Սարսափելի է, բայց Հայոց ցեղասպանությունից հազիվ մեկ դար անց մի ողջ ժողովուրդ կիսեց արեւմտահայության ճակատագիրը եւ իր պատմական հայրենիքում ազգային ու կրոնական պատկանելության համար ենթարկվեց կոտորածների ու տեղահանության, ինչպես 1915 թվականին, երբ Օսմանյան կայսրությունում դատարկվում էին Վասպուրականի, Էրզրումի, Մուշի, Կարսի եւ մյուս նահանգների եզդիական բնակավայրերը: