Կայսրապետության ու տոտալիտության ինքնաարդարացումը պետության միասնության, հզորության մեջ է, ձգտումն անհրաժեշտից գերեվարելի հզորացման` ընդհուպ մինչև պետության գաղափարի աբսուրդի հասցնելը, մեծ տարածքների ընդգրկումը, որը նույնպես ստեղծում է գերհզորության և կատարված աշխատանքի վիթխարիության պատրանք ` դարձյալ երեսնական թվակաների Գերմանիայի օրինակը: Իր կատարած աշխատանքի այդպիսի պատրանք ուներ նաև Ստալինը, որը դրանով իսկ արդարացնում էր ամեն ինչ: Նա, իրոք, թողեց մի վիթխարի տիրություն, համոզված, որ իր անունը կփառաբանվի հավերժ, մանավանդ ռուս ժողովրդի կողմից, որին, իր խորին համոզմամբ, մեծագույն ծառայություն է մատուցել, ինչպիսին չէր մատուցել և ոչ մի ցար: Սակայն կայսրության արևմտյան մարզերի, այն է` Արևելյան Եվրոպայի փլուզումը ցույց տվեց, որ դա միայն միրաժ է, ինչպես միրաժ էր դրանից մի քանի տարի առաջ հոգին ավանդած Բրիտանական կայսրությունը, խորքում ժողովուրդների անհամաձայնությունն է ու թշվառությունը: Տասնյակ միլիոնավոր մարդկային զոհերը, տնտեսական ավերածությունները, արյան ու վշտի ծովերն ու օվկիանոսները, որոնց գնով ստեղծվեց այդ կայսրությունը, լոկ խաբկանք է, որն այսօր դեռ կա, վաղը չի լինելու: Ստալինի թողածը ռուս ժողովրդին փաստորեն մի վիթխարի ոչինչ է, սա է տոտալիտության վերջնական արդյունքը. աբսուրդի պսակը դրձյալ աբսուրդն է: