Թանգարաններ են հիմնվել հատկապես XIX դ.։ Ի>. Աբովյանը Երևանի գավառ, դպրոցին կից հիմնել է (1846) հնությունների կաբինետ։ Թանգարաններ են ստեղծվել վասպուրականր Վարագավանքում (1858), Էջմիածնում (1868), Երուսաղեմի և Պոլսի պատրիարքարաններում, Վենետիկում և այլուր, որտեղ պահվել են պատմ. արժեք ներկայացնող եկեդեց. աշխարհիկ իրեր։