Հաշվի առնելով, թե Հայաստանում որքան շատ են արեւի, քամու եւ ժամանակի փոշու տակ անխնամ թափված կիսափուլ հուշարձանները, հայ հնաբաններից ու պատմաբաններից ոմանք կարծում են, որ մեր հայրենիքը ոչ թե թանգարան, այլ թանգարանի ավերակ է բաց երկնքի տակ: Սակայն Առինջ թաղամասը կարելի է հաճելի բացառություն համարել: Հնագույն ժամանակներից հայտնի այս թաղամասում, ըստ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագրի (թիվ 8/307, 2004, փետրվար), 304 միավոր հուշարձան կա: Դրանց թվում են Ձագավանքի վանական համալիրը (7-17-րդ դդ.), Գետարգելի Սբ. Նշան մայր եկեղեցին, որ կաթողիկոսանիստ է եղել Զաքարիա Ա Ձագեցի կաթողիկոսի հայրապետության (855-876 թթ.) քսանմեկ տարիների ընթացքում, հին գերեզմանոցներ հարյուրավոր հնամենի խաչքարերով ու տապանաքարերով, գյուղատեղի, մատուռներ ու եկեղեցիներ, ինչպես նաեւ ուրարտական շրջանի մի ամրոց: Հատկապես առինջեցի հայտնի գործարար Գագիկ Ծառուկյանը նախանձախնդիր է, որ Առինջի պատմական ավերակները վերականգնվեն եւ, թեկուզ շատերիս համար վիճելի, բայց կանգուն տեսքի բերվեն: Սակայն միայն Գ. Ծառուկյանի նախաձեռնությունը բավարա՞ր է 304 պատմական արժեքների վերականգնման համար, չէ՞ որ խոսքը ոչ թե մեկ կամ մի քանի եկեղեցիների վերականգնման, այլ Ձագավանքի համալիրի, պատմական գերեզմանոցի եւ բազմաթիվ սրբատեղիների մասին է: Ինչեւէ, առայժմ մի ձեռքն է փորձում ձեռք լվանալ: