Երբ որբանոց բացեցին, ինձի ալ հոն տեղ տարան: Անշուշտ, երբ քեզի կառնին քո իմացած տեղեն, ուր վարժված ես, կնեղվիս, կուլաս, բայց պիտի չհակառակվիս, պիտի երթաս: Մինչև 1928 թվականը որբանոցը մնացի: Այստեղ հասկցա, որ ամենքին չէ, որ կոտորել է թուրքը: Փրկված հայերուս համար որբանոց կար, դպրոց կար, եկեղեցի կար: Որբանոցն ամերիկյան էր, բայց հայերեն կխոսեինք, հայերեն կսովրեինք: Բարեգործականը կար, Հայ միությունը կար, Կարմիր խաչը կար, անոնք չէին թողնիր, որ հայ մանուկները փողոցներն ինկած, անտեր մնային: Կրթված, համալսարանն ավարտած ուսուցիչներ ունեինք: Ատ ուսուցիչները ու նրանց կրթած սաներն էին, որ հայության փրկված բեկորները քով-քովի հավաքելով, պահեցին: Տնօրենը կար՝ Ահարոն պատվելին: Ան մեր հայրիկն էր, ուշադիր էր ամենքիս հանդեպ, մեզի իր զավակների պես կըխնամեր, կըգուրգուրեր: Իրականության մեջ բացառիկ անձ մը եղած էր: Դաստիարակչուհիներին մայրիկ կըսեինք: Նրանցից ամեն մեկը՝ հինգ-վեց հոգանոց խումբ ուներ: Հոն պատսպարված երեխաներս միմյանց քույրիկ-եղբայր կկոչեինք: Կային որբեր, որոնք մեծցան ու իրարու առան: Քանի մը հոգու մեծ մայրը փնտրած ու տիրություն էր արած: Քանի մը հոգու մեծ հայրիկը տարած էր, քանի մը հոգու մոտիկ կամ հեռու հարազատները գտած էին: Կարդացեք, Սուրիո որբանոցներու մասին պատմություններ շատ կան գրված: Կարդացեք, հիմա կարդալ չեն սիրեր, պատմությունը չեն գիտեր: Ինչու՞ Հայաստանը կթողնին հայերը ու կփախչին: Վատ է կյանքը,- կըսեն Վատն ատ չէ, վատն ուրիշ է… Եփրատ գետը կա: Երիտասարդ հայ էրիկների, պատանի տղոց ու աղջիկների համար ատ գետը գերեզմանոցի վերածված էր: Եփրատը մեծ գերեզմանոց է: Ատ գետին մեջ պարապ տեղ չէր մնացեր: Երգը չե՞ք լսած.»ՙԼողար, լողար մայրիկ, գետը կտրե մայրիկ, չար աչքին սուրը կտրե»: Եփրատն ու Դեյր-Զոր անապատը հայոց գերեզմանոցը դարձած են: Ատ անապատին մեջ տուներ շինեցին, անապատին մեջ գերեզմանոց շինեցին, եկեղեցի շինեցին ու եկեղեցու մեջը դպրոց բացեցին: Ինչե՜ր չարեցին այդ անապատի մեջ: Փողոցեն հավաքած տղաքն ու աղջիկները մարդ դարձուցին ու փոքրիկ Հայաստան սարքեցին…