Առաջին Հանրապետութիւնն ընդամէնը երկու տարուայ կեանք ունեցաւ, բայց Առաջին Հանրապետութեան հիմնադիր հայրերը անհեռանկար գործերով չէին զբաղւում, այլ Հայոց նոր պետականութեան հիմքերն էին դնում: Միայն Առաջին Հանրապետութեան գոյութեան շնորհիւ էր, որ Հայաստանը Խորհրդային Միութեան կազմում ընդգրկուեց որպէս լիարժէք միութենական հանրապետութիւն: Եւ միայն այս կարգավիճակի շնորհիւ էր, որ Հայաստանը կարողացաւ անցնցում դուրս գալ ԽՍՀՄ կազմից եւ ստանալ միջազգայնօրէն ճանաչուած անկախ երկրի կարգավիճակ: Ասել է թէ՝ Առաջին Հանրապետութեան հիմնադրումը պսակուեց Երրորդ Հանրապետութեան հռչակմամբ, փառաւորուեց Արցախեան պատերազմում մեր ժողովրդի տարած յաղթանակով եւ աշխարհահռչակուեց ոչ բռնի, թաւշեայ, ժողովրդական յեղափոխութեամբ: Եւ ահա հայ ժողովուրդը, Հայաստանի քաղաքացին այսօր տօնում է Առաջին Հանրապետութեան 100-ամեակը: Եւ հայ ժողովուրդը, Հայաստանի քաղաքացին ապրում է քաղաքացիական պատմութեան ամենափառապանծ էջը, երբ երկրում հաստատուած է ժողովրդի անշրջելի իշխանութիւն: Եւ այլեւս երբեք, այլեւս երբեք ոչ ոք չի համարձակուի բռնանալ ժողովրդի կամքի վրայ, այլեւս երբեք ոեւէ մէկը չի համարձակուի ժողովրդին նուաստացնել ընտրակաշառքի, վարչական հարկադրանքի կամ որեւէ այլ միջոցով: Հայ ժողովրդի վերածնունդն ու թռիչքը կասեցնելու, ժողովրդի յոյսն ու լաւատեսութիւնը կոռուպցիայի ու ամենաթողութեան մէջ խեղդելու ցանկացած փորձ, ցանկացած փորձ կ՚արժանանայ ջախջախիչ հակահարուածի: Եւ Հայաստանի Հանրապետութեան յաղթական քաղաքացին այլեւս երբեք թոյլ չի տայ պետականութեան կամ քաղաքացիութեան կորուստ, ինքնիշխանութեան եւ իրաւունքի կորուստ, հաւատի եւ լաւատեսութեան կորուստ: