Այս գավառի անվան ծագման պատճառը, որը գրվում է Վայունիք եւ Վայկունիք, մեզ է հասցրել մեր վիպահայր Խորենացին: Նա նշում է նաեւ ժամանակը՝ Փրկչի ծննդից 40 տարով առաջ, Երբ Տիգրանն ու Արտավազդը կռվում էին պաղեստինցիների դեմ, « Վայկուն անունով մի ավազակ խռովություն է բարձրացնում Հայաստանում եւ գրավում Ամուր լեռը, եւ այժմ այդ ավազակի անունով լեռը կոչվում է Վայկունիք», որի պատճառով արքան շտապեց վերադառնալ Հայաստան եւ երկիրն ազատել ավազակի ձեռքից, որը Կովկասի այն կողմերից էր, թե հայոց նախնիներից, հայտնի չէ: Ըստ երեւույթին, նա երկար ժամանակ տիրել է այդ երկրամասին, եւ այն կոչվել է նրա անունով, իսկ առաջներում, ինչպես ցույց է տալիս պատմիչը, այդ լեռները, իրենց բնության համաձայն, կոչվել են Ամուր: Այդ բառը ուրիշներն էլ են համարում հատուկ անուն, այն նոր անունով կոչելով, ինչպես, օրինակ, Անեցին ասում է.«Վայկուն ավազակի անունով լեռը կոչվում է Վայկունիք»: Այդ պատճառով թվում է, որ Սյունյաց մի այլ անվանի գավառ էլ կար՝ Վայոց ձոր կոչեցյալ եւ ոչ թե այդպես կոչվեց այնտեղ Ստեփանոս Սյունեցի եպիսկոպոսին սպանելու պատճառով, ինչպես որ նահանգի պատմիչն է ասում, որովհետեւ այդ անունը կա նաեւ մեր հնագույն նախնիների մոտ: Եւ այդ գավառի առանձին բաժանման պատճառով Թ դարի Աղվանից պատմիչը այն կոչում է Վերին Վայկունիք, որը 830 թ. նվաճեցին բաղանիկեցիք կամ բաղանակացիք, որոնք տասնհինգ տարի ասպատակեցին Բերձորն ու շրջակա գավառները, եւ նրանց դուրս վռնդեց քաջ Ապումուսեն: