Այն երկրները, որ արդիականացումից հետ են մնացել, մի կերպ իրենց պետությունները աշխատում էին արդիականացնել տարբեր միջոցներով: Հայերս ի՞նչ տեղում էինք գտնվում ու ի՞նչ ճանապարհներ ենք անցել: Գիտնական Լևոն Զեքյանը այս կապակցությամբ աշխատություն է կատարել ու հրատարակել իր աշխատությունը: Նա հայերի արդիականացումը բաժանում է մի քանի փուլերի. Առաջին փուլը ըստ նրա՝ նախապատրաստական շրջանն է, որը սկսվում է առաջին տպագիր գրքերից: Տպագիր գիրքը, երբ գրվում է, տարածվում է այն և դա եղել է հայերի մոտ: Հաջորդ փուլը հայկական կապիտալիզմի ծաղկումն է, դա նոր Ջուղան է, այդտեղ արևմտյան կապիտալիզմը ծաղկում է և այդտեղից մեծ ընթացք է ունենում: Այդ փուլը հասնում է մինչև Մխիթարյանները: Մխիթարյանների փուլը նա անվանում է հումանիստական շրջան կամ վերածնունդ, որտեղ հայրենիքի հոգևոր վերստեղծում է տեղի ունենում: