Ո՞ր ընտրյալ հայը չի անցել ազգային գողգոթան, ո՞ր ընտրյալ հայը իր ներսում չի կրել Հայոց մեծ աշխարհը, որը իրականում չկա: Եվ նրանք մնում են միայնության մեջ: Միայնակ են բոլոր ընտրյալները: Մեկուսացած ու միայնակ: Նրանց ոգեկան շքեղությունը, գեղագիտական բարձրակառույց տվյալները պատկանում են այն մեծ Հայաստանին, որը Աստծո տիրույթում է և ոչ թե հողի վրա: Ո՞ր ընտրյալ հայը չի փորձում մարմին հաղորդել նրան, նախեղակ, աստվածատրյալ էությունը նրա ամբողջացնել: Եվ այդ ողբերգական հերոսությունն հայ ընտրյալների ներգոյի հատկությունն է, որը պարտադրված է անիմանալի ծրագրով՝ ի հեճուկս մշտաբնակի բարեկեցիկ լինելության: Եվ պրծում չկա՛, հավերժությունից պահ տեղափոխվելու միջոց չի արտոնված: Կոստան Զարյանը Հայոց աշխարհից մնացած խլյակի մեջ փորձում էր տեղավորել իր ներգոյում տակավին ամբողջական պահպանված երկրի էությունը, նրա անխաթար կերպարը: Բայց ինչպե՞ս, ինչպե՞ս… Նա մենակներից մեկն էր… Ազգային ներչարչարանքի ատամնանիվների արանքում… Նույն այդ ատամնանիվների արանքում հայտնվեց նրա որդին՝ Արմեն Զարյանը: Նրա նախագծած՝ Հայոց մայրաքաղաքի Գլխավոր պողոտան ճմրվեց նաիրյան կեղտափրփուր կրքերի, իրենց բուն ընթացքը կորցրած, անտրամաբան շարժվող չարխերի միջև, և նրա «դիակը», սերկ, ճարտարապետի անելանելի մենակության վկայությունն է: Եվ մեղավոր չեն նաև «չարխերը», քանզի Նաիրին վաղուց էր իր հունից դուրս եկել, «խենթացել» էր ու դեռևս շփոթում էր իր առջևի արահետները: Բայց ի՞նչը կարող է շեղել ընտրյալներին: Արմեն Զարյանը մինչև վերջ շարունակեց ընթանալ ազգային այն մեծ ծրագրի թելադրանքով, որի բնագիրը պահվում է երկնքում և նրա հեղինակը ցեղի Բացարձակն է: