XVII դ. 30-ական թթ. Սյունյաց Մեծ անապատի սան Խաչատուր Կեսարացին հայկ. դպրոց է հիմնել Նոր Զուղայում, որը եղել է նաև գրչության կենտրոն։ Դպրոցին առընթեր ստեղծված մատենադարանը այսօր էլ գործում է, ունի շուրջ 600 հայերեն ձեռագիր։ Բուն դպրոցը գոյատևել է մինչև XVIII դ. վերջը։