Ա­հա այս զար­գա­ցում­նե­րու խո­րա­պատ­կե­րին վրայ ­Թուր­քիա ստա­ցաւ իր սպա­սած հրաշ­քը. պոլ­շե­ւիկ­նե­րու իշ­խա­նու­թեան գլուխ գա­լով՝ ­Ռու­սաս­տան դուրս քա­շո­ւե­ցաւ Ա­ռա­ջին Աշ­խար­հա­մար­տէն։ ­Դեկ­տեմ­բեր 1917ի Պ­րեսթ-­Լի­թովս­կի հաշ­տու­թեան պայ­մա­նա­գի­րը եւ, ­Յու­նո­ւար 1918ին, ա­նոր հե­տե­ւած Անդր­կով­կա­սեան ­Սէյ­մի ու ­Թուր­քիոյ մի­ջեւ կնքո­ւած զի­նո­ւո­րա­կան գոր­ծո­ղու­թեանց դադ­րեց­ման պայ­մա­նա­գի­րը գլխի­վայր շրջե­ցին ու­ժե­րու հա­ւա­սա­րակշ­ռու­թիւ­նը ­Կով­կա­սեան ­Ճա­կա­տի վրայ, ի նպաստ ­Թուր­քիոյ։ Ա­րեւմ­տա­հա­յաս­տա­նի ա­զա­տագ­րեալ տա­րած­քին, ինչ­պէս եւ Ա­րե­ւե­լա­հա­յաս­տա­նի խո­րե­րը միա­ժա­մա­նակ թափ ա­ռին քիւրտ-թա­թա­րա­կան գրգռու­թիւն­նե­րը եւ հա­յե­րու հետ ընդ­հա­րում­նե­րը, ո­րոնք ռազ­մա­ճա­կա­տը լքող ռուս զի­նո­ւոր­նե­րու ա­ռա­ջա­ցու­ցած ի­րա­րան­ցու­մին վրայ գու­մա­րո­ւե­լով՝ ընդ­հա­նուր անձ­կու­թեան եւ բա­րո­յալ­քու­մի վի­ճակ ա­ռա­ջա­ցու­ցին։