… Ֆանտազիան գրականության հատկանիշներից է, և պատահել է, որ ինքս ինձ հարց տամ, թե ինչպիսի դեռ լույս չտեսած ճյուղավորումներ կարող են օգտագործվել այսօր կամ վաղը: Միտքս ճշտեմ: Այսօր ի՞նչ պիտի աներ կամ ի՞նչ պիտի կարողանար անել մի Ժյուլ Վեռն, մի Ուելս, երևակայական որևէ աշխարհ կառուցողը: Նկատի ունեցեք, որ եթե նրանք հնարել են երևակայական աշխարհներ, ո՛չ մեկը, ո՛չ մյուսը ոչինչ չեն ձեռնարկել մտքի կողմից: Օրինակ, նրանք իրենց չեն վատնել ապագա արվեստներ երևակայելով: Հռչակավոր կապիտան Նեմոն, որին բոլորը ճանաչում են, իր Նաուտիլուսի մեջ, ծովերի խորքում, երգեհոն է նվագում և՛ Բախի կամ Հենդելի երաժշտությունը: Ժյուլ Վեռնը չի կանխատեսել ձայնալիքների երաժշտությունը և չի խորհել նաև նոր համադրումների կամ կոմպոզիցիաների, դեռևս անծանոթ մի գեղագիտության մասին: Նկատի ունեցեք, որ նրա համար բավական հեշտ պիտի լիներ երևակայել մի շարք հայտնագործություններ, որ արվել են այդ ժամանակից ի վեր` սուզանավը, ինքնաթիռը և այլն: Դրանք այնպիսի բաներ էին, որ պահանջում էին լոկ զարգացումն արդեն իսկ գոյություն ունեցող միջոցների` զուգորդված նախնական մարդու միամիտ նկրտումների հետ, որոնք մարդը հայտնաբերել է ինքն իր մեջ գոյության հենց սկզբից, և այնպիսիք, ինչպիսիք են օդում թռչելը, ծովի թանձրությունների միջով շրջագայելը, տարածության վրայից կայծակնահարելը, հարստություն ստեղծելը` առանց համապատասխան աշխատանքի: Այդ ամենը պահանջում էր մի երևակայություն, որ կարելի է անվանել տարրական: Նույնիսկ Ուելսը իր «Ժամանակը հետազոտելու մեքենան» հռչակավոր գրքում օգտագործել ու շրջագայել է լոկ այն ժամանակը, ինչպիսին որ եղել է հին ժամանակը, այն ժամանակը, որ մինչ այդ ճշմարիտ էր: