XIX դարի վերջին պատմության ասպարեզ իջան հայ ազգային կուսակցությունները: Մի շարք գործոնների հետ միասին դա պայմանավորված էր նաև թուրքական կառավարության կողմից բռնությունների և հայահալած քաղաքականության ուժեղացմամբ, ֆիզիկական ոչնչացման վտանգով, երբ ժողովուրդը հարկադրված էր զենքի դիմել, զենքով կռել իր ազատությունը: Համոզվելով մեծ տերությունների օգնությամբ ազատագրվելու ծրագրի սնանկության մեջ` հայ հասարակությունը սկսեց ինքնուրույն ելք որոնել ստեղծված իրավիճակից` բնականորեն հանգելով զինված պայքարի գաղափարին, որի իրականացման ճանապարին էլ առաջացավ կուսակցությունների ձևավորման հրամայականը`ինքնավարությունից պետականության կերտման մտայնությամբ: