Այդ հանգրուանին է որ, դա­րեր շա­րու­նակ թուրքի լու­ծին տակ տքնող ժո­ղովուրդնե­րը՝ յոյ­ներ, հունգա­րացի, պուլղա­րացի­ներ, սեր­պեր, հիւ­սի­սային ափ­րի­կեցի­ներ, եգիպ­տա­ցիներ եւ Մի­ջին Արե­ւել­քի արաբ­ներ սկսան մի առ մի տա­նիլ ազա­տու­թեան պայ­քար եւ յա­ջողե­ցան իրենց եր­կի­րը ար­շա­ւած բռնա­կալ պե­տու­թիւնը ետ շպրտել դէ­պի իր եկած տե­ղը։ Եթէ այդ շրջա­նին հա­յեր, ասո­րիներ կամ քիւրտեր եւս ու­նե­նայինք մեր եր­կի­րը բռնա­կալէն մաք­րե­լու կամքն ու միտ­քը, Օս­մանցու նա­հան­ջը կը շա­րու­նա­կուէր մին­չեւ Ճին­կիզ խա­նի կամ Լենկ Թի­մու­րի եկած հո­ղերը։ Եկուր տես որ այդ տա­րինե­րուն ասո­րիներ ու քիւրտեր շատ հե­ռու էին ազ­գա­յին միաս­նութիւն մը ներ­կա­յաց­նե­լէ, իսկ հա­յերս ամե­նայն հա­ւատար­մութեամբ լծուած էինք կայսրու­թեան ան­սա­սանու­թիւնը ապա­հովե­լու նուիրեալ ուխտին։