Ինչպէս վե­րեւ նշած ենք այս բո­լորը կա­տարուեցան ուսման կա­րեւո­րու­թեան մեծ ար­ժէք վե­րագ­րող մտքի մը գոր­ծադրու­թիւնով։ Սա­կայն այս նոյն միտ­քը հաս­նե­լով մեր օրե­րուն բա­ւական սնան­կա­ցած կ՚երե­ւի։ Այդ սնան­կացման հե­տեւանքն է, որ կա­մայա­կան որո­շու­մով մը փա­կուե­ցաւ մեր դպրո­ցական աւան­դութիւննե­րէն կա­րեւոր օրի­նակ մը՝ Կիպ­րո­սի Մել­քո­նեան Վար­ժա­րանը։ Նոյն ծի­րէն ներս պէտք է դի­տել գո­յացած ամէն տնտե­սական ճգնա­ժամի դի­մաց, իբ­րեւ առա­ջին մի­ջոց դպրոց փա­կելը առա­ջար­կող մտայ­նութիւ­նը։ Այստեղ խնդի­րը ո՛չ թէ նիւ­թա­կան պայ­մաննե­րու բա­ցակա­յումն է, այլ շատ աւե­լի մտա­հոգիչ կեր­պով ազ­գա­յին գի­տակ­ցութեան բա­ցակա­յու­մը։ Վեր­ջա­պէս այս կամ այն դպրո­ցին գո­յու­թեան վերջ տա­լը ինքնին շատ ծանր պա­տաս­խա­նատուու­թիւն մը կը պա­հէ իր մէջ, որուն գի­տակ­ցե­լու հա­մար են­թա­կան պար­տի աւե­լի քաջ իմա­նալ այդ դպրո­ցին ներ­կա­յացու­ցած նշա­նակու­թիւնը։ Այն ատեն պի­տի տես­նենք որ դպրոց ըսուածը որե­ւէ շէն­քի մը մա­տակա­րարու­մէն շատ աւե­լի բարձր նշա­նակու­թիւն ու­նի, եւ այժմու վա­րիչ­նե­րը այդ պա­տաս­խա­նատուու­թիւնը գոր­ծադրե­լու հա­մար է որ պաշ­տօ­նի կո­չուած են, այլ ո՛չ թէ յայտնուած առա­ջին խո­չըն­դո­տին դի­մաց դպրոց փա­կելու հե­ռան­կա­րով։