— ­Շա­հե­կան մօ­տե­ցում է այն օ­րե­րի ա­մե­րի­կեան դես­պան ­Հեն­րի ­Մոր­կըն­թաո­ւի կեր­պա­րի ընդգր­կու­մը: ­Կա­րե­ւոր է, որ ա­մե­րի­կա­ցի ու ոչ միայն ա­մե­րի­կա­ցի հան­դի­սա­կա­նին հէնց Ա.Մ.Ն. դես­պա­նի շրթե­րով է փո­խանց­ւում, որ թուր­քե­րի կող­մից ի­րա­կա­նա­ցո­ւո­ղը կան­խամ­տա­ծո­ւած ջար­դեր են ե­ղել եւ մէկ ժո­ղովր­դի ոչն­չաց­ման ծրա­գիր: Այս դրո­ւա­գը փաս­տագ­րու­թեան ուժ ու­նի, քա­նի-որ հա­մա­պա­տաս­խա­նում է ի­րա­կա­նու­թեա­նը: ­Մարդ­կայ­նա­կան ու հա­յա­սէր ­Մոր­կըն­թաո­ւի թո­ղած փաս­տաթղ­թերն ու յու­շագ­րու­թիւն­նե­րը այ­սօր էլ թրքա­կան վայ­րա­գու­թիւն­նե­րի մա­սին վկա­յող ար­ժէ­քա­ւոր նիւթ են: ­Նոյն ի­մաս­տով կա­րե­ւոր է նաեւ գլխա­ւոր հե­րոս­նե­րից մէ­կի` ա­մե­րի­կա­ցի լրագ­րո­ղի կեր­պա­րը: ­Մարդ, ո­րի հա­մար գու­ցէ նա­խա­պէս շատ տար­բեր չեն ե­ղել հայն ու թուր­քը, բայց ո­րի աչ­քե­րի առ­ջեւ ծա­ւալ­ւում են դա­ժան ի­րո­ղու­թիւն­ներ: Ճշ­մար­տու­թիւ­նը փաս­տե­լու հա­մար նա մեկ­նում է գա­ւառ­ներ ու գիւ­ղեր, վկան է դառ­նում ջար­դե­րի տե­սա­րան­նե­րի եւ կա­րո­ղա­նում է բա­ցա­յայ­տել թրքա­կան սու­տը: ­Սա եւս կա­րե­ւոր շեշ­տադ­րում է ժա­պա­ւէ­նում, քա­նի որ, ինչ­պէս գի­տենք, այ­սօր եւս տի­րա­պե­տող թրքա­կան պաշ­տօ­նա­կան կեղ­ծի­քի հա­մա­ձայն, իբ­րեւ թէ պա­տե­րազ­մա­կան ի­րո­ղու­թիւն­նե­րի թե­լադ­րան­քով տե­ղի է ու­նե­ցել բնակ­չու­թեան տե­ղա­հա­նու­թիւն, ո­րի ժա­մա­նակ էլ ար­ձա­նագ­րո­ւել են մե­ծա­թիւ մա­հա­ցու­թեան դէպ­քեր: Լ­րագ­րո­ղի այս կեր­պա­րը նոյն­պէս հա­ւաս­տի է ըն­կալ­ւում, ո­րով­հե­տեւ ի­րա­կա­նում ե­ղել են լրագ­րող­ներ, ո­րոնց թղթակ­ցու­թիւն­ներն օ­րը-օ­րին, ի­րա­զեկ աղ­բիւր­ներ որ­պէս, տե­ղե­կու­թիւն­ներ են փո­խան­ցել եւ­րո­պա­կան ու ա­մե­րի­կեան մա­մու­լին: