Եթէ համեմատենք Թուրքիայի քաղաքականութեան հետ, ապա ի տարբերութիւն Սովետական Միութեան սուտի, Թուրքիայի սուտը կեղծարարութիւն է, այսինքն մի իրականութեան փոխարէն հրամցւում է կեղծը եւ պետական քարոզչութեան միջոցով հաւատացնում ժողովրդի մեծամասնութեանը. «Հայերը դաւաճանել էին, միացել էին ռուսների հետ, պետութիւնը ստիպուած եղաւ նրանց տեղահանել, նրանք էլ ճանապարհին անխնայ ոչնչացան»։ Ու մէկ էլ այս կեղծարարութեան մէջ ներթափանցում է Հրանդի ահեղ ձայնը. «Երբե՛ք ձեր մտքից չհանէք, որ ճշմարտութիւն իմացողների հետ էք ապրում։ Ձեր գրածները կարդո՛ւմ ենք եւ ասածները լսո՛ւմ»։