ՙՃակատագրի Սեւ Շունը՚ գրքի խորագիրը առնուած է Պալագեանի Մեծ Մօր պատմած մէկ առակէն, ըստ որուն երկու զոհեր կը մատուցուին ճակատագրի չաստուածուհիին£ Մէկը համեղ գառնուկ մըն է նուռով եւ նուշով լեցուած եւ աչքերը կարմիր սուտակներով զարդարուած, միւսը մեռած շուն մըն է բերանը լեցուած որթնոտած խնձորով մը£ Ճակատագիրը կը մերժէ գառնուկը եւ կÿընդունի շունը£ Փիթըր զարմացած այս պատմութենէն եւ շփոթահար կÿարտայայտէ իր զարմանքը թէ ինք չհասկնար մեծ մօր այս պատմութիւններուն իմաստը եւ կը հարցնէ ՙԻն՞չ է ճակատագիրը՚£ Մեծմայրը կÿըսէ բաղդ է, ճակատագիր, բաղդը քու ճակատագիրդ է, ինչ որ վերապահուած է քեզի համար£ Ուժ մըն է, քեզմէ մեծ ուժ մը£ ՙՓիթըր կÿըսէ Աստուծո՞յ պէս բան է՚£ ՙՈչ եավրի, Աստուած չէ՚£ Ան կը շարունակէ հարցումը ՙհապա շունը ինչ է՚, Մեծամայրը կը պատասխանէ ՙշունը, շունը բաղդին պատասխաննէ մեզի, մարդ արարածին£ Շունը մեզի յոյս կուտայ£ Շունին մէջ խորհուրդ մը կայ՚£ Փիթըր չհամոզուելով կը յարէ ՙինչեր կÿըսես Մեծմամա, խորհուրդ, յոյս, ես չեմ հասկնար՚£ ՙԵրեւոյթները խաբուսիկ են՚ կÿըսէ մեծմայրը այլայլած Փիթըրին, ՙաշխարհը այն չէ ինչ դուն կը կարծես՚£ Երկար ատեն Փիթըրի խորհրդածութեան նիւթ կը դառնայ այս առակը, ան դժուարութիւն ունէր իր այնքան սիրելի մեծ մօր պատմած այլազան խորհրդաւոր երազները, ասացուածքները, հասկնալու թէ՛ լեզուական գետնի վրայ, թէ՛ իմաստի տեսակէտէն£ Պալագեան իր մեծ մօրը փոքր տարիքէն կապուած էր £ Այդ կապը բաղդորոշ դեր կատարած է իր աճումին մէջ մեծմայրն ալ բացառիկ սիրով մը կը սիրէր զինք որպէս իր առաջին թոռնիկը£ Ան իր թոռնիկի ֆութպօլի խաղերով նոյնիսկ կը հետաքրքրուէր ու այդ մասին խօսակցութիւն կը վարէր յատկապէս ՙԵանքիներու՚ մասին£ Ամէն Ուրբաթ Փիթըր մեծ մօր տունը կÿերթար իր մօր հետ եւ այնտեղ կÿանցնէր մեծ մօր խոհանոցին մէջ իր շաբաթավերջը£ Մեծ մօր խոհանոցին մէջ Փիթըր կօգնէր ՙչէօրէքներու՚ պատրաստութեան եւ եփելու արարողութեան£ Անիկա իր գլխաւոր հաճոյքն էր£ Մէջ ընդ մէջ ալ կը լսէր մեծ մօր պատմութիւնները, յուշերը, առակներն ու երազները£