1883ին, ցա­րա­կան ոս­տի­կա­նու­թիւ­նը փա­կեց հա­յոց ծխա­կան վար­ժա­րան­նե­րը։ Ք­րիս­տա­փո­րի յոր­դո­րով, ­Լե­ւոն ան­ցաւ ­Գան­ձակ, ուր թե­մա­կան վար­ժա­րա­նին մէջ ու­սուց­չու­թեան լծո­ւե­ցաւ, բայց շու­տով բա­խում ու­նե­ցաւ տեղ­ւոյն կղե­րա­միտ եւ պահ­պա­նո­ղա­կան մտայ­նու­թեանց հետ։ Էջ­միած­նէն՝ ­Մա­կար ­Կա­թո­ղի­կո­սի յանձ­նա­րա­րու­թեամբ, կրթա­կան յա­տուկ քննիչ ու­ղար­կո­ւե­ցաւ ­Գան­ձակ։ Ըմ­բոստ ա­շա­կեր­տու­թիւնն ու ու­սու­ցիչ­նե­րը պատ­ժե­լու իր կար­գադ­րու­թեանց ճամ­բով՝ Էջ­միա­ծի­նի կող­մէ ա­ռա­քո­ւած քննի­չը ­Լե­ւոն ­Թա­դէո­սեա­նին զրկեց ոչ միայն տեղ­ւոյն դպրո­ցին մէջ, այ­լեւ՝ ո­րե­ւէ թե­մա­կան վար­ժա­րա­նի մէջ պաշ­տօ­նա­վա­րե­լու եւ դա­սա­ւան­դե­լու ի­րա­ւուն­քէն։ Այդ­պի­սով վերջ գտաւ ու­սուց­չա­կան աս­պա­րէ­զը ­Պա­պա­շա­յի հա­մար, որ այ­նու­հե­տեւ հա­շո­ւա­պա­հա­կան իր ըն­դու­նա­կու­թիւն­նե­րով նե­տո­ւե­ցաւ կեան­քի աս­պա­րէզ՝ միա­ժա­մա­նակ նո­ւի­րո­ւե­լով հետզ­հե­տէ թափ հա­ւա­քող հայ յե­ղա­փո­խա­կան շարժ­ման։