Այսպիսով` մետաղագործութեան զարգացմաման եւ ձիերու լծուած մարտակառքերու մուտքով հայ զինագործ վարպետները համշխարհային ռազմարուեստի մէջ իրականացուցած են առաջին հեղաշրջումը (Ընդունած է համարել, որ համշխարհային ռազմարուեստն ապրած է երեք յեղաշրջումներու դարաշրջան, որոնք էապէս փոխած են մարտադաշտի մէջ իրականցուող գործողութիւններու բնոյթը: Ատոնք են. 1. Ձիուն մարտադաշտ բերելը եւ ժամանակագրականօրէն անոր համընկնող երկաթի զինատեսակներու կիռարման սկիզբը (Ք.ա. II հազարամեակ), 2. Վառոդի գիւտը եւ մարտադաշտի մէջ հրազէնի (մանաւանդ հրետանիի) կիռարումը (XIII դարէն սկսած), որոնք որակապէս կը փոխեն հակառակորդի կենդանի ուժի խոցման մասին ընդունուած պատկերացումները, 3. Միջուկային եւ զանգուածային ոչնչացման այլ զէնքերու ստեղծումը (XX դար). քաղաքակիրթ մարդկութիւնը կանգնեցուց այդ նոր սերունդի զէնքերը իրենց աւերող յատկութիւններու գիտակցութեան անհրաժեշտութեան առջեւ): Թերեւս, նաեւ ատորմով էր պայմնաւորուած ռազմական գործի բնագաւառի մէջ տեղի ունեցած այն «պայթիւնը», որ սկիզբնաւորեց Հայկական լեռնաշխարհէն Ք.ա. XVIII դ. երկրորդ կիսուն երեք ուղղութիւններով: