Ընթացիկ կացությունը բարդանում է նաեւ Եկեղեցու հետ կապված հարցերով, որոնք իրենց հեռագնա ազդեցություններն ունեն ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ հատկապես Սփյուռքում, քանի որ Եկեղեցու հիմքերը ցնցելով Հայաստանը Սփյուռքի հետ միացնող կարեւորագույն կամուրջն է քանդվում: