Բանաձեւումը կարծես կը յուշէ, թէ Հայոց… ապազգային պատմութեան վերարժեւորում ալ կրնայ ըլլալ։ Բոլոր պարագաներուն, յօդուածագիրը նշած է կարգ մը յայտնի իրողութիւններ։ Այսպէս, վերջին դարու մեր պատմութեան իրադարձութիւնները «ջլատեցին մեր ազգային միասնականութիւնն ու մեր քաղաքական արդիւնաւէտութիւնը», եւ այդ շրջանի դէպքերն ու դէմքերը ծնունդ տուին հակընդդէմ երկու կեցուածքներու՝ «փառաբանելի կուռ-