Բազմաթիւ հարցերի հետ մէկտեղ, որոնք ծնւում են Հայաստանի նոր իշխանութեան գործունէութիւնից, արդէն պարզ է, որ նրա վարած քաղաքականութեան մէջ պրագմատիզմի մեծ մասնաբաժին կայ։ Եթէ նման տրամադրւածութիւնը հնարաւոր լինի պահպանել, երկրի համար օգտակար կը լինի։ Սակայն ռեւանշի փորձերը հաշւի չառնել չի կարելի։