Կապիտալիզմը հասարակական-տնտեսական ֆորմացիա է, որը հիմնված է արտադրության միջոցների մասնավոր սեփականության և կապիտալի կողմից վարձու աշխատանքի շահագործման վրա. հաջորդում է ֆեոդալիզմին, նախորդում՝ սոցիալիզմին: Կապիտալիզմի հիմնական գծերն են արտադրության միջոցների մասնավոր սեփականությունը, ապրանքափողային հարաբերությունների համընդհանուր բնույթը, աշխատանքի հասարակական բաժանման բարձր մակարդակը, արտադրության հանրայնացման աճը: Կապիտալիստական արտադրության նպատակն ու շարժիչ ուժը հավելյալ արժեքի արտադրությունն ու յուրացումն է: Կապիտալիզմի տնտեսաձևն առաջացել է ֆեոդալիզմի ընդերքում, աշխատանքի հասարակական բաժանման և ապրանքային տնտեսության զարգացման հետևանքով: Առաջացման ընթացքում կազմավորվում է կապիտալիստների դասակարգը, որը տնօրինում է դրամական կապիտալն ու արտադրության միջոցները և գոյամիջոցներից զուրկ, այդ պատճառով իր աշխատուժը հարկադրաբար կապիտալիստներին վաճառող պրոլետարիատը: Զարգացած կապիտալիզմին նախորդել է կապիտալի նախասկզբնական կուտակման շրջանը:Աշխատուժի վերածումը ապրանքի, արտադրության միջոցները՝ կապիտալի, նշանավորում են անցումը պարզ ապրանքային արտադրությունից կապիտալիստականի: Կապիտալիստական արտադրության ելակետը կապիտալիստական պարզ կոոպերացիան էր: Գյուղացիության բռնի հողազրկումը, էժան աշխատուժի առկայությունը, ծանր հարկերն, արտատնտեսական հարկադրանքի այլ միջոցները աստիճանաբար ամրապնդեցին բուրժուազիայի տնտեսական և քաղաքական դիրքերը, պայմաններ ստեղծեցին Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրներում (Մեծ Բրիտանիայում՝ XVII դ.կեսեր, Ֆրանսիայում՝ XVIII դ. վերջ, Նիդեռլանդներում՝ XVI դ. վերջ) բուրժուական հեղափոխությունների համար: Կապիտալիզմի արտադրողական ուժերի հետագա զարգացման հետևանքով աշխատանքի պարզ կոոպերացիան փոխարինվեց կապիտալիստական մանուֆակտուրայով, իսկ հետագայում՝ մեքենայական արտադրությամբ, որն իրականացվեց արդյունաբերական հեղաշրջման ընթացքում: Անցումն արտադրության մեքենայական փուլին նպաստեց արտադրողական ուժերի զարգացմանը, քաղաքների առաջացմանը, արտադրության նոր ճյուղերի առաջացմանը, ներքին և արտաքին առևտրի ընդլայնմանը ևն: Սակայն դա զուգակցվեց կապիտալի ու աշխատանքի, քաղաքի ու գյուղի, մտավոր ու ֆիզիկական աշխատանքների միջև եղած հակասությունների սրմամբ, գործազրկության աճով: