«Ժամանցի քաղաքակրթություն» տեսության համատեքստում ժամանցի բովանդակությունը, թեև պայմանավորված է մարդու ընտրությամբ, հակումներով և բնավորությամբ, բավական խիստ պատճառավորված է նրա շրջապատող միջավայրի բնույթով։ Եթե հասարակությունը չի կարգավորում, ուղղորդում մարդկանց ակտիվությունն ազատ ժամանակի ընթացքում, չի օգնում ազատ գործունեության զարգացմանը, ապա նրանց ազատությունը դրանից ոչ թե ավելանում է, այլ պակասում։ Այս առումով ժամանցը սերտ կապված է սոցիալականացման հետ։