Այստեղ սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ ազգային քաղաքական ուժերի ու խմբերի ձևավորման առաջին և հիմնական նախադրյալն ազգային կրթական համակարգն էր, որը թողարկում էր գրագետ հայեր: Եթե չլինեին գրագետ հայերը, չէին լինի նաև նրանց քաղաքական կուսակցությունները: Հետևաբար, քաղաքական նախադրյալի հիմքում ևս ընկած էր հայ մշակույթն ու կրթությունը: