Հայկական, ռուսական եւ եւրոպական տարողութեամբ ընդհանուր հիասթափութեան տարիներ էին 1880-ականները, յատկապէս երկրորդ կէսին: Որոշապէս ազգային առումով՝ Հայկական Հարցին բաժին հանւած համեւրոպական անտարբերութիւնը - Սան Ստեֆանոյի եւ Բեռլինի դաշնագիրներու կնքման շրջանինծանր հարւած հասցուց օսմանեան բռնատիրութեան դաժան լուծէն հանգիստ շունչ քաշելու համազգային մեր յոյսերուն: