Այս հար­ցումը յստակ պա­տաս­խան մը չու­նի եւ եր­բեք պի­տի չու­նե­նայ։ Պե­տու­թիւննե­րը դիւ­րաւ կը հա­մակեր­պին իրա­րու սու­տե­րուն, քա­նի որ իրար կը տես­նեն նաեւ իբ­րեւ առեւ­տուրի գոր­ծընկեր­ներ։ Ան­հատնե­րը եր­բեք պե­տու­թիւննե­րուն հա­ւասար հա­րուստ չեն, որ­պէսզի իրենց գոր­ծած ոճիր­նե­րը հա­տու­ցեն առեւ­տուրի այս կամ այն մի­ջոց­նե­րով։ Անոնք գի­տեն զի­րար, կ՚օգ­նեն իրա­րու եւ կը հա­մաձայ­նին հա­մաշ­խարհա­յին մարդկու­թեան դէմ իրենց շա­հերը ամ­րապնդե­լու գոր­ծին մէջ։ Իսկ մենք իբ­րեւ ցե­ղաս­պա­նու­թեան ար­հա­ւիր­քը փոր­ձած եւ օտար եր­կիրնե­րու մէջ վե­րըն­ձիւղուելու մի­ջոց­նե­րը որո­նած ժո­ղովուրդի զա­ւակ­ներ, ստի­պուած ենք բո­լորէն ու բո­լորէն աւե­լի գերզգա­յուն գտնուիլ մար­դու իրա­ւունքնե­րու պաշտպան­ման խնդրին մէջ։