Վանում Շիրակը աշխատել էր որպես բեռնակիր և ծանոթացել էր մի քանի ազգայնականների հետ, սակայն այնտեղ չէր զտել այն, ինչ կհամապատասխաներ իր ամենանվիրական հույսերին։ Ձմեռվա կեսին, երբ ձյան պատճառով փակվել էին ճանապարհները և երբ գայլերը շրջում էին անտառեզրերում, նա հեռացել էր Վանից, այս անգամ ճամփա բռնելով դեպի ռուսական սահմանը։ Հասնելով Արարատ լեռանը՝ նա ձնաբքի պատճառով չէր կարողացել շարունակել ճանապարհը և ստիպված էր եղել օթևանել մի գյուղացու տանը։ Այդ գյուղացին մի որդի ուներ, որն ապրում էր Երևանում և ներգրավված էր հեղափոխական շարժման մեջ։ Շիրակը նրա մոտ էր գնացել, իսկ հետո ամեն ինչ հեշտությամբ կարգավորվել էր։ Նրան Թիֆլիս էին ուղարկել, ուր գտնվում էր իրենց կուսակցության կենտրոնը, և շատ արագ նրա քաղաքական կրթությունը լրացվել էր։ Այսուհետ Շիրակը գիտեր, թե ինչ Հայաստանի մասին էր ինքը երազում՝ ժողովրդական կառավարություն ժողովրդի համար։ 1912 թ. նա վերադարձել էր Անատոլիայի հայկական գավառները և վերջնականապես հաստատվել Սվասում։ Նրա առաքելությունն էր հավաքագրել իրենց գաղափարների նոր կողմնակիցների և նրանցից գործունյա խմբեր կազմել։