Լա­թաք­իոյ հիւ­սի­սը, Թուրք­իոյ սահ­մա­նա­մերձ Քէ­սապ գիւ­ղա­ւա­նը Սուր­իոյ հար­նա­ծա­նօթ ամա­ռա­նոց­նե­րէն է: Ըստ բա­նա­ւոր եւ գրա­ւոր տու­եալ­նե­րու, առա­ջին հայ ըն­տա­նիք­նե­րու Քէ­սապ հաս­տատ­ման թուա­կան ըն­դուն­ուած է ԺԶ. դա­րը, իսկ հայ գա­ղու­թի կազ­մա­ւոր­ման թուա­կան` ԺԹ. դա­րու սկիզբ­նե­րը: Յի­շա­տակ­ուած է որ­պէս շրջա­նի տասն­եակ մը հայ գիւ­ղե­րու հո­գե­ւոր, կրթա­կան, տնտե­սա­կան եւ վար­չա­կան կեդ­րոն: Քէ­սա­պի շրջա­կայ­քի նշա­նա­ւոր հա­յաբ­նակ գիւ­ղերն են:- Գա­րա­տու­րան, Պա­շօրտ, Սեւ Աղ­բիւր, Ներ­քի Գիւղ (կամ Էս­կիւ­րէն), Չի­նար­ճըգ, Չա­գալ­ճըգ, Քէ­օր­քիւ­նէ, Էքիւ­զո­լուք, Տիւ­զա­ղաճ, Վե­րի Պաղ­ճա­ղազ եւ Վա­րի Պաղ­ճա­ղազ: Գա­րա­տու­րան կը գտնուի Քէ­սա­պի արեւ­մուտ­քը, եւ Կա­լա (բերդ) կոչ­ուած բար­ձուն­քէն Գա­րա­տա­շի ձո­րա­բե­րա­նէն կ՛իջ­նէ մին­չեւ ծո­վափ: Ամ­բող­ջու­թեամբ հա­յաբ­նակ է: Ներ­կա­յիս հա­յու­թիւնը կը հաշ­ուէ մօ­տա­ւո­րա­պէս 450 անձ: