Յի­րա­ւի՛ հայ ժո­ղո­վուր­դի ար­դի եւ ժա­մա­նա­կա­կից պատ­մու­թեան մէջ հրա­շա­զան եւ պատ­մա­կան ան­կիւ­նա­դար­ձա­յին ի­րա­գոր­ծում­ներ են 1918ի Մա­յի­սեան Հե­րո­սա­մարտ­նե­րը եւ Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թեան հռչա­կու­մը, ո­րուն 100ա­մեակն է այս տա­րի, նաեւ՝ 30ա­մեա­կը 1988ի Ար­ցա­խի ա­զա­տագր­ման հա­մա­ժո­ղոր­դա­յին շար­ժու­մին։ Այս եր­կու ա­մեակ­ներն ալ ա­ւե­լի քան յատ­կան­շա­կան են հայ ժո­ղո­վուր­դին հա­մար։ Ա­նոնք սո­վո­րա­կան դէպ­քեր չեն. ա­նոնց կա­րե­ւո­րու­թիւ­նը կը կա­յա­նայ հե­տե­ւեալ կարգ մը կէ­տե­րուն մէջ.-