Այդ ժամանակ էր, որ գտնվեց Սահակ Տեր-Գրիգորյանի ձեռագիր-հիշատակարանը այս կողմերում եղած որդան կարմիրի մասին: Գունաներկի հին աստվածները կենդանի արարածներ էին, մանր, անպաշտպան, բայց երկարակյաց ու համառ որդեր, որ ապրում էին խոր լռության մեջ և արևերես դուրս գալիս միայն ամռան վերջերին հողի տաք երակներից` որպես վկաներ գույնի հարատև կենդանության։