­Պէտք է ը­սել նաեւ, որ ե­կե­ղե­ցիին չափ կա­րե­ւոր դեր ու­նե­ցան քա­ղա­քա­կան կու­սակ­ցու­թիւն­նե­րը սփիւռ­քի կազ­մա­կեր­պման մէջ: ­Կա­րե­լի է հան­դարտ ը­սել, որ ա­նոնք ե­ղան մղում տո­ւո­ղը ե­կե­ղե­ցիի գոր­ծու­նէու­թեան: