Մ.Բ.- Սիմոն Վրացեանի ծաւալուն հատորէն ետք, հրատարակուեց նաեւ Խատիսեանի յուշագրութիւնը, 30-ականներին, 40-ականներին հրատարակուեց մի շարք այլ պետական գործիչների յուշեր, թերթերում շատ գրուեցին յօդուածներ, եւ գրուեց հիմնական իրադարձութիւններին, Փետրուար 18-ին, Սեւրին, Հայաստանի սովետականացման մասին, գրուեց հայ-թուրքական պատերազմին մասին: Բայց հայ-թուրքական պատերազմի գործօնը որպէս մեծ դաւադրութեան արդիւնք, լոյսի էր բերւում արդէն 50-ական 60-ականներին: Դա նկատում ենք «Ալիք»ի, «Յառաջ»ի եւ «Յուսաբեր»ի մէջ: Այդ ժամանակ սկսեցին գրել, թէ պոլշեւիկների դաւադրութիւնը ո՞ւր հասաւ եւ ինչի՞ հասցրեց Հայաստանի Հանրապետութիւնը եւ հայ ժողովուրդը: Ինչի՞ համար էին դա անում, որովհետեւ այդ ժամանակ արեւմուտք եւ ԽՍՀՄ յարաբերութիւնները լարուել էին, եւ յատկապէս իրանահայութեան կողմից նկատւում էր այդ ձգտումը հարուածելու Սովետական Միութեանը այն մասով, որ իրականութիւնը երկաթեայ վարագոյրի լայնքով որքան կարճ է եղել պատմութիւնը ներկայացնելու առումով, եւ դրա համար սկսեցին հրատարակել այն մարդկանց յուշերը, որոնք որ գրել էին այդ պատերի ներքեւ, օրինակ Յովհաննէս աւագ քահանայ Հաճեանը գրել է յուշագրութիւն եւ գիրք, «Ալիք»ը հրատարակել է յուշագրութեան շարք մը, ուր բացայայտւում է, թէ ինչպէ՞ս Կարսը յանձնուեց: Նմանատիպ յուշեր գրել է նաեւ նահանգապետ Ղորղանեանը եւ այլ մարդիկ: