Էն	մարդն	էլ, որ	քո	տանը	կերել, խմել, ամսով, տարով	քո	աղ	ու	հացի	վրա	ա էլել, աչքը	աչքիդ	առնելիս, հենց	գիտես, թե	գյուլլով	խփեցին: Ետևն	ա	քեզ	դեմ անում	ու	աչքը	քամակը	քցում: Տո՛, փողդ	էլ	ջհանդամը	գնա, դու	էլ, տո՛, ղու՛ռումսաղ. ասենք	թե	աչքդ	ա	քոռացել, ինձ	չեմ	ուզում, որ	ճանաչես	կամ սուփրիդ	ղրաղը	նշանց	տաս, տո՛, գլխիդ	քար	ընկնի, ինչ	կերել	ես՝ քթովդ	դուս գա, խնդրել	եմ	աստվածանից՝ զահրըմար	ըլի, էն	դինումը	առաջդ	գա, աչքերդ	բռնի, տո՛, մեկ	բարով, աստուծո	բարին	է՞լ	ա	գլխիցդ	ղհաթ	էլել, որ դունչդ	ցցում	ես	ու	ետ	փախչում: Մեկ	բարի	լիս, բարի	օր	էլա	տո՛ւր, է՜, հո բերնիցդ	քրեհ	չե՞ն	ուզում, ինչ	ես	քարացել, էդ	էլ	հո	փողով	չի՛, ա՜յ	փողակեր՝ հողակեր: Ասենք, թե	չուխես	մահուդ	չի՛, հին, մաշված, բրդից	ա, քոնը՝ նոր, կանաչ	մահուդ, ձեռիցդ	հո	չե՞մ	խլում: Քեզ	պես	հազար	մահդամարդ	իմ	էս աղքատ	չուխիս	ղուրբան	ըլի, որ	առանց	ղոնաղի	հաց	չի	ուտում: Թե	մեկ	օր	էլ ճանկս	կընկնիսի՛ս, ես	գիտեմ, թե	ձիուդ	գլուխը	դվորը	շուռ	կտամ, հլա	սաբր արա, հալբաթ	էլի	քամին	կպտտի, քեզ	մեր	դեհը	կքցի. Էն	ժամանակը	աչքդ բարին	տեսնի: Ճոթ	առնելիս	հո՛, շատն	ուզում	ա, մեկ-երկու	շահի	փող	ենք դատել	էն	էլ	նա	խլի, է՜յ	գիտի	ժամանակ, հա՛, ո՞վ	էր	տեսել	կամ	լսել	ավալի սֆթա	Էսպես	բաներ, գառն	ու	գելն	ի	միասին	արածում	էին, հըմիկ	կովը	վեր են	քաշում, որ	տեսնեն, թե	տակին	երաբ	ֆորթ	կա՞, թե	չէ: Սատկած	ձիու	նալնի են	ման	գալիս, էլ	ո՞ւմ	ասես	ղարդդ: Հերը	որդին	չի՛	ճանաչում, որդին` հորը, ախպերն՝ ախպորը, լավ	ա, որ	քարը	քարի	վրա	կանգնած	մնում	ա: Մարդ ինքը	պետք	է	լավություն	անի, որ	աստված	էլ	նրա	բանն, հաջողի: էլի աստված	օրհնի՛	մեր	հողը, մեր	ջուրը, էլի	թե	հոգի	կա, հավատ, մեզանում	ա: Ուտե՛նք, խմե՛նք, քեֆ	անե՛նք, իրար	թասիբ	քաշե՛նք, իրար	արևով	խնդա՛նք, մեկ	օր	կմեռնենք, որ	ողորմի	չտան, գյոռբեգյոռ	հո	չե՞ն	անիլ: Մարդ	ինչ	անի, է՛ն	իր	առաջը	կգա: Լավություն	կանես՝ լավություն	կտեսնես, վատություն կանես՝ վատություն: Հարիր	տարի	կըլի, որ	լուսահոգի	Ապովը	մեռել	ա,. էլի Նրա	ողորմին	հա՛	կա, հա՛	կա: Թուրք	ու	հայ	նրա	գերեզմանովն	են	օրթում ուտում: Ճամփի	վրի	մենծ	իգու	անունը	Հնդաստան	ա	հասել. Էն	ջադդահ բաղը	իր	ձեռովը	տնկեց, որ	անց	կենողը	գնա, նրա	բարությունը	վայելի: Չորս կատեպան	ամեն	առավոտ, ինչ	պտուղ	ծառիցը	վեր	էր	ընկնում, հավաքում, քթոցներով	տանում	էին, ճամփին	դնում	ու	անց	կենողի	ջեբն	ու	խուրջինը լցնում: Էն	մեշա	իգուցը	մեկ	պտուղ, մեկ	թաս	գինի	իրանց	տանը	չէին բանացնիլ, ջոկ	կպահեին	ու	աղքատ	գեղըցոնցը	կբաժանեին: Ի՞նչ	պետք	է տանինք	էս	փուչ	աշխարքիցը. դարտակ	էկել	ենք, դարտակ	կերթանք: Սաքի որ	շատ	էլ	մալ, դովլաթ	ունեցա, աշխարքի	տեր	էլ	դառա, հո	էլի	պտի	հողը մտնիմ: Իմն	ա	մի	բուռը	հողը, մեկ	գազ	կտավը: Լավ	ըլիմ՝ լավ	կասեն, վատ ըլիմ` վատ: — Տերտե՛ր	ջան, քո	ոտի	հողն	եմ, դրու՞ստ	եմ	ասում, թե	ծուռը: Գրի սևն	ու	սպիտակը	չե՛մ	գիտում, . ամա	ես	իմ	կարճ	խելքովը	էսպես	եմ աշխարքի	բանը	քննում: Ով	չի՛	ուզում, իր	քեֆն	ա, ամեն	մարդ	իր	գլխի	տերն ա: Քեֆ	սանն, քյանդ	քյոխվանն (Քեֆը	քոնը, գեղը	տանուտերինը): Թուրքն անիծած	ա, խոսքն` օրհնած: — Ի՞նչ	կասես, տա՛նուտեր, թե	սուտ	եմ	ասում, բերնիս	խփի՛ր, անկաջս	քաշի՛, դու	գիտես, որ	քո	չոռը	ինձ	համար	ջան	ա , քո մեկ	մազը	արարած	աշխարքի	հետ	չեմ	փոխիլ: Թե	ճշմարիտը	չե՛մ	ասում, ասա՛. «Գլուխդ	քարին	ես	տալիս»: Ես	էլ	ձենս	կկտրեմ: Ղորդ	ա, վարպետի	ու վարդապետի	մոտ	չեմ	մեծացել, ամա	իմ	ողորմածիկ, լուսահոգի	հերը	տասը վարդապետի	խելք	ուներ	գլխին: Ինչ	որ	խոսում	էր, հենց	իմանաս, թե ավետարանի	կողքին	գրած	ըլի: Սաղ	Աստվածաշունչը	փորումն	ուներ: Մեկ խոսք	խոսալիս՝ հազար	վկայություն	էր	բերում: Ժամագիրքը, Շարականը, Սաղմոսն	ու	Այսմավուրքը	հո՛, ջրի	պես	գիտեր: Հարիր	փիլիսոփա, վարդապետ, տերտեր	հավաքվեր, բերանները	կցխեր, ճամփու	կդներ: Աշխարքի	էն	դինիցն	էր	խաբար	տալիս: Մեկ	ժողովքարար	մեր	գեղը	գալիս պետք	է	տափ	կենար, որ	նրա	ձեռը	չընկնի, թե	չէ՛, աստված	ազատի, հոգին կհաներ, միսը	բերանը	կտար, շատ	անգամ	չէ՛ր	իմանալ, թե	էկած	ճամփեն ո՛րն	ա: էս	հմիկ	որ	լավ-օսալ	գլխիցս	դուս	եմ	տալիս, նրա	հունարն	ա, թե	չէ՛	ես ո՞վ	եմ, որ	ինչ	գիտենամ: Բանը	է՛ն	չի, որ	մարդ, ծեգը	տալիս, գնա	ժամը, մեկ-երկու	ծունդր	դնի, դուս	գա, մի	քիչ	գրին	մտիկ	անի, արշտոտա, քունը	տանի, կակող	բարձի	վրա, ղույթուքի	յորղան-դոշակում	երկար	ձգվի, ուտի, խմի, քեֆ անի, փորն	ու	գլուխը	հաստացնի	ու	գա, մեր	ջանին	ընկնի, թե	ինչ	որ	դատել եք, էն	էլ	մեզ	տվեք, որ	տանինք, լավ	ուտենք, լավ	հագնինք, լավ	մաշենք, ձեզ համար	աղոթք	անենք: Ախպե՛ր, բաբա՛, ջա՛նմ, գյո՛զմ. աղոթք	ունիս, քեզ համար	պահի՛, քեզ	համար	արա՛, ի՛նչ	ես	տվել, որ	մեզանից	չե՛ս	կարում	ետ առնիլ: Ըսկի	որ	չըլի, կասեմ. «Աստված, քեզ	համար	մեկ	պասորդ	կանեմ»: Աստված	բերնին	չի	նայում, սրտին	ա	մտիկ	տալիս: Մեկ	հաս	ու	չհաս պատահելիս	հո՛, ուզում	են, թե	մեր	տունը	քանդեն: Տո՛, թե	սուտը	կարճ	ա, չի՛ հասնիլ	փո՞ղն	ա	երկարացնում: Բերաններս	խփել	ենք, ինչ	որ	ասում	են, անկաջ	ենք	անում: Ասենք` մենք	չենք	խոսում, բաս	աստված	վերևիցը	չի՞ նայում: էս	ի՞նչ	բան	ա, թե	փլավը	ես	ուտեմ, քո	գլխին	դմփեմ, մածունը	ես լպստեմ, քեզ	գող	կատու	կանչեմ: Ասենք, թե	կարգավոր	են, խաթրներիցը անց	չենք	կենում, չենք	ուզում, որ	անեծքի	պատճառ	դաոնանք, չունքի սևագլխի	անեծքը	քարին	որ	դիպչի, քարը	կպատռի. իրանք	էլ	մի	քիչ	պետք	է իրանց	չափը	ճանաչեն: Սևանու	ճգնավորներն	են	լավ	կարգավոր, ի՞նչ	խոսք ունիմ, բաժակի, մսի	համ	չեն	տեսնում, հաքածները	բուրդ	ա	ու	շալ, չոր	գետնի վրա	են	քնում, երեսներիցը	լիս	ա	վեր	թափում. տաս՝ էլի	կօրհնեն, չտաս՝ էլի կօրհնեն: Մոտը	մտած	ժամանակը	աստուծո	բան	են	խոսում՛	կնկա	երես տեսնելիս	հո՛, երկու	վերստ	ճամփա	հեռու	են	փախչում: Չէ	թե	կնկանից, գինուց, փողից, ձիուց, էլ	ի՛նչ	գիտեմ, ինչ	բանից	խաբար	տալիս: Քյահլան	ձիու վրա	իրանք	են	նստում, խաս	ու	ղումաշ	իրանց	հաքին	ա, ղաբլու	փլավ	ու հազար	տեսակ	անոշ	կերակրներ, խմիչք	իրանք	գործածում, բանըդ	կուշտն ընկած	վախտը	ուզում	են, թե	գլուխդ	վեր	բերեն. Էս	ո՛չ	Քրիստոս	ա	արել, ո՛չ Մահմեդ: