Այս­տեղ մի փոքր շե­ղո­ւե­լով ար­ժէ ար­ձա­նագ­րել, որ վեր­ջին տա­րի­նե­րին, նաեւ ոչ-ա­ռանց այ­լոց խրա­խու­սիչ ձայ­նակ­ցու­մի, մե­զա­նում թշնա­մի­նե­րի մէջ «եղ­բայր­ներ» յայտ­նա­բե­րե­լու եւ նրանց ա­րարք­նե­րը տար­փո­ղե­լու, ինչ-ինչ սե­փա­կան մեղ­քեր «յայտ­նա­գոր­ծե­լու» հի­ւան­դա­գին «մարդ­կայ­նու­թիւն» է ի յայտ ե­կել: ­Խօս­քը վե­րա­բե­րում է թէ՛ ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան շրջա­նին, թէ՛ հայ-ատր­պէյ­ճա­նա­կան յա­րա­բե­րու­թիւն­նե­րին եւ թէ՛, նաեւ, պատ­մա­կան ո­րոշ այլ դրո­ւագ­նե­րի: Ի­րա­կա­նու­թիւնն այն է, որ թշնա­մու «հա­յա­սէր» կամ «ար­դար» ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րի ա­ռան­ձին ա­րարք­նե­րը բա­ցա­ռիկ պա­րա­գա­ներ են, եր­բեք ի­րա­դար­ձու­թիւն­նե­րի վրայ մեծ ազ­դե­ցու­թիւն չեն ու­նե­ցել եւ «շրջա­հա­յեաց» ու «մար­դա­սէր» խա­ղա­լու, զո­հի ու դա­հի­ճի մի­ջեւ հա­ւա­սա­րու­թեան եզ­րեր փնտռե­լու, յան­ցա­գոր­ծու­թիւն­նե­րը պատ­մա­կան դէպ­քե­րի զու­գադր­մամբ ար­դա­րաց­նե­լու ոչ մի պատ­ճառ չու­նենք, ե­թէ ան­գամ դրա հա­մար ինչ-որ մէ­կը խրա­խու­սա­բար կը թփթփաց­նի ու­սե­րիս կամ այս կամ այն մի­ջո­ցառ­ման ժա­մա­նակ ինչ-որ մրցա­նակ կը տան: ­Մեզ կո­տո­րել են, մեր եր­կիրն ու ու­նե­ցո­ւած­քը մե­զա­նից խլել են եւ մենք բո­լոր տե­սա­կի ի­րա­ւունք­ներ ու­նենք ա­մէն գնով ֆի­զի­քա­կան ու բա­րո­յա­կան հա­տուց­ման հաս­նե­լու: