1988 թ. սկսած անհիմն ղարաբաղյան հակամարտությունը, Ադրբեջանի տարածքներում վայրագություններ կատարող հայ ազգայնամոլները և նրանց զոհը դարձած Ադրբեջանի անմեղ բնակչության դառը տանջանքները ցավոք անտարբեր լռությամբ ընդունվեցին նախկին ԽՍՀՄ-ի ղեկավարների ու քաղաքակիրթ աշխարհի կողմից: Նման վիճակից ոգևորվող և դրանից օգտվող հայերը սկսեցին ադրբեջանցիների հանդեպ իրագործել ցեղասպանության քաղաքականություն և մարդկության պատմության մեջ չտեսնված հանցագործություններ: Ադրբեջանի տարածքների 20 տոկոսը, այդ թվում Լեռնային Ղարաբաղից հեռու գտնվող 7 շրջանները՝ Քելբեջարը, Լաչինը, Աղդամը, Ֆիզուլին, Ջեբրայիլը, Գուբադլին և Զանգելանը օկուպացվեց Հայաստանի զինված ուժերի կողմից: Մեկ միլիոնից ավել ադբեջանցիներ վայրագությամբ վտարվեցին իրենց հայրենի վայրերից, տասնյակ հազարավոր մարդ սպանվեց, հաշմանդամ դարձավ, գերի վերցվեց: Հարյուրավոր բնակավայրեր, հազարավոր մշակութային, կրթական ու առողջապահական հիմնարկներ, պատմամշակութային հուշարձաններ, մզկիթներ, սրբավայրեր, գերեզմանատներ ավերվեցին ու հողին հավասաեցվեցին և դարձան հայկական վանդալիզմի զոհը: