Այ­նու­հե­տեւ հայ­կա­կան ­Կար­սը ին­կաւ մոն­կոլ, թա­թար եւ օս­ման­ցի թուրք աս­պա­տա­կող­նե­րու ի­րե­րա­յա­ջորդ տի­րա­պե­տու­թեանց տակ, վե­րա­նո­ւա­նո­ւե­ցաւ թրքե­րէն ­Ղարս եւ դա­րեր շա­րու­նակ, մին­չեւ 19րդ ­դա­րու սկիզբ­նե­րը, կռուախն­ձոր դար­ձաւ օս­ման­ցի բէ­կե­րու եւ պար­սիկ խա­նե­րու մի­ջեւ։