Երկրորդին մէջ ալ կը տեսնուին Անատոլուի զանազան քաղաքներու համալսարաններ կամ այլ պահպանողական կամ ազգայնապաշտ հաստատութիւններ, որոնք համագումարներ կը կազմակերպեն՝ ժխտելու համար հայոց պնդումները ու պաշտպանելու համար այն գաղափարները, որոնք պետութեան կողմէ առաջ քշուեցան, իբրեւ այս հարցին մէջ պետական պաշտօնական տեսակէտ։ Այս երկրորդ դասակարգի աշխատանքներուն ամէնէն նոր օրինակն է Պուրտուրի «Մեհմետ Աքիֆ Էրսոյ» համալսարանին մէջ բացուած աշխատաժողովը, որ իր աշխատանքին սկսաւ՝ կերպով մը ջրելու համար հայկական պնդումները։