Արդարեւ, երբ Հայ-վիրական վէճեր կ'ընթանան Հիւսիսային Հայաստանի ու Վիրքի եկեղեցիներու ու վանքերու առնչութեամբ, Հայաստանի Պետական թանգարանի հարկին տակ տեսայ Ախթալայի եւ Հաղպատի վանքերէն բերուած Իկոնասիս-ներ, որոնք խորանին վրայ դրուելիք կամարաձեւ եւ ողջ խորանի ճակատային պատը փակող փայտաշէն հարմարանք թուաց ինձ: Ի հարկէ, երբ Հաղպատ Սանահին լսեցի, հայկական հնութիւն տեսնել ակնկալեցի, սակայն այս պատ զարդարող փայտեայ պատ-որմնանկարը օտար մշակոյթի առարկայ թուաց ինձ, եւ ինչ որ աւելի արթնցուց կասկածներս, այդ իկոնասիսի վրայ ինձ անհասկանալի գրութեան գոյութիւնն էր: Այդ գրութիւնը վրաց տառերուն կը նմանէր: Բայց դարձեալ, նոյնիսկ եթէ Հաղպատի ու Սանահինի վանական համալիրներու մաս կազմող եկեղեցիներէն ոմանք, քաղկեդոնական են եղած, սա դարձեալ չի նշանակէր թէ՝ այդ եկեղեցիները հայկական չեն, կամ այդ եկեղեցիներու հօտը հայ չէ, քանզի երկիրը հայ է, իսկ քաղկեդոնիկ հայերու համար ընդունուած էր վրագրութիւնը: Հաւանաբար եղած են ժամանակներ, մանաւանդ Զաքարեաններու ժամանակ, երբ հայ առաքելական եւ հայ ու վրացի քաղկեդոնականներ կողք կողքի ապրած են հաշտաբար, քանզի պետութիւնը հայ-վրացական էր, ու միասնաբար կը պայքարէին մոնղոլ-թաթարներուն դէմ: Վերի տեղեկագիրը կը յայտնէ թէ հայ-քաղկեդոնական եկեղեցի ալ չի կրնար ըլլալ Աշունավանքը, քանզի իկոնասիս չունի, ուրեմն հայ-առաքելական եկեղեցի եղած է: