Պետք է խոստովանեմ, որ օրենսդրական բարեփոխումներին մասնակցելու դառը փորձ արդեն կար: Կարծում եմ, որ Օրհուս-կենտրոնների և մարդու էկո-իրավունքի իրացման հայկական փորձով հետաքրքրվող ցանկացած քաղաքացու համար ուսանելի կլինի նաև Ընդերքի մասին ՀՀ օրենսգրքի նախագծի վերաբերյալ մեր ներկայացրած առաջարկների հաշվառման պատմությունը: Հանրահայտ է ընդերք-օգտագործման բարձր և բարդ ազդեցությունը բնական համակարգերի, շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության վրա: Բայց միաժամանակ՝ աշխարհագրական, տնտեսական ու տեխնիկական հստակ և չափելի բնութագրերի շնորհիվ ընդերք-օգտագործման նախագծերի ազդեցության ուսումնասիրությունն ավելի դյուրին է, բնապահպանական միջոցառումների հիմնավորվածությունը և ծախսերն ապահովելը՝ նույնպես: Ընդամենը հարկ է, որ լեռնահաքային ոլորտի օրենսդրությունում համապատասխան՝ որակ-քանակային հստակություն ապահովող չափելի պահանջներ ընդգրկվեն՝ վերը թվարկված երկու խնդիրները պարզելու նպատակով: Ուստի 2011 թ. Ընդերքի մասին ՀՀ օրենսգրքի բարեփոխման նախագիծը լավ հնարավորություն էր Էսպոյի կանխարգելիչ-կարգավորիչ դրույթները ՀՀ լեռնահանքային ոլորտում ներդնելու համար: Այդ նպատակով համապատասխան առաջարկներ ներկայացրեցինք նախագծի հեղինակներին, այդ թվում նաև՝ նախագծերի հնարավոր ազդեցության գնահատման, արգավորման պահանջները (ՇՄԱԳ-նախագծի բովանդակություն) օրինագծի տեքստում ընդգրկելու վերաբերյալ: