Ֆրանսիացի մեծ լուսավորիչների գաղափարները խոր հետք են թողել ժամանակի հայկական մտքի զարգացման վրա: 19-րդ դարում հայկական մշակույթի զարթոնքը իր վրա կրում է ֆրանսիական հզոր մշակույթի ազդեցությունը: Հայ հասարակական, քաղաքական — մշակութային գործիչներից շատերն իրենց կրթությունը ստացել կամ զարգացրել են Ֆրանսիայում: Վերադառնալով՝ Հայաստանում եւ ողջ տարածաշրջանում նրանք տարածում էին մշակութային նոր հոսանքները եւ ազատության ու մարդասիրության վեհ գաղափարները: