Հայաստանում կենտրոնագմբեթ եկեղեցիները հաստատվեցին վաղ միջնադարում: Իսկ դեռ 5-րդ դարում բազիլիկ եկեղեցիները աշխարհիկ շինություններ էին հիշեցնում, նման էին մեծ դահլիճների: Պատմագետը նշում է՝ այսպիսի ճարտարապետությունը նպատակ ուներ ժողովրդի լայն զանգվածներ տեղավորել եկեղեցում: Իսկ արդեն զարգացած միջնադարում այդ խնդիրը չկար, կային փոքր եկեղեցիներ, որտեղ շատ ավելի կարևոր էր աղոթական մթնոլորտը: