Ավելի թարմ ստուգաբանությունը խոսում է 14 հազարամյակ առաջ հայկական էթնոսի գոյության եւ տեղաբնիկ ժողովրդի լեզվով անվանված լճի, նրանից սկիզբ առնող գետի մասին: Հինգ լեռնաշղթաներով պատնեշված Սեւանի մակարդակը հրաբխային ուշ ժայթքումների հետեւանքով բարձրացել է, մինչդեռ նրանից սկիզբ առնող գետը շարունակել է հին հունով հոսել, քանի որ մնացել է լճի ավազանի ամենացածր հատվածը. գետը, մինչեւ Արարատյան դաշտ հասնելը, հոսում է տեղ-տեղ 100 մետր խորությամբ տեկտոնական ճեղքվածքով: Բնականաբար` ժայթքումներին, ետհրաբխային տեւական պրոցեսներին արձագանքող գետն իր ջերմաստիճանով, բերած մոխրով եւ այլ անսովոր նյութերով կարող էր ստանալ բնիկ ժողովրդի կողմից տրված, իր բնույթին բնորոշ անուն: ՙՀուր» բառն ըստ լեզվաբանների` բնիկ հայկական բառ է, ծագած հնդեվրոպական ՙպուրո» (կրակ) ձեւից. ցեղակից բառերն այլ լեզուներում մոտ են այս արտաբերմանը: Օրինակ, հին պարսկերեն` ՙհուռ», ֆրանսերեն` ՙֆուր» եւ այլն: