Cựu binh (Veteran) hay còn gọi là Cựu quân nhân (Military veteran), ở Việt Nam gọi là Cựu chiến binh  là người có nhiều kinh nghiệm, từng trải và có chuyên môn (và thường là người thành thạo và được kính trọng) trong một nghề nghiệp hoặc lĩnh vực cụ thể nhưng nay không còn đảm nhiệm các công việc đó nữa. Một cựu quân nhân là người không còn phục vụ trong quân đội. Một chủ đề được các nhà nghiên cứu quan tâm là sức khỏe của quân nhân sau khi rời quân ngũ, đặc biệt là những người từng phục vụ trong các khu vực chiến trận. Mối quan tâm này xuất phát từ các cựu binh ở một số quốc gia như Hoa Kỳ và Úc, những người từng tham chiến đã bị biểu hiện quá mức về các rối loạn tâm lý và lạm dụng chất gây nghiện so với toàn dân số, đặc biệt là hậu chấn tâm lý về những ám ảnh giết chóc phi nghĩa trong cuộc chiến tranh Việt Nam mà còn được biết đến là hội chứng Việt Nam. Tại Úc, Bộ Cựu chiến binh cung cấp dịch vụ chủ động để giải quyết các vấn đề chăm sóc sức khỏe về thực tế trong cộng đồng cựu chiến binh.
Cựu chiến binh thường được đối xử đặc biệt, họ được đối xử rất tôn trọng và kính nể, mặc dù có thể có những cảm xúc tiêu cực đối với cựu chiến binh nhất định khi những cựu chiến binh tham gia vào các cuộc xung đột phi nghĩa hoặc thất bại thì họ có thể bị phân biệt đối xử. Ở một số quốc gia (như Đức sau năm 1945), cựu chiến binh không được công chúng tôn vinh theo bất kỳ cách đặc biệt nào, cũng không có Ngày cựu chiến binh dành riêng cho họ. Cách các cựu chiến binh được miêu tả trên phương tiện truyền thông có thể góp phần vào thái độ của công chúng. Nhiều quốc gia đều có ngày lễ như Ngày Cựu chiến binh để vinh danh các cựu chiến binh, cùng với Đài tưởng niệm chiến tranh. Tại Pháp, những người bị thương trong chiến tranh được ưu tiên ngồi trên bất kỳ ghế nào trên phương tiện công cộng. Ở Nga, một truyền thống đã được hình thành sau Thế chiến II, theo đó các cặp đôi mới cưới sẽ đến thăm một nghĩa trang quân đội vào ngày cưới của họ. Ở Việt Nam, những cựu chiến binh là thành phần được xã hội kính trọng và biết
ơn vì phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" và sự hi sinh xương máu, thanh xuân trong các cuộc chiến tranh giành độc lập, bảo vệ tổ quốc, họ vẫn sinh hoạt trong hàng ngũ của Hội Cựu chiến binh Việt Nam và Ngày thương binh liệt sĩ (27 tháng 7) là dịp để tri ân, tưởng nhớ đến các cựu chiến binh.
== Chú thích ==
== Tham khảo ==
Alcalde, Ángel. "War Veterans and Fascism during the Franco Dictatorship in Spain (1936–1959)." European history quarterly 47.1 (2017): 78-98.
Alcalde, Ángel.  War Veterans and Fascism in Interwar Europe (Cambridge University Press, 2017)
Alcalde, Ángel, and Xosé M. Núñez Seixas, eds. War Veterans and the World after 1945: Cold War Politics, Decolonization, Memory (Routledge, 2018) 15 studies by experts, worldwide coverage.
Carr, Richard. "Veterans of the First World War and Conservative Anti-appeasement." Twentieth Century British History 22.1 (2011): 28-51.
Cohen, Deborah. War Come Home: Disabled Veterans in Britain & Germany, 1919-1939 (2001)
Crotty, Martin, Neil J. Diamant, and Mark Edele. The Politics of Veteran Benefits in the Twentieth Century: A Comparative History (Cornell UP, 2020).
Diamant, Neil J. Embattled glory: Veterans, military families, and the politics of patriotism in China, 1949–2007 (Rowman & Littlefield, 2010).
Diehl, James M. The thanks of the fatherland: German veterans after the Second World War (U of North Carolina Press, 2000) online.
Dixon, John. "The Welfare of People's Liberation Army Veterans and Dependants in China, 1949-1979." Armed Forces & Society 9.3 (1983): 483-494.
Durflinger SM (2010). Veterans with a Vision: Canada's War Blinded in Peace and War. UBC Press. ISBN 978-0-7748-1855-1.
Dwyer, Philip. "War Stories: French Veteran Narratives and the ‘Experience of War’ in the Nineteenth Century." European History Quarterly 41.4 (2011): 561-585. online
Edele M (2009). Soviet Veterans of the Second World War A Popular Movement in an Authoritarian Society, 1941-1991. Oxford: Oxford University Press, Incorporated. ISBN 978-0-19-160808-7.
Greig, Matilda. Dead Men Telling Tales: Napoleonic War Veterans and the Military Memoir Industry, 1808–1914 (Oxford UP, 2021) ISBN 9780192896025,
Hartley, Janet. "Veterans and empire: a comparison of British and Russian treatment of veterans in the later eighteenth and early nineteenth centuries." Journal of the Society for Army Historical Research 100.400 (2022): 14-31. online
Hobe, Alexander. "The Europeanization of Honour: Wehrmacht Veterans and European Integration in the 1950s." Journal of Modern European History 22.3 (2024): 318-334. in West Germany online
Hurcombe, Martin. "The War Generation and Generation Wars: French Veterans and the Association des Écrivains Combattants, 1919–1945." Journal of War & Culture Studies 12.2 (2019): 121-138. online
Islam, Azharul, et al. "Autobiographical memory of war veterans: A mixed-studies systematic review." Memory Studies 14.2 (2021): 214-239.
Koenig, Christoph. "Loose cannons: war veterans and the erosion of democracy in Weimar Germany." Journal of Economic History 83.1 (2023): 167-202. online
Mann G (2006). Native sons: West African veterans and France in the twentieth century. Durham, NC: Duke University Press. ISBN 978-0-8223-8781-7.
Millington C (2012). From Victory to Vichy : Veterans in Inter-War France. Manchester: Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-8550-5.
Moore, Aaron William. "The problem of changing language communities: veterans and memory writing in China, Taiwan, and Japan." Modern Asian Studies 45.2 (2011): 399-429. How their memories get misunderstood by postwar audiences
Muir, Kristy. "Public Peace, Private Wars: the psychological effects of war on Australian veterans." War & Society 26.1 (2007): 61-78.
Petiteau, Natalie. "Survivors of war: French soldiers and veterans of the Napoleonic armies." in Soldiers, Citizens and Civilians: Experiences and Perceptions of the Revolutionary and Napoleonic Wars, 1790–1820 (Palgrave Macmillan UK, 2009) pp. 43–58.
Phillips, Rita, Vince Connelly, and Mark Burgess. "Representations of British Armed Forces Veterans in the Press." Journal of Political & Military Sociology 47.1 (2020): 77-98. online
Pratt, Rod, and Jeff Hopkins-Weise. "Queensland's 'Sons of Empire'--Veterans of forgotten wars." Queensland History Journal 24.7 (2020): 642-654; in Australia online
Starke, Peter. "The Impact of War on Welfare State Development in Germany." in Warfare and Welfare: Military Conflict and Welfare State Development in Western Countries, edited by Herbert Obinger et al. (Oxford University Press, 2018) pp. 36–66.
Swift, David, and Oliver Wilkinson, eds. Veterans of the First World War: Ex-Servicemen and Ex-Servicewomen in Post-War Britain and Ireland (Routledge, 2019) https://doi.org/10.4324/9780429056949
Wilson, Evan. The Horrible Peace: British Veteran and the End of the Napoleonic Wars (U of Massachusetts Press, 2023) ISBN 9781625347343.
Winegard, Timothy C. " 'Now it is all over... I am practically No-Body': Indigenous Veterans of Canada and Australia and the Great War for Civilization." First World War Studies 10.1 (2019): 12-30.
Wirtschafter, Elise Kimerling. "Social misfits: veterans and soldiers’ families in servile Russia." Journal of Military History 59.2 (1995): 215-235. online
Woloch, Isser. The French Veteran from the Revolution to the Restoration (U of North Carolina Press, 1979).
Altschuler, Glenn, and Stuart Blumin. The GI Bill: The new deal for veterans (Oxford University Press, 2009) after 1945
Burtin, Olivier. "The History of veterans’ policy in the United States." Historical Social Research/Historische Sozialforschung 45.2 (172 (2020): 239-260. online
Logue, Larry M., and Michael Barton, eds. The Civil War Veteran: A Historical Reader (NYU Press, 2007) 31 essays by experts. online
McConnell, Stuart Charles. Glorious Contentment: The Grand Army of the Republic, 1865-1900 (U North Carolina Press, 1992) online
Marten, James. Sing Not War: The Lives of Union and Confederate Veterans in Gilded Age America (U of North Carolina Press, 2011)
Ortiz, Stephen R., ed. Veterans' policies, veterans' politics: new perspectives on veterans in the modern United States (UP of Florida, 2012) online.
Pencak, William A., ed. Encyclopedia of the Veteran in America (2 vol. ABC-CLIO, 2009) online; a major scholarly resource
Pencak W (1989). For God & country : the American Legion, 1919-1941. Boston: Northeastern University Press. ISBN 978-1-55553-050-1.
Resch, John P. Suffering Soldiers: Revolutionary War Veterans, Moral Sentiment, and Political Culture in the Early Republic (U of Massachusetts Press, 1999)
Resch, John P., et al. eds. Americans at War: Society, Culture, and the Homefront (4 vol. (Macmillan, 2005), 400 encyclopedic articles, with coverage of veterans from colonial era to 2005.