Նիկոլայոս Թոմադակիի վկայությամբ, Կրետե կղզում հայերի վերաբնակեցման հիմնական պատճառները երկուսն էին: Դրանք նշված են ինչպես 1363թ. փաստաթղթերում, որտեղ առկա է Վենետիկի որոշումը հայերին Հայաստանից եվ Պոնտոսից ընդունելու մասին, այնպես էլ Իրակլիոնի արխիվի 1670 - 1715թ. փաստաթղթերում, այն է Կրետեի մայրաքաղաքում բնակվում էին հայեր: Խանդակի (Իրակլիոնի հին անվանումը) հանձնման ժամանակ մայրաքաղաքի հունական եվ եվրոպական բնակչությունը հետևում է վենետիկցիներին, այսպիսով թուրքերը հեշտությամբ գրավում են կղզին: Թուրքական տիրապետության ժամանակ Կրետե են ներգաղթել հայեր նաև Կոստանդնուպոլսից, Դիվրիկից և Երևանից: Կան նաև վկայությություններ այն մասին, որ 1905թ. արդեն կային յոթ հայկական ընտանիքներ, որոնք զբաղվում էին սուրճի և գործվածքի առևտրով: