- Կայ նախաձեռնողութեան պակաս, կայ երկուստեք վերապահութիւններու եւ հին բարդոյթներու պարագայ, կայ փորձաքարի չզարնուած փոխադարձ վստահութեան խնդիր: Ամէնէն պարզ օրինակը՝ Հայաստանի մշակոյթի նախարարը հոս էր, եւ անոնք, որոնք հանդիպած են իրեն հետ, շատ լաւ բաժնուած են, բայց նաեւ գիտեմ, որ այդ հանդիպումը կարելի էր աւելի լաւ կազմակերպել: Երբ կը խօսինք փոխադարձ յարաբերութեան մասին, նաեւ մէջը կայ մշակութային բաժինը, եւ այդ մէկը, ոչ միայն Հայաստանէն դէպի Սփիւռք: Հայաստանը շատ դժուար է պատկերացնել առանց Սփիւռքին, իսկ Սփիւռքը կը մեռնի առանց Հայաստանի: Մեր այդ փոխադարձ կապուածութիւնը «սիմպայիոտիկ», զիրար սնելու հարց է, եւ ասիկա «քլիշէ» խօսք է 50-60ական թուականներու, բայց մենք այդ մէկը լաւ տեսած ենք. նոյնիսկ խորհրդային օրերուն, քիչ մը լաւ, քիչ մը վատ, կար առնուազն այդ մշակութային յարաբերութիւնը, որ բաւական լաւ ընթացքի մէջ էր: 25 տարի Հայաստանի անկախութենէն ետք, մեր պատկերացումն այն է, որ Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնները զուտ քաղաքականացուած կամ զուտ դիւանագիտական հասկացողութենէն դուրս պէտք է բերուին եւ դրուին ազգի ապագան կերտելու, Սփիւռքի հայկականութիւնը եւ ազգային ինքնութիւնը պահելու, միւս կողմէ Հայաստանի կառոյցները, Հայաստանի հիմնական նախադրեալները յաւելեալ զօրացնելու հարթութեան վրայ: Այդ երեւոյթն է, զոր մենք կը տեսնենք, թէ այսօր ակնկալուած մակարդակին վրայ չէ: