Այսպէս, գաղտնիք չէ, որ ատենին հայութեան կեանքէն ներս քաղաքական ամէնէն տիրական ներկայութիւն եղողը Դաշնակցութիւնը եղած է: Բնականաբար իրե՛ն պիտի վերագրուին այդ ժամանակաշրջանի ձախողութիւններն ու յաջողութիւնները: Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդայնացումով անխնայ պայքար սկսաւ այդ կազմակերպութեան դէմ, որ, բազմաթիւ ելեւէջներով, տեւեց փաստօրէն մինչեւ խորհրդային վարչակարգի փլուզումը: Տասնամեակներու ընթացքին պատմութեան խեղաթիւրումը, նոյնիսկ՝ կեղծումը հետքեր ձգած են յատկապէս հայրենաբնակ զանգուածներուն վրայ: