Մասնագիտական գրականության մեջ այս հարցին տրվում է գիտականորեն ճշգրիտ պատասխան՝ խաչքարը հայկական միջնադարյան մշակույթին պատկանող կոթող-հուշարձան է, լայն առումով՝ քարի գեղարվեստական մշակման ստեղծագործություն, քարարվեստ, որը որպես այդպիսին լայնորեն տարածված է եղել բացառապես պատմական Հայաստանի տարածքում և այնտեղ, ուր ոտք է դրել հայը, այսինքն՝ իր հայրենիքից դուրս։ Բայց մի՞թե միայն այդքանը։