­Քա­ղա­քակր­թու­թեան ու ժո­ղովր­դա­վա­րու­թեան դա­սեր տա­լու ե­լած ­Թուր­քիան այն ոճ­րա­գործ պե­տու­թիւնն է, որ ա­ւե­լի քան դար մը ա­ռաջ ճանչ­ցո­ւած էր իբ­րեւ «­Հի­ւանդ ­Մարդ», ի­րա­գոր­ծեց ­Ցե­ղաս­պա­նու­թիւն, բռնա­գաղ­թի են­թար­կեց հա­յեր, յոյ­ներ, ա­սո­րի­ներ եւ այլ փոք­րա­մաս­նու­թիւն­ներ, սո­վի մատ­նեց ու բռնա­դա­տեց ա­րաբ­ներ, քիւր­տե­րը են­թար­կեց բազ­մա­հանգ­րո­ւան ու մին­չեւ օրս շա­րու­նա­կո­ւող ջար­դե­րու, չվա­րա­նե­ցաւ ­Կիպ­րո­սի հիւ­սի­սա­յին գօ­տին գրա­ւե­լու ու լու­տան­քի հա­մա­զօր հա­կազ­դե­ցու­թիւն­ներ ու­նե­նա­լու իր­մէ ար­դա­րու­թիւն պա­հան­ջող­նե­րուն դէմ, վեր­ջին 5-6 տա­րի­նե­րուն գլխա­ւոր դե­րա­կա­տարն է ­Սու­րիոյ ա­հա­ւոր ող­բեր­գու­թեան, Եւ­րո­պան շան­թա­ժի կ­’են­թար­կէ՝ գաղ­թա­կան­նե­րու ող­բեր­գու­թիւ­նը հա­սոյ­թի աղ­բիւ­րի վե­րա­ծե­լով, զինք նե­ղի մատ­նե­լու ա­րեւմ­տեան փոր­ձե­րուն դի­մաց կը փոր­ձէ բա­րե­կա­մու­թիւն խա­ղալ ­Ռու­սիոյ հետ, ու տա­կա­ւին՝ ոճ­րա­յին լա­րա­խա­ղա­ցու­թեան պատ­մու­թիւ­նը եր­կար է։