Дуьненаюкъара юкъаметтигийн теори гуш йолу область йолун дела, и Ӏилма политикан хааран областера долун дела, иза политикан сфера ю. Цул сов, хӀинц-хӀинца а цуьнга хьовсура политикан Ӏилман декъе санна. Таханлера политологи кхиаран хьалхарчу муьрехь, ДЮ терго а ца йора. Хьалхарчу дуьненан тӀамо хьал хийцира. Дукхах болу пачхьалкхан гӀуллакххой йийсарехь бара ширъеллачу хетаршан а, ойланан а, шеш дечун тӀехьалонаш а ца гора. ТӀеман жамӀаш теттира Ӏилманчаш нийса хьажаре ДЮ теме. ШолгӀа дуьненан тӀом чекхбаьлча ВКЪКХ системан гуранчохь оьздангаллин а, дешаран а белхашна кхоьллина леррина кхолламо — ЮНЕСКОс — дӀабаьхьира политологи, дуьненаюкъара, лерина Ӏилман дакъа, кхуллуш цхьа могӀа белхаш. Политикан Ӏилман структура: