Մարսելո Բրիտոն` պորտուգալացի մուլատը, ֆադոներ երգող, ապակի փչող, անտառաճանաչ, զգացմունքային, բաց դարչնագույն կոստյումով, մշտապես հեգնական ժպիտով և հոգնաբեկ հայացքով, որ հատուկ է տանը փայփայված կենդանուն, բանտից դուրս էր եկել: Այդ ժամանակ մոտ քառասուն տարեկան կլիներ, և բանտում, ինչպես ինքն էր ասում, թողել էր իր տասը տարիները` տխուր, միալար, վատնելով «Սանտա Մարիա» առագաստանավի մանրակերտի վրա: Ապա վերջինս հանելուկային եղանակով խցկել էր կանաչ ապակյա շշի մեջ` Աստված գիտի, թե ինչու մի համահունչ ընծայականով, որ նմուշից ընդօրինակել էր արի իմացի, թե ինչ մի անգետ բանտարկյալ-գեղագիր, և որը 11 ամիսների ընթացքում նվիրել էր իր փաստաբանին` նույն այն մարդուն, որին չէր հաջողվել դատավորին ապացուցել իր անմեղ լինելը: Իսկ Մարսելո Բրիտոն, իմացած եղեք, անմեղ էր: Այդ նա չէր կացնով կիսել իր կնոջ` Մարթայի գլուխը: Նա չէր, այլ սենյորա Խուստինան էր, իր զոքանչը` Մարթայի մայրը: Բայց, քանի որ թվում էր, թե ինքն էր եղել և քանի որ դատավորի համար միևնույն էր` ի՞նքն էր եղել, թե ոչ, նրան բանտ քշեցին և այնտեղ պահեցին համարյա տասը տարի: Այդ ընթացքում, երկար ունելիներով, շշի վզիկից նա ներս էր խոթում «Սանտա Մարիա» առագաստանավի մասերը` ճոպաններ, կայմեր ու առագաստներ: Խղճուկ մահճակալի վերևում փակցրել էր Մարթայի լուսանկարը,իր մեռած կնոջ` սևազգեստ ու մի փունջ ծաղիկներ ձեռքին և Խոսե Մարտինես Կալվեի` իր բանտախցի ընկերոջ պատմածի համաձայն, որին ծանոթացա Բետանսոսում շրջելիս, Կանեյրոների ուխտագնացության ժամանակ, երբեմն կնոջ նկարը տեսնելիս նրա հուզավառությունը հասնում էր այնպիսի ծայրահեղության, որ հարկ էր լինում նրանից թաքցնել փոքրիկ առագաստանավով շիշը: Այլապես նա կփչացներ իր աշխատանքը, որ միակ բանն էր, որը նրան զբաղեցնում էր, երբ հոգնում էր մտորելուց: Հետո շրջում էր կնոջ նկարը դեմքով դեպի պատը և այսպես պահում երեք-չորս օր, մինչև ցասումն անցներ: Ապա նորից էր ետ շրջում և այդ պահին նկարն այնպիսի մոլեգնությամբ էր ծածկում համբույրներով, որ վերջում բերանքսիվայր փլվում էր ծղոտե խսիրին այդպես մնալով մի քանի ժամ` մանկան պես հեկեկալով: Մի անգամ բանտ այցելեցին մի քանի նորելուկ փաստաբաններ, նորավարտ, խստաբարո և ինքնահավան, ինչպես ճեմարանի վերջին կուրսի ուսանողները, որ վերամբարձ խոսում են քրեական ախտաբանության մասին և ոչ մի բան, նրանց կարծիքով, ճիշտ չէ: Նախախնամության կամքով նրանք ներկա էին Մարսելոյի ճգնաժամային պահերից մեկին, ու թեև նրանց ոչ ոք ոչինչ չէր հարցրել, ասես նախօրոք պայմանավորված, այն կարծիքը հայտնեցին, որ դա բնածին ոճրագործին բնորոշ հատկություն է: Իբր, մուլատի նմանօրինակ պոռթկումներն ընդամենը զղջանքի արտահայտություն էին, որ նրան տանջում էին, քանզի ծաղիկ հասակում կտրել էր,- այս նախադասությունը ուսյալ այցելուներից մեկինն է,- մի կնոջ կյանքի թելը, որին ժամանակին սիրել էր: Նորաթուխ փաստաբանները հեռացան գոհունակ ժպիտով և հաղթանակած տեսքով: Ես հաճախ եմ ինքս ինձ հարցրել` ի՞նչ կասեին նրանք, եթե այն ժամանակ իմանային այն, ինչ մենք հետո իմացանք: Որ խեղճ Մարթան քավարան գնաց գլուխը պարանով շուլալած, որոնցով իրար էին բերել այն, ինչ ամուսինը չէր արել և մտքովն էլ չէր անցնի երբևէ անել: