Лом Panthera тайпана ду, иза доцуш оцу тайпана юкъадогӀу цӀоькъалом, ягуар, леопард. И кеп юьхьанца дуьйна эволюци ян доладелла Африкехь 800 000 — 1 млн шо хьалха, цул тӀаьхьа даьржина Голарктикан берриг махкахь. Европехь карийна оцу экхан уггаре хьалхара даьӀахкаш, 700 000 шо зама йолуш ю, карийна Италера Изерни гӀалан гергахь, классификаци йина Panthera leo fossilis бухара кеп санна. 300 000 шо гергга хьалха ерриг Европехь а, Сибрехахь а даьхха кхин а доккха хьехан лом (Panthera leo spelaea). Лакхарчу плейстоценехь, Чукоткина а, Аляскина а юкъарчу латтан асана тӀехула, лоьмаш Къилбаседан а, Къилбан а Америке кхечира, тӀаьхьо эволюци хилла американ лом (Panthera leo atrox) бухара кеп яьлла[14], цуьнан хӀу дайна тӀаьххьарчу шен муьрехь 10 000 шо гергга хьалха[15]. ХӀу даран шолгӀа бахьна хила тарло плейстоценан мегафауна хӀаллакхилар[16].