Մալ­խա­սի «­Զար­թօնք»ով ան­մա­հա­ցած կեր­պար­ներն ու ազ­գա­յին-գա­ղա­փա­րա­կան ար­ժէք­նե­րը ընդգր­կե­ցին 19րդ ­դա­րա­վեր­ջէն մին­չեւ 1920ա­կան­նե­րը եր­կա­րած հա­յոց պատ­մու­թեան ա­մէ­նէն բախ­տո­րոշ, ող­բեր­գա­կան, այ­լեւ հե­րո­սա­կան ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը։ «­Զար­թօնք»ը փաս­տօ­րէն հան­դի­սա­ցաւ վի­պա­կա­նա­ցո­ւած ժա­մա­նա­կագ­րու­թիւնն ու յու­շագ­րու­թիւ­նը հայ յե­ղա­փո­խա­կան շարժ­ման, ո­րուն թէ՛ նո­ւի­րեալ մաս­նա­կից­նե­րէն ե­ղաւ, թէ՛ իբ­րեւ ան­մահ կտակ վի­պա­կան շուն­չով հե­տա­գայ սե­րունդ­նե­րուն փո­խան­ցո­ղը դար­ձաւ ինք՝ ­Մալ­խաս։