­Փաստ է, որ 1877-78ի ­Ռուս-Թր­քա­կան պա­տե­րազ­մի ա­լի­քը հա­սաւ մին­չեւ ­Բարձր ­Հայք։ ­Ռու­սա­կան ու­ժե­րը գրա­ւե­ցին ­Կա­րի­նը եւ ե­թէ մի­ջազ­գա­յին շա­հե­րու խա­ղա­տախ­տա­կը ի վեր­ջոյ այլ կերպ դա­սա­ւո­րո­ւէր, ա­րեւմ­տա­հայ մշա­կոյ­թի օր­րան­նե­րէն մէ­կը՝ ­Բարձր ­Հայ­քը կրնար մնալ ­Ռու­սա­կան ­Կայս­րու­թեան սահ­ման­նե­րուն մէջ։ Ա­ռանց ե­թէ­նե­րու խա­ղին զոհ եր­թա­լու, կ­՚ու­զեմ կրկին շեշ­տել, որ հա­յու­թեան քա­ղա­քա­կան եւ մշա­կու­թա­յին շեր­տա­ւո­րում­նե­րու դա­սա­կար­գու­մը ճիշտ չէ կա­պել կայս­րու­թիւն­նե­րու յա­րա­փո­փոխ սահ­մա­նագ­ծում­նե­րուն։