Ցաւօք սրտի, ներկայիս հայ պատանիներու խաւ մը կայ, որ ծանօթ չէ հայ գրականութեան, պատմութեան, այբուբենին, կամ նոյնիսկ՝ լեզուին: Դժբախտաբար օրէ օր աւելի եւս կը բազմանայ օտար վարժարաններ յաճախող հայ աշակերտներուն թիւը: Իւրաքանչիւր տարեշրջանի վերջաւորութեան կը լսենք թէ այս կամ այն հայկական վարժարանը փակելու որոշում մը առնուած է տարբեր պատճառներով՝ աշակերտութեան թիւը բաւարար չէ, տնտեսապէս կարելի չէ հոգալ ծախսերը, այլեւս վարժարանը «իր առաքելութեան չի ծառայեր», եւ այլն: Այս բոլորին կողքին կը խօսինք նաեւ հայապահպանման եւ հայ լեզուի ճիշդ գործածութեան մասին, սակայն չենք համարձակիր անգամ խորհելու թէ ի՞նչ ձեւով կարելի է կանգուն պահել սփիւռքի մէջ գոյութիւն ունեցող հայկական հաստատութիւնները: