Փ. Ս. Տ.- Բնականաբար հայ բնագիրներուն եւ արեւմտեան աղբիւրներու կողքին, յատկապէս արաբական աղբիւրները մեծ կարեւորութիւն կը ներկայացնեն հայագիտութեան համար եւ կը կազմեն ուսումնասիրութեանս կարեւոր մասը: Պէտք է լայնցնել եւ խորացնել մեր քննական գիտութիւնն ու մտածողութիւնը (ընդհանուր հայկական առումով, Ա.): Անհրաժեշտ է ձեռնարկել ինքնաճանաչումի եւ ինքնաներկայացումի նոր ծրագիրի կազմաւորումին եւ կատարել համապատասխան աշխատանք ու պրպտումներ: Նաեւ պէտք է զարգացնել մօտեցումի նոր ու թարմ անկիւններ, չափանիշներ ու արդիական քննադատական մեթոտաբանութիւն: Այսինքն պէտք է քայլ պահել պատմագիտական նոր տեսութեանց եւ գործընթացներու հետ եւ ի հարկին` որդեգրել եւ օգտագործել զանոնք ի նպաստ մեր մտաւորական աշխատանքին ու զարգացումին: Ուրիշ խօսքով, պէտք ունինք նոր տեսանկիւններու եւ գործիքներու` հասնելու համար տարբեր եւ աւելի իրական հասկացողութեանց` հայոց պատմութեան եւ հայ փորձառութեան մասին, Մերձաւոր Արեւելքի մէջ: Այլապէս տխուր է կացութիւնը: Ինչպէս գիտենք, գիտական նոր տեսութիւններու եւ գործիքներու յայտնութենէն ետք, ինչպէս` Այնշթայնի տեսութեան կամ Հապըլ աստղադիտակին, բնագիտութիւնը եւ տիեզերքի գիտութիւնները նոյնը չեն այլեւս: