Ատոնց մէջ առանձնայատուկ տեղ կը գրաւէ շումերական դիւցազնավէպը, որու ինը մասերէն (վիպերգերէն) հինգին մէջ կը յիշատակուի Արատտա երկիրը, որ կը նոյնացուի Աստուածաշունչի Արարատ-Հայաստանի հետ: Արատտան հնագոյն գրաւոր արձանագրութիւններու մէջ յիշատակուած Հայկական լեռնաշխարհի առաջին պետական կազմաւորումն է, որու մասին տեղեկութիւնները կը վերաբերին Ք.ա. XXVIII-XXVII դարերուն: