Տասնամեակ մը առաջ Ալեքսանդր Սոլժենիցին (1918-2008) կը հեռանար աշխարհէն, ազատութիւններու համար դար մը ամբողջ պայքարելէ ետք, պայքար՝ որուն համար սուղ գին վճարեց: Բոլոր ժամանակներու մէջ եղած են բռնութիւններ, չարաշահումներ, մարդիկ առաջնորդուած են Հոպզի բանաձեւած «մարդը մարդուն գայլն է» անբարոյական սկզբունքով, բայց յայտնուած նաեւ անոնց դէմ ճակատ յարդարողներ, յանձն առնելով մեկուսացումներ, դատապարտութիւններ, բանտարկութիւն եւ նոյնիսկ մահ: