Իմ կարծիքով ցանկացած կրթական համակարգ ինքը ազգային համակարգ է: Լավագույն կրթական համակարգն այն է, որը կարողանում է այն համապատասխանեցնել իր ազգային առանձնահատկություններին: -Կանադան, Ֆինլանդիան, Սինգապուրը, Հարավային Կորեան, Չինաստանը զարգացած, աշխարհի առաջատար երկրներ են: Բայց, ի՞նչն է հետաքրքիր. երբ մանրամասն վերլուծում ենք նշված երկրից յուրաքանչյուրի կրթա-կան համակարգը, պարզվում է, որ շատ տարբեր են իրարից: Այսիքն` այն ինչ անում է օրինակ Ֆինլանդիան, -Չինաստանն անում է դրա հակառակը, Սինգապուրը լրիվ մի այլ բան է անում: Այստեղից մասնագետները բխեցնում են, որ ամեն ազգ, ամեն պետություն պետք է գտնի իր ճանապարհը: Եվ դա ճիշտ է, որովհետև Հայաս-տանը չի կարող Ֆինլանդիայի ճնապարհով գնալ, որովհետև Ֆինլանդիան ուրիշ հարևաններ ունի, ուրիշ պատմություն, աշխարհագրական լրիվ ուրիշ դիրք: Ֆին ժողովրդի խառնվածքն էլ ուրիշ է: Սրանք շատ կարևոր բաներ են: Հետևաբար, կրթությունը լինում է միայն ազգային: Հիմա Հայաստանի սխալը որն է, որ այս տարիների ընթացքում մենք տարբեր տեղերից ինչ-որ բաներ ներմուծեցինք, այս բառը հատուկ եմ ասում, որովհետև մեր սխալներից մեկն այն է, որ կրթությունը համարում ենք ապրանք, որ կարելի է դրսից ներմուծել ու տեղում իրացնել: Այնինչ, կրթությունը չեն ներմուծում, այլ ստեղծում ու ձևավորում են, այսինքն` պետք է հաշվի առ-նես, թե տվյալ դեպքում հայ ժողովուրդն ինչ առանձնահատկություններ ունի: Չեմ ասում չհետևենք ուրիշ երկրների փորձին, բայց հետևանեք այնքանով, որքանով այն մեզ պետք է: Նույն բոլոնյան համակարգը մենք կի-սատ-պռատ ենք բերել, թեև, եթե ամբողջական էլ բերեինք, էլի լավ չէր լինելու: Բոլոնիայից մենք բերում ենք այն, ինչը մեր պետության համար շատ բեռ չէ, բայց այն մասը, որ պահանջում է ֆինանսական ներդրումներ` չենք բերում, էկլեկտիկ բան ենք անում: Պատկերավոր ասած՝ նույնն է, թե մերսեդեսի շարժիչը զապորոժեցի վրա տեղադրես: Հիմա մենք էլ շատ լավ շարժիչներ ենք ներմուծել դրսից, բայց քանի մեքենան սա է, չի աշխատելու: Մենք դեռ չունենք սենյակային տարրական պայմաններ, սրան գումարած դասախոսների ծանրաբեռնվածությունը: Մեր իրականության մեջ կան դասախոսներ, որ երկու-երեք բուհում աշխատում են` շաբաթական 30 ժամ: Այսպիսի զբաղվածություն ունեցող դասախոսը դառնում է ընդամենը դասատու, և այլևս նա չի կարողանա անհատական աշխատանք տանել ուսանողների հետ, գիրք կարդալ, հոդվածներ, գրքեր գրել, հետազո-տություն անել: