ՅԱԿՈԲ ՊԱԼԵԱՆ.- Հոգեբանական պատրաստութեան հարց մը կայ ե՛ւ Սփիւռքի, ե՛ւ հայրենիքի համար: Սփիւռքը պէտք է համոզուի, որ իր կեցութիւնը ընկերաբանականօրէն ժամանակաւոր է: Չի կրնար տեւել: Ուրեմն, եթէ սերունդը պիտի փրկուի, եթէ մեր զաւակներուն ինքնութիւնը պիտի պահպանուի, եթէ յաջորդականութիւնը պիտի պահպանուի – հայապահպանումէն աւելի՝ ասիկա շարունակականութեան հարց է – ապա պէտք է ժողովուրդը այդ գաղափարին պատրաստել, ինչ որ չե՛նք ըներ: Յաճախ կը պահուըտինք ետեւը այն գաղափարին, որ մենք Արեւմտահայաստանի ժողովուրդ ենք: Ճի՛շդ է, Սփիւռքը Արեւմտահայաստանի ժողովուրդ է, եւ պէտք է այդ ժողովուրդը հոգեպէս պատրաստ ըլլայ Արեւմտահայաստանին տէր կանգնելու, բայց այսօրուան տուեալները այնպէս են, որ ատիկա անմիջապէս իրականանալի ծրագիր չէ: Սփիւռքը հզօր պէտք է պահել՝ յանուն եւ ի խնդիր այդ նպատակին: Բայց նաեւ այդ ժողովուրդը, որուն մենք կ՛ըսենք՝ հինգ-վեց միլիոն, անոր այս համրանքը փրկելու համար, ինչ որ մեր ազգային գոյութեան հիմնաքարն է, պէտք է պատրաստել վերադարձի: Իսկ վերադարձի համար հոգեպէս պէտք է պատրաստուիլ: Վերադարձը չի նշանակեր դրախտ երթալ: Հայաստանը դրախտ չէ, ո՛չ տեղացիին համար, ո՛չ ներգաղթողին համար: Հոն հայը պիտի երթայ գիտակցաբա՛ր, յանձնառո՛ւ ձեւով եւ երկրին տէր ըլլալու: