Տեր Խորենը գլխով արեց։ Շիրակը մոտեցավ, հենվեց սեղանին և տասնհինգ րոպե շարունակ պատմում էր այն ողբերգության մասին, որ ապրում էին հայերը Անատոլիայի գրեթե ողջ տարածքում, ավերված գյուղեր, տեղահանվածների շարասյուններ, որոնք քայլում էին օրեր շարունակ առանց ուտելու և խմելու։ Նա բազմաթիվ, հաճախ մռայլ մանրամասներ էր վկայակոչում, որոնք անիմաստ էր համարել Վարդան Պալյանին հաղորդել։ Սամսունի եպիսկոպոսի ոտքերը մեխել էին, ինչպես ձիուն պայտելիս։ Սև ծովի առափնյա բնակիչներին նավ էին նստեցնում՝ խորքում խորտակելու համար։ Խարբերդի մոտ ոստիկանները հարյուրավոր կանանց և երեխաների ձորն էին նետել։ Այլուր տանջում էին, ողջակիզում, գնդակահարում։ Նրա ձայնը դողում էր զսպված կատաղությունից, իսկ ապշահար ունկնդիրների աչքերին արցունքներ կային։ Ժամանակ առ ժամանակ վրդովմունքի և զզվանքի բացականչություններ էին լսվում։ Չնայած իր վշտին, քահանան թեթևության էր զգում, որ ինքը ստիպված չէր բացահայտություններ անել։