Ահա թէ ինչո՛ւ սոյն հատորին առաջին մասը (էջ 18-250) կը ներկայանայ իբրեւ հայ ժողովուրդի աշխարհաժողովրդագրական ու պատմագիտական աղբիւրներով հիմնաւորուած առանձին դասագիրք մը, նկատի ունենալով օտարազգի հանրային ու գիտական միտքի աշխատաւորներու անբաւարար ու տխրահռչակ գիտելիքները: Իսկ մնացեալ էջերը այս ծաւալուն ուսումնասիրութեան, արդարութիւն կ'ընեն Զուիցերիոյ ժողովուրդին մարդասիրական հաւատոյ հանգանակին, անոնց համընդհանուր ընդվզումին, ստորահաւաքագրական արշաւին, զոր կը գտնենք սոյն հատորին 252-372 էջերուն՝ «Հակազդեցութիւն հայկական կոտորածներու՝ Զուիցերիոյ մէջ», ամենայն մանրամասնութեամբ: Արդարեւ, Պեռնի մէջ, 15 Սեպտեմբեր 1896-ին, տեղի կ'ունենայ հայանպաստ առաջին համաժողովը, զայն կոչելով «Conférence des Comites Suisse de Secours aux Armeniéns», որուն պարտականութիւնը պիտի ըլլար կազմակերպել մարդասիրական օգնութիւններ երկամեայ տեւողութեամբ հայկական կոտորածներու զոհերու ընտանիքներուն (տե՛ս էջ 259): Նոյն օրերուն Լոզանի մէջ սկիզբ կ'առնէր աղերսագիր-ստորագրահաւաքի շարժում մը, ուղղուած Զուիցերիոյ Համադաշնութեան նախագահին, զոր կը ստորագրէ 453,015 քաղաքացի, մինչեւ 26 Մարտ 1897 (մանրամասնութիւնը տեսնել էջ 260): Այդ տարիներուն, 1913-ի տուեալներով, Զուիցերիոյ քաղաքացիներու ընդհանուր թիւն էր 3,864,000 (տե՛ս Վիքիփետիայի կազմած վիճակագրութիւնը):