Дуьненаюкъара юкъаметтигаш теоретикехь Ӏамор доладелла Хьалхара Дуьненан ТӀом чекхбаьлчи, Уэльсан Университетехь дӀайиллира дуьненаюкъара юкъаметтигийн кафедра[3]. Ӏаморан шолгӀа тулгӀе йолаелира XX бӀешеран 30-гӀа шераш чекхдовлуш. ГӀарабевлла талламхой бу Э.Х Карр The Twenty Years' Crisis, Ганс Моргентау Politics Among Nations[4]. Дуьненаюкъара юкъаметтигийн дуьххьара ишколаш шина тӀеман юккъерчу муьрехь болх тӀеберзира дуьненаюкъара политикан ницкъийн баланс лелоран принцип, коллективан кхерамазалла принципе дехьаяккхаре. Оцу ойланчех олура «Идеалисташ»[5]. Оцу некъан уггар чӀогӀа критика лору Каррас юкъаялийна йолу «реалистийн» анализ.