Ազգայնականությունը ժամանակակից աշխարհի առաջատար սոցիալական ֆենոմեններից է։ Այն թերևս ավելի խորն է ներթափանցել համաշխարհային քաղաքականություն, քան Լուսավորության դարաշրջանի ավելի ակնառու գաղափարախոսությունները՝ Մարքսիզմը, լիբերալիզմը, արդյունաբերական կապիտալիզմը։ Այդուհանդերձ, այն բավականաչափ ինտելեկտուալ զննման չի արժանացել՝ այն նկարագրող, պաշտպանող կամ քննադատող լուրջ տեքստեր քիչ են արտադրվել։ Կա հսկայական գրականություն ազգայնականության պատմության և սոցիոլոգիայի շուրջ, բայց ազգայնականության տեսություն որպես այդպիսին չի ձևավորվել։ Սա իրականում աննախադեպ է քաղաքական փիլիսոփայության մեջ։ Իռլանդացի քաղաքագետ Բենեդիկտ Անդերսոնի խոսքով՝ ի տարբերություն այլ «իզմ»-երի, նացիոնալիզմը այդպես էլ չի արտադրել իր մեծ մտածողներին՝ մի որևէ պայմանական Հոբս, Թոքվիլ, Մարքս կամ Վեբեր։