Այնուամենայնիվ, մեր Հայաստանի իրականության մեջ ծնվեցին Րաֆֆի, Աբովյան. եթե այդպիսի գրականություն չլիներ, չէր լինի նաեւ պետականություն։ Որքան էլ զարմանալի է, սովետական շրջանում բազմաթիվ վեպ գրողներ կային, որոնք, համենայնդեպս, ընթերցելի էին, իսկ հիմա հատուկենտ գրողներ են գրում, որոնք կա՛մ վատ են ընթերցվում, կա՛մ էլ ձախողված են։ Վերջերս գրքահավաք կար ինտերնետում, բաց արի ու մնացի շշմած՝ հազարավոր անուն թերթեր, ամսագրեր։ Պետություն չենք ունեցել, բայց ունեցել ենք գրականություն, մամուլ, ու պատահական չէ, որ դրանք նախադրյալ եղան պետության։ Գիր ու գրականությունը պետության հիմնաքարերն են, եթե չլինի նման մշակութային հենք, չի լինի նաեւ պետություն։