Ահա	ի՜նչ. ուրեմն, նա, որից	ոչինչ	լավ	բան	չէր	սպասում, որին	գրեթե	արհամարհել	էր, որից	փախել	էր	որպես ժանտախտից	ցույց	տվեց	այդքան	հերոսություն: Ուրեմն, նրան, այդ	փչացած	ու	ապականված	մարդո՞ւն	է	պարտական	իր հոր, հորեղբոր, նույնիսկ	իր	կյանքը. ի՞նչ	է	նշանակում	այդ	անձնազոհությունը: Ո՞վ	կամ	ի՞նչը	ներշնչեց	այդ	մարդուն այդչափ	անվեհերություն	և	արհամարհանք	դեպի	սեփական	կյանքը: Դա	երազ	չէր, այլ	իրականություն	ու	անսպասելի, աներևակայելի, և՛	երկյուղալի, և՛	ուրախալի: Գեղեցիկ	էր	նա	այն	պահին, երբ	թանձր	ծխի	միջից	դուրս	եկավ	Չուպրովի թևին	հենված, գեղեցիկ	ասպետական	գեղեցկությամբ: Օօ՜, ոչ. երբեք, երբեք	Շուշանիկը	չի	մոռանալ	այն	վայրկյանը, որ մոգական	լապտերով	խորին	մթության	մեջ	պայծառացրեց	զմայլելի	մի	պատկեր: Արժե՞ր	նրա	զգացած	վիրավորանքն	այդ ասպետական	վարձատրության: Ոչ, ոչ	և	ոչ: Կարծես	անցնելով	կրակների	ու	ծխերի	միջով, այդ	մարդն	անհետք	այրեց	իր բոլոր	անցյալը	և	դուրս	եկավ	հնոցից` ապականությունից	մաքրված	ու	զտված: Իսկ	այն	մյո՞ւսը, որ	այնքան	հոգեկան տվայտանքներ	էր	պատճառել	նրան	և	որին	իր	մոլոր	երևակայության	մեջ	այնպես	իդեալացրել	էր: Այո՛, նա	նույնպես կամեցավ	հերոսանալ, բայց	ուրիշների	ձեռքով, բայց	ոսկու	միջոցով: «Տղերք, երեք	հազար, չորս	հազար, հինգ	հազար ազատողին», ի՜նչ	կծու	հեգնությամբ	են	հնչում	այժմ	այդ	բառերը	նրա	ականջներին: Ի՜նչ	ահռելի	վիհ	երկուսի	մեջ	և	ո՞րն	է բարձր — եթե	ոչ	նա, որ	ահա	այնտեղ, մերկ	անկողնակալի	վրա	ընկած, տառապում	է	ցավերից: Մեկը	ոսկով, մյուսը կյանքով	և	ո՞ր	ոսկին	կարող	է	փոխարինել	կյանքը: Ովքե՞ր	են	Զարգարյանները	նրա	համար, այդ	անդամալույծը, այդ աննշան	գործակատարը: Իսկ	ի՞նքը` Շուշանիկը: Մեկը` ոչնչություն, մյուսը` կյանքի	հեգնանքներից	ծնված	միայն	և	միայն աշխատելու	ու	տառապելու	համար: Մինչդեռ	նա, ոսկեհյուս	խանձարուրի	մեջ	սնվածը	և	շուքի	ու	շռայլության	մեջ օրորվածը, ոչնչով, ոչնչով	պարտական	չէր	մի	աննդան, մի	աղքատիկ	աղջկա	ազատելու	կրակի	ճանկերից: