Историкаша дийцарехь «Грозная» гIопан 1870-чу шарахь гIалин статусе ерзар хилла. Дукхах болчу Iилманчаша яздо оцу муьрехь дуьйна Соьлжа-ГIалин дахар кхиамийн заза хецна схьадогIуш хилла, бохуш. Бакъду, и кхиамаш муьлхачу хоршахь хилла хаа хала ду, ур-аттала берашна йоза-дешар Iамош цхьа а меттиг гIалахь хилла ца хилча. Нохчийн ярташкахь школаш цахиллий хууш ду. Соьлжа-ГIаларчу оьрсийн хьоладайн а, эпсарийн а бераш цIахь Iамош хиллехь, мехкадаьттадаккхарехь къахьоьгучу оьрсийн белхалойн берашна деша школа ца хилла Соьлжа-ГIалахь ХХ-гIа бIешо долалуш а.