1941թ. հունիսի 22-ին ֆաշիստական Գերմանիան հարձակվեց Խորհրդային Միության վրա: Սկսվեց Հայրենական մեծ պատերազմը, որն ավարտվեց 1945թ. մայիսի 9-ին` Խորհրդային ժողովուրդների հաղթանակով: Այդ պատերազմին մասնակցեցին 600 հազարից ավելի հայեր ոչ միայն ԽՍՀՄ-ի, այլեւ դաշնակից երկրների զորքերում: Նրանք արժանիորեն ներկայացրին Հայաստանն ու հայ ժողովրդին` իրենց ծանրակշիռ ներդրումը բերելով ընդհանուր հաղթանակի ապահովմանը: Էջմիածնի տարածաշրջանից Մեծ հայրենականին մասնակցել է շուրջ 5288 մարդ, զոհվել` 2394-ը: Հենց Էջմիածնում է ձեւավորվել լեգենդար Թամանյան դիվիզիան, որ 1945-ին հաղթականորեն մտավ Բեռլին եւ պարեց մեր ազգային քոչարին։