Դիեգո Դե-Լանդան Իսպանիա ուղարկած նամակներից մեկում գրում է. «Այդ գրքերում չկային ոչինչ, բացի դիվական գրերից և սնոտիապաշտությունից: Մենք դրանք բոլորն այրեցինք»: Ավելի ուշ, երբ նրա մեջ կարթանանար խիղճը, և արդեն եպիսկոպոս դարձած Դե-Լանդան կփորձի գտնել պահպանված ձեռագրերը, որպեսզի գրի մայաների պատմությունը, ցավոք, կպարզվի որ ոչ մի ձեռագիր էլ չի պահպանվել. կամ էլ քրմերը դրանք խնամքով թաքցրել են: Հոգևորականը փորձ կանի զրուցել ողջ մնացած քրմերի ու ազնվականների հետ` փորձելով քայլ առ քայլ վերականգնել կորսված պատմությունը: Նա հավաքում էր լեգենդները. գրի առնում զրույցները` շփվելով հասարակ ժողովրդի հետ: Նրան հաջողվել է պարզել, որ իսպանացիների Ամերիկա գալուց առաջ, քրմերը 52 ոսկյա տախտակների վրա գրի էին առել իրենց ողջ պատմությունը: Այդ ոսկյա տախտակերը ևս անհետ կորել էին: Գուցեև նրանց հաջողվել էր գտնել այդ տախտակները, սակայն լուսավորյալ իսպանացիները դրանք հալեցրել և վեր էին ածել ոսկյա ձուլակտորների: Այդ հսկա գրադարանից մեզ է հասել ընդամենը երեք գիրք:Այդ յուրահատուկ գրքերը կազմված են բուսական թելերից` ներծծված կաուչուկի հյութով: Այս գրերում պարունակվող տեղեկությունները անբավարար են ու կիսատ: Ցավոք, այդ ժողովրդի պատմության շատ փաստեր դեռևս մութ են մեզ համար: Թեպետ և Դիեգո Դե-Լանդան, այնուամենայնիվ, գրել է մայաների պատմությունը, բայց այն մակերեսային է և լիարժեքորեն չի արտացոլում անհետացած կայսրության պատմությունը (այն հրատարակվել է ԽՍՀՄ-ում):