Ըստ ՀՀ նախագահին առընթեր Սեւանա լճի հիմնահարցերի հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Մովսիսյանի տվյալների` Գեղարքունիքի մարզում գործում են 29 հանքեր: Նրանցից կանդրադառնանք ամենախոշորներին, որոնք ավելի շատ են վնասում լճին` Սոտքի ոսկու հանքավայրին եւ Շորժայի դունիտ-պերիդոտիտային հանքավայրին: Սոտքի ոսկու հանքավայրը Հայաստանի ամենախոշոր ոսկու հանքավայրն է, որը գտնվում է Սեւանա լճի ավազանում: Հանքը շահագործվում է բաց եղանակով, եւ քամին փոշին, որն իր մեջ պարունակում է բազմաթիվ տոքսիկ նյութեր եւ ծանր մետաղներ, քշում է լճի ուղությամբ: Սոտք հանքից են դուրս գալիս Սոտք եւ Մասրիկ գետերը, որոնք թունավոր նյութերի եւ ծանր մետաղների խառնուրդով թափվում են Սեւանա լճի մեջ: Ձկնաբանները փաստում են, որ ձկներն ու խեցգետինները ծանր մետաղների կուտակիչներ են: Սրանից կարելի եզրակացնել, որ Սեւանից որսված ձուկը կարող է վնասել մարդու առողջությանը: 2007թ. Սոտքի ոսկու հանքավայրի շահագործման կոնցեսիան ձեռք բերեց «GeoProMining» միջազգային ընկերությունը, որը 2008թ. ամռանից սկսեց բնապահպանական հասարակական կազմակերպությունների, ՀՀ իշխանությունների հետ քննարկել Սոտքի հանքավայրի կողքին ոսկու վերամշակման ձեռնարկություն կառուցելու հարցը: Սակայն ընկերության այս առաջարկը մեծ դժգոհություն առաջացրեց հասարակության շրջանում, քանի որ Սեւանի ավազանում վերամշակող ձեռնարկության եւ գործարանի թափոնների համար պոչամբարի կառուցումը մեծապես կվտանգեր Սեւանի գոյությունը: Դեռեւս 1985-86թթ. Սեւանում սիգը զանգվածաբար սատկում էր: Ձուկը փորով վերեւ էր բարձրանում, փոխվել էր, նիհարել, համն էլ էր փոխվել։ Պատճառը Սոտքի հանքավայրում հետախուզման ժամանակ ուղղահայաց եւ հորիզոնական հանքախորշերի հողաշեղջի մի մեծ կտորն էր, որը պոկվել, ընկել էր Սեւանա լիճ լցվող Մասրիկ գետի մեջ։ Ծանր մետաղներով թունավորումը մեծ Սեւանից սկսվեց, որովհետեւ այնտեղ ծանծաղ է, եւ փոքր Սեւանով ավարտվեց։ Երկու տարի լիճը թունավոր էր, հետո մի կերպ կարողացավ ինքնամաքրվել։