Պարսիկները, հանդիպելով հայերի կոպիտ դիմադրությանն ու կրելով հսկայական կորուստներ, ստիպված եղան հրաժարվել կրոնափոխության ծրագրից ւ հայերի ինքնության հանդեպ ոտնձգություններից: Տոնն ամեն տարի նշվում է հինգշաբթի օրը՝ Սուրբ Զատկից 8 շաբաթ առաջ: 451 թվականի մայիսի 26-ին տեղի ունեցավ Ավարայրի ճակատամարտը։ Ըստ պատմագրի՝ «յուրաքանչյուր մարդ իր հոգում եկեղեցի էր ու ինքն էլ հոգևորական»: Հանուն հայրենիքի, Հայոց եկեղեցու և քրիստոնեության պահպանման՝ հերոսական մահով ընկան իշխան Վարդան Մամիկոնյանն ու նրա 1036 կողմնակիցները՝ Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու մեծագույն սրբերը։ Իրենց մահով նրանք ապացուցեցին հայ ազգի ապրելու կամքը և նրա լինելու իրավունքը։ Ավարայրի ճակատամարտը վկայությունն էր, որ հայերին ոչինչ չի ստիպի հրաժարվել քրիստոնեական հայրենիքից: Քրիստոնեության ընդունումից ի վեր Եկեղեցին ներգրաված էր հայրենիքի պաշտպանության գործում։ Հայ եկեղեցին Հովսեփ կաթողիկոսի եւ Ղևոնդ Երեցի առաջնորդությամբ հայ մարտիկների հետ մասնակցեցին պարսիկների դեմ պատերազմին։ Մարտից առաջ հայ հոգևորականները մկրտության և Սուրբ Պատարագի խորհրդով առավել ամրապնդում էին մարտիկների հավատն ու ոգին։ «Եվ սեղան կանգնեցնելով՝ ամենասուրբ խորհուրդը կատարեցին, պատրաստեցին նաև ավազան, և եթե զորքի բազմության մեջ չմկրտված մարդ կար, ամբողջ գիշերը մկրտեցին։ Եվ առավոտյան Սբ. հաղորդություն ընդունեցին», - գրում է Եղիշե պատմիչը, թե ինչ էր կատարվել Ավարայրի ճակատամարտի նախօրեին: