ԺԳ. դա­րու երկ­րորդ կի­սուն, հայ­կա­կան գաղ­թե­րը աճ ար­ձա­նագ­րած են մոն­կոլ–թա­թա­րա­կան ար­շա­ւանք­նե­րուն պատ­ճա­ռով (1220-1468), եւ հա­յեր 1071ին ին­կած Բագ­րա­տուն­եանց Թա­գա­ւո­րու­թեան իշ­խող դա­սա­կար­գին հետ գաղ­թած են Սուր­իա, բա­ցար­ձակ ներ­կա­յու­թիւն կազ­մե­լով հիւ­սի­սա­յին Սուր­իոյ, Անտի­ո­քի, Եդես­իոյ եւ Մի­ջա­գետ­քի մէջ` մին­չեւ Պա­ղես­տին: