Հայ եկեղեցին եւ դպրոցը, երբ միասին կը գործակցին սփիւռքի իրականութեան մէջ, ապա այն ատեն կ՛երաշխաւորեն սերունդներու գոյատեւումը իբրեւ հայ, ինչպէս եղաւ այս վարժարանի պարագան: Անոնք հսկայ աշխատանք կը տանին օտարացման ու ձուլման դէմ: