Աստվածային նախախնամությամբ և ծրագրով մեզ տրված սրբազան տարածքի հոգևոր և ֆիզիկական պաշտպանության հարցում հայերի նախանձախնդրությունը գործնականում անթերի կարելի է համարել համարյա ողջ պատմության ընթացքում: Եվ եթե ինչ-ինչ ժամանակներում, արտաքին բիրտ ուժերի չդադարող հարձակումների արդյունքում տարածքային ժամանակավոր ընկրկումներ են եղել, ինչի հետևանքով սրբազան տարածք են թափանցել ու հաստատվել օտար ցեղեր, միևնույնն է, մինչև XIX դարի վերջերը հայերը շարունակում էին բնակվել ողջ Հայկական լեռնաշխարհում: