Իրանական ինքնության բնույթն ավելի հստակ ընկալելու համար հակիրճ նկարագրենք այն ժամանակ նրա հետ առճակատման մեջ գտնվող Օսմանյան ինքնության կայացման զուգահեռ գործընթացը: Վերջինիս առաջացման ու կայացման գործում առանցքային հանգամանք էր ուղղափառ Կոստանդնուպոլսի եւ կաթոլիկ Եվրոպայի պայքարի ֆենոմենը: Կոստանդնուպոլսի հունական քաղաքական-տնտեսական ընտրախավը, որը պարտվեց այս դիմակայության մեջ, ընդունեց իսլամ եւ դարձավ Առաջավոր Ասիայի մահմեդական թյուրք ցեղերի դաշնակիցը: Այսպիսով՝ տասնհինգերորդ դարի կեսերին առաջացավ նոր սոցիալ-քաղաքական հանրույթ` օսմանականությունը: Այսպես կոչված՝ «կիսալուսինը եւ Արտեմիդի աստղը» դարձան նոր համայնքի խորհրդանիշը: Այս համայնքը զարգացրեց իր ինքնությունը՝ իսլամի թշնամի համարվող Կոստանդնուպոլիսը նվաճողների՝ «ալլահի մարտիկների» առջեւ հետագայում սուննիական ողջ աշխարհի խոնարհման առնչությամբ: Արաբական խալիֆայությունն արագ վերամարմնավորվեց Օսմանյան կայսրության: Ընդորում, այս հասարակությունը ենթադրում էր կաստայական կառուցվածք` իշխող մահմեդականներ եւ ենթակա քրիստոնյաներ: Սրանում էր օսմանյան ինքնության իմաստը: Այս իրավիճակը պահպանվեց մինչեւ 20-րդ դարի սկիզբը, երբ կայսրության փլուզման սպառնալիքի խորապատկերին օսմանների միջավայրից առանձնացավ մեկ այլ ինքնություն ունեցող բաղադրիչ՝ թուրքերը: Այդ ժամանակ օսմանյան ողջ հասարակությունը շարժում ծավալեց սուլթանին տապալելու համար: Բայց դրանից հետո քրիստոնյա օսմանները ոչնչացվեցին այլ ինքնության այդ նոր համայնքի կողմից, եւ երկիրը մնաց թուրքերին: Այդ դեպքերից հետո անցած հարյուրամյակում թուրք հասարակությունը պահպանեց իր ինքնությունը` օգտագործելով իրական պատմությունը թաքցնելու մեթոդը, որն այս պահին ձեւավորում է ինքնության նոր ճգնաժամ Թուրքիայի համար: