Ապա ան լուսարձակի տակ առաւ Հայաստանի մէջ դերակատար դառնալու Արեւմուտքի փորձերն ու Ռուսիոյ դերակատարութիւնը` դիտել տալով, որ թէեւ Արեւմուտքը կը փորձէ Ռուսիոյ կշիռը նուազեցնել հայկական հարցերուն գծով, սակայն Հայաստանի իշխանաւորները արթուն ու զգաստ են անհրաժեշտ կեցուածքներով հանդէս գալու եւ ըստ այնմ գործելու: Իր խօսքին մէջ «Խօսնակ»-ի խմբագիրը անդրադարձաւ հայութեան կամքին ու վճռականութեան` դիմադրելու ամէն տեսակ մարտահրաւէրի, կառչելու հողին ու պատիւին, պաշտպանելու արժէքները` հաստատելով, որ այս իմաստով շատ կարեւոր է ազգ-բանակ օղակաւորումը, որ հիմք կը ծառայէ զօրեղ հայութիւն եւ հզօր հայրենիք ունենալու: Եզրափակելով` Հ. Մարտիրոսեան ըսաւ, որ այսօր կայ նոր եւ հին սփիւռք, աւելցած են վտանգներն ու դժուարութիւնները, ուստի բոլորս միասնաբար եւ համադրուած ճիգերով պէտք է հետեւողական աշխատանքի լծուինք նոր սերունդին մէջ ամրապնդելու ազգային գիտակցութիւնը, լեզուի ու մշակոյթի գիտութիւնը, որպէսզի անիկա սիրէ ազգն ու հայրենիքը եւ պատրաստ ըլլայ ծառայելու, նուիրուելու անոր: Ան նաեւ շեշտեց, որ պէտք է ծրագրուած աշխատանք տանիլ կասեցնելու Հայաստանէն արտագաղթը, համախմբուիլ հայրենիքին շուրջ, Հայաստանով եւ սփիւռքով նեցուկ կանգնիլ բանակին, Արցախի հարցով միշտ ըլլալ միասնական եւ ծաւալել գործնական աշխատանք: