հարցն էր։ Մեր ժողովրդի գոյատևման խնդիրը ամենամտահոգիչն էր առաջավոր մտավորականության համար, որին անդրադարձել է Թումանյանը 1912 թվականին Էլիզե Ռեքլյուի` մեզ համար անհեռանկար վարկածի մեջբերումով: Տերյանի մոտ այն բեկվում էր ազգային կուլտուրայի գոյատևման տեսանկյունով, ուստի նրա համար կարևոր էր ուսումնասիրել մեր ժողովրդի և նրա հոգևոր մշակույթի արմատները` համադրության մեջ անհետացած և դեռ գոյատևող հարևան ժողովուրդների հետ` համոզվելու, որ երկիր Նաիրին ունի հավերժելու անսասան հիմքեր: Առանց այդ հիմքերի նկատմամբ վստահ լավատեսության չէին կարող գրվել ոչ «Հայ գրականության գալիք օրը» տեսական-ծրագրային զեկուցումը, ոչ ավելի ուշ ստեղծված «Մի խառնեք մեզ ձեր վայրի արջի ցեղերին…» բանաստեղծությունը: