Հակառակ Միխայիլ Բուլգակովի հայտնի հերոսի պնդմանը, թե «Ձեռագրերը չեն այրվում», ստիպված ենք արձագանքել, որ նրանք ոչ միայն հրաշալի են այրվում, այլև այրվում են անդարձ: Դժբախտությունը, իհարկե, այն չէ, որ թե’ թուղթը, թե’ պապիրուսը, և թե մագաղաթը ոչ միայն հրաշալի են այրվում, այլ այն, որ ոչնչանում են այն գիտելիքներն ու տեղեկությունները, որոնք պարունակում են այդ ձեռագրեր: Գիտելիքները, անգնահատելի վկայությունները, պատմական տեղեկությունները, անցյալի հետքն ու գրական հուշարձանները` ահա այս ամենը կորչում է անդարձ: Եվ ամենազազրելին այն է, որ հրդեհների, ձեռագրերի ոչնչացման հիմնական մեղավորը հենց ինքը` մարդն է: Կատարենք մի փոքր պատմական ակնարկ մեր վաղ և ոչ այնքան վաղ անցյալից: