شرکت اسلامیه

فتحعلی شاهمحمدشاهناصرالدین شاهمظفرالدین شاهمحمدعلی شاه ۱۱۷۵–۱۱۶۱۱۲۱۳–۱۱۷۶۱۲۲۷–۱۲۱۳۱۲۷۵–۱۲۲۷۱۲۸۵–۱۲۷۵۱۲۸۸–۱۲۸۵ قائم مقام فراهانیحاجی میرزا آقاسیامیر کبیرمیرزا آقا خان نوریمیرزا حسین‌خان سپهسالارعلی‌اصغرخان اتابکعین‌الدولهمشیرالدولهمشیرالدوله پیرنیامستوفی‌الممالکصمصام‌السلطنه بختیاریسپهدار تنکابنیقوام‌السلطنهوثوق‌الدولهفتح‌الله اکبر ناصرالملکشیخ احمد روحیقوام‌السلطنهاحمد کسرویاحمدخان علاءالدولهسر ادوارد براونارشدالدولهاستپان استپانیاناسماعیل امیرخیزیایرج میرزاباقرخانبی بی مریم بختیاریپطروس ملیک آندریاسیانثقةالاسلام تبریزیجعفر خان سردار بهادرسیدجمال واعظجهانگیرخان صوراسرافیلحسام‌السلطنهحسن تقی‌زادهموتمن‌الملکحیدرخان عمواوغلیحیدر لطیفیانخچوعزیزخان مکریپاشاخان مکریدرویش خانزینب پاشاحاج زین‌العابدین مراغه‌ایمسیو نوز بلژیکیسالارالدولهستارخانسردار ظفر بختیاریسلیمان‌میرزا اسکندریسوکارتسی ساکوسید جمال الدین اسدآبادیسید حسن مدرسسید حسین میرپور طهرانیسیدعبدالله بهبهانیسیدمحمد طباطباییشجاع نظام مرندیشیخ فضل‌الله نوریصدیقه دولت‌آبادیضرغام‌السلطنهظل السلطانعارف قزوینیعباس‌آقا تبریزیعبدالحسین تیمورتاشعبدالحسین میرزا فرمانفرماعبدالرحیم طالبوفعبدالله لاهیجیعضدالملکعلی مسیوسردار اسعد بختیاریعلی اکبر دهخداعین‌الله محمودی همدانی نصرت الدولهقاضی ارداقیکامران میرزاکریشیخ محمد خیابانیمحمدتقی بهارمحمدتقی خان پسیانآقانجفی اصفهانیمحمدحسین نائینیملا محمدکاظم خراسانیشعاع‌السلطنهملک المتکلمینمورگان شوسترمیرزا آقاخان کرمانیصادق مستشارالدولهمیرزا فتحعلی آخوندزادهمیرزا کوچک‌خان جنگلیمیرزا ملکم خانمیرزاده عشقیمیرزای شیرازینورالله نجفی اصفهانینیکول دومانهوارد باسکرویلیارمحمدخان کرمانشاهییپرم خانیحیی دولت‌آبادییوسف‌خان امیر مجاهد زنان در جنبش مشروطهمراجع ثلاثانجمن صفاخانهسوسیال دموکرات‌ها، اجتماعیون عامیونکمیته ستارمرکز غیبیاعتدالیونانجمن اخوتانجمن مخدرات وطنجامع آدمیتکمیته مجازاتحزب دموکرات، عامیونحزب کمونیست ایرانانجمن مقدس ملی اصفهانشرکت اسلامیهفوج نجات قیام تنباکوقرارداد رژیتحصن شاه‌عبدالعظیم (۱۲۸۴)محاصره تبریزاشغال تبریز بدست قوای روسجنبش مشروطهفرمان مشروطیتاستبداد صغیرفتح تهرانجنبش جنگلایران جنگ جهانی اولکودتای ۱۲۹۹انحلال سلسله قاجارنبرد رباط‌کریم تاریخ دخانیهتنبیه‌الامة و تنزیه‌الملةتاریخ مشروطهٔ ایران نوشتهٔ احمد کسرویتاریخ هیجده‌ساله آذربایجان نوشتهٔ احمد کسرویتاریخ انقلاب مشروطیت ایران نوشتهٔ مهدی ملک‌زادهحیات یحییتاریخ بیداری ایرانیانواقعات اتفاقیه در روزگار شرکت اسلامیه شرکتی سهامی عام و یکی از اولین و مهم‌ترین کارخانه‌هایی بود که در دوران مشروطه در ایران با هدف تأمین منسوجات مورد نیاز مردم ایران و مقابله با وابستگی به خارج،  با تلاش و حمایت اغلب بازرگانان و علمای اصفهان و شیراز و کاشان، به ویژه آقا نجفی اصفهانی و نورالله نجفی اصفهانی و میرزا ابوالقاسم زنجانی در فروردین ۱۲۷۸ ، تأسیس شد. شرکت به سرعت با استقبال گسترده مردم در خرید سهام و همچنبن محصولات خود مواجه شد و به تدریج شعبه‌هایی در بسیاری شهرها و همینطور در خارج از ایران ایجاد کرد. شرکت اسلامیه اولین تلاش در صنعت مدرن در ایران خصوصاً در زمینه نساجی بود. همچنین این شرکت به فعالیت صرافی نیز اشتغال داشت و یکی از زمینه‌های تأسیس بانک و بانکداری و سهام در ایران به‌شمار می‌رود. در اساسنامه شرکت اهداف کلی به شرح زیر آمده‌است: یکی از نتایج مهم جنبش تنباکو که به مشروطیت متصل گردید، ایجاد شور و اشتیاق در بین مردم برای تأسیس کارخانجات و تولید داخلی و تقویت این فکر بود که جهت رفع وابستگی به بیگانگان، لازم است وسایل مورد نیاز جامعه ایران، در داخل کشور تولید شود. در قرن نوزدهم بخش عمده‌ای از بازار ایران در اختیار کمپانی‌های خارجی اعم از انگلیس و روسیه در آمده و این مسئله خصوصاً در بخش پوشاک بیشتر نمود داشت. انواع قرار دادها و امتیازات اعطا شده به کشورهای غربی مخصوصاً امتیاز برخی گمرکات وضعیت را بدتر کرده بود. جرج کرزن سیاستمدار انگلیسی در دهه آخر قرن نوزدهم می‌گوید: «گذشته از اشیاء تجملی غربی که طبقات بالا به آن معتاد شده‌اند، پوشاک همه طبقات جامعه، از مردان گرفته تا زنان، جملگی از غرب وارد می‌شود.ابریشم،ساتن و ماهوت برای طبقات اعیان و قماش نخی و پنبه‌ای برای همه طبقات. لباس یک روستائی ساده از منچستر یا مسکو می‌آید و نیلی را که همسر او بکار می‌برد از بمبئی وارد می‌شود. در واقع از بالاترین تا پایین‌ترین مراتب اجتماعی به‌طور قطع وابسته و متکی به کالاهای غربی شده‌اند» در ۱۸۶۰ میلادی رابرت گرنت واتسن دربارهٔ اقتصاد شهر اصفهان به عنوان نمونه‌ای از وضعیت ایران می‌گوید: «شهر نامی اصفهان دیگر آن پایتخت باشکوه دورهء صفویه نیست. سیر انحطاطی آن از محوطه‌های بزرگ خالی که در دوران رونق خود سراسر کوچه و بازار و بنا بود اینک آشکار است