Թուրք պատ­­­մութեան կա­­­ճառը պե­­­տու­­­թեան պաշ­­­տօ­­­­­­­նական տե­­­սու­­­թիւննե­­­րը կրկնող վա­­­ւերագ­­­րա­­­­­­­կան­­­նե­­­­­­­րու շարք մը տե­­­ղադ­­­րած է իր կայ­­­քէ­­­­­­­ջին վրայ։ Թրքե­­­րէն, անգլե­­­րէն, իս­­­պա­­­­­­­ներէն, գեր­­­մա­­­­­­­ներէն եւ ֆրան­­­սե­­­­­­­րէն լե­­­զու­­­նե­­­­­­­րով տրա­­­մադ­­­րո­­­­­­­ւած շար­­­քը կը բաղ­­­կա­­­­­­­նայ եօթը ան­­­ջատ մա­­­սերէ։ Ինչպէս կ՚ըսո­­­ւի նե­­­րածա­­­կանին մէջ, այս վա­­­ւերագ­­­րա­­­­­­­կան­­­նե­­­­­­­րու շար­­­քը պատ­­­րաստո­­­ւած է երկրի եւ մի­­­ջազ­­­գա­­­­­­­յին հա­­­սարա­­­կու­­­թիւնը հայ­­­կա­­­­­­­կան խնդրի մա­­­սին տե­­­ղեակ պա­­­հելու մի­­­տու­­­մով։ Ամ­­­բողջ ֆիլ­­­մե­­­­­­­րու մէջ հա­­­յեր կը ներ­­­կա­­­­­­­յացո­­­ւին «ապստամ­­­բութիւն» եւ «ահա­­­բեկ­­­չութիւն» եզ­­­րե­­­­­­­րով։ Այս յօ­­­դուա­­­ծի տա­­­րողու­­­թիւնով կա­­­րելի չէ պնդումնե­­­րը մի առ մի գնա­­­հատել, բայց ընդհա­­­նուր դի­­­տար­­­կումով կրնանք ըսել, որ այդ ամ­­­բողջին մէջ հա­­­յերու վե­­­րաբե­­­րեալ դրա­­­կան ոչ մէկ ար­­­տա­­­­­­­յայ­­­տութիւն կայ։ Տա­­­կաւին առա­­­ջին յօ­­­դուա­­­ծով անոնք կը մե­­­ղադ­­­րո­­­­­­­ւին Բիւ­­­զանդիոնի դէմ ապստամ­­­բած ըլ­­­լա­­­­­­­լու պատ­­­ճա­­­­­­­ռաւ։ Իսկ ո՞վ են հա­­­յերը, ո՞ւր է իրենց եր­­­կի­­­­­­­րը, ի՞նչ տե­­­սակ ներդրում ու­­­նե­­­­­­­ցած են հա­­­մաշ­­­խարհա­­­յին մշա­­­կոյ­­­թին, այս ու նման հար­­­ցումնե­­­րը դա­­­տապար­­­տո­­­­­­­ւած են ան­­­պա­­­­­­­տաս­­­խան մնա­­­լու։ Ընդհան­­­րա­­­­­­­պէս տե­­­սու­­­թեան հիմ­­­քը կը կազ­­­մեն Միացում եւ զար­­­գա­­­­­­­ցում կու­­­սակցու­­­թեան 1916 թո­­­ւակիր հայ­­­կա­­­­­­­կան կազ­­­մա­­­­­­­կեր­­­պութիւննե­­­րու մա­­­սին գիր­­­քի մէջ նշո­­­ւած պնդումնե­­­րը։ Աւե­­­լի վերջ 1950-ական տա­­­րեթի­­­ւերուն Էսատ Ու­­­րա­­­­­­­սի հրա­­­տարա­­­կած գիր­­­քի եւ ապա անոր վրայ հիմ­­­նո­­­­­­­ւած պատ­­­մա­­­­­­­կան ու­­­րա­­­­­­­ցու­­­մի բո­­­լոր տո­­­ւեալ­­­նե­­­­­­­րը շա­­­հագոր­­­ծո­­­­­­­ւած են այս ֆիլ­­­մե­­­­­­­րու պատ­­­րաստու­­­թեան մէջ։