Ք.ա. XXVIII-XXVI դարերու ընթացքին մշակութային ներթափանցման բնորոշ գիծերէն մէկը տարածքներու մեծ մասի խաղաղ նուաճումն է. այդ իսկ պատճառով ժամանակին կը կարծէին, թէ ատիկա եղած է մշակութային ազդեցութիւն կամ բնակչութեան որոշակի զանգուածներու արտագաղթ: Վերջին տարիներուն սակայն վերոնշեալ ժամանակաշրջանի մշակութային գօտիի յուշարձաններուն մէջ գտնուած են նաեւ պատերազմի, ռազմական ներխուժման հետքեր: Պատերազմի հետքերը հնագիտական պեղումներու ժամանակ կ’արտայայտուին մոխրաշերտերով, որոնց սովորաբար առկայ կ’ըլլան ջարդուած զէնքերու կտորներ: Ակնյայտ է, որ նշուած տարածքներուն մէջ եղած է ինչպէս ռազմական, այնպէս ալ խաղաղ, առանց պատերազմի, մշակութային նուաճում: Ասիկա մեզի կը յիշեցնէ Տիգրան Մեծի ժամանակաշրջանը, երբ անոր ռազմական նուաճումներու կողքին տեղ գտան նաեւ խաղաղ նուաճման բացառիկ դէպքեր: