Այս համատեքստում քննարկելով Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (Արցախի Հանրապետության) ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի և տարածքային ամբողջականության սկզբունքի հնարավոր բախման խնդիրը, պետք է նշել, որ իրականում այս երկու սկզբունքների միջև ոչ մի հակասություն չկա: Իրավական տեսանկյունից Արցախի Հանրապետության տարածքի նկատմաբ Ադրբեջանը երբեք էլ ոչ մի իրավասություն չի ունեցել: Դեռևս հնագույն ժամանակներից նրա տարածքը ներառված է եղել հայկական պետության սահմաններում: Իսկ 1917 թվականին Ռուսական կայսրության քայքայումից և 1918 թվականին Անդրկովկասում Վրաստանի , Հայաստանի և Ադրբեջանի Հանրապետությունների ստեղծումից հետո Արցախի տարածքը սահմանվեց որպես «վիճելի տարածք»: Դեռևս 1918 թվականի հուլիսի 22-ի Ղարաբաղի ժողովրդական ներկայացուցիչների 1-ին համագումարի որոշմամբ այն հռչակվեց որպես ինքնուրույն քաղաքական-վարչական միավոր, կազմավորեց Ղարաբաղի Հայկական ազգային խորհուրդը և Ղարաբաղի ժողովրդական կառավարությունը: Իսկ Ադրբեջանական Հանրապետությունն իր հերթին ցանկանում էր ամեն կերպ ենթարկել իրեն Ղարաբաղի իշխանությունը` անտեսելով արցախահայության կամքը: 1921 թվականի հունիսի 12-ի Հայաստանի Ժողկոմխորհի դեկրետով Հայկական ՍՍՀ-ն Արցախը հռչակեց իր տարածքի անբաժանելի մաս: Սակայն կարճ ժամանակ անց՝ 1921 թվականի հուլիսի 5-ին, կուսակցական մարմնի՝ ՌԿԿ Կովբյուրոյի որոշմամբ Արցախն արհեստականորեն միացվեց Ադրբեջանին: Սրանով փաստորեն որոշվեց Արցախի ժողովրդի հետագա 70 տարիների ճակատագիրը: Սակայն 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, գոյություն ունեցող ԽՍՀՄ օրենսդրության և միջազգային իրավունքի նորմերին համապատասխան, Արցախի Հանրապետությունում անցկացվեց հանրաքվե, որին մասնակցեց գրանցված քաղաքացիների 82.2 տոկոսը: Քվեարկությանը մասնակցածների 99.89 տոկոսը կողմ քվեարկեց Ադրբեջանից անկախանալու օգտին: Արցախի Հանրապետության բնակչության այս որոշումն ամրագրվեց 1991 թվականի դեկտեմբերի 28-ի Պետական անկախության մասին հռչակագրում: