Այս­պի­սով, որ­քան պատ­մու­թիւ­նը մօ­տե­ցել է մեզ, այն­քան հիմ­նա­ւոր ու հա­ւաս­տի աղ­բիւր­ներ են հա­սել հայ թատ­րո­նի զար­գաց­ման փու­լե­րին ու անձ­նա­ւո­րու­թիւն­նե­րի մա­սին։ ­Հե­թա­նո­սա­կան շրջա­նի նախ­նա­կան թա­տե­րա­կան ու թա­տե­րա­կա­նա­ցո­ւած մի­ջո­ցա­ռում­նե­րը հիմ­նա­կա­նում ար­տա­յայ­տո­ւել են ծի­սա­կա­տա­րու­թիւն­նե­րի գե­ղա­րո­ւես­տա­կան մա­տուց­ման ձե­ւե­րով։ Ա­ւե­լի հա­սուն շրջա­նի թատ­րո­նը իր ար­տա­յայ­տու­թիւնն է գտել Մ.Թ.Ա. ա­ռա­ջին դա­րում։ ­Դա Ար­տա­շէ­սի թատ­րոնն է, ո­րի մա­սին մեր յա­ջորդ զրոյ­ցում։