Հակառակ տիրող դժգոհանքին, սակայն, զարմանքս մեծ եղաւ, երբ ապրիլեան քառօրեայ պատերազմին, ականատես եղայ ժողովուրդին միասնական ոգիին ու հայրենանուէր ծառայութեան: Ամբողջ Հայաստանը միակամ դարձած վազեց պատե-րազմի դաշտ դիրքերը պաշտպանելու: Ու ազատամարտիկներուն ոգեշնչիչ խօսքերը ակամայ մտահոգութիւնս վերածեցին ոգեւորութեան ու Նիկողոս Սարաֆեանի խօսքերով զգացի, որ «մեծութիւն մըն է կեանքի եւ մահուան միջեւ մղուող պայքարը»: Յիշարժան էր, մանաւանդ այն, որ «էս երկիրը երկիր չի» ըսողները անգամ փութացին հայրենիքի օգնութեան: Հողին կանչը զիրենք մղեց փութալու ռազմական ճակատ՝ ապաւինելով իրենց սեփական ուժին ու կարողութեան: Եւ ի տես ժողովուրդի այս մեծ խանդավառութեան եւ պատրաստակամ ոգիին, իմ ալ հոգիս վրէժի, միեւնոյն ժամա-նակ պատկանելութեան զգացումով համակուեցաւ: