-Նախ պետք է նկատենք, որ որակը կախված է բավարարության զգացումից: Հետո պետք է հասկանալ` ում կող-մից է պահանջված այդ որակը և ով է որակի շահառուն: Այլապես, ընդհանուր, վերացարկված որակ գոյություն չունի: Անպայման պետք է լինի մի կողմ, որը բավարարված է այդ որակից: Որպեսզի ունենք կրթության որակի մասին որոշակի պատկերացում, անհրաժեշտ է առնվազն երկու սուբյեկտ` աշխատաշուկան, որը կգնահատի կրթության որակը` իրեն անհրաժեշտ մասնագետների պատրաստվածությամբ, և նախկին ուսանողը, որը կհամադրի իր պատկերացումներն ու սպասելիքները ստացած կրթության արդյունքի հետ` ինչ տվեց իրեն կրթությունը և որքանով օգնեց իր անձի կայացմանը: Այստեղ անհրաժեշտաբար պետք է խոսել մեր իրակա-նության մեջ համառաբար պահպանվող ուղղագիծ կրթության մասին` մանկապարտեզ, դպրոց, բուհ: Իսկ մի-ջին մասնագիտական` արհեստների, կրթությունը լրիվ օտարվել է մեր կրթական համակարգից: Տեսեք, պե-տությունը երբեմն այս կամ այն ոլորտը հռչակում է գերակա, այստեղ արդեն համամասնությունը խախտվում է, և այդ դոմինանտությունն ուղղակի անդրադառնում է կրթության ու աշխատաշուկայի վրա: Վերջին հաշվով, պետություն կոչվածը միայն շուկայական հարաբերությունները չեն: Եթե պետությանը նայենք որպես հումա-նիտար հասկացություն՝ մարդու կողմից ստեղծված համակեցության ձև, ուրեմն, հումանիտար գիտություննե-րը պետք է զարգացած լինեն: Այլապես, ուժեղ պետություն չես կարող ունենալ. սա է իմ համոզմունքը: Եվ այս համատեքստում ինձ անհանգստացնում է հումանիտար կրթության ոլորտը, որը դրսևորվում է մայրենի լեզվի միջոցով ու մայրենի լեզվի մեջ: Եվ հումանիտար գիտությունների գիտական ու միջգիտական երկխոսության մեջ է հենց ձևավորվում ազգային կրթությունը: Պայմանական ասած`բնագիտական առարկաներն «անհայրե-նիք» են, ֆիզիկան` ֆիզիկա է, քիմիան` քիմիա, և սրանք առանձնապես կապված չեն քո լեզվի հետ: Լեզու ասե-լով` նկատի ունեմ նաև ազգային մշակույթն ու արվեստը: Եվ եթե դու քո կրթական համակարգում ներառում ես սրանք, ուրեմն մատուցում ես ազգային կրթություն: Այլապես, ազգային կրթությունն, ըստ իս, այլ սահմանում չունի. այն մեր մշակութային կեցությունն է, ապրելակերպն առհասարակ: Եթե պատմական այս հատվածում հայն այսպիսինն է, ուրեմն`այդպիսինն է նաև ազգային կրթությունը: Վաղը գուցե փոխվենք` հետևելով մեր իղ-ձերին, երազանքներին, երևակայություններին, դառնանք մեկ այլ որակի: Ստացվում է, որ ինքնության հարցը պերմանենտ կամ անընդհատ պրոցես է, որը ոչ մի սահմանման կամ դոգմաների մեջ չի տեղավորվում: