Սակայն, այն մտածումը, թէ այսօր միասնական կարծիք չկայ բազմաթիւ պատմական հարցերու շուրջ, ինչո՞ւ պիտի շարունակէ «հերձել» նոր սերունդները եթէ… պատմութենէն անտեղեակ են։ Իսկ եթէ, ընդհակառակն, պատմութենէն տեղեակ են, ուրեմն հաւանաբար կրնան կարդալ իրենց գիտցած լեզուով տրամադրելի գործերը եւ քիչ թէ շատ դատել, թէ ի՞նչ է պատմութեան սեւն ու սպիտակը, կամ… մոխրագոյնը։ Քննական մտածողութիւնը (critical thinking) դժբախտաբար յաճախ չի խրախուսուիր Հայոց պատմութիւն ուսուցանելու ժամանակ, բայց մեր պատանիներն ու երիտասարդները կրնան զայն օգտագործել, եթէ այլ պարագաներու զայն մշակելու եւ կիրարկելու պատեհութեան տիրացած են։