Նշենք նաև, որ 1938-1939 թթ. շուրջ տասն ամիս հայկական Քեսաբը գտնվել է Թուրիքայի իշխանության ներքո, երբ այն օրերի ֆրանսիական իշխանությունը, հաշվի առնելով Եվրոպայում հասունացող պատերազմի անխուսափելիությունը և այդ պատճառով ցանկանալով հաճոյանալ Թուրքիային , այդ տարածքները հանձնեց նրա գերիշխանությանը: Քեսաբահայերը, սակայն, չհամաձայնեցին բռնակցման հետ ու բազմաթիվ բողոքի նամակներ գրեցին ֆրանսիացիներին : «Հաթայի պետության» ժամանակաշրջանում թուրքական զորքերի ու պաշտոնյաների կողմից կազմակերպվեցին բռնություններ և զինված բախումներ։ Մեծ թվով քեսաբցիներ գաղթեցին Բեյրութ կամ հանգրվանեցին լեռներում։ Այդ շրջանում Քեսաբ այցելեցին հայ և ֆրանսիացի բազմաթիվ գործիչներ, այդ թվում և Պապական նվիրակ Արքեպիսկոպոս Ռեմի Լըփրեթրը: Տեսնելով քեսաբահայերի կացությունն ու գոյամարտը՝ Լըփրեթրը կարեկցում է հայ ժողովրդին և ուղղակիորեն դիմում է Հռոմի պապին և ֆրանսիական կառավարությանը խնդրանքով՝ միացնել Քեսաբի շրջանը Սիրիային։ Այսպիսով, Քեսաբի շրջանի բնակելի մասն անջատվում է Հաթայից (Քեսաբի տարածքի 2/3-ը) և վերադարձվում Սիրիային։ Այս առնչությամբ մեծ դերակատարություն ունեցավ նաև կարդինալ Գրիգոր Աղաջանյանը: Այնուամենայնիվ, Թուրքիային անցնավ Կասիոս լեռը, որի լանջերին էին գտնվում բազմաթիվ քեսաբցիների պատկանող արտեր, պարտեզներ, դափնիի անտառներ ու արոտավայրեր։ Պետք է նշել, որ Սիրիան երբեք էլ չհաշտվեց Ալեքսանդրետի սանջակի կորստի հետ և մինչև 2000-ական թթ.-ը քարտեզներում շարունակում էր այն ներկայացնել որպես Սիրիայի անբաժանելի մաս: