Նյութապաշտական վարդապետությունը հետխորհրդային Հայաստանում հողին հավասարեցրեց այն ամենը ինչից կառչելով, ինչով զինված լինելով անցել էինք մեր դարավոր ուղին։ «Պլատոնն իմ ուսուցիչն է, բայց ճշմարտությունն ավելի թանկ է ինձ համար»,- գրում էր Արիստոտելը՝ բացարձակապաշտության միտվածությամբ։ Մենք բացարձակապաշտ չենք եղել, նորույթամերժ՝ առավել ևս և նորույթազոհ էլ չենք կարող լինել՝ մեր բունը հաստ է՝ թեքվել չենք կարող։ Այսօր, անգլո-ռուսական սուր մրցակցության պատճառով, խաթարվել է քրիստոնյա աշխարհի բարոյական համերաշխությունը։ Դրան նպաստում է նաև Արևմուտքի ոգու ընդհանուր անկումը։ Աշխարհում բնական գիտությունների բուռն զարգացման սլացքի մեջ իշխող դարձավ պրագմատիկ-իմաստամերժ իրապաշտությունը, որն իր հերթին բերեց աշխարհայեցության սառնություն և ներկայապաշտության։ Քրիստոնեությունը կորցրեց իր երբեմնի կենսազդեցությունը։