Այդ «ո՛չ»ի հիմ­նա­ւոր­ման ա­կա­նա­տես կ՚ըլ­լանք այս օ­րե­րուն։ Ա­մե­նայն Հա­յոց Վե­հա­փառ Հայ­րա­պե­տին՝ Տ.Տ. Գա­րե­գին Բ. Կա­թո­ղի­կո­սի հայ­րա­կան հե­տաքրք­րու­թիւ­նը բա­ւա­րար ե­ղած է՝ որ­պէս­զի յո­ռե­տե­սու­թեան մշու­շը փա­րա­տի։ Իր կո­չը ե­կած է բնո­րո­շել յոյ­սը։ Նո­րին Սրբու­թեան բարձր հո­վա­նա­ւո­րու­թեան ներ­քեւ, Մայր Ա­թոռ Սուրբ Էջ­միած­նի մէջ ի մի ե­կած են՝ Պոլ­սոյ Ա­թո­ռի ե­րեք սրբա­զան­նե­րը։ Կ­­՚ե­րե­ւի, վեր­ջին ինն տա­րի­նե­րու ըն­թաց­քին ո­րե­ւէ նա­խա­ձեռ­նու­թիւն այս­քան միան­շա­նա­կօ­րէն օգ­տա­կար չէր նկա­տուած մեր հա­մայն­քին կող­մէ, այս­քան չէր խան­դա­վա­ռած մեր ժո­ղո­վուր­դը։ Թրքա­հա­յու­թիւ­նը ան­ցու­մա­յին այս բարդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նին եր­բեք այս­քան յոյ­սով, լա­ւա­տե­սու­թեամբ ու վստա­հու­թեամբ չէր տո­գո­րուած։