Отделехь болийначу белхех уггар чолхечарах цхьаъ бу нохчийн маттахь текстан синтез ен гӀирс бар. Оцу агӀор линвистикин а, программированин а декъехь талламаш дӀаболийна отделан Ӏилманан лакхарчу белхахочо Израилова Элисас. Цу хьокъехь уггар коьртаниг юьхьанца дуьйна меттан коьчалан нийса база кечъяр ду. Цу юккъехь ду юьхьарлаьцначу меттан аьзнийн система компьютере ешалур йоллучу агӀор графически хьаьркашка а яьккхина, цхьана къепе ялор. И гӀуллакх Изралова Элисас кхиамца кхочушдина, нохчийн меттан къамелан синтезан гӀирсашна лерина фонетикин компьютере ешалур йолуш алфавит кхолларца. И алфавит, «Азбат» аьлла цӀе а тиллина, шен Ӏилманан талламашна юккъехь пайдаоьцуш лелош ю автора.