Ժողովուրդների ինքնորոշման և տարածքային ամբողջականության սկզբունքների միջև հարաբերակցությունը հիմնականում հանգում է նրան, որ արտաքին ինքնորոշման պահանջը ծածկում է տարածքային պահանջը: Անջատման հարցը սերտորեն կապված է տարածքային ամբողջականության հետ: Անջատումը տարածքային փոփոխություն է, որը վրա է հասնում, երբ անկախ պետության մի մասը կամ ոչ ինքնակառավարվող տարածքն առանձնանում է` դառնալով անկախ նոր պետություն[18]: Ինչպես նշում է Պ. Տրեանորը, անջատումը նոր պետության կազմավորման միակ իրական ճանապարհն է, և անջատման արգելումը համարժեք է նոր պետությունների ստեղծման վրա վետոյի կիրառման[19]: Բայց պետք է նաև նկատի ունենալ, որ չնայած տարածքային ամբողջականության սկզբունքը կիրառվում է պետությունների միջև հարաբերություններում և ընդհակառակը, ինքնորոշման սկզբունքը ժողովուրդների իրավունքն է, այնուամենայնիվ ինքնորոշման սկզբունքի մեկնաբանման և կիրառման ժամանակ այն «բախվում է» տարածքային ամբողջականության սկզբունքի հետ: