Երբ «Ազգ»ի գրադարան-լսարանին մէջ Մեծ Հայրենադարձութեան 70-ամեակին նուիրուած կլոր սեղանին որպէս մասնակից մտիկ կ՛ընէի ելոյթ ունեցող պատմաբաններուն զեկոյցերը, ակամայ, միտքով վերադարձայ 1946 թուականը, երբ երեք տարեկան երեխայ էի ու Հալէպի շոգեկառքի կայարանին մէջ, շոգեշարժավար հօրս կողքին կանգնած, հետաքրքրութեամբ կը նայէի դալար ճիւղերով զարդարուած շոգեկառքին, առանց իմանալու, որ ներգաղթի շոգեկառքն էր ...