Բայց հայկական լարային նվագարաններից ամենասիրվածն ու տարածվածը թերեւս քամանչան է, որ հնուց ի վեր գործածվել է ողջ Անդրկովկասում, Պարսկաստանում ու Թուրքիայում: Այս աղեղնավոր նվագարանի արձագանքարանը գնդաձեւ է, առջեւից պատված կաշվե թաղանթով: Կլոր կոթից դեպի վար` արձագանքարանի միջով մետաղե կաղապարաձող է անցնում, որը նվագարանի համար նաեւ իբրեւ «ոտք» է ծառայում: Ձայնը հնչեղ է, շատ նման ջութակի ձայնին: Վրացահայ անվանի քամանչահար Սաշա Օգանեզաշվիլին (Ալեքսանդր Օգանով) եւ կոմպոզիտոր, խմբավար ու մանկավարժ Վարդան Բունին (Բունիաթյանց) 20-րդ դարասկզբին կատարելագործեցին այս նվագարանը` դարձնելով լիարժեք համերգային գործիք: Օգանեզաշվիլուց բացի` հայտնի են այնպիսի վարպետ քամանչահարներ, ինչպես Լեւոն Կարախանը եւ Արտեմ Մեջինյանը: Քամանչա են նվագել նաեւ հայ անվանի աշուղներ Նաղաշ Հովնաթանը, Սայաթ-Նովան, Աշոտը եւ ուրիշներ: Հնուց ի վեր աշուղների ու սազանդարների շրջանում սիրված ու տարածված նվագարաններից է նաեւ քամանին: Այն փաստորեն արեւելյան ջութակի մի տարատեսակ է' փոքր-ինչ ավելի պարզ կազմությամբ: Արտաքին տեսքով քամանին շատ նման է եվրոպական «պոշետա» կոչվող փոքրիկ ջութակին: Փայտե արձագանքարանն ուղղանկյունաձեւ է, բայց անկյունները սուր չեն, այլ կորավուն: Կոթը կարճ է, մետաղե չորս լար ունի, բայց որոշակի լարվածք չունի: Քամանիի հիմնական առանձնահատկությունը տակից անցնող ձայնադարձիչ լարերն են, որ սովորաբար լարվում են հիմնականներին ունիսոն կամ մեկ օկտավա բարձր: Նվագում են ծնկին դրած: Մեր անվանի աշուղներից քամանի են նվագել Շիրինը, Ջիվանին, Մահուբի Գեւորգը եւ ուրիշներ: