Օ­տար­նե­րի դե­րա­կա­տա­րու­թիւ­նը փո­փոխ­ւում է։ ­Տար­բեր շրջա­նակ­ներ, տար­բեր եր­կիր­ներ է ներգրա­ւում։ ­Ռու­սիան մեր ռազ­մա­վա­րա­կան դաշ­նա­կիցն է։ ­Նաեւ՝ ­Հա­յաս­տանն ու ­Ռու­սաս­տա­նը ու­նին շատ ան­կեղծ երկ­խօ­սու­թիւն, հա­մա­գոր­ծակ­ցու­թեան բո­լոր ո­լորտ­նե­րի շուրջ. նաեւ՝ բարձ­րաց­ւում են հար­ցեր ­Ռու­սաս­տա­նի մի­ջամ­տու­թեան վե­րա­բե­րեալ, օ­րի­նակ՝ ­Ռու­սիոյ զէնք վա­ճա­ռե­լը Ատր­պէյ­ճա­նին պէտք է ո­րո­շա­կի սահ­մա­նա­փա­կում ա­նի։ Ի հար­կէ մեր տա­րա­ծաշր­ջա­նում ­Ռու­սիա, Ա­մե­րի­կա, Ֆ­րան­սա հան­դէս են գա­լիս որ­պէս առ­կայ միակ բա­նակ­ցա­յին ձե­ւա­չա­փի՝ ­Մինս­քի Խմ­բա­կի ե­ռա­նա­խա­գա­հու­թեան ան­դամ­ներ։ ­Մեզ հա­մար շատ կա­րե­ւոր է, որ չնա­յած այն հան­գա­ման­քին, թէ հա­մաշ­խար­հա­յին օ­րա­կար­գի տար­բեր հար­ցե­րի շուրջ, տար­բեր հա­յեացք­ներ ու­նե­նա­լով Ար­ցա­խի խնդրում, այս ե­րեք եր­կիր­նե­րը, ո­րոնք ի­րօք այ­սօր մեծ ուժ են ներ­կա­յաց­նում հա­մաշ­խար­հա­յին թա­տե­րա­կում, հան­դէս են գա­լիս ընդ­հա­նուր դիր­քե­րից։ ­Մէկ տար­բե­րու­թիւն։ Ատր­պէյ­ճա­նը եր­բեք չի փոր­ձեր ար­հես­տա­կան հա­կա­սու­թիւն­ներ ստեղ­ծել ­Ռու­սաս­տա­նի, Ա.Մ.Ն.ի եւ Ֆ­րան­սա­յի մի­ջեւ։ Եր­բեք չի փոր­ձեր խան­գա­րել բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցը, օգ­տա­գոր­ծել իբր թէ առ­կայ հա­կա­սու­թիւն­նե­րը այդ պե­տու­թիւն­նե­րի մի­ջեւ, դրա­նից քա­ղա­քա­կան ո­րե­ւէ շահ ստա­նա­լու նպա­տա­կով։ ­Հա­կա­ռա՛­կը. մենք հա­մո­զո­ւած ենք, որ մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թեան դիր­քո­րո­շու­մը մեր հա­կա­մար­տու­թեան դէպ­քում պէտք է լի­նի միաս­նա­կան։ Ե­թէ լի­նի միաս­նա­կան մօ­տե­ցում նաեւ ­Ղա­րա­բա­ղի հա­կա­մար­տու­թեան կար­գա­ւոր­ման հե­ռան­կար­նե­րի նկատ­մամբ, դա ի­րօք շատ լուրջ կռո­ւան կը հան­դի­սա­նայ վեր­ջա­պէս լու­ծում գտնե­լու այս խնդրի հա­մար։ Այ­սօր մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թիւ­նը այդ ա­ռու­մով, մենք կա­րող ենք ա­սել, թէ միաս­նա­կան է հան­դէս գա­լիս։ Պն­դե­լով՝ թէ այս հա­կա­մար­տու­թիւ­նը չու­նի ռազ­մա­կան լու­ծում։ ­Հա­կա­ռա՛­կը. այս հա­կա­մար­տու­թիւ­նը պէտք է լու­ծո­ւի բա­ցա­ռա­պէս խա­ղա­ղու­թեան եւ բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցի մի­ջո­ցով։ ­Դա շատ հզօր ազ­դակ է ուղ­ղո­ւած Ատր­պէյ­ճա­նին։ Ի հար­կէ դա բա­ւա­րար չէ։ ­Հա­մաշ­խար­հա­յին հան­րու­թիւ­նը պէտք է հան­դէս գայ ա­ւե­լի կտրուկ դիր­քե­րից։ ­Պէտք է շատ պարզ եւ յստակ ձե­ւով ա­սի Ատր­պէյ­ճա­նին, որ նրա փոր­ձե­րը՝ խա­թա­րե­լու ի­րա­վի­ճա­կը, կանգ­նեց­նե­լու բա­նակ­ցա­յին գոր­ծըն­թա­ցը, բարձ­րաց­նե­լու լա­րո­ւա­ծու­թիւ­նը ուղ­ղա­կի աշ­խա­տում են ընդ­դէմ Ատր­պէյ­ճա­նի շա­հե­րին, եւ Ատր­պէյ­ճա­նը այդ­պի­սի քայ­լե­րի շա­րու­նակ­ման դէպ­քում պէտք է կրի ո­րո­շա­կի պա­տիժ։