­Ռուս պե­տա­կան միտ­քը ինչ­պէս ա­տե­նին, նաեւ հե­տա­գա­յին չու­զեց ըստ ար­ժան­ւոյն գնա­հա­տել հայ ռազ­մա­կան տա­ղան­դին ան­փո­խա­րի­նե­լի այդ նպաս­տը։ ­Ռուս մե­ծա­պե­տա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թիւ­նը ըն­դա­մէ­նը իր հա­շիւ­նե­րուն ծա­ռա­յող վստա­հե­լի յաղ­թա­թուղթ մը նկա­տեց ­Հայ­կա­կան ­Գոր­ծօ­նը։ ­Մինչ­դեռ հայ քա­ղա­քա­կան միտ­քը, ընդ­հա­կա­ռա՛կն, չյոգ­նե­ցաւ վերս­տին ու վերս­տին իր գրա­ւը դնե­լէ ­Ռու­սա­կան ­Գոր­ծօ­նին վրայ, որ­պէս­զի այս վեր­ջի­նի օգ­նու­թեամբ կա­րե­նար դի­մագ­րա­ւել եւ ձա­խո­ղու­թեան մատ­նել թուրք մե­ծա­պե­տա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թեան սադ­րանք­նե­րը, ո­րոնք ի վեր­ջոյ հե­տա­մուտ էին ­Հա­յաս­տա­նի ու հա­յու­թեան կոր­ծա­նու­մին։