Գերմանական մոդելը, որը ենթադրում էր աշխատակիցների եւ գործատուների պարտադիր վճարներ, բավականին արդյունավետ էր։ Պատահական չէ, որ մի շարք երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանում այդ սխեմայով է գործում ժամանակակից կենսաթոշակային համակարգը։