«Սակայն, դրանից յետոյ նոյնպէս շարունակւում էին հայերի հանդէպ բռնութիւնները, եւ ԼՂ-ի բնակչութեանը մնում էր երեք ընտրութիւն՝ հեռանալ հայրենիքից, մահանալ կամ պայքարել ազատութեան համար ու գոյատեւել: Ղարաբաղի հայերն ընտրեցին երրորդ տարբերակը: Գոյութիւն ունեցող օրէնքին համապատասխան՝ նրանք յայտարարեցին իրենց անկախութիւնը Ադրբեջանից, ստեղծեցին կառավարութիւն եւ ընտրեցին Ազգային ժողով: Ադրբեջանը դրան արձագանգեց ագրեսիւ պատերազմով՝ յարձակւելով հայկական գիւղերի վրայ, ռմբակոծելով քաղաքները եւ մայրաքաղաք Ստեփանակերտը: Ղարաբաղի հայերը ստեղծեցին իրենց սեփական բանակը եւ պաշտպանեցին իրենց երկիրը: Եւ յաղթեցին: Ոչ ոք դա չէր սպասում, բայց յաղթեցին: 150 հազար հայեր յաղթեցին 7 միլիոն ադրբեջանցու: Նրանք ազատագրեցին իրենց տարածքները եւ վերահսկողութեան տակ առան ռազմավարական կարեւոր տարածքներ՝ ստեղծելով անվտանգութեան գօտի: 1994 թւականի մայիսին, լուրջ ձախողումներից յետոյ, Ադրբեջանը խաղաղութեան կոչ արեց եւ զինադադար կնքեց ԼՂՀ-ի հետ: Այդ օրւանից 20 տարի է անցել: ԵԱՀԿ-ի Մինսկի խմբին դեռ չի յաջողւել շօշափելի արդիւնքի հասնել, իսկ պատճառը Ադրբեջանի իշխանութեան ագրեսիւ եւ անողորմ կամակորութիւնն է: