Տանջւած այս սերունդը, առանց տեղական լեզւի իմացութիւնը ունենալու, վերապրումի հզօր կամքով ու ճակատի արդար քրտինքով, պատւաւոր իր կեանքը կերտեց: Դժւարին պայմաններում, վերապրումի տեսիլքը աչքերին եւ պարկեշտութեան դրոշմը ճակատին, խոնարհագոյն արհեստներից բարձրացաւ այս սերունդը, ազնիւ աշխատանքների ընձեռած հարստութեան հասնելով, առա՛նց գողութեան կամ պատւազրկման: «Աշխատասէր հայեր» անունը ժառանգեցին նրանք, բայց ո՛չ «մուրացիկ հայեր»: Անհաշիւ գումարների հասնող օժանդակութիւնները, որոնք այսօր տրւում են այս կամ այն երկրից գաղթական ժողովուրդների զաւակներին, ո՛չ ոք չտւեց հայ ժողովրդի անտէր ու անպաշտպան գաղթականներին, բացի հիւրընկալ երկրների ժողովուրդների մարդասիրական օժանդակութիւնից, որը բխում էր նրանց երկնատուր խղճմտանքից: Վրանաբնակ, խաշնարած, կիսաքաղաքակիրթ անապատական ցեղախմբերը գուցէ անդրադարձ հակազդեցութեամբ մարդկային մօտեցում ցուցաբերեցին, կմախքացած գաղթականներին մեր տառապակոծ ազգի, բայց արեցին եւ մեր պատմութեան էջերում արձանագրւեցին իբրեւ եղբայր ժողովուրդներ: