1917ի տա­րե­մու­տը նո­րո­վի յոյ­սե­րով ող­ջու­նած հայ ժո­ղո­վուր­դը, որ ­Թիֆ­լիս հաս­տա­տո­ւած ­Հա­յոց Ազ­գա­յին ­Խոր­հուր­դի ղե­կա­վա­րու­թեամբ՝ տեն­դա­գին լծո­ւած էր ա­զա­տագ­րեալ Ա­րեւմ­տա­հա­յաս­տա­նը վե­րաբ­նա­կեց­նե­լու, Թր­քա­կան պե­տու­թեան գոր­ծադ­րած ցե­ղաս­պա­նու­թեան վէր­քե­րը դար­մա­նե­լու, գաղ­թա­կան­ներն ու որ­բե­րը հա­ւա­քե­լու եւ հայ­կա­կան ինք­նա­վա­րու­թեան կռո­ւան­նե­րը ամ­րապն­դե­լու հսկա­յա­կան գոր­ծին, յան­կարծ՝ ռու­սաս­տա­նեան խռո­վու­թեանց հե­տե­ւան­քով, դէմ յան­դի­ման կանգ­նե­ցաւ թրքա­կան սպառ­նա­լի­քին եւ ա­նա­ւարտ մնա­ցած ­Ցե­ղաս­պա­նու­թեան վեր­ջին ա­րա­րին…