Անդրոնիկոս II կայսեր կողմից իրականացված տնտեսական և ռազմական բարեփոխումները, ինչպես օրինակ ռազմական ուժերի թվաքանակի կրճատումը, թուլացրել են կայսրությունը և դարձրել խոցելի՝ հնարավոր հարձակումների ժամանակ[66]։ 14-րդ դարի կեսերին, օսմանյան թուրքերը սկսել են իրականացնել ռազմավարություն, որի նպատակը փոքր և մեծ քաղաքների գրավումն էր։ Արդյունքում, Կոստանդնուպոլիսը կտրվեց իր մատակարար աղբյուրներից և աստիճանաբար սկսեց թուլանալ[67]։ 1453 թվականի մայիսի 29-ին, ութ շաբաթ տեղի ունեցած պաշարումից հետո, որի ժամանակ բյուզանդական վերջին կայսր Կոստանդին XI Պալեոլոգոսը ինքնասպան է եղել, սուլթան Մեհմեդ II Ֆաթիհը գրավել է Կոստանդնուպոլիսը և հռչակել այն Օսմանյան կայսրության նոր մայրաքաղաք։ Ժամեր անց սուլթանը ժամանել է Այա Սոֆիա և կոչ արել իմամին սկսել իսլամական արարողությունը, որով, այդ ժամանակ, աշխարհի ամենամեծ տաճարը վեր է ածվել կայսերական մզկիթի։ Ընդորում, որոշ պատմաբաններ նշում են, որ Ֆաթիհը մտադիր չի եղել տաճարը մզկիթի վերածել, սակայն պաշարման ժամանակ տեսնելով քաղաքացիների դիմադրությունը, որոշել է վերաօծել[68]։ Մեհմեդը իրեն հռչակել է նոր "Կայսար-ի Ռում" (Հռոմի կայսեր օսմաներեն տարբերակը), իսկ Օսմանյան պետությունը հռչակվել է որպես կայսրություն[69]։