«Աւազ»ը, այս աննշան, այս չնչին, այս մանր տար­­­րը, ի՛նչ զար­­­մա­­­­­­­նալի բան, 20-րդ դա­­­րուն կրկին մա­­­կերես ելաւ։ Հայ քեր­­­թո­­­­­­­ղի գրչին տակ նկա­­­րագ­­­րեց ցե­­­ղի ցաւն ու վիշ­­­տը։ Նախ եկաւ Չա­­­րեն­­­ցը։ Ան «աւազ»ը յար­­­մար գտաւ մեր նո­­­րակա­­­ռոյց մայ­­­րա­­­­­­­քաղա­­­քը գո­­­վաբա­­­նելու հա­­­մար. «Երե­­­ւա՛ն, ես սի­­­րում եմ քեզ, գոր­­­շա­­­­­­­ւազ շէն­­­քերդ քա­­­րէ»։ Ապա Սիլ­­­վա Կա­­­պու­­­տի­­­­­­­կեանը եկաւ ու նկա­­­րագ­­­րեց ազ­­­գի չսպիացած վէր­­­քը. «Եւ քա­­­նի մե­­­ծեր, օ, ան­­­լուր օր­­­հաս, սրա­­­հար ըն­­­կան անա­­­պատի մէջ, շիր­­­մի փո­­­խարէն տա­­­տասկ ու աւազ...»։ Պա­­­րոյր Սե­­­ւակը աւազ բա­­­ռի չորս տա­­­ռերու մէջ ամ­­­փո­­­­­­­փեց Հա­­­յաս­­­տան աշ­­­խարհի պատ­­­մութիւ­­­նը. «Վշտերդ՝ ջուր, ինքդ աւազ»։ Տէ­­­րեանը հայ­­­րե­­­­­­­նաբաղձ տո­­­ղեր եր­­­գեց աւա­­­զէ. «Թո­­­ղի եր­­­կիրն իմ հայ­­­րե­­­­­­­նի, բո­­­լորը ծուխ, բո­­­լորն աւազ»։ Տէ­­­րեանը խօ­­­սեցաւ նաեւ Մա­­­սիսին. «Շար­­­ժի՛ր, հա շար­­­ժի՛ր, աւազդ Մա­­­սիս… Որ քո ման­­­կը­­­­­­­տեաց յու­­­սոյ նշան լի­­­նի»։ Այս օրե­­­րուն, Վա­­­նայ, երբ նոր հայ­­­րե­­­­­­­նիք կը կա­­­ռու­­­ցենք, պէտք է վեր­­­յի­­­­­­­շել Պա­­­րոյր Սե­­­ւակը։ Ան էր, որ կը բաղ­­­ձար նո­­­րաշէն Հա­­­յաս­­­տան մը. «Ապ­­­րե­­­­­­­լով նոյ­­­նիսկ հա­­­մակ-անսպառ աւա­­­զի վրայ՝ մեզ հար­­­կա­­­­­­­ւոր է, յատ­­­կա­­­­­­­պէս հի­­­մա, աւազ ներ­­­մուծել մեր շէն­­­քի հա­­­մար։ Հար­­­կա­­­­­­­ւո՜ր աւազ»։