Պետք է փաստենք, որ հայ հանրությունը զարգացման տեսանկյունից նույնպես հապաղած է: Այն որեւէ կերպ չի հաղորդակցվել եվրոպական Վերածննդի, Ռեֆորմացիայի եւ Լուսավորականության հետ: Այլ խոսքով՝ երբ 16-17-րդ դարերում Եվրոպայում ծնունդ էր առնում քվանտային մեխանիկան, Հայաստանը այդ նույն ժամանակ դեռեւս պարփակված էր ձեռագործ արհեստագործության տիրույթում: Արձանագրենք նաեւ, որ ամենաքիչը վերջին 4000 տարիներին մոլորակի բնակչության ճնշող մեծամասնությունն ապրել է պատրիարխալ հասարակարգերում: Սրանից կարելի է ենթադրել, որ հենց այդ հայրիշխանական հասարակարգին համապատասխան ստեղծվել են ընտանիքի ինստիտուտի տարատեսակ հիեարխիկ տիպեր: Բայց նույնիսկ այսպիսի պայմաններում Քրիստոնեությանը հաջողվել է կնոջ դերը հնարավորինս բարձրացնել: Ասվածի վառ վկայությունը Մարիամ Աստվածածնի չափազանց բարձր կարգավիճակն է: Հայրիշխանական հասարակարգում ավելին հնարավոր չէր: