Արտաշեսյաների օրոք՝ հռոմեացի Օգոստոս կայսրի թոռը ՝Գայոս Կեսարը իր բանակով ներխուժեց հայաստան և պաշարեց Արտագերս բերդը:Հայերն հերոսական դիմադրություն ցույց տվեցին և դիմելով խորամանկության հայ բերդապահ Ադդոնը դիմեց խորամանկության:Գնալով Գայոս կայսրի մոտ բանակցությունների դաշույնով ծանր վիրավորեց նրան և ինքն էլ մահացավ պայքարի ժամանակ:Արտաշեսյաների արքայատոհմից արտաշատում թագավորներից նշանավորը Զենոնն էր:Դա խաղաղ ժամանակա շրջան էր:1-ին դարում մեծ Հայքի թաքավորական իշխանությունը երկու մասի էր բաժանված՝ մեկը Արտաշատում էր,իսկ մյուսը Հյուսիսային միջագետքում գտնվող ՈՒռհա-Եդեսիայում:ՈՒռհա-Եդեսիայում գահակալում էր Հայոց Աբգայրանների տոհմն:նրանցից ամենա հայտնին էր Աբգար 5-ը թագավորը,որը իմանալով Պարթև ազգակաների միջև ծագած խռովության մասին ՝մեկնում է Պարթևստան:Նա հարթում է վեճը և այդ շրջանում ծանր հիվանդանում և վերադարնում է իր երկիր: Լսելով Քրիստոսի մասին նա խնդրում է քրիստոսին գալ իր մոտ: Նրան մոտ է գալիս Թադևոս առաքյալը և բուժում է նրան:Թադևոսը և Բարդուղիմեոս առաքյլերը հանդիպում է Օթեաց խաչ վայրում և դրանից էլ հիմնվում է հայ առաքելական եկեղեցին:Դրանից հետո արտաշատում գահը զավթած վրաց թագավոր եղբայր Միհրդատին հայերն վտարում են երկրից:Միհրդատի եղբոր որդին Հռադամիզդը դավադրաբար սպանում է նրան և 51 թվին Արտաշատում զավթում է գահը:Պարթևստան Վաղարշ 1 Առշակունին դաշինք է կնքում հռոմեացինների հետ:Նա մտադրություն է ունենում իր եղբայրնեից մեկին Տրդատին դարձնել Հայաստանի,իսկ մյուսին Բակուրին Ատրպատականի թագավոր:52թվին Վաղարշը ու Տրդատը պարթևական զորքոմ մտան Հայաստան:Հռադամիզդը փախավ Վիրք:Սակայն հիվադությունների պատճառով Պարթևական զորքը հեռացավ երկրից: Տրդատ Արշակունին 54թ կրկին փորձում է գահակալել Արտաշատում:Հռոմեացի Ներոն կայսրի հրամանով զորավար Կորբուլոնը գալիս է իր լեգիոներով մեծ Հայք և սկսվում է 10 տարի Հռոմեական և Հայպարդեվական պատերազմը:Այդ ժամանակ Վաղարշ զբաղված էր և Տրդատը մենակ էր պայքարում:ՈՒժերի անհավասարության պատճառով Տրդատը փոքր ջոկատով հեռանում է ատրպետական: 58 թ Կորբուլոնը գրավում է Արտաշատը և շարժվում է Տիգրանակերտ և գրավում այն:Օգնության է հասնում Վաղարշ 1-ինը և պաշարում է քաղաքը:62թ Արածանիի ափին Հռանդեա վայրում տեղի է ունենում ճակատամարտ և պարտություն են մատնում Հռոմեացիններին: Ի նշան պարտության Հռոմեական զորքը ծնկաչոք պետք է անցներ նիզակների լծի տակով: Դա մեծ խայտառակություն էր Հռոմեացինների համար:65թ Տրդաթը մեկնում է հռոմ և ներն կայսրի կողմից ճանաչվում է հայաստանի թագավոր:66թ Տրդատը Հայաստան է վերադարնում և վերականգնում է Արտաշատ մայրաքաղաքը և Գառնու տաճարը: