Բարսամ Չաքմաքչյանն այլ բաներ էլ էր հիշում, երբեմն ավելին, քան կարող էր դիմանալ: Մոր նման հայրն էլ էր 1915 թվականին Թուրքիայից աքսորված մի ընտանիքից: Սարգիս Չաքմաքչյանը և Շուշան Իստանբուլյանն ընդհանուր բաներ ունեին, որ երեխաները զգում էին, բայց երբեք չէին հասկացել: Բառերի արանքում տարածված լռություններ: Բարսամը հիշում էր, թե հայրն ինչպես էր ավանդական պարերի ժամանակ պարում մոր շուրջը, հորիզոնում թևերը տարածած թռչնի պես' սիրելիի շուրջը շրջաններ էր գծում: Երաժշտությունը նախ ծանր էր սկսվում, հետո աստիճանաբար արագանում էր. Միջին Արևելքը չտեսած երեխաների համար միայն անկյունից հիացմունքով դիտվող միջինասիական պար: Բարսամի ստացած կրթությունից բացի անցյալում ամենավառ հետքն այս երաժշտությունն էր թողել: Տարիներ շարունակ մի հայկական