nvidia/miracl-vision huggingface dataset:
سازمان فضایی ایران

سازمان فضایی ایران به اختصار ایسا (به انگلیسی: Iranian Space Agency (ISA)) که وظیفهٔ دارد برای استفاده از فضا و گسترش فناوری‌های فضایی در کشور با استفاده از دانش بومی و همکاری‌های بین‌المللی برنامه‌ریزی کند. توسعهٔ فناوری ماهواره‌ای و مخابرات فضایی، سنجش از دور، پرتاب و حمل و نقل فضایی از یک طرف و توسعهٔ منابع انسانی، ایستگاه‌های زمینی و زیرساخت‌های مناسب جهت هدایت و کنترل ماهواره‌ها از طرف دیگر، محور فعالیت‌های سازمان فضایی ایران است. این سازمان در حال حاضر در حال توسعهٔ فناوری ساخت ماهواره در ایران است. کاوشگر پژوهش جدیدترین موشک فضایی آزمایش شده توسط این سازمان است. سازمان فضایی ایران دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی است و به صورت مؤسسهٔ دولتی وابسته به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اداره می‌شود.این سازمان اجراکنندهٔ مصوبات شورای عالی فضایی است، که تصمیم‌گیری در مورد استفاده صلح‌آمیز از فضا در کشور را به عهده دارد. سرپرستی سازمان فضایی ایران برعهدهٔ حسن سالاریه معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و دبیر شورای عالی فضایی است. حسین دلیریان نیز در ابتدای آذر ماه سال ۱۴۰۱ به عنوان سخنگوی رسمی این سازمان منصوب شد. ستاد مرکزی آن در خیابان سلطانی تهران است در سال ۹۵ بودجهٔ ۱۷ میلیارد تومانی برای سازمان فضایی تعیین شده‌است، البته این بودجه تمام بودجهٔ فضایی کشور نیست. برای مثال در سال ۹۵ به پژوهشگاه فضایی ایران ۱۰۰ میلیارد تومان بودجه اختصاص یافته‌است البته ارگان‌های دیگر مانند وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات هم به این بخش کمک می‌کنند. بودجهٔ سازمان فضایی ایران از منابع داخلی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تأمین می‌شود. تاریخچهٔ صنعت فضایی در ایران، به اواخر دهه ۴۰ و اوایل دههٔ ۵۰ خورشیدی بازمی‌گردد
جهانگیرشاه

میرزا نورالدین بیگ محمد خان سلیم (۳۱ اوت ۱۵۶۹ – ۲۸ اکتبر ۱۶۲۷) نامدار به جهانگیر، چهارمین پادشاه امپراتوری گورکانی بود. او پسر ارشد اکبر کبیر (حک. ۱۵۵۶–۱۶۰۵) و جودا بای بود. جهانگیرشاه به علم و هنر و ادب بیش از سیاست علاقه داشت و در شراب و افیون به‌شدت افراط کرد و بیش از شانزده سال آخر عمر خود به‌طور مؤثر کل امور کشور قانوناً و عملاً در دست‌های محکم همسرش نورجهان بود. جهانگیر شاه به عنوان پادشاهی بسیار عادل، بی خیال و زن ذلیل مشهور بود، که همیشه خودش و تصمیماتش به کل توسط همسر مورد علاقه اش نورجهان کنترل می‌شد، به دلیل ضعف اداری در اواخر سلطنت خود و بیشتر شدن میل خود نسبت به شراب و افیون و بیشتر شدن مشکلات سنگین هر روزه مملکتی و جانشینی به این گونه اوضاع‌ها بی علاقه و بی‌توجه شد و تمام امور را آشکارا و قانوناً به نورجهان سپرد که به‌جای او با عدالت، خردمندی و سیاستگذاری صحیح حکمرانی کند، در اواخر نیز جنگ جانشینی بین پسرانش شاهزاده خرم (بعداً شاه جهان) و شهریار آغاز شده بود، در اوایل شاهزاده خرم مورد علاقه شدید ملکه نورجهان بود، ولی زمانی که او دید با به سلطنت رسیدن خرم نفوذ مطلق و بی نظیرش در تمامی امور کاهش میابد، تصمیم گرفت شهریار را جانشین کند تا قدرت را حفظ کند، ولی در آخر بعد از مرگ جهانگیر جنگ جانشینی به اوج خط مقدم سیاسی رسید و نورجهان از سیاست استعفاء داد و شهریار کشته شد، در نهایت شاهزاده خرم با نام سلطنتی شاه جهان قدرت و تخت سلطنتی را گرفت. اکبر کبیر و همسرش جودا بای (مریم الزمانی) پس از سال‌ها انتظار برای داشتن پسری که وارث تاج و تحت باشد به درگاه شیخ سلیم چشتی (۱۴۷۸–۱۵۷۲ میلادی) از صوفیان بزرگ آن دوره، دعا می‌کنند و پس از مدتی صاحب پسری می‌شوند که او را «سلیم» نام می‌نهند. نورالدین محمد سلیم در ۱۷ ربیع‌الاول ۹۷۷ قمری / ۳۱ اوت ۱۵۶۹ میلادی در منزل شیخ سلیم که اکبر به او ارادت داشت زاده شد، و به همین سبب او را سلیم نام نهادند. اکبر فرزندش را «شیخو بابا» می‌نامید و روستای محل زایش سلیم که سیکری (در نزدیکی اگرا) نام داشت را بعدها به شهر فاتح‌پور سیکری تبدیل شد. سلیم دو برادر دوقلوی بزرگ‌تر به نام‌های حسن و حسین میرزا (زادهٔ ۱۵۶۴) داشت که هر دو در کودکی درگذشتند. اکبر که در سوگ بود، پس از مرگ پسرانشان در حالی که به جنگ می‌رفت، همسرش مریم الزمانی را همراه خود برد و در هنگام بازگشت به آگره، از سلیم چشتی که در فاتح پور سیکری ساکن بود، طلب برکت کرد. شیخ سلیم چشتی او به او اطمینان داد که به زودی سه پسر به دنیا خواهد آورد که همگی تا سن پیری زندگی خواهند کرد. چند سال پیش از تولد شاهزاده سلیم، اکبر و مریم الزمانی با پای برهنه به زیارت اجمیر شریف درگاه رفتند تا برای داشتن پسری دعا کنند
زبان‌شناسی تاریخی

زبان‌شناسی تاریخی (به انگلیسی: Historical linguistics) یا زبان‌شناسی درزمانی (به انگلیسی: Diachronic linguistics)، به دانش مطالعهٔ تغییرات زبان‌ها در گذر زمان گفته می‌شود. زبان‌شناسی تاریخی، نه‌تنها برای پی‌بردن به دینامیک و چگونگی عملکرد پدیدهٔ بروز تغییرات در زبان‌ها، اهمیت دارد، در مقیاسی بالاتر و کلی‌نگرانه‌تر، در جهت فهم طبیعت زبان‌های انسانی، مفید و حیاتی است؛ چراکه زبان‌ها به‌هیچ‌وجه، ثابت و استاتیک، نیستند بلکه به‌طور مداوم و پیوسته در حال نشوونما، جریان و شارش می‌باشند. بررسی خانواده‌های زبانی در حوزه زبان‌شناسی تاریخی، قرار دارد. زیررده‌های زبانشناسی تاریخی: هرچند با گذشت زمان، تمامی مؤلفه‌های دستوریِ زبان می‌تواند دچار تغییرات گردد، برخی از انواع دگرگونی‌ها پی‌آمدها و اثرات آشکارتری را بروز می‌دهند. یکی دیگر از انواع تغییرات دگرگونی‌هایی است که می‌تواند در دایره لغات و واژگان (lexicon) یک زبان وارد گردد. روند بروز تغییرات واژگانی در زبان‌ها به صور مختلف و در جهات گوناگون ممکن است اتفاق بیفتد. اغلب اوقات این پدیده می‌تواند انعکاس تعاملات، تحولات، و داد و ستدهای نوین فرهنگی ما بین ملل گوناگون باشد.
موشک ضدبالیستیک

موشک پادپَرتابشی یا موشک ضدبالستیک موشکی است که به سوی موشک بالستیک و برای انهدام آن در آسمان پرتاب می‌شود. موشک بالستیک موشک دوربردی است که با استفاده از قوانین بالستیکی به سوی هدف حرکت می‌کند. موشک‌های ضدبالستیک یکی از انواع دفاع موشکی هستند که برای دفاع در مقابل اینگونه موشک‌ها به ویژه انواع بسیار دوربرد معروف به موشک بالستیک قاره‌پیما یا (ICBM) به کار گرفته می‌شوند. این یک مقالهٔ خرد موضوع‌های نظامی است. می‌توانید با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.
هم‌میهن

هم‌میهن یک روزنامه ایرانی به مدیریت غلامحسین کرباسچی است که در دو دوره، ابتدا در سال ۱۳۷۸ و بار دیگر در سال ۱۳۸۷ منتشر و در هر دو دوره پس از مدتی کوتاه توقیف شد. پس از رفع توقیف در تیر ۱۴۰۱، هم‌میهن دوباره منتشر شد. این روزنامه با گرایشی مستقل و متمایل به اصلاح‌طلبان است. غلامحسین کرباسچی، همشهری را توسط عده‌ای از روزنامه‌نگاران قدیمی و به صاحب امتیازی شهرداری تهران منتشر ساخت. این روزنامهٔ تمام‌رنگی، انعکاس اقدامات شهرداری تهران و گسترش دیدگاه تکنوکرات‌ها پیرامون سازندگی و فاصله گرفتن از فضای جنگ و درگیری‌های سیاسی اول انقلاب را در دستور کار خود قرار داده بود. پس از محاکمهٔ کرباسچی در پروندهٔ جنجال‌برانگیز رسیدگی به اقدامات شهرداری تهران، او اقدام به انتشار روزنامهٔ هم‌میهن کرد. روزنامه هم‌میهن در سال ۱۳۷۸ با شعار «همه برای میهن، میهن برای همه» منتشر شد. عده‌ای این محاکمه را تسویه‌حساب با او به دلیل حمایت خود و حزبش، کارگزاران سازندگی، از محمد خاتمی در انتخابات دوم خرداد می‌دانستند. او که به ۳ سال زندان، جریمه و محرومیت از خدمات دولتی محکوم شده بود، اقدام به چاپ روزنامهٔ هم‌میهن به مدیر مسئولی خودش کرد. آغاز انتشار این روزنامه در آستانهٔ انتخابات مجلس ششم بود. هم‌میهن در آستانه انتخابات مجلس ششم و بالا گرفتن تب سیاسی در کشور سخنگوی غیررسمی حزب کارگزاران سازندگی به دبیرکلی کرباسچی به‌شمار می‌رفت. هم‌میهن نیز در کنار ۱۹ روزنامه دیگر پس از سخنرانی علی خامنه‌ای، دومین رهبر ایران، در مصلای تهران و اظهار این که مطبوعات به پایگاه دشمن تبدیل شده‌اند به استناد قانون اقدامات تأمینی و اختیارات قاضی برای دستگیری اوباش پیش از ارتکاب جرم توقیف موقت شد
بمب‌افکن راهبردی

بمب‌افکن راهبردی یا بمب‌افکن استراتژیک، هواپیمای بمب‌افکنِ دوربردِ پهن‌پیکری است که برای حمل و رها کردن حجم زیادی از سلاح‌های هوابه‌زمین طراحی شده‌است. اصولاً هدف اصلی از استفادهٔ بمب‌افکن راهبردی و برخلاف بمب‌افکن‌های تاکتیکی، نفوذ به قلب دشمن و هدف قرار دادن تأسیسات راهبردی دشمن همچون کارخانه‌ها، نیروگاه‌ها و پایگاه‌های نظامی است. بمب‌افکن راهبردی، علاوه بر بمباران، بعضاً برای مأموریت‌های تاکتیکی نیز استفاده می‌شوند.
کد ناپلئون

کد ناپلئون یا قانون مدنی فرانسه (به فرانسوی: code Napoléon) مجموعهٔ مدونی از مقررات قانونی است که پایهٔ حقوق مدنی فرانسه را تشکیل می‌دهد. این قانون زیر نظر ناپلئون در سال ۱۸۰۴ تنظیم و تصویب گردید و اگرچه در آن زمان اولین قانون مدنی نبود که در اروپا تنظیم شده باشد، اما اساس حقوق مدنی در کشورهای پیرو حقوق نوشته امروز است و بیشتر قوانین مدنی دنیا تحت تأثیر آن تنظیم شده‌اند. ناپلئون بناپارت حقوقدان‌هایی را که از هر نظر واجد صلاحیت بودند، انتخاب کرد و مأمور به تدوین قانون مدنی فرانسه نمود. او برای نشان دادن علاقهٔ خود و اهمیت موضوع، در جلسات بحث و مذاکرات آنها حاضر می‌شد. او نتیجه کار هیئت مزبور را از کشورگشایی‌های خود مهم‌تر و مؤثرتر می‌دانست. هیئت مزبور نه تنها قانون مزبور را بر اساس مبانی حقوقی «رومی - ژرمنی» و ارزشهای جامعه فرانسه بنیان نهاد بلکه از حقوق دیگر کشورها نیز بهره جست. این قانون در سال ۱۸۰۴ میلادی پایان یافت و در سال ۱۸۰۷ قانون مدنی فرانسه رسماً به عنوان «کد ناپلئون» نامگذاری شد. در فرانسه نیز از آن به عنوان یک سند افتخار و میراث ملی حراست می‌کنند و از تغییر و تبدیل در آن در صورت امکان اجتناب می‌نمایند و اگر تحولات اجتماعی نیازهای جدیدی را مطرح کند دیوان عالی فرانسه با تفسیرهای مناسب از همان مواد راه‌حل‌های متناسب را با نیازهای زمانه استخراج می‌کنند. به عنوان مثال ماده ۱۳۸۲ قانون مدنی فرانسه که مبنای مسئولیت مدنی را بر «تقصیر» نهاده از زمان ناپلئون یعنی از حدود دو قرن قبل تا کنون هیچ تغییری نکرده، در حالی که نیازهای جامعه در زمینه مسئولیت مدنی دگرگونی بسیار پیدا کرده‌است و در نتیجه نظریات جدیدی از اواخر قرن نوزدهم و مخصوصاً از اوائل قرن بیستم مطرح شده و دادگاه‌های فرانسه نیز با تفسیرهای متناسب، نیازهای پیچیده و بروز جامعه پیشرفته فرانسه را حل کرده‌اند. دربارهٔ قانون مدنی فرانسه و شرح و تفسیر آن صدها کتاب و رساله و هزاران مقاله توسط استادان طراز اول حقوق این کشور و دیگر کشورها نوشته شده و رویه قضایی این کشور در ده‌ها مجلد، پشتوانه نظری و عملی را به وجود آورده‌اند که در سرتاسر جهان مورد استفاده است به‌نظر برخی از صاحب‌نظران، همین دوام و ثبات حقوقی که در نظام حقوقی فرانسه به وجود آمده باعث شده که این کشور یکی از قطب‌های و بلکه بزرگ‌ترین قطب حقوقی جهان باشد.
زبان‌شناسی تطبیقی

زبان‌شناسی تطبیقی یا زبان‌شناسی هم‌سنجشی (به انگلیسی: Comparative linguistics) یکی از شاخه‌های عمده در زبان‌شناسی تاریخی است که به همسنجی زبان‌ها به‌منظور اکتشاف و استخراج نزدیکی‌ها و خویشاوندی‌های آن‌ها در طول تاریخ می‌پردازد. زبان‌شناسی تطبیقی (و یا در اصل واژه‌شناسی تطبیقی) شاخه‌ای از علم زبان‌شناسی تاریخی است که مقایسهٔ زبان‌ها را برای کشف ارتباطات تاریخی آن‌ها انجام می‌دهد. ارتباطات تکوینی متضمن مبدأ مشترک یا زبان اولیه است. هدف زبان‌شناسی تطبیقی این است که ساختار خویشاوندی زبان‌ها را ایجاد و زبان اولیه را بازسازی کند و همچنین تغییراتی را که منجر به پیدایش زبان‌های امروزی شده، کشف کند. برای ایجاد تمایز میان زبان‌های بازسازی‌شده و زبان‌های موجود، زبان‌شناسی تطبیقی هر صورتی را که از متون باقی‌مانده بدست نیامده با علامت ستاره مشخص می‌کند. روش‌هایی برای طبقه‌بندی زبان‌ها به‌وجود آمده‌اند که گستره‌ای از تحقیقات ساده تا آزمودن فرضیه‌های رایانه‌ای را دربرمی‌گیرند. چنین روش‌هایی فرایندی طولانی را برای رسیدن به این مرحله می‌پیمایند. راهکارهای اصلی در زبان‌شناسی تطبیقی مقایسهٔ نظام‌های واج‌شناسی، تاریخ تحول واژگان، دستور زبان و واژگان دو یا چند زبان است. در اصل، هر تفاوت میان دو زبان مشابه باید تا حد امکان قابل توضیح باشد و الگوی تغییرات سیستمی آن‌ها ثابت باشد. حتی ممکن است مقایسه محدودتر شود، برای مثال تنها در سطح واژگان صورت پذیرد. در برخی روش‌ها ممکن است زبان اولیه بازسازی شود. اگرچه زبان اولیهٔ بازسازی‌شده به‌وسیلهٔ روش‌های تطبیقی فرضی است، اما دارای قدرت پیش‌بینی است
موبی دیک

موبی دیک یا نهنگ بحر (به انگلیسی: Moby Dick یا The Whale) رمان مشهوری از هرمان ملویل نویسنده آمریکایی است که در سال ۱۸۵۱، در دوران رنسانس آمریکایی، منتشر شد. ملوان اسماعیل داستان جستجوی دیوانه‌وار اهب، ناخدای کشتی پکوئود را می‌گوید که به دنبال انتقام از موبی‌دیک، وال سفیدی که پیش‌تر کشتی‌اش را نابود کرده‌است و پایش را از زانو قطع کرده‌است، می‌باشد. کتاب تا زمان مرگ نویسندهٔ آن در سال ۱۸۹۱ یک شکست تجاری بود امّا در قرن بیستم به عنوان یکی از بهترین رمان‌های آمریکایی شهرت یافت. ویلیام فاکنر اعتراف می‌کند که آرزویش این بوده که این کتاب نوشتهٔ او می‌بود. «اسماعیل خطابم کنید (Call me Ishmael)» در میان ادبیات جهان معروف‌ترین عبارت آغازکنندهٔ رمان است. این کتاب در فهرست صد کتاب برتر تاریخ به انتخاب گاردین قرار گرفته و دی‌اچ لارنس آن را یکی از شگفت‌آورترین کتاب‌های دنیا و بهترین کتاب در مورد دریا خوانده‌است. این کتاب یک سال و نیم طول کشیده‌است تا به رشتهٔ تحریر دربیاید و تجربیات شخصی ملویل را در دریا و خواندن ادبیات والگیران را تصویر می‌کند. ادبیات الهام بخش او ویلیام شکسپیر و انجیل بوده‌است. توصیف‌های جزئی و واقع‌گرایانهٔ ملویل از شکار نهنگ و خارج کردن روغن از آن، به آن صورت است که می‌توان حضور در کشتی میان خدمه با فرهنگ‌های مختلف را حس کرد که با کاوش در پایگاه اجتماعی، خیر و شر و وجود خدا مخلوط گشته‌است. این کتاب را ملویل «به نشانهٔ ستایش نبوغ ناتانیل هاوثورن» به او تقدیم می‌کند. کتاب ابتدا تحت عنوان نهنگ در اکتبر ۱۸۵۱ در لندن منتشر شد و سپس در نوامبر با عنوانی دیگر در نیویورک به چاپ رسید. در میان این دو ویرایش صدها تفاوت که بیشترشان بی‌اهمیت و برخی مهم هستند به چشم می‌خورد
ماسه‌های نفتی

ماسه‌های نفتی یا ماسه‌های قیردار نوعی منبع نفت غیرمتعارف است. ماسه‌های قیری یا به صورت ماسه‌های آزاد هستند یا به صورت سنگ‌های سفت‌شده‌ای از مخلوط ماسه، گِل رس، آب و قیر (نفت بسیار سنگین و با گرانروی بسیار بالاتر از نفت معمولی) یافت می‌شود. بزرگترین منابع ماسه‌های نفتی جهان در کانادا (استان آلبرتا) و ونزوئلا، و به میزان کمتری در روسیه و قزاقستان قرار گرفته‌است و ذخایر این کشورها تقریباً با ذخایر نفت معمولی کل جهان برابری می‌کند. البته تنها کشور کانادا صنعت قابل توجهی برای استخراج ماسه‌های قیری دارد و بقیه منابع ماسه‌های قیری برداشت نمی‌شوند.
نفرین منابع

رشد اقتصادی پایین‌تر کشورهایی با منابع طبیعی گسترده نسبت به سایر کشورها تناقضی است که به بلای منابع،نفرین منابع (به انگلیسی: Resource curse) یا به تناقض فراوانی شهرت دارد. این پدیده بر اثر عوامل مختلف ممکن است به وجود آید، از آن جمله کاهش قدرت رقابتی در سایر بخش‌های اقتصادی (که بر اثر نرخ واقعی ارز که به طبع تزریق درآمد حاصل از منابع به‌طور مستقیم در اقتصاد حاصل می‌شود)، فرار سرمایه از بخش منابع طبیعی، نبود مدیریت دولت یا بر اثر فساد سیاسی ممکن است رخ دهد. این ایده که وجود منابع طبیعی می‌تواند بلا باشد تا برکت در سال ۱۹۸۰ مطرح شد؛ و در ۱۹۹۳ ریچارد اوتی این موضوع را که چرا کشورهایی با انبوه منابع طبیعی نتوانسته‌اند از ثروتشان در جهت شکوفایی اقتصادشان بهره گیرند را توضیح داد. نمونه بارز این مدعا را می‌توان در کشورهای تولیدکننده نفت یافت. مابین سال‌های ۱۹۶۵–۱۹۹۸ سرانه تولید ناخالص ملی در این کشورها از متوسط ۱٫۳٪ کمتر بود، درحالی‌که در سایر کشورهای در حال توسعه سرانه تولید ناخالص ملی متوسط ۲٫۲٪ بود. منابع طبیعی می‌تواند و اغلب باعث بروز مناقشات در بین جوامع بوده. به‌طوری‌که در این میان هر گروه سهم خود را طلب می‌کند. گاهی اوقات شاهد به وجود آمدن گروه‌های جدایی طلب در مناطقی که این منابع استخراج می‌شوند هستیم؛ اما اغلب این درگیری‌ها به گونه‌ای نامحسوس است مانند نزاع میان وزارتخانه‌های مختلف در دولت بر سر در اختیار داشتن بودجه بیشتر. در کشورهای فاقد منابع طبیعی دولت که مخارجش را از محل مالیات شهروندان تأمین می‌کند خود را به گونه‌ای مؤثر در برابر مردم پاسخگو می‌بیند. در حالیکه در کشورهای سرشار از منابع طبیعی دولت که منبع مطمئنی برای مخارجش دارد خود را بی‌نیاز از شهروندان میابد؛ و بدین گونه‌است که در این کشورها رابطه مردم و دولت از هم گسسته می‌شود؛ و متعاقباً فساد و سرکوب و بدرفتاری رواج میابد. بیماری هلندی به نوعی پدیده اقتصادی گفته می‌شود که به موجب آن درآمد حاصل از صادرات منابع طبیعی باعث لطمه خوردن به بخش تولیدی کشور می‌شود و به تبع آن با بالا رفتن نرخ واقعی ارز دستمزدها افزایش می‌یابد. بدین ترتیب بخش‌های تجاری عمدتاً کشاورزی و صنعت قابلیت رقابت خود را در بازار جهانی از دست می‌دهند
فرهنگ سخن

فرهنگ سخن از تازه‌ترین فرهنگ‌های لغت یک‌زبانهٔ زبان فارسی است و به سرپرستی حسن انوری تألیف شده است. این فرهنگ دو ویرایست اصلی دارد: فرهنگ بزرگ سخن، افزون بر واژه‌های قدیمی، دربردارندهٔ کمابیش همهٔ واژه‌ها، اصطلاح‌های علمی و تعبیرهای روز زبان فارسی است. این فرهنگ از سوی انتشارات سخن تدوین و منتشر شده است. در تدوین فرهنگ سخن، افزون بر سرویراستار (حسن انوری)، ۴۶ مؤلف و ۲۱ ویراستار در بخش‌های عمومی و تخصصی همکاری داشته‌اند. فرهنگ فشردهٔ سخن به سرپرستی حسن انوری در دو جلد تألیف شده است. این واژه‌نامه نسخهٔ فشردهٔ فرهنگ بزرگ سخن (هشت‌جلدی) است. در فرهنگ فشردهٔ سخن، شواهد واژگانی (جز در تعداد معدودی از مدخل‌ها) حذف شده‌اند. همچنین، واژه‌های بسیار کم‌کاربرد و به‌ویژه کهن‌ترِ کم‌شاهد و نیز واژه‌هایی که به‌طور قیاسی ساخته می‌شوند، از این فرهنگ حذف شده‌اند. هدف از تلخیص فرهنگ بزرگ سخن و درآوردن آن به‌صورت فرهنگ دوجلدی، امکان بهره‌وری کسانی است که به فرهنگ بزرگ سخن دسترسی ندارند یا به‌دنبال مستندات واژه‌ها نیستند. فرهنگ روز سخن در یک جلد تألیف شده است. این فرهنگ، برخلاف دو فرهنگ اصلی، واژه‌های قدیمی را دربرندارد و در تدوین آن، واژه‌ها و تعبیرات روزِ زبان فارسی مدّ نظر بوده است. حجم اصطلاحات علمی نیز در این ویرایش از مجموعهٔ فرهنگ سخن کمتر از دو ویرایش اصلی (فرهنگ بزرگ و فرهنگ فشرده) است
امپراتوری مغول

امپراتوری مغول که در ابتدا حکومت بزرگ مغول نامیده می‌شد، امپراتوری بزرگی بود که طی سده‌های ۱۳ و ۱۴ میلادی، به مدت ۱۶۲ سال حکومت کرد. چنگیز خان توانست جنگجویان قبیله‌های مغول و ترک را متحده کرده و با رهبری این نیروی عظیم امپراتوری مغول را بنیانگذاری کند. این امپراتوری از شرق آسیا آغاز شد و سرانجام، از اروپای شرقی تا دریای ژاپن کشیده شده و قسمت عظیمی از سیبری را هم تحت تصرف خود گرفت و قلمرو‌‌ اش در جنوب آسیا، جنوب شرق آسیا و غرب آسیا نیز گسترده شد. امپراتوری مغول به‌عنوان بزرگ‌ترین امپراتوری به هم پیوسته تاریخ و دومین امپراتوری وسیع (از نظر مجموع مساحت) شناخته می‌شود. این امپراتوری در پهناور‌ترین حد خود مساحتی بالغ‌بر ۲۴٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع یعنی در حدود ۲۵ درصد مساحت کل زمین را تحت پوشش قرار می‌داد و از اواخر قرن سیزدهم تا اواسط قرن چهاردهم بر جمعیتی بالغ بر ۱۰۰ میلیون نفر (۳۱ درصد جمعیت زمین) حکمرانی می‌کرد. این امپراتوری عظیم بعد‌ها چهارپاره شد و امپراتوری‌های خانات جغتای، اردوی زرین، ایلخانان و دودمان یوآن از آن پدید آمد و به تدریج رو به اضمحلال رفت؛ تا اینکه در سال ۱۳۶۸ میلادی به کلی از بین رفت. امپراتوری مغول از وحدت قبایل ترک، مغول و تحت فرماندهی چنگیز خان به وجود آمد. چنگیز خان در سال ۱۲۰۶ به‌عنوان فرمانده کل مغول‌ها معرفی شد. امپراتوری، تحت رهبری او و فرزندانش در همه جهات جغرافیایی به سرعت رشد کرد. امپراتوری پهناوری که جهان شرق را به جهان غرب پیوند می‌داد و در نهایت به‌عنوان یک «تسویه حساب» فرهنگی در جهان عمل کرد. تحت فرماندهی مغولان، فناوری‌های جدید، کالاها و ایدئولوژی‌های مختلف در سراسر اوراسیا منتشر شد. محدوده این مبادلات از نقشه‌نگاری تا صنعت چاپ و از کشاورزی گرفته تا نجوم گسترش داشت
سرخ‌پوستان ایالات متحده آمریکا

سرخ‌پوستان بومی ایالات متحده آمریکا (به انگلیسی: Native Americans) که در ابتدا به آنان هندی‌های آمریکا (American Indians) نیز گفته می‌شد، بومیان قدیمی کشور آمریکا هستند که امروزه به صورت اقلّیتی در میان جمعیت مهاجر بعدی به‌سر می‌برند. این اقوام به گروه‌های بومی آمریکای شمالی تعلق دارند و به زبان‌های گوناگونی گویش می‌کنند. برخی هنوز به سنّت‌های قدیمی قومی خود پایبند مانده و برخی زیر فشار همسان‌سازی، با فرهنگ مدرن آمریکایی خو گرفته‌اند. جمعیت همه قبایل مختلف امروزه حدود ۲٫۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود. اقوام سرخپوست آمریکای شمالی از بازماندگان گروه‌هایی هستند که در حدود بیست هزار سال پیش از میلاد از نواحی سرد شمال سیبری گذشته و به قاره جدید وارد شده بودند. برخلاف ساکنان مزوآمریکا و نواحی متمدن آمریکای مرکزی و جنوبی، سرخپوستان آمریکای شمالی چندان متمدن نبوده و حالتی نیمه بدوی داشتند. بیشتر اطلاعاتی که امروزه از گذشته سرخپوستان ساکن در ایالات متحده داریم از گزارش‌های اروپاییان بدست آمده‌است. برخورد میان اروپاییان تازه‌وارد و ساکنان قدیمی در سرزمین آمریکا، بحران‌ها و تضادهایی به‌وجود آورد که تا مدت‌ها به صورت جنگ و کینه ادامه پیدا کرد. کریستوف کلمب پنداشته بود که سرخ‌پوستان آمریکای مرکزی، هندی هستند. از این رو امروزه در بیشتر زبان‌های اروپایی بومیان قاره آمریکا را هندی (به انگلیسی: Indian) می‌خوانند. پس از ورود اروپاییان، سرخ‌پوستان آمریکایی با بیماری‌های همه‌گیر[نیازمند منبع]، نابودی فرهنگ و از دست رفتن خاک روبرو شدند. برخی قبایل سرخ‌پوستان به مدت دو قرن در بردگی سفیدپوستان بودند، و برخی دیگر در جنگ‌ها و پاکسازی‌های قومی همانند کشتار ووندد نی به نابودی کشانده شدند
قاعده زنجیره‌ای

در حسابان، قاعده زنجیره‌ای (به انگلیسی: chain rule) یک فرمول است که مشتق ترکیب دو تابع مشتق‌پذیر f و g را به صورت مشتق f و g بیان می‌کند. به‌طور شهودی، اگر متغیر y تابع متغیر دومی به نام 𝑢 باشد، و 𝑢 نیز خود تابع متغیر سوم 𝑥 باشد، آن‌گاه آهنگ تغییر 𝑦 نسبت به 𝑥 برابر است با آهنگ تغییر 𝑦 نسبت به 𝑢 ضرب در آهنگ تغییر 𝑢 نسبت به 𝑥. به زبان ریاضی: برای اثبات قاعدهٔ زنجیره‌ای با استفاده از بی‌نهایت‌کوچک‌ها، ابتدا 𝑦=𝑓(𝑥) و 𝑥=𝑔(𝑡) را در نظر گرفته، و سپس با انتخاب بی‌نهایت کوچک Δ𝑡≠0، Δ𝑥=𝑔(𝑡+Δ𝑡)−𝑔(𝑡) و بصورت متقابل، Δ𝑦=𝑓(𝑥+Δ𝑥)−𝑓(𝑥) را محاسبه می‌کنیم. داریم:Δ𝑦Δ𝑡=Δ𝑦Δ𝑥⋅Δ𝑥Δ𝑡و سپس با اعمال جزء استاندارد به رابطهٔ پایین، یعنی همان قاعدهٔ زنجیره‌ای، دست می‌یابیم.𝑑𝑦𝑑𝑡=𝑑𝑦𝑑𝑥⋅𝑑𝑥𝑑𝑡 اگر تابع 𝑔(𝑥)‎ در نقطه 𝑥=𝑎 و تابع 𝑓 در 𝑥=𝑔(𝑎)‎ مشتق پذیر باشند آنگاه تابع ℎ(𝑥)=𝑓(𝑔(𝑥)) نیز در 𝑥=𝑎 مشتق پذیر است و داریم: ℎ′(𝑎)=𝑓′(𝑔(𝑎)).𝑔′(𝑎) مثلاً اگر 𝑓(𝑥)=𝑥𝑛 که در آن 𝑛∈𝑍 باشد مشتق تابع 𝐹(𝑥)=(𝑔(𝑥))𝑛 در نقاط مشتق پذیر برابر است با:
مرغ مینا

مینا یا مرغ مینا (به انگلیسی: Myna) نام عمومی گروهی از پرندگان از خانوادهٔ سارها است. این پرندگان متعلق به راستهٔ گنجشک‌سانان بوده و شامل بیش از ۳۵ گونه مختلف هستند. این پرندگان بومی جنوب آسیا و کشورهای مثل هند، پاکستان و بنگلادش هستند. چندین گونه از میناها به خصوص گونهٔ مینای معمولی به مناطقی وسیع در آمریکای شمالی، استرالیا، آفریقای جنوبی، فیجی و نیوزیلند به‌طور غیرطبیعی معرفی و وارد شده و به صورت یک گونهٔ مهاجم در این مناطق پراکنده و تکثیر شده‌اند. نام «مینا» در حقیقت یک نام هندی است، که ریشه‌ای سانسکریتی دارد و از زبان هندی به سایر زبان‌ها راه یافته است. واژهٔ مینا به‌طور کلی به تمامی گونه‌های سار که بومی شبه قارهٔ هند هستند گفته می‌شود. برخی از این گونه‌ها از نظر تکاملی ارتباط خویشاوندی نزدیکی با یکدیگر ندارند. میناها پرندگانی با جثه‌ای متوسط از راستهٔ گنجشک‌سانان و خانوادهٔ سار هستند. این پرندگان دارای پاهایی قوی بوده و به صورت اجتماعی و در دسته‌های بزرگ قابل مشاهده هستند. پرواز میناها قوی و مستقیم بوده و معمولاً مناطق باز و دشتی دارای درختان و بوته‌های پراکنده را به عنوان زیستگاه خود انتخاب می‌کنند. رنگ اکثر گونه‌های مینا تیره است و معمولاً سیاه یا قهوه‌ای و گاهی براق هستند. بعضی از آن‌ها دارای نقش‌هایی سفید، خاکستری و زرد بر روی بدن و سر خود هستند
وانت

وانت (به فرانسوی: Vannette) یا وانت بار که به آن گاهی کامیونت (به فرانسوی: Camionnette) نیز می‌گویند، یک خودرو باریِ کوچک است که ظرفیت آن 100 تا 850 کیلو در وانت های ایرانی و 100 تا 4000 کیلو (۴ تن) در وانت های امریکایی است. در ایران پیکان وانت (باردو) و وانت نیسان جزو معروف‌ترین و محبوب‌ترین وانت‌های ایران هستند که به دلیل استهلاکِ پایین، قیمت مناسب، فراوانی قطعات و ارزان بودن قطعات به‌خوبی مورد استقبال مردم قرار گرفته‌اند. وانت پیکان بیشتر مورد استفادهٔ کشاورزان و اصناف است، ولی وانت نیسان برای بارکشی مناسب است. گنجایش وانت نیسان حدود ۲۱۰۰ کیلو و گنجایش وانت پیکان حدود ۷۰۰ کیلو است. اولین وانت تولید شده در جهان فورد مدل تی پیکاپ است. ایران‌خودرو زامیاد سایپا بهمن موتور پارس خودرو آمیکو کرمان موتور دیار خودرو مرتب خودرو مکث موتور پادرا موتور قدرتمندترین وانت‌های موجود در ایران از نظر گشتاوری به ترتیب زیر است:
توزیع یکنواخت گسسته

در نظریه آمار و احتمال ، توزیع یکنواخت گسسته یک توزیع احتمال گسسته است که احتمال مشاهده تعداد محدودی پیشامد را یکسان گزارش می دهد. احتمال هر کدام از ‌𝑛پیشامد قابل مشاهده ای که از این توزیع پیروی می کنند، برابر با 1/𝑛است. مثالی از این توزیع، انداختن تاس سالم است، که تمام شش وجه آن ( پیشامد های قابل مشاهده) با احتمالی برابر 1/6ظاهر می شوند. برای یک مجموعه 𝑛عضوی، با فرض هم شانس بودن پیشامد ها، جمع احتمال تمام پیشامد ها خواهد بود:𝑃(𝑆)=𝑃(⋃𝑖=1𝑛𝐸𝑖)=∑𝑘=1𝑛𝑃(𝐸𝑖)=𝑛𝑃(𝐸𝑖) طبق تعریف داریم 𝑃(𝑆)=1. پس :𝑃(𝑆)=𝑛𝑃(𝐸𝑖)=1⟹𝑃(𝐸𝑖)=1/𝑛 روش مرسومی از استفاده توزیع گسسته یکنواخت ، انتخاب اعداد صحیح در بازه [𝑎,𝑏] (𝑎,𝑏∈𝑍)به عنوان فضای نمونه است. در این حالت داریم : توزیع احتمال : 𝑃(𝑋)={1/(𝑎−𝑏) if 𝑋 is in [a,b]0 Otherwise توزیع احتمال تجمعی : 𝐶(𝑋)={0 𝑋<𝑎⌊𝑋⌋−𝑎+1𝑏−𝑎+1, 𝑋 in [𝑎,𝑏]1 𝑋>𝑏 امید ریاضی : 𝐸(𝑋)=∑𝑥=𝑎𝑏𝑥𝑃(𝑥)=1/(𝑏−𝑎+1)∑𝑥=𝑎𝑏𝑥 =1/(𝑏−𝑎+1)((𝑏+𝑎)(𝑏−𝑎+1)/2) =(𝑏+𝑎)/2 واریانس : 𝑉(𝑋)=∑𝑥=𝑎𝑏𝑃(𝑥)(𝑥−𝐸(𝑋))2 =1/(𝑏−𝑎+1))(∑𝑥=𝑎𝑏(𝑥−𝑏+𝑎2)2) =(𝑏−𝑎)212 توزیع گسسته یکنواخت در بسیاری از تقریب‌ها و مشاهدات ظاهر می‌شوند. مشاهده این توزیع (به‌طور شهودی) نشان دهنده نبود تفاوت مؤثر بین پیشامدها است. با استفاده از اصل حداکثر انتروپی می‌توان اثبات کرد وقتی چیزی جز مقادیر قابل مشاهده (فضای نمونه) نمی‌دانیم، باید احتمال تمام آن‌ها را برابر در نظر بگیریم. اما مثال‌هایی وجود دارد که علی‌رغم نبود تفاوت میان حالات (حداقل در نگاه اول)، توزیع رخدادها از توزیع یکنواخت بسیار متفاوت است. به‌طور مثال می‌توان یه قانون بنفورد اشاره کرد. یک سیستم که خروجی هایش به طور مطلق از توزیع یکنواخت گسسته پیروی می کند کاریرد های فراوانی در نمونه برداری آماری، رمزنگاری، قمار و .