nrl-ai/vn-diacritic-train huggingface dataset:
Sau khi giành được thắng lợi ở phương Nam, thừa tướng Gia Cát Lượng tiếp tục dẫn quân Thục thực hiện 5 cuộc Bắc phạt chống Tào Ngụy, song đã không đạt được mục tiêu chiến lược, đều phải lui binh.
Sau loạn Bát vương, Tây Tấn suy yếu trầm trọng.
Tàn quân của Lý Đặc lập Lý Lưu làm lãnh đạo mới.
Trong vài năm sau đó, Đông Tấn và Thành Hán tiếp tục giao chiến tại nhiều nơi ở Ninh châu.
Từ đó, Đông Tấn hoàn toàn kiểm soát được miền Nam Trung Quốc.
Ông cũng bí mật duy trì một mối quan hệ với thứ sử Quảng Châu (廣州, nay là Quảng Đông và Quảng Tây) của Đông Tấn là Lư Tuần.
Mùa xuân năm 434, tướng Lưu Tống là Tiêu Tư Thoại (蕭思話) đã đánh bại quân của Dương Nan Đương và tái chiếm Lương châu.
Thấy Tiêu Kỷ xua quân về Đông, Tiêu Dịch liền sai sứ thần đến Tây Ngụy xin binh đánh Tiêu Kỷ.
Năm 829, Thành Đô đã bị quân Nam Chiếu chiếm đóng; nó đã là một phần thưởng lớn, vì Nam Chiếu nay đã có khả năng chiếm toàn bộ Tứ Xuyên với những cánh đồng màu mỡ.
Khi Nhà Đường suy yếu, ông mở rộng phạm vi quản lý của mình sang phía đông.
Hậu Đường Minh Tông bị sự đe dọa của người Khiết Đan phía bắc nên phải an trí Mạnh Tri Tường bằng cách phong ông làm Thục vương.
Thời Nam Tống, Tứ Xuyên là hậu phương kháng cự quân Kim và quân Mông.
Về mặt kinh tế, Tứ Xuyên khi đó đội sổ trong số 11 hành tỉnh, song điều này chỉ kéo dài trong vài thập niên.
Đến năm 1623, nữ danh tướng Tần Lương Ngọc của Nhà Minh đã đánh bại quân Xa Sùng Minh.
Tứ Xuyên tuần phủ Long Văn Quang từ Thuận Khánh đến chi viện Thành Đô, lại điều tổng binh Lưu Trấn Phiên đưa thổ binh vùng phụ cận đến giữ thành.
Làn sóng di dân đã bù đắp cho Tứ Xuyên một lực lượng lao động lớn, kinh tế cũng được khôi phục, vào thời trung và hậu kỳ Nhà Thanh, kinh tế tỉnh Tứ Xuyên đứng thứ tư cả nước sau Giang Tô, Chiết Giang và Quảng Đông, là một tỉnh kinh tế phát đạt.
Vào những năm 1860, một tướng lĩnh của Thái Bình Thiên Quốc là Thạch Đạt Khai (石达开) đã dẫn quân nhập Xuyên, sau đó lại nổ ra vụ "Thành Đô giáo án", cùng với khởi nghĩa Nghĩa Hòa đoàn.
Năm 1918, Hùng Khắc Vũ (熊克武) đã tự bổ nhiệm mình làm Tứ Xuyên tĩnh quốc quân tổng tư lệnh, cai quản cả lĩnh vực quân sự và dân chính của tỉnh Tứ Xuyên.
Năm 1933, Lưu Tương đón Tưởng Giới Thạch nhập Xuyên để bình loạn.
Mã Bộ Phương và Lưu Văn Huy đã cảnh báo giới lãnh đạo Tây Tạng rằng chứ nên vượt qua sông Kim Sa một lần nữa.
Tháng 9 năm 1939, Tưởng Giới Thạch kiêm nhiệm chủ tịch tỉnh Tứ Xuyên, trong cùng tháng, Trùng Khánh trở thành một "viện hạt thị" (tức trực thuộc trực tiếp Hành chính viện), đến tháng sau Tưởng Giới Thạch lại thăng Trùng Khánh làm thủ đô thứ hai ("bồi đô").
Ngày 11 tháng 12, Tưởng Văn Huy với danh nghĩa chủ tịch tỉnh Tây Khang kiêm quân trưởng đội quân số 24 đã đầu hàng Giải phóng quân.
Trong ba năm xảy ra nạn đói lớn (1959-1961), ngoài vùng đồng bằng Thành Đô và một vài thành thị khác là có tương đối đủ cơm ăn áo mặc, người dân Tứ Xuyên đã phải chịu một nạn đói chưa từng thấy trong lịch sử, đặc biệt là ở vùng đồi núi Xuyên Đông có dân đông và ít đất canh tác.
Song điều này đã thay đổi vào năm 1997 khi thành phố Trùng Khánh cùng các địa cấp thị Phù Lăng, Vạn Huyện và Kiềm Giang tách khỏi Tứ Xuyên để hình thành nên thành phố Trùng Khánh trực thuộc Trung ương.
Chiều dài đông-tây của Tứ Xuyên là 1.075 km, chiều dài bắc-nam là 921 km, diện tích trên 484 nghìn km².
Đứt gãy Long Môn Sơn (龙门山断层) là nguyên nhân gây nên trận động đất Tứ Xuyên vào năm 2008, đứt gãy này nằm ở ranh giới phía đông của cao nguyên Thanh Tạng.
Tổng cộng, Tứ Xuyên có tới 1.400 sông lớn nhỏ, còn gọi là "tỉnh nghìn sông" ("thiên hà chi tỉnh").
Do điều kiện khí hậu đa dạng, Tứ Xuyên có nhiều loại đất, tài nguyên động thực vật và cảnh quan địa lý khác nhau, tạo thuận lợi cho phát triển một nền nông-lâm nghiệp và du lịch đa dạng.
Tại các khu vực có một mùa mưa rõ ràng, mùa này sẽ diễn ra trong thời gian từ tháng 6 đến tháng 9, lượng mưa chiếm 70-90% của cả năm; tháng 11 đến tháng 4 là mùa khô.
Tứ Xuyên có 84 loài thực vật quý hiếm nguy cấp được bảo hộ cấp quốc gia, chiếm 21,6% của cả nước.
Trong đó, có 217 loài thú, 625 loài chim, 84 loài bò sát, 90 loài lưỡng cư, 230 loài cá.
Trong năm này, Tứ Xuyên có 788.800 trẻ được sinh ra trong khi có 548.700 người tử vong, tỷ lệ tăng trưởng dân số tự nhiên của tỉnh là 0,298%.
Tỉnh Tứ Xuyên là nơi sinh sống của nhiều dân tộc, có mặt tất cả các dân tộc được công nhận tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Ngoài tiếng Tứ Xuyên, tại tỉnh Tứ Xuyên còn có tiếng Khách Gia (Thổ Quảng Đông) và tiếng Tương (Lão Hồ Quảng), với các đảo ngôn ngữ phân bố tại các khu vực của Tứ Xuyên.
Nga Mi Sơn cũng là một trong tứ đại danh sơn của Phật giáo Trung Quốc.
Các tín đồ Hồi giáo tại Tứ Xuyên theo hệ phái Sunni.
Tứ Xuyên từ xưa đã có tiếng là "Tỉnh giàu có".
Riêng tỉnh Tứ Xuyên đã có trữ lượng 13,3% quặng sắt, 93% quặng titanium, 69% vanadium, 83% cobalt của toàn quốc.
Đa số các công ty sản xuất xe hơi có trụ sở ở Thành Đô, Mân Giang, Nam Sung, và Lô Châu.
Đến cuối năm 2007 thì Tứ Xuyên có 14.000 km đường cấp hai, năm 2008 có 2.162 km đường cao tốc.
Một số tuyến đường khác đã và đang trong quá trình thi công là Thành Đô-Miên Dương-Lạc Sơn, Thành Đô-Trùng Khánh, Thành Đô-Lan Châu, Lan Châu-Trùng Khánh, Thành Đô-Quý Dương, Tứ Xuyên-Thanh Hải, Tứ Xuyên-Tây Tạng, Tây An-Thành Đô cùng các tuyến đường khác.
Sáu cảng sông một năm vận chuyển trên 1 triệu tấn hàng hóa, Đoạn Trường Giang tại Tứ Xuyên là tuyến thông hành cấp 3, còn các sông Gia Lăng và sông Dân được liệt là một trong 10 tuyến đường thủy cấp cao tại Trung Quốc.
Đến đầu năm 2008, Tứ Xuyên đã có 7.000 km đường ống thu khí và 6.000 km đường ống dẫn khí, chiều dài toàn mạng lưới đường ống dẫn khí thiên nhiên của Tứ Xuyên chiếm 46% toàn Trung Quốc.
Tứ Xuyên có 103 công viên rừng, quản lý tổng diện tích 741.000 ha (7.410 km²), chiếm 1,5% diện tích toàn tỉnh.
Người xưa có câu "Tự cổ văn nhân đa nhập Thục" để nói về sự phát triển văn học của Tứ Xuyên.
Các phương thức nấu nướng cơ bản của ẩm thực Tứ Xuyên là xào, hấp, kho, và nếu liệt kê đầy đủ thì sẽ lên tới 38 phương thức chế biến riêng biệt.
Năm 1960, các nhà khảo cổ đã tìm thấy chiếc thuyền buôn Hy Lạp bị đắm cách đây 2300 năm ngoài khơi đảo Síp.
Rất nhiều thuyền truởng và thủy thủ đã trở thành hải tặc do tiền kiếm được, bất chấp nguy cơ bị bắt và tử hình.
Năm 2018, Cam Túc là tỉnh đông thứ hai 22 về số dân, đứng thứ hai mươi bảy về kinh tế Trung Quốc với 26,372 triệu dân, tương đương với Bờ Biển Ngà và GDP danh nghĩa đạt 824,6 tỉ NDT (124,6 tỉ USD) tương ứng với Ukraina.
Cam Túc là từ hợp thành được sử dụng lần đầu tiên vào thời Nhà Tống, bao gồm hai châu (州) của thời nhà Tùy và Nhà Đường là: Cam Châu (khu vực xung quanh Trương Dịch) và Túc Châu (khu vực xung quanh Tửu Tuyền).
Trong thời kỳ phong kiến, Cam Túc là một tiền đồn chiến lược quan trọng và là mắt xích thông tin liên lạc cho đế quốc Trung Hoa, do hành lang Hà Tây (河西走廊) chạy dọc theo "cổ" của tỉnh này.
Dạng nguyên thủy của giấy được viết bằng chữ Hán có niên đại vào khoảng năm 8 TCN đã được phát hiện tại khu vực của một pháo đài nhà Tây Hán gần Ngọc Môn Quan vào tháng 8 năm 2006 .
Một phần của sa mạc Gobi cũng nằm tại Cam Túc.
"Xem chi tiết tại Danh sách các đơn vị hành chính Cam Túc"
Các giếng dầu tại Ngọc Môn và Trường Khánh có giá trị đáng kể.
Phần lớn cư dân tại Cam Túc sử dụng phương ngữ tiếng Trung quan thoại phương bắc.
Gia Dục Quan được xây dựng vào đầu thời kỳ Nhà Minh, khoảng năm 1372.
Một diễn giải khác cho rằng công trình xây dựng được giao cho một viên tướng quân đội và một nhà kiến trúc.
Ban đầu ở đây có 1.000 hang động, nhưng hiện nay chỉ còn 735 hang động là còn giữ được, chia thành hai khu bắc (248 hang với 5 còn bích họa hay tượng) và nam (487 hang, đều có bích họa hay tượng).
Trên con đường này, các thương nhân có thể đi tới Đôn Hoàng tại Cam Túc.
Chùa Bỉnh Linh hay động Bỉnh Linh, là một quần thể hang động Phật giáo trong hẻm núi dọc theo sông Hoàng Hà.
Trung tâm phóng vệ tinh Tửu Tuyền nằm tại sa mạc Gobi phần thuộc tỉnh Cam Túc.
94 khoáng chất dã được tìm thấy và xác định chắc chắn, bao gồm nickel, cobalt, platin, selen, đất sét, serpentin và 5 khoáng chất khác với trữ lượng lớn nhất tại Trung Quốc.
Về trữ lượng than, Cam Túc có khoảng 8,92 tỷ tấn.
Tỉnh Cam Túc đứng thứ hai Trung Quốc về các loại cây thuốc, bao gồm đảng sâm ("Codonopsis pilosula"), bối mẫu ("Fritillaria" spp.) và đông trùng hạ thảo ("Cordyceps sinensis").
Tỉnh Cát Lâm có biên giới với Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Liên bang Nga ở phía đông; có ranh giới giáp với tỉnh Hắc Long Giang ở phía bắc, với tỉnh Liêu Ninh ở phía nam, và với khu tự trị Nội Mông Cổ ở phía tây.
Tại lưu vực Tùng Hoa Giang tồn tại nhiều dân tộc, trong đó Túc Thận, Uế Mạch và Đông Hồ là ba dân tộc lớn thời cổ của vùng Đông Bắc Trung Quốc.
Thời Chiến Quốc, vào lúc cường thịnh, người Đông Hồ được gọi là "Khống huyền chi sĩ nhị thập vạn" (控弦之士二十万, nghĩa đen là "có 20 vạn binh sĩ cầm cung"), nhiều lần tiến xuống phía nam xâm nhập Trung Nguyên.
Một người Tác Ly đã xưng vương song không dùng tộc danh Uế và Tác Ly mà lại dùng tộc danh Phù Du (鳧臾), triều Hán ở Trung Nguyên dịch thành Phu Dư (夫馀), sau lại đổi thành Phù Dư (扶馀)
Đến khi để mất thành trì ở gần Cáp Nhĩ Tân ngày nay, Phù Dư đã di chuyển về phía tây nam đến Nông An (nay thuộc tỉnh Cát Lâm), nước này bị tiêu diệt vào năm 346.
Trường Thọ vương đã dời kinh đô của Cao Câu Ly về Bình Nhưỡng năm 427.
Đến ngày Giáp Tý tháng 11 năm Thiên Bảo thứ 14 (16/12/755), người kiêm nhiệm chức tiết độ sứ của Phạm Dương, Bình Lô và Hà Đông là An Lộc Sơn đã khởi binh phản lại triều đình Nhà Đường tại Phạm Dương, lịch sử gọi là loạn An Sử.
Dưới thời Tuyên vương (818-830), Bột Hải nắm quyền kiểm soát một lãnh thổ rộng lớn bao gồm phần phía bắc bán đảo Triều Tiên, Đông Nam của Nội Mãn Châu và khu vực Primorsky Krai của Nga ngày nay.
Dưới thời Liêu, địa bàn tỉnh Cát Lâm ngày nay phân thuộc Đông Kinh đạo, Thượng Kinh đạo, Trung Kinh đạo và Hạ Kinh đạo.
Thời nhà Kim, đại bộ phận tỉnh Cát Lâm ngày nay nằm dưới quyền cai quản của Đông Kinh lộ, các phần còn lại phân thuộc Hàm Bình lộ, Thượng Kinh lộ và Bắc Kinh lộ.
Nỗ Nhĩ Cáp Xích đã thống nhất các bộ tộc Kiến Châu Nữ Chân và sau đó là toàn bộ người Nữ Chân.
Theo điều ước Ái Hồn năm 1858 và điều ước Bắc Kinh năm 1860, vùng đất phía bắc Hắc Long Giang và phía đông Ô Tô Lý Giang bị cắt cho đế quốc Nga, Cát Lâm tướng quân không còn giáp biển.
Tuyến đường sắt này hoàn thành vào năm 1903 cùng với một "tuyến nhánh" nối từ Cáp Nhĩ Tân đến cảng Lữ Thuận ở Bột Hải, đi qua địa phận tỉnh Cát Lâm ngày nay.
Cũng trong năm 1934, khu vực thuộc tỉnh Cát Lâm cũ được chính quyền Mãn Châu Quốc phân chia giữa 4 tỉnh Cát Lâm, Gian Đảo (間島省), Tân Giang (濱江省), Tam Giang (三江省, tỉnh này bao gồm cả lãnh thổ của tỉnh Hắc Long Giang cũ).
Ngày 15 tháng 8 năm 1945, Nhật Bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, Phổ Nghi tuyên bố thoái vị tại Thông Hóa, Mãn Châu Quốc diệt vong.
Cùng với đó, tỉnh Cát Lâm còn tiếp nhận thành phố Liêu Nguyên và hai huyện Tây Ân và Đông Phong của tỉnh Liêu Đông cũ; thành phố Tứ Bính, huyện Song Liêu và huyện Lê Thụ của tỉnh tỉnh Liêu Tây cũ.
Tỉnh Cát Lâm trải dài 750 km theo chiều đông -tây và 600 km theo chiều bắc-nam.
Địa mạo Cát Lâm chủ yếu do địa mạo núi lửa, địa mạo xói mòn xâm thực, địa mạo đất đỏ bồi tích và địa mạo đồng bằng phù sa cấu thành.
Từ đông nam đến tây bắc, khí hậu dần chuyển từ khí hậu bán ẩm sang khí hậu bán khô hạn.
Tổng diện tích mặt nước của tỉnh Cát Lâm là 265.500 ha.
Hải Lan Giang (海兰江) là một chi lưu lớn của Đồ Môn Giang, sông này có chiều dài 145 km và chảy trên địa phận Diên Biên.
Tùng Hoa hồ là một hồ nước nhân tạo, cách trung tâm thành phố Cát Lâm 24 km, được hình thành do chặn đập trên Tùng Hoa Giang để phục vụ cho nhà máy thủy điện được xây dựng từ năm 1937 với chiều dài 200 km, nơi rộng nhất là 10 km, điểm sâu nhất là 75 m.
Trên Y Thông Hà có hồ chứa Tân Lập Thành (新立城水库), hồ cách trung tâm Trường Xuân khoảng 20 km về phía thượng nguồn và có diện tích lưu vực 1970 km².
Tuy nhiên, do khu vực thượng du và trung du đã xây hồ chứa và sử dụng một lượng lớn nước sông nên Hoắc Lâm Hà đã dần khô cạn từ thập niên 1960.
Trong đó, vùng núi Trường Bạch có các khu rừng rộng lớn, độ che phủ rừng ở mức cao, rất phong phú về các loài sinh vật, lượng mưa dồi dào.
Năm 1992, Trường Bạch Sơn được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đánh giá là khu bảo tồn tự nhiên cấp A quốc tế.
Đầu thời Nhà Thanh, do là nơi phát tích của người Mãn, khu vực tỉnh Cát Lâm được liệt vào cấm địa (tức cấm người Hán di cư đến).
Tỉnh Cát Lâm có sự hiện diện của 44/56 dân tộc được công nhận tại Trung Quốc, trong đó người Hán chiếm chủ đạo với số nhân khẩu là 24.816.300 người, chiếm 90,97%.
Tỉnh Cát Lâm có châu tự trị dân tộc Triều Tiên Diên Biên, huyện tự trị dân tộc Triều Tiên Trường Bạch, huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Tiền Quách Nhĩ La Tư, huyện tự trị dân tộc Mãn Y Thông.
Sau năm 1949, ước tính có khoảng 600.000 người, tương đương 40% số người Triều Tiên tại Trung Quốc vào thời điểm đó, đã chọn lựa hồi hương về bán đảo Triều Tiên.
Số tín đồ Phật giáo trên địa bàn tỉnh Cát Lâm được ước tính là khoảng 450.000 người, đại đa số thuộc phái Tịnh độ tông song cũng có thiểu số theo Thiên Thai tông, Thiền tông, Tào Động tông và các tông phái khác song đặc điểm tông phái không được thể hiện rõ ràng.
Do yếu tố lịch sử, đại bộ phận tín đồ Công giáo tại tỉnh Cát Lâm sinh sống tại nông thôn, hình thàh các điểm tụ cư.
Diện tích đất canh tác của tỉnh Cát Lâm là khoảng 5.535.000 ha, chiếm 30% diện tích toàn tỉnh, bình quân đạt 3,05 mẫu/người, gấp hai lần mức bình quân của cả Trung Quốc.
Cát Lâm là tỉnh sản xuất lương thực thương phẩm lớn nhất tại Trung Quốc với nhiều ngô, đậu tương và gạo.
Tính đến năm 2011, người ta đã phát hiện ra 136 loại khoáng sản trên địa bàn tỉnh Cát Lâm, trong đó đã xác minh được trữ lượng của 93 loại và đã tiến hành khai thác 75 loại.
Các diễn viên Cát kịch nổi danh có Ổ Lị, Tùy Tinh Oánh, Vương Thanh Hà, Vương Quế Phân, Lý Chiêm Xuân, An Tĩnh Phương.
Lúc đầu, Hoàng Long hí chỉ có ba hạng là tiểu sinh (nhân vật nam), tiểu sửu (anh hề) và tiểu đán (nhân vật nữ), về sau bổ sung thêm đao mã đán (nhân vật nữ giỏi về võ công), lão sinh (nhân vật nam cao tuổi) và lão đán (nhân vật nữ lớn tuổi).
Năm 2006, Đông Bắc đại cổ được liệt vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia của Trung Quốc.
Ẩm thực Cát Lâm tổng hợp các văn hóa ẩm thực và nông sản đặc sắc của các dân tộc thiểu số, đã phát triển sáng tạo và hình thành một hệ phái ẩm thực mới.
Ở Diên Cát có di tích sơn thành Thành Tử Sơn.
Ngoài ra, tỉnh Cát Lâm còn các khu du lịch trượt tuyết, tập trung ở vùng núi Trường Bạch.
Năm 2011, các tập đoàn hàng không dân dụng đã tiến hành cất và hạ cánh 51.000 chuyến bay chuyến bay tại tỉnh Cát Lâm, vận chuyển 6,12 triệu lượt người.
Ngoài tuyến Kinh-Cáp, trên địa bàn tỉnh Cát Lâm còn có các tuyến đường sắt Trường-Đồ (长图铁路), đường sắt Trường-Bạch (长白铁路), đường sắt Bình-Tề (平齐铁路), đường sắt Thẩm-Cát (沈吉铁路), đường sắt Tứ-Mai (四梅铁路) bao phủ toàn bộ các thành phố và châu của tỉnh.
Trường Xuân () là thủ phủ và là thành phố lớn nhất ở tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc.
Từ năm 1932 đến năm 1945, Trường Xuân được người Nhật đổi tên thành Tân Kinh () và trở thành thủ đô của Mãn Châu Quốc - một chính phủ bù nhìn của đế quốc Nhật Bản.
Vào cuối thế kỷ 18, nông dân từ các tỉnh đông dân như Sơn Đông và Hà Bắc bắt đầu định cư trong khu vực.
Từ 10 đến 30 phần trăm dân số bị chết đói dưới sự bao vây; ước tính dao động từ 150.000 đến 330.000.
Liên Xô cho vay hỗ trợ trong những năm đầu, cung cấp hỗ trợ kỹ thuật, dụng cụ và máy móc sản xuất.
GDP bình quân đầu người của Trường Xuân là ¥ 58.691 vào năm 2012, tương đương với $ 9338.
Trường Xuân là nhà sản xuất xe hơi lớn nhất của Trung Quốc FAW (First Cars Works), nơi sản xuất xe tải và xe hơi đầu tiên của Trung Quốc vào năm 1956 Các nhà máy của nhà sản xuất ô tô và nhà ở và dịch vụ liên quan chiếm một phần đáng kể ở phía tây nam của thành phố.
Phương tiện đường sắt Trường Xuân, một trong những chi nhánh chính của Tập đoàn CNR Trung Quốc, có một liên doanh được thành lập với Bombardier Transport để chế tạo xe điện ngầm Movia cho Tàu điện ngầm Quảng Châu và Tàu điện ngầm Thượng Hải, và Tàu điện ngầm Thiên Tân.
Có biệt danh Panda, tàu cao tốc mới có khả năng chạy ở tốc độ 250 km/h, hoạt động ở nhiệt độ -40 độ C, có các trung tâm Wi-Fi và chứa các bến ngủ có thể gập vào ghế trong ngày.
Tổng diện tích của đô thị Trường Xuân là 20.571 km2 (7.943 dặm vuông), bao gồm các khu vực tàu điện ngầm là 2.583 km vuông (997 dặm vuông), và diện tích thành phố là 159 km2 (61 dặm vuông).
Mùa đông kéo dài (kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3), lạnh và lộng gió, nhưng khô, do ảnh hưởng của áp cao Siberia, với nhiệt độ trung bình tháng 1 là −14,7 °C (5,5 °F).
Thành phố đang phát triển bố cục của mình trong một nỗ lực dài hạn để giảm bớt áp lực đối với đất đai hạn chế, hỗ trợ phát triển kinh tế và thúc đẩy gia tăng dân số.
Đến tháng 9 năm 2019, có 4 tuyến Đường sắt Trường Xuân đang được xây dựng, bao gồm Tuyến 6 và Tuyến 9, cũng như Tuyến 2 Mở rộng phía Tây và Tuyến 3 phía Đông.
Xe đạp là tương đối hiếm so với các thành phố phía đông bắc Trung Quốc khác, nhưng xe đạp điện là tương đối phổ biến.
Trường Xuân có 11 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 7 quận, 3 thành phố cấp huyện và 1 huyện.
Thời kỳ ủ bệnh sau nhiễm bào tử có thể từ 1 ngày đến vài tháng, đa số 3 ngày đến 3 tuần, trung bình là 8 ngày.
Uốn ván toàn thân là dạng phổ biến nhất chiếm hơn 80% ca.
Co thắt thanh môn có thể lập tức dẫn đến tử vong.
Nhiệt độ phù hợp cho sinh trưởng là 14–43 °C, tối ưu 33–37 °C.
Chúng chịu được cực điểm nhiệt và ẩm, nhiều chất sát khuẩn và hóa chất như phenol, ethanol, formalin.
Gỉ thực chất không gây uốn ván nhưng những vật thể bị gỉ thường ở ngoài trời, đặc biệt là trong đất hay trên bề mặt đất, nơi thường có vi khuẩn hoặc bào tử.
Sau khi ra khỏi tế bào chết, chuỗi này bị protease vi khuẩn chẻ ra thành một chuỗi nặng 100 kDa và chuỗi nhẹ 50 kDa nối liền qua liên kết disulfide, là dạng hoạt tính của độc tố.
Đầu carboxy (C) gắn vào những thụ thể cần cho nhập bào; đầu amino (N) hỗ trợ vận chuyển trong sợi trục và ở neuron đệm là chuyển vị phân tử độc tố ra bào tương.
Uốn ván toàn thân xảy ra khi độc tố lan tỏa theo đường máu, còn không thì chỉ một vùng cơ bị ảnh hưởng hay là uốn ván cục bộ.
Hà Bắc (; bính âm bưu chính: Hopeh) là một tỉnh nằm ở phía bắc của Trung Quốc.
Bột Hải nằm ở phía đông của tỉnh.
Nhà Tần thống nhất Trung Quốc vào năm 221 TCN.
Nhà Tùy đã thống nhất Trung Quốc vào năm 589.
Thời Kim, Hà Bắc phân thuộc Hà Bắc Đông lộ, Hà Bắc Tây lộ, Trung Đô phủ lộ.
Do Trực Lệ rất gần thủ đô Bắc Kinh, nó là nơi diễn ra nhiều trận chiến thường xuyên, bao gồm chiến tranh Trực-Hoàn năm 1920, chiến tranh Trực-Phụng lần thứ nhất năm 1922 và chiến tranh Trực-Phụng lần thứ hai vào năm 1924.
Vạn Lý Trường Thành cắt qua bắc bộ Hà Bắc từ đông sang tây, vào trong ranh giới của Bắc Kinh một đoạn ngắn, và kết thúc ở Sơn Hải quan thuộc đông bắc Hà Bắc.
Hà Bắc được chia thành 11 đơn vị hành chính cấp địa khu, và tất cả đều là thành phố thuộc tỉnh ("địa cấp thị"):
Khai Loan (Kailuan, 开滦), với lịch sử trên 100 năm, là một trong các mỏ than đá hiện đại đầu tiên của Trung Quốc, và vẫn còn là một mỏ than đá lớn với sản lượng hàng năm là trên 20 triệu tấn.
Đối với công nghiệp, các ngành chính là than, thép, gốm sứ, điện, dệt may, dầu khí, cảng, ô tô, quang điện và dược phẩm.
Dân cư Hà Bắc hầu hết là người Hán, các dân tộc thiểu số gồm có người Mông Cổ, người Mãn và người Hồi.
Tuy nhiên, cũng có một số khác biệt nhất định, như khác biệt trong cách phát âm ở một số từ nhất định có nguồn gốc từ âm tiết nhập thanh (âm tiết kết thúc với một âm bật) trong tiếng Hán trung cổ.
Ẩm thực Hà Bắc có điểm đặc trưng là dựa trên các nguyên liệu: lúa mì, thịt cừu và đậu.
Thành phố đã trải qua sự phát triển vượt bậc sau khi chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập vào năm 1949.
Sau đó những người này được phân ra sinh sống ở hai khu định cư riêng biệt, mỗi nơi lần lượt có 10 và 14 gia đình.
Bằng chứng là vào ngày 24 tháng 6 năm 1925, chính quyền Dân Quốc yêu cầu ngôi làng này cần được nâng cấp thành một thành phố tên là Thạch Gia.
Trước thời nhà Hán, vị trí hiện tại của Thạch Gia Trang chính là khu định cư Thạch Ấp mà nước Triệu kiểm soát.
Vào thời Hán Vũ Đế, năm 113 TCN, Lưu Bình, con trai của Thường Sơn Hiến Vương Lưu Thuận, được phong làm Chân Định vương.
Chân Định lúc ấy là một khu đô thị lớn, về sau chính là quận Chính Định, một nơi trở thành điểm đến di cư của người dân thời nhà Nguyên và khu vực trung tâm của triều đại Bắc Tống trước đó, đặc biệt là ở Khai Phong và Trịnh Châu.
Hai năm sau, thị trấn này trở thành điểm giao nhau của tuyến đường sắt Thạch Gia Trang–Thái Nguyên mới, nối Thạch Gia Trang với Thái Nguyên, Sơn Tây.
Ngày 10 tháng 10 năm 1937, đế quốc Nhật Bản tiến vào chiếm đóng thành phố trong cuộc chiến tranh Trung–Nhật.
Việc thành lập Chính phủ Nhân dân Hoa Bắc năm 1947 đã khẳng định vị trí của thành phố như một trung tâm chính trị quan trọng.
Ngoài ra, còn có các nhà máy chế biến nông sản địa phương.
Thành phố là trụ sở của Tập đoàn quân số 27 thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, một trong ba tập đoàn quân thuộc Quân khu Bắc Kinh chịu trách nhiệm bảo vệ thủ đô của Trung Quốc.
Khu vực hành chính của thành phố trải dài từ vĩ độ 37° 27' đến 38° 47' Bắc và kinh độ 113° 30' đến 115° 20' Đông.
Trong số tám tuyến đường đông-tây xuyên qua dãy núi Thái Hành, tuyến thứ năm, Niên Tự quan, nối thành phố trực tiếp với Thái Nguyên, Sơn Tây.
Nhiệt độ cực hạn tính từ năm 1951 dao động từ −26,5 °C (−15,7 °F) vào ngày 12 tháng 12 năm 1951 cho đến 42,9 °C (109,2 °F)
Năm 2020, nồng độ ô nhiễm không khí PM2.5 trung bình hàng năm ở Thạch Gia Trang là 56 μg/m3, cao gấp 11,2 lần so với tiêu chuẩn về PM2.5 của Tổ chức Y tế Thế giới (5 μg/m3: được thiết lập vào tháng 9 năm 2021).
Dòng người nhập cư từ khắp Trung Quốc đã đóng góp phần lớn vào sự tăng trưởng dân số của Thạch Gia Trang trong thời gian gần đây.
Tính đến cuối năm 2017, dân số đô thị của Thạch Gia Trang đã vượt quá 4,5 triệu người.
Tỷ lệ giới tính của tổng dân số là 100 phụ nữ trên 100,24 nam giới.
Thạch Gia Trang đã trở thành một thành phố công nghiệp lớn ở miền Bắc Trung Quốc và được coi là trung tâm kinh tế của tỉnh Hà Bắc, cùng với Đường Sơn.
Xuất khẩu tăng 34,9% lên 5,596 tỷ đô la Mỹ.
Thành phố này là trung tâm thương mại sữa, là trụ sở chính của Tập đoàn Tam Lộc.
Đối với trường hợp của Thạch Gia Trang, để có thể đưa tuyến đường sắt cao tốc mới vào trung tâm thành phố, một đường hầm cho đường sắt cao tốc dài 5 km (3,1 dặm) đã được xây dựng dưới lòng thành phố.
Sân bay nằm cách thành phố khoảng 30 km về phía đông bắc.
Thạch Gia Trang tương tự như Bắc Kinh ở chỗ tất cả các con đường đều chạy từ bắc xuống nam và từ đông sang tây, giúp việc đi lại trong thành phố rất dễ dàng.
Gần Vườn thú Thạch Gia Trang là Vườn Bách thảo (石家庄植物园), trưng bày nhiều loại cây kỳ lạ và bản địa để du khách tham quan và mua sắm.
- Núi Thương Nham Sơn (苍岩山; "Cāngyán Shān"): một khu thắng cảnh ở huyện Tỉnh Hình, nổi tiếng với sự kết hợp giữa phong cảnh núi non tự nhiên và các công trình kiến trúc nhân tạo lịch sử.
Nó được mệnh danh là ""Ngôi chùa đầu tiên phía nam Bắc Kinh"" và là một trong những ngôi chùa lâu đời nhất ở miền bắc Trung Quốc.
Các món ăn đặc trưng bao gồm mì dao cắt, bánh kếp, bánh bao hấp, cháo kê.
- Triệu Vân (?–229): vị danh tướng nổi tiếng của nước Thục Hán thời Tam Quốc.
== Danh sách các thành phố theo các tỉnh và các khu tự trị ==
- Ngọc Môn (玉门市) (thành phố cấp phó địa)
- Nam Hùng (南雄市) (thành phố cấp phó địa)
- Các thành phố cấp phó địa trực thuộc tỉnh
- Cáp Nhĩ Tân (哈爾濱市, thành phố cấp phó tỉnh)
- Nhữ Châu (汝州市) (thành phố cấp phó địa)
- Các thành phố cấp huyện trực thuộc châu tự trị Ân Thi
1 thành phố cấp phó tỉnh; 12 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 2 thành phố cấp phó địa; 20 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
- Phong Thành (丰城市) (thành phố cấp phó địa)
2 thành phố cấp phó tỉnh, 12 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh, 16 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
1 thành phố cấp phó tỉnh; 9 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 2 thành phố cấp phó địa; 4 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và địa khu.
- Giao Châu (胶州市) (thành phố cấp phó địa)
- Thành phố cấp huyện trực thuộc châu tự trị Cam Tư
8 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 16 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và các châu tự trị.
- Các thành phố cấp huyện trực thuộc châu tự trị Đức Hoành
- Nghĩa Ô (義烏市) (thành phố cấp phó địa)
- Các thành phố cấp huyện trực thuộc minh Xilin Gol:
- Các thành phố cấp huyện trực thuộc địa khu Aksu