 km². Mlima mkubwa hufikia kimo cha 509 m juu ya UB. Kando ya kisiwa kikuu kuna visiwa vidogo kadhaa bila watu
Anguilla

Anguilla ni kisiwa cha Antili Ndogo katika Karibi na pamoja na visiwa vidogo vya jirani visivyo na wakazi ni eneo la ng'ambo la Uingereza. Kisiwa kikubwa cha Anguilla kina urefu wa km 25 na upana wa km 3; eneo lake ni km² 103 na idadi ya wakazi mnamo watu 13,500. Kipo upande wa mashariki wa Puerto Rico na upande wa kaskazini wa Saint-Martin. Anguilla iliwahi kuwa sehemu ya Saint Kitts na Nevis ikajitenga mwaka 1980 na kubaki sehemu ya Uingereza wakati visiwa hivyo vingine vilipopata uhuru. Jina ni neno la Kihispania kwa samaki ya mkunga kutokana na umbo lake kuwa refu na jembamba. Uchumi wa kisiwa hutegemea hasa uvuvi na utalii. Watu wa Angulilla wana asili ya watumwa kutoka Afrika. Lugha ni Kiingereza.
Kisiwa cha Krismasi

Kisiwa cha Krismasi ni eneo dogo la Australia katika Bahari Hindi takriban km 500 upande wa kusini wa Jakarta, mji mkuu wa Indonesia, na 2,400 kaskazini kwa Australia yenyewe. Kuna wakazi 1,600 wanokalia vijiji kaskazini mwa kisiwa. Theluthi mbili za eneo lake ni hifadhi ya taifa kwa sababu ya mazingira yake ya pekee pamoja na mimea na wanyama wake wasiopatikana mahali pengine duniani. Jina lake liliteuliwa kwa sababu nahodha Mwingereza William Mynors, aliyekuwa kati ya watu wa kwanza kuona kisiwa hicho, alifika huko siku ya Krismasi mwaka 1643. Wakati ule kisiwa kilikuwa bila watu. Katika karne zilizofuata kisiwa kilitembelewa mara chache kwa sababu mwambao wake ni vigumu kukaribiwa kwa jahazi kubwa. Lakini baada ya kugunduliwa fosfeti kisiwani migodi ikaanzishwa na wafanyakazi kuhamia kutoka Singapur, China na Malaysia. Hao walikuwa mababu wa wenyeji wa leo. Mwaka 1958 kisiwa kikakabidhiwa kwa Australia. Kisiwa cha Krismasi ni mahali pa pekee kwa sababu kinaonekana hakikufikiwa na watu hadi karne ya 16 na hakukaliwa nao hadi mwisho wa karne ya 19. Hivyo spishi nyingine zimehifadhiwa zilizoharibiwa penginepo.
Australasia

Australasia ni neno la kutaja sehemu ya kusini magharibi ya Pasifiki inapopakana na Asia ya Kusini na Bahari Hindi. Inatazamiwa kama kanda la Australia na Pasifiki. Si kawaida sana kimataifa lakini hueleweka hasa Australia na nchi za jirani penyewe. Hasa Australia, New Zealand, Guinea Mpya na visiwa jirani vya Melanesia huhesabiwa humo. Wakati mwingine sehemu ya visiwa vya Indonesia vyahesabiwa humo pia. Katika matumizi ya neno "Australasia" maeneo yake hungiliana na yale yanayotajwa kwa "Melanesia" na "Asia ya Kusini". Neno lilitungwa na mtaalamu Mfaransa wa jiografia Charles de Brosses mwaka 1756 alipotaka kutofautisha eneo hili na Polynesia na Pasifiki ya Kusini-mashariki. Kiutamaduni kuna tofauti kubwa ndani ya kanda hila lakini kijiografia kuna mambo ya pamoja kama vile wanyama aina za marsupialia au mimea ya ukoo wa mikalatusi. Timu za Australia na New Zealand ziliwahi kugombea pamoaja kwa jina la "Australasia" kwenye michezo ya Olimpiki na Davis Cup.
Visiwa vya Cocos (Keeling)

Visiwa vya Cocos (Keeling) ni eneo la ng'ambo la Australia katika Bahari Hindi. Eneo lao ni atolli mbili katikati ya Australia na Sri Lanka, takriban 3685 km upande wa magharibi ya Durban (Australia) na 1,300 km upande wa kusini ya Singapur. Anwani ya kijiografia ni 12°07′S, 96°54′E. Eneo lote la nchi kavu ni 14.4 km² na idadi ya wakazi takriban watu 700.
James Cook

James Cook (tamka: jems kuk; * Uingereza, 27 Oktoba 1728 † Hawaiʻi, 14 Februari 1779) alikuwa nahodha, mpelelezi na mchoraji wa ramani Mwingereza katika karne ya 18. Amejulikana hasa kutokana safari tatu katika Bahari ya Pasifiki na taarifa zake juu ya safari hizi. Cook alitembelea visiwa vingi visivyojulikana Ulaya hadi wakati ule akivipima na kuvichora kwenye ramani za Ulaya kwa mara ya kwanza. Alizunguka dunia yote mara mbili. Kati ya maeneo aliyoyaweka kwenye ramani za dunia ni pwani la mashariki ya Australia, visiwa vya Hawaii, Newfoundland na New Zealand. Alivuka Mzingo wa Antaktiki na kupata kuona visiwa vipya na mandhari huko Amerika ya Kaskazini na Pasifiki ya Kusini. Yeye ni maarufu kwa kutafuta pwani ya mashariki ya Australia, kuviona Visiwa vya Hawaii na ramani ya kwanza ya Newfoundland na New Zealand. Ndiyo sababu anaitwa "mtafiti wa Uingereza". Wakati wa safari zake, alitumia muda mwingi juu ya majaribio ya sayansi, na ramani za maeneo mapya. Pia aliandika vitabu vingi kuhusu kile alichokiona. Cook aliuawa na wenyeji wa Hawaii alipotembelea kisiwa mara ya tatu. Visiwa vya Cook hutunza kumbukumbu ya jina lake
New York

Mahali pa mji wa New York City katika Marekani New York (Kiing.: "New York City") ni jiji kubwa kabisa Marekani na kati ya miji mikubwa duniani. Iko kwenye pwani la kaskazini-mashariki ya Marekani katika jimbo la New York. Mji uko kwenye mdomo wa pamoja ya mito Hudson na East River inapoishia katika Atlantiki kwa 40°42N 74°00W. Kitovu cha mji kipo kwenye kisiwa cha Manhattan kilichopo kati ya Hudson na East River. Eneo la jiji ni funguvisiwa kwenye mdomo huo na visiwa vyake pamoja na Manhattan ni Staten Island, Long Island na visiwa vingine vidogo kwa mfano kisiwa cha Ellis na kisiwa cha Sanamu ya Uhuru (statue of liberty). Jiji limepanuka kutoka kando za mito hadi barani. Eneo lote la jii ni kilomita za mraba 831.4. Ndani ya jiji kuna mitaa au wilaya tano zinazoitwa boroughs ambazo ni: Jina la Manhattan lakumbuka wakazi asilia waliokuwa Maindio wa Lenape na "manhattan" ni neno la lugha yao "Manna-hata" lililomaaanish a "kisiwa cha milima mingi". Mzugu wa kwanza aliyefika alikuwa nahodha Mwitalia Giovanni da Verrazano mwaka 1524 halafu Mwingereza Henry Hudson mwaka 1609. Mji mwenyewe ulianzishwa na Waholanzi kwa jina la "Nieuw Amsterdam" (Amsterdam Mpya)
Mkoa wa Bonde la Ufa

Mkoa wa Bonde la Ufa ni mkubwa kati ya mikoa minane ya Kenya. Umepakana na Sudani, Ethiopia, Uganda na Tanzania, halafu na mikoa ya Magharibi, Nyanza, Mashariki, Kati na Pwani. Jina latokana na Bonde la Ufa linalopita katika mkoa. Eneo la mkoa ni 173,854 km² kuna wakazi karibu milioni saba (6,987,036 mwaka 2000). Umbo lake ni kanda ndefu linalounganisha watu wwenye maisha na utamaduni tofauti sana. Makao makuu ya mkoa yapo Nakuru. Ndani ya mkoa kuna maeneo yenye rutba sana lakini pia nchi yabisi hata jangwa. Maziwa makubwa ya magadi ni tabia mojawapo wa mkoa huu kama vile Ziwa Turkana, Ziwa Nakuru au Ziwa Naivasha. Watu wa mkoa wa Bonde la Ufa ni wa makabila mengi. Wenyeji ni wafugaji kama Wamassai au Samburu au wakulima kama sehemu kubwa ya Wakalenjin ambao ni kundi la makabila yaliyo karibu kiutamaduni. Kundi kubwa ni Wakalenjin. Idadi ya wakazi huongezeka haraka
Bahari ya Marmara

Bahari ya Marmara (Kituruki Marmara denizi, Kigiriki: Propontis) ni gimba la maji ya chumvi kati ya Ulaya na Asia ndani ya nchi ya Uturuki. Imezungukwa na nchi kavu pande zote isipokuwa kuna milango miwili miembamba ya kuiunganisha na [Mediteranea] upande wa kusini na Bahari Nyeusi upande wa kaskazini. Milango hii ni Dardaneli upande wa Mediteranea na Bosporus upande wa Bahari Nyeusi. Urefu wake ni hadi 282 km na upana 80 km. Kina cha maji hufikia mita 1,300 chini ya UB. Eneo lake ni 11,655 km² na 182 km² ni visiwa ndani yake. Mji mkubwa kando yake ni Istanbul.
Malmö

Malmo (au Malmö) ni mji mkubwa wa tatu nchini Uswidi wenye wakazi 265,000. Iko upande wa kusini wa nchi kando ya mlango wa bahari ya Oresund ikitazama Kopenhagen upande wa Denmark. Miji yote miwili imeunganishwa na daraja la Oresund. Malmo ni mji mkuu wa jimbo la Skåne.
Koloni nyakati za kale

Makala hii inaangalia matumizi ya neno "koloni" katika mazingira ya Mediteranea katika nyakati za kale Koloni lilikuwa njia ya kueneza utawala wa nchi au taifa tangu enzi ya Wagiriki na Waroma wa kale. Asili ya neno koloni ni katika lile la Kilatini "colonia" linalotokana na kitenzi "colere" (kulima, pia kuabudu). Colonia ilikuwa makazi ya Waroma wa Kale nje ya eneo lao la awali. Chanzo chake kilikuwa mji mpya uliokaliwa na wanajeshi wastaafu waliopewa ardhi ya shamba kama pensheni yao. Makoloni ya aina hiyo yalianzishwa hasa mpakani mwa maeneo mapya yaliyotwaliwa karibuni na kuingizwa katika Dola la Roma. Walowezi walipewa mashamba yao kwa masharti ya kuwa tayari kutetea mipaka kama vita ikitokea. Hata kama neno "koloni" lilitokana na lugha ya Kilatini, Waroma wa Kale hawakuwa watu wa kwanza waliounda makoloni, bali walifuata nyayo za mataifa yaliyotangulia kama Wagiriki wa Kale au Wafinisia. Miji ya Wagiriki au Wafinisia ilikuwa miji ya biashara kando ya bahari. Walianzisha makoloni mapya hasa wakati idadi ya watu katika mji mama iliongezeka mno kulingana na eneo la mji huo. Badala ya kutwaa maeneo ya jirani walitafuta mahali papya ufukoni kwa bahari pasipo wakazi wengi nje ya eneo lao kwa sababu usafiri kwa jahazi ulikuwa rahisi kuliko kujenga barabara barani. Hivyo Wagiriki waliunda miji mipya katika Italia ya kusini au kwenye pwani za Bahari Nyeusi. Miji mingi ya Italia ya kusini na ya kati inaonyesha hadi leo jina lenye asili ya Kigiriki kwa mfano Napoli iliyokuwa "Νεάπολις" (nea polis = mji mpya) au Ancona iliyokuwa "Ἀγκών" (ankon = bandari) Wafinisia waliunda miji mipya hasa katika Afrika ya Kaskazini na Hispania
Köln

Mahali pa mji wa Köln katika Ujerumani Köln (pia: Kolon, kutokana na Kiingereza Cologne; kwa Kijerumani cha kienyeji: Kölle) ni mji wa Ujerumani kando ya mto Rhine wenye wakazi 970,000. Maana asili ya jina ni "koloni". Ni mji wa kale ulioundwa kwa jina la "Colonia Claudia Ara Agrippinensis" kama koloni ya Waroma wa Kale mnamo mwaka 50. Mahali pa mji paliwahi kuwa boma la Kiroma na kabla ya hapo kijiji cha kabila cha Waubii. Köln ni mji mkubwa wa nne wa Ujerumani na mji mkubwa wa jimbo la Rhine Kaskazini - Westfalia (Nordrhein-Westfalen). Kuna kanisa kubwa kuliko yote ya Ujerumani ("Kölner Dom") ambalo ni maarufu kwa sababu limejengwa katika muda wa miaka 700 tangu mwaka 1248 hadi 1880. Masalia ya mamajusi watatu waliomtembelea mtoto Yesu huko Bethlehemu yanasemekana kutunzwa humo. Köln ni kitovu muhimu wa Kanisa Katoliki nchini na makao wa askofu mkuu. Chuo kikuu chake kilianzishwa mwaka 1388 na leo kuna wanafunzi 44,000 na pamoja na vyuo vingine kuna wanafunzi zaidi ya 80,000 kwenye ngazi ya vyuo. Kati ya vyuo vingine Chuo cha Muziki kimejulikana sana kimataifa. Mji umejulikana pia kwa aina yake ya pekee ya bia. Köln ni pia kitovu cha Waafrika katika Ujerumani
Mirihi

Ukitafuta mungu ya dini ya Roma ya Kale anayeitwa Mars kwa lugha ya Kiingereza tazama Mars (mungu) Mirihi ni sayari ya nne katika Mfumo wa Jua. Hivyo ni sayari jirani ya Dunia iliyo sayari ya tatu. Sura ya Mirihi inafanana zaidi na ile ya Dunia yetu kati ya sayari zote ilhali haina joto wala baridi kali mno. Kutokana na rangi yake, iliyosababishwa na wingi wa kutu, imeitwa "sayari nyekundu". Ina miezi miwili midogo inayoitwa Fobo na Deimo. Hatuna taarifa kuhusu majina ya Kibantu kwa sayari hii. Mabaharia Waswahili waliijua wakaitumia wakitafuta njia yao baharini wakati wa usiku. Walipokea jina la "Mirihi" kutoka kwa Waarabu wanaoiita المريخ al-miriikh inayoweza kuchukuliwa kama tafsiri ya jina la Kigiriki Πυρόεις piroes "mwenye moto". Sababu ya jina hili ni rangi nyekundu inayoonekana tukiangalia sayari hii kwa macho matupu. Rangi nyekundu ilikuwa pia sababu ya kuona ni sayari ya damu na hivyo kuiona kama mwakilishi wa mabaya, jinsi walivyofanya Wababeli. Wagiriki waliona Mirihi pia kama mwakilishi wa mungu wa vita Ares na jina hili lilipokewa na Waroma wa Kale wakiitafsiri kwa mungu wao wa vita, Mars. Jina la Mars likadumu katika utamaduni wa Ulaya kutokana na umuhimu wa lugha ya Kilatini, likawa jina la kimataifa lililokubaliwa rasmi na UKIA
Zohali

Zohali ni sayari ya sita kutoka Jua katika Mfumo wa Jua. Ni sayari kubwa ya pili baada ya Mshtarii. Inaonekana kwa macho matupu si lazima kutumia darubini. Kwa hiyo imeshajulikana tangu zamani ilitambuliwa na wataalamu wa nyakati za kale. Uso wa Zohali hauonekani kwa sababu angahewa nzito inafunika kila sehemu. Mada ya angahewa ni hasa hidrojeni. Kutokana na uzito wa angahewa shinikizo ndani yake inaongezeka sana katika vilindi vyake na kusababisha gesi za angahewa kuingia katika hali ya giligili inayobadilika kuwa mango hadi metali ndani zaidi. Zohali inazunguka Jua kwa kutumia njia ambayo inakaribia kuwa na umbo la mviringo. Sehemu ambako inakaribia Jua zaidi (periheli) ina umbali wa vizio astronomia 9.04, sehemu ambako ni mbali zaidi (afeli) ina umbali wa vizio astronomia 10.12. Muda wa kumaliza njia ya kuzunguka Jua ni miaka 29 na siku 166