Երկրորդ պատումը կը վերաբերի Լիբանանի եւ Սուրիոյ պետութիւններու մէջ հայ համայնքներուն ապրելաձեւին։ Հայերը ինչպէ՞ս փոխյարաբերեցան այս քաղաքական միաւորներուն հետ։ Իրենց ինքնութիւնը պահպանելու համար այս պետութիւններուն հետ ինչպէ՞ս բանակցեցան։ Ասոնք կարեւոր հարցադրումներ են, նկատի ունենալով որ լիբանանեան եւ սուրիական պետութիւնները տակաւին նորակազմ էին։ Անոնք նախ կը կառավարուէին Ֆրանսայի կողմէ, իսկ Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմէն ետք, յետ-գաղութատիրական պետութիւններ նկատուած են, որոնք փորձած են միասնական ինքնութիւններ կերտել։