Բուն Հայաստանի տարածքում առաջին անգամ ներկայացվում էր ազգային օպերա` ստեղծված տոհմիկ գյումրեցի ժամագործի ընտանիքում ծնված կոմպոզիտորի կողմից, ով Արևելյան Հայաստանում հիմք դրեց օպերային արվեստին, շարունակեց և ավարտին հասցրեց այն մեծ նախաձեռնությունը, որով հանդես էր եկել Կոմիտասը: Հովհաննես Թումանյանի հանճարեղ պոեմն առաջինը Կոմիտասին էր հետաքրքրել, ով գրել էր մի շարք հատվածներ «Անուշ» օպերայի համար, դաշնամուրային կատարմամբ ներկայացրել դրանք: