Մարդկությունը հասել է ներկա հանգրվանին ընկերային, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային նվաճումների հոլովույթով։ Մարդկության առաջադիմությունը, սակայն, անկատար է այնքան ժամանակ, քանի դեռ մարդկային մտքի և աշխատանքի նվաճումներն ի նպաստ իրենց բարօրության գործադրելու հավասար հնարավորություն չունեն բոլոր անհատները, ընկերային հավաքականությունները և ազգերը։ Պատմության ընթացքում դրսևորվել են մարդու նկատմամբ մարդու տիրապետությունը և աշխատանքի շահագործումը։ Տիրապետության և շահագործման տարբեր ձևերն են դրամատիրությունը, կայսերապաշտությունը, ամբողջատիրությունը, գաղութատիրությունը, որոնք դրսևորվում են ռազմապաշտությամբ, ցեղապաշտությամբ, սակավապետությամբ, տնտեսական, գաղափարական և մշակութային ծավալապաշտությամբ։ Դրանց հետևանքն են` տնտեսական մենաշնորհները, ազգային իրավունքների ոտնահարումները, մարդկային իրավունքների բռնաբարումը և այդ նույն մարդկային իրավունքների պաշտպանության անունով կատարվող քաղաքական շահարկումները, կենսոլորտի և բնական միջավայրի ավերումները։ Ազատագրության բնական ու գիտակից այդ պայքարն ընթանում է մարդու և հասարակության կյանքի զարգացման զույգ գործոնների` առարկայական և ենթակայական ազդակների փոխներգործությամբ։ Այդ պատմական ճանապարհին է, որ տեղի են ունենում և ազգային ազատագրական պայքարներ, և մարդկային ընկերության հոլովութային կամ հեղափոխական առաջընթաց դեպի քաղաքական, ընկերային և տնտեսական իրավունքների հավասարությունը կենսագործող արդար կարգեր։