Аьрсана (Эрсана) — Веданан кӀоштара юрт а, тайпа а ду. Йиллина иза XIV бӀешо чекхдолуш Нашхара Устара. Кхин версии а ю историн тептаран тӀейоьгӀна. Мровели Леонтис шен «Юккъера бӀешерийн малхбален а, малхбузан а историн хӀосташ – Картлийн паччахьийн дахар» жайнахь яздо - "ХӀара Таргамос вара Таршисан кӀант, Нухьийн кӀента Иафетан кӀента кӀант. Таргамос шен тайпанца веана, чӀагӀвелла адам тӀекхочур доцучу шина ломан — Араратан а, Масисан а юкъахь. Цуьнан кӀенташлахь билгалваьлла бархӀ ваша. Церан цӀераш иштта хилла: хьалхара — Гаос, шолгӀа — Картлос, кхоалгӀа — Бардос, веалгӀа — Мовакан, пхоьалгӀа — Лек, ялхалгӀа — Эрос, ворхӀалгӀа — Кавкас, бархӀолгӀа — Эгрос. Ца табора уьш Араратан а, Масисан а латташ шайна чохь, тӀаккха дийкъира Таргамоса латташ а, бахархой а шен бархӀ кӀантана. Ах тайпа а, диканиг ах латта а делира цуо Гаосан, ткъа вукха ворхӀанна дакъа делира церан гӀуллакхашка хьаьжжина. Картлосан делира, дозанаш а туьйхира: малхбалехь — Эрети а, Бердуджи хи а; малхбузехь — Понтийн хӀорд; къилбехьа — Бердуджи хин хӀостера богӀу лам, шен хиш къилбаседехьа охьа а доьдий Кларджети а, Тао а лаьмнашна юкъахула чекх а долий хӀордаха кхетачу Курах; къилбаседехьа дозанаш ду Гадоца, Жимачу Ломаца, Кавказах схьа а къаьстий Гадох дӀакхеташ болчу, хӀинца цунах Лихи олу. Шадерг оцу юкъара делира Картлосан. Бардосан делира Куран къилбехьара латташ, Бердуджи хи тӀиера Кура а, Рахси а цхьаьнакхетачу кхаччалц. Бардоса йоьгӀна Бардави гӀала, цигахь чӀагӀвелла. Ткъа Моваканан делла латташ Куран къилбаседехьара, Жимачу Алазанин хикхочера хӀорд тӀекхаччалц. Цуо йиллина Мовакнети гӀала, цигахь чӀагӀвелла[11]. Эросан бела мохк Куран къилбаседехьара, Жимачу Алазанин хикхочера Ткетба кхаччалц, хӀинца цунах олу Гулгула. Оцу Эроса уггар хьалха йоьгӀна гӀала ший а Алазани цхьаьнакхетачохь, шен цӀе Эрети тиллина. Цунах схьаяьлла оцу мехкан цӀе Эрети а. ХӀинца оцу меттигах Хоранта олу. Эгросан белла хӀорда йисттера мохк, дозанаш а тоьхна: малхбалехь — Кегийра Лаьмнаш, хӀинца Лихи олу; малхбузехь — хӀорд; къилбаседехь — Жима Хазарети хи Кавказан лаьмнех кхетачура. Эгроса йиллина шен цӀарах гӀала — Эгриси. ХӀинца цунах олу Бедиа. Дукха хан ялале Гаос кхайкхина ворхӀ веше, гулбина уьш кхайкхийна: «Лекхачу Дала вайн ницкъ белла, дуккха а тайпанаш а делла. ХӀинца дуьйна вай кхоьллинчун гӀоьнца лайш хир дац вай цхьанне а, вай кхоьллинчу Делан бен». ЛадуьйгӀира ворхӀ вашас оцу къамеле, барт хилла оцу тӀехь севцира уьш. Кхузара Эас - Эра – долара цӀе ю, Эра+Са ма-дарра аьлча Эрин са хуьлу. Цунна тӀедоьгӀна Эрасно – Эран сих бевлларш.