Թանգարանների նախատիպեր կային Ուրարտուի մայրաքաղաք Տուշպայում և այլ քաղաք-ամրոցներում՝ Մուսասիրում, Էրեբունիում, Թեյշեբաինիում կառուցված հեթանոսական տաճարներում։ Սեզ հասած գրավոր կցկտուր տեղեկությունները վկայում են, որ հին Հայաստանի մեհյանները եղել են նաև արվեստի ու դպրության կենտրոններ, ինչպես և գանձատներ՝ բացառիկ արժեք ունեցող իրեր պահելու համար։ Նշանավոր էր Երզընկայում գտնվող Անահիտ աստվածուհու տաճարը։ Քրիստոնեության ընդունումից հետո հեթանոսական տաճարներն անխնա ավերվել են, ոչնչացվել այնտեղ գտնվող գանձերը։ V դ-ից սկսած եկեղեցիները դարձել են յուրատեսակ գանձատներ։ Առավել մեծ ու հարուստ վանքերն ունեցել են իրենց ավանդատները, ուր պահվել են եկեղեց. թանկարժեք իրեր, որոնք դեկորատիվ կիրառական արվեստի նմուշներ էին։