Խորհրդային կառավարությունը 1945-ին փորձեց հետ ստանալ Մոսկովյան պայմանագրով թուրքերին 25 տարով զիջած այդ տարածքները։ Մինչ այդ՝ 1944-ի մարտին, միութենական հանրապետություններում ստեղծվեցին Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատներ։ 1920 թվականին՝ ԽԱՀՄ-ի կազմավորման ժամանակ, նրա կազմի մեջ մտնող հանրապետությունները Կենտրոնին էին զիջել իրենց որոշ գործառույթներ, այդ թվում՝ արտաքին գործերի բնագավառում։ Եվ ահա դրանց վերականգնումը որոշակի հող էր նախապատրաստում հետպատերազմական բանակցություններում տարածքային վեճեր ունեցող հանրապետություններին նախաձեռնություն ցուցաբերելու և որպես անմիջական պահանջատեր հանդես գալու համար։ Նման խնդիրներ ունեին Հայաստանն ու Վրաստանը Թուրքիայի հետ, Ադրբեջանը՝ Իրանի, Ուկրաինան և Բելառուսը՝ Լեհաստանի, մերձբալթյան հանրապետությունները՝ Գերմանիայի հետ։