Հայկական Լեռնաշխարհի վարպետ-ճարտարապետները, կիրառելով միջագետքյան հումքը՝ մասնավորապես կավը, կարողացել են տեղայնացնել իրենց ծանոթ շինության տիպերը և Միջագետքում կառուցել աղյուսաշեն բլուր-զիկկուրատներ` վերին հարթակում տեղադրելով տաճարներ: Հակառակ պարագայում Հայկական լեռնաշխարհից Միջագետք հրավիրված վարպետների և շինանյութի ներմուծումը անհասկանալի ու անիմաստ կլիներ: Արատտացի շինարար ճարտարապետներն ամենայն հավանականությամբ Միջագետք են տարել նաև շինարարական տերմիններ և հասկացություններ: Փենսիլվանիայի համալսարանի շումերագիտական կայքի տվյալների հիմքով օրինակ, Արմեն Դավթյանը հավաստում է, որ դու-ել-<<կուտել>> և դու-ին-<<բլուր>> բառերն աշխարհում` բացառությամբ հայերի և շումերների ոչ մի տեղ չեն շրջանառել: Շումերերենում բլուրը նաև կարելի է կիրառել իբրև թումբ, գերեզմանաթումբ, գերեզմանաբլուր, աստվածաբանության համար նախատեսված գահի հարթակ (պլատֆորմ), պաշտամունքային և տիեզերական տարածք և այլն: Ակնհայտ է, որ Արատտայից հրավիրված շինարար-ճարտարապետները ծանոթ էին այս բառ-հասկացություններին, ոչ միայն ծանոթ էին, այլ հենց իրենք են այս տերմինները գործածել, քանզի առանց խոսքային ձևակերպումների հնարավոր չէր լինի կառուցել բլուր-տաճար-զիկկուրատները: Զիկկուրատ-բլրի գագաթահարթակի պաշտամունքային տաճարի պարագայում, հայտնի է նաև տաճար-տուն-կուր (լեռ)-կռատուն նույնական զուգահեռները: Հետևաբար՝ բնական այր կացարանից, խորհրդապաշտական մտածողության արդյունքում ստեղծված արհեստական բնակարան, տուն, բակ, փողոց, հրապարակ, բնակատեղի, բլուր-բնակավայրեր, բլուր-տաճար, ամրոց, բերդ, միջնաբերդ, տաճար, պալատ, պարսպապատ, եռյակ քաղաքների համակարգ (ըստ Արմեն Զարյանի), եռադաս քաղաքների համակարգ (ըստ Ս. Պետրոսյանի): Քաղաքաշինական լայնածավալ գործունեություն Տիգրան Մեծի շրջանում (դրունքներ, վարչական և հոգևոր պաշտամունքային մայրաքաղաքների ստեղծում, արքունի ճանապարհ և այլն) և ճարտարապետաքաղաքաշինական համակարգված գործընթաց միջնադարում, շղթայի գոյությունն, ընդամենը վկայում են Հայկազունիներից առաջ, նրանց տիրապետության ընթացքում և հետո հայ ճարտարապետական մտքի բնույթը, հարևան երկրներ թափանցելու և կիրառվելու փաստն ու գործընթացի անընդհատությունը: