ով­սէփ Վար­դա­նեանի անու­նը մեզ ծա­նօթ է 1851-ին հրա­տարա­կած «Ագա­պիի Հէ­քիաթը» անուն վէ­պի մի­ջոցաւ։ Այդ գիր­քը ըն­դունուած է իբ­րեւ թրքե­րէն առա­ջին վէպ։ Վար­դա­նեան այս հրա­տարա­կու­թե­նէն տա­րի մը ետք կը ներ­կա­յանայ «Շա­տախօս Ադա­մոր­դին՝ շա­տախօ­սու­թե­նէ ծա­գած փոր­ձանքնե­րու պրա­կը» անուն գիրք մը։ Այս գիր­քը առա­ջին հրա­տարա­կու­թե­նէն 165 տա­րի ետք վերհրա­տարա­կուե­ցաւ «Գոչ» հա­մալ­սա­րանի մա­տենա­շարէն։ Վար­դա­նեան այս երկրորդ գիրքն ալ առա­ջինի նման գրած էր հա­յատառ թրքե­րէնով։ Բնա­գիրը լա­տինա­տառ տար­բե­րակով հրա­­տարա­­կու­­թեան պատ­­րաստած է Մու­­րատ Ճան­­գա­­­րա։ Ճան­­գա­­­րա նա­­խաբա­­նին մէջ բա­­ցատ­­րութիւններ կը փո­­խան­­ցէ Վար­­դա­­­նեանի այս ստեղ­­ծա­­­գոր­­ծութեան եւ ընդհան­­րա­­­պէս հա­­յատառ թրքե­­րէն գրու­­թիւննե­­րու ըն­­թերցման կա­­նոն­­նե­­­րու մա­­սին։ Նաեւ կ՚ու­­սումնա­­սիրէ այս եր­­կի գրա­­կան պատ­­մութեան մէջ ու­­նե­­­ցած դե­­րակա­­տարու­­թիւնը։ 1840-1887 Թուական­­նե­­­րու մի­­ջեւ շա­­բաթեայ եւ երկշա­­բաթեայ հեր­­թա­­­կանու­­թեամբ Զմիւռնիա հրա­­տարա­­կուած «Ար­­շա­­­լոյս Արա­­րատեան» պար­­բե­­­րակա­­նի 10 Հոկ­­տեմբեր 1852 հա­­մարին մէջ կը հան­­դի­­­պինք «Շա­­տախօս Ադա­­մոր­­դի»ի գո­­վազ­­դին, որ կը յու­­շէ մե­­րօրեայ գիր­­քի ծա­­նու­­ցումնե­­րը։ Գո­­վազ­­դի մէջ գիր­­քի բո­­վան­­դա­­­կու­­թեան մա­­սին տե­­ղեկու­­թիւններ կը տրուին։ Հոն այս հրա­­տարա­­կու­­թիւնը կը ներ­­կա­­­յացուի թէ «պրա­­կ» եւ թէ «գրքոյ­­կ» եզ­­րե­­­րով։ Ճան­­գա­­­րա այս եր­­կու եզ­­րե­­­րէն մեկ­­նե­­­լով կը խորհրդակ­­ցէ գիր­­քի գրա­­կան դա­­սաւո­­րու­­մը բնու­­թագրե­­լու գոր­­ծին (Վէ՞պ, գրքո՞յկ, հէ­­քիա՞թ, թէ պրա՞կ)։ Յատ­­կա­­­պէս թրքե­­րէն գրա­­կանու­­թեան ան­­ցեալին մա­­սին գրա­­ռումնե­­րու առու­­մով կա­­րեւոր է «Շա­­տախօս Ադա­­մոր­­դի»ի գրա­­կան ոճի դա­­սաւո­­րու­­մը։