Գարոյի միջոցով ակնհայտորեն վերակենդանանում է հայ քաղաքական միտքը Թուրքիայում: Նրան արդեն ըն-կալում են որպես Հրանտ Դինքի գործի նորովի շարունակող: Եթե Դինքի գործունեության ասպարեզը հասա-րակականն էր, ապա Գարոն Դինքի պայքարը տեղափոխել է իշխանական ու քաղաքական հարթակներ: Սա պիտի դիտել թուրքահայության քաղաքական պայքարի մեկնարկ, քանի որ կես դար շարունակ թուրքահպա-տակ հայությունը հնարավորություն չի ունեցել իր խնդիրները ձևակերպել իշխանական ու քաղաքական հար-թակներից: Ինչո՞վ է կարևոր Փայլանի հայտնությունը թուրքահայության պայքարի հորիզոնում: Նախ պիտի նկատել, որ համայնքի ազդեցիկ գործիչներից ոմանք թուրքական իշխանությունների հանդեպ դրսևորում են հարմարվողական և զիջողական կեցվածք ազգային խնդիրների հարցում: Դժբախտաբար, համայնքային առաջ-նորդների այդ զիջողականությունը ծառայում է որպես կենդանի քարոզչություն այն մասին, որ չպետք է տարա-ձայնություն ունենալ թուրքական իշխանությունների հետ, պետք է ամեն ինչ ստորադասել վարչակազմի քմա-հաճույքին: Հետևանքը լինում է որքան պարզ, նույնքան ցավալի. հայ համայնքի «աչքն» ու «ականջը» վարժեցնել թուրքահաճո հարմարվողականությանը, որպեսիզ միտքը հանկարծ ըմբոստ այլախոհության չգնա: Այլ կերպ ասած՝ թուրքական իշխանությունների հայ կամակատար գործիչները գաղափարական մշակման են ենթար-կում թուրքահայ համայնքին և բոլորովին ոչ ի նպաստ հայկական խնդիրների լուծման: