Չխախտենք ավանդույթը, բայց անցյալին նայենք առաջին հերթին նրա համար, որպեսզի վերադառնանք մեր արմատներին, վերհիշենք մեր ՙնախածնողին՚: Ներկայիս ՙԱզատ Արցախ՚-ին կյանք է պարգևել 1923թ. հունիսին լույս տեսած ՙՂարաբաղի գեղջուկ՚ թերթը, որն այդ անվան տակ երկար չգոյատևեց: Հրատարկության գրեթե մեկդարյա պատմության ընթացքում այն ղեկավարել են ավելի քան 25 խմբագիրներ, որոնցից յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունեցել նրա ստեղծագործական կենսագրության մեջ։ Բայց, կարծում ենք, արդարացի կլիներ այսօր հիշատակել նրա առաջին խմբագրի անունը՝ այն դարձավ Ղարաբաղի գավառային կոմիտեի քարտուղար Սերո Մանուցյանը, ով այդ պաշտոնում աշխատել է մինչև 1924 թվականը։ Հետագայում թերթը վերանվանվել է ՙԽորհրդային Ղարաբաղ՚՝ այս անվան հետ թևակոխելով ոչ մեկ տասնամյակ, երկար ժամանակ լույս է տեսել որպես ՙՍովետական Ղարաբաղ՚, իսկ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո, փոխելով ևս մի քանի անուններ, 1998 թվականից սկսեց կոչվել ՙԱզատ Արցախ՚։