Հատորն ընդգրկում է Բոստոնի դաշնակցության կենտրոնական գրասենյակի արխիվում պահված 350-ից ավելի նամակներ, 325-ը՝ անտիպ։ Վասպուրականում Արամը մենակ էր գործում, քանի որ ընկերները նահատակված էին։ Փամբուքյանը պատմեց, որ նամականին կազմելու վրա աշխատել է 12-13 տարի։ Գաղափարը ծնվել է այն պահին, երբ տեսել է, որ պաշտոնական պատմագրությունից դուրս գոյություն ունի մեծ պատմագրություն, որն ամփոփված է նամակների մեջ, ինչպես Արամինը, Վռամյանինը, Նիկոլ Դումանինը, Անդրանիկինը...Նրանց կյանքի և գործունեության թաքուն էջերն են ամփոփված նամակներում, որոնց մեջ շատ անմիջական, շիտակ, անկեղծ կյանք կա, քան պաշտոնական տեղեկագրերում։ Ամեն տարի 2-3 ամիս Փամբուքյանը որոնումներ է կատարել Բոստոնի արխիվներում, ինչպես ինքն ասաց՝ ՙմաղեն անցուցեց՚ փաստաթղթերը` ձեռագիրներին լավ ծանոթ լինելով, ծածկանունները վերծանելով։ Արամի ձեռագիրը գրագետ մարդու ձեռագիր էր, բայց գիրք կազմողի համար դժվարը բարբառային բառերի (հատկապես` ղարաբաղյան) բացատրությունը գտնելն էր, որոշ ձեռագրերի վատ վիճակում գտնվելը, թանաքը խունացած լինելը... Արամը որպես ծածկագիր թվեր շատ էր օգտագործել, դա ևս դժվարացնում էր տեքստերը կազմել։ Գիրքը կազմող Ե. Փամբուքյանի համար ցնցող տպավորությունն այն էր, որ Վասպուրականում Արամը տքնաջան գործունեություն կատարեց իր անձը, ընտանիքը մոռացած, ժողովրդի փրկության գործին լծված։ Եվ այս հսկայածավալ նամակների մեջ մեկ խոսք անգամ չկար ընտանիքի, անձնական կյանքի մասին, բացառությամբ մի նամակի, երբ նա ասում է, որ Շուշիում իրենց տունը այրվել է (1905թ.)։ Նամակներում մեծ տեղ է գրավում զենք-զինամթերք հայթայթելու գործը։ Անվանի հեղափոխականը մեկ-մեկ հաշվում էր զենքը, փամփուշտը, գրում էր, որ մի քանի փամփուշտ պակաս է ստացվել, պետք է փնտրել, թե ուր է կորել, որովհետև այդ գործը կատարում էին քուրդերը (վարձատրությամբ) և երբեմն գողանում էին։ Մանուկյանի առողջական վիճակը վատ էր, հետապնդվեց, բանտարկվեց, բայց այնքան արժանապատիվ իրեն պահեց, որ նույնիսկ թշնամու հարգանքն էր վայելում։