«Վերապրածը» («Վերապրած խոյեցի Արուսյակը»), որն իր բնույթով ե՛ւ հուշապատում է, ե՛ւ ինքնակենսագրական, գեղարվեստավավերական մի գիրք, հիմնականում նման լինելով հայոց մեծ եղեռնի թեման արծարծող գրականությանը, հուշագրությանը, որոնցում հիմնականում վերարտադրվում են թուրքական գազանությունները, անասնական բնազդները, մարդ սպանելու նրանց ցնծագին հրճվանքը, այնուամենայնիվ մի էական տարբերությամբ է առանձնանում. այն ավելի շատ մահվանը հակադրվելու, ապրելու, դիմակայելու եւ շարունակելու` հայ մարդու բնական տենչի ու անկասելի ձգտման մասին է, վերապրելո՛ւ։ Եվ որքան ճշմարիտ է իր գրքի առաջաբանում գրել հեղինակը՝ ցեղասպանությունը վերապրածի ժառանգորդը՝ Ռոզմարի Հարությունյան Քոհենը. «Այս գիրքը գրելով ես մեր հին վերքերը թարմացնելու նպատակ չեմ հետապնդում, այլ ընդամենը մարդկությանը հիշեցնելու. «Եթե մարդիկ չարիքի, արհավիրքի դեմը չեն առնում, ուրեմն ճանապարհ են հարթում նրա համար»։ Ռոզմարիի հուշապատումի հերոսները պայքարել են չարիքի դեմ, եւ այդ հերոսներից մեկն էլ հեղինակի պապն է` Եփրեմը, որ իր ընկերների եւ համաերկրացիների հետ ինքնապաշտպանություն է կազմակերպել, կռվել է եւ զոհվել։ Գիրքը հուշագրություն-հուշապատում լինելով հանդերձ` ճշմարտացի փաստերով է ընթերցողին ներկայացնում իրանահայության դիմադրությունը, ինչպես նաեւ Զորավար Անդրանիկի եւ մյուս հայտնի ֆիդայապետերի՝ Քեռու, Կարոյի ազգափրկիչ գործունեությունը։ Եվ ամենեւին էլ պատահական չէ, երբ հեղինակը նկարագրելով իր տատի՝ «Խոյ քաղաքի ամենաերջանիկ հարսի» գեղեցիկ ու հարմարավետ կյանքն ու ազնվական նիստ ու կացը, հանկարծ, ասես իմիջիայլոց, նույնիսկ թվում է՝ անտեղի, միջամտում է. «Հացի պահարանի տակ գաղտնի մի դարակ կար, որտեղ ամուսինս՝ Եփրեմն ու սկեսրայրս իրենց զենքերն ու փամփուշտներն էին պահում. հետո դարակը ծածկում էին տախտակներով ու վրան հաց շարում»։