Հատկապես 18-րդ դարավերջից հայկական կենցաղում մեծ տարածում գտավ դուդուկը, որն առավելապես արհեստավորական խավի սիրելի նվագարաններից է: Հին է այս նվագարանի պատմությունը, եգիպտական պեղումների ժամանակ մի այդպիսի գործիք է հայտնաբերվել, որը մոտ 3500 տարվա պատմություն ունի: Բայց 19-րդ դարասկզբից գործիքի' Անդրկովկասի ժողովուրդների շրջանում տարածված «դուդուկ» անվանումը հավանաբար ծագել է ռուսերեն «дудочка» (նվագափող, շվի) բառից: Սակայն այս տարածաշրջանի ժողովուրդներից յուրաքանչյուրը դուդուկ պատրաստելու եւ այդ գործիքով նվագելու իր մեթոդներն ու ավանդույթներն է մշակել: Հայաստանում այս նվագարանը պատրաստում են ծիրանենու կամ տանձենու փայտից, իսկ վրացիները պատրաստում են նաեւ սալորենու փայտից: Վրացի դուդուկահարների կատարման յուրօրինակությունը բազմաձայնության մեջ է, իսկ հայ դուդուկահարները սովորաբար հանդես են գալիս երկուսով, որոնցից մեկը մենակատարն է, մյուսը' նվագակցողը (դամ պահողը): Մեր քաղցրապտուղ ծիրանենու փայտից պատրաստվող այդ քաղցրահնչյուն նվագարանի կազմությունն այնքան էլ բարդ չէ: Փողի երկարությունը 30,5սմ է, ձայնանցքերը ութն են, որոնցից յոթը դիմացից, մեկը` հակառակ կողմից: Ձայնը արտաբերվում է փողաբերանին հագցվող եղեգնյա մունդշտուկից (պիպիչ), որի վրա լարվածքը կարգավորելու նպատակով` հատուկ օղակ կա: Հայ երաժշտության պատմության մեջ որպես լավագույն դուդուկահարներ, հիշատակության են արժանի Մարգար Մարգարյանը, Լեւոն Մադոյանը, Վաչե Հովսեփյանը, Ջիվան Գասպարյանը եւ ուրիշներ: Ոչ միայն դուդուկը, այլեւ ծիրանենու փայտից պատրաստվող մեր մյուս փողային նվագարանները` զուռնան, սրինգը, բլուլը եւս համարվում են հնագույն ծիրանափողի կատարելագործված տարատեսակներ: Ի դեպ, «սրինգ» անվանումը գալիս է հունարենից եւ նշանակում է «նվագափող», բայց հայերն այդ նվագարանը նաեւ «շվի» են կոչում: Այս բոլոր նվագարաններն էլ ութ ձայնանցք ունեն` նույն դասավորությամբ, ինչպես որ դուդուկինն է: Բայց սրինգը եւ բլուլը չունեն ձայնարտաբերման հատուկ մաս` ձայնն արտաբերվում է անմիջապես փողի մեջ փչելով: Իսկ հայկական զուռնան, որ եվրոպական հոբոյի նախատիպն է համարվում, լեզվակավոր փողային նվագարան է: Փողի երկարությունը մոտ 29 սմ է, վերին հատվածը նեղ է, ներքեւում լայնանում է` տրամագիծը հասնելով մինչեւ 4սմ-ի: Զուռնան սովորաբար նվագում են դհոլի հետ միասին` առավելապես կատարելով ուրախ պարեղանակներ: