Վր­թա­նէս ­Փա­փա­զեան իր աշ­խոյժ մաս­նակ­ցու­թիւ­նը բե­րաւ նաեւ հայ ա­զա­տագ­րա­կան շարժ­ման քա­ղա­քա­կան ու գա­ղա­փա­րա­կան ու­ղին հար­թե­լու գոր­ծին։ ­Մօտ կանգ­նած Հն­չա­կեան կու­սակ­ցու­թեան՝ Վր­թա­նէս ­Փա­փա­զեան հայ մարք­սա­կան մտա­ծո­ղու­թեան դրօ­շա­կիր­նե­րէն ե­ղաւ, այդ դիր­քե­րէն սուր քննա­դա­տու­թեան թի­րախ դար­ձուց ա­րեւմ­տա­հա­յոց թշո­ւա­ռու­թիւնն ու տա­ռա­պան­քը ա­ւե­լիով ծան­րաց­նող ներ­քին ցե­ցե­րուն՝ հայ վաշ­խա­ռու եւ փո­ղա­տէր խա­ւե­րու դա­սա­կար­գա­յին չա­րա­շա­հում­ներն ու կե­ղե­քում­նե­րը։