Ստեղծուած ծանր պայմաններուն տակ պատմական անհրաժեշտութիւն էր անկախութիւնը: Հայերը գերմարդկային ճիգերով հակահարուած տուին թշնամիին եւ երիտ թուրքերուն ծրագիրը ոչնչացուցին: Սարդարապատի, Ղարաքիլիսէի եւ Բաշ Ապարանի ճակատամարտերը պատճառ հանդիսացան, որ թուրքերը դաշինք կնքեն հայերուն հետ եւ ճանչնան Հայաստանի անկախութիւնը: