nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
Wagogo

Wagogo (mmojawao anaitwa Mgogo) ni kabila kubwa la Tanzania ya kati, wenyeji wa mikoa ya Dodoma na Singida. Wanakadiriwa kuwa zaidi ya 1,500,000. Lugha yao ni Cigogo (kwa Kiswahili hutamkika Kigogo). Dini ya wengi wao ni Ukristo, hasa wa madhehebu ya Anglikana, halafu wa Kanisa Katoliki. Historia na maendeleo ya Wagogo viliathiriwa sana na ukame na biashara ya watumwa, kiasi kwamba hata leo ni kati ya makabila fukara zaidi nchini Tanzania. Muziki wao umepata sifa ya kimataifa. Wagogo walikuwa wakiongozwa na mtu aliyeitwa Mtemi. Watemi kadhaa waliongoza kabila hilo kabla ya mfumo wa uongozi kuvurugwa na ukoloni. Mtemi wa mwisho aliitwa Mazengo ambaye alitokea katika kijiji cha Mvumi, wilaya ya Dodoma vijijini. Wagogo wamekuwa wakijenga nyumba ambazo kwa Kigogo huitwa "itembe". Tangu zamani kuta za tembe zilijengwa kwa fito (kwa Kigogo hutamkwa sito) zilizosukwa kwa kupisha kuzuia mwanga na maji. Vipande vya kuta vilivyosukwa kwa sito vinaitwa "izizi"
Waha

Waha ni kabila kubwa  la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Kigoma hadi mpakani kwa Burundi. Lugha yao ni Kiha, jamii ya Kirundi, Kinyarwanda na Kihangaza katika kundi la lugha za Kibantu. Katika kipindi cha kuhamahama kwa ajili ya kutafuta masilahi kama vile chakula na kukimbia vita, wazazi wa kabila hilo, baada ya kufika kando ya ziwa Tanganyika na maeneo yote yanayolizunguka Ziwa Tanganyika waliweza kukaa na kuanzisha shughuli mbalimbali kama vile kilimo, uvuvi, ufugaji na uwindaji. Waha walipoanza kuyazoea mazingira, walijigamba na kujidai kwa makundi ya kikoo kuwa yana nguvu, kila mmoja kwa nafasi yake. Kila ukoo ulijigamba kwa kutumia majina ya wanyama, wadudu, ndege, milima n.k. Waha wanagawanyika kati ya Wahambwe (Waha wa Kibondo), Wayungu (Waha wa Kakonko), Washingo (Waha wa Heru Bushingo) na Wanyaheru (Waha wa Heru Juu) mbali na Wamanyema (ambao si Waha, wana asili ya Kongo). Hao wote, pamoja na kuwa wavuvi na wachuuzi, ni wakulima wa mazao mbalimbali kama vile mahindi, maharage, mtama, karanga, viazi, mihogo n.k. Waha pia ni wavuvi wa samaki katika ziwa Tanganyika, mto Malagarasi, Mto Rwiche, Mto Mkoza, na mito mingine midogomidogo kama vile, Nyajijima, Mresi, Kazingu, n.k. Waha ni wafugaji wa ng'ombe, mbuzi, kuku, bata, nguruwe, sungura, mbwa, paka, n
Kiha

Kiha ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Waha. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiha imehesabiwa kuwa watu 990,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiha kiko katika kundi la D60. Kiha kinafanana na Kinyarwanda na Kirundi. Ni lugha inayo kua kwa kasi zaidi ya lugha za kibantu zipatikanazo ndani Tanzania. Kwa sasa inatumika kama Lugha ya kiungo kwenye muziki wa Bongo Flava. Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Kizu

Spishi 4: Vizu ni ndege mbuai wa jenasi Melierax, jenasi pekee ya nusufamilia Melieraxinae katika familia Accipitridae. Mgongo na mabawa yao ina rangi ya kijivu na tumbo lao ni mweupe na milia kijivu. Spishi zote zinatokea Afrika kusini kwa jangwa la Sahara. Zinapenda mahali pakavu kwenye miti. Hujenga tago lao kwa vijiti juu ya mti na hutaga mayai mawili au matatu, pengine yai moja. Wakati wa majira ya kuzaa huimba kwa milio ya mluzi. Hukamata wanyama na ndege wadogo na wadudu wakubwa.
Kijita

Kijita (pia huitwa Echijita) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wajita. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kijita ilihesabiwa kuwa watu 205,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kijita kiko katika kundi la E20. Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Wakabwa

Wakabwa (au Wakabhwa, matamshi ambayo ni sahihi zaidi) ni kabila la watu wa Tanzania linaloishi katika Mkoa wa Mara. Lugha yao ni Kikabwa. Idadi yao ni takribani watu 6000. Wanapatikana katika vijiji vya Bukabwa, Mmazami (hapa wamechanganyika na Wazanaki, au 'Abhazanake', au 'Abhashanake'), Kamugendi (hapa wamechanganyika na Wazanaki na Wairege), na Kirumi (hapa wamechanganyika na Wakiroba au 'Abhakerobha'). Kama ilivyo kwa wakazi wengi wa Mkoa wa Mara, Wakabwa ni jamii au ukoo wa kabila kubwa la Wakurya. Mila na desturi zao zinaelekeana na koo nyingine za Kikurya. Lugha yao haina tofauti na makabila yanayojiita makabila ya Kikurya ijapokuwa ni koo tu. Matamshi yao yanaelekeana na Wasweta ambao hupatikana kwa wingi wilaya ya Tarime kando ya ziwa Victoria, jirani na Wasimbiti (Abhasimbete). Kuna koo kubwa za Warimba, Washora na Waruhu. Shughuli zao kubwa ni ukulima wa uwele, mtama, mhogo na ufugaji wa wanyama mbalimbali kama ng'ombe, mbuzi na kondoo. Ni watu wanaomini sana kuhusu uchawi, ndiyo maana hata vijiji vyao vimeshindwa kufanya maendeleo ya haraka kwa kuhofia kulogwa. Wengi wao wanapatikana katika kijiji cha magana na kirumi
Kikabwa

Kikabwa ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wakabwa. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikabwa imehesabiwa kuwa watu 14,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikabwa iko katika kundi la E40.
Wakaguru

Wakaguru (au Wakagulu) ni kabila la watu wa Tanzania ambalo ni mojawapo ya makabila makuu katika mkoa wa Morogoro. Huko wanaishi hasa katika wilaya za Kilosa na Gairo. Pia wako katika mkoa wa Dodoma (Mpwapwa na Kongwa), Mkoa wa Manyara (Kiteto) na sasa wanatanuka zaidi maeneo ya Handeni na Kilindi mkoani Tanga. Lugha yao ni Kikagulu. Mtawala wao hujulikana kwa jina la Mundewa. Na wanamwabudu mungu wao anayejulikana kwa jina la Mulungu/Mateke/Mundewa. Ukifuatilia masimulizi ya wazee, hususan wakati wa sherehe za kumaliza msiba (mwidiki) yanaonesha kuwa Wakagulu walitokea maeneo ya Rwanda na Burundi za sasa. Walihama maeneo hayo kutokana na ukame uliokuwepo na matatizo mengine ya kivita. Walipita maeneo mengi yakiwemo Konongo (Ukimbu), Mkoani Rukwa; baadaye walipita maeneo ya Mkoa wa Singida hadi wakaingia Rudi (Kusini mwa Mpwapwa). Baada ya kuishi hapo kwa muda waliparamia Milima ya Ukaguru, lakini bado walikuwa na mawasiliano makubwa na watu wa Konongo. Katika kuzungukazunguka huko milimani ndipo zilipojitokeza koo mbalimbali za Wakagulu kutokana na matukio mbalimbali yaliyokuwa yakiwapata wanawake. Kwa mfano ukoo wa Wambigo ulipatikana baada ya wahenga kukanyaga maji yaliyokuwa yanajizungusha (Gakubiga) kwenye mto Mkondoa
Kikaguru

Kikaguru (pia huitwa Chikagulu) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wakaguru. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikaguru imehesabiwa kuwa watu 241,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikaguru iko katika kundi la G10. Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Mpira wa miguu

Mpira wa miguu (pia soka au kandanda) ni mchezo unaochezwa na jumla ya wachezaji ishirini na wawili katika timu mbili, kila timu ikiwa na wachezaji kumi na mmoja. Lengo hasa la mchezo huu ni wachezaji kuumiliki mpira kwa kutumia miguu na kufunga goli, yaani kuuingiza mpira katika wavu wa wapinzani mara nyingi zaidi. Matumizi ya mikono ni marufuku isipokuwa kwa mlinda mlango katika eneo maalumu na wakati wa kurudisha mpira baada ya kutoka nje ya uwanja. Michezo mbalimbali ya kuchezea mpira inaweza kupatikana katika kila uwanja wa jiografia na historia. Wachina, Wajapani, Wakorea na Waitalia, wote hao walikuwa wakicheza mpira zamani kabla ya enzi zetu. Wagiriki na Waromania walitumia michezo hiyo kuwaandaa wapiganaji kabla ya vita. Hata hivyo, ni nchini Uingereza ambapo umbo la soka la kisasa lilianza kulipuka. Ilianza wakati mashirikisho mawili (Shirikisho la Mpira wa miguu na Mpira wa Ragbi) yalipotawanyika. Shirikisho la kwanza lilibakia Uingereza. Mnamo Oktoba 1963, Vilabu 11 vya London vilituma wawakilishi katika mkutano wa Freemasons ili kujadili na kuweka kanuni zilizokubalika kusimamia mechi zilizochezwa kati yao. Mkutano huu ulipelekea kuanzisha kwa Shirikisho la Kandanda (Football Association). Miongoni mwa kanuni zilizowekwa ni zile za kukataa utumiaji wa mikono kushika mpira na kunyang'anyana kwa nguvu
Paul Éluard

Paul Éluard (14 Desemba 1895 – 18 Novemba 1952) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Eugène Grindel. Aliandika hasa mashairi, na katika maandishi yake ya kisiasa alimsifu Stalin.
Julian Huxley

Sir Julian Sorell Huxley (22 Juni 1887 – 14 Februari 1975) alikuwa mwanabiolojia na mwandishi kutoka nchi ya Uingereza. Anajulikana hasa kwa maandishi yake ya kisayansi aliyojaribu kuyafanya yaeleweke na watu wengi wa kawaida. Pia alikuwa mkurugenzi wa kwanza wa UNESCO. Alipewa cheo cha Sir cha Uingereza mwaka wa 1958. Huxley alizaliwa ndani ya familia maarufu. Kwa mfano, kaka yake ni mwandishi Aldous Huxley, na kaka mwingine ni mwanabiolojia Andrew Huxley, mshindi wa Tuzo ya Nobel; baba yake ni mwandishi na mhariri Leonard Huxley. Tena, babu yake aliyemzaa mamake ni mwanabiolojia T. H. Huxley, aliyefanya kazi na kumsaidia Charles Darwin.
Louis Armstrong

Louis Armstrong (4 Agosti 1901 – 6 Julai 1971) alifahamika zaidi kama mwanamuziki wa Kiamerika wa Jazz na mpuliza tarumbeta mahiri na aliye machachari. Louis alizaliwa katika jiji la New Orleans, Louisiana, alipewa jina la utani "Satchel Mouth" ambalo baadaye lilikuja kukatishwa kama "Satchmo". Maisha ya Louis utotoni mwake yalikuwa ya shida kwani alitumia muda mwingi bila maana na vijana wa mjini New Orleans. Hii ilitokana na baba yake William Armstrong kuitelekeza familia, hiyo ilimfanya Louis kuishi bila kuwa na baba. Hivyo alilelewa na mama yake Mary Albert Armstrong (1886-1942). Baada ya kufariki Mary, Louis na mdogo wake wa kike aliyeitwa Betrice Armstrong Collins (1903-1987) wakiwa chini ya uangalizi wa bibi yao Josephine, Louis kwanza alianza kujifunza kupiga koneti (hii ni aina ya tarumbeta dogo). Ilikuwa ni tarumbeta yake ya kwanza kuinunua na ilitokana na pesa zake za mkopo alizopata kutoka kwa akina Karnofsky (hii ni jamii ya wahamiaji wenye asili ya Kiyahudi na Kirusi). Louis alipenda kusikiliza wanamuziki wa kizamani kila alipopata nafasi, alijifunza kutoka kwa Bunk Johnson, Buddy Petit na yote kuhusu Joe "King" Oliver ambaye alikuwa kama mshauri wake na aliyempa uzoefu na zaidi alimjenga kijana Louis. Louis baadaye alihudhuria brasi bendi zinazotumbuiza kwenye meli za mto Mississippi. Kwanza alianza kutembea na benndi ya The Wellregarded band iliyokuwa ikivinjari kwa meli kwenye mto wa Mississipi hiyo ilimfanya kutumia muda wake vizuri kama aliyekwenda chuo kikuu, na tangu hapo ilimpa uwezo na uzoefu wa kufanya kazi kwa kuziandika na kupanga mipango ya kazi zake, wakati Oliver alipoondoka New Oleans 1919, Louis alichukua nafasi yake kwenye bendi ya Kid Ory's band, hii ilikuwa ni bendi iliyokuwa kali na ya kiwango cha juu mjini hapo. 19 Machi,1918 Louis alimuowa Daisy Parker, huyu alitoka Gretua, Louisiana, walipata mtoto wa kulea wa miaka mitatu waliyemuita Clarence Armstrong, Daisy Parker hakuweza kudumu kwenye ndoa na Louis, hiyvo wakatengana mapema. Mwaka 1922 Louis alijiunga na Creole Jazz Band iliyo mjini Chicago baada ya kupata mualiko kutoka kwa Joe "King" Oliver hii ilikuwa ni bendi ya Oliver na iliyokuwa bora na kali mjini Chicago, mwanzoni mwa miaka ya 1920 katika wakati huo Chicago ilipokuwa makao ya Jazz
Wamakua

Wamakua (jina lao pia huandikwa Wamakhuwa) ni kabila kubwa lenye milioni kadhaa za watu wanaoishi hasa nchini Msumbiji upande wa Kaskazini. Nchini Tanzania kuna Wamakua wanaoishi katika Mkoa wa Mtwara, Wilaya ya Masasi na Wilaya ya Nanyumbu. Lugha zao ni aina mbalimbali za Kimakua. Lugha ya Kimakua inayozungumzwa nchini Tanzania ni Kimakhuwa-Meetto.
Wamakwe

Wamakwe (pia huitwa Wamaraba) ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Mtwara. Kwa wingi zaidi wako Msumbiji. Lugha yao ni Kimakwe.
Wambugwe

Wambugwe (au Vambowe) ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Manyara na hata katika mkoa wa Arusha. Wanapatikana hasa kaskazini mwa wilaya ya Babati, Tarafa ya Mbugwe katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki. Kabila la Wambugwe ni wa jamii ya Wabantu na inasemekana walitokana na Warangi. Lugha yao ni Kimbugwe na inafanana na Kirangi. Mwaka 1999 walikadiriwa kuwa 24,000. Wengi wao ni wafugaji na wakulima.
Wambunga

Wambunga ni kabila la watu mwa Tanzania  wanaoishi upande wa kaskazini mwa kabila laWapogolo, katika wilaya ya Kilombero (Ifakara), mkoani Morogoro. Lugha yao ni Kimbunga. Mwaka 1987 ilikadiriwa kwamba idadi ya Wambuga ilikuwa 29,000. Wambunga ni kabila dogo lililotokana na Wangoni baada ya mfarakano wa viongozi wa makundi yao walioingia katika eneo la Tanzania ya leo. Hivyo basi Wambunga ni Wangoni maseko (watafiti) walioingia Tanganyika kupitia kusini mashariki mwa Ruvuma wakiongozwa na kiongozi wa Wangoni Maseko Mputa. Baada ya kutoelewana miongoni mwa makundi ya Wangoni kukapelekea chuki iliyosababisha viongozi wa makundi hayo kuuana wenyewe kwa wenyewe. Hivyo Mputa akauawa, na mwanae Malunda akawa mtawala wa kundi hilo. Baadaye Malunda akawa na wasiwasi wa maisha yake kutokana na hali hiyo, hivyo akaamua kurudi na kundi la Wangoni Maseko katika Malawi ya leo walikotokea awali. Lakini katika hilo baadhi yao waligoma kurudi Malawi, ndipo baada ya Malunda kuondoka waliobaki wakahama Songea na kusogea mlima Mbunga ulioko pembezoni mwa mkoa wa Ruvuma. Baadaye, walipoona makundi ya Wangoni wakiendelea kupigana wao kwa wao, wakaamua kuondoka hapo mlima Mbunga na kuambaambaa Ulanga, hasa kwenye bonde la mto Kilombero. Walijulikana kwa matamshi yao kuwa Wangoni, lakini wao walijiita Wambunga kwani wametokea mlima Mbunga. Hiyo ilitokana na kuchoshwa na vita, maana wote waliwatambua Wangoni kwa kupenda vita, kumbe kwa kusema hivyo wangebaki salama wenyeji wao wasiwadhuru, maana wakati huo Wangoni walishaanza uchokozi wa kivita na Munyigumba, kiongozi wa Wahehe
Wangindo

Wangindo ni kabila la watu wanaoishi Kusini mwa Tanzania, katika wilaya ya Liwale na wilaya ya Kilwa mkoani Lindi. Lugha yao ni Kingindo, licha ya kuwa kwa asilimia kubwa ya msamiati na sarufi hurandana na ile ya Kindendeule. Hii ni kwa kuwa Wangindo na Wandendeule chimbuko lao ni moja na walijulikana kama WandondeE. Wangindo walikuwa warushamishale maarufu na wazuri na walitumiwa sana, hasa na chifu wa Wahehe Mkwawa, alipokuwa akipambana na Wabena na Wasangu. Wangindo, mbali ya kuishi kusini mwa Tanzania, pia wameenea katika sehemu tofautitofauti za nchi, zikiwemo Zanzibar, Tanga, Morogoro, Mtwara; mfano kijiji cha Mkunya na Mbeya katika kijiji cha Rujewa ambacho inasemekana walipewa na Mkwawa baada ya kumsaidia katika vita vya kikabila.
Wangulu

Wangulu (au Wanguu) ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi mipakani mwa mikoa minne ya Tanga, Dodoma, Manyara na Morogoro, hasa upande wa Kusini-Magharibi mwa mkoa wa Tanga ambako sasa ni wilaya ya Kilindi na upande wa Kaskazini-Mashariki mwa mkoa wa Morogoro ambako sasa ni wilaya ya Mvomero na milima ya Nguu. Upande wa Magharibi ni mkoa wa Manyara ambayo sasa ni wilaya ya Kiteto. Masimulizi ya kale ya Mbega na Kimweri yanasema kuwa kabila la Wanguu ndilo kabila mama la makabila ya Wazigua, Wabondei, Wasambaa, Waluvu na Wakilindi, ambapo makabila hayo yanaendeleza mila na desturi za asili moja na katika umoja huo hujulikana pia kwa jina moja la Waseuta. Kwa asili Wanguu ni wafugaji na wakulima. Mwaka 2009 walikuwa 219,000 hivi. Wanguu wana ngoma zaidi ya nne lakini iliyo maarufu ni sero kwa ajili ya kumtoa msichana aliye tayari kuolewa ambaye huitwa mwali; ngoma hiyo huchezwa siku 30 baada ya msichana kukaa ndani bila kutoka, mchezaji wa ngoma ya sero huvaa manyoya ya mnyama aitwaye mbega mabegani, kichwani na kiunoni, pia huvaa kengele nyingi miguuni na huwa na filimbi. Mwali huacha matiti wazi na huvaa kama mcheza ngoma na hucheza huku akitunzwa vitu mbalimbali.  Majina ya Wanguu/Wangulu huanza na sa kwa mwanamume na ma kwa mwanamke yakiwakilisha koo zao ambazo hubebwa na wanawake, mwanamke anapozaa mtoto wa kiume, huyo ndiye huwa mkubwa wa ukoo, na koo zao ziko nyingi sana lakini maarufu ni Samnimbo, Samnapeho na kwa wanawake huitwa Mamnimbo au Mnapeho. Wanguu kwa miaka mingi na kwa kificho wamekuwa wakirithisishana utaalamu wa kutengeneza bunduki ambayo huiita gobole, kwa ajili ya woga kwa serikali wamekuwa wakitengeneza kwa siri kwa miaka mingi na hasa wanguu waishio milima ya unguu, utaalamu huo wamekuwa wakirithishana hadi sasa. Eeno la Wangulu lilijulikana kwa jina ya "Nguru / Ngulu au kama inavyojulikana kwa siku hizi Nguu" kwa Wajerumani wakati wa ukoloni. Ndiko mkoloni Mjerumani Karl Peters alifanya mkataba wa kwanza kwa maeneo yaliyokuwa baadaye koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani. Peters aliyekuwa ameondoka Saadani, alifika Nguru 23 Novemba 1884  alipokutana na mmoja Masungu  Biniani
Wanilamba

Wanilamba (au Wanyiramba) ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi mpakani mwa mikoa ya Singida na Shinyanga. Vijiji vya mpakani mwa Tabora wanapopatikana ni: Shelui, Mgongo, Nkonkilangi, Nsunsui, Mingela na Dolomoni. Lugha yao ni Kinilamba, mojawapo ya lugha za Kibantu. Kabla ya Wakoloni kuingia barani Afrika, Makundi mbalimbali jamii ya wabantu walisafiri kutoka sehemu moja kwenda sehemu nyingine aidha kutafuta makazi salama au kufanya shughuli zingine za kibinadamu. Wanyiramba walikuwa miongoni ya jamii iliyosafiri kutoka sehemu moja kwenda sehemu nyingine na hatimaye kufika walipo sasa.Inasemekana Wanyiramba walitokea Sudani. Walianza safari yao wakielekea Kusini mwa Afrika hadi walipofika Pwani mwa Kenya (Mombasa) ambapo waliweka makazi yao hapo, Shughuli yao kubwa ilikuwa ni kilimo na uvuvi wa Samaki. Jamii hii iliongezeka kiasi cha kuanza kugombea ardhi na jamii nyingine. Kundi kubwa liliondoka na kuelekea Kusini Magharibi mwa Kenya ambapo walijikuta wamefika Kandokando mwa ziwa Nyanza (kwa sasa Victoria) Mkoa wa Mara (Musoma). Hapo waliwakuta wenyeji wao yaani Wakurya, Wajita, Wakerewe nk. Wanyiramba waliishi hapo na kuanza kuongezeka, wenyeji wao walipoona idadi ya watu inaongezeka, wakahofia kunyang’anywa ardhi yao. Ndipo walipotaka kuanzisha vita baina yao na wageni
Morogoro (mji)

Mahali pa mji wa Morogoro katika Tanzania Morogoro ni mji mkubwa mmojawapo nchini Tanzania, uliopo takriban kilomita 200 upande wa magharibi wa Dar es Salaam, ambao ni makao makuu ya Mkoa wa Morogoro. Mji wa Morogoro una Msimbo wa Posta namba 67100. Kulingana na sensa iliyofanyika mwaka 2012, idadi ya wakazi wake ilihesabiwa kuwa 315,866. Mwaka 2022 walihesabiwa 471,409 . Mji uko chini ya milima ya Uluguru, kwenye kimo cha mita 500 hivi juu ya usawa wa bahari. Jina lake linatokana na mto Morogoro unaopitia katikati ya mji. Morogoro ni njiapanda ya barabara muhimu za Dar es Salaam - Mbeya na Dar es Salaam - Dodoma zinazokutana hapa. Pana pia kituo cha reli ya kati kutoka Dar es Salaam kwenda Dodoma, Mwanza na Kigoma. Reli ya TAZARA hupita mbali kidogo, katika kijiji cha Kisaki, wilaya ya Morogoro vijijini. Awamu ya kwanza ya reli ya SGR Tanzania ilipangwa kuunganisha Dar es Salaam na Morogoro kufikia mwaka 2020. Ni kitovu cha viwanda vya mazao na mahali pa Chuo Kikuu cha Sokoine, Chuo Kikuu cha Kiislamu cha Morogoro, Chuo Kikuu Kishirikishi cha Jordan n.k
Wilaya ya Ngorongoro

Wilaya ya Ngorongoro ni moja kati wilaya saba zinazounda mkoa wa Arusha nchini Tanzania yenye postikodi namba 23700. Ilikuwa sehemu ya wilaya ya Masai iliyojumuisha Monduli, Kiteto, Simanjiro na Ngorongoro kabla ya kugawanywa mwaka 1975 na kuongozwa na marehemu Lazaro Parkipuny kwa muda wa miaka 20. Wilaya hii inapakana na nchi ya Kenya kwa upande wa kaskazini, Wilaya ya Monduli kwa upande wa Mashariki, Wilaya ya Karatu kwa upande wa Kusini na mkoa wa Mara kwa upande wa Magharibi. Wilaya hii ina historia ya pekee kwa kuwa ni sehemu yenye vivutio vingi. Eneo maarufu na linalojulikana sana ulimwenguni ni hifadhi ya Ngorongoro iliyopo ndani ya kasoko ya volkeno bwete (baridi) na kasoko hii iko katika wilaya hii. Pia mlima wenye volkeno hai ujulikanao kama Oldoinyo Le Ngai upo katika wilaya hii. Kwa maana hii sehemu kubwa ya wilaya hii imehifadhiwa: ni asilimia kama 60. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Ngorongoro ilihesabiwa kuwa 174,278. Katika ile ya mwaka 2022 walihesabiwa 273,549 . Kabila kuu katika wilaya ya Ngorongoro ni Wamaasai. Misimbo ya posta katika wilaya hii huanza kwa tarakimu 237 (23701 - 23721). Alailelai | Alaitolei | Arash | Digodigo | Enduleni | Engaresero | Enguserosambu | Eyasi | Kakesio | Kirangi | Maalon | Malambo | Misigiyo | Nainokanoka | Naiyobi | Ngoile | Ngorongoro | Olbalbal | Oldonyosambu | Oloipiri | Olorien/Magaiduru | Ololosokwan | Orgosorok | Pinyinyi | Piyaya | Sale | Samunge | Soitsambu
Baraza la Kiswahili la Taifa

BAKITA ni kifupi cha Baraza la Kiswahili la Taifa nchini Tanzania. BAKITA ni chombo cha serikali chini ya wizara ya Habari, Utamaduni na Michezo. Baraza hilo liliundwa na sheria ya bunge Na. 27 ya mwaka 1967 kwa shabaha ya kukuza, kuimarisha na kuendeleza Kiswahili hasa ndani ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Katika marekebisho ya sheria hiyo yaliyofanyika mwaka 1983 kwa Sheria ya Bunge Na. 7, BAKITA imepewa uwezo wa kufuatilia na kusaidia ukuzaji wa Kiswahili katika nchi za nje pia. Pamoja na Chama cha Kiswahili cha Taifa (CHAKITA) cha Kenya na wawakilishi kutoka Uganda BAKITA imeunda Baraza la Kiswahili la Afrika Mashariki (BAKAMA). Mwaka 2015 BAKITA ilifanikisha mradi wake wa kutunga kamusi mpya iliyoitwa Kamusi Kuu ya Kiswahili.
Arnold Janssen

Mtakatifu Arnold Janssen (Goch 5 Novemba 1837 – Steyl 15 Januari 1909) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki kutoka nchi ya Ujerumani aliyeanzisha mashirika ya wamisionari wa kiume na wa kike. Mwaka 2003 alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mtakatifu. Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari.
Norwei

- Unowe (auː Norwe, Norwei; kwa Kinorwei Norge/Noreg; jina rasmi ni Ufalme wa Unoweː Kongeriket Norge kwa Bokmål na Kongeriket Noreg kwa Nynorsk) ni nchi ya Skandinavia katika Ulaya ya Kaskazini. Imepakana hasa na Uswidi, ila katika ncha ya kaskazini na Ufini na Urusi pia. Ina pwani ndefu kwenye Bahari ya Kaskazini na ya Atlantiki. Visiwa vya Svalbard na Jan Mayen katika bahari ya Aktiki ni maeneo ya Norwei. Pia visiwa visivyokaliwa na watu vya Bouvet katika Atlantiki ya kusini na Peter I katika Pasifiki ya kusini viko chini ya Unowe. Nchi inadai pia sehemu ya Queen Maud Land katika bara la Antaktika penye kituo cha kisayansi cha Troll. Mkuu wake kwa sasa ni Mfalme Harald V. Bunge huitwa Stortinget na wanachama wake huchaguliwa na wananchi kila baada ya miaka minne. Sikukuu ya taifa ni tarehe 17 Mei, ambapo husherekewa katiba ya Unowe ya mwaka wa 1814. Mji mkuu ni Oslo, wenye wakazi wanaozidi 530,000. Miji mingine mikubwa ni pamoja na Bergen wenye wakazi 230,000 na Trondheim wenye wakazi 150,000; yote miwili imewahi kuwa miji mikuu ya Unowe katika miaka ya mwanzoni. Nchi ilikaliwa na watu wawindaji-wakusanyaji tangu mwaka 10000 KK hivi
Mbulu

Mbulu ni jina la Maelezo katika ukurasa huu yawe mafupi, na kwa kila maana kuwe na kiungo kimoja tu ambacho kiunge ukurasa kuhusu nia yenye maana hii. Ukiwa umefika hapa kwa kutumia kiungo katika makala nyingine, tafadhali badalisha kiungo kile kiunge makala iliyokusudiwa moja kwa moja.
Tegucigalpa

Tegucigalpa (Tegus kwa kifupi) ni mji mkuu na mji mkubwa nchini Honduras. Ina wakazi zaidi ya milioni moja. Mji ulianzishwa na Wahispania mwaka 1578 kwa jina la "Real Villa de San Miguel de Tegucigalpa de Heredia" kama kituo cha migodi ya dhahabu na fedha.
Kosta Rika

- Kosta Rika (kwa Kihispania: Costa Rica, yaani Pwani Tajiri) ni nchi ya Amerika ya Kati. Imepakana na Nikaragua na Panama; kuna pwani ya Pasifiki upande wa magharibi na pwani ya Bahari ya Karibi upande wa mashariki. Kosta Rika ilikuwa nchi ya kwanza duniani ya kufuta jeshi lake kikatiba. Pia inaongoza kwa kuhifadhi mazingira. Mji mkuu ni San José. Kabla ya kufika kwa Wahispania katika karne ya 16, nchi ilikaliwa na Waindio wachache. Mwaka 1821 koloni hilo lilijiunga na ghasia ya maeneo mengine ya Amerika ya Kati dhidi ya utawala wa Hispania. Mwanzoni nchi hizo ndogo zilijiunga na Meksiko lakini baada ya miaka miwili zilianzisha "Shirikisho la Amerika ya Kati" lililokwisha mwaka 1839. Tangu mwaka 1847 Kosta Rika imekuwa nchi ya kujitegemea kabisa. Mwaka 1948 kulitokea vita vya wenyewe kwa wenyewe ambavyo viliwahi kwisha. Mwaka uliofuata nchi ilifuta kabisa jeshi hadi leo. Wakazi wengi (65
Korogwe

Korogwe ni jina la Maelezo katika ukurasa huu yawe mafupi, na kwa kila maana kuwe na kiungo kimoja tu ambacho kiunge ukurasa kuhusu nia yenye maana hii. Ukiwa umefika hapa kwa kutumia kiungo katika makala nyingine, tafadhali badalisha kiungo kile kiunge makala iliyokusudiwa moja kwa moja.