­Յատ­կա­պէս նո­րաս­տեղծ ազ­գա­յին-յե­ղա­փո­խա­կան մեր կու­սակ­ցու­թեանց ներ­քին մեր­ձեց­ման եւ գոր­ծակ­ցու­թեան ջա­տա­գով­նե­րէն հան­դի­սա­ցաւ Վր­թա­նէս ­Փա­փա­զեան՝ եր­բեմն ուղ­ղա­կի իր վրայ կրե­լով սե­փա­կան գա­ղա­փա­րա­կից­նե­րէն ե­կող դա­տա­պար­տան­քի ու ցե­խար­ձակ­ման ա­նար­դար, այ­լեւ ծանր ճնշու­մը։ Այ­սու­հան­դերձ՝ իբ­րեւ հա­սա­րա­կա­կան գոր­ծի­չի, Վր­թա­նէս ­Փա­փա­զեան ընդ­հան­րա­պէս դրա­կան, կամր­ջո­ղի՛ դեր կա­տա­րեց հայ յե­ղա­փո­խա­կան կու­սակ­ցու­թեանց մի­ջեւ, ա­նոնց ծայ­րա­յեղ ձախ թե­ւին կանգ­նած ըլ­լա­լով մէկ­տեղ՝ խո­րար­մատ ազ­գայ­նա­կա­նու­թեան շուն­չը միշտ վառ պա­հեց իր գրա­կա­նու­թեան եւ հա­սա­րա­կա­կան գոր­ծու­նէու­թեան մէջ։