Այս հայեացքով նայելիս միայն կը տեսնենք մեր առաւելութիւններն ու թերութիւնները մեր յաջողութիւններում եւ պարտութիւններում, հակառակ պարագային միշտ պիտի պատճառները որոնենք մեզնից դուրս եւ յանգենք սխալ եզրակացութեան, գտնել պատասխաններ, որոնք աւելի դիւրին են: Մէկ խօսքով կը ցանկանայի ասել՝ մենք ենք կերտել մեր պատմութիւնը, մեր անկախ պետականութիւնը ու նաեւ մեր մէջ պիտի փնտրել նրա քայքայման արդիւնքը, դարեր պետականութիւնից զուրկ լինելու հանգամանքը, մեր տարագրութիւնը, սակայն, լաւագոյնս պահել ենք մեր ինքնութիւնը եւ ծառայել ուրիշներին եւ օտարներին: Արդեօք սա չի նշանակում, որ մենք առաւել ազգասէր ու մարդասէր ենք քան հայրենասէր: