ԼՈՒՅՍԻ ՃՆՇՈՒՄ, ճնշում, որ Հույսը գոր– ծադրում է անդրադարձնող կամ կլանող մարմնի վրա: Երևույթի գոյության գաղա– փարն արտահայտել է դեռևս 6ո. Կեպլե– րը, սակայն Լ. ճ. առաջինը փորձով հայտ– նաբերել ու չափել ԷՊ. Ն. Լեբեդհը (1899-ին պինդ մարմնի, 1907-ին՝ գազերի համար): Լ. ճ–ման մեծությունը շատ փոքր է և կողմ– նակի, զգալիորեն ավելի ուժեղ երևույթ– ների (կոնվեկցիոն հոսանքներ, ռադիո– մետրական ուժեր) ազդեցության պայ– մաններում դժվար է չափել: Լ. ճ–ման երե– վույթի բացատրությունը կարելի է տալ, ելնելով լույսի թե՝ մասնիկային, թե՝ ալիքային բնույթից, երկու դեպքում էլ ճնշման համար ստացվում է միևնույն արտահայտությունը՝ p= –_(i+R), որ– տեղ E-ն 1 սմ2 մակերեսի վրա ընկնող լույսի հզորությունն է, c-ն՝ լույսի արագու– թյունը, R-ը՝ մակերևույթի անդրադարձ– ման գործակիցը: Երկրի վրա գտնվող բացարձակ սև մարմնի (R=0) վրա Արե– գակի լույսի գործադրած ճնշումը հավա– սար է 4,3* 10~6 ն/մ2: Լ. ճ. կարևոր նշա– նակություն ունի թե* միկրոաշխարհում, թե՝ Տիեզերքում տեղի ունեցող որոշ երե– վույթների բացատրության համար: Մաս– նավորապես, Լ. ճ–ով է բացատրվում գիսավորների պոչերի ձևը, Երկրի ար– հեստական արբանյակների ուղեծրերի խոտորումը ևն: Լ. ճ–ման փորձնական հաստատումը ապացուցում է, որ լույսն ունի ոչ միայն էներգիա, այլև իմպուլս, հետևաբար և զանգված, այսինքն՝ լույսը նյութական է, մատերիայի ձևերից մեկը: Գրկ • Լանդսբերգ Գ. Մ., Օպտիկա, Ե., 1973 (Ֆիզիկայի ընդհանուր դսաընթաց, հ. 3): Ժ, Նինոյան