Եվրոպական քրիստոնյա պետությունների աչքի առաջ ցեղասպանություն իրականացնելու ճանապարհով հայերից «մաքրվեց» պատմական Հայաստանի մեծ մասը` հայ ժողովրդի հազարամյակների բնօրրանը: Սակայն դա դեռ գործի մի մասն էր, անհրաժեշտ էր հայերից մաքրել ողջ Հայաստանը: Ծանոթանանք անգլիացի հետախույզ, Լ. Արաբացու հետ կայացած հացազրույցի որոշ հատվածների: Լրագրող Լ. Ստեֆանսը գրում է. «Նա /Լ. Արաբացին/ նուրբ ձևով հասկացնում է, որ հայերը պետք է իսպառ ոչնչացվեն: Նա չի ասում այդ սարսափելի բառերը: Պարզապես նա իմ մեջ այն տպավորությունն ստեղծեց, թե դա է հայկական հարցի միակ լուծումը և այդ պատճառով է ցանկանում, որ ամերիկացիներս մեզ վրա վերցնենք այդ գործը»: Նա նաև համարում էր, թե թուրքերը չպետք է անեն /ավարտին հասցնեն/ այդ գործը, քանի որ «նրանք չափազանց պրիմիտիվ են և քրիստոնյա չեն» Իսկ լրագրողի հարցին. «Բայց ինչո՞ւ հենց բրիտանացիներն էլ չանեն այդ գործը», անգլիացին պատասխանում է. «Հայերի լիակատար կոտորածը կարող է սկանդալ առաջացնել, եթե դա բրիտանացիներն անեն»: Լրագրողը առարկում է. «ի՞նչ օգուտ մի երկրի բնական հարստություններից առանց այն ժողովրդի, որ պետք է մշակի դրանք: Հանքերը, նավթի պաշարները, բերրի հողերը, մի խոսքով, բնական հարստությունները, ոչ մի օգուտ չեն տա կապիտալին առանց աշխատուժի: Եվ տվյալ երկրի բնիկներն ամենաբնական աշխատուժն են դրա համար, ամենաէժանը և ամենահնազանդը»: Եվ շարունակ օրինակներ է բերում ամերիկյան, ինչպես նաև բրիտանական գաղութներից` ցույց տալու համար, որ սխալ է անջատել ժողովրդին այդ երկրի բնական հարստություններից: Դրանք պետք է միասին օգտագործվեն, ինչպես արվում է սովորաբար, և վերջապես. «Հայերը պետք է ունենան Հայաստանը` դրա վրա աշխատելու համար»: Ի պատասխան Լ. Արաբացին հայտարարում է. «Հայեը չեն աշխատելու: Դա է խոցելի կետը թե՛ ձեր ծրագրի և թե՛ հայերի: Դա է խոցելի կետը այն բոլոր հին ցեղերի, որոնք եղել են քաղաքակիրթ, մի ժամանակ տիրել են աշխարհին, այն ծառայեցրել են իրենց, այնուհետև կորցրել են իշխանությունն ու դեգրադացվել: Նրանք առաջ են գնացել տրամաբանության, հոգեբանության և բնախոսության մեջ: Նրանց պետք չէ ծանր աշխատանքը: Դրանով են նրանք տարբերվում այն մանկան նման, իսկապես հետամնաց ժողովուրդներից, որոնց հետ գործ եք ունեցել դուք՝ ամերիկացիներդ: Հետամնաց, պրիմիտիվ ժողովուրդները պարզապես ծույլ են, նրանց կարելի է ստիպել աշխատել և զարգանալ, նրանց հնարավոր է շահագործել, եթե ուզում եք: Բայց այս առաջադեմ ժողովուրդները, երբեմնի քաղաքակիրթ ազգերը, ծույլ չեն, նրանք չափից ավելի խելացի են ուրիշների օգտին աշխատելու համար: Իրենք իսկ շահագործողներ են` բնազդական, բնածին, անհաղթահարելի»: Այնուհետև անգլիացին շարունակում է. «Հայերը ամենախելացի, ամենակատարյալ ընտրասերված, ամենաբարձր զարգացած ցեղն են աշխարհում՝ քաղաքակրթվածության տեսակետից: Ասում եմ ձեզ, որ եթե հայերին առիթ տրվի մի կարգին թռիչք առնելու աշխարհում, և նրանք ազատ իշխանություն ձեռք բերեն երկրագնդի որևէ անկյունում, ամբողջ մոլորակի տերը կդառնան և կաշխատեցնեն ամբողջ մնացյալ մարդկությանը: Այդ է, որ գիտեն թուրքերը և սարսափում են, և հույներն էլ և … մենք բոլորս, որ գիտենք նրանց»: Ինչպես նկատում ենք համաշխարային տիրապետության ձգտող Անգլիայի արտաքին քաղաքականությունը նեկայացնող անձը՝ հետախույզ արևելագետը, շատ լավ է ուսումնասիրել հային ու Հայաստանը, շատ լավ գիտի հայոց պատմությունն ու մշակույթը: Գիտի հայերի հնագույն ժողովուրդ լինելու մասին, հայերի մշտապես արարելու, ստեղծելու մասին, հայերի կողմից համաշխարային քաղաքակրթության մեջ կատարած մեծ ներդրումներիի մասին և որ ամենակարևորն է. հայերը գիտեն աշխարհի կառավարման օրենքները /հիշենք, որ շումերական գրավոր աղբյուրներում Հայաստանը /Արատտան/ սրբազան օրենքների երկիր էր/: Գիտի նաև հայերի հպարտ, ազատասեր ու ըմբոստ լինելու մասին: Հայության այս հատկանիշներն ու որակները հարուցել են հարևան ժողովուրդների հարգանքն ու բարյացկամությունը, սակայն դրանք նաև նախանձի, չարության ու անբարյացկամության պատճառ են դարձել, որը շարունակվում է մինչ օրս: Նկատելի է նաև, որ Լ. Արաբացին չարությամբ է լցված հայության ու Հայաստանի հանդեպ, քանի որ նա այսպես ասած հասկանում է «նախանձով ու չարությամբ լցված հայերի հարևանությամբ ապրող հարևաններին, հատկապես թուրքերին ու հույներին» /բյուզանդացիներին/: Հետաքրքիր են նաև Լ. Արաբացու դատողությունները հրեաների մասին. «Հրեաներն ամենածանոթ օրինակն են հին, խորաթափանց, խելացի ժողովրդի և բնականաբար, նրանք բնազդորեն շահագործողներ են: Նրանք հակված են վաշխառության: Նրանք չեն հանդուրժում, երբ իրենց աշխատեցնում են, բայց կարելի է նրանց աշխատեցնել: Եվ նրանք ստեղծագործող, հնարամիտ ու սենտիմենտալ են: Նրանց մեջ դեռ կան արվեստագետներ, փիլիսոփաներ, մարգարեներ: Բայց նրանք անկատար են: Նրանք քաղաքակրթության անավարտ, կիսատ մնացած արդյունքն են: Ես հասկանում եմ, թե ինչու են նրանցից վախենում և ատում, նրանք ցեղային տարեցության որոշ իմացական գերազանցություն ունեն: Բայց անհեթեթ է նրանց նույն ոգով դասել այն հին ժողովուրդների շարքը, որոնց մասին խոսում եմ: Չէ՞ որ հին ցեղերն իրենց երկրից դուրս են քշել հրեաներին: Հրեաները չեն կարող ապրել արաբների, սիրիացիների, եգիպտացիների հաշվին: Նրանք «ծաղկում են» Անգլիայում, հարստանում են Ֆրանսիայում ու Գերմանիայում և իհարկե Միացյալ Նահանգներում…: Սակայն հրեաները հայերին վերաբերվում են այնպես, ինչպես հակասեմական եվրոպացիները՝ հրեաներին. …Հայերն ունեն հրեաների բոլոր հատկանիշները. առավել՝ բոլոր մյուս ցեղերի էլ բոլոր հատկանիշները, և բացի այդ՝ քրիստոնյաներ են» /ուշադրություն դարձնենք այն իրողությանը, որ այսօր հրեաների ու Իսրայել պետության հակահայ վերաբերմունքը շարունակվում է նաև պետական մակարդակով/: Հետևենք հայերի մասին բրիտանական իշխանությունների կարծիքը ներկայացնող Լ. Արաբացու հետագա դատողություններին «…Հայերը չպետք է ունենան Հայաստանը, բուն երկիրը: Նրանք ուզում են այդ հողերը, բայց միայն սեփականատերը լինելու համար: … Ես ասում եմ ձեզ, եթե հայերին երբևէ հնարավորություն տրվի, եթե նրանք իշխանություն ձեռք բերեն երկրագնդի որևէ անկյունում, նրանք ամբողջ մոլորակի տերը կդառնան և կաշխատեցնեն մնացյալ ամբողջ մարդկությանը»: Ամերիկացի լրագրողը փորձում է առարկել և հարցնում է. «Ուրեմն դուք ուզում եք, որ Հայաստանը տրվի ձեր մի դաշնակցին, իսկ հայերը տրվեն մեզ` ամերիկացիների՞ս: Հիանալի է: Երկու հարց է ծագում. ի՞նչ կարող է անել ձեր դաշնակիցը Հայաստանում առանց աշխատուժի, և ի՞նչ կարող ենք անել հայերի հետ մենք` ամերիկացիներս, առանց Հայաստանի»: Հնչում է դաժան ու ցինիկ պատասխան. «Օ՜ ուրիշ ժողովուրդներ կան Բալկաններում, Փոքր Ասիայում, Հնդկաստանում և Աֆրիկայում, հետամնաց ազգեր, որոնց որպես աշխատուժ կարելի է բերել Հայաստան: Աշխատուժի պակաս չկա: …Եվ պետք է որևէ մեկը լուծի Հայկական հարցը»: Այնուհետև Լ. Արաբացին ավելացնում է. «Ինձ թվում է… կլինի լավ քաղաքականություն և հաստատ գործ, որ աշխարհում ամենաիդեալիստ ժողովուրդն իր վրա վերցնի աշխարհի ամենագործնական ժողովրդին»: Լ. Արաբացու այս հարցազրույցը պատասխան պահանջող շատ հարցերի է պատասխանում: Նկատենք սա ոչ թե անհատ մարդու, այլ 19-20-րդ դդ. աշխարհի հզոր պետություններից մեկի՝ Անգլիայի Մերձավոր Արևելքում գործող հետախույզի դատողություններն են, որն օգնում էր իր պետությանը արտաքին քաղաքականություն մշակելու և այն իրականացնելու գործում: Այսօրվա, նաև ապագա Հայաստանի ու հայության համար խիստ ուշագրավ են Լ. Արաբացու հետևյալ դատողությունները. «Հայաստանը պետք է մասնատվի: Բուն երկիրը, ուր բնական հարստություններն են, պետք է անջատվի առաջամասից, ուր ոչինչ չկա բացի հայերից: Ամերիկյան մանդատը պետք է լոկ հայերի վրա լինի /պետք է հասկանալ. բոլոր միջոցներով հայերը պետք է վերաբնակեցվեն ԱՄՆ-ում/: Մի ուրիշ դաշնակից, ոչ թե բրիտանացիք, այլ մի ուրիշ՝ հավասարաչափ գործնական տերություն պետք է ստանա Հայաստանը»: Ցավոք հետագա դեպքերը զարգանում են հենց այդ սցենարով: Բոլշևիկան Ռուսաստանի ղեկավարները Լ. Տրոցկու առաջարկած ծրագրով, 1921 թ. մարտի 16-ի Մոսկվայի պայմանագրով մասնատում են Արևելյան Հայաստանը, հայկական տարածքները նվիրելով Ադրբեջանին /Արցախ, Գարդման, Նախիջևան/ ու Վրաստանին /Ջավախք/: Իսկ 1923 թ. հուլիսին Լոզանի պայմանագրով արդեն հայաթափված Արևմտյան Հայաստանը նվիրվում է Թուրքիային: Եվ միայն Հայկական լեռնաշխարհի 1/10-րդ մաս կազմող տարածքում, որը զուրկ էր բնական որևէ հարստությունից, մեկ այլ գործնական տերության` ԽՍՀՄ-ի կազմում ստեղծվում է փոքր տարածքով Խորհրդային Հայաստանը: Հայտնի է նաև, որ ԱՄՆ-ի սենատը մերժեց Հայաստնի մանդատը: Չիրագործվեց Սևրի պայմանագրը /1920 թ. օգոստոսի 10/, որով ավելի մեծ սահմաններով Հայաստան պետության գոյություն էր նախատեսվում: ԱՄՆ-ն վերցրեց սփյուռքում ապրող հայերին հովանավորելու գործը /մանդատ տալու իրավունքը/, որի բուն նպատակը հայերին ԱՄՆ-ում վերաբնակեցնելու ծրագիրն էր: Նկատենք, որ այս ծրագիրը հետևողականորեն իրագործվում է: Այս ամենից հետո հասկանալի է դառնում, թե ինչու են կեղծվում հայոց ու հնագույն այլ ժողովուրդների պատմություններն ու մշակույթները: