William Shakespeare's Romeo & Juliet (cách điệu hóa: William Shakespeare's Romeo + Juliet) là một bộ phim thuộc thể loại lãng mạn - tội phạm được ra mắt vào năm 1996 do Baz Luhrmann đạo diễn, đồng sản xuất và đồng chắp bút, chuyển thể từ vở kịch cùng tên của William Shakespeare. Đội ngũ biên tập đã chỉnh sửa lại kịch bản gốc sao cho gần gũi hơn với đời sống hiện đại, tuy nhiên, bộ phim vẫn sử dụng tiếng Anh cận đại (hay tiếng Anh Shakespeare) với tần suất khá thường xuyên, như trong vở bi kịch. Romeo + Juliet xoay quanh cuộc tình đầy bi thương của đôi nam nữ thiếu niên Romeo (Leonardo DiCaprio) và Juliet (Claire Danes); họ khao khát tình yêu của nhau, nhưng mối thù hận giữa hai bên gia đình đã làm cho cuộc tình này càng thêm trắc trở. Phim còn có sự xuất hiện của một số diễn viên khác, chẳng hạn như Brian Dennehy, John Leguizamo, Miriam Margolyes, Harold Perrineau, Pete Postlethwaite, Paul Sorvino và Diane Venora. Nối tiếp các phiên bản bởi George Cukor (1936) và Franco Zeffirelli (1968), đây là bản chuyển
thể thứ ba của vở kịch mà mang đến sức ảnh hưởng lớn đối với điện ảnh.
Romeo + Juliet được công ty 20th Century Fox chính thức công chiếu vào ngày 1 tháng 11 năm 1996. Tại thời điểm phát hành, tác phẩm đã nhận được vô vàn lời tán thưởng từ giới mộ điệu và thu về lên tới 147 triệu USD, trong khi kinh phí sản xuất phim chỉ tốn vỏn vẹn 14.5 triệu USD. Ở Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 47 vào năm 1997, DiCaprio đã thắng giải Gấu bạc cho Diễn viên xuất sắc nhất, trong khi Luhrmann thì đoạt về giải Alfred Bauer. Bên phía Lễ trao giải Oscar lần thứ 69, Catherine Martin và Brigitte Broch đã được đề cử ở hạng mục Chỉ đạo nghệ thuật/Trang trí bối cảnh xuất sắc nhất. Vào năm 2005, BFI từng liệt kê phim vào danh sách "50 bộ phim bạn nên coi ở tuổi 14".
Tác phẩm từng được tái phát hành trong bộ DVD box Red Curtain Trilogy của Luhrmann cùng với Strictly Ballroom (1992) và Moulin Rouge! (2001).
== Cốt truyện ==
Câu chuyện lấy bối cảnh tại bãi biển Verona, nơi hai đế chế kinh doanh nhà Capulet và Montague có mối thù lâu đời. Phim mở đầu với phân cảnh ẩu đả giữa Benvolio Montague, anh họ của Romeo; và Tybalt Capulet, anh họ của nàng thơ Juliet. Hai người xả súng về phía nhau một cách dữ dội, gây nên cơn địa chấn cho cả thành phố. Một lúc sau, chỉ huy Prince, tên cảnh sát trưởng, đã kịp thời bắt giữ Benvolio và Tybalt, cảnh cáo hai bên gia đình rằng nếu điều này diễn ra thêm một lần nào nữa, ông sẽ không tha mà giết chết hai nhà.
Tối hôm đó, Benvolio và Romeo lên kế hoạch phá đám một bữa tiệc hóa trang do tộc Capulet tổ chức. Một trong số những động lực khiến Romeo phấn khích khi được lẻn vào bữa tiệc này là Rosaline, người anh yêu, cũng đến tham dự. Bọn họ bắt gặp Mercutio, một cậu bạn thân thiết; gã này có tấm vé tới dự tiệc nhà Capulet. Khi tới cổng, Romeo đã bỏ một viên MDMA vào miệng. Tác dụng của thuốc và sự náo nhiệt của bữa tiệc đã làm anh choáng váng, thế rồi, anh đi vào nhà vệ sinh để rửa mặt tỉnh táo lại. Tại đây, anh trông thấy Juliet, cả hai lập tức rơi vào lưới tình dù chẳng biết đối phương là ai cả. Tybalt phát hiện ra Romeo và thề sẽ giết anh vì tội tự tiện lẻn vào dinh thự của mình.
Sau khi Romeo rời khỏi bữa tiệc, anh và Juliet bàng hoàng nhận ra rằng họ thuộc về hai gia đình có mối hận lâu đời. Tuy nhiên, không vì thế mà anh quyết định rời bỏ cô, anh đã dũng cảm ngỏ lời cầu hôn Juliet. Juliet bảo Romeo hãy gửi lời nhắn cho mình nếu chàng thật lòng yêu cô. Ngày hôm sau, Romeo đã van xin Cha Laurence làm lễ kết hôn cho mình và Juliet; ông đồng ý. Gloria (bảo mẫu của Juliet) cũng truyền lại tin nhắn của Romeo cho Juliet; điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ sớm thành một đôi.
Bỗng một ngày nọ, Tybalt bắt gặp Mercutio và Romeo tại bãi biển. Romeo cố thương lượng giảng hòa, nhưng Tybalt quyết không nghe và hành hung anh. Mercutio can thiệp vào trận đấu, dường như sắp giết Tybalt nhưng Romeo đã kịp thời can lại. Tybalt tận dụng cơ hội này để giết chết Mercutio. Trước khi ra đi, anh đã nguyền rủa cả hai bên gia đình. Phẫn nộ, Romeo đuổi theo Tybalt và bắn gã đến chết nhằm trả thù cho sự lưu vong của cậu bạn.
Sau vụ việc đáng tiếc này, chỉ huy Prince đã trục xuất Romeo khỏi thành phố. Đau đớn tột cùng, anh đành phải tạm lánh nạn chỗ cha Laurence. Gloria tới và bảo Romeo rằng Juliet đang ngóng chờ anh. Romeo trèo qua ban công nhà Juliet, cả hai kết hôn và đã có một đêm nồng cháy. Romeo rời đi vào sáng hôm sau. Fulgencio, cha của Juliet quyết định rằng Juliet sẽ cưới Dave Paris, con trai của gã thống đốc.
Ngày hôm sau, Gloria thông báo với Juliet rằng cô buộc phải kết hôn với Paris. Khi nàng từ chối cuộc sắp đặt này, Fulgencio đã đánh đập và đe dọa sẽ ruồng bỏ cô. Juliet đành bỏ nhà ra đi và tới gặp Cha Laurence, yêu cầu ông giúp đỡ; nếu không giúp, cô sẽ tự tử. Cha đưa cho cô một lọ độc dược giúp cô làm giả cái chết của mình. Khi uống nó, cô sẽ bất tỉnh, rồi được đặt trong hầm mộ nhà Capulet và tỉnh dậy 24 giờ sau đó. Cô làm theo đúng kế hoạch của Cha và uống lọ dược trước ngày hôn lễ; cuộc hôn lễ sau đó đã biến thành một đám tang. Trong lúc đó, Cha Laurence đã viết thư gửi cho Romeo nói về kế hoạch này: Romeo sẽ lẩn vào trong hầm mộ và khi gặp lại Juliet, cả hai sẽ trốn đến Mantua, một nơi hẻo lánh nằm giữa sa mạc. Trớ trêu thay, Romeo lại không nhận được bức thư ấy. Tuy nhiên, một người bạn của Romeo lại vô tình đến "tang lễ" của nàng và và báo với anh rằng Juliet đã chết. Đau khổ, Romeo quyết định mua một lọ thuốc độc từ người dược sư.
Romeo bước vào lễ đường nhà thờ nơi Juliet đang nằm bất tỉnh. Anh uống thuốc tự tử vừa ngay khi Juliet tỉnh dậy. Buồn bã trước cái chết của Romeo, nàng nhặt lấy cây súng của chàng và bắn vào đầu mình, ngả xuống bên cạnh thân xác người mình yêu. Cái xác của Romeo sau đó được đặt trong một chiếc xe cứu thương với một đám người và phóng viên theo sau quan sát vụ việc. Cha mẹ của cả Romeo và Juliet cũng hối hả đi tới hiện trường. Cuối phim, chỉ huy Prince tới gặp cha của đôi tình nhân, trách móc họ, vì mối thù hận lâu năm của hai bên gia đình đã khiến cho những đứa trẻ phải mãi mãi vĩnh biệt thế gian.
== Dàn diễn viên ==
Natalie Portman từng được cử chọn làm Juliet, tuy nhiên, trong các buổi diễn tập, đội ngũ ekip tin rằng cô còn quá trẻ để đóng vai diễn này, và thành quả ghi hình trông giống như DiCaprio đang "lạm dụng tình dục" cô. Tại thời điểm bấm máy, trong khi DiCaprio đã chững chạc 21 tuổi, thì Portman lúc đó chỉ mới ở tuổi 14.
Sau khi Sarah Michelle Gellar từ chối vai diễn bởi công việc và lịch trình dày đặc của mình, DiCaprio đã đề xuất với đạo diễn nên cho Claire Danes đóng vai nàng thơ Juliet. Anh nghĩ cô đọc lời thoại một cách vô cùng chân thật và không cố làm anh cảm kích bằng những hành động ve vãn.
Christian Bale từng đọc qua lời thoại cho vai Mercutio, nhưng cuối cùng, đội ngũ sản xuất đã quyết định cho một nam diễn viên người Mỹ-Phi khác đóng.
== Một số điểm khác biệt giữa phim và vở kịch gốc của Shakespeare ==
Mặc dù Baz Luhrmann vẫn giữ nguyên lời thoại gốc của các nhân vật, tuy nhiên, trong phim, gia tộc nhà Montague và nhà Capulet lại là hai đế chế mafia có mối thù lâu đời. Nhà Capulet thì là một "gia đình Latin, kiểu vậy," và được đóng bởi những diễn viên người Ý và người Mỹ-Latinh. Phim lấy bối cảnh tại Hoa Kỳ thời hiện đại, nơi những chiếc kiếm được thay thế bởi những cây súng (với tên các dòng súng như "Dagger",  "Sword", và "Rapier"). Ngoài ra, còn xuất hiện một dịch vụ giao hàng qua đêm với phong cách FedEx mang tên "Post Haste".
Tên của một số nhân vật thì bị thay đổi: Paris; Quý ngài và Quý bà Montague; Quý ngài và Quý bà Capulet được gắn thêm tên đầu (first name). Tuy nhiên, trong bản gốc, Shakespeare chưa bao giờ đề cập đến tên đầu của những người này. Friar Laurence trở thành Cha Laurence. Hoàng tử Escalus được đội ngũ biên tập chế lại làm cảnh sát trưởng của bãi biển Verona, đổi tên thành Chỉ huy Prince.
Phim còn loại bỏ nhân vật Friar John. Một số nhân vật khác thì bị đổi họ: trong bản gốc, Gregory và Sampson thuộc nhà Capulet, tuy nhiên trong phim, họ là những hậu duệ của dòng dõi Montague; ngược lại, Abram (trong phim là Abra) thì được chuyển từ nhà Montague sang nhà Capulet.
== Đón nhận ==


=== Doanh thu phòng vé ===
Romeo + Juliet chính thức ra mắt tại 1.276 rạp ở Hoa Kỳ và Canada vào ngày 1 tháng 11 năm 1996. Trong tuần khởi chiếu đầu tiên, phim thu về 11,1 triệu USD, trở thành tác phẩm có doanh thu cao nhất tại Mỹ trong tuần. Tổng cộng, phim đã càn quét 46,3 triệu USD tại thị trường Hoa Kỳ và Canada.
Tại Úc, Romeo + Juliet bắt đầu công chiếu vào ngày lễ Tặng quà và ngay lập tức trở thành bộ phim có doanh thu cao nhất trong tuần đầu mở chiếu với 3,3 triệu AUD (tương đương 2,6 triệu USD). Phim tiếp tục giữ vị trí số một trong tuần thứ hai, tụt hạng ở tuần số ba nhưng rồi quay trở lại ngôi đầu bảng vào tuần công chiếu thứ tư. Đây là bộ phim có doanh thu cao thứ chín tại Úc trong năm 1996 với tổng doanh thu trong vòng một năm đạt 12,9 triệu AUD.
Nhìn chung, Romeo + Juliet đã đạt được thành công đáng kể về mặt thương mại, thu về hơn 12,6 triệu USD tại thị trường Úc nói riêng và  147,554,998 USD trên toàn cầu nói chung.
=== Đánh giá chuyên môn ===
Trên hệ thống đánh giá Rotten Tomatoes, tác phẩm có tỉ lệ đánh giá tích cực là 74% dựa trên nhận xét của 69 chuyên gia, với số điểm trung bình 6.8/10. Phần đánh giá chung của phim trên web có nội dung: "Thẩm mĩ thị giác của Baz Luhrmann vừa gây ra tranh cãi nhưng lại vừa mới mẻ và đầy trí sáng tạo." Trên trang Metacritic, số điểm trung bình của phim là 60/100 dựa trên 20 bài bình phẩm của các nhà điệu mộ, cho thấy "những ý kiến trái chiều". Ngoài ra, lấy cơ sở là ý kiến trung bình của người xem phim trực tiếp tại rạp, CinemaScore đã chấm Romeo + Juliet con điểm "A−" trên thang từ A+ đến F.
Nhà phê bình James Berardinelli cho phim 3/4 sao và viết, "Rốt cuộc thì, bất kể có bao nhiêu nét độc đáo và sáng tạo được áp dụng, sự thành công của bất kì bộ phim chuyển thể từ kịch Shakespeare đều được quyết định bởi hai nhân tố: năng lực của người đạo diễn và khả năng của các diễn viên chính. Luhrmann, Danes, và DiCaprio đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình trong Romeo and Juliet."
Ngược lại, trong một bài đánh giá có phần tiêu cực, Roger Ebert chỉ cho tác phẩm 2/4 sao, nhận định rằng, "Tôi xem King Lear như một vở chính kịch samurai và Macbeth như một câu chuyện Mafia và hai phiên bản khác nhau của Romeo and Juliet nói về những xung đột sắc tộc ở Manhattan (West Side Story và China Girl), nhưng tôi chưa bao giờ thấy thứ gì chạm tới cái mớ hỗn lộn mà phiên bản Romeo & Juliet rác rưởi này đã làm nên từ vở bi kịch của Shakespeare."
=== Giải thưởng và đề cử ===
Tại Liên hoan phim Quốc tế Berlin lần thứ 47, Romeo + Juliet từng được đề cử cho giải Gấu Vàng; dù không giành được giải thưởng danh giá này, tuy nhiên, đạo diễn Luhrmann lại vinh dự đoạt về giải Alfred Bauer, còn DiCaprio thì tậu cho mình một chú Gấu Bạc cho diễn viên xuất sắc nhất. Ngoài ra, phim còn nhận được bảy đề cử ở Giải BAFTA lần thứ 51, trong đó thắng cử ở bốn hạng mục, tiêu biểu như Đạo diễn xuất sắc nhất và Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất. Bên phía Giải Oscar lần thứ 69, tác phẩm từng được đề cử ở hạng mục Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất.
Không dừng lại ở đó, Romeo + Juliet còn dành chiến thắng ở các lễ trao giải khác, chẳng hạn như Giải thưởng Giải trí Blockbuster hay Giải Điện ảnh của MTV.

Sự công nhận của Viện phim Mỹ:

AFI's 100 Years ... 100 Passions – Được đề cử
=== Giải trí tại gia ===
Ban đầu, bộ phim được công ty 20th Century Fox Home Entertainment phát hành dưới dạng đĩa DVD vào ngày 19 tháng 5 năm 2002. Sau đó, vào ngày 6 tháng 2 năm 2007, một bản DVD kỉ niệm 10 năm ngày công chiếu phim, đã được cho ra mắt; phiên bản này còn chứa thêm các nội dung đặc biệt đi kèm. Ngoài ra, một bản Blu-ray khác cũng được trình làng vào ngày 9 tháng 10 năm 2010.


=== Ý kiến sau này ===
Phim thường được các giáo viên tiếng Anh cấp trung học sử dụng nhằm mục đích giới thiệu cho học sinh về vở kịch gốc. Mặc dù không được lòng hết các nhà phê bình, Romeo + Juliet lại được coi là bộ phim chuyển thể từ kịch Shakespeare có tầm ảnh hưởng nhất từ trước đến nay.
Miriam Margolyes, người đóng vai bảo mẫu của Juliet, từng viết về trải nghiệm của mình trong quá trình quay phim ở cuốn hồi kí This Much Is True (2021). Về bạn diễn Leonardo DiCaprio, bà chia sẻ:Leonardo đã trở thành một người diễn viên trông rất thanh tú nhưng ngày ấy cậu ta chỉ là một cậu bé đẹp trai không thường xuyên rửa ráy; cậu ta có hơi bốc mùi theo một cách rất nam tính mà trai trẻ thường có. Đôi lúc cậu ta mặc một cái váy. "Leonardo, bác nghĩ cháu là gay ấy," Tôi nói. Cậu ta cười và bảo, "Không Miriam. Cháu có bị gay đâu." Nhưng tôi đã nhầm. Chúng tôi quay phim tại thành phố Mexico, thiên đường cho một người thích lục lọi những khu chợ trời và cửa hàng đồ cổ như tôi, và giống tôi thôi, Leonardo cũng rất thích những món đồ trang sức lấp lánh. Chúng tôi thường dành hàng giờ đi quanh các khu chợ cùng nhau. Tôi không nghĩ rằng mình sẽ cảm thấy vui đến thế."Bà cũng chia sẻ về mối quan hệ giữa Danes và DiCaprio, cặp đôi diễn viên chính trong phim:Tôi vô cùng mến [DiCaprio] và ngưỡng mộ những tác phẩm của
cậu ta, nhưng may mắn là "cậu nhỏ" của cậu bé ấy không có tác dụng gì lên tôi, không giống như cô nàng Claire Danes tội nghiệp, lúc ấy chỉ mới 17 tuổi. Tất cả chúng ta đều biết rằng cô thật lòng yêu chàng Romeo, nhưng Leonardo lại không có tình cảm với cô. Cô ấy đâu phải là gu của cậu ta. Cậu ta không hề biết cách để đối phó với tình say mê của cô. Cậu đâu có cảm nhận được xúc cảm của cô, thường hay có thái độ phớt lờ cô và đôi lúc nôn nóng trong việc tránh xa khỏi cô, trong khi Claire lại vô cùng chân thành và rộng mở. Nhìn cái cảnh ấy mà tôi thấy đau lòng làm sao. Nhiều năm sau đó, khi tôi đang ăn ở trong một nhà hàng, cô ta nhìn thấy tôi và bảo: "Chúng ta từng là bạn diễn của nhau, cháu không biết nếu bác có nhớ cháu không? Tên cháu là Claire Danes." Đây là kiểu hành vi trái ngược với thái độ kiêu ngạo của một số ngôi sao và nó thể hiện đúng bản chất tính cách của cô.
== Nhạc phim ==

"#1 Crush" – Garbage
"Local God" – Everclear
"Angel" – Gavin Friday
"Pretty Piece of Flesh" – One Inch Punch
"Kissing You (Love Theme from Romeo & Juliet)" – Des'ree
"Whatever (I Had a Dream)" – Butthole Surfers
"Lovefool" – The Cardigans
"Young Hearts Run Free" – Kym Mazelle
"Everybody's Free (To Feel Good)" – Quindon Tarver
"To You I Bestow" – Mundy
"Talk Show Host" – Radiohead
"Little Star" – Stina Nordenstam
"You and Me Song" – The Wannadies


= Tham khảo =


== Đọc thêm ==
Lehmann, Courtney. "Strictly Shakespeare? Dead Letters, Ghostly Fathers, and the Cultural Pathology of Authorship in Baz Luhrmann's 'William Shakespeare's Romeo + Juliet'." Shakespeare Quarterly. 52.2 (Summer 2001) pp. 189–221.
Malone, Toby. Behind the Red Curtain of Verona Beach: Baz Luhrmann's 'William Shakespeare's Romeo + Juliet' Shakespeare Survey. 65 (1), 2012. pp 398–412.


== Liên kết ngoài ==
Website chính thức tại Wayback Machine (lưu trữ ngày 26 tháng 12 năm 1996)
Romeo + Juliet trên Internet Movie Database
Romeo + Juliet at AllMovie
Romeo + Juliet tại TCM Movie Database
Romeo + Juliet tại American Film Institute Catalog
Romeo + Juliet tại Box Office Mojo
Romeo + Juliet tại Metacritic 
Romeo + Juliet tại Rotten Tomatoes 
Romeo + Juliet Lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2021 tại Wayback Machine ở Oz Movies