Ու չմոռնալ, որ համաշխարհային հայանպաստ բոլոր մարդասիրական շարժումները, հակառա՛կ իրենց ազնիւ տրամադրութիւններուն, որբախնամ հաստատութիւններուն, կրօնաբարոյական սկզբունքներուն ՉԿԱՐՈՂԱՑԱՆ առաջքը առնել 1909-ի Կիլիկեան աղէտին, եւ 1915-1923 տարիներու օսմանեան-թրքական դաժան ու հայաջինջ քաղաքականութեան ծնունդ՝ Ցեղասպանութեան: