Անկասելի էր երեքի խորհուրդը. կին` մեծ ՍԵՐ, տաղանդ` չարակամություն, հանճար` անհանդուրժելի… Ընդունել էր Սիրո բերմուդյան եռանկյունում (Սուլամիթա-Նելլի-Մայա) հայտնված անձուկ տառապանքի մահավճիռը. «Ասել քեզ չե՞մ սիրում... Ինչո՞ւ համար սակայն, Խենթանում եմ անգամ ես այն մտքից, Թե կարող ես ինձնից դու հեռանալ հանկարծ, Թե կարող ես սիրել ուրիշ մեկին…»: Կյանքի ստեղծագործական բումին Պարույր Սևակը գրիչը վայր է դրել. «Երեկ ամբողջ օրը անձրև էր գալիս, դուրս չեմ եկել և հինգ հարյուր տող բանաստեղծություն եմ գրել…»: Նա, ով մի երեկոյի ընթացքում 500 տող էր գրում, լռել էր. կյանքի վերջին հինգ տարիների ընթացքում լռել է Մուսան. նա բանաստեղծություն չի գրել. Պառնասի ճամփից հեռացել էր անվերադարձ: Բանաստեղծին կենդանության օրոք հոգեցունց կտտանքների ու տառապանքի մատնեցին, իսկ մահից մեկ ամիս չանցած իրենց իսկ արգելած «Եղիցի լույսը» հանեցին ազատ վաճառքի, որը մինչ այդ ձեռքի վրա 50 ռուբլով էր վաճառվում: Ո՞րն էր տրամաբանությունը: Ո՞ւմ համար էր այդ եղիցի լույսը. «Հիասթափվե՞լը…Ի՜նչ ասեմ, ինչպե՞ս»: «Մտածողության եղանակն իմն է, իսկ մակարդակը` դարինը». Սևակը գիտեր, որ ինքը` Դարի ծնունդն էր, իսկ իր հանճարի երախայրիքը միայն իրենը չէր, ինքը իրենը չէր այլևս: Նրա ծնունդը մի չկնքված և անստորագիր պայմանագիր էր Հանճարի փառքի հետ մայր բնության կողմից վավերացված: Ուստի, չէր կարող, իր իսկ ձեռքով, իր հավերժ բացակայությունն արտոնել: Եթե դա նույնիսկ այդպես է, որին չեմ հավատում, ապա մարդկային հիշողությունն անհնար է այրել: Հայ և օտարազգի մտերիմների, գրչակիցների, ընկերների, ծանոթ ու անծանոթների հուշերն ու գրառումները` արված պատահարից մեկ օր, մեկ տարի, մեկ ու մի քանի տասնամյակ անց երկար խորհելու, ցավով խորհելու տեղի են տալիս: Ինչո՞ւ օտարներն անմիջապես արձագանքեցին` «Սևակին սպանել են», իսկ հայրենակիցները` մեկ-երկու բացառությամբ, ավա՜ղ ոչ ավելի, չթաքցրեցին վախը` անկեղծության նժարին դրեցին իրենց ընտանիք ու երեխաներ ունենալու փաստը, իսկ հիշատակի խոսքերը քծնանք էին ժլատ, ժամանկավրեպ ու անարժեք. «Թո´ւհ, ինչքա՜ն բան կա կյանքում ատելի, ես չգիտեի...»: Հայ Մեծ Մտքի գրչի ստվերի տակ ծվարած գրչակիցների ճամփան այլևս բաց էր. <Մարդու նկատմամբ մա´րդ եղեք, մարդիկ…»: ...Դարձել էր ներամփոփ, հուսահատ հոգեբանորեն օտարված: Այդպես էլ նա երևաց Հայաստանի գրողների միության 6-րդ համագումարի նախագահությունում` սև հագած, լուռ, անջատված, տխուր` ինքն ու իր ծխախոտը, որ կարծես խորհրդանշում էր ՄԵԾ ՀՐԱԺԱՐՈՒՄԻ փիլիսոփայական հոգեվիճակը: Հունիսի սկզբի օրերին` երևաց գրականության ինստիտուտում: Շտապ էր ու խուսափող: Միջանցքում ներկաներին հապճեպ մի քանի խոսք ասաց ու արագ իջավ աստիճաններից, որպես մասունք թողնելով հեռացող կարոտի ձայնը. «Իմ արժեքը դուք հետո կզգաք, իսկ հիմա Պարույր Սևակ այլևս չկա, կա միայն ծաղկավաճառ, որին եթե ուզում եք, կարող եք տեսնել այնտեղ, Չանախչիում»: «Ծանր էր Պարույրի հոգեվիճակը: Խախտվել էր նրա հավասարակշռությունը: Հիշում եմ 1970 թվականի ամռանը ես նրան մի կերպ դուրս բերեցի Կենտկոմից. Նրա շապիկը պատռված էր, նա արտասվում էր, հայհոյում: Պարույրը և հայհոյանք, խոսքը փողոցային հիշոցների մասին չէ, հայհոյում էր ինչ-որ սրիկաների, հոգեքննիչների, լույսի թշնամիների…»,- ցավով պիտի հիշեր Մկրտիչ Սարգսյանը: «Ամե՜ն ինչից շատ, ամե՜ն ինչից վեր Սիրում է կյանքում նա իր... աթոռը: Աթոռն է սիրում Ու նրան տիրում. Ցանկացած գնով ելնում է նա վեր, Փորձում է թռչել նա առանց թևեր, Անվերջ սողալով առաջ է գնում, Գնում է այսպես և... տարեցարի Ելնում է այսպես... շալակն աշխարհի: Մարդ կա՝ աշխարհն է շալակած տանում, Մարդ կա՝ ելել է շալակն աշխարհի...»: Զատվեց ու զանազանվեց Նա ամենքից`աշխարհի ծանր բեռն անխոնջ իր ուրեսերին կրելով` աշխարհը շալակած տանելով….