Միջինարեւելեան երկրների աւազանում, խաղաղ բնակչութեան պատճառւած նոր գաղթականութիւնները, ո՛չ թէ մէկ քաղաքից միւսը, այլ՝ երկրից երկիր ցիրուցան լինելու տարաբնոյթ օրինակներով, անհամեմատելի են անշուշտ, Օսմանեան կայսրութեան թուրք երիտասարդ ջարդարարների կողմից հայ ազգի դէմ ծրագրւած ու գործադրւած իւրօրինակ ցեղասպանութեան հետ: Հայոց Ցեղասպանութեան ծրագրման եւ գործադրման նպատակը, իր խորքում մեր ազգի աքսորավարման ու բնաջնջման հեռանկարը ունէր, որը սակայն իր վերջնական արդիւնքին չհասաւ, ցեղասպանութիւնը կրած ու մահից մազապուրծ ազատւած սերնդի վերապրումի աննախադէպ եւ հերոսական ջանքերի շնորհիւ: