noname002/thangvip-vietnamese-legal-qa huggingface dataset:
Điều 18. Cung cấp biện pháp tránh thai

1. Việc cung cấp biện pháp tránh thai được thực hiện thông qua việc cung cấp phương tiện tránh thai, dịch vụ kế hoạch hóa gia đình và phải bảo đảm các điều kiện sau đây:

a) Phương tiện tránh thai phải đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và đã được cấp số đăng ký lưu hành;

b) Dịch vụ kế hoạch hóa gia đình phải đáp ứng quy định của pháp luật về tiêu chuẩn quản lý chất lượng, quy trình kỹ thuật.

2. Hình thức cung cấp biện pháp tránh thai bao gồm:

a) Miễn phí;

b) Thị trường;

c) Tiếp thị xã hội;

d) Các hình thức khác.

3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, cung cấp, lưu hành phương tiện tránh thai đúng pháp luật, bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn chất lượng, hạn sử dụng, có số đăng ký lưu hành và các quy định về phương tiện tránh thai.

4. Bộ Tài chính quy định đối tượng được cấp miễn phí phương tiện tránh thai trong chương trình dân số; Bộ Y tế quy định điều kiện, cơ chế quản lý phương tiện tránh thai được tiếp thị xã hội; phương tiện tránh thai đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, đã được cấp số đăng ký lưu hành trong từng giai đoạn.
Điều 20. Cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, phương tiện tránh thai

1. Nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, nhập khẩu, cung ứng phương tiện tránh thai và cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình theo quy định của pháp luật.

2. Tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình có trách nhiệm:

a) Cung cấp dịch vụ, phương tiện cho người có nhu cầu, tự nguyện; tư vấn về biện pháp tránh thai lựa chọn;

b) Bảo đảm chất lượng phương tiện, dịch vụ, kỹ thuật an toàn, thuận tiện; theo dõi, giải quyết các tác dụng phụ, điều trị tai biến và bồi thường thiệt hại (nếu có) cho người sử dụng biện pháp tránh thai theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh;

c) Bảo đảm sự thân thiện, dễ tiếp cận, không phân biệt, kỳ thị đối với mọi đối tượng sử dụng biện pháp tránh thai.

d) Bảo đảm điều kiện về quy mô, cơ sở vật chất, thiết bị y tế, tổ chức nhân sự phù hợp với phạm vi hoạt động cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình theo giấy phép hoạt động được cấp;

đ) Bảo đảm sự thân thiện, dễ tiếp cận, không phân biệt, kỳ thị đối với mọi đối tượng sử dụng biện pháp tránh thai.

3. Cơ sở cung cấp phương tiện tránh thai có trách nhiệm bảo quản phương tiện tránh thai; bảo đảm chất lượng, đúng hạn sử dụng của phương tiện tránh thai khi cung cấp cho người sử dụng hoặc cơ sở cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình.

4. Bộ Y tế quy định việc công khai các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình đạt tiêu chuẩn quản lý chất lượng.
Điều 17. Quyền, nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện cuộc vận động về dân số và kế hoạch hóa gia đình

1. Quyền của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân không tách rời nghĩa vụ trong việc thực hiện cuộc vận động về dân số và kế hoạch hóa gia đình.

2. Mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền:

a) PA1: Quyết định tự nguyện, bình đẳng và có trách nhiệm về thời gian sinh con, số con, khoảng cách giữa các lần sinh. Chính phủ quy định số con cụ thể trong từng giai đoạn để phù hợp với mục tiêu duy trì mức sinh thay thế.

PA2: Quyết định tự nguyện, bình đẳng và có trách nhiệm về thời gian sinh con, số con, khoảng cách giữa các lần sinh. Nhà nước khuyến khích mỗi cặp vợ chồng nên có hai con.

PA3: Quyết định tự nguyện, bình đẳng và có trách nhiệm về thời gian và khoảng cách sinh con. Sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.

b) Được bình đẳng trong lựa chọn, quyết định sử dụng biện pháp tránh thai, phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS và các bệnh lây truyền qua đường tình dục; được cung cấp thông tin, tư vấn, hướng dẫn về biện pháp tránh thai, kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản;

c) Được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe, lựa chọn cơ sở cung cấp dịch vụ dân số, kế hoạch hóa gia đình và được giữ bí mật thông tin theo quy định của pháp luật.

3. Mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có nghĩa vụ:

a) Quyết định có trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội và Nhà nước về thời gian sinh con, khoảng cách giữa các lần sinh và số con phù hợp với chính sách của Nhà nước về dân số;

b) Chủ động tìm hiểu, nâng cao kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe, thực hiện các biện pháp phòng ngừa bệnh nhiễm khuẩn đường sinh sản, bệnh lây truyền qua đường tình dục, HIV/AIDS, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và thực hiện các nghĩa vụ khác liên quan đến sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình;

c) Vợ, chồng bình đẳng trong việc quyết định lựa chọn và sử dụng biện pháp kế hoạch hoá gia đình.
Điều 21. Quản lý dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, phương tiện tránh thai

1. Việc cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình phải tuân thủ quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn quản lý chất lượng và phân tuyến kỹ thuật theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

2. Quản lý dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, phương tiện tránh thai theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

3. Sản phẩm, hàng hóa có nhiều công dụng, trong đó có công dụng tránh thai được quản lý chất lượng như phương tiện tránh thai.

4. Việc kiểm định chất lượng phương tiện tránh thai theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

5. Bộ Y tế quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với từng loại phương tiện tránh thai và thủ tục, hồ sơ đăng ký lưu hành phương tiện tránh thai.
Điều 23. Quyền và nghĩa vụ của người được phá thai

1. Phá thai không là biện pháp để thực hiện kế hoạch hóa gia đình.

2. Phụ nữ được quyền phá thai, trừ trường hợp phá thai vì lý do lựa chọn giới tính thai nhi, phá thai gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe của người được phá thai. Khuyến khích vợ, chồng trao đổi thông tin với nhau trước khi phá thai.

3. Phụ nữ được tư vấn trong trường hợp cần thiết phá thai; được cung cấp thông tin về phá thai, các tai biến, nguy cơ có thể gặp phải, cách tự chăm sóc sau thủ thuật, phá thai và áp dụng biện pháp tránh thai phù hợp ngay sau thủ thuật phá thai; được lựa chọn phương pháp phá thai phù hợp với tuổi thai, sức khỏe, tâm lý theo tư vấn của cán bộ y tế; được cung cấp dịch vụ phá thai an toàn và được giữ bí mật thông tin liên quan đến phá thai.

4. Người được phá thai là người chưa thành niên, người mất, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.

5. Người chồng hoặc gia đình có trách nhiệm yêu cầu đối với người vợ hay là thành viên trong gia đình thực hiện phá thai an toàn, chăm sóc sức khỏe, động viên tinh thần khi người đó thực hiện phá thai.

6. Người được phá thai có nghĩa vụ ký cam kết tự nguyện phá thai, xuất trình giấy tờ tùy thân trước khi phá thai cho cơ sở cung cấp dịch vụ phá thai. Nếu người được phá thai là người chưa thành niên, người mất, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp có nghĩa vụ ký cam kết tự nguyện phá thai, xuất trình giấy tờ tùy thân và chịu trách nhiệm thay cho người được phá thai.
Điều 24. Cơ sở cung cấp dịch vụ phá thai

1. Cơ sở cung cấp dịch vụ phá thai hoạt động chuyên môn theo giấy phép được cấp và quy định của Bộ Y tế.

2. Cơ sở cung cấp dịch vụ phá thai có trách nhiệm:

a) Tư vấn trước, trong, sau khi làm thủ thuật phá thai; tư vấn phát hiện và ngăn chặn các trường hợp phá thai để lựa chọn giới tính;

b) Thực hiện cung cấp dịch vụ phá thai an toàn. Không cung cấp dịch vụ phá thai vì mục đích lựa chọn giới tính;

c) Tư vấn, thực hiện phá thai an toàn cho thanh niên, người chưa thành niên, phụ nữ bị bạo hành, phụ nữ bị HIV/AIDS phù hợp với tâm lý, sinh lý, lứa tuổi, hoàn cảnh;

d) Bảo đảm chất lượng dịch vụ phá thai an toàn, điều trị, xử trí tai biến sau phá thai theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và hướng dẫn của Bộ Y tế;

đ) Tuân thủ quy trình kỹ thuật phá thai, tiêu chuẩn quản lý chất lượng phá thai an toàn, quy định phân tuyến chuyên môn kỹ thuật phá thai an toàn và các quy định khác có liên quan;

e) Bảo đảm điều kiện về quy mô, cơ sở vật chất, thiết bị y tế, tổ chức nhân sự phù hợp với phạm vi hoạt động dịch vụ phá thai theo giấy phép hoạt động được cấp.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế có thẩm quyền thông báo công khai cơ sở cung cấp dịch vụ phá thai được cấp giấy phép hoạt động; thanh tra, kiểm tra, giám sát thực hiện pháp luật, việc tuân thủ hướng dẫn, quy trình quốc gia về phá thai an toàn.

Chương III. CƠ CẤU DÂN SỐ VÀ KHAI THÁC, THÍCH ỨNG VỚI QUÁ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU DÂN SỐ
Điều 22. Phòng tránh và điều trị vô sinh

1. Quyền được phòng tránh vô sinh

a) Cặp vợ chồng, cá nhân có quyền được hướng dẫn các biện pháp phòng tránh vô sinh; được khám phát hiện và điều trị vô sinh trên cơ sở nguyên nhân vô sinh được phát hiện; được giữ bí mật thông tin liên quan đến khám phát hiện và điều trị vô sinh;

b) Khám phát hiện và điều trị vô sinh phải bình đẳng nam nữ.

2. Biện pháp phòng tránh vô sinh:

a) Tuyên truyền, tư vấn về kiến thức, kỹ năng thực hành phòng tránh vô sinh, phương pháp chữa trị vô sinh, cách ứng xử của người vô sinh và cách đối xử với người vô sinh;

b) Khuyến khích nam, nữ trước khi kết hôn, cặp vợ chồng mới kết hôn, cặp vợ chồng trẻ chưa sinh con chủ động đi khám phát hiện sớm vô sinh;

c) Bố trí thiết bị phòng tránh nguyên nhân gây vô sinh và tổ chức khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm vô sinh cho người lao động tại nơi làm việc, người cư trú tại nơi cư trú có nguy cơ cao gây vô sinh.

3. Trách nhiệm phòng tránh vô sinh:

a) Người sử dụng lao động có người lao động làm việc trong môi trường độc hại, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản phải tổ chức thực hiện các biện pháp phòng tránh vô sinh cho người lao động;

b) Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện các biện pháp phòng tránh vô sinh trên địa bàn;

c) Cơ quan dân số, y tế tuyên truyền, tư vấn về kiến thức, kỹ năng thực hành phòng tránh vô sinh, phương pháp chữa trị vô sinh và nội dung liên quan đến vô sinh.

d) Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Khoa học và Công nghệ quy định cụ thể các trường hợp có nguy cơ cao gây vô sinh; thiết bị phòng tránh nguyên nhân gây vô sinh.

đ) Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát nơi làm việc, nơi cư trú về phòng tránh vô sinh.

4. Trách nhiệm điều trị vô sinh

a) Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm tư vấn, hướng dẫn, điều trị hoặc giới thiệu chuyển tuyến điều trị vô sinh; tuân thủ quy trình kỹ thuật; bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự và các quy định của pháp luật trong điều trị vô sinh;

b) Khuyến khích tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tiếp nhận, hoặc chuyển giao công nghệ về phương pháp mới, phương pháp có hiệu quả cao trong điều trị vô sinh; đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ công nghệ hỗ trợ sinh sản nhằm giúp đỡ người vô sinh và những người có nhu cầu hỗ trợ sinh sản theo quy định của pháp luật.

c) Việc điều trị vô sinh được thực hiện theo quy định của pháp luật.

d) Bộ Y tế quy định việc chuyển giao kỹ thuật và phương pháp chữa bệnh mới trong điều trị vô sinh.
Điều 26. Bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý

1. Nhà nước thực hiện chính sách phát triển kinh tế - xã hội, khoa học - kỹ thuật, đào tạo ngành nghề, sử dụng lao động phù hợp với giới tính, độ tuổi, dân tộc và sự phát triển kinh tế - xã hội ở từng địa phương.

2. Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm xây dựng chính sách và lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội phải bảo đảm sự cân đối về giới tính, độ tuổi, cơ cấu ngành nghề và các đặc trưng khác ở mỗi khu vực, vùng kinh tế - xã hội và từng đơn vị hành chính.
Điều 25. Điều chỉnh cơ cấu dân số

1. Nhà nước có chính sách và biện pháp để điều chỉnh cơ cấu dân số nhằm bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý về giới tính, độ tuổi và các đặc trưng khác; bảo vệ và tạo điều kiện để các dân tộc thiểu số phát triển; bảo đảm cơ cấu dân số cho sự phát triển bền vững, ổn định xã hội; tạo điều kiện cho cơ quan, tổ chức, cộng đồng, gia đình và cá nhân tham gia, thực hiện bình đẳng giới.

2. Việc điều chỉnh cơ cấu dân số được thực hiện thông qua chính sách, pháp luật, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong cả nước và từng địa phương; biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới để tác động đến cơ cấu dân số.
Điều 28. Bảo đảm cân bằng giới tính khi sinh

1. Biện pháp bảo đảm cân bằng giới tính khi sinh:

a) Thực hiện hiệu quả các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới, nâng cao vị thế của phụ nữ;

b) Tuyên truyền, giáo dục, tư vấn về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử giới, hậu quả của mất cân bằng giới tính khi sinh;

c) Xây dựng các chính sách khuyến khích, hỗ trợ về vật chất, tinh thần cho các cặp vợ chồng sinh con một bề gái thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số thuộc vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn, người dân đang sống tại các xã đảo, huyện đảo; cho cha mẹ sinh con một bề gái khi hết tuổi lao động nhưng không có lương hưu;

d) Nâng cao hiệu lực thi hành các quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi, các quy định của pháp luật để đảm bảo cân bằng giới tính theo quy luật sinh sản tự nhiên;

đ) Xây dựng và thực hiện các chuẩn mực xã hội bảo đảm sự bình đẳng giới trong việc thờ cúng tổ tiên, nối dõi tông đường, thừa kế.

e) Rà soát, bổ sung các quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi. Ngăn ngừa có hiệu quả việc lạm dụng khoa học công nghệ để lựa chọn giới tính thai nhi. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm các quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi.

2. Trách nhiệm bảo đảm cân bằng giới tính khi sinh

a) Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cộng đồng, gia đình và cá nhân có trách nhiệm bảo đảm cân bằng giới tính theo quy luật sinh sản tự nhiên;

b) Chính phủ báo cáo Quốc hội về thực hiện bảo đảm cân bằng giới tính khi sinh, định kỳ 2 năm một lần. Cơ quan Thống kê Trung ương chủ trì, phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về dân số công bố các dự báo, số liệu về mất cân bằng giới tính khi sinh theo thẩm quyền, định kỳ 2 năm một lần;

c) Cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức thực hiện các biện pháp bảo đảm cân bằng giới tính khi sinh; xây dựng và tổ chức thực hiện quy chế liên quan đến tập quán sinh hoạt không có hành vi phân biệt đối xử giới; thực hiện các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong các lĩnh vực;

d) Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện các biện pháp bảo đảm cân bằng giới tính khi sinh trên địa bàn, biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới;

đ) Cộng đồng dân cư tham gia xây dựng và thực hiện quy định không lựa chọn giới tính thai nhi, không phân biệt đối xử giới trong hương ước, quy ước và tiêu chuẩn của cuộc vận động xây dựng gia đình, làng bản văn hóa;

e) Các thành viên trong gia đình, dòng họ tạo điều kiện để cặp vợ chồng, cá nhân sinh con được thoải mái về tư tưởng, không đe dọa, uy hiếp tinh thần để ép buộc cặp vợ chồng, cá nhân sinh con trai, con gái hoặc xúi giục, ép buộc người khác phá thai vì giới tính của thai nhi; không có lời nói hoặc hành động xúc phạm danh dự, nhân phẩm người sinh chỉ con trai hoặc sinh chỉ con gái;

g) Cặp vợ chồng, cá nhân có trách nhiệm tuân thủ quy định của pháp luật về cấm lựa chọn giới tính thai nhi.
Điều 27. Bảo vệ các dân tộc thiểu số

1. Nhà nước có chính sách, biện pháp giúp đỡ, hỗ trợ về vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn bằng các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, xoá đói giảm nghèo và đáp ứng nhu cầu dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình, nâng cao chất lượng dân số.

2. Cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tuyên truyền, tư vấn, hướng dẫn, giúp đỡ các dân tộc thiểu số trong việc bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ sinh sản, kế hoạch hoá gia đình.
Điều 29. Khai thác lợi thế của cơ cấu dân số vàng

1. Nội dung khai thác lợi thế của cơ cấu dân số vàng

a) Đầu tư vào ngành, nghề, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ sử dụng nhiều lao động, lao động trẻ, lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật;

b) Lựa chọn cơ cấu việc làm, mức tăng năng suất lao động xã hội;

c) Thực hiện các biện pháp về đầu tư phát triển, thay đổi cơ cấu kinh tế - xã hội, nâng cao hiệu quả sử dụng lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp, giảm tỷ lệ lao động thiếu việc làm và tăng trưởng kinh tế.

2. Biện pháp khai thác lợi thế của cơ cấu dân số vàng

a) Truyền thông về cơ cấu dân số vàng;

b) Ưu tiên phát triển ngành, lĩnh vực, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, khu vực, vùng đông dân thiếu việc làm, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn để thu hút nhiều lao động, sử dụng lao động trẻ, lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật, lao động nữ gắn với việc tổ chức thực hiện pháp luật về việc làm;

c) Phát triển giáo dục, đào tạo nghề, chăm sóc sức khỏe, văn hóa, xã hội; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng lao động của người dân tộc thiểu số;

d) Lồng ghép biến dân số trong phát triển ngành, lĩnh vực, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, khu vực, vùng kinh tế - xã hội, địa phương.

3. Trách nhiệm khai thác lợi thế của cơ cấu dân số vàng

a) Chính phủ xây dựng và tổ chức thực hiện các chiến lược về thay đổi cơ cấu kinh tế và phân bổ nguồn lực, ưu tiên phát triển ngành, lĩnh vực, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, vùng, khu vực, địa phương để khai thác lợi thế của cơ cấu dân số vàng;

b) Chính phủ báo cáo Quốc hội về thực hiện khai thác lợi thế của cơ cấu dân số vàng, định kỳ 2 năm một lần. Cơ quan Thống kê Trung ương chủ trì, phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về dân số công bố các dự báo, số liệu về cơ cấu dân số vàng và tác động của cơ cấu dân số vàng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội theo thẩm quyền, định kỳ 2 năm một lần;

c) Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình có trách nhiệm tổ chức, hướng dẫn, quy định cụ thể các biện pháp khai thác lợi thế của cơ cấu dân số vàng thuộc phạm vi quản lý; xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, dự án ưu tiên phát triển ngành, lĩnh vực, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, khu vực, vùng kinh tế - xã hội, địa phương;

d) Cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình có trách nhiệm thực hiện pháp luật về lao động, việc làm; thực hiện chương trình, dự án ưu tiên phát triển ngành, lĩnh vực, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, khu vực, vùng kinh tế - xã hội, địa phương để thu hút nhiều lao động, đào tạo và sử dụng lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật, lao động có kỹ năng, tay nghề, lao động trẻ, lao động nữ.
Điều 31. Nội dung, hình thức, yêu cầu nâng cao chất lượng dân số

1. Nâng cao chất lượng dân số là chính sách cơ bản của Nhà nước trong sự nghiệp phát triển đất nước.

2. Nhà nước có chính sách nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ và tinh thần nhằm nâng cao chỉ số phát triển con người của Việt Nam lên mức tiên tiến của thế giới, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

3. Nâng cao chất lượng dân số được thực hiện thông qua chính sách, pháp luật, kế hoạch về phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch về tầm soát bệnh tật bẩm sinh, chăm sóc sức khỏe sinh sản; bảo vệ sức khỏe, nâng cao tầm vóc, thể lực, trí tuệ, tinh thần của người dân.

4. Yêu cầu nâng cao chất lượng dân số:

a) Tôn trọng, bảo đảm quyền con người, quyền thực hiện biện pháp nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ, tinh thần của mỗi người;

b) Bảo đảm tăng chỉ số cơ bản về chiều cao, cân nặng, sức bền, chỉ số HDI, ưu tiên, tạo điều kiện để người dân tộc thiểu số rất ít người, người các dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công với cách mạng, người khuyết tật nâng cao chất lượng dân số.
Điều 34. Bảo vệ sức khỏe, nâng cao tầm vóc, thể lực, trí tuệ, tinh thần

1. Biện pháp bảo vệ sức khỏe, nâng cao tầm vóc, thể lực, trí tuệ, tinh thần:

a) Tuyên truyền, giáo dục, tư vấn về kiến thức, kỹ năng để người dân có năng lực lựa chọn, thực hiện các biện pháp, dịch vụ nâng cao chất lượng dân số; đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động, tạo phong trào mọi người dân thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, có lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng hợp lý để nâng cao sức khỏe, tầm vóc, thể lực người Việt Nam;

b) Đa dạng hóa các loại hình cung cấp hàng hóa và dịch vụ công cộng, phát triển sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe, giáo dục và đào tạo, văn hóa, thông tin để tạo cơ hội cho người dân được lựa chọn và tiếp cận dịch vụ đa dạng, thuận tiện;

c) Thực hiện chính sách, biện pháp hỗ trợ đối với vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, hỗ trợ các nhóm đối tượng theo quy định của pháp luật về ngành, lĩnh vực liên quan.

2. Trách nhiệm bảo vệ sức khỏe, nâng cao tầm vóc, thể lực, trí tuệ, tinh thần:

a) Các cơ quan, tổ chức trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ có trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác bảo vệ sức khỏe và rèn luyện thân thể, nâng cao trình độ giáo dục và phát triển trí tuệ, phát triển kinh tế và nâng cao phúc lợi xã hội, giữ gìn giá trị văn hóa, đạo đức, tinh thần và bảo vệ môi trường;

b) Thủ tướng Chính phủ ban hành bộ chỉ số đánh giá chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ, tinh thần và phân công tổ chức thực hiện, đánh giá mức độ hoàn thành của các chỉ số đó.

3. Nhà nước hỗ trợ, ưu tiên đáp ứng nhu cầu dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, nâng cao chất lượng dân số và tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia bảo vệ, hỗ trợ cho người dân tộc thiểu số rất ít người, người các dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công với cách mạng, người khuyết tật thực hiện nâng cao chất lượng dân số.
Điều 33. Trách nhiệm nâng cao chất lượng dân số

1. Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức, cá nhân thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng dân số, thông qua các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, xây dựng hệ thống an sinh xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.

2. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thực hiện công tác bảo vệ sức khoẻ và rèn luyện thân thể, nâng cao trình độ giáo dục và phát triển trí tuệ, phát triển kinh tế và nâng cao phúc lợi xã hội, giữ gìn giá trị văn hóa, tinh thần và bảo vệ môi trường sinh thái.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về dân số có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan, tổ chức hữu quan xây dựng và triển khai thực hiện mô hình nâng cao chất lượng dân số với phát triển gia đình bền vững, mô hình tác động nâng cao chất lượng dân số cộng đồng; cung cấp thông tin, tuyên truyền, tư vấn và giúp đỡ gia đình, cá nhân thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng dân số.

4. Cơ quan, tổ chức, cá nhân được cung cấp thông tin, hướng dẫn, giúp đỡ và tự nguyện thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng dân số.

5. Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức thực hiện các biện pháp phát triển kinh tế, các dịch vụ xã hội, bảo đảm an sinh xã hội nhằm nâng cao chất lượng dân số của cộng đồng trong phạm vi địa phương.
Điều 35. Tầm soát bệnh, tật bẩm sinh

1. Tầm soát bệnh, tật bẩm sinh từ trước khi thụ thai, trong giai đoạn phát triển của thai nhi và trẻ sơ sinh để trẻ sinh ra phát triển bình thường hoặc tránh được những hậu quả nặng nề về thể chất, trí tuệ; giảm tỷ lệ bệnh tật bẩm sinh.

2. Biện pháp tầm soát bệnh tật bẩm sinh:

a) Tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân;

b) Tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh; sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh.

3. Trách nhiệm thực hiện việc tầm soát bệnh, tật bẩm sinh:

a) Cặp vợ chồng, cá nhân, gia đình có trách nhiệm tham gia và tạo điều kiện, hỗ trợ các đối tượng tham gia thực hiện các biện pháp tầm soát bệnh tật bẩm sinh;

b) Cơ quan quản lý nhà nước về y tế, dân số có trách nhiệm tổ chức thực hiện, tuyên truyền các biện pháp tầm soát bệnh tật bẩm sinh, bảo đảm cho các đối tượng dễ tiếp cận và nhận được các dịch vụ kỹ thuật trong việc tầm soát bệnh tật bẩm sinh có chất lượng, đa dạng, thuận tiện.
Điều 32. Biện pháp nâng cao chất lượng dân số

1. Bảo đảm quyền cơ bản của con người; quyền phát triển đầy đủ, bình đẳng về thể chất, trí tuệ, tinh thần; hỗ trợ nâng cao những chỉ số cơ bản về chiều cao, cân nặng, sức bền; tăng tuổi thọ bình quân; nâng cao trình độ học vấn và tăng thu nhập bình quân đầu người;

2. Tăng cường bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, giảm tỉ lệ bệnh tật, giảm tử vong, tăng tuổi thọ và số năm trung bình sống khỏe mạnh; thực hiện tốt các chương trình, biện pháp để nâng cao tầm vóc, thể lực người Việt Nam.

3. Tuyên truyền, tư vấn và giúp đỡ nhân dân hiểu và chủ động, tự nguyện thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng dân số;

4. Đa dạng hóa các loại hình cung cấp hàng hóa và dịch vụ công cộng, đặc biệt về giáo dục, y tế để cải thiện chất lượng sống và nâng cao chất lượng dân số;

5. Hỗ trợ đối với vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, người dân tộc thiểu số rất ít người, người các dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công với cách mạng, người khuyết tật để nâng cao chất lượng dân số.
Điều 36. Tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân

1. Khuyến khích và tạo điều kiện cho nam, nữ tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân trước khi đăng ký kết hôn, xét nghiệm gen đối với người có nguy cơ bị khuyết tật về gen, nhiễm chất độc hóa học; tư vấn về gen di truyền; giúp đỡ về vật chất và tinh thần đối với người bị khuyết tật về gen, nhiễm chất độc hóa học, nhiễm HIV/AIDS và các nguy cơ ảnh hưởng đến dị tật bào thai.

2. Tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân bao gồm tư vấn về sức khỏe sinh sản, những vấn đề liên quan về tâm lý và sinh lý, tình dục và sức khỏe tình dục, các bệnh di truyền thường gặp và các vấn đề liên quan đến thụ thai, mang thai, bệnh gây nguy hiểm cho sự phát triển bình thường của thai nhi; tư vấn, hướng dẫn biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm, chăm sóc sức khỏe trước, trong và sau khi mang thai, trước và sau khi sinh con.

3. Tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân được thực hiện trước và sau khi khám sức khỏe tiền hôn nhân theo nguyên tắc tự nguyện, tôn trọng nhân thân và bảo đảm bí mật riêng tư, phù hợp với pháp luật hiện hành.

4. Việc tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở tư vấn độc lập thực hiện dưới các hình thức tư vấn trực tiếp, tư vấn qua điện thoại, tư vấn qua internet, tư vấn qua thư và các hình thức khác.

5. Nhà nước có chính sách trợ cấp, trợ giúp, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn để thực hiện việc tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân.
Điều 37. Khám sức khỏe tiền hôn nhân

1. Nội dung khám sức khỏe tiền hôn nhân bao gồm khám sức khỏe tổng thể; các kiểm tra có liên quan đến bệnh di truyền, bệnh truyền nhiễm, bệnh tâm thần và bệnh liên quan đến thụ thai, mang thai, bệnh gây nguy hiểm cho sự phát triển bình thường của thai nhi, sức khỏa của bà mẹ.

2. Đối tượng được khám sức khỏe tiền hôn nhân là nam, nữ hoặc cặp nam và nữ chưa kết hôn.

3. Người được khám sức khỏe tiền hôn nhân có quyền tự nguyện tham gia. Khuyến khích việc tự nguyện quyết định trao đổi thông tin trước khi kết hôn về kết quả khám sức khỏe của mỗi người và những ảnh hưởng đến việc mang thai, sinh con và con có nguy cơ bị bệnh, tật bẩm sinh. Khuyến khích người có nguy cơ cao ảnh hưởng đến việc mang thai, sinh con và con có nguy cơ bị bệnh, tật bẩm sinh tham gia khám sức khỏe tiền hôn nhân.

4. Chính phủ quy định việc hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe tiền hôn nhân cho người trong độ tuổi sinh đẻ có nguy cơ cao ảnh hưởng đến việc mang thai, sinh con và con có nguy cơ bị bệnh, tật bẩm sinh.
Điều 39. Nội dung, đối tượng tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh

1. Nội dung tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh bao gồm các bệnh, tật, các rối loạn chuyển hóa, di truyền của bào thai.

2. Đối tượng được tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh là phụ nữ mang thai. Phụ nữ mang thai có quyền chủ động, tự nguyện tham gia tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sinh con khỏe mạnh, không bị khuyết tật. Việc sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh đối với người mang thai hộ vì mục đích nhân đạo quy định tại Khoản 2 Điều 97 Luật Hôn nhân và gia đình phải bắt buộc thực hiện.

3. Khuyến khích phụ nữ mang thai có nguy cơ cao sinh con bị bệnh, tật bẩm sinh tham  gia tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh.
Điều 38. Trách nhiệm khám sức khỏe tiền hôn nhân

1. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cung cấp dịch vụ khám sức khỏe tiền hôn nhân có trách nhiệm:

a) Tuân thủ quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn quản lý chất lượng khám sức khỏe tiền hôn nhân;

b) Hướng dẫn, tư vấn người có nguy cơ cao ảnh hưởng đến việc mang thai, sinh con và con có nguy cơ bị bệnh, tật bẩm sinh; việc sử dụng biện pháp tránh thai, hóa chất, dược phẩm;

c) Thông báo kết quả cho người được khám sức khoẻ và giữ bí mật về kết quả được thông báo.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế, dân số có trách nhiệm tuyên truyền, tư vấn và giúp đỡ người có nguy cơ cao tham gia khám sức khỏe tiền hôn nhân.

3. Bộ Y tế quy định quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn quản lý chất lượng khám sức khỏe tiền hôn nhân.

4. Nhà nước tạo điều kiện để các đối tượng tham gia tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân; khuyến khích tổ chức, gia đình, cá nhân tham gia đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất phục vụ tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân.
Điều 40. Trách nhiệm tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh

1. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện dịch vụ tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh có trách nhiệm:

a) Tuân thủ quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn quản lý chất lượng tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh;

b) Bảo đảm cho phụ nữ mang thai được tiếp cận thuận lợi, được nhận dịch vụ tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị bệnh có chất lượng;

c) Thông báo kết quả; hướng dẫn, tư vấn cho đối tượng.

2. Gia đình, xã hội tạo điều kiện, giúp đỡ phụ nữ mang thai được tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về y tế, dân số có trách nhiệm tuyên truyền, tư vấn và giúp đỡ phụ nữ mang thai có nguy cơ cao tham gia tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh; thông báo công khai cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được thực hiện dịch vụ sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh.

4. Chính phủ quy định cụ thể danh mục bệnh, tật để tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và mức hỗ trợ kinh phí tư vấn, sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh cho phụ nữ mang thai có nguy cơ cao.
Điều 41. Nội dung, đối tượng sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh

1. Nội dung sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh bao gồm các bệnh, tật, các rối loạn chuyển hóa, di truyền của trẻ sơ sinh.

2. Đối tượng được sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh là trẻ sơ sinh.
Điều 43. Chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục đối với người chưa thành niên, thanh niên

1. Người chưa thành niên, thanh niên được ưu tiên trong chăm sóc sức khỏe sinh sản.

2. Nhà nước ban hành chính sách để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ sinh sản, sức khỏe tình dục cho người chưa thành niên, thanh niên; bảo đảm thực hiện việc tư vấn và hỗ trợ người chưa thành niên, thanh niên trong việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, kỹ năng sống, phòng, chống ma tuý, HIV/AIDS, phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục và các bệnh xã hội khác phù hợp với tâm lý, sinh lý, độ tuổi, hoàn cảnh theo quy định của pháp luật.
Điều 42. Trách nhiệm sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh

1. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện dịch vụ sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh có trách nhiệm:

a) Tuân thủ quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn quản lý chất lượng sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh;

b) Bảo đảm cho trẻ được tiếp cận thuận lợi, được nhận dịch vụ sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh có chất lượng;

c) Thông báo kết quả; hướng dẫn, tư vấn cho cha mẹ hoặc thành viên khác trong gia đình trong việc phòng, tránh, điều trị hoặc đưa trẻ em chuyển tuyến sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh (nếu có).

2. Cha, mẹ hoặc thành viên khác trong gia đình chủ động, tự nguyện cho trẻ sơ sinh tham gia sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh.

3. Trạm y tế xã, phường, thị trấn có trách nhiệm giúp đỡ, hỗ trợ trẻ sinh ra ở nhà hoặc ở ngoài cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh.

4. Trẻ sơ sinh được hỗ trợ chi phí sàng lọc, chẩn đoán và điều trị sơ sinh theo quy định của pháp luật về trẻ em, bảo hiểm y tế và pháp luật có liên quan.

5. Trẻ sơ sinh là người khuyết tật, người dân tộc thiểu số rất ít người, người các dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người thuộc gia đình có công với cách mạng được hỗ trợ chi phí đi lại khi chuyển tuyến sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh.

6. Chính phủ quy định đối tượng, mức hỗ trợ chi phí đi lại khi chuyển tuyến sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sơ sinh.
Điều 44. Quyền và trách nhiệm của người chưa thành niên, thanh niên về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục

1. Người chưa thành niên, thanh niên có quyền được cung cấp các dịch vụ có chất lượng về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục có chất lượng, thuận tiện, an toàn và được giữ bí mật theo quy định của pháp luật; được cung cấp kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục phù hợp với độ tuổi; đảm bảo người chưa thành niên, thanh niên nhận được thông tin, dịch vụ liên quan đến sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục mà họ cần.

2. Người chưa thành niên, thanh niên có trách nhiệm gương mẫu thực hiện pháp luật về về dân số và kế hoạch hoá gia đình, hôn nhân và gia đình và các pháp luật khác có liên quan; thực hiện nếp sống, lối sống lành mạnh; chủ động học tập, tiếp thu các kiến thức về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục; thực hiện phòng, chống ma tuý, HIV/AIDS, phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục và các bệnh xã hội khác.
Điều 46. Chăm sóc sức khỏe dài hạn người cao tuổi

1. Thực hiện chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi tại gia đình, cộng đồng và trong cơ sở chăm sóc sức khỏe tập trung.

2. Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng và triển khai các mô hình, cơ sở chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi. Tổ chức, cá nhân đóng góp, đầu tư xây dựng cơ sở chăm sóc sức khỏe dài hạn người cao tuổi được hưởng chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật về chính sách khuyến khích xã hội hóa đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường.

3. Bộ Y tế ban hành bộ tiêu chuẩn về chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi và cơ chế giám sát công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Điều 48. Cơ sở dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi

1. Cơ sở dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi công lập và ngoài công lập là nơi chăm sóc sức khỏe, nuôi dưỡng, hỗ trợ những điều cần thiết khác cho người cao tuổi.

2. Cơ sở dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi bao gồm:

a) Cơ sở chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng;

b) Cơ sở chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tập trung;

c) Cơ sở chăm sóc sức khỏe người cao tuổi khác.

3. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn quản lý chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi; điều kiện cấp giấy phép hoạt động của cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi.

Chương V. PHÂN BỐ DÂN SỐ
Điều 45. Trách nhiệm chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục

1. Trách nhiệm của Nhà nước:

a) Ban hành chính sách khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục;

b) Đáp ứng nhu cầu cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục đa dạng, thân thiện, thuận tiện, dễ tiếp cận đối với người chưa thành niên, thanh niên; nâng cao chất lượng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục; đảm bảo nguồn tài chính phù hợp dành cho công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, ưu tiên hỗ trợ vùng dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, người dân tộc thiểu số rất ít người, người các dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công với cách mạng, người khuyết tật;

c) Tư vấn, hỗ trợ người chưa thành niên, thanh niên chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục phù hợp với độ tuổi;

d) Tổ chức quản lý, thanh tra, kiểm tra, giám sát, đánh giá việc cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục đối với người chưa thành niên, thanh niên;

đ) Giảng dạy về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục trong nhà trường. Đưa nội dung giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, hôn nhân và gia đình, kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên vào chương trình giảng dạy, nội dung phù hợp với cấp học và bậc học;

e) Cung cấp đầy đủ thông tin với phương pháp tiếp cận hiệu quả để người chưa thành niên, thanh niên tìm hiểu các thông tin chính xác, đầy đủ và khoa học.

2. Các cơ quan, tổ chức trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm đổi mới công tác truyền thông, tăng cường giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, hôn nhân và gia đình, kỹ năng sống cho người chưa thành niên, thanh niên phù hợp với từng độ tuổi, từng địa bàn.

3. Gia đình có trách nhiệm quản lý, giáo dục và cung cấp kiến thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục; phòng, chống ma tuý, HIV/AIDS, phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục và các bệnh xã hội khác; nâng cao sức khoẻ, phát triển thể chất, thực hiện nếp sống lành mạnh cho người chưa thành niên, thanh niên.
Điều 47. Biện pháp chăm sóc sức khỏe dài hạn người cao tuổi

1. Tuyên truyền, giáo dục, truyền thông thay đổi hành vi nâng cao nhận thức, tạo môi trường xã hội đồng thuận tham gia chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

2. Củng cố, hoàn thiện hệ thống cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám bệnh, chữa bệnh cho người cao tuổi.

3. Xây dựng, phát triển phong trào chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, bệnh viện phù hợp với người cao tuổi.

4. Xây dựng, phổ biến mô hình chăm sóc sức khỏe dài hạn cho người cao tuổi.

5. Đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi.

6. Hoàn thiện chính sách, pháp luật về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

7. Thực hiện xã hội hóa về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân tham gia chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

8. Đẩy mạnh nghiên cứu, hợp tác quốc tế về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Điều 49. Nội dung, hình thức, yêu cầu điều chỉnh phân bố dân số

1. Nội dung điều chỉnh phân bố dân số:

a) Bảo đảm phân bố dân số phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội;

b) Biện pháp di dân đối với nơi đi;

c) Biện pháp di dân đối với nơi đến.

2. Điều chỉnh phân bố dân số được thực hiện trực tiếp thông qua các chương trình, dự án di dân theo quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội được cấp có thẩm quyền phê duyệt; điều chỉnh gián tiếp thông qua các chính sách, pháp luật, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; giảm sự phân bổ nguồn lực không đồng đều giữa các khu vực, địa phương; ưu tiên đầu tư phát triển vùng nghèo, vùng khó khăn.

3. Yêu cầu điều chỉnh phân bố dân số:

a) Tôn trọng quyền tự do đi lại, tự do cư trú trong phạm vi lãnh thổ quốc gia theo nhu cầu, nguyện vọng của người dân;

b) Bảo đảm cho quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số của khu vực, địa phương cân đối với khả năng kinh tế, xã hội, tài nguyên, môi trường và sự phát triển bền vững.
Điều 53. Nội dung lồng ghép biến dân số

1. Xác định biến dân số và các biện pháp giải quyết trong lĩnh vực mà biến dân số được lồng ghép.

2. Dự báo tác động của biến dân số được lồng ghép khi xây dựng, quy hoạch đô thị, dự án về nhà ở.

3. Xác định trách nhiệm và nguồn lực để giải quyết vấn đề dân số trong phạm vi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phát triển ngành, lĩnh vực.
Điều 50. Biện pháp bảo đảm phân bố dân số phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội

1. Tuyên truyền, tư vấn về kiến thức, kỹ năng để người dân lựa chọn nơi cư trú phù hợp với nguyện vọng và nhu cầu phát triển.

2. Tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sự cân đối giữa khả năng đáp ứng của kinh tế - xã hội với nhu cầu sử dụng của quy mô dân số, cơ cấu dân số theo giới tính, độ tuổi và chất lượng dân số.

3. Thực hiện các biện pháp vĩ mô để giảm sự phân bổ nguồn lực không đồng đều giữa các khu vực, địa phương và ưu tiên đầu tư phát triển vùng nghèo, vùng khó khăn.

4. Thực hiện các biện pháp về đầu tư phát triển, phát triển ngành, lĩnh vực, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ để sử dụng lao động; bảo đảm điều kiện sống của dân cư trên cơ sở phân tích, xem xét những bất hợp lý giữa dân số với điều kiện kinh tế - xã hội của khu vực, vùng, địa phương.

5. Rà soát, nâng cao chất lượng quy hoạch các đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất, chủ động chuẩn bị các điều kiện để dân cư được phân bổ tương ứng, phù hợp với sự phát triển kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng của từng vùng và trong chiến lược tổng thể của đất nước.

6. Tổ chức thực hiện di dân theo quy hoạch, kế hoạch để khai thác, phát huy có hiệu quả tiềm năng tài nguyên, bảo vệ an ninh quốc phòng; phát triển cơ sở hạ tầng, cải thiện môi trường để bảo đảm điều kiện sống cho số dân đang cư trú. Có chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho người di cư được tiếp cận đầy đủ và công bằng với các dịch vụ xã hội cơ bản; hỗ trợ thỏa đáng để thu hút, tạo điều kiện cho người dân sinh sống ổn định, lâu dài ở các khu vực khó khăn, trọng yếu về an ninh quốc phòng. Thực hiện có hiệu quả chính sách bảo vệ và phát triển các dân tộc thiểu số, đặc biệt là các dân tộc thiểu số rất ít người.

7. Bảo đảm hợp lý về số lượng người di dân và cơ cấu số người di dân theo giới tính, độ tuổi trên cơ sở dự báo di dân theo nhu cầu, nguyện vọng của người dân, yêu cầu của quy hoạch, kế hoạch di dân, kết quả thực tế của mức sinh và sự kết hợp giữa nơi đi và nơi đến.
Điều 52. Nội dung, trách nhiệm di dân đối với nơi đến

1. Quản lý cư trú theo quy định của pháp luật về cư trú; bảo đảm quyền, lợi ích của người đến cư trú được bình đẳng với người dân sở tại.

2. Nơi cư trú được hỗ trợ để ổn định cuộc sống là nơi đồng bào dân tộc thiểu số chưa hoàn thiện việc định canh, định cư; nơi cư trú ổn định cho các hộ cư trú trên phương tiện lưu động; vùng dân tộc, vùng biên giới, hải đảo, nơi cư trú còn nhiều khó khăn, nơi bảo vệ quốc phòng, an ninh. Chính sách, chế độ hỗ trợ để ổn định cuộc sống theo quy định của pháp luật hiện hành.

3. Nơi nhận dân theo quy hoạch, kế hoạch để khai thác, phát huy có hiệu quả tiềm năng tài nguyên, bảo vệ an ninh quốc phòng và chính sách, chế độ về nơi ăn ở, đi lại, chăm sóc sức khỏe, học tập, văn hóa, viễn thông, sóng phát thanh, truyền hình, internet theo quy định của pháp luật hiện hành đối với từng trường hợp di dân.

4. Cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ tái định cư cho các hộ buộc phải di chuyển nơi cư trú có trách nhiệm tổ chức thực hiện theo quy định pháp luật.

Chương VI. LỒNG GHÉP BIẾN DÂN SỐ
Điều 54. Các biến dân số được lồng ghép

1. Số lượng và tỷ lệ phát triển dân số, mật độ dân số.

2. Số lượng và tỷ lệ dân số theo từng độ tuổi, nhóm tuổi; số lượng và tỷ số giới tính theo nhóm tuổi.

3. Các vấn đề dân số khác theo quy định của pháp luật.
Điều 51. Nội dung, trách nhiệm di dân đối với nơi đi

1. Nơi cần vận động dân di chuyển nơi cư trú là nơi đông dân thiếu việc làm, nơi bị thiên tai đe dọa, nơi ở biệt lập, phân tán không thuận tiện cho việc học tập, chăm sóc sức khỏe, sinh hoạt của thành viên gia đình.

2. Việc lựa chọn nơi cần vận động dân di chuyển nơi cư trú, xác định số lượng người di dân và cơ cấu số người di dân theo quy hoạch, kế hoạch phải theo chương trình, dự án di dân được cấp có thẩm quyền phê duyệt; ngăn chặn các hành vi dụ dỗ, lôi kéo di dân trái pháp luật.

3. Nơi cư trú buộc phải di chuyển là nơi cư trú thuộc diện Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; do vi phạm pháp luật về đất đai, bảo vệ rừng; do nguy cơ đe doạ tính mạng con người theo quy định của pháp luật về đất đai, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường.

4. Cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ buộc phải di chuyển nơi cư trú có trách nhiệm tổ chức việc di chuyển; hỗ trợ di chuyển; xây dựng khu tái định cư, bồi thường đất và tài sản trên đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

5. Uỷ ban nhân dân các cấp theo chức năng, nhiệm vụ có trách nhiệm xây dựng quy hoạch, xác định nơi đông dân thiếu việc làm, nơi bị thiên tai đe dọa, nơi ở biệt lập và mức độ cần di dân; tuyên truyền, vận động di chuyển đến nơi cư trú mới theo quy hoạch trên cơ sở tự nguyện; xây dựng và tổ chức thực hiện chế độ trợ cấp di chuyển về hỗ trợ mua lại, đền bù tài sản, đất đai, vận chuyển và hỗ trợ ban đầu cho hộ di chuyển theo quy định của pháp luật về đất đai.
Điều 56. Trách nhiệm lồng ghép, thẩm định, thẩm tra việc lồng ghép biến dân số

1. Cơ quan chủ trì xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, của từng ngành, từng địa phương có trách nhiệm lồng ghép biến dân số, chuẩn bị báo cáo việc lồng ghép biến dân số vào quá trình xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án.

2. Cơ quan thẩm định chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án có trách nhiệm phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về dân số đánh giá việc lồng ghép biến dân số trong xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án. Nội dung đánh giá bao gồm:

a) Xác định biến dân số trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án;

b) Tính khả thi của việc giải quyết biến dân số trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án;

c) Việc thực hiện lồng ghép biến dân số trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án.

3. Thẩm tra lồng ghép biến dân số:

a) Cơ quan quản lý nhà nước theo thẩm quyền có trách nhiệm phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về dân số để thẩm tra lồng ghép biến dân số đối với các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.

b) Nội dung thẩm tra lồng ghép biến dân số bao gồm: Xác định biến dân số trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án; việc bảo đảm các nguyên tắc cơ bản về dân số; việc tuân thủ thủ tục và trình tự đánh giá việc lồng ghép biến dân số; tính khả thi của chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án để bảo đảm lồng ghép biến dân số.

c)  Các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phải có phê duyệt thẩm định về dân số do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp mới được triển khai, thực hiện.

5. Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết việc lồng ghép biến dân số trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án.

Chương VII. CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN CÔNG TÁC DÂN SỐ
Điều 57. Quy hoạch, kế hoạch phát triển dân số

1. Nhà nước đưa quy hoạch, kế hoạch phát triển dân số vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia nhằm bảo đảm quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số và phân bố dân số phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, tài nguyên và môi trường.

2. Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp đưa quy hoạch, kế hoạch phát triển dân số vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

3. Cơ quan, tổ chức trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn có trách nhiệm đưa chỉ tiêu kế hoạch thực hiện công tác dân số vào kế hoạch hoạt động, phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ của cơ quan, tổ chức mình; định kỳ kiểm điểm, đánh giá việc thực hiện.
Điều 55. Biện pháp bảo đảm lồng ghép biến dân số

1. Tuyên truyền, tư vấn và hướng dẫn về lồng ghép biến dân số khi xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án.

2. Xây dựng, phổ biến, hướng dẫn lồng ghép biến dân số.

3. Bảo đảm điều kiện lồng ghép biến dân số trong phát triển kinh tế - xã hội về thông tin, số liệu; cơ sở pháp lý và tính pháp quy; nội dung, phương pháp và quy trình lồng ghép biến dân số trong phát triển kinh tế - xã hội.

4. Xây dựng mối quan hệ giữa các quá trình và kết quả phát triển kinh tế - xã hội với quá trình và kết quả dân số; lựa chọn biến dân số phù hợp về số lượng, tâm lý, nguyện vọng, nhu cầu vật chất, tinh thần và phát triển con người của các nhóm dân số.

5. Kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện lồng ghép biến dân số.