Այս երե­­ւոյ­­թը մեզ՝ հա­­յերուս հա­­մար խիստ կա­­րեւոր խնդիր է։ Հա­­յոց պատ­­մութեան եր­­կար դա­­րերը ան­­ցած են պե­­տակա­­նու­­թե­­­նէ զուրկ պայ­­մաննե­­րու մէջ։ Հպա­­տակած ենք օս­­մա­­­նեան եւ պար­­սիկ կայսրու­­թիւննե­­րուն, ռու­­սաց թա­­գաւո­­րու­­թեան նման գեր­­տէ­­­րու­­թիւննե­­րուն։ Յա­­ջողած ենք օտար իշ­­խա­­­նու­­թիւննե­­րու տի­­րապե­­տու­­թեան տակ ազ­­գա­­­յին գի­­տակ­­ցութիւն կեր­­տե­­­լու, այդ գի­­տակ­­ցութեան պա­­հան­­ջած հաս­­տա­­­տու­­թիւններ հիմ­­նե­­­լու, անոնց մա­­տակա­­րարու­­մը, յա­­րատե­­ւու­­թիւնը ապա­­հուե­­լու դժո­­ւար գոր­­ծը։ Հրաշ­­քի հա­­մազօր յաղ­­թա­­­նակ­­ներ են օրի­­նակի հա­­մար Սուրբ Փրկի­­չի նման հի­­ւան­­դա­­­նոց մը, կամ Կեդ­­րո­­­նակա­­նի նման վար­­ժա­­­րան մը պա­­հել առանց պե­­տական հար­­կեր գան­­ձե­­­լու։ Այդ բո­­լորի ըն­­թացքին, թէ եկե­­ղեցին եւ թէ հա­­սարա­­կական կամ քա­­ղաքա­­կան կազ­­մա­­­կեր­­պութիւննե­­րը վա­­յելած են բա­­րերար­­նե­­­րու աջակ­­ցութիւ­­նը։ Շմա­­ւոն քա­­հանայ շատ հա­­ւանա­­կան է, որ «Ազ­­դա­­­րար»ը հրա­­տարա­­կելու հա­­մար օգ­­տո­­­ւած ըլ­­լար Հնդկաս­­տա­­­նի ճամ­­բով առեւ­­տուր ընող հայ վա­­ճառա­­կան­­նե­­­րու նե­­ցու­­կէն։ Հրա­­տարակ­­չա­­­կան աշ­­խա­­­տանքնե­­րու մէջ յա­­ճախ կը հան­­դի­­­պինք մե­­կենաս­­նե­­­րու անուննե­­րուն, որոնք ստանձնած են տո­­ւեալ հա­­տորի հրա­­տարակ­­ման ծախ­­սե­­­րը։