Ժամանակներ են փոխվել, եղել է Արցախյան պոռթկում, երկրաշարժ եւ պատերազմ, Հայրենիքի անկախացում եւ արժանապատվության վերագտնում: Այդ Ժամանակի կերտողներից մեկն էլ Մերուժան Տեր-Գուլանյանն է, բայց գրողի վեցերորդ զգայարանը նրան վերադարձրել է իր մշտական տագնապներին, եւ էսսեների գրքում («Անհայտի սահմանը» Երեւան, «Տիր» 2018թ.) նա վերստին հիշեցնում է Զվարթնոցի խորտակման իր կռահումը եւ անդրադարձում, թե Այսօրվա հայ զինվորներից յուրաքանչյուրն իր ուսերից բաց չի թողնելու Հայրենիքի համար պատասխանատվության բեռը, իսկ ես հիշում եմ 1992թ. դեկտեմբերյան ցրտաշունչ-սառնամանիքոտ օրը՝ Երասխավանի պաշտպանության դիրքերում, ուր ինքը Նախիջեւանի իշխանության ներկայացուցչի հետ ոտքի վրա, բայց շատ ծանր բանակցություններ էր վարում՝ հանուն Հայաստանի եւ Արցախի, որպեսզի կարողանա փաստաթղթավորել հայկական զինուժի ներկայությունը Գայլի դրունք բարձունքներում՝ գրեթե Սադարակին կպած եւ կարողանում էր հիմնավորել եւ համոզել: Այդ պահին ունե՞ր երեսունվեց սյուների խորհրդի զգացողություն: Անպայմա՜ն: Որովհետեւ Հայրենիքը նրան լիազորել էր պայմանավորվածության տեսքի բերել այն, ինչ ամիսներ առաջ ծանր մարտերի գնով իրականացրել էին կամավորական մեր ուժերը՝ բիբլիական Արարատի լուսե պատկերի դեմ-հանդիման: