XIV—XV դդ. ուսումնագիտ. նշանակալից արդյունքի են հասնում Սյունյաց աշխարհի Հերմոնի դպրոցը, Եղվարդի, Այրիվանքի, Ցիպնավանքի և այլ դպրոցներ։ Այս դպրոցներում շեշտը դրվել է հատկապես գիտափիլ., հասարակական առարկաների ուսումնասիրման և գրչագրական-ձեոագրագիտ. հմտություն ձեռք բերելու վրա։