Արևմտյան Հայաստանում, Հայկական Կիլիկիայում, Հայոց Միջագետքում և ամբողջ Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը գործած Թուրքիան [որպես մարդկության և քաղաքակրթության դեմ հանցագործություններ կատարող` մեղադրվեց Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Ռուսաստանի ընդունած Հայտարարությամբ (1915 թ. մայիսի 24), որը թուրքերի ցեղասպանական հանցագործությունը դատապարտող միջազգային իրավունքի առաջին փաստաթուղթն է] շարունակում է հանցագործ ձևով հայկական հողերի բռնազավթումը: Արևելյան Այսրկովկասի մերձկասպյան շրջանում թուրքական ցեղասպան քաղաքականության բովերում խմորված և 1918 թ. կեսերին Իրանական Ադրբեջանից (Ատրպատական) կողոպտած անվանումով է "ստեղծվել" պանթուրքիզմին ծառայող ՙԱդրբեջանը՚: Թուրքական և մուսավաթական` թյուրք-թաթար հրոսակներն իրագործեցին հայերի կոտորածները` Բաքվում (15-17.IX.1918 թ.) և Շուշիում (Արցախ) (23.III.1920 թ.), իսկ նրանց հետնորդները` ադրբեջանական ջարդարարները` Սումգաիթում (27-29.II.1988 թ.), Բաքվում` (13-20.I.1990 թ.) և այլ բնակավայրերում: