Հայ Յեղափոխական Դաշնակցությունը Կիլիկիայում կուսակցական կառույցներ ստեղծելու և իր գաղափարական ազդեցությունը տարածելու առաջին քայլերը ձեռնարկել էր 1890-ական թվականների կեսերին, Զեյթունի ապստամբության օրերից` նպատակ հետապնդելով Կիլիկիայի լեռնային շրջանների հայության ազատաբաղձ ոգին օգտագործել երկրամասում ապստամբություն բարձրացնելու համար: Կիլիկիան ընտրվում է որպես ուժերի կենտրոնացման և ապստամբութույն բարձրացնելու վայր, և այնտեղ աշխատանքներ ծավալելու, ազատագրական շարժումները ղեկավարելու համար ստեղծվում է Լեռնավայրի (Կիլիկիայի և հարակից շրջանների կուսակցական ծածկանունը) պատասխանատու մարմին: Տարբեր տարիներին Կիլիկիայում են գործել ազգային-ազատագրական շարժման երախտավորներ Մարը (Միքայել Տեր-Մարտիրոսյան), Հրաչը (Հրայր Թիրաքյան), Սիմոն Զավարյանը, Խանասորի Վարդանը (Սարգիս Մեհրաբյան) և այլք` զգալի աշխատանքներ տանելով ազատագրական գաղափարների տարածման, ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման, կուսակցական կառույցների ստեղծման ուղղությամբ: