«ՄիԳ»-երից զատ ավելացնենք կործանիչաշինության այլ վառ նմուշների մասին և համեմատենք դրանք։ Առաջին կործանիչը կիրառել են գերմանացիներն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Դա եղել է հոլանդացի կոնստրուկտոր Ա. Ֆոկկերի` ոչ հատուկ որպես կործանիչ ստեղծած «Ե-111» ինքնաթիռը։ Օդային մարտի գաղափարը տեսական հարթություն են բերել գերմանացի օդաչուներ Օ. Բյոլկեն և Մ. Իմմելմանը։ Առաջին հատուկ կործանիչ ինքնաթիռը` «Նյուպոր-11»-ը ստեղծել է ֆրանսիացի Մեծ ավիակոնստրուկտոր Գ. Դելյաժը։ Հետագայում Առաջին աշխարհամարտի տարիներին տաղանդաշատ կոնստրուկտորների` Հ.Ֆոլլանդի, Հ.Սմիթի, Լ.Բեշերոյի, Գ.Դելյաժի, Տելենի, Շուբերտի և այլոց կողմից ստեղծվեցին հիանալի կործանիչների համաշխարհային անուններ` «Քեմել», «Սե-5», «Ալբատրոս», «ՍՊԱԴ», «Նյուպոր» և այլն։ Մինչ հաջորդ համաշխարհային պատերազմն աշխարհին հայտնի դարձան նոր տաղանդավոր անուններ` հատկապես Ց. Ռոզատելլի, Ս. Քեմմ, Ռ. Միտչել, Ն. Պոլիկարպով, Վ. Մեսսերշմիդտ, Մ. Քաստոլդի և այլն։ Պատերազմի ժամանակ ի հայտ եկան այլ տաղանդավոր ինժեներներ` Տ. Կոյաման, Ջ. Հորիկոշին, Ա. Յակովլևը, Ս. Լավոչկինը, Կ. Տանկը, Ջ. Գաբրիելին և այլք։ Նրանց կողմից ստեղծված մինչպատերազմյան և պատերազմական ժամանակի կործանիչներն անվիճելիորեն համաշխարհային չափանիշներ են հանդիսանում։ Այս ժամանակաշրջանն առհասարակ շատ բարդ է և ուսումնասիրության համար իրենից ծավալուն նյութ է ներկայացնում։ Դժվար է ստեղծել թեկուզ մեկ լավ տվյալներ ունեցող կործանիչ, և շատ անուններ պատմության մեջ մնացել են թեկուզ մեկ մեքենայի ստեղծման շնորհիվ, բայց վերը նշված տաղանդավոր ինժեներները ստեղծել են մի քանի հիանալի ինքնաթիռներ։ «ՑՌ-1»-ը, «ՑՌ-20»-ը, «ՑՌ-32»-ը, «ՑՌ-42»-ը հիանալի կործանիչներ են եղել իրենց ժամանակի համար և ստեղծվել են մեկ մարդու կողմից։ «Ֆյուրի», «Հարրիքեյն», «Թեմփեստ», «Հանթեր» անունները համաշխարհային բացառիկ անուններ են և ստեղծվել են տարբեր ժամանակներում։ Դրանք իրենց հեղինակի բոլոր գործերը չեն։ Նման անունները շատ են։ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին հատկապես հակամարտող կողմերի կոնստրուկտորները միմյանց դեմ պայքարում էին արագ ու դաժան օրենքներով։ Արդյունքում ստեղծվեցին լեգենդար մեքենաներ։ Սակայն այդ տաղանդավոր կոնստրուկտորներից ոչ մեկը 50 տարի անընդմեջ չի ստեղծել անպարտ կործանիչներ։ Մենք չենք փորձում պնդել, որ նրանք չէին կարող, իսկ Միկոյանը ստեղծեց։ Միգուցե, եթե չկործանվեին միլիտարիստական Ճապոնիան ու ֆաշիստական Գերմանիան, ապա Տոյա Կոյաման և Վիլլի Մեսսերշմիդտը անպարտելի կմնային տասնյակ տարիներ։ Իսկ պատերազմի ժամանակ պահանջներն արագ էին փոխվում, և պահանջվում էին նոր մեքենաներ։