Մայիս 28: Հայ ժողովուրդին յամառ պայքարի ոգին խորհրդանշող, յոյս ու հպարտութիւն ներշնչող ու Հայաստանի Հանրապետութեան առաջին անկախութեան հռչակման թուական: Քաղաքական ծանր պայմաններու տակ հայը հաւատացած էր «լոյսի հայրենիք», «յոյսի հայրենիք»ի գաղափարին ու յամառ պայքար մղած էր անոր կերտումին ի խնդիր: Ժողովուրդը կը գիտակցէր, որ պէտք է տէր կանգնէր իր հայրենիքին՝ չկորսնցնելու համար զայն. եւ մայիսեան հերոսական ճակատամարտեր մղելով ու յաղթանակներ արձանագրելով ծնունդ տուած էր առաջին անկախութեան: Յովհաննէս Քաջազնունիի յուշերուն մէջ կը կարդանք. «Ընտրութիւն ընելու տեղ չէր մնացած: Պատմութիւնը բերեր կանգնեցուցած էր մեզ որոշ գիծի առջեւ. պէտք է յանդգնութիւն ունենայինք անցնիլ վրայէն, եթէ չէինք ուզեր խորտակուիլ: ….Եթէ ուշանար հայոց ազգային խորհուրդի յայտարարութիւնը, Հայաստանը կը մնար ոչ ոքի պատկանող իր եւ բաժին կը դառնար թուրքերուն, վրացիներուն, ատրպէյճանցիներուն»: