nrl-ai/vn-diacritic-train huggingface dataset:
Khi tốc độ quay của động cơ tăng, các quả nặng (miêu tả trong hình vẽ) chịu lực ly tâm lớn hơn, văng xa ra hơn và khép lại đường ống nhiên liệu của động cơ (hoặc, một cách tổng quát, giảm nguồn năng lượng cho động cơ); điều này dẫn đến tốc độ động cơ giảm lại.
- Các vệ tinh nhân tạo, Mặt Trăng có thể chuyển động tròn đều (gần tròn) quanh Trái Đất là nhờ lực hướng tâm (lực hấp dẫn) tuy nhiên mặt trăng và các vệ tinh nhân tạo không rơi vào Trái Đất là nhờ tốc độ chuyển động đủ lớn tạo ra lực quán tính ly tâm cân bằng với lực hút của Trái Đất.
Transistor được sử dụng nhiều trong việc khuếch đại, công tắc, hay điện dẫn (buffer) trong công nghiệp điện tử hay làm cổng số (Logic gate) trong điện tử số.
Lời Quốc ca Na Uy đã được Nguyễn Viết Thắng dịch sang tiếng Việt.
Cha ông là Bác sĩ Nguyễn Xuân Bái, người làng Đa Ngưu, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên.
Sau năm 1975, ông là một trong những trí thức của Việt Nam Cộng hòa được chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đứng đầu là ông Võ Văn Kiệt trọng dụng.
Ông nổi tiếng là người thẳng thắn, không sợ chỉ trích chính quyền.
Nói cách khác, thuốc gốc là (thuốc có cùng gốc), tức là sử dụng cùng một loại hoạt chất.
Từ "biệt dược" ("brand name", trong tiếng Anh) có nghĩa là tên thương mại.
Một số thầy thuốc và bệnh nhân do dự khi dùng thuốc gốc vì lo ngại chất lượng của chúng.
- Chuyên trang thuốc gốc của Bộ Y tế Hoa Kỳ
Ví dụ: Valium là tên biệt dược đầu tiên cho Diazepam (chất có tác dụng an thần) của hãng Roche.
Điều này cho phép công ty di chuyển tới các thị trường có kiểm soát như Mỹ và châu Âu.
Đại học Quốc gia Hà Nội được Đảng và Nhà nước Việt Nam xác định giữ vai trò "đầu tàu phát triển nền giáo dục Việt Nam", là trung tâm trọng điểm phát hiện và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước.
Việc thành lập Viện là kết quả của một quá trình chuẩn bị từ năm 1904 với việc cải cách giáo dục phổ thông, thành lập Tổng Nha Học chính Đông Dương (14 tháng 11 năm 1905) và Hội đồng Phát triển giáo dục bản xứ Đông Dương (8 tháng 3 năm 1906).
Từ ngày 8 tháng 5 năm 1907, cơ quan này được thay thế bằng Hội đồng Phát triển Trường Đại học, vẫn do Tổng Giám đốc Nha Học chính chủ tọa.
Từ đây, cơ sở của Đại học Đông Dương được khôi phục và mở cửa hoạt động trở lại, lấy tên là Đại học Quốc gia Việt Nam.
Đội ngũ trí thức và viên chức người Việt từng công tác tại Đại học Đông Dương cũng tiếp tục tham gia giảng dạy và quản lý tại Đại học Quốc gia Việt Nam.
Bộ Quốc gia giáo dục chủ trương mở một số lớp toán đại cương ở Nghệ An và Việt Bắc.
Giảng dạy tại Ban Sư phạm Đại học đều là các trí thức nổi tiếng, một số người vừa ở Pháp về tham gia kháng chiến, số còn lại chủ yếu là giáo sư của Đại học Quốc gia Việt Nam.
Năm 1954, sau Hiệp định Genève, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng.
Ngày 15 tháng 10 năm 1956, khoá học đầu tiên của trường Đại học Tổng hợp đã khai giảng tại giảng đường lớn.
Tháng 4 năm 1972 Mỹ đưa máy bay B52 ném bom Hải Phòng, tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ hai.
Ba cán bộ của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được bổ nhiệm giữ chức hiệu trưởng tại Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Tổng hợp Huế và Trường Đại học Đà Lạt.
Công việc đào tạo triển khai chưa được bao lâu thì bị gián đoạn do tình hình chiến sự ác liệt.
Trước thực tế đó, Chính phủ đã quyết định thành lập một Trường đào tạo cán bộ ngoại ngữ có trình độ chuyên nghiệp tại khu Việt Nam học xá (phường Bách Khoa, Hà Nội) có tên Trường Ngoại ngữ còn gọi là Trường Ngoại ngữ Bạch Mai.
Việc hình thành mô hình Đại học Quốc gia Hà Nội là kết quả của quá trình đổi mới quản lý giáo dục đại học bắt đầu từ những năm 1980.
Đại học Quốc gia Hà Nội bắt đầu hoạt động theo Quy chế tổ chức và hoạt động do Thủ tướng Chính phủ ban hành theo Quyết định số 477/QĐ-TTg ngày 05 tháng 9 năm 1994.
Trong quá trình phát triển, ĐHQGHN sẽ mở rộng thêm các trường đại học thành viên và các khoa, viện nghiên cứu mới, tập trung phát triển theo các hướng mũi nhọn về khoa học, công nghệ và các ngành kinh tế - xã hội.
Ngày 1 tháng 12 năm 2021, thành lập Trường Quốc tế và Trường Quản trị và Kinh doanh trên cơ sở Khoa Quốc tế và Khoa Quản trị và Kinh doanh.
Tại Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội nhiều năm liền dẫn đầu Bảng xếp hạng Đại học Việt Nam - VNUR (Vietnam's University Rankings) với thứ hạng số 1.
- Kinh doanh, Khoa học quản lý, Kinh tế và Kinh tế lượng: top 500 (QS)
Từ năm 1972, thực hiện Chỉ thị 222/TTg của Thủ tướng Chính phủ, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội đã bước vào giai đoạn mới trong công tác nghiên cứu khoa học phục vụ thực tiễn.
Đại học Quốc gia Hà Nội là đầu mối được Chính phủ giao các chỉ tiêu, kế hoạch hàng năm, là đơn vị dự toán cấp I; có tư cách pháp nhân, có con dấu mang hình Quốc huy.
Tuy nhiên, từ ngày 1 tháng 9 năm 2025, theo Nghị định số 201/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 11 tháng 7 năm 2025, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.
Văn phòng Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Ngoại ngữ (VNU-ULIS)
Trường Quản trị và Kinh doanh (VNU-HSB)
Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh
Viện Bán dẫn và Vật liệu tiên tiến
Trường THPT chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn (thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn)
Trung tâm Quản lý đô thị đại học
Văn phòng các chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm ĐHQGHN
Hiện tại,Đại học Quốc gia Hà Nội đang triển khai nhiều chương trình đào tạo thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, ngoại ngữ, công nghệ, kinh tế, giáo dục, liên ngành..., bao gồm:
Theo báo chí năm 2007, nếu lấy mức điểm chuẩn nguyện vọng 1 là 20 thì hầu hết các ngành của Đại học Quốc gia Hà Nội đều chiếm gần hết các vị trí.
Đến năm 2019, khi các trường sử dụng kết quả kỳ thi THPT quốc gia để xét tuyển, Đại học Quốc gia Hà Nội tiếp tục có nhiều ngành lấy điểm chuẩn ở mức rất cao.
Ngành Hàn Quốc học của USSH lấy 30 điểm khối C00 năm thứ hai liên tiếp đạt mức tuyệt đối.
Năm 2024, trường ghi nhận 127.719 thí sinh đăng ký xét tuyển cho 18.000 chỉ tiêu, với tổng số 191.831 nguyện vọng, tăng khoảng 50.000 so với năm 2023.
"Trung tâm Thư viện và Tri thức số" (tên trước đây: "Trung tâm Thông tin – Thư viện", gọi tắt là VNU-LIC) là đơn vị trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), có chức năng thu thập, xử lý, bảo quản và cung cấp học liệu phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao tri thức.
Trong giai đoạn 1958–1960, cùng với sự phát triển của nền đại học mang tính tổng hợp, Thư viện đã mở rộng kho sách lên 70.000 loại, kho tạp chí tăng gấp 5 lần so với ban đầu và bổ sung 16.000 bản giáo trình.
Năm 1996, kho tư liệu đạt 700.000 bản sách và 3.008 loại tạp chí, trong đó có nhiều tài liệu quý hiếm.
Ngay từ những năm đầu hoạt động, Nhà xuất bản tập trung vào xuất bản sách tiếng Việt, đồng thời triển khai một số ấn phẩm bằng tiếng Anh như giáo trình, sách chuyên khảo, và nhiều bản dịch có giá trị học thuật, văn hóa, phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu chuyên ngành và phổ biến tri thức.
Trong hệ thống pháp lý Việt Nam, đây là loại con dấu có giá trị và vị thế cao nhất.
Vấn đề này được chuyển tới Văn phòng Chính phủ và sau khi xin ý kiến Thủ tướng, phương án cuối cùng được chấp thuận là vành ngoài chỉ ghi “Đại học Quốc gia Hà Nội”.
Hình ảnh sớm nhất tìm thấy của logo này xuất hiện tại lễ kỷ niệm 100 năm thành lập năm 2006, với thiết kế tương tự phiên bản hiện hành.
Nguyên tắc chung là tất cả các tên gọi đều bắt đầu bằng tiền tố VNU để đảm bảo tính nhận diện và phân biệt rõ với các cơ sở giáo dục khác.
Lý do được nêu là nhằm thống nhất cách gọi, tránh nhầm lẫn giữa mô hình đại học hai cấp và trường đại học đơn cấp, đồng thời phù hợp với quy định trong Luật Giáo dục (sửa đổi) năm 2009.
Cùng quan điểm, ông Vũ Hoàng Linh, Chủ tịch hội đồng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, nêu rằng mô hình này gây khó khăn trong việc truyền đạt giáo dục đại học Việt Nam ra quốc tế.
Kỳ thi được Đại học Quốc gia Hà Nội thực hiện theo đặt hàng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nằm trong lộ trình đổi mới thi và đánh giá học sinh ở Việt Nam.
Cơ sở 19 Lê Thánh Tông là một quần thể kiến trúc lịch sử tại phường Cửa Nam, Hà Nội, hiện thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN).
Ngày 4 tháng 12 năm 2013, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đưa công trình vào danh mục các công trình kiến trúc xây dựng trước năm 1954 cần bảo tồn.
Mặc dù phần lớn hoạt động điều hành đã chuyển đi, cơ sở 144 Xuân Thủy vẫn được sử dụng để tổ chức các sự kiện và đón tiếp nguyên thủ quốc gia, chính khách và học giả quốc tế.
Số vốn dành cho dự án này tại thời điểm đó là 7.230,8 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách do nhà nước cấp và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Từ tháng 12 năm 2014, một số hạng mục đầu tiên như khu nhà công vụ và ký túc xá số 4 được đưa vào khai thác sử dụng.
- Địa chỉ: xã Hòa Lạc, thành phố Hà Nội.
- Địa chỉ: 336 Nguyễn Trãi, phường Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
"Bệnh viện Đại học Y dược cơ sở Linh Đàm"
Ký túc xá Mễ Trì nằm trong khuôn viên 182 Lương Thế Vinh, Thanh xuân, Hà Nội với 2 toà nhà 5 tầng và 2 toà nhà 4 tầng khang trang bao gồm 294 phòng với sức chứa 1900 chỗ với nhiều loại phòng khác nhau.
Tính đến tháng 9 năm 2022, ĐHQGHN đã hoàn thành việc sửa chữa, xây dựng mới một số hạng mục thuộc Khu ký túc xá số 4, bao gồm khu thể dục thể thao, siêu thị mini và các khối nhà ở, đáp ứng đồng bộ nhu cầu ăn, ở, học tập cho khoảng 2.000 sinh viên trong năm học 2022–2023.
== Cựu sinh viên, người học nổi bật ==
Phùng Xuân Nhạ (Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
Nguyễn Văn Tài (Phó Giám đốc Học viện Chính trị)
Lê Quốc Minh (Tổng Biên tập Báo Nhân dân)
Mai Trọng Nhuận (Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội)
Nguyễn Thị Mai Phương (Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội)
Hoàng Trung Dũng (Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản)
Đào Tú Hoa (Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ Tòa án nhân dân tối cao)
Đinh Ngọc Quý (Chủ tịch Nhóm nghị sĩ hữu nghị Việt Nam – New Zealand)
Hà Văn Tấn (Một trong "tứ trụ" của nền sử học Việt Nam đương đại)
Đào Văn Tiến (Nhà giáo nhân dân, nhà sinh học Việt Nam)
Hà Đình Đức (Nhà sinh học, phó giáo sư Việt Nam)
Trần Nhượng (Nghệ sĩ nhân dân, Đại tá Công an nhân dân Việt Nam)
Lê Văn Lan (Nhà sử học, một trong những người sáng lập Viện sử học Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)
Nguyễn Ngọc Ký (Cố nhà giáo kiêm nhà văn)
Thảo Vân (Người dẫn chương trình, Chủ tịch Công đoàn Đại học Quốc gia Hà Nội)
Nhờ có vị trí trung tâm trong giới học thuật Việt Nam, khu vực "Đại học Tổng hợp" tại số 19 Lê Thánh Tông (nay thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội) thường được lựa chọn làm bối cảnh cho nhiều tác phẩm văn hóa, nghệ thuật, cũng như các sự kiện mang tính biểu tượng.
Trong trận chiến, ba người đã hi sinh, chỉ còn Hoàng sống sót trở về.
Cũng trong thời kỳ này còn phổ biến câu “Toán Bách khoa, Văn Tổng hợp”, hàm ý việc trúng tuyển vào Khoa Văn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội là đặc biệt khó khăn.
Bức tranh thể hiện rõ sự giao thoa văn hóa Đông – Tây: bố cục và kỹ thuật vẽ mang phong cách Phục hưng, trong khi nội dung phản ánh đậm nét văn hóa Việt Nam thời bấy giờ.
Phiên bản này được số hóa, trình chiếu chồng lên bản phục chế của họa sĩ Hoàng Hưng, khác biệt về màu sắc và bổ sung hiệu ứng động như mây trôi, tiếng mưa, sấm sét.
Cũng như Lão Tử, tư liệu sớm nhất chép về Trang Tử là ở bộ "Sử ký" của Tư Mã Thiên.
Chí khí của bậc hiền triết Trang Tử cũng giống như căn bản nền tảng tư tưởng Đạo gia: ẩn dật mà khoáng đạt, quay trở về cuộc sống hòa hợp với tự nhiên, không muốn tham dự vào tranh quyền đoạt lợi, xa lánh những hệ lụy cuộc đời.
Cũng theo truyền thuyết là do Quách Tượng san định và sau này sắp xếp đặt tên Thiên Chương.
- Ngoại thiên - gồm 15 thiên có tựa đề là: Biền mẫu, Mã đề, Khứ cự, Tại hựu, Thiên địa, Thiên đạo, Thiên vận, Khắc ý, Thiện tính, Thu thủy, Chí lạc, Đạt sinh, Sơn mộc, Điền tử phương, Tri bắc du.
Bản chú của Thôi Soạn, 10 quyển 27 thiên.
Tóm lại, hầu hết các sách của các học giả nghiên cứu về Trang Tử đều được Tiêu Hoằng đọc và trích lục đầy đủ.
Tử viết: "Đạo chẳng thể nghe được, nghe được không phải là nó.
Đây cũng là chỗ khác biệt giữa Lão và Trang.
Tiêu dao (tiêu diêu) là tự do tự tại, du là ngao du.
Thiên thứ nhất của "Nam Hoa kinh", "Tiêu dao du" kể rằng: "Biển bắc có con cá tên là Côn, lớn không biết mấy ngàn dặm.
Hai con vật nhỏ bé ấy mà biết cái gì?"
Sống trong thời kỳ lịch sử có nhiều biến động dữ dội, Trang Tử được coi là nhà tư tưởng lớn về đạo học trong triết học cổ Trung Quốc.
Lời văn phóng túng mênh mông, cầu lấy sự ý thích của mình mà thôi.
1. "Truyện Trang Tử" trong "Sử ký Tư Mã Thiên", Nhữ Thành dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học, 1988
Phùng Hữu Lan, "Đại cương triết học sử Trung Quốc", Chương X: "Giai đoạn thứ ba của Đạo gia: Trang tử".
Cả nhóm Halogen thuộc nhóm VIIA trong bảng hệ thống tuần hoàn.
Trong khi brom khá hiếm trong vỏ Trái Đất, độ hòa tan cao của các ion bromide (Br-) đã khiến cho tích lũy của nó trong các đại dương là khá lớn.
Carl Jacob Löwig đã cô lập brom từ suối nước khoáng tại quê hương ông ở thị trấn Bad Kreuznach năm 1825.
Các nguồn khác lại cho rằng nhà hóa học và nhà vật lý Pháp Joseph-Louis Gay-Lussac đã gợi ý tên gọi brome do mùi đặc trưng của hơi của chất này.
Bromide kim loại có trong nước biển và nước hồ.
Chu kỳ bán rã dài nhất thuộc về đồng vị nghèo neutron Br là 2,376 ngày.
Sau đó, sục khí clo qua dung dịch, ta có phản ứng hóa học sau:
Nó cũng được dùng chế tạo AgBr (bromide bạc) là chất nhạy với ánh sáng để tráng lên phim ảnh, chế tạo Sky-er
Sau đó, Del Río đổi tên thành "erythronium" (Greek: ερυθρός "màu đỏ") do hầu hết các muối của nó chuyển sang màu đỏ khi nung.
Năm 1831, nhà địa chất học George William Featherstonhaugh đề nghị rằng "vanadium" nên được đổi tên là ""rionium"" theo tên của del Río, nhưng đề nghị này không được ủng hộ.
Vanadi là một kim loại màu xám bạc mềm, dễ uốn.
Tất cả các đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 1 giờ, và đa số trong đó có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 10 giây.
Amoni metavanadat (NHVO) có thể tác dụng với kẽm tạo ra các màu khác nhau của vanadi ở bốn trạng thái oxy hóa phổ biến.
Chất xúc tác được tạo thành bằng cách oxy hóa vanadi trong không khí:
Bài này chỉ tập trung vào các chủ đề căn bản mà ngôn ngữ C không có trong đó bao gồm việc hỗ trợ các mẫu hình lập trình tiêu bản và lập trình hướng đối tượng của C++.
- Định nghĩa thông thường của một lớp con kế thừa từ hai lớp codice_8 và codice_9.
Lưu ý: người lập trình hoàn toàn có thể thực thể hoá một biến đối tượng mà không cần phải xây dựng một hàm dựng, trình dịch sẽ tự tạo ra một "hàm dựng mặc định".
- Thành viên dữ liệu là một hằng: Trương tự như trong C, một thành viên là dữ liệu có thể được khai báo như là một hằng bởi từ khóa codice_13 đứng trước tên kiểu dữ liệu.
- Thành viên dữ liệu có thể có cả hai đặc tính trên tức là vừa có kiểu tĩnh vừa là hằng số.
Trong thí dụ trên hàm setValue sẽ cho phép bạn gán lại giá trị tĩnh codice_17 của lớp A và nó ảnh hưởng đến mọi thực thể cùng lớp A.
Khi một đối tượng được khai báo thì cấu tử sẽ tự động thực hiện để tạo lập đối tượng trong bộ nhớ.
Khi đối tượng không còn được sử dụng thì nên giải phóng nó khỏi bộ nhớ.
Để khai báo thì từ khóa codice_13 phải được đặt ngay sau khai báo hàm và đứng trước khối mã xác lập hàm số đó nếu có.
Giả sử ptr là con trỏ trỏ đối tượng thuộc lớp FIGURE, s và c tương ứng là hai đối tượng thuộc lớp SQUARE và CIRCLE.
Nguyên tắc viết một hàm cơ bản trừu tượng là thêm =0 khi giới thiệu hàm.
===Nạp chồng toán tử (operator overloading)===
- Ngày 18 tháng 10 năm 1999, Giám đốc ĐHQG Hà Nội đã ký quyết định số 1348/TCCB thành lập Khoa Công nghệ trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại Khoa Công nghệ Thông tin và Khoa Công nghệ Điện tử - Viễn thông thuộc Trường Đại học Khoa học Tự nhiên thành hai ngành thuộc Khoa Công nghệ.
- Ngày 18 tháng 12 năm 2017, thành lập Viện Công nghệ Hàng không Vũ trụ.
- Khoa Điện tử viễn thông - Chủ nhiệm khoa: TS.
- Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu
- Trang tin tức đời sống sinh viên trường Đại học Công nghệ
Giữa tháng 7 năm 1946, sau khi người Pháp tái chiếm Đông Dương, ông bỏ Việt Minh và nhập ngũ vào Quân đội Pháp.
Ngày 1 tháng 6 năm 1949, ông được cử làm sĩ quan tùy viên cho Thủ tướng Nguyễn Văn Xuân.
Tháng 8 cùng năm, ông được thăng cấp Thiếu tá và chuyển đi làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 13 Việt Nam (13e BVN), đồn trú tại Cần Thơ.
Ngày 10 tháng 3 năm 1955, ông chủ toạ buổi lễ hợp tác của Thiếu tá Nguyễn Thành Đầy thuộc Lực lượng Hòa Hảo Dân xã, đem 1.500 quân thuộc quyền về quy thuận Chính phủ Quốc gia tại Cần Thơ.
Đầu năm 1956, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Sư đoàn 1 Dã chiến thay thế Thiếu tướng Lê Văn Nghiêm.
Ông giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức phản công dẫn đến sự thất bại của vụ Đảo chính ngày 11/11/1960 do Đại tá Nguyễn Chánh Thi cầm đầu.
Sau đó với tư cách Quốc trưởng, ông ban hành Hiến chương Vũng Tàu thay thế Hiến pháp của nền Đệ nhất Cộng hòa.
Ngày 24/10/1964, ông từ chức Thủ tướng, chỉ còn giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quốc gia và Quân lực kiêm Tổng tư lệnh Quân đội.
Nhờ sự ủng hộ của nhóm các tướng trẻ, ông mới giữ được tình hình.
- Nhiều huy chương quân sự, dân sự của Việt Nam Cộng hòa và Đồng minh
Ngày 2 tháng 1 năm 2005, tại Đại hội quốc dân lần 2 (California, Mỹ), ông được bầu làm Quốc trưởng của "Chính phủ Lâm thời Việt Nam Tự do" ở tuổi gần 80.
Trang này liệt kê những sự kiện quan trọng vào tháng 8 năm 2005.
BBC Calitoday Người Việt VNN VOA
- Salva Kiir Mayardit tuyên thệ nhậm chức phó tổng thống Sudan, kế nhiệm John Garang vừa mới qua đời.
- Cựu thủ lĩnh quân phiến loạn Hutu Pierre Nkurunziza được bầu làm tổng thống Burundi trong cuộc tổng tuyển cử đầu tiên từ khi Nội chiến Burundi bắt đầu năm 1993.
Nhiều vùng từ Louisiana đến Florida sẽ bị ảnh hưởng, nhưng nguy hiểm nhất là New Orleans vì thành phố này nằm dưới mặt nước biển và sẽ bị lụt.
- Dự thảo hiến pháp Iraq vẫn tiếp diễn sau khi đã được gia hạn hai lần.
Đây là cơn bão mạnh nhất trong gần 10 năm và hiện một số tuyến đê tại Nam Định và Thanh Hoá đã bị vỡ.
Bà Rosa Parks đã được tặng Huy chương Tự do của Tổng thống (Hoa Kỳ).
Trần Văn Hương (1 tháng 12 năm 1902 – 27 tháng 1 năm 1982) là một chính khách Việt Nam Cộng hòa, từng là Thủ tướng (1964–1965 và 1968–1969), Phó Tổng thống (1971–1975) và cuối cùng là Tổng thống thứ ba của Việt Nam Cộng hoà trong vòng bảy ngày (21–28 tháng 4 năm 1975) trước khi Sài Gòn thất thủ.
Khi Pháp tái chiếm Đông Dương, ông được cử giữ chức Chủ tịch Ủy ban Hành chính Kháng chiến tỉnh Tây Ninh.
Khi cuộc đảo chính của đại tá Nguyễn Chánh Thi đứng đầu nổ ra, nhóm đã tuyên bố ủng hộ.
Nguyễn Xuân Oánh chuyển xuống làm Đệ Tam Phó thủ tướng.
Ngày 28 tháng 4, ông đã trao quyền lãnh đạo cho tướng Dương Văn Minh để tìm cách điều đình với lực lượng Cộng hòa Miền Nam Việt Nam đang tiến vào sát thủ đô Sài Gòn.
Những năm tháng cuối đời, ông sống chung với em gái, em rể, và người con trai lớn Trần Văn Dõi, một cán bộ của Ban Công nghiệp Trung ương, nguyên là đại úy Quân đội Nhân dân Việt Nam đã từng tham gia trận Điện Biên Phủ.
Tiếng Nhật cũng nổi bật ở việc được viết phổ biến trong sự phối hợp của ba kiểu chữ: văn tự ngữ tố và hai kiểu chữ tượng thanh (ghi âm tiết) - gồm kiểu chữ nét mềm và kiểu chữ nét cứng .
Từ cuối thế kỷ XIX, tiếng Nhật đã mượn một lượng từ vựng đáng kể từ ngữ hệ Ấn-Âu, chủ yếu là tiếng Anh, và phát sinh ra các từ vựng được gọi là , ví dụ như , chế từ cụm từ tiếng Anh "remote control" mà người Nhật phiên âm là .
Âm kêu không đứng ở đầu một từ (những từ như "daku" (, "ôm"), "dore" (, "cái nào"), "ba" (, "nơi chốn"), "bara" (, hoa hồng)... là do thế hệ sau sửa đổi)
Về từ vựng, ngoài bộ từ vựng Yamato, tiếng Nhật sử dụng rất nhiều chữ Hán được du nhập từ Trung Quốc, ngoài ra gần đây từ vựng phương Tây ngày càng nhiều hơn trong kho từ mượn của tiếng Nhật (xem thêm Hệ thống từ vựng).
Hiện nay việc khẳng định tiếng Nhật thuộc ngữ hệ nào vẫn nằm trong vòng tranh cãi, cần phải được chứng minh thêm.
Có giả thuyết nói rằng tiếng Nhật có quan hệ với ngữ hệ Dravida, nhưng những nhà nghiên cứu nhận thấy mối quan hệ đó không nhiều.
Hiện nay, những tài liệu chứng minh ra sự liên quan với nhau của hai ngôn ngữ một cách hệ thống rất thiếu.
Mặc dù tiếng Nhật hầu như chỉ được nói ở nước Nhật, tuy nhiên nó đã và vẫn được dùng ở nhiều nơi khác.
Ở Việt Nam tiếng Nhật cũng được dạy từ những năm 1940-1945, nhưng chỉ đến khoảng những năm 1960-1965 mới được dạy có hệ thống ở cả hai miền.
Ngôn ngữ tiêu chuẩn này được tạo ra sau Minh Trị Duy Tân (1868) từ thứ ngôn ngữ được nói ở khu vực đô thị Tokyo do nhu cầu trao đổi thông tin. "Hyōjungo" được dạy ở trường học và được dùng trên truyền hình và giao tiếp chính thức, và cũng là bản tiếng Nhật được bàn đến trong bài này.
Sự phong phú này đến từ nhiều yếu tố, do một thời gian dài sinh sống ở quần đảo, địa hình đảo, những dãy núi chia cắt từng phần lãnh thổ, và lịch sử lâu dài sống tách biệt với bên ngoài lẫn bên trong của nước Nhật.
- Kyūshū hōgen (, phương ngữ Cửu Châu), gồm Nagasaki, Kumamoto, v.v.
Mora trong tiếng Nhật nói chung có thể hệ thống hoá dựa trên "kana" (仮名, bảng chữ tiếng Nhật). "Ippon" và "mattaku" 「まったく」 theo âm thanh học là và không có đơn âm nào chung, nhưng trong tiếng Nhật vẫn có một mora chung, đó là 「っ」.
Đối với âm của hàng "ga" 「が」, ở vị trí giữa và cuối từ, nó biến thành âm mũi (còn gọi là âm kêu mũi) thuộc hàng 「か゚」, nhưng với những người trẻ tuổi thì sự phân biệt này đang mất dần.
Mặt khác, theo âm vị học, năm nguyên âm cơ bản được phát âm gần với
Nói cách khác, "eisei" (衛星, "vệ tinh") "outou" (応答, "trả lời") được đọc là 「エーセー」「オートー」.
Phụ âm phân biệt theo âm vần luận, có các phụ âm thuộc các hàng 「か(ka)・さ(sa)・た(ta)・な(na)・は(ha)・ま(ma)・や(ya)・ら(ra)・わ(wa)」, phụ âm kêu thuộc các hàng 「が(ga)・ざ(za)・だ(da)・ば(ba)」, phụ âm nửa kêu thuộc hàng 「ぱ(pa)」 (về mora đặc biệt, xin tham khảo ở phần cuối phần này).
Cũng có người phát âm gần giống như của tiếng Việt.
Phụ âm hàng "za" 「ざ」 khi đứng ở đầu từ và sau 「ん」 thì sử dụng âm tắc xát (âm của phối hợp âm tắc và âm xát) nhưng ở giữa từ thì thường sử dụng âm xát (như ).
Nếu sau nó là nguyên âm 「エ」 thì viết thành 「ェ」 trong bảng "kana" ví dụ như 「キェ」, nhưng với những từ mượn thì không có áp dụng theo cách trên.
Phụ âm "hi" 「ひ」 thì có âm vòm cứng chứ không đọc là .
Nói về âm thanh thực thì 「っ」 trở thành các phụ âm liên tục , , , , , , .
Những chữ đều được phiên âm là "hashi o" 「端を」 (góc đường), 「箸を」 (đôi đũa), 「橋を」 (cây cầu) thì đọc tương ứng là 「ha/shio」「ha＼shio」「ha/shi＼o」.
Ngoài ra, sự bằng hoá trọng âm dường như đang là xu hướng của thời đại, "densha" (電車, "xe điện") và "eiga" (映画, "phim") từ cách đọc 「de＼nsha」 và 「e＼ーga (e＼iga)」 đang dần trở thành 「de/nsha」 và 「e/ーga」.
Sự thật là, trọng âm theo phương ngữ của Nhật Bản đều bắt nguồn từ một hệ thống ngôn ngữ có trọng âm hoàn toàn giống nhau trong quá khứ, nhưng sau đó dần dần tách ra và xuất hiện khác biệt.
Chi tiết, có các hệ thống trọng âm sau:
Do đó, kana luôn luôn phù hợp để viết ra hệ thống âm vị của phương ngữ khác.
Hán tự có 1945 chữ Hán tự thông dụng, trong đó 1006 chữ được quy định là Hán tự được dạy cho học sinh phổ thông nhưng tại nơi công cộng thì, ngoại trừ Hán tự dùng cho tên người, có khoảng 2000 đến 3000 chữ Hán đang được sử dụng.
Lợi ích của việc viết trộn lẫn hệ thống chữ viết một cách đa dạng là ở chỗ từng khối từ được nắm bắt dễ dàng và rất có lợi để đọc nhanh.
Nói về phương ngữ Kesen tỉnh Iwate (tiếng Kesen), theo Harutsugu Yamaura, đã có những thử nghiệm về phép chính tả đúng dựa trên hình thức ngữ pháp.
Ví dụ, chữ 「杁」 trong một địa danh của thành phố Nagoya "Irinaka" 「杁中」, đó là "văn tự khu vực" của địa phương chỉ có ở Nagoya.
Ví dụ như viết câu "Nihongo no benkyou wa muzukashii kedo omoshiroi yo." ("Việc học tiếng Nhật khó nhưng rất thú vị đó.") ở dưới:
Đối với điện thoại thì người Nhật hay sử dụng bàn phím số T9, với các phím số lần lượt từ 1 đến 9 và 0 được tích hợp kana theo hàng a-ka-sa-ta-na-ha-ma-ya-ra-wa (hàng wa cũng chứa ký tự を "o", ん "n" và dấu ngang ー trường âm của katakana).
Hệ thống từ vựng Nhật Bản khá phong phú, đa dạng.
Hơn nữa, từ quan điểm thể hiện sự kính trọng, đối với cấp trên thì việc sử dụng đại từ nhân xưng ngôi thứ hai có xu hướng lược bỏ.
Những từ vựng cơ sở như "kore" (これ, "cái này"), "sore" (それ, "cái kia", "kyō" (きょう, "hôm nay"), "asu" (あす, "ngày mai"), "watashi" (わたし, "tôi"), "anata" (あなた, "bạn" ngôi thứ hai), "iku" (行く, "đi"), "kuru" (来る, "đến"), "yoi" (良い, "tốt"), "warui" (悪い, "xấu") hầu hết là Hoà ngữ.
Ý nghĩa đa dạng về cách hiểu của "shizumu" chỉ có thể phân biệt được khi viết xuống sử dụng Hán tự, và có thể là một trong các chữ 「沈む」「鎮む」「静む」.