Հին՝ խորհրդային, դեռ անվտանգ, դեռ հզոր-միասնական երկրի եւ էթնիկ ուծացման սպառնալիքի դեմ գերազանցապես անտարբեր ժամանակներում Մերուժան Տեր-Գուլանյանին Զվարթնոցի կործանումը ներկայացել էր ոչ իբրեւ բնական արհավիրքի, այլ ներքին անպատասխանատվության հետեւանք՝ որպես թե երեսունվեց սյուներից յուրաքանչյուրին թվացել է, թե տաճարի ծանրությունն իր վրա չէ, մյուսի ուսերին է, այդ մեկն էլ հույսը դրել է երրորդի վրա եւ հոյակերտ կառույցն այդպես է փլվել, վերածվել շքեղ բեկորների, որ առանձին-առանձին արժանի են հիացմունքի, բայց ընդհանրությունը վերականգնել հնարավոր չէ՝ մնում է դառը խոկմամբ ափսոսալ եւ «ավաղ»-ներ ասել: Երեւի թե մտքին Հայրենիքի կորուսյալ փառքի հիշատակն է եղել, գրաքննությունից գրողաբար խուսափել եւ ընթերցողի ճանաչողականությանն է թողել՝ ինչպես կհասկանա կամ առհասարակ կհասկանա՞ երեսունվեց սյուների խորհուրդը: