Հայ-արմենները վաղագույն ժամանակներից զբաղվել են երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, խեցեգործությամբ ու մետաղների մշակմամբ: Իսկ ընդունված է, որ մշակութային այս տարրերն են դրված մարդու կողմից ստեղծված վաղ քաղաքակրթության հիմքում: Հյուսիսային Միջագետքում, Հայկական լեռնաշխարհում և շրջակա տարածքներում նրանք հիմնադրել են բազմաթիվ բնակավայրեր` գյուղեր ու քաղաքներ, այդ թվում մայրաքաղաք Վաշշուգանեն, Երուսաղեմը, Աշշուրը, Նինվեն, Բաբելոնը, Ալալախը /այժմ Ատչանա/, Արրապխան /այժմ Քերքուկ/, որոնք հարստացել են արհեստների ու առևտրի շնորհիվ: Ստեղծված հարստությունը և մշակույթը գրավել են հայ-արմենների հարևանությամբ ապրող ցեղերի ուշադրությունը և մ.թ.ա. 3-2-րդ հազարամյակներից /հավանաբար նաև ավելի վաղ/ սկսվել են սեմական ցեղերի /աքադացիներ, բաբելացիներ, ասորեստանցիներ, արամեացիներ/, խեթերի ու եգիպտական փարավոնների թալանչիական արշավանքները դեպի Հյուսիսային Միջագետք, Հայկական լեռնաշխարհ ու շրջակա տարածքներ: