Իւնլիւ թրքու­թիւնը տոհ­միկ, քա­ղաքա­ցիական, ազ­գա­յին եւ գա­ղափա­րախօ­սական ինքնու­թիւնով մը չի քննար­կեր։ Ան կը նա­խընտրէ աւե­լի ընդհա­նուր տե­սան­կիւնով մը գեր­դա­սակար­գա­յին եւ գեր­գա­ղափա­րական հա­սարակ եզ­րե­րը եւ նմա­նու­թիւննե­րը յայտնա­բերել։ Ան­շուշտ, որ հե­ղինա­կի այս նկա­րագ­րումը կարգ մը ըն­թերցող­նե­րու խո­տոր պի­տի թուի։ Նոյնիսկ քննա­դատող­ներ պի­տի ըլ­լան։ Գիր­քին մէջ բա­ցատ­րուող թրքու­թեան երե­ւոյթնե­րուն ինքնա­բուխ կեր­պով յայտնուիլը, հե­տեւա­բար ալ ան­գի­տակ­ցա­բար եւ յա­ճախ ալ հա­կազ­դե­ցու­թեան բնոյ­թով երե­ւիլը կը պատ­մուի։ Նաեւ կը պատ­մուի, թէ թրքու­թեան երե­ւոյթնե­րը կը գի­տակ­ցուին քիւրտե­րու եւ հա­յերու կող­մէ, որուն շնոր­հիւ անոնք զար­գա­ցու­ցած են գո­յատեւ­ման որոշ ռազ­մա­վարու­թիւններ։