Լեռներից ու բլուրներից բխում են շատ աղբյուրներ ու առվականեր, որոնք հավաքվում են երեք գետակների մեջ, որոնք էլ արեւելյան սահմանում միանալով իրար, կազմում են Թարթառ մեծ գետը: Միջին գետը հենց Թարթառն է, որը բխում է գավառի հարավարեւմտյան ծայրից, Արցախի ամենահեռավոր մասից՝ Սարյալ-Սըռչալ լեռից եւ, իր մեջ առնելով մանր վտակներ, իջնում է դեպի հյուսիս ու թեքվում դեպի արեւելք: Դրանցից առաջինը կոչվում է Իսթի-սու, երկրորդը ձախ կողմից խառնվում է սրան, որն իջնում է հյուսիսից՝ Քունկուրից եւ Մռավի բարձունքից: Դրա անունը չի նշված, ես կարծում եմ, որ այն Ականա գետակն է, ինչպես որ ստորեւ կասեմ: Երրորդը կոչվում է Տուդխու-չայ, որը, բխելով Զանգեզուր լեռների թիկունքից, աջով իջնում է հարավից դեպի հյուսիս եւ խառնվում վերոհիշյալ գետակին: Երեք վտակների միավորումից հետո Թարթառը հոսում է հարավից դեպի արեւելք եւ, անցնելով Սիսական, Քուստի-Փառնես, Մեծ Կողմզնք գավառների միջով, թեքվում է դեպի հյուսիս կամ ձախ, հոսում Մեծիրանքի միջով դեպի հարավ կամ աջ եւ Գյուլիստանի Մոլլա Իսմայիլ ավանի մոտով դուրս է գալիս Ջիվանշիր գավառը, Ուտիքի դաշտը: Սա Կուրի ձախակողմյան վտակներից գրեթե ամենահզորն է եւ ամենամեծը՝ Արցախի եւ Ուտիքի գետերի մեջ: Այն այդ կողմերի պատմության մեջ մեր նախնիների կողմից անվանվել է Տրտու կամ Տրտուական գետ, իսկ պարսիկների կողմից՝ Թերթեր: Երկրամասի բնական պայմանների համաձայն՝ մեր նախնիները, արեւմտյան կողմը կոչել են գի կամ գիհի ծառի պուրակներ, արեւմտըյան կողմը, Տուդխու գետակի մոտ՝ բաղանիքի տաք ջրեր, որոնց կանդրադառնանք ստորեւ: