Առաջին հերթին պետք է նշել, որ չնայած ուրարտական արձանագրությունների լեզուն կարծես թե հայերեն չէ (չնայած կան փորձեր հիմնավորելու հակառակը), սակայն Ուրարտու կոչվող պետության մեջ, եթե ոչ արքունի, ապա գոնե ժողովրդա-խոսակցական լեզուն եղել է հայերենը (ավելի ստույգ` նախագրաբարյան հայերենը)։ Այն միտքը, որ հայերենը, որպես լեզու, իսկ հայ ժողովուրդը` որպես ազգ ձևավորվել էր դիտարկվող ժամանակներից շատ ավելի վաղ շրջանում և անընդմեջ ապրել է իր հայրենիքում՝ Հայկական լեռնաշխարհում, հիմա արդեն ընդունված կարծիք է գիտական շրջանակներում։