­Հա­մա­տա­րած կո­լեկ­տի­վա­ցու­մը, բռնու­թիւն­նե­րը եւ ­Հա­յաս­տա­նի ղե­կա­վա­րու­թեան մաք­րա­գոր­ծում­նե­րը խախ­տե­ցին այն հա­ւա­տը, զոր ­Չա­րենցն ու­նէր կո­մու­նիզ­մի եւ խորհր­դա­յին իշ­խա­նու­թեան հան­դէպ։ ­Խորհր­դա­յին իշ­խա­նու­թիւ­նը հաս­տա­տուե­լուց յե­տոյ ­Չա­րեն­ցը այն­քան վստա­հե­լի էր, որ 1924 թ. նրան ար­տօ­նե­ցին աշ­խար­հը շրջել եւ լայն մտա­հո­րի­զոն­ներ ու­նե­նալ։ Երբ նա վե­րա­դար­ձաւ, գրեց «­Լե­նինն ու Ա­լին»։ Ու­րեմն նա բոլ­շե­ւի­կի յատ­կու­թիւն­ներ ու­նէր, որ ամ­բողջ աշ­խար­հում միայն ­Լե­նի­նին (ռուս) եւ Ա­լիին (թուրք) տե­սաւ։ ­Տե­սաւ ու գո­վեր­գեց միայն նրանց, ո­րոնք հայ ժո­ղովր­դի ան­կա­խու­թիւ­նը խլող­ներն էին եւ նրա ա­զա­տու­թիւ­նը բռնի տա­պա­լող­ներ։