Արմանուշը կարծում էր. որ Չաքմաքչյանների' գրքի սիրո դեմ պայքարը այլ պատճառ ուներ, շատ ավելի խոր ու մութ պատմություն: Ոչ միայն կին, այլև հայ լինելու պատճառով էլ պետք է խուսափել գրասեր լինելուց: Վարսենիկ հորաքրոջ ընթերցանության դեմ անընդհատ պայքարելու տակ ավելի զգացմունքային, ավելին' պատմական անհանգստություն, չգոյատևելու վախն էր զգացվում: Հորաքույրը չէր ուզում, որ նա հասակակիցներից շատ տարբերվի, աչքի ընկնի: Բացի այդ, ըստ նրա պատմածների' երբ հայերը դեռ Օսմանյան կայսրության մի մասն էին, Օսմանյան կառավարության կողմից վտարվածների մեջ գրողներ, բանաստեղծներ, արվեստագետներ, մտավորականներ են եղել: Սկզբում ազատվել են «ուղեղներից», դրանից հետո աքսորել են մնացածին' հասարակ ժողովրդին: Սփյուռքի շատ հայ ընտանիքների պես Չաքմաքչյաններն էլ և՛ հպարտանում, և՛ անհանգստանում են, երբ երեխաներից մեկը գրել-կարդալուն չափից դուրս շատ ուշադրություն է դարձնում և երբ գնահատականը միջինից չափազանց բարձր է լինում: Գրքերի, հատկապես վեպերի աշխարհը վտանգավոր էր: Այդ երևակայական ճանապարհը մարդուն հեշտությամբ կարող էր տանել երազանքների աշխարհ, այն խորհրդավոր աշխարհը, որտեղ ոչինչ հաստատուն չէ, և ամեն ինչ հնարավոր է: Մարդ առանց հասկանալու այնպես կարող էր ընկղմվել այդ աշխարհը, որ իրականության հետ կապը ամբողջությամբ կարող էր կտրվել: Եթե փոքրամասնություն ես, որպես փոքրամասնության երեխա ես աշխարհ եկել, երբեք շատ երազկոտ, շատ միամիտ, շատ ռոմանտիկ լինելու շքեղություն քեզ չես կարող թույլ տալ: Ոտքերդ միշտ պետք է ամուր դնես իրականության հողի վրա: Ոչ ոքի չպետք է շատ հավատաս: Հոռետես լինելը լավատես լինելուց նախընտրելի է, որովհետև աշխարհը լի է անիրավություններով: Անցյալում կորուստներ ունեցածների համար երևակայությունը թունավոր հեղուկ է, աննկատ տարածվում է արյան մեջ, խախտում կռուցվածքը, խոչընդոտում ապագայի և