ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչությունը (ԿՀՎ) շատ արագ հասկացավ, որ վեպը բարեպատեհ հնարավորություն է ընձեռնում խորհրդային կառավարությանը շփոթության մատնելու համար: Նրանք վեպը համարում էին «մեծ պրոպագանդական արժեք» ունեցող, ոչ միայն նրա մարդասիրական ուղերձների համար, այլև Խորհրդային կառավարության՝ այդ գրական մեծարվեստ ստեղծագործության հրատարակության արգելքի պատճառով, որը կարող էր հասարակ քաղաքացիներին ստիպել «հետաքրքրվելու, թե ինչ է կատարվում սեփական կառավարության հետ»: ԿՀՎ-ն ձեռնամուխ եղավ վեպի ռուսերեն հրատարակությանը և կազմակերպեց դրա ցուցադրությունը Վատիկանի տաղավարում՝ 1958 թվականի Բրյուսելի համաշխարհային էքսպո ցուցահանդեսում[6]: Շուտով լույս են տեսնում նաև վեպի անգլերեն և ֆրանսերեն թարգմանությունները: 1958 թվականի օգոստոսին Նիդերլանդներում, հրատարակիչ Մաութոնի կողմից լույս է տեսնում վեպի ռուսերեն տարբերակի հազար օրինակ՝ հատվածաբար և որոշ առումով վերափոխված, մինչև որ Ֆելտրինելին ձեռնարկում է վեպի բնօրինակի հրատարակությունը[7][8]: Գրող Իվան Տոլստոյը պնդում է, որ ԿՀՎ-ն ամեն ջանք գործադրեց, որ վեպն իր բնօրինակ լեզվով ներկայացվի Նոբելյան Կոմիտեին և որպեսզի Պաստեռնակը շահի Գրականության Նոբելյան մրցանակ և այդպիսով ավելի վնասվի Խորհրդային Միության միջազգային վարկանիշը: Նա այլ մանրամասներ էլ է ավելացնում Ֆելտրինելիի պնդումներին, թե ինչպես ԿՀՎ-ի գործակալները լուսանկարել են վեպի ձեռագիրը և գաղտնի տպագրել փոքր տպաքանակով օրինակներ՝ ռուսերենով[9]: Վերջերս գաղտնազերծված ԿՀՎ փաստաթղթերը, այնուհանդերձ, չեն հաստատում, որ գործակալության ջանքերը վեպի ռուսերեն հրատարակության համար մտադրված էին օգնելու Պաստեռնակին շահել Նոբելյան մրցանակ: 1958 թվականին Պաստեռնակը գրում է Ռենատա Շվայցերին. «Որոշ մարդիկ կարծում են, որ այս տարի Նոբելյան մրցանակը շնորհվելու է ինձ: Ես խորապես համոզված եմ, որ մրցանակը կշնորհվի Ալբերտո Մորավիային: Չեք կարող պատկերացնել այն ամենայն դժվարությունները, տառապանքներն ու անհանգստությունները, որոնց դիմակայում եմ ես, այն էլ միայն հեռանկարից, թե մրցանակն իրոք ինձ կշնորհվի: Այնուհանդերձ, քիչ հավանական է, որ նման հնարավորություն լինի… Բայց Ձեր մտերիմ մարդիկ դատապարտված են տառապելու ուրիշների նախանձից, զայրույթից, վիրավորված հպարտությունից և հիասթափությունից, և սրտիս հին սպիները նորից կբացվեն…»[10]: 1958 թվականի հոկտեմբերի 23-ին հայտարարվեց Բորիս Պաստեռնակի՝ Գրականության Նոբելյան մրցանակ ստանալու մասին հետևյալ ձևակերպմամբ. «Ժամանակակից լիրիկական պոեզիայի բնագավառում նշանակալից ձեռքբերումների, ինչպես նաև ռուսական էպիկական արձակի ավանդույթները շարունակելու համար»: Հոկտեմբերի 25-ին Պաստեռնակը հեռագրեց շվեդական ակադեմիային. «Անսահման երախտապարտ եմ, զգացված, հպարտ, զարմացած և ցնցված»: Մինչդեռ Խորհրդային Միության կառավարությունը, Նիկիտա Խրուշչովի գլխավորությամբ, վրդովմունքով ընդունեց լուրը: ԽՍՀՄ-ից վտարելու սպառնալիքով Պաստեռնակին արգելվեց մեկնել Շվեդիա՝ մրցանակն ստանալու: Նրան խստիվ կարգադրվեց հրաժարվել մրցանակից: Պաստեռնակը երկրորդ հեռագիրն ուղարկեց Նոբելյան կոմիտեին. «Հաշվի առնելով այն նշանակությունը, որ մրցանակին տվեց այն հասարակությունը, որում ես ապրում եմ, ստիպված եմ հրաժարվել այն «անտեղի» պատվանշանից, որ շնորհվել է ինձ: Խնդրում եմ, սխալ չընկալեք իմ կամավոր հրաժարականը»[11]: Շվեդական ակադեմիան հայտարարում է. «Այս հրաժարականն, անշուշտ, չի կարող որևէ կերպ անդրադառնալ մրցանակի վավերականության վրա: Մնում է միայն, որ ակադեմիան ափսոսանքով հայտարարի, որ մրցանակի շնորհման արարողությունը տեղի չի ունենա»: Չնայած մրցանակից հրաժարվելու իր որոշմանը` ԽՍՀՄ Գրողների միությունը շարունակում էր խորհրդային մամուլի միջոցով հալածել Պաստեռնակին: Դեռ ավելին, նրան սպառնում են աքսորել Հեռավոր Արևելք: Ի պատասխան, Պաստեռնակը գրում է Նիկիտա Խրուշչովին. «Ինձ համար հայրենիքից հեռու ապրելը հավասարազոր է մահվան: Ես կապված եմ Ռուսաստանին իմ ծնունդով, կյանքով և աշխատանքով»[12][13]: Այս նամակի, ինչպես նաև Հնդկաստանի վարչապետ Ջավահարլալ Ներուի բարեխոսության շնորհիվ` Պաստեռնակին չեն աքսորում իր հայրենիքից: 1959 թվականին Բիլ Մոլդինը մի քաղաքական ծաղրանկար է հրապարակում, որը կծու երգիծանքով ծաղրում էր Խորհրդային Միության քաղաքական կամպանիան Պաստեռնակի դեմ: Ծաղրանկարը պատկերում էր Պաստեռնակին և մեկ այլ դատապարտյալի՝ ձյան մեջ ծառեր կտրելիս: Պաստեռնակն ասում էր. «Ես Գրականության Նոբելյան մրցանակ եմ ստացել, իսկ ո՞րն է քո հանցանքը»: Նույն թվականին ծաղրանկարը Պուլիտցերյան մրցանակ է ստանում[14]: 1960 թվականի մայիսի 30-ին Պաստեռնակը մահանում է թոքերի քաղցկեղից՝ Պերեդելկինոյի իր առանձնատանը, ուր կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել էր տնային կալանքի մեջ: Նրա վերջին բառերն էին. «Լավ չեմ լսում: Աչքերիս առջև էլ ինչ-որ մշուշ է, բայց դա կանցնի, այնպես չէ՞: Չմոռանաք պատուհանը բացել առավոտյան»: Միայն 1989 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ստոկհոլմում գրողի որդուն՝ Եվգենի Պաստեռնակին, հանձնեցին Նոբելյան դիպլոմը և մեդալը: