«Բոլոր ժամանակներում էլ, ինչպես հայտնի է, ազատամիտ գաղափարները եղել են մարդկության, մարդկային իրավունքների ու դրանց դրսևորումների լոկոմոտիվը: Այս առումով տեղին է հիշատակել դեկաբրիստների դերն ու նշանակությունը Ռուսական կայսրության պատմության տվյալ ժամանակահատվածում, որպես ռուս առաջավոր մտավորականության ազատախոհության լավագույն օրինակներ:Մարիա Վոլկոնսկայայի «Записки Марии Волконской» հուշապատումը այդ ժամանակահատվածի համայնապատկերի հետաքրքիր էջէրից է, ուր հեղինակը հառնում է մեր առջև որպես իր դեկաբրիստ ամուսնու նվիրական զինակից ու մանավանդ, որպես անվերապահորեն իր սիրելի ամուսնու ճակատագիրը անձնազոհությամբ կիսող կին, երեխաների մայր: