Քանի	որ	Երևան	բինա	էր	ընկել, կարելի	ա, թե	է՛ն	օրը, է՛ն	տեսարանը, է՛ն	անունը	չէ՛ր	տեսել, չէ՛ր ճարել, որ	էսօր	տեսավ	ու	իմացավ: Կարելի	է	աշխարք	աշխարքով	դիպչի, ազգեր	գան	ու	էլ	ետ ո՛չնչանան, բայց	քանի	որ	հայի	շունչն	ու	լեզուն	կա, ե՞րբ	նրանց	մտքիցը	կերթա	էն	ավետալից սհաթը, որ	իշխանն	Վարշավի, գեներալն	Գրասովսկիյ, մեր	անմահ	Ներսեսին	հետըները՝ խաչ, ավետարան	ձեռին, մտան	բերդը, որ	Հայոց	աշխարքի	ազատության	տոնը	կատարեն: Պետք	է աշխարքումն	էլ	հայի	հոգի	չըլի, որ	իրանց	փրկիչ	Պասքովիչի	անմահ	հիշատակը	արտասընքով	ու լալով	չհիշեն, իրանց	աշխարքի	հոր	ու	պահպանողի	սուրբ	անունը, որ	Հյուսիսի	բերնիցը	սկսած նրանց	հոգսը	քաշել, նրանց	իր	թևի	տակն	էր	ուզում	բերի, սրբությունի	պես	չպաշտեն: Կամիլլոս, ղորդ	ա, Հռովմ	ազատեց: Սցիպիոն՝ հռովմայեցվոց	թուրը	Աֆրիկումը	ցցեց՝ Կեսար՝ Գալլիա	ու Բրիտանիա	ոտի	տակն	առավ, Նապալեոն՝ Իտալիո, Սպանիո	և	Եգիպտոսին	ազատություն	էր խոստանում, բայց	ե՞րբ	հռովմայեցիք, գալլիացիք, եգիպտացիք	է՛ն	սրտովը, է՛ն	սիրովը	իրանց ազատողներին	կընդունեին, կպաշտեին, ինչպես	հայք, հա՛յք, որ	առավոտն	էին	վեր	կենում, է՛ն էին	աղաչանք	անում	աստվածանից, րիգունն	էին	քնում, է՛ն	էր	նրանց	աչքի	արտասունքը: Մեծ էր	հիրավի	ու	անմոռանալի	ռուսաց	Փարեժ	մտնիլը, բայց	ե՞րբ	գաղղիացիք	էն	հոգվովը	իրանց բախտավորությունը	կվայելեին, ինչպես	հայք	էս	արժանահիշատակ	օրը: