­Թա­գա­ւո­րա­կան ան­կախ ժա­մա­նա­կաշր­ջան­ներ, հե­րո­սա­կան հրա­շա­պա­տում­ներ, կայ­սե­րա­կան տա­րա­ծում­ներ, նոյ­նիսկ օ­տար հո­ղի վրայ՝ հզօր ­Բիւ­զան­դիո­նէն ­Կի­լի­կիան խլե­լով հոն պե­տու­թիւն հաս­տա­տե­լու խի­զա­խու­թիւ­նը ու­նե­ցած ենք ան­շուշտ, բայց 1918ի պե­տա­կա­նու­թեան շնոր­հիւ էր, որ հայ­կա­կան ան­դի­մա­գիծ հա­սա­րա­կու­թիւ­նը մուտք գոր­ծեց ժա­մա­նա­կա­կից քա­ղա­քակր­թա­կան դար­պա­սէն ներս, պաշ­տօ­նա­պէս ու մի­ջազ­գայ­նօ­րէն ճա­նա­չում ստա­ցաւ ան՝ իբ­րեւ ազ­գա­յին ինք­նու­րոյն միա­ւոր եւ պատ­մու­թեան մէջ ա­ռա­ջին ան­գամ ըլ­լա­լով եւ անշր­ջե­լի կնի­քով կեր­տո­ւե­ցաւ հայ քա­ղա­քա­ցին: