Պատ­մու­թեան տար­բեր հանգր­ուան­նե­րուն հա­յե­րը կայք հաս­տա­տած են Սուր­իա, Մի­ջերկ­րա­կա­նի արե­ւել­եան ծո­վե­զեր­քը եւ Մի­ջա­գետք: Հա­լէ­պի, Պաղ­տա­տի, Եդես­իոյ եւ Անտի­ո­քի մէջ գրչագր­ուած հայ­կա­կան ձե­ռա­գիր­նե­րու յի­շա­տա­կա­րան­նե­րը կը նկատ­ուին այն կա­րե­ւո­րա­գոյն աղ­բիւր­նե­րէն, որոնք տե­ղե­կու­թիւն­ներ կը փո­խան­ցեն այս եր­կիր­նե­րու հայ գա­ղութ­նե­րուն մա­սին, որոնց կը գու­մար­ուին ասո­րա­կան ու արա­բա­կան աղ­բիւր­նե­րը եւ պե­տա­կան վա­ւե­րա­թուղ­թերն ու հրո­վար­տակ­նե­րը: