Հա­մալ­սա­րա­նա­կան ու­սում­նա­ռու­թեանս տա­րի­նե­րուն ի­րա­ւա­գի­տու­թեան նիւ­թե­րուն մէջ, յատ­կա­պէս քա­ղա­քա­ցիա­կան օ­րէն­քի ծի­րէն ներս, կա­րե­ւոր ազ­դակ նկա­տած եմ «պա­տաս­խա­նա­տո­ւու­թեան» գոր­ծօ­նը, ըստ ո­րուն՝ օ­րէն­քի առ­ջեւ ո­րե­ւէ ա­րարք, մա­նա­ւանդ վնա­սա­կար ա­րարք, ան­պայ­ման որ պա­տաս­խա­նա­տու մը ու­նի իր ե­տին. եր­բեմն նոյն ա­րար­քին մէջ՝ մէ­կէ ա­ւե­լի պա­տաս­խա­նա­տու­ներ, ո­րոնց­մէ իւ­րա­քան­չիւ­րը իր դե­րա­կա­տա­րու­թեան հա­մե­մատ պա­տաս­խա­նա­տո­ւու­թեան բաժ­նե­կից է։ Կայ միայն մէկ պա­րա­գայ, ուր օ­րէն­քը ոե­ւէ մէ­կը պա­տաս­խա­նա­տու չի տես­ներ ե­ղած դէպ­քին հա­մար, այդ ալ կը կո­չէ կամ­քէ ան­կախ պատ­ճառ (Ա­նօ­թե­րի վիա) օ­րի­նակ՝ երկ­րա­շար­ժի հե­տե­ւան­քով ե­ղած վնաս­նե­րու եւ ա­ւեր­նե­րու պա­տաս­խա­նա­տուն։ Այս բո­լո­րը կը նշեմ ը­սե­լու հա­մար ո­րե­ւէ կա­ցու­թիւն իր պա­տաս­խա­նա­տուն ու­նի։