Գերմանիոյ եւ Զուիցերիոյ մէջ մանկավարժութեան, հոգեբանութեան եւ գրականութեան ուսմանց հետեւելէ ետք կը վերադառնայ Կոստանդնուպոլիս, ուր կը դասաւանդէ Եսայեան Ճեմարանէն ներս: 1919-ին կը դառնայ Հայաստանի առաջին Հանրապետութեան Ծերակոյտի անդամ եւ Խորհրդարանի նախագահ: Իր գործընկերներուն պէս որոշ շրջան մը բանտարկուելէ ետք կ’աքսորուի Իրան: Կ’ապրի Մարսիլիա, ապա Եգիպտոս եւ ի վերջոյ կը հաստատուի Պէյրութ: