Փիլօ Աթան միեւնոյն ժամանակ միասնականութեան խորհրդանշան մըն էր համայնքային կեանքէն ներս։ Իր պաշտօնավարած, համայնքային կեանքին ներգրաւուած ժամանակաշրջանը անցումային փուլ մը կը համարուէր թրքահայ ազգային-եկեղեցական կեանքին տեսակէտէ։ Սա այն ժամանակաշրջանն էր, երբ մօտաւոր անցեալի տասնամեակներուն գաւառներէն Պոլիս հաստատուած մեր համայնքի անդամները սկսած էին աստիճանաբար մասնակցութիւն բերել թրքահայ հաստատութիւններու ղեկավարման։ Սեբաստացի մըն էր Փիլօ Աթան, հպարտ սեբաստացի մը, սակայն, անվհատ ջատագով մըն էր՝ որպէսզի մեր համայնքային կեանքէն ներս տիրէ համախմբուածութեան ու զօրակցութեան մթնոլորտ, ամրապնդուի փոխադարձ սէրը եւ սերունդներու միջեւ տեղի ունենայ հարթ անցում մը։ Իր պատկերացումներով, այդ շրջանի հերթի փոխանակումները պէտք է ըլլային հեզասահ։ Եւ իր մարմնաւորած կերպարով՝ Փիլօ Աթան եղած էր երաշխաւոր մը այդ ուղղութեամբ։