Վերջ ի վերջոյ, յիշենք «Որք զծորանս Հոգւոյն արբին» նշանաբանը, զոր մենք Շարակնոցի նախաբանէն որդեգրեցինք: Լայն առումով՝ Հոգւոյն հեղումները ըմպած եղան ո՛չ միայն մեր շարականագիր վարդապետները եւ Աստուածաշունչի թարգմանիչները, այլ բոլոր այն մտաւորական մշակները որոնք դարերու ընթացքին եւ յաճախ մեծ զոհողութեանց գնով՝ իրենց կեանքերը նուիրեցին գիրի ու տիպի ծառայութեան, տոգորուած ազգասիրական եւ համամարդկային գաղափարականներով: Այդպիսով ուզեցին գիրը մատչելի ընել բոլորին, եւ ատոր սերունդէ սերունդ աւանդումը ապահովել: Նման դրդումներէ մղուած չէի՞ն, արդեօք, Ե. դարուն Սուրբ Գիրքը թարգմանող մեր Ս. Հայրերը, ԺԶ. դարուն առաջին Հայ Աստուածաշունչը հրատարակող Ոսկան Վարդապետը, Ի. դարու Հայ երկերու Չեխ թարգմանիչ՝ ողբացեալ Ludmila Motalová-ն, եւ ներկայիս Հայոց Ս. Պատարագի Չեխերէնի թարգմանող անխոնջ գործիչ՝ Evžen Kindler: Նոյն Հոգին չէ՞ արդեօք, որմէ ահա տարիներէ ի վեր Հայաստանի Ազգային Գրադարանը եւս կ’առաջնորդուի՝ իր հնատիպ ու հազուագիւտ գանձերը հանրութեան մատչելի դարձնելով, առանց ոեւէ նիւթական ակնկալութեան, իր թուայնացման ծրագրի իրականացման միջոցաւ: Հոգին, հաւատքը, Բանը, եւ ասոնց աւանդումը՝ թարգմանութեան, ընդօրինակութեան, տպագրութեան եւ կամ թուայնացման շնորհիւ՝ անտարակոյս անբաժանելիօրէն կապուած են: