Լեգենդը նշում է, որ Խոր Վիրապը եղել է նախկինում Արտաշատի հնագույն քաղաքը՝ Հայաստանի նախկին մայրաքաղաքը: Բլրի վրա, եկեղեցու տակ եղել է բանտային փոս, որտեղ մարդիկ պահվում էին, մինչև մահ: Այս տեղը շատ կարևւոր է հայ քրիստոնեության համար: Այդ ժամանակ Տրդատն էր թագավորում, նա երկրպագում էր հեթանոսական աստվածներին: Նա ազատազրկեց Գրիգոր Լուսավորիչին, ձեռքը և ոտքը կապեց բանտի փոսում, քանի որ նա քարոզում էր քրիստոնեություն: Փոսը լցված էր օձերով, կարիճներով և այլ թունավոր միջատներով, և այնտեղ երևում էր փտած մարմնի մնացորդները: Իհարկե, Գրիգորի համար ավելի հեշտ կլինի մահանալ, քան պայքարել, քան ապրել այս սարսափելի արարածների մեջ: 14 տարի անց, Տրդատը ականատես եղավ քրիստոնեական նահատակների կոտորածին, թագավորը հիվանդացավ անսովոր հիվանդությամբ: Նա բարկացած դուրս եկավ իր կառքերից և սկսեց երդվել: Այնուհետև հանկարծ վերածվեց խոզի: Տրդատի քույրը, իր երազում հրեշտակ տեսավ, պատմեց, որ ցարի խելագարությունը չի անցնի, մինչև Գրիգորն ազատ արձակվի: Ոստիկանները նրան չհավատացին: Հրեշտակը եկավ 4-5 անգամ եկավ Տրդատի երազում, և միայն այն ժամանակ նրանք համաձայնվեցին գնալ Արտաշատ և ազատ արձակել Գրիգորին: Գնդակի մեջ պարանն իջեցնելով, նրանք գոչեցին «Գրիգոր, եթե կենդանի ես, դուրս եկեք»: Աստված, որին աղոթեցիր, պատվիրեց քեզ ազատել: Գրիգորին պարանով փաթաթեցին, և նրանք նրան դրեցին Աստծո լույսի ներքո: Քարոզիչի մաշկը սև էր, ինչպես ածուխ: Այնուհետեւ նա լվացվեց, հագուստը փոխեց և գնաց թագավորի մետ: Գրիգորը ծնկի իջավ թագավորի կողքին և սկսեց աղոթել, խնդրելով Աստծուն բուժել Տրդատին: Շուտով թագավորը վերածվեց մարդու: Այդ օրվանից Տրդատը դարձավ քրիստոնեության ամենահավատարիմ և նվիրյալ կողմնակիցը: 301 թ. Հայաստանը դարձավ աշխարհում առաջին երկիրը, որը քրիստոնեությունն ընդունեց, որպես պետական կրոն: Այս իրադարձությունը տեղի է ունեցել հենց այն վայրում, որտեղ գտնվում էր բանտի փոսը, իսկ հետո `Խոր Վիրապի վանք: