Հայոց ցեղասպանության ընթացքում ճապոնացիների մարդասիրության վերաբերյալ երևի ամենանշանակալի պատմությունը ճապոնական նավի կապիտանի ու նավատորմի անձնակազմի կողմից 1922 թ․ Զմյուռնիայի աղետից հետո նավահանգիստ փախած գաղթականների կյանքը փրկելն է։ Երբ 1922 թ․ սեպտեմբերի 9-ին թուրքական ազգայնական զորքերը մտել և գրավել էին քաղաքը, հարյուր հազարավոր հայ ու հույն գաղթականներ փախել էին դեպի Զմյուռնիայի նավահանգիստ։ Թուրքերի կողմից քաղաքի գրավմանը հաջորդել են հայ ու հույն քաղաքացիների՝ սովորական դարձած կոտորածներն ու արտաքսումը։ 4 օր անց քաղաքի հայկական հատվածում կրակ է բռնկվել, որն ավերել է քաղաքի մեծ մասը։ Աղետին ականատես մոտ 20 դաշնակցի ռազմանավեր ու բեռնատար նավեր էին կանգնած նավամատույցում, այդ թվում՝ մեկ ճապոնական։ Բազմաթիվ օտարերկրացիներ ականատես են եղել, թե ինչպես է ճապոնական նավը մոբիլիզացվել, որպեսզի փրկի խելագարության եզրին հասնող փախստականներին։ Տիկին Աննա Հարլոու Բիրջը, ով Զմյուռնիայի միջազգային քոլեջի ամերիկացի պրոֆեսոր Բիրջի կինն էր, ականատես է դարձել, թե ինչպես են հուսահատ փախստականները Զմյուռնիայի այրվելու ժամանակ հավաքվել նավակայանի մոտ։ Կարելի էր տեսնել լողացող կանանց ու տղամարդանց, ովքեր հույս ունեին, որ կփրկվեն, այնինչ խեղդվում էին։ Աննան գրում է․ «Այդ ժամանակ նավամատույցում կանգնած էր նաև ճապոնական մի բեռնատար նավ, որը հենց նոր էր ժամանել՝ բեռնված շատ արժեքավոր մետաքսով, ժանյակով և ճենապակով, որոնք հազարավոր դոլարներ արժեին։ Երբ ճապոնացի կապիտանը տեսավ իրավիճակը, չվարանեց։ Ամբողջ բեռը լցվեց նավամատույցի կեղտոտ ջրերի մեջ, իսկ նավ նստեցին մի քանի հարյուր գաղթականներ։ Նրանց տարան Պիրաեուս և ապահով իջեցրեցին հունական ափ»․ սա զետեղված է Թ․ Ստավրիդիսի՝ Ամերիկայում հելլենական միջազգային հիմնադրամի ամսագրում տպագրված հոդվածում։