Բայց այդպիսի նվագախումբ ստեղծելու համար անհրաժեշտ էր նախ լրջորեն ուսումնասիրել արեւելյան նվագարանները, ճշտորեն գնահատել դրանց կատարողական-տեխնիկական հնարավորությունները, անհրաժեշտության դեպքում կատարելագործել դրանք` հասցնելով պրոֆեսիոնալ պատշաճ մակարդակի: Դա հնարավոր եղավ միայն խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, եւ այդ առաքելությամբ հանդես եկավ Կոմիտասի աշակերտ, երաժշտագետ, խմբավար ու մանկավարժ Վարդան Բունին (Բունիաթյանց): 1921 թվականին Հայաստանի արեւելյան մեղեդիների եւ խորեոգրաֆիայի ստուդիային կից նա ստեղծեց նաեւ արեւելյան նվագարանների սիմֆոնիկ անսամբլ: Այդ նպատակով նա ձեւափոխեց, կատարելագործեց արեւելյան նվագարանները` ստեղծելով նաեւ սազերի, թառերի, քամանչաների եւ որոշ փողային նվագարանների բասային ու բարիտոնային հնչողությամբ տարատեսակներ: Այդ գաղափարը ոգեւորել էր մեր անվանի երաժիշտներից շատերին, իսկ կոմպոզիտոր Սպենդիարյանն իր վերոհիշյալ հոդվածում գրել է. «... Կովկասում Արեւելյան երաժշտության ձայնածավալն ընդլայնելու գաղափարն առաջինն իրականացրել է Երեւանի Արեւելյան մեղեդիների եւ խորեոգրաֆիայի ստուդիան` հանձին այդ ստուդիայի մանկավարժ Վարդան Բունիի, եւ դա նրա մեծ վաստակն է, ինչն արժանի է անկեղծ ողջույնի»: Բայց, ցավոք սրտի, Արեւելյան նվագարանների սիմֆոնիկ համույթը երկար կյանք չունեցավ: Անվանի երաժիշտներից ոմանք աննպատակահարմար էին համարում սազերի, թառերի ու քամանչաների քառաձայն տարատեսակների ստեղծումը եւ հոբոյի ձայնային հնչերանգով դուդուկների առկայությունն արեւելյան նվագարանների համույթներում: Նրանք գտնում էին, որ արեւելյան նվագախմբերի հմայքը հենց բնօրինակ, նախնական վիճակով պատրաստվող նվագարանների ինքնատիպ հնչերանգի մեջ է, հարկավոր է միայն դրանք պատրաստել ճիշտ տոնայնությամբ ու եվրոպական նոտագրությանը համապատասխանող ճշգրիտ լարվածքով: Հենց այդ սկզբունքով էլ առաջնորդվեց կոմպոզիտոր, խմբավար Թաթուլ Ալթունյանը` Հայաստանի ժողովրդական երգի ու պարի անսամբլը կազմակերպելիս: Ավելի ուշ երաժշտագետ, ազգագրագետ ու խմբավար Կարլեն Միրզոյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց նաեւ հնագույն նվագարանների «Տկզար» անսամբլը: