70–80-чу шерашкахь жигарделира турпалаллин хьокъехь дийцар. ТІеман хьокъехь йолчу литературехь истори таханлерчу денца цхьаьнуьйш санна хуьлура иза, цу заманан муьрехь а мехала долу гІуллакхаш яздархошна айъа хаар бахьана долуш: заманна а, юкъараллина а хьалха долу стеган жоьпалла, дахарехь цхьа агІо лацаран оьздангаллин-эхь-бехканан проблемаш, оьздангаллин агІор мела хиларца къийсам латтор. Уьш а, кхийолу а проблемаш турпалаллин тасадаларийн ханна леринчу романашкахь а, повесташкахь а, дийцаршкахь а йийцаре йина Іаш яцара. Мах хадийна цаваллал зеделларг дохьу шайца дІадаханчун а, карахьдолчун а, хиндолчун а цхьаалла шайгахь хаалучу киншкаша. ДІадаханчу бІешеран 50-чу шерашкахь дуьйна къаьсттина жигара кхолла йолийра исторически боккха мур юкъалоцуш хиларца билгал йолу говзарш. Царах ду М.Шолоховн «Судьба человека» дийцар, Ю.Бондаревн «Берег», «Выбор» романаш, А.Ивановн «Вечный зов», И.Шамякинан «Возьму твою боль» романаш, В.Быковн «Обелиск», «Волчья стая» повесташ, дуккха а кхийолу говзарш.