Պատմական Հայաստանի և Վրաստանի տարածքում վաղքրիստոնեական քանդակի զարգացումը ի հայտ է բերում շատ ընդհանրություններ: Այստեղ պահպանված ազատ կանգնած հուշարձաններըª քանդակազարդ կոթողները, թվագրվում են VI-VII դարերով: Ֆրանսիացի գիտնական Ն. Թիերին առաջինը ուշադրություն դարձրեց այս խնդրինª խոսելով Գոգարանի քանդակագործական դպրոցի մասին: Գուգարքի և Քարթլիի կոթողները նույնանում են հորինվածքային և դեկորատիվ լուծումներով, ինչպես նաև գեղարվեստական և պատկերագրական մեկնաբանությամբ. դրա լավագույն օրինակներն են Օձունի և Խանդիսիի կոթողները: Միևնույն ժամանակ, հնարավոր է Գոգարանի դպրոցի շրջանակում տարանջատել մի քանի արհեստանոցներª համաձայն պատկերագրական և դեկորատիվ որոշակի առանձնահատկությունների: Օձուն-Խանդիսիից բացի կարելի է առանձնացնել նաև Բրդաձորի խումբը: Միչև այժմ հայ և վրացի գիտնականները փորձել են ցույց տալ այս հուշարձանների զուտ ազգային ակունքները: Սակայն այս երկու հարևան երկրներում կոթողներն ունեն գեղարվեստական և խորհրդաբանական մտահաղացման այնպիսի ընդհանրություններ, որ գիտականորեն ավելի ճիշտ կլիներ խոսել վերջիններիս տեղային, այլ ոչ թե ազգային առանձնահատկությունների մասին: