Вайнехан гIиллакхаш мел луьра делахь а, хьовсархошна ца лаьара Бэла бехке ян. Актрисин говзалла яра цунна орцаха яьлларг, массо а бехках а иза хьалха йохуш, цуьнан дакъазаллина декъа ийзош. Чекхдаьллачу ХХ-чу бIешеран кхузткъалгIачу шерийн юьххьехь дара Нохч-ГIалгIайн къоман театро, немцойн драматурган Ф. Шиллеран «Ямартло а, безам а» драми тIехь спектакль хIоттийча. Цу муьрехь театран коьрта режиссер хилла волу Вайнштейн Владимир вара и спектакль хIоттийнарг. ТIаьхьо нохчийн къоман дозалла хилла дIахIиттина къона артисташ бара спектакль сирлачу басаршца къагийна кхиаме кхачийнарш. Тахана РСФСР-н халкъан артист волу Давлетмирзаев МутIелип, РСФСР-н хьакъйолу артистка Исаева Асет, РСФСР-н хьакъйолу артистка Хаджиева Неля, Нохч-ГIалгIайн халкъан артист Дениев Iальви, Нохч-ГIалгIайн халкъан артист Хадзиев Мохьмад. Багалова Зулай – Миллер Луиза яра цу спектаклехь. ХVIII-гIа бIе шо. Кхаьънаш дахаро, питанаша, эладитанаша сийсош йолу Германи. Хьарамлонаша дебийна хьал – цхьаболчеран, доза доцу къелла – вукхеран. Лаьхьанийн уьйрагах таръеллачу цу туьшахь, кхелли тIе ларамза даьллачу кIайчу зезагах тера ю, къечу музыкантан йоI Миллер Луиза. Дагахь доцуш цунна вевза президентан кIант Фердинанд (артист Давлетмирзаев МутIелип). КIантана езало къечу бен чуьра йоI. Луизина хазахета жимчу стеган цIенчу безамах хьаьгна дог-ойла. Амма йоIана цкъачунна ца хаьа кIант хьенан, мила ву . Бакъду, дукха хан ялале, Фердинандан дена тосало, кIант хIора суьйранна къехойн куьпа лесташ хилар, Луизига цуьнан безам хилар. Дас дерриге до къоначийн безам, эладитнашца хьаьшна дIабаккха. Цуьнан аьтто болу цу тIехь. Ямартлоно Iовжайо Луиза. Амма йоьхьах-м ца йоккху. Цуьнгахь синаондалла ю, лекхачу ламанал лекха. Хьарамчу бахамал адамалла, къинхетам мехала хетачарех ю иза. Иштта гойтура Багалова Зулайс Миллер Луиза. Цундела хьовсархоша езаш тIеийцира романтизмах юьззина йолу Шиллеран турпалхо. Мел къона елахь а, спектаклан режиссеро шена хьалхахIоттийначу Iалашонца, даима санна тIехдика ларийра Зулай. Цуьнан кхолларалла езачарна гуш дара муьлхха васт кхолла хьуьнар долуш, корматаллин лаккхарчу тIегIанехь говзалла йолуш нохчийн къоман сцени тIехь актриса кхиъна хилар. КIезиг бацара цу заманахь, къаьсттина цо кхоьллинчу васте хьажа сатесна театре богIу хьовсархой а. Цуьнан хIора роль яра милла а йохье ваккха ницкъ кхочуш, дикане кхойкхуш, дахаре безам кхуллуш, сирлачу кханенах дегайовхо чIагIъеш. Царех лара мегар ду Багалова Зулайс Аселан васт кхоьллина Айтматов Чингисан повесть тIехь Нохчийн къоман театро хIоттийна «ЦIен йовлакх тиллина сан акхтарг» цIе йолу спектакль. Режиссера Харлип Пётра хIоттийначу оцу спектаклехь мехала кхин цхьа агIо а ю. Багалова Зулай санна, цуьнан хIусамда Идаев Юсуп вара «ЦIен йовлакх тиллина сан акхтарг» цIе йолчу спектаклехь коьртачех цхьа роль ловзош. Iаламат похIме актер вара Идаев Юсуп. Ленинградера театральни институт чекхъяьккхина цIайирзинчу кегирхойн тобанна юкъара вара иза, нохчийн къоман театран уггаре а тоьллачу актерех цхьаъ ларалуш. Дала декъала варг, дукха хьалхе вайна юкъара дIавахара иза. Бакъволу актер санна, сцени тIехь дIавелира 1985-чу шарахь. Бертахь болчу доьзалан ирсан гIад кагдеш, кхо бер байлахь дуьтуш, Багалова Зулайн бIаьргашчу, чаккхе йоцу гIайгIа Iанош. Амма и иэшам сел хьалхе кхочур бу аьлла цхьанна а дагахь дацара «ЦIен йовлакх тиллина сан акххтарг» цIе йолчу спектаклан премьерехь. Актрисас васт кхоьллина Асель, кхиъна догIуш зудабер ду, амма адамалла, болатан амал а гIеметта хIоьттинчу стагехь санна ю, акхтарган синтарх тера йолчу къоначу йоIехь. Цундела езало иза цхьана автобазехь болх беш волчу Ильясана (артист Идаев Юсуп). Асельна везало иза –лекха, товш, малх санна сирла велакъажар долуш, юкъ-кара, цхьана а кепара эвхьазалла йоцуш, забар ян хууш волу кIант. ГIиллаккхца, оьздангаллица, дечу къамелаца кхечу шоферех тера вац Ильяс. Автобазин диспетчер жеро Кадича ю безамца кIанте бIаьрг бетташ. Делахь а, Ильяса Асель хоржу, иза ялайо, шо шаре далале кIант хуьлу къоначу доьзалехь. Iанаоьхучу ирсан зIаьнаршлахь хене долуш ду деза шиъ. Амма цу ирсо корта хьовзабо Ильясан. Балхахь хеставар, карадогIу ахча, цIера кхерч серлабаькхина аганара кIант и дерриге шен хьуьнарца ду моттаделла пекъарна. Маларх кхета волавелла, наггахь Кадича йолчохь буьйса яккхар нисло. Юьхьанца собарца садетта Аселя, къаьхьа къурдаш деш. Багалова Зулайн ловзарехь, ца лаьа цунна, кога вахана валале цхьаъ бен воцу кIант бенах вохийна, дех хьего. Амма ца хуьлчу даьлча, Iаьржачу буса, шийлачу догIанехула арайолий дIайоьду иза, шен кIант марахьарчавой. ХIора зудчуьнгахь хила догIу доьналла, шен оьздачу синан сий лардар гойтуш йоккху турпалхочо и гIулч. Дехха тIараш детташ тIеоьцура хьовсархоша и мизансцена. Актрисин башхачу ловзаро исбаьхьаллин тIеIаткъам бора царна, дикане, нийсоне, адамалле кхойкхуш. Нохч-ГIалгIайн пачхьалкхан драмтеатран кхиам ларалучех спектакль ю «ЦIен йовлакх тиллина сан акхтарг», оцу кхиаман доккхах долу дакъа Багалова Зулайн актерски таронаш бахьанехь дара. Хьовсархойн дегнашкахь массо ханна даха дисина оьздачу йоIан Аселян васт. Советийн Союзо фашизмана тIехь толам баьккхина ткъа шо кхочуш, вайнехан гIараваьлла вевзачу яздархочо Хамидов Iабдуллас «Лийрбоцурш» цIе йолу турпалаллин драма язйира. Советийн Союзан Турпалхочух Нурадилов Ханпашех яра и драма. Режиссера Хакишев Руслана изза цIе йолу спектакль хIоттийра къоман театрехь, Хамидовн пьеса бухе йиллина. РСФСР-н хьакъволу артист Омаев Дагун вара коьртачу ролехь. Ханпаш тIехьийзачу йоьIан Каметин роль яра режиссера Багалова Зулайх тешийнарг. Говза сурт хIоттош чулацаме васт дара актрисас цу спектаклехь гайтинарг. Шен ловзаран шовкъаца трагедига хьалайигира цо драма. Камета тешаме ю безамна. Цо дозалла до Ханпашин турпалчу амалх. Даймехкан хьанал йоI ю иза. ТIамна генарчу юьртахь Iаш елахь а, де-буьйса ца лоьруш къахьоьгу толаман де герга дало. Амма цунна и ган доьгIна ца хиллера. Зуламхойн карах ялар нисло Каметин, хьовсархойн дог Iовжош.