Հայկական լեռնաշխարհի ճարտարապետությունը Հայկազունիներից առաջ, նրանց տիրապետության շրջանում ու հետո, առաջացել, զարգացել և հաջորդաբար գոյատևել է, որպես մեկ ընդհանուր բնաճանաչողական, բնապաշտական մտածողության արդյունքում ստեղծված և ճարտարապետական տիպ-տեսակների փոխկապակցված և մեկը` մյուսի տրամաբանական շարունակությունը կազմող ընդհանրություն: