Հայաստանի քաղաքական արենայում 2014թ. լույս է տեսել գիրք՝ փաստաթղթերի մի հավաքածու, պարզունակ մեկնաբանություններով, որին հեղինակները՝ Արա Պապյանն ու Վլադիմիր Հարությունյանը անվանել են “Հայ Բոլշևիկների հակապետական գործունեությունը 1919-1920թթ.” գրքում տեղ գտած փաստերը հակասում են հեղինակների մանկամիտ մակարդակով մեկնաբանություններին, ճշմարտություն փնտրող կարդացողի մոտ ողջամտության գլխապտույտ է առաջացնում: Գրքի անվանման և բովանդակության միջև կապ չկա: Պատմական ճշմարտությունը կեղծողի դասական օրինակ: Գիրք կոչվածի տկարամիտ հեղինակները հիշողությունը կորցրած հավերին բնորոշ քաղաքական աղբանոցում քուջուջ անելով հայտնաբերել են՝ երակնորում արյան փոխարեն սպիրտ պտտվող ռուս պատմաբան Վալենտին Դյակինի գործերից մեկում, 1906-1911 թթ. ցարական Ռուսաստանի վարչապետ, Ներքին գործերի մինիստր Պյոտր Ստոլոպինի կողմից հայերին բնութագրող հետևյալ տողերը “Այդ Սեմիտական ցեղը մշտապես իր մեջ քաղաքական անարխիայի սերմ է կրել: Կորցնելով սեփական պետությունը, այդ ցեղերը ցրված լինելով աշխարհի երեսեին ճակատագրական հիվանդագին մանրեների դեր են խաղում իրենց ապաստան տված ամեն մի առողջ ցեղի մարմնի վրա”: Խելապակաս հեղինակների գլխավոր նպատակն է՝ հայ և ռուս ժողովուրդների բարեկամության վրա ստվեր գցելն է, չընկալելով, որ այդ բարեկամությւոնը դարերի ընթացքում մաքրվել, բյուրեղացել և դարձել է այընտրանք չունեցող մի գաղափար: Մեր “հերոսները” իրենց աշխատանքով, որպես առաջնակարգ մտավորականներ՝ չեն փայլել իրենց էությամբ ու գործով և միշտ գտնվել են քաղաքական լուսանցքում՝ բանբասելով իրենց՝ հարազատ անցյալը, իրական արժեքները և կյանքի պատմությունը և չտեսնելով հայ ժողովրդի հանճարի ուժը: Հատկանշական է, որ Արա Պապյանը Կանադայում դիվանագիտական աշխատանքը համատեղել է հայկական համայնքի միջոցով դրամահավաքի ու շուկայական առուծախի խարդավանքների հետ: Այնքան նեղ է նրանց աշխարհահայացքը, որ չեն էլ պատկերացնում, որ 100-ից ավել ռուսական, եվրոպական ու աշխարհի շատ նշանավոր աշխարհաճանաչ գիտնականներ, գրողներ, հրապարակախոսներ, պետական և զինվորական գործիչներիրենց սրտի խոսքն են ասել և բնութագրել հայերին: Զարմանալի է՝ տկարամիտ, հեղինակները ինչու չեն հիշատակում Ալ. Գրիբայեդով, Վալերի Բրյուսով, մարշալ Ժուկով, Հայաստանի ազգային հերոս Նիկոլայ Ռիժկով, աշխարյաճանաչ հումանիստ Ֆ. Նանսեն, Ն. Բոնապարտ, Ջ. Բայրոն, Վ. Հյուգո և այլն: Նպատակը պարզ է՝ մեկ անգամ ևս նսեմացնել ռուսներին և ստվեր գցել հայ և ռուս 300 տարվա բարեկամության վրա: Մեր ժամանակի քաղաքական հետամնացներ, որքան էլ փորձեք այդ երևույթին այլ երանգ տալ, և ձեր արևմտյան գործակալների կողմից ֆինանսավորվող ռուս գործընկերների՝ Վալենտին Դյակինների, ադրբեջանամետ Դմիտրի Ռագոզինիի նմանների հետ, ընդամենը չնչին է ինչպես Արարատին նետած քար: Սակայն վերադառնամ տրամաբանությանը և ձեր սխալ ընկալմանը, մեջբերեմ. Սակայն անհերքելի փաստ է և այդ կարծիք հայտնողն էլ քաջատեղյակ է եղել, որ հայերի մի շոշափելի զանգված մեծ ոգևորությամբ ու համոզվածությամբ զինվորագրվել են Բոլշևիկյան կուսակցությանը, որի հիմնադրման առաջին օրվանից և հավատարմորեն մարտնչել են դրա շարքերում հանուն այդ կուսակցության նպատակների իրականացմանը: Առողջ, մարդկային տրամաբանության մեջ չտեղավորվող անիմաստ եզրահանգումներ եք անում: Ռուսական պատմագրության մեջ՝ իր հավասարը չունեցող ռեակցիոն Պյոտր Ստոլոպինի կարծիքը կապել Բոլշևիկյան գործունեության հետ, դա ընդամենը իդեան կորցրած Եղեռնագործի մտածելակերպ է, որ փորձում է քաղաքական լուսանցքում խցկվել ու ձգտում է ազզգային հերոս խաղալ: Բարդ խնդիր է կոմունիստների գիտական ճշմարտությունները փոխել ձեր արևմտյան հակակոմունիզմի գաղափարներով կաղապարված ու այդ նստվածքային նեխած տիղմով շաղախված մերօրյա քաղաքական գաճաճների համար: ԱՄՆ-ի գիտնականներ՝ Կրյուգերը և Դանինգը մշակել են ձեզ վայել մի տեսություն, որը կոչվում է "Տգիտության սարը", այդ տեսությունը բացատրվում է, որ ցածր պրոֆեսիոնալ որակավորված մարդիկ չեն կարողանոում քքննադատորորեն մտածել ու վերլուծել և ի վիճակի չեն հասկանալ իրենց ցածր պարզզզունաակ լինելու մասին, այս տեսությունը մշակել ձեզ համար: Կոմունիստական կուսակցության գաղափարը նեղ ազգային չի, այն ամենամեծ ձեռքբերումն է հողագնդի ժողովուրդների համար: Ինքնորոշվեցին հողագնդի 100-ից ավելի ժողովուրդներ և ստղծեցին իրենց պետությունները: Սկսվեց ազգային ազատագրական շարժումը, հողագնդի վրա քայքայվեց մոլորակի գաղութային համակարգը: Երկրագնդի տարածքի 57%, բնակչության 67% Անգլիայի գաղութներն էին: Ռուս Բոլշևիկները քայքայեցին նաև իրենց Ցարական Ռուսաստանի կայսրությունը: Որի արդյունքում հայերը իրենց պատմական հողի փոքր հատվածում 1918թ. մայիսին ձևավորեցին իրենց առաջին պետությունը, որը տևեց 2,4 տարի, որից առաջին մեկ տարին անգլիացիներն էին ղեկավարում, Կովկասում նրանց հետաքրքրում էր միայն Բաքվի նավթը և Ալավերդու պղինձը, անգլիական գնդապետ Հասկերը պարտադրեց Հայաստանի կառավարությունը Ադրբեջանի հետ պայմանագիր ստորագրել, Ղարաբաղը "ժամանակավոր" թողնել Ադրբեջանի կազմում և ազգությամբ քուրդ Հասանովին նշանակեց Ղարաբաղի գեներալ գուբերնատոր: Անգլիացիները ցանկանում էին Հայաստանը դարձնել իրենց գաղութը: 1919թ. անգլիացիների հեռանալուց հետո Հայաստան մտան ամերիկացիները: Պրեզիդենտ Բ. Վիլսոնը հրապարակեց իր հայտնի 14 կետերը, որտեղ Հայաստանի մասին ոչինչ չկար: Վիլսոնը գեներալ Հարրորդին նշանակեց Հայաստանում Անտանտի վերահսկող ներկայացուցիչ և կազմեց հանձնաժողով, որը պետք է աշխարհի Ամերիկյան զինվորական միսիան Հայաստանում հանձնաժողովը պետքէ ներկայացներ այն հարցերը, որը նպատակահարմար է ամերիկացիներին: Իսկ Հարրորդի և Մուսթավա Քեմալի հանդիպումից պարզվեց, որ ամերիկացիները շահագրգռված չեն այս տարածքում Հայաստան պետություն ունենալ և դրա արդյունքում Ամերիկյան Սենատում հայկական մանդատը մերժվեց: Բարոյականությունն ու առաքինությունը հյուսված են պատմական ճշմարտությունների վրա, բոլորիս հայտնի է, որ 1920թ. նոյեմբերին Հայաստանի ռազմաքաղաքական, սոցիալ-տնտեսական գործունեության բոլոր աղբյուրները ցամաքել էին: 1917թ. դեկտեմբերի 29-ին Լենինը ստորագրեց Ֆինլանդիայի և Հայաստանի անկախության դեկրետները: Ֆինները հասկացան այդ փաստաթղթի արժեքը և ինչպիսի օրինակելի երկիր կառուցեցին, իսկ հայ դաշնակցականները միացան վրացի մենշևիկներին և ադրբեջանցի մուսաֆաթներին և քայքայեցին Ստեփան Շահումյանի ստեղծած Անդրկովկասի ֆեդերատիվ հանրապետությունը: Դաշնակները վախենալով, որ Հայաստանը վերջնականապես կկործանեն 1920թ. նոյեմբերին հանձնեցին Բոլշևիկներին ընդամենը 9,5 քկմ Ալեքսանդրապոլի դաշնագրով: Հետագայում կոմունիստները այն դարձրին 29,8 հ. քկմ: Կարդում եմ գիրքը էջ 349՝ Կենտրոնիս Հայաստան ուղարկվեց Լեգրանի Լեգրանի հետ Մդիվանին, որը հանձնարարություն էր ստացել կանխելու Քեմալի բանակի շարժումը Հայաստան, էջ 352 Կարմիրները արդեն մտել էին Հայաստան, հայ զորքերը կարմիրներին համբյուրներով քին ընդունում: Կիրովի, Օրջունիկիձեի և Միկոյանի գլխավորությամբ Հայաստան մտավ 11-րդ բանակը և առաջին հերթին մաքրեց թուրքերից Շիրակի Սարահաթը և Լոռին, իսկ որտեղ էին Վլիսոնի և Անտանտի բանակները: Դե նրանց ինչ պետք էր, որ 3 ամսից ավել թուրքերը ներխուժել են Հայաստան թալանում, կեղեքում են բնակչությանը չխնայելով ծերերին ու մանուկներին, բռնաբարվել է 5 հազարից ավել անչափահաս աղջիկներ, վեներական հիվանդություններով վարակվել են 10 հազար կանայք ու երիտասարդներ: Անգլիացիները պահանջում էին Հայաստանում գաղութային ռեժիմ տարածել: Ամերիկացիները պարտադրում էին, որ պետք է իրականացվի ամերիկյան զինվորական միսիան Հայաստանում, անգործունյա դաշնակցական պետական ղեկավարները տարածքներ կորցնելով, ուզում էին երկարացնել իրենց իշխանությունը: Հարց եմ ուղղում ձեր՝ բնության սխալ թյուրիմացության գրքի հեղինարկներ, որ հայրենասեր հայը կարող էր համակերպվել, որ երկրում տիրող այդ վիճակի հետ, բացի ձեզ պես ազգադավ տականքներից և երկրի գանձապետարանը թալանող Սիմոն Վրացյաններից: Բացահայտելով ձեր անգրագիտությունը առանց ամաչելու ազգային հերոսի կեցվածք ընդունած, գիրք կոչվածի հակառակ երեսում տպագրել եք 1920թ. սեպտեմբերի 20-ին Բոլշևիկների հույժ գաղտնի թռուցիկի տեքստը, չհասկանալով, որ այդ օրերին Կարաբեքիրի 50 հազարանոց թուրքական բանակը 2 շաբաթից ավել թալանում էր Շիրակի սարահարթի բնակավայրերը, իսկ Հայաստանի պետության կողմից ոչ մի միջամտություն: Այս ամենը տեսնելով, բոլշևիկները չէին կարող լռել: Բոլշևիկների գործունեությունը հասկանալու համար ձեզ անհրաժեշտ է մեծ պատրաստվածություն, որ չունեք, պարոնայք քաղաքական մարմնավաճառներ: Սակայն, որն է պարբերությունը, կրտսեր ԱլիևըԱդրբեջանում քննադատում է հայ բոլշևիկներին, ասելով, որ հայերը տեղաբնիկներ չեն, հողը պատկանում է Ադրբեջանին, դուք էլ Հայաստանում քննադատում եք հայ բոլշևիկներին և նրանց արած հայրենանվեր գործը համարելով հակապետական գործունեություն: Եզրակացությունը մեկն է՝ կամ գենետիկական կապ կա ձեր և կրտսեր Ալիևի միջև, գուցե և երկվորյակ եղբայրներ եք: Հեյդար Ալիևը Հայաստան շատ է այցելու կամ էլ գաղափարակից գործընկերներ եք: Ժամանակը դաժան է և հնարավորություն չի տալիս անհատներին սրբագրելու իրենց թույ տված սխալները: Քաղաքական ոչնչություններ, շլացած արևմուտքի դոլարների փայլից, ջուր եք ավելացնում մոլերանգորեն տարածվող պանթյուրքիզմի ջրաղացին: Հայաստան պետություն կառուցելու առաջին քայլը արվեց: Կենտրոնը Հայաստան ուղարկեց Ալեքսանդր Միասնիկյանին: Հայաստանում կար 780 հազար բնակիչ, որից 350 հազարը անտուն փախստականներ, որբեր: Սկսվեց Հայաստանի տնտեսությունը զարգացնելուգործընթացը, կարճ ժամանակահատվածում աներևակայելի վերելք ապրեց Սովետական Հայաստանը, իրականացվեց Ալ. Միասնիկյանի պատգամը՝ դրախտային երկիր դարձավ արցունքի երկիր Հայաստանը, դարերով տգիտության ու խավարի պայմաններում ապրող գյուղացի Համբոները դարձան աստղերին հասնող Համբարձումյաններ, Խաչատրյաններ ու Սեգ Սարյաններ, Թեֆլիսի քուչեքում մուշտարի կանչող Գիքորները կրթվեցին և դարձան կոսմոս նվաճող Գուրզատյաններ, Լոռեցի միամիտ Սաքոները Արտեմ և Անաստաս Միկոյաններ, ճաղարանց Թաթոսները, Միկիտան Սաքոները վերափոխվեցին Սիսակյանների, քյավառցի պատանիները Սամվել Քոչարյաններ, ախտեցիները Օրբելի եղբայրներ, Երևանի Ղանթաղի շուկայում կժով ջուր վաճառող պատանին, Սիլաչի ներկատան բանվորը՝ կրթվեցին դառնալով Ալիխանյան եղբայրներ: Երկրորդ հայրենականին մասնակցեցին հայերը և պատմության մեջ սոսկ տառերով գրվեց 106 հերոսների, գեներալների և մարշալների անուններ: Հայաստանը աշխարհի քարտեզի վրա դարձավ փայլատակող աստղ, իր գերզարգացած գիտության և մշակութային փայլուն մտավորականներով, հզոր արդյունաբերությամբ /օրական 30 գնացք էր մտնում ու դուրս գալիս Հայաստանից/ իր ինժիներա-տեխնիկական անձնակազմով: Այ մարդկային ցեղի զարդարանքներ, միթե այս ամենը չեք տեսել: 28 տարի Կոմունիստները ժողովրդի պահանջով իշխանությունը հանձնեցին ժողովրդավարներին, ծաղկուն Հայաստանը սկսած նախագահներից, իրենց բարեկամ շրջապատով՝ բոլորը դարձան թալանչիներ, գողեր, ավազակներ: Պահանջում եք ռուսական 102-րդ զորակայանը հանել: Այսօր այդ զորակայանը մեզ է պետք: Ռուս զինվորի ոտքը հասել է Սիրիա՝ Պարսից ծոց: Դու պիտի համբուրես ռուսների ոտքերը, որ այսօր պաշտպանելով հայ-թուրքական սահմանը `102-րդ ռուսական զինակայանը Հայաստանը օգտագործում է որպես զսպաշապիկ Թուրքիայի դեմ: Որքան խղճալի է Հայաստանը, որ ձեզ պես քաղաքական գործիչներ և վատ մտավորականներ ունի: Պարզապես Դուք թուրք հիվանդության նման կառչել եք հայոց պետության հաստ աղիքի վերջնամասից և տհաճություն եք պատճառում: Մարդկային տրամաբանության մեջ չտեղավորվող անիմաստ եզրակացություն եք անում Ռուսաստանի վարչապետ Պ. Ստոլուպինի փոխարեն, ետին թվով աղմուկ բարձրացնելով նրա կարծիքը կապելով ռուս և հայ բոլշևիկների համատեղ գորխունեության հետ: Նրա կարծիքը այսօր իր թարմությունը չի կորցրել գրքի թշվառ հեղինակների ազգադավ գործունեությունը բնութագրելու համար: Պարոնայք, գրքի թշվառ հեղինակներ, դուք այսօր ճակատագրական հիվանդագին մանրեներ եք դարձել 2 անգամ Հայաստանին անկախություն նվիրող /առաջինը ռուս-կոմունիստները իրենց ցարական Ռուսաստանի կայսրությունը քայաքայելուց ու տապալելուց հետո, երկրորդ՝ Սովետական իշխանությունը փլուզվելուց հետո/: