Համայնքապատկան կալուածներու խնդիրը անպակաս է թրքահայութեան օրակարգէն։ Կար ժամանակ մը, մօտաւոր անցեալին, երբ մեր համայնքը միշտ կը գանգատէր կալուածներու պարագային կատարուած անարդարութիւններէ, իրաւունքի ոտնձգութիւններէ եւ անոնց արժեւորման համար դրուած արգելքներէ։ Ժամանակները փոխուեցան, պետութիւնը տարբեր վերաբերմունք որդեգրեց եւ փոքրամասնութիւններու համար կատարուած բարեփոխումներու ծիրին մէջ համայնքապատկան կալուածներու արժեւորման առջեւ նոր հորիզոն մը բացուեցաւ։ Անարդարութիւնները կարեւոր չափով յաղթահարուեցան, իրաւունքի ոտնձգութիւնները դադրեցան։ Կրնայ ըլլալ, որ բոլոր խնդիրները հարիւր տոկոս լուծուած չըլլան, սակայն անուրանալի է, որ կալուածներու հարցին շուրջ մեր համայնքը լայն շունչ մը քաշած է եւ այդ լայն շունչին զուգահեռ կարելի է յուսադրուիլ ապագայի տեսակէտէ՝ մեր հաստատութիւններուն համար երկարաժամկէտ մշտական հասոյթներ ապահովելու առումով։