Երջանկություն: Սա այն բառերից է, որ հեշտությամբ են մատուցվում մարդկանց: Ես գրել եմ. «Երջանկության կա, ես հավատում եմ նրան»: Այդ օրվանից բոլորը կրկնում են այս նախադասությունը որպես ենթատեքստից զուրկ մի միտք: Բայց սովորաբար ես ասում եմ նաև, որ վերոհիշյալ բանաստեղծությանը (սրան արդեն հավատում են) վշտի ճիչ է: Խիստ հավակնոտ ու նույնիսկ անզգա պետք է լինել, որպեսզի կարողանաս երջանիկ լինել մեր ապրած աշխարհում: Օրինակ, ես չեմ կարող երջանիկ լինել, երբ հիշում եմ, որ անցած տարի հոկտեմբեբ-նոյեմբեր ամիսներին աշխարհի մի երկրամ մեկ միլիոն մարդ իր քաղաքական համոզմունքների համար զոհվեց, ու նրանց մահը ողջ աշխարհում համարյա արձագանք չգտավ: Ես խոսում եմ ինդոնեզական կոմունիստների մասին: Սա այն երևույթներից է, որոնք անձամբ ինձ խանգարում են ապրել: Երջանկության մասին ինձ հարցնում են մանավանդ այն բանից հետո, երբ իմ մի պոեմը լայն տարածում գտավ, որովհետև մեկը այն երաժշտության վերածեց: Մարդիկ ինձ ասում են. «Ինչպե՞ս կարող է Ձեզ պես մեկը ասել, երջանիկ սեր չկա»: Այդ պոեմը գրվել է 1943 թվի հունվարին՝ Լիոնում, որտեղ բոլոր նստարանների վրա թափթփված էին զորացրվածներ՝ համազգեստ հագած երիտասարդներ, որովհետև նրանք ուրիշ հագուստ գնելու դրամ չունեին (եթե կարողանաք զգալ, նրանք թողել են իրենց կնիքը պոեմում): Ես կարծում եմ, որ միայն հրեշը կարող էր այդպիսի շրջանում իրեն երջանիկ համարել: Գուցե ես շատ զգայուն եմ որոշ երևույթների նկատմամբ, բայց մինչև այժմ էլ վիճակը այնքան էլ չի բարելավված: