Ընդարձակ Ծար ավանը, որ գրքերում եւ արձանագրություններում գյուղ եւ գյուղաքաղաք է կոչվում, գտնվում է գավառի հարավային կողմում, այն վտակների միջեւ, որոնք Թարթառի միջին մասում են հոսում, հարուստ եւ արգավանդ մի վայրում, որը դարձել է անշուք եւ սակավամարդ մի վայր, եւ որը պետք է եղած լինի այդ կողմերի հին եւ գլխավոր շենը: Առաջինը Գրիգոր Մագիստրոսն է տալիս գիհի փայտյա եկեղեցու նկարագիրը. Ասում եմ քեզ, որ մեր սեփական աղվանական աշխարհում կար Ծար կոչված ավանը, եւ ինչ որ ասում եմ, կատակ չէ. Վաղուց վրան աճել է գեղեցկատես գիհին, որից պատրաստված քիչ սյուներ չենք տեսել կոչարանում, հաստ ու ուժեղ, երկար ու գեղեցիկ գերաններ. այն սուրբ Հակոբի վկայարանն է: Տաճարի ամբողջ գույքը կատարյալ է՝ տախտակները, խոյակները, սյուների պատվանդաններն ու գլուխները, դռները, սեմերը եւ հատակը ասում են, որ գիհի այդ մի ծառից են պատրաստված: Այդ գավառի այն տաճարում տեսել ենք նաեւ ընդհարձակ սրահներ, միջանցքներ, որոնց չենք հանդիպել ոչ մի տեղ, բացի այդ թագավորական քաղաքից»: