"Հեղափոխություն" հասկացությունն առանցքային տեղ է գրավում Ֆ. Տյուտչևի պատմափիլիսոփայական հայացքների համակարգում և ընկալվում է երկու հայեցակետով` քաղաքական-սոցիալական և պատմակրոնական: Իր հրապարակախոսության մեջ և նամակներում անդրադառնալով 1848-1849 թթ. ողջ Եվրոպան փոթորկած հեղափոխության թեմային` Տյուտչևը հանգում է այն եզրակացությանը, որ ամեն մի հեղափոխական ցնցման հիմքում ընկած են եսամոլությունն ու իշխանության տենչը: Պոետը հեղափոխությունն անվանում է "մարդկային ես-ի ինքնիշխանության" ձև, իսկ դրա ի հայտ գալու պատճառ է համարում արևմտյան հասարակության հոգևոր անկումն ու հավատի պակասը: Հեղափոխության ակունքները պոետը տեսնում է Ընդհանրական տիեզերական եկեղեցուց կաթոլիկության առանձնանալու, դրա` աշխարհիկ իշխանությանը ձգտելու մեջ, հանուն որի կաթոլիկները նույնիսկ աղճատեցին քրիստոնեության հիմնական սկզբունքները: Արևմտյան եկեղեցու նահանջը ճշմարիտ հավատից հասարակությանը հասցրեց եսամոլության, ինքնակամության և որևէ իշխանության, այդ թվում և հոգևոր իշխանության ժխտման հաղթանակին: Տյուտչևը հեղափոխության հակաքրիստոնեական սկզբունքներին հակադրում է ճշմարիտ հավատը` խարսխված ռուս ուղղափառ կայսրության և ռուսական ազգային կեցության հիմքերի վրա: Այսպիսով, տյուտչևյան տրամաբանության մեջ երևան է գալիս հեղափոխության և Ռուսաստանի հակամարտության գաղափարը: Ըստ Տյուտչևի` Ռուսաստանն ունակ է դառնալու փրկության պատվար ողջ մարդկության համար: