Բայց այստեղ պիտի պարզենք ձուն էր սկզբից թե հավը, այսինքն ազատ հասարակությունները ստեղծվեցին այնտեղ, որտեղ սոցիալական պատասխանատվության բարձր աստիճան ունեցողները մեծամասնություն էին, թե այդ մեծամասնությունը հետևանք է այդ հասարակությունների ժամանակին ազատականացմանը (կարևոր չէ թե ինչպես է դա արվել): Կոնկրետ մեր ժողովրդի օրինակը հուշում է, որ ճիշտ է երկրորդ տարբերակը, որովհետև մեր նախնիները քաղաքակրթական այլ մոդելի (ավելի ազատական) կրողն են եղել հեռավոր անցյալում, իսկ հիմա այլ (անազատ հետադիմական) մոդելի կրող են (գոնե մեծամասնությունը):