Օրը թաց էր, անսպասելի տեղացած ցանցառ ձյունից դեռ գիշերն էր թրջվել տաք մարմինը:Օրվա ոտքերի տակ թացից մուգացած գետինն էր:Երկինքն ամպել էր արդեն կեսօրվա գլխին, քնից ելած թեթև քամին վզին էր փաթաթել մառախուղը:Քամին ծառերի ցավն էր տանում ուշացած`մերթընդմերթ խաչվելով կիսամերկ ճյուղերին:Չորացած մատները երկինք պարզած բարդին թևերից բաց չէր թողնում սրտի թրթիռը օդի մեջ ծածանող կարմրադեղին տերևները:Թթենու ծառը երեկ թափ տվեց քամին,դեղնականաչավուն տերևները որ շռայլորեն ծածկել էին ծառատակը,այսօր չկային: Հիշեց,ինչպես էր ինքը թափ տալիս իրենց այգու փարթամ ու միակ տանձի ծառը ու հետո հասած տանձերը փնտրում ծառի տակ աճած թփերի մեջ: Ձմռան օրը տաք էր… -Ձյուն է գալիս,-պատուհանից դուրս նայելով ասաց մորը: -Օգնիր անկողնուց բարձրանամ,-կանչեց աղջկան մայրը:Շալը պինդ ձգիր,բժիշկն է պատվիրել,-ավելացրեց նա: Առանց մոր հուշելու էլ գիտեր,թե ինչ պիտի աներ: Նա հեռանալով պատուհանից, մոտեցավ մահճակալին,կռանալով մոր վրա` ձեռքի շալը մի քանի անգամ անցկացնելով պառկած մոր մեջքի տակով `ձգեց նրա որովայնի վրա:Մայրը ձեռքը գցեց աղջկա վզով և փորձեց վեր կենալ:Վաթսունն անց,մարմնեղ ու գեր կին էր մայրը:Դժվարությամբ, բայց կարողացավ նրան ոտքի հանել:Մի քիչ պիտի նստեր ու փորձեր քայլել:Վիրահատությունից արդեն մի քանի օր էր անցել:Որովայնից հեռացված ուռուցքը` պարզվել էր, բարորակ է:Հիմա մնում էր աղիները նորմալ գործեր: Աղջիկը նորից մոտեցավ պատուհանին,վերևից ասես ալյուր էին մաղում:Մարմանդ տեղացող ձյունը հասցրել էր նստել ծառերի պահած-պահպանած հնացած տերևների վրա:Հիշեց Երկրաշարժի օրը`նորից դեկտեմբերի յոթ էր,ինչպես այսօր,բայց օրը չոր էր,արևոտ:Երեխաներին առել` մտել էր մոր այգում կառուցված ջերմոցը:Ջերմոցի ապակիների կեսը կոտրվել էին,բայց դե էլի պատսպարվելու տեղ էր:Իրենց ու ուրիշների տները քանդվել էին:Հարևաններից շատերն էին եկել-ծվարել ջերմոցում:Սրտների դողը սաստկանում էր հողի չդադարող դողի հետ:Չէ,դա մրսելու դող չէր,թեպետ կուչ էին եկել ցրտից:Գետինը բերքառատ ծառի պես թափ էին տալիս… -Նինային եղբայրդ գտավ,մնացին երեխեքը,-ասաց ջերմոց մտած մայրն ու նորից դուրս եկավ: Նինան եղբոր կինն էր,դպրոցում դասատու էր աշխատում:Ուրախություն էր մեռածի դին գտնելը,անհետ կորած չէր լինի:Ոչ մեկը լաց չէր լինում`լացի ձայն չկար:Մութը գնալով թանձրանում էր:Եղբայրը գնում էր ու որոշ ժամանակ հետո վերադառնում:Դրսում դրված վառելի գերանների վրա շարել էին մահացածների փայտացած դիերը:Դրանց մեջ էին եղբոր կինը,նրա անչափահաս աղջիկն ու տղան:Իր ամուսնուց դեռ լուր չուներ… Մայրը տնքտնքաց`ուզում էր նստած տեղից բարձրանալ:Աթոռը ճոճվում էր նրա տակ :Վայր ընկնելու վախը մեծ էր:Մոտենալով`ճոճվող աթոռը երկու ձեռքով սեղմեց գետնին,մայրը կառչելով իրենից`ոտքի կանգնեց:Սենյակի մի ծայրից մյուսը մի քանի անգամ դանդաղ քալքով գնաց ու եկավ: -Հոգնեցի,-դիմեց նա աղջկան,-օգնիր մտնեմ անկողին: Հիշեց ինչպես էր մայրը փրկվել փլատակներից:Խանութ էր գնացել գնումների համար,հետո չէր հասցրել դուրս գալ խանութից:Մնացել էր փլվածքի տակ:Լսել էր տղամարդու մի ձայն Հասմիկ է կանչում:Մայրն էլ էր ձայն տվել,օգնություն էր կանչել: -Հասմիկ դու ես,-հարցրել էր ձայնը: -Հա, հա,ես եմ,-պատասխանել էր մայրը,ում ինքը Ժենյա գիտեր իր ծնված օրից,ով Ժենյա էր եղել նաև իր ծնվելուց շատ առաջ:Այդ պահին մորը հարմար էր եղել Հասմիկ լինելը,խաբելով արժեվորել էր կյանքը: Իսկ տղամարդու ականջն էր ընկել իր դեռատի կնոջ`Հասմիկի ձայնը:Որովհետև այդ ձայնը իր ներսում էր,որովհետև այդպես էր ուզում,իր Հասմիկին էր ուզում կենդանի տեսնել:Ու երբ այդ երիտասարդը իրար վրա թափված քար ու փայտի բացված անցքից դուրս էր հանել իր մորը,նրան բոլորովին անծանոթ իր հարազատ մորը, ում այդ ամբողջ ժամանակ հուսադրել էր գորովալից խոսքերով,այդ երիտասարդը ձեռքերի մեջ էր առել գլուխն ու վշտահար ոռնացել…Մայրը,երբ սկսում է այդ մասին պատմել,ձայնի մեջ դժգոհություն է զգացվում:Դե,նա ուղղակի դժգոհում էր. -Ինձ չէր օգնի այդ տղամարդը,եթե չխաբեի նրան`ասելով Հասմիկը ես եմ:Հաստատ չէր հանի փլվածքի տակից,-համոզված պնդում էր մայրը` գոհացած արածից: -Ամբողջ աշխարհի գութն էր արթնացել`կօգներ,կհաներ փլվածքի տակից,ինչպես չէր հանի,-ուզում էր հակառակվել մորը,բայց ամեն անգամ հապաղում էր: -Տեսնես գտավ իր Հասմիկին,-միտքը շուռումուռ էր տալիս հիշողությունը:Երևակայության մեջ նրանք ողջ-առողջ էին: Եփած մսի ախորժալից բուրմունք կար սենյակի օդում: -Դեռ չհովացավ ,տուր խմեմ,-դիմեց նա աղջկան: -Հիմա կնայեմ,-համբերատար դառնալով նրան ասաց աղջիկը: Արգանակով լի բաժակը ձեքում մոտեցավ մորը: -Ես խմացնեմ,թե դու կխմես,ինչպես ես ուզում: - -Տուր,ես կխմեմ,-ձեռքը նրան պարզեց անկողնու մեջ կիսանստած մայրը: Նա կում-կում վայելում էր թարմ մսի բուրումնալից արգանակը:Խմած արգանակի ոչ մի կաթիլ քթից չեկավ`ամրացված պլաստե խողովակը չոր էր: -Վերցրու,-ձայնեց աղջկան` դատարկ բաժակը մեկնելով նրան: Աղջիկը պատրաստակամ մոտեցավ ու ձեռքից առած բաժակ դրեց լվացարանի տակ: Լավ էր,տաք ջուրը դեռ գալիս էր: -Ես պիզիկ արեցի,ուրեմն աղիներս գործում են,- որովայնով մեկ տարածելով ուրախությունը սկսեց բարձրաձայն ցնծալ մայրը:Լսեցիր,աղջիկս,ես օդ բաց թողեցի,ուրեմն աղիներս գործում են,ես…. Աղջիկը շրջվեց դեպի մայրը,որ սրտանց ուրախանում էր: -Լսեցիր,ես…,-փորձեց շարունակել մայրը: -Չէ,չլսեցի,ջրի չլթչլթոցը չթողեց,-շտապով պատասխանեց աղջիկը… Հետո ավելացրեց`ուրախ եմ որ լավ ես: