Дуьненаюкъара юкъаметтигийн тео́ри — дисциплина, шен гуранчохь дуьненаюкъара юкъаметтигашка теоретикийн хьажарца гуш йолу. И дисциплино лар а хьо, анализ а йо дуьненаюкъара юкъаметтигийн юкъара законийн концепцийн кепара[1]. Оле Холстис яздо дуьненаюкъара юкъаметтигийн теорино болх барах иштта, бес-бесара бӀаьргаш долчу куьзганчохь санна дуьненан хазалла бес-бесара го, амма мадарра ца го. Масала, реалисто дуьненаюкъара юкъаметтигашкара билгал белхаш тергал ца бо, ткъа конструктивисто иза чӀогӀа ладаме болх лору. Дуьненаюкъара юкъаметтигийн уггар гӀараяьлла кхо теори — реализм, либерализм, марксизм.