Марксистийн а, неомарксистийн а дуьненаюкъара юкъаметтигийн теори ю куьзганахь гушдолу сурт ду реалистийн/либералийн пачхьалкхе хьежаран, дов латтош а, коопераци еш а хаддаза, амма оцу теореш дуьненаюкъара юкъаметтигийн системехь дукха хан дӀало экономикан а, материалан а аспекташна. Марксистийн некъо гойту историн материализман йоккха роль, экономикан гӀуллакх адаман исторехь хьалхе йолуш хилар, цуьнца цхьаьна социалан классах марксизмехь Ӏаморан гӀирс бо. Марксистийн некъо гойту дуьненаюкъара система интеграци йина, шен Ӏалашо алссама капитал гулдар йолуш, капиталистийн система санна.