Հայութեան բոլոր հատուածներուն համար Հայոց պատմութեան հիմնական վերնագիրները միեւնոյնն են մինչեւ Առաջին համաշխարհային պատերազմի կէսերը, բայց իրարմէ լուրջ չափերով կը տարբերին նոյն աշխարհամարտի աւարտէն սկսեալ: Այդ տարբերութիւնները հոգիներուն մէջ խարսխուած են եւ կը յամենան ցայսօր իրենց թողած հետքերով: Այդ տարբերութիւններու հարթումը անհրաժեշտ է կարենալու համար ստեղծել համահայկական նոր տիպարը՝ իրեն համապատասխանող արդի մշակոյթով: