Özofagus Kanseri Nedir? Özofagus Kanseri Belirtileri ve Tedavisi

Özofagus, halk arasında bilinen ismiyle yemek borusu, ağız boşluğunu mideye bağlayan kas yapısında bir tüptür. Özofagusun besinlerle temas eden iç yüzeyi yassı epitel (skuamöz) hücrelerle kaplıdır. Bu hücrelerin kanserleşerek kontrolsüz çoğalmasına skuamöz hücreli karsinom (yassı hücreli kanser) adı verilir. Bu tür kanserler genellikle yemek borusunun orta ve üst segmentlerinde ortaya çıkarlar.
Yemek borusu kanseri (Özofagus kanseri), yemek borusunun astarındaki hücreler kontrolden çıkmaya başladığında oluşur. Yemek borusu kanseri, yemek borusunun dokularında kötü huylu hücrelerin oluşmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Yemek borusunun duvarı, mukoza zarı, kas ve bağ dokusu dahil olmak üzere birkaç doku katmanından oluşur. Kanser, yemek borusunun iç astarında başlar ve büyüdükçe diğer katmanlardan dışarı doğru yayılır.
Özofagus kanseri, dünya genelinde sık görülen kanser türlerinden biridir. Özellikle Asya'da ve bazı Batı ülkelerinde yüksek oranda görülür. Risk faktörleri arasında tütün kullanımı, aşırı alkol tüketimi, obezite, kronik reflü hastalığı ve bazı genetik faktörler yer alır.
Yemek borusu kanserinin en sık görülen iki türü, kötü huylu (kanserli) hale gelen hücre tipine göre isimlendirilir:
Yemek borusunun içini kaplayan ince, düz hücrelerde oluşan kanser türüdür. Bu kanser çoğunlukla yemek borusunun üst ve orta kısmında bulunur, ancak yemek borusu boyunca herhangi bir yerde de oluşabilir. Buna epidermoid karsinom da denir.
Glandüler hücrelerde başlayan kanser türüdür. Yemek borusunun iç yüzeyindeki glandüler hücreler mukus gibi sıvılar üretir ve salgılar. Adenokarsinomlar genellikle yemek borusunun alt kısmında, mideye yakın bir yerde oluşur.
Yemek borusu kanserinin bazı nadir formları arasında küçük hücreli karsinom, sarkom, lenfoma, melanom ve koryokarsinom bulunur.

Özofagus kanseri, evrelerine göre farklı tedavi seçenekleri sunar. Evreleme, kanserin yayılma derecesini ve vücutta ne kadar ilerlediğini belirlemek için kullanılır.
Özofagus (Yemek Borusu) Kanseri Evreleri
Aşama 1
Erken veya sınırlı kanser
Tümörler sadece yemek borusu duvarının astarında bulunur.
Aşama 2-3
Lokal olarak ilerlemiş kanser
Tümörler yemek borusu duvarının katmanlarına ve yakınındaki lenf düğümlerine daha derin yayılmıştır.
Aşama 4
Metastatik veya ileri kanser
Tümörler yemek borusu duvarının üstüne, yakındaki lenf düğümlerine veya vücudun bazı bölgelerine, uzak lenf düğümlerine ve vücudun bazı bölgelerine yayılmıştır.
Düşük dereceli kanserler, yüksek dereceli kanserlere göre daha yavaş büyüme ve yayılma eğilimindedir. Çoğu zaman düşük dereceli kanserler için görünüm, aynı evredeki yüksek dereceli kanserlere göre daha iyidir.
Özofagus (Yemek Borusu) Kanseri 0. Evre
Bu evrede, kanser hücreleri sadece özofagusun iç tabakasını (mukozayı) etkiler. Kanser hücreleri yüzeyde sınırlı kalır ve çevre dokulara veya lenf düğümlerine henüz yayılmamıştır.
Özofagus (Yemek Borusu) Kanseri 1. Evre
Kanser özofagusun iç tabakasını aşarak orta tabakaya (submukozaya) yayılır. Çevre dokulara veya lenf düğümlerine yayılmamıştır.
Özofagus (Yemek Borusu) Kanseri 2. Evre
Kanser özofagusun orta tabakasını aşarak çevre dokulara veya lenf düğümlerine yayılır. Ancak, komşu organlara (örneğin, solunum yolları, trakea) veya büyük kan damarlarına (örneğin, aort) yayılmamıştır.
Özofagus (Yemek Borusu) Kanseri 3. Evre
Kanser özofagusun dış tabakasına (kas tabakası) veya komşu organlara (örneğin, solunum yolları, trakea) yayılmıştır. Ayrıca, lenf düğümlerine de yayılabilir.
Özofagus (Yemek Borusu) Kanseri 4. Evre
Kanser vücudun diğer bölgelerine, uzak organlara veya lenf düğümlerine yayılmıştır. Bu evre, metastatik özofagus kanseri olarak adlandırılır.
Evreleme, kanserin tedavi seçeneklerini belirlemede ve hastalığın seyri hakkında bilgi sahibi olmada önemlidir.
Özofagus kanseri, türüne bağlı olarak aşağıdaki nedenlerden dolayı da meydana gelebilir.Yemek borusu kanseri neden olursorusu şu şekilde cevaplanabilir:
Özofagus yani yemek borusu kanseri, özofagusu kaplayan hücreler DNA'larında değişiklikler geliştirdiğinde ortaya çıkar. Bir hücrenin DNA'sı hücreye ne yapması gerektiğini söyleyen talimatları içerir. Sağlıklı hücrelerde, DNA belirli bir oranda büyüme ve çoğalma talimatları verir. Talimatlar hücrelere belirli bir zamanda ölmelerini söyler. Kanser hücrelerinde ise DNA değişiklikleri farklı talimatlar verir. Değişiklikler kanser hücrelerine hızla çok daha fazla hücre üretmelerini söyler. Kanserli hücreler sağlıklı hücreler ölecekken yaşamaya devam edebilir. Bu da çok fazla hücreye neden olur.
Kanserhücreleri tümör adı verilen bir kitle oluşturabilir. Tümör, sağlıklı vücut dokusunu istila edip yok etmek için büyüyebilir. Zamanla kanser hücreleri parçalanabilir ve vücudun diğer bölgelerine yayılabilir. Kanser yayıldığında buna metastatik kanser denir.

Yemek borusu kanseri erken dönemde semptomlar vermeyebilir. Özofagus kanserinin en sık görülen semptomlarından biri tıkanma hissi ve yutkunma zorluğudur. Öncelikle sadece katı gıdaların tüketilmesinde yaşanılan zorluk, hastalık ilerledikçe sıvıların bile kolayca içilemeyeceği bir hale gelir.
Yemek borusu kanserinin birçok olası belirtisi vardır, ancak bunları fark etmek zor olabilir.Yemek borusu kanseri nasıl anlaşılırsorusunun cevabında aşağıdaki maddeler ön plana çıkar. Diğer belirtiler arasında şunlar olabilir:
Semptomları olmayan kişilerde bu kanserin teşhis edilmesi nadirdir. Teşhis konulduğunda ise kanser genellikle diğer tıbbi sorunlar için yapılan testler nedeniyle tesadüfen bulunur. Ne yazık ki yemek borusu kanserlerinin çoğu, tedavisi zorlaşan ileri evrelere ulaşana kadar belirti vermez.Yemek borusu kanseri ilk belirtilerişöyle olabilir:
İleri dönem özofagus kanseri belirtileri, kanserin yemek borusundan çevre organlara veya vücudun diğer bölgelerine ve yakındaki lenf düğümlerine yayıldığı anlamına gelir. Tedavi genellikle ameliyattan ziyade terapilere odaklanır. İleri dönemyemek borusu kanseri belirtilerişu şekildedir:
Evre 1 yemek borusu kanseri genellikle asemptomatiktir. Belirtiler ortaya çıkarsa bunlar genellikle hafiftir ve küçük rahatsızlıkların belirtileriyle karıştırılması kolaydır. Örneğin, mide ekşimesi gibi hissettiren göğüs ağrısı veya zamanla kötüleşen hafif yutma güçlüğü olabilir.
Özofagus kanseri belirtileri 2. Evrede daha net görülür. Belirtilerin şiddeti değişebilir. Her kişide aynı semptom görülmeyebilir.
Genel Evre 2 semptomları şunları içerir:

Bu aşamada semptomlarınız artabilir. Kanser yayıldıkça semptomların daha şiddetli hale gelmesi yaygındır. Evre 3 semptomları şunları içerebilir:
Belirtiler 4. evrede şiddetli olabilir. Bu aşamada kanserin yayılması yemek borusunun ötesine geçen semptomlara neden olabilir. Evre 4'ün belirtileri şunları içerebilir:
Özofagus kanseri, ilerleyen evrelerde ciddi bir sağlık tehdidi oluşturabilir ve tedavi edilmediği takdirde ölümcül sonuçlara yol açabilen ciddi bir hastalıktır. Özofagus kanseri, genellikle erken evrelerde belirti vermez, belirtiler ilerleyen evrelerle birlikte ortaya çıkar. Bu nedenle,yemek borusu kanseri yaşama şansıiçin erken teşhis hayati önem taşır.
Özofagus kanseri tedavisi, yaşam kalitesini olumlu yönde etkileyebilir ve hastalığın ilerlemesini kontrol altına alabilir. Ancak, tedavi seçenekleri ve sonuçları kişiden kişiye değişebilir. Özofagus kanseri riskini azaltmak için, sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek önemlidir. Bu, dengeli beslenme, düzenli egzersiz, sigara ve alkol tüketiminden kaçınma gibi faktörleri içerir.
Yutma güçlüğü veya açıklanamayan kilo verme şikayetleriyle hekiminize başvurduğunuzda, hekiminiz tıbbi öykünüzü dinleyip fizik muayenesi gerçekleştirir. Ardından şikayetlerinize neden olan bir büyüme (tümör) olup olmadığını belirlemek için kimi tetkikler isteyebilir.
Tanı için genellikle ilk başvurulan tetkik yöntemi olan endoskopide, hekim ucunda kamera olan esnek bir boru ile yemek borunuzun içine bakabilir ve gerekli gördüğü takdirde patolojik incelemeler için kimi örnekler alabilir.
Bu test özofagustaki anatomik değişiklikleri görüntülemek için kullanılır. Röntgen ışınları altında tespit edilebilen sıvı bir ilacın yutulması ve yemek borusundan geçişi esnasında görüntüsü elde edilir.
Özofagus kanserinden şüphelenilen vakalarda, tümörün etraf organlara temas edip etmediğini, özellikle karaciğer ve akciğer metastazları olup olmadığını saptamak için kullanılır.
Endoskopiyöntemindekine benzer, fakat ucunda ultrasonografi cihazı bulunan esnek bir boru yardımıyla tümör üzerinde ses dalgalarıyla inceleme yapılır.EUSile tümörün özofagus duvarının içerisindeki yayılımı ve derinliği ile çevresindeki lenf düğümlerinin durumu tetkik edilir.
Bu nükleer test, hücrelerdeki aktiviteyi ölçmek ve olası kanser yerleri hakkında bilgi almak için kullanılabilir. Özellikle uzak organlara, kemiklere ve lenf düğümlerine olabilecek metastazlar hakkında bilgi alınabilir.
Yemek borusu kanseri tedavisi,kanserin evresine, türüne ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Yemek borusu kanseri tedavi seçenekleri arasında cerrahi müdahale, kemoterapi, radyasyon terapisi ve hedefe yönelik tedaviler bulunur. Hangi tedavi seçeneğinin kullanılacağı, hastanın kanserin evresine, türüne ve genel sağlık durumuna bağlıdır.
Özofagus kanseri tedavisinde, kanserin evresi, yayılma derecesi, hastanın genel sağlık durumu ve diğer bireysel faktörler belirlenir. Tedavi seçenekleri arasında cerrahi müdahale, kemoterapi, radyasyon terapisi ve hedefe yönelik tedaviler bulunur. Hangi tedavi yönteminin kullanılacağı, bir multidisipliner ekibin değerlendirmesi sonucunda belirlenir.
Özofagus kanseri tedavisindeGastrointestinal Onkoloji Üniteleri, hastalara özofagus kanseri gibi gastrointestinal sistem tümörlerinin multidisipliner yönetimini sunar. Bu birimlerde, onkologlar, cerrahlar, radyasyon onkologları ve diğer uzmanlar bir araya gelerek hastaların tedavi planlarını belirlerler.
Bu birimlerdeki tedavi yaklaşımı, hastanın kanserin türü, evresi ve genel sağlık durumu gibi faktörlere göre özelleştirilir. Tedavi planı genellikle cerrahi müdahale, kemoterapi, radyasyon terapisi ve hedefe yönelik tedaviler gibi çeşitli modalitelerin kombinasyonunu içerir.
Gastrointestinal Onkoloji Ünitelerindegörevli sağlık personeli, hastaların tedavi süreçlerini yakından izler ve destekler. Kanserle mücadele süresince yaşanan yan etkilerin yönetilmesi kişinin ve yaşam kalitesinin artması için multidisipliner bir yaklaşım sunarlar.
Özofagus kanserlerinin tedavisi kanserin çeşidine (yassı hücreli kanser veya adenokarsinom) ve evresine göre yapılabilmektedir. Kanserin evresinin belirlenmesindeki temel faktör kanserin yemek borusu içindeki derinliği ile çevre dokulara ve lenf düğümlerine yayılımıdır. Özofagus kanseri genellikle aşağıdaki organlara yayılabilir:
Küçük, yayılım göstermeyen, henüz kanserleşmemiş fakat kansere dönüşebilecek veya henüz dönüştüğü tespit edilen kimi tümörlerde, uygun olduğu takdirde, endoskop kullanılarak tümörün çıkartılması ile tedavisi mümkün olabilmektedir.
Endoskopik yöntemlerle tedavi edilemeyecek tümörlerde ise özofagektomi adı verilen, özefagusun bir kısmının cerrahi olarak çıkartılması tedavi olarak kullanılabilir. Kimi durumlarda bu cerrahi operasyondan önce ve/veya sonra tedavi kemoterapi ile desteklenebilmektedir.
Eğer kanser diğer organlara ve lenf düğümlerine yayıldıysa kemoterapi bir tedavi seçeneği olabilir. Hastalığın oldukça yayıldığı durumlarda, hastaların yaşam kalitesini arttırmak ve yutkunma güçlüğü gibi semptomlarını azaltmak adına kemoterapi, radyoterapi, özefagus stentleri (yemek borusunun açık kalmasını sağlayacak borular) gibi yöntemler kullanılabilir.
Yemek borusu kanserinin tedavisinde en yaygın ve etkili yöntemlerden biri cerrahi müdahale olan özofagektomidir. Özofagektomi, yemek borusunun kanserli bölümünün çıkarılması ve ardından kalan kısımların tekrar bağlanması işlemidir. Kanserin evresine ve yayılma derecesine göre farklı şekillerde uygulanabilir. Erken evre yemek borusu kanserlerinde cerrahi müdahale genellikle başarılı sonuçlar verirken, ileri evrelerde cerrahiye ek olarak kemoterapi ve radyoterapi de uygulanabilir.
Radyoterapi, yüksek enerjili ışınlar kullanarak kanser hücrelerini yok etmeyi hedefler. Yemek borusu kanseri tedavisinde radyoterapi, cerrahi müdahale öncesi tümör boyutunu küçültmek amacıyla kullanılabilir. Cerrahi işlem sonrası kalan kanser hücrelerini yok etmek için de uygulanabilir. Radyoterapi, genellikle haftalar süren seanslar halinde verilir ve hastaların yaşam kalitesini koruyarak tedavi sağlar. Yan etkiler arasında yutma güçlüğü, mide bulantısı ve cilt reaksiyonları bulunabilir, ancak bu etkiler genellikle tedavi sonrasında düzelir. Kemoterapi ile birlikte kullanıldığında başarı derecesi artabilir.
Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek veya büyümelerini durdurmak amacıyla ilaçlar kullanılarak uygulanan bir tedavi yöntemidir. Özofagus kanseri tedavisinde kemoterapi, cerrahi öncesi tümörü küçültmek veya cerrahi sonrası kalan kanser hücrelerini yok etmek için kullanılabilir. Ayrıca, metastatik yemek borusu kanserinde hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve semptomları hafifletmek için de kemoterapi uygulanabilir. Kemoterapi ilaçları genellikle intravenöz olarak verilir ve tedavi döngüleri halinde uygulanır. Yan etkiler arasında saç dökülmesi, mide bulantısı, yorgunluk ve enfeksiyon riski bulunur. Tedavi süresince hastaların düzenli olarak izlenmesi gerekir.
İmmünoterapi, vücudun bağışıklık sistemini kullanarak kanser hücreleriyle savaşmayı amaçlar. Bu tedavi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanımasını ve yok etmesini sağlar. Yemek borusu kanseri tedavisinde immünoterapi, özellikle ileri evre veya metastatik kanserlerde umut verici sonuçlar göstermektedir. Hedefe yönelik tedaviler ise kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını sağlayan spesifik molekülleri hedef alır. Bu tedaviler, genellikle kanser hücrelerine özgü proteinleri veya genetik mutasyonları hedef alarak, normal hücrelere zarar vermeden kanseri yok etmeyi amaçlar.
Endoskopik tedaviler, yemek borusu kanserinin erken evrelerinde minimal invaziv yöntemlerle uygulanan tedavi seçenekleridir. Endoskopik mukozal rezeksiyon (EMR) ve endoskopik submukozal diseksiyon (ESD), kanserli dokunun endoskop aracılığıyla çıkarılmasını sağlar. Bu yöntemler, cerrahi müdahaleye göre daha az invaziv olup, hastaların daha hızlı iyileşmesine olanak tanır. Ayrıca, endoskopik tedaviler sırasında tümör boyutunu küçültmek veya yutma güçlüğünü hafifletmek amacıyla stent yerleştirilmesi de mümkündür. Endoskopik tedaviler, cerrahi müdahale ve diğer tedavi yöntemleriyle birlikte kullanıldığında tedavi başarısını artırabilir.
Özofagus, sindirim sisteminin bir parçası olan yemek borusudur ve vücutta bulunan bir organın kendiliğinden "geçmesi" mümkün değildir. Ancak, özofagus kanseri gibi özofagusla ilgili hastalıkların tedavisi mümkündür.
Özofagus hastalıklarının belirtileri, genellikle ileri evrelerde ortaya çıkar ve hastalığın ciddiyetine bağlı olarak değişir. Yutma güçlüğü, sürekli hıçkırık, kilo kaybı, iştahsızlık ve nefes darlığı gibi belirtiler görülebilir. Bu gibi durumlarda erken teşhis, özofagus kanseri ve diğer özofagus hastalıklarının tedavi edilebilirliğini artırabilir. Bu nedenle, belirtiler ortaya çıktığında bir doktora danışmak önemlidir.
Yemek borusu kanseri genellikle 60 yaş ve üzeri kişilerde daha yaygındır. Erkeklerde bu kanser türü, kadınlara göre yaklaşık üç kat daha sık görülmektedir. Sigara içmek, aşırı alkol tüketmek, obezite, düşük meyve ve sebze tüketimi yemek borusu kanseri riskini artırır.
Yemek borusu kanserinin başlıca iki türü skuamöz hücreli karsinom ve adenokarsinomdur. Skuamöz hücreli karsinom, yemek borusunun iç yüzeyindeki yassı hücrelerden kaynaklanır ve genellikle yemek borusunun üst ve orta kısımlarında görülür. Adenokarsinom ise yemek borusunun alt kısmında, glandüler hücrelerden gelişir ve çoğunlukla Barrett özofagusuyla ilişkilidir.
Yemek borusu kanseri doğrudan kan tahlili ile teşhis edilemez. Ancak, kan tahlilleri kanserin varlığını gösterebilecek belirteçlerin ve hastanın genel sağlık durumunun değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Daha ileri teşhis yöntemleri arasında endoskopi, biyopsi ve görüntüleme teknikleri bulunur.
Yemek borusu kanserini erken teşhis etmek için düzenli sağlık kontrolleri ve risk faktörleri değerlendirmesi yapılmalıdır. Biyopsi gibi tanısal testler erken teşhisi sağlayabilir. Reflü, yutma güçlüğü ve açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler varsa doktora başvurulmalıdır.
Yemek borusu kanseri evreleri, kanserin yayılım derecesine göre belirlenir ve dört ana evreye ayrılır. İlk evrede kanser sadece yemek borusunun iç yüzeyindedir. Son evre ise kanserin uzak organlara metastaz yaptığı ileri aşamadır.
Yemek borusu kanseri hangi bölüm bakardiye merak ediyor olabilirsiniz. Tanısı ve tedavisi için gastroenteroloji veya onkoloji uzmanına başvurulabilir. Tanı koyulduktan sonra, cerrahi müdahale gerekirse bir genel cerrah devreye girebilir ve tedavi süreci planlanabilir.
Yemek borusu kanseri ameliyatıismi özofagektomi olarak adlandırılır ve yemek borusunun kanserli kısmının çıkarılmasını içerir. Ameliyat genellikle karın, göğüs veya boyun bölgesinde yapılan kesilerle olur.
Kapalı yemek borusu kanseri ameliyatı, minimal invaziv cerrahi teknikleri kullanılarak gerçekleştirilir. Laparoskopi veya torakoskopi adı verilen bu yöntemlerde, küçük kesilerle endoskopik aletler ve kamera kullanılarak cerrahi müdahale yapılır. Daha az ağrılı ve hızlı iyileşme sağlayan kapalı özofagus kanseri ameliyatı, sonrasında komplikasyon riskini de azaltır.
Yemek borusu kanseri ameliyatının riskleri arasında enfeksiyon, kanama, anesteziye bağlı komplikasyonlar ve yara iyileşme sorunları oluşabilir. Ameliyat sonrası yemek borusunda sızıntı ve yutma güçlüğü de görülebilir. Ayrıca damar tıkanıklıkları gibi riskler de oluşabilir.
Yemek borusu kanseri, erken teşhis edilmezse ve tedavi edilmezse ölümcül bir hale gelebilir. Hastalığın evresine ve yayılımına bağlı olarak hayatta kalma oranları değişir. Erken evrede teşhis edilen ve uygun şekilde tedavi edilen hastalarda iyileşme şansı daha yüksektir. İleri evrelerde ise, hastalığın kontrol altına alınmasına ve yaşam süresinin uzatılmasına odaklanan bir tedavi mevcuttur.
Yemek borusu kanseri için kullanılan bilimsel bir bitkisel tedavi yoktur. Semptomları hafifletmek için bitkisel bazlı tedaviler kullanılabilir. Herhangi bir bitkisel tedaviye başlamadan önce mutlaka doktorla görüşülmelidir.
Yemek borusu kanseri ameliyatı sonrası dikkat edilmesi gerekenler arasında, düzenli doktor kontrolleri ve yara bakımına özen göstermek bulunur. Beslenme düzeninin değiştirilmesi ve küçük, sık öğünler tüketilmesi gerekebilir. Fiziksel aktivitelere yavaşça başlanmalı ve enfeksiyon risklerine karşı dikkatli olunmalıdır.