Հայկական լեռնաշխարհի ողջ տարածքի հնագիտական մշակույթը համասեռ է իր զարգացման բոլոր փուլերում, շարունակական է ու պահպանել է իր էության զարգացման տրամաբանությունը՝ նեոլիթից մինչեւ մեր ժամանակները: Հայկական լեռնաշխարհի հնագիտական նյութի, հայոց ավանդական պատմագիտության, առասպելների, դիցաբանության ու նրա հետ կապված սրբազան աշխարհագրության տվյալների համեմատական վերլուծության արդյունքներից միարժեքորեն բղխում է, որ հայերը Հայկական լեռնաշխարհի բնիկներն են նախապատմական ժամանակներից եւ նրանք են այդ մշակույթի ստեղծողները:[31]