Hagia Sophia-ն հունարենից թարգմանությամբ նշանակում է «Սուրբ իմաստնություն»: Կոստանդնուպոլսի թագն ու պսակը հանդիսացող այս տաճարի հետ համեմատելի կամ հավասար ոչինչ չի եղել երկրագնդի վրա շուրջ 1000 տարի՝ ոչ շինության վիթխարիության, ոչ ճարտարապետական բարդության, ոչ ներքին հարդարման կատարելության, ոչ ծիսական առարկաների արժեքի առումով: Ի դեպ, ներկայիս Այա Սոֆիան նույն շինության հիմքից բարձրացող երրորդ տաճարն է, որ կառուցել է Հուստինիանոս կայսրը 532-37-ին: 532-ի Նիկայի ապստամբության ժամանակ ամբողջությամբ հրդեհի է մատնվում Այա Սոֆիայի երկրորդ տաճարը (կառուցված 415-ին), եւ Հուստինիանոս կայսեր հրամանով տասը հազար շինարարներ հինգ տարի շարունակ աշխատում են, որպեսզի երկինք հառնի երրորդ եւ անգերազանցելի Այա Սոֆիան: