Քառորդ դար առաջ նախկին դաշնակիցների կողմից ստեղծված ՀԱՊԿ ռազմա-քաղաքական բլոկը (1992 թ. մայիսի 15-ին Տաշքենդում ստորագրվեց Հավաքական անվտանգության պայմանագիրը) պետք է դառնար ետխորհրդային միջավայրի համար անվտանգության տարածաշրջանային մեխանիզմ: Հաջողվե՞ց կատարել սահմանված առաջադրանքը: Կարո՞ղ է ՀԱՊԿ-ը դառնալ ՆԱՏՕ-ի հակակշիռ ուժը: Այս հարցերին միանշանակ պատասխան տալը բարդ է: Եվ դա միայն այն պատճառով, որ ՀԱՊԿ բլոկը, որը ստեղծվել էր որպես ՆԱՏՕ-ի հակակշիռ, այսօր իրենից միասնական ու կապակցված ուժ չի ներկայացնում: Վեց անդամ- երկրների պատկերացումները «հավաքական անվտանգության» մասին բավական տարբեր են, այսինքն ռազմական առաքելության իրականացման համար միասնական քաղաքական աջակցություն փաստացի չկա: