Մի խոսքով, մարդկության պատմական պրակտիկայում կար և կա զանազան քաղաքական և տնտեսական համակարգերի միաժամանակյա գոյակցությունը ժողովրդավարության և շուկայի, ավտորիտարիզմի և վարչական բաշխման, ժողովրդավարության և վարչական բաշխման, ավտորիտարիզմի և ազատ շուկայի և այլն: Բայց անկախ քաղաքական համակարգից` այլ տնտեսական համակարգի անցնելուն ամենուր նախորդել են և կնախորդեն քաղաքական համակարգային փոփոխությունները: