Միայն 1985թ., Մ. Չամչյանցի «Պատմություն հայոց…»-ի Վենետիկում առաջին տպագրության 200 ամյակի առթիվ Երևանի պետական համալսարանը վերահրատարակեց այդ աշխատությունը՝ 2000, այսօրվա համար՝ պատկառելի, այն ժամանակի համար՝ ծիծաղելի տպաքանակով: Գրքի խմբագրական կազմը՝ պատմության և լեզվաբանության հայ անվանի մասնագետները, պահպանելով ժամանակի պահանջվող գաղափարախոսական մոտեցումները, որոշ պատմագիտական վերլուծության թերություններ նշելով հանդերձ, գրքի նախաբանում այս աշխատությունը համարեցին «… պատմամշակութային վիթխարի երևույթ, որին վերապահված էր դառնալ հայ նոր պատմագիտության հիմնակետերից մեկը»: Բայց եռահատոր այդ ուսումնասիրությունը սեղանի գիրք չդարձավ: Նախ արժե համառոտակի ծանոթանալ այս հիրավի հանճարեղ մարդու կերպարին: