Սուր­իոյ պատ­մա­կան գլխա­ւոր հայ գա­ղութ­ներն են.- Հա­լէպ, Դա­մաս­կոս եւ Լա­թաք­իա: Պատ­մա­կան գաղ­թօ­ճախ­ներ եղած են Եա­գուպի­էի, Ղը­նէմի­էի, Արա­մո­յի եւ Քէ­սա­պի շրջան­նե­րը եւս, ուր ներ­կա­յիս հայ­կա­կան փոքր գա­ղութ­ներ իրենց գո­յու­թիւնը կը պա­հեն, մինչ սուր­ի­ա­կան Ճէ­զի­րէի գա­ղութ­նե­րը` Քա­միշ­լի, Տէ­րիք (Մէլքիէ), Հա­սի­չէ, Րաս Ուլ Այն, Թէլ Ապ­ի­ատ, Տէր Զօր եւ Րաք­քա կազմ­ուած են Մեծ Եղեռ­նի վա­ղոր­դայ­նին եւ կը շա­րու­նա­կեն գո­յա­տե­ւել ու պա­հել իրենց հա­յե­ցի ­դի­մա­գի­ծը: