Բայց միւս կողմէ խորհրդաժողովին մեր բոլորին անձնական կամ հաւաքական շփումները անկասկած, որ իրենց բարերար դերն ու գործը ունեցան մեր մտքերու զարգացման բաժնէն ներս: Այսնպէս շեփորուեցան հայ գաղութններէ ներս եւ մանաւանդ հայ աշակերտին մօտ հայերէնախօսութեան նուազումը, անոր ունեցած բառապաշարի պակասը, այս ձեւով հայերէն լեզուի նահանջը, յատկապէս շեշտուեցաւ արեւմտահայերէնի ուսուցման բացկայութիւնը հայրենիքի տարածքին, ինչպէս նաեւ կրթակկան որոշ ծրագիրներու չգոյութիւնը, ամէնօրեայ եւ մանաւանդ միօրեայ վարժարաններու հարցերը անոնց ուսուցման կերպերն ու մեթոսները, յարմարագոյն դասագիրքերու զգալի բացակայութիւն ու այլ բազմաշերտ իրավիճակներ:Կային նաեւ հայկական դիմագիծի պահպանման ակունքէն ծնած կուտակուած խնդիրներ եւ հարցեր: