Հայոց ցեղասպանությունը ոչ միայն չի մոռացվում, այլեւ ունենում է իր հին գաղտնիքների նորանոր բացահայտումներ, որոնք ավելի են ամբողջացնում նախորդ դարասկզբին մարդկության դեմ գործված ոճիրի պատկերը: «Ցեղասպանությունների դար» հորջորջված 20-րդ դարը բնութագրող գրքերում, որ 21-րդ դարասկզբին լույս են տեսել ԱՄՆ-ում եւ Եվրոպայում, մարդկության դեմ գործված մեծագույն հանցանքը` հայերի ցեղասպանությունը, երբեմն չի էլ հիշատակվում, իսկ Թուրքիայի ներկա կառավարությունը ցեղասպանության իրողությունը` իր նախորդների կատարած ոճիրը հերքող իր «Հրաժարելով հրաժարիմք»-ը ամենուր հնչեցնում է այնպիսի անհեթեթ համոզվածությամբ, ինչպես բոլոր իրենց հորինած ստերին լրջորեն հավատացողները, որ հետո, ուշացած զղջումով, իրենք իրենց են դատապարտում: Պայմանական այդ «հետո»-ն էլ, թեեւ ուշացումով, հիմա է եկել, եւ ինչքան շուտ կայանա խոստովանությունը, այնքան թեթեւ կլինի քավության բեռը: