Եւրոպական մեծագոյն դասական եւ ժամանակակից երկերու թարգմանութիւններ, բազմաթիւ մեկնաբանական գործեր, դասագիրքեր եւ բառարաններ նոյնպէս Մխիթարեան Միաբանութեան ջանքերով լոյս տեսան, եւ անոնցմէ շատերը տակաւին կը շարունակեն գործածական ըլլալ այսօր: Այսպէս՝ երբ Lord Byron ԺԹ. դարու երկրորդ տասնամեակին Ս. Ղազար այցելեց՝ Միաբանութեան հոգեկանութիւնը եւ իմացական հանճարը զայն այն աստիճան համակեցին, որ սրտաբուխ մղումէ մը դրդուած՝ Անգլիացի ընթերցողներու համար գրաբար լեզուի դասագիրքի մը պատրաստութեան մասնակցեցաւ: