- Ես մի փոքր պատմական էքսկուրս կատարեմ մինչեւ այդ հարցին անցնելը: Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն ու նրա խումբը՝ Սերժ Սարգսյան, Ռոբերտ Քոչարյան, ղարաբաղյան շարժման ակունքներում կանգնած մարդիկ են: Սովետական ԿԳԲ-ն է նրանց բերել-դրել շարժման կողքը, նրանք այն ժամանակ որպես գործակալներ չէին կարող դեմ գնալ ազգի խնդիրներին, իսկույն կարժանանային հասարակության պարսավանքին: Կամաց-կամաց, սակայն, նրանք սկսեցին շեղվել ազգի խնդիրներից: Օրինակ, 1991 թվականի այս օրերին, երբ Սովետական միությունը փլուզման վրա էր, Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը Հայաստանին կոչ արեց անկախանալ՝ առանց հաշվի առնելու՝ բա ո՞ւր պիտի մնա Արցախը: Մոսկվան սկսեց դուրս գալ Հայաստանի դեմ՝ դրանով իսկ հայաթափելով Գետաշենը, Մարտունաշենը, Հադրութի շրջանի 14 գյուղեր, Շուշիի շրջանի գյուղերը, այսինքն հայտնի «օղակ» գործողությունը: Սովետական միության փլուզումից հետո այդ ամենն արդեն Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի վերահսկողությունից դուրս էր: Շատերն այսօր ասում են՝ ո՞վ էր գլխավոր հրամանատարը եւ այլն: Այն ժամանակ ազգը պատրաստ էր պաշտպանվելու, հազարավոր կամավորներ կային եւ առանորդները ծնվեցին իրենք իրենց: Միայն դաշնակցությունն էր, որ Լիբանանից զենք բերեց այստեղ: ՀՀՇ-ն մեկ հատ զենք չբերեց, չնայած գրավել էին ամբողջ Հայաստանի Դոսաֆի եւ ներքին գործերի նախարարության զինանոցը: Ինչեւէ, Արցախը պաշտպանվեց, հետո անկախացավ: Ադրբեջանը սկսեց ագրեսիա: Կամավեորները ոտքի կանգնեցին՝ պաշտպանելու Արցախը: Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը ոչ թե նրանց գլխավորեց, այլ մթի մեջ թողեց ամբողջ հայ ազգին: Այսպես եկավ 1992 թիվը, երբ Շուշին պետք է ազատագրվեր: Շուշիի ազատագրմանը մեծ դժկամությամբ պատասխանեց Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը: Ես եղել եմ դաշտային հրամանատար եւ հիշում եմ, թե Հայաստանից ինչպիսի ներքին արձագանք է եղել: Այստեղ եղավ Շահումյանի ու Մարտակերտի հանձնումը, որովհետեւ հանձնման սաբոտաժը կազմակերպել էր ՀՀՇ-ն, որպես Լաչինի եւ Շուշիի հակակշիռ: Նա ուղղակի սարքեց մեր գլխին եւ միջամտեց հանձնմանը: Ամբողջ ազգը նորից վեր կացավ եւ ընդդիմության ջանքերի շնորհիվ Պաշտպանության նախարար Վազգեն Սարգսյանին փոխարինեց Վազգեն Մանուկյանը: Վերջինիս խոհեմության պատճառով կանգնեցվեց թշնամու առաջխաղացումը Մարտակերտի ուղղությամբ եւ 1993 թվականի գարնանը անցանք հակահարձակման, մեկ շնչով ազատագրեցինք Քելբաջարը, Աղդամը, Ջեբրայիլը, Կուբաթլուն եւ այլն: Եվ Աղդամի ժամանակ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը մարդիկ էր ուղարկել մեզ մոտ, որ դաշտային հրամանատարներիս համոզեն, որ մենք մեր զորքերը հետ քաշենք: Սամվել Բաբայանի գլխավորությամբ մենք ազգադավ հրամանների չէինք ենթարկվում: 1994 թվականին եղավ զինադադարը: Հաղթած բանակի գաղափարը Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը չամրագրեց քաղաքականության մեջ: Նա կնքեց խայտառակ պայմանագիր: Հետո ընդունվեց Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի փուլ առ փուլ տարբերակը, որը դավաճանություն որակվեց, իհարկե դրանից հետո մյուս նախագահները ավելի խայտառակ տարբերակներ առաջարկեցին եւ ապացուցվեց, որ 3-ն էլ նույնն են, նույն կերպ են մտածում: