12-րդ դարից Շոտլանդիայումում կառուցվել են ռոմանական, իսկ 13-րդ դարից՝ գոթական կառույցներ, այդ թվում շոտլանդական տիպի (անմիջապես գետնից վեր խոյացող, սովորաբար քառանիստ աշտարակ-դոնժոն) բազմաթիվ դղյակներ։ 15—16-րդ դարերի դղյակները վերափոխվել են «աշտարակավոր պալատների՝ աստիճանաբար ներառելով ֆրանսիական Վերածննդի ճարտարապետյան բնորոշ գծեր։ 17— 18-րդ դարերի շոտլանդացի լավագույն ճարտությունները (Ջ․ Վանբրու, Ջ․ Գիբս, Ու․ Չեյմբերս, Ադամ եղբայրներ) հայրենիքում քիչ են կառուցել՝ գերադասելով Անգլիայի արագ զարգացող արդյունաբերական կենտրոնները․ այդուհանդերձ, շոտլանդական կլասիցիզմը տվել է բազմաթիվ հետաքրքիր կառույցներ, քաղաքաշինական նշանակալի նմուշներ։