JTS "2017

บริษัท จัสมิน เทเลคอม ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

หมายเหตุประกอบงบการเงินรวม

สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2560

1.	ข้อมูลทั่วไปของบริษัทฯ

บริษัท จัสมิน เทเลคอม ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน) (“บริษัทฯ”) เป็นบริษัทมหาชนซึ่งจัดตั้งและมีภูมิลำเนาในประเทศไทย โดยมีบริษัท จัสมิน อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัทที่จดทะเบียนจัดตั้งในประเทศไทยเป็นบริษัทใหญ่ ธุรกิจหลักของบริษัทฯคือการรับออกแบบและวางระบบสื่อสารและโทรคมนาคม ธุรกิจให้บริการโทรคมนาคม และธุรกิจอื่นๆ ที่อยู่ตามที่จดทะเบียนของบริษัทฯอยู่ที่           200 หมู่ที่ 4 ชั้น 9 จัสมิน อินเตอร์เนชั่นแนล ทาวเวอร์ ถนนแจ้งวัฒนะ ตำบลปากเกร็ด อำเภอปากเกร็ด                                                        จังหวัดนนทบุรี

2.	เกณฑ์ในการจัดทำงบการเงิน

2.1	งบการเงินนี้จัดทำขึ้นตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่กำหนดในพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี      พ.ศ. 2547 โดยแสดงรายการในงบการเงินตามข้อกำหนดในประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้าลงวันที่                 11 ตุลาคม 2559 ออกตามความในพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543

งบการเงินฉบับภาษาไทยเป็นงบการเงินฉบับที่บริษัทฯใช้เป็นทางการตามกฎหมาย งบการเงินฉบับภาษาอังกฤษแปลจากงบการเงินฉบับภาษาไทยนี้

งบการเงินนี้ได้จัดทำขึ้นโดยใช้เกณฑ์ราคาทุนเดิมเว้นแต่จะได้เปิดเผยเป็นอย่างอื่นในนโยบายการบัญชี

2.2	เกณฑ์ในการจัดทำงบการเงินรวม

ก)	งบการเงินรวมนี้ได้จัดทำขึ้นโดยรวมงบการเงินของบริษัทฯ และบริษัท คลาวด์ คอมพิวติ้ง โซลูชั่นส์ จำกัด (“บริษัทย่อย”) ซึ่งเป็นบริษัทจำกัด ที่จัดตั้งขึ้นในประเทศไทย และดำเนินธุรกิจออกแบบและจัดทำระบบคอมพิวเตอร์พร้อมทั้งพัฒนาซอฟต์แวร์ จำหน่ายอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ และให้บริการคลาวด์คอมพิวติ้ง บริษัทฯถือหุ้นในบริษัทย่อยคิดเป็นอัตราร้อยละ 97.87 ของทุนจดทะเบียนของบริษัทย่อย

ข)	บริษัทฯจะถือว่ามีการควบคุมกิจการที่เข้าไปลงทุนหรือบริษัทย่อยได้ หากบริษัทฯมีสิทธิได้รับหรือมีส่วนได้เสียในผลตอบแทนของกิจการที่เข้าไปลงทุน และสามารถใช้อำนาจในการสั่งการกิจกรรมที่ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อจำนวนเงินผลตอบแทนนั้นได้

ค) 	บริษัทฯนำงบการเงินของบริษัทย่อยมารวมในการจัดทำงบการเงินรวมตั้งแต่วันที่บริษัทฯมีอำนาจในการควบคุมบริษัทย่อยจนถึงวันที่บริษัทฯสิ้นสุดการควบคุมบริษัทย่อยนั้น

ง)	งบการเงินของบริษัทย่อยได้จัดทำขึ้นโดยใช้นโยบายการบัญชีที่สำคัญเช่นเดียวกันกับของบริษัทฯ

จ)	ยอดคงค้างระหว่างบริษัทฯและบริษัทย่อย รายการค้าระหว่างกันที่มีสาระสำคัญได้ถูกตัดออกจาก                   งบการเงินรวมนี้แล้ว

ฉ)	ส่วนของผู้มีส่วนได้เสียที่ไม่มีอำนาจควบคุมคือ จำนวนกำไรหรือขาดทุนและสินทรัพย์สุทธิของบริษัทย่อยส่วนที่ไม่ได้เป็นของบริษัทฯ และแสดงเป็นรายการแยกต่างหากในส่วนของกำไรหรือขาดทุนรวมและส่วนของผู้ถือหุ้นในงบแสดงฐานะการเงินรวม

ในปี 2548 บริษัทฯซื้อเงินลงทุนในบริษัทย่อยในราคาต่ำกว่ามูลค่าสินทรัพย์สุทธิตามบัญชีเป็นจำนวนประมาณ 8 ล้านบาท บริษัทฯได้บันทึกผลต่างดังกล่าวไว้ในส่วนของผู้ถือหุ้นในงบแสดงฐานะการเงินรวมภายใต้รายการ “องค์ประกอบอื่นของส่วนของผู้ถือหุ้น”

2.3	บริษัทฯจัดทำงบการเงินเฉพาะกิจการ โดยแสดงเงินลงทุนในบริษัทย่อยตามวิธีราคาทุน

3.	มาตรฐานการรายงานทางการเงินใหม่

มาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เริ่มมีผลบังคับใช้ในปีปัจจุบัน

ในระหว่างปี บริษัทฯและบริษัทย่อยได้นำมาตรฐานการรายงานทางการเงินและการตีความมาตรฐาน           การรายงานทางการเงินฉบับปรับปรุง (ปรับปรุง 2559) รวมถึงแนวปฏิบัติทางบัญชีฉบับใหม่ ซึ่งมีผลบังคับใช้สำหรับงบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2560 มาถือปฏิบัติ มาตรฐานการรายงานทางการเงินดังกล่าวได้รับการปรับปรุงหรือจัดให้มีขึ้นเพื่อให้มีเนื้อหาเท่าเทียมกับมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นการปรับปรุงถ้อยคำและคำศัพท์ การตีความและการให้แนวปฏิบัติทางการบัญชีกับผู้ใช้มาตรฐาน การนำมาตรฐานการรายงาน                          ทางการเงินดังกล่าวมาถือปฏิบัตินี้ไม่มีผลกระทบอย่างเป็นสาระสำคัญต่องบการเงินของบริษัทฯและบริษัทย่อย

มาตรฐานการรายงานทางการเงินที่จะมีผลบังคับในใช้อนาคต

ในระหว่างปีปัจจุบัน สภาวิชาชีพบัญชีได้ประกาศใช้มาตรฐานการรายงานทางการเงินและการตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับปรับปรุง (ปรับปรุง 2560) จำนวนหลายฉบับ ซึ่งมีผลบังคับใช้สำหรับงบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2561 มาตรฐานการรายงานทางการเงินดังกล่าวได้รับการปรับปรุงหรือจัดให้มีขึ้นเพื่อให้มีเนื้อหาเท่าเทียมกับมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นการปรับปรุงและอธิบายให้ชัดเจนเกี่ยวกับการเปิดเผยข้อมูลในหมายเหตุประกอบงบการเงิน

ฝ่ายบริหารของบริษัทฯและบริษัทย่อยเชื่อว่ามาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับปรับปรุงจะไม่มีผลกระทบอย่างเป็นสาระสำคัญต่องบการเงินเมื่อนำมาถือปฏิบัติ

4.	นโยบายการบัญชีที่สำคัญ

4.1	การรับรู้รายได้

รายได้จากการขายสินค้ารับรู้เมื่อบริษัทฯและบริษัทย่อยได้โอนความเสี่ยงและผลตอบแทนที่มีนัยสำคัญของความเป็นเจ้าของสินค้าให้กับผู้ซื้อแล้ว รายได้จากการขายแสดงมูลค่าตามราคาในใบกำกับสินค้าโดยไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม สำหรับสินค้าที่ได้ส่งมอบหลังจากหักส่วนลดแล้ว

รายได้จากการออกแบบและติดตั้งระบบสื่อสารโทรคมนาคม และระบบคอมพิวเตอร์พร้อมการจัดหาอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องรับรู้โดยพิจารณาถึงขั้นความสำเร็จของงานจากการประเมินของวิศวกรหรือผู้ควบคุมโครงการ

รายได้ค่าบริการบำรุงรักษารับรู้เมื่อได้ให้บริการแล้ว

ดอกเบี้ยรับถือเป็นรายได้ตามเกณฑ์คงค้างโดยคำนึงถึงอัตราผลตอบแทนที่แท้จริง

4.2	เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด หมายถึง เงินสดและเงินฝากธนาคาร และเงินลงทุนระยะสั้นที่มีสภาพคล่องสูง ซึ่งถึงกำหนดจ่ายคืนภายในระยะเวลาไม่เกิน 3 เดือนนับจากวันที่ได้มาและไม่มีข้อจำกัดในการเบิกใช้

4.3	ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น

ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่นแสดงมูลค่าตามจำนวนมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ บริษัทฯและบริษัทย่อยบันทึก                                        ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับผลขาดทุนโดยประมาณที่อาจเกิดขึ้นจากการเก็บเงินจากลูกหนี้ไม่ได้                       ซึ่งโดยทั่วไปพิจารณาจากประสบการณ์การเก็บเงินและการวิเคราะห์อายุหนี้

4.4	สินค้าคงเหลือ

สินค้าคงเหลือแสดงมูลค่าตามราคาทุน (โดยวิธีต้นทุนเฉพาะเจาะจง) หรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับแล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า

4.5	เงินลงทุน

เงินลงทุนในบริษัทย่อยที่แสดงอยู่ในงบการเงินเฉพาะกิจการแสดงมูลค่าตามวิธีราคาทุนสุทธิจากค่าเผื่อการด้อยค่า

บริษัทฯใช้วิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักในการคำนวณต้นทุนของเงินลงทุน

เมื่อมีการจำหน่ายเงินลงทุน ผลต่างระหว่างสิ่งตอบแทนสุทธิที่ได้รับกับมูลค่าตามบัญชีของเงินลงทุนจะถูกบันทึกในส่วนของกำไรหรือขาดทุน

4.6	ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ และค่าเสื่อมราคา

ที่ดินแสดงมูลค่าตามราคาทุน อาคารและอุปกรณ์แสดงมูลค่าตามราคาทุนหักค่าเสื่อมราคาสะสม และ                   ค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ (ถ้ามี)

ค่าเสื่อมราคาของอาคารและอุปกรณ์คำนวณจากราคาทุนของสินทรัพย์โดยวิธีเส้นตรงตามอายุการให้ประโยชน์โดยประมาณดังนี้

อาคาร		-	20	ปี

เครื่องโทรศัพท์สาธารณะและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง	-	3 - 5	ปี

สิ่งปรับปรุงอาคารและสินทรัพย์เช่า	-	5	ปี

เครื่องตกแต่ง ติดตั้ง และอุปกรณ์สำนักงาน	-	3 - 10	ปี

ยานพาหนะ	-	5	ปี

ค่าเสื่อมราคารวมอยู่ในส่วนของกำไรหรือขาดทุน

ไม่มีการคิดค่าเสื่อมราคาสำหรับที่ดิน

บริษัทฯและบริษัทย่อยตัดรายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ออกจากบัญชี เมื่อจำหน่ายสินทรัพย์หรือคาดว่าจะไม่ได้รับประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตจากการใช้หรือการจำหน่ายสินทรัพย์ รายการผลกำไรหรือขาดทุนจากการจำหน่ายสินทรัพย์จะรับรู้ในส่วนของกำไรหรือขาดทุนเมื่อบริษัทฯและบริษัทย่อยตัดรายการสินทรัพย์นั้นออกจากบัญชี

4.7	รายการธุรกิจกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันกับบริษัทฯและบริษัทย่อย หมายถึง บุคคลหรือกิจการที่มีอำนาจควบคุมบริษัทฯและบริษัทย่อย หรือถูกบริษัทฯและบริษัทย่อยควบคุมไม่ว่าจะเป็นโดยทางตรงหรือทางอ้อม หรืออยู่ภายใต้การควบคุมเดียวกันกับบริษัทฯและบริษัทย่อย

นอกจากนี้บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันยังหมายรวมถึงบุคคลหรือกิจการที่มีสิทธิออกเสียงโดยทางตรงหรือทางอ้อมซึ่งทำให้มีอิทธิพลอย่างเป็นสาระสำคัญต่อบริษัทฯและบริษัทย่อย ผู้บริหารสำคัญ กรรมการหรือพนักงานของบริษัทฯและบริษัทย่อยที่มีอำนาจในการวางแผนและควบคุมการดำเนินงานของบริษัทฯและบริษัทย่อย

4.8	เงินตราต่างประเทศ

บริษัทฯแสดงงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะกิจการเป็นสกุลเงินบาท ซึ่งเป็นสกุลเงินที่ใช้ในการดำเนินงานของบริษัทฯและบริษัทย่อย

รายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศแปลงค่าเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่เกิดรายการ สินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นตัวเงินซึ่งอยู่ในสกุลเงินตราต่างประเทศได้แปลงค่าเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

กำไรและขาดทุนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงในอัตราแลกเปลี่ยนได้รวมอยู่ในการคำนวณผลการดำเนินงาน

4.9	การด้อยค่าของสินทรัพย์

ทุกวันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน บริษัทฯและบริษัทย่อยจะทำการประเมินการด้อยค่าของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ และเงินลงทุน หากมีข้อบ่งชี้ว่าสินทรัพย์ดังกล่าวอาจด้อยค่า บริษัทฯและบริษัทย่อยรับรู้ขาดทุนจากการด้อยค่าเมื่อมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของสินทรัพย์มีมูลค่าต่ำกว่ามูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์นั้น ทั้งนี้มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนหมายถึงมูลค่ายุติธรรมหักต้นทุนในการขายของสินทรัพย์หรือมูลค่าจากการใช้สินทรัพย์แล้วแต่ราคาใดจะสูงกว่า

บริษัทฯและบริษัทย่อยจะรับรู้รายการขาดทุนจากการด้อยค่าในส่วนของกำไรหรือขาดทุน

4.10	ผลประโยชน์ของพนักงาน

ผลประโยชน์ระยะสั้นของพนักงาน

บริษัทฯและบริษัทย่อยรับรู้เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส และเงินสมทบกองทุนประกันสังคมเป็นค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดรายการ

ผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงาน

โครงการสมทบเงิน

บริษัทฯ บริษัทย่อย และพนักงานของบริษัทฯและบริษัทย่อยได้ร่วมกันจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ                 ซึ่งประกอบด้วยเงินที่พนักงานจ่ายสะสมและเงินที่บริษัทฯและบริษัทย่อยจ่ายสมทบให้เป็นรายเดือน สินทรัพย์ของกองทุนสำรองเลี้ยงชีพได้แยกออกจากสินทรัพย์ของบริษัทฯและบริษัทย่อย เงินที่บริษัทฯและบริษัทย่อยจ่ายสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในปีที่เกิดรายการ

โครงการผลประโยชน์หลังออกจากงาน

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีภาระสำหรับเงินชดเชยที่ต้องจ่ายให้แก่พนักงานเมื่อออกจากงานตามกฎหมายแรงงาน ซึ่งบริษัทฯและบริษัทย่อยถือว่าเงินชดเชยดังกล่าวเป็นโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานสำหรับพนักงาน

บริษัทฯและบริษัทย่อยคำนวณหนี้สินตามโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงาน โดยใช้วิธีคิดลดแต่ละหน่วยที่ประมาณการไว้ (Projected Unit Credit Method) โดยผู้เชี่ยวชาญอิสระได้ทำการประเมินภาระผูกพันดังกล่าวตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย

ผลกำไรหรือขาดทุนจากการประมาณการตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัยสำหรับโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงานจะรับรู้ทันทีในกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น

4.11	ประมาณการหนี้สิน

บริษัทฯและบริษัทย่อยจะบันทึกประมาณการหนี้สินไว้ในบัญชีเมื่อภาระผูกพันซึ่งเป็นผลมาจากเหตุการณ์ในอดีตได้เกิดขึ้นแล้ว และมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่นอนว่าบริษัทฯและบริษัทย่อยจะเสียทรัพยากร                    เชิงเศรษฐกิจไปเพื่อปลดเปลื้องภาระผูกพันนั้น และบริษัทฯและบริษัทย่อยสามารถประมาณมูลค่าภาระผูกพันนั้นได้อย่างน่าเชื่อถือ

4.12	ภาษีเงินได้

ภาษีเงินได้ประกอบด้วยภาษีเงินได้ปัจจุบันและภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

ภาษีเงินได้ปัจจุบัน

บริษัทฯและบริษัทย่อยบันทึกภาษีเงินได้ปัจจุบันตามจำนวนที่คาดว่าจะจ่ายให้กับหน่วยงานจัดเก็บภาษี                          ของรัฐ โดยคำนวณจากกำไรทางภาษีตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในกฎหมายภาษีอากร

ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

บริษัทฯและบริษัทย่อยบันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีของผลแตกต่างชั่วคราวระหว่างราคาตามบัญชีของสินทรัพย์และหนี้สิน ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงานกับฐานภาษีของสินทรัพย์และหนี้สินที่เกี่ยวข้องนั้น โดยใช้อัตราภาษีที่มีผลบังคับใช้ ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

บริษัทฯและบริษัทย่อยรับรู้หนี้สินภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีของผลแตกต่างชั่วคราวที่ต้องเสียภาษี                      ทุกรายการ แต่รับรู้สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีสำหรับผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษี รวมทั้ง                        ผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้ในจำนวนเท่าที่มีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่บริษัทฯและบริษัทย่อยจะมีกำไรทางภาษีในอนาคตเพียงพอที่จะใช้ประโยชน์จากผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษีและผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้นั้น

บริษัทฯและบริษัทย่อยจะทบทวนมูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีทุกสิ้นรอบระยะเวลารายงานและจะทำการปรับลดมูลค่าตามบัญชีดังกล่าว หากมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ว่า   บริษัทฯและบริษัทย่อยจะไม่มีกำไรทางภาษีเพียงพอต่อการนำสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีทั้งหมดหรือบางส่วนมาใช้ประโยชน์

บริษัทฯและบริษัทย่อยจะบันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีโดยตรงไปยังส่วนของผู้ถือหุ้นหากภาษีที่เกิดขึ้นเกี่ยวข้องกับรายการที่ได้บันทึกโดยตรงไปยังส่วนของผู้ถือหุ้น

4.13	การวัดมูลค่ายุติธรรม

มูลค่ายุติธรรม หมายถึง ราคาที่คาดว่าจะได้รับจากการขายสินทรัพย์หรือเป็นราคาที่จะต้องจ่ายเพื่อโอนหนี้สินให้ผู้อื่นโดยรายการดังกล่าวเป็นรายการที่เกิดขึ้นในสภาพปกติระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย (ผู้ร่วมในตลาด) ณ วันที่วัดมูลค่า บริษัทฯและบริษัทย่อยใช้ราคาเสนอซื้อขายในตลาดที่มีสภาพคล่องในการวัดมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์และหนี้สินซึ่งมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้องกำหนดให้ต้องวัดมูลค่าด้วยมูลค่ายุติธรรม ยกเว้นในกรณีที่ไม่มีตลาดที่มีสภาพคล่องสำหรับสินทรัพย์หรือหนี้สินที่มีลักษณะเดียวกันหรือไม่สามารถหาราคาเสนอซื้อขายในตลาดที่มีสภาพคล่องได้ บริษัทฯและบริษัทย่อยจะประมาณมูลค่ายุติธรรมโดยใช้เทคนิคการประเมินมูลค่าที่เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์ และพยายามใช้ข้อมูลที่สามารถสังเกตได้ที่เกี่ยวข้องกับสินทรัพย์หรือหนี้สินที่จะวัดมูลค่ายุติธรรมนั้นให้มากที่สุด

5.	การใช้ดุลยพินิจและประมาณการทางบัญชีที่สำคัญ

ในการจัดทำงบการเงินตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฝ่ายบริหารจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจและ                       การประมาณการในเรื่องที่มีความไม่แน่นอนเสมอ การใช้ดุลยพินิจและการประมาณการดังกล่าวนี้                          ส่งผลกระทบต่อจำนวนเงินที่แสดงในงบการเงินและต่อข้อมูลที่แสดงในหมายเหตุประกอบงบการเงิน                       ผลที่เกิดขึ้นจริงอาจแตกต่างไปจากจำนวนที่ประมาณการไว้ การใช้ดุลยพินิจและการประมาณการที่สำคัญมีดังนี้

ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้

ในการประมาณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้ ฝ่ายบริหารจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจในการประมาณการ                       ผลขาดทุนที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากลูกหนี้แต่ละราย โดยคำนึงถึงประสบการณ์การเก็บเงินในอดีต อายุของหนี้ที่คงค้างและสภาวะเศรษฐกิจที่เป็นอยู่ในขณะนั้น เป็นต้น

คดีฟ้องร้องและข้อพิพาท

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากการถูกฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย ซึ่งฝ่ายบริหารของ บริษัทฯและบริษัทย่อยจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจในการประเมินผลของคดีที่ถูกฟ้องร้องและประมาณการหนี้สินที่อาจเกิดขึ้น ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

6.	รายการธุรกิจกับกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

รายละเอียดความสัมพันธ์ที่บริษัทฯและบริษัทย่อยมีกับบุคคลหรือกิจการที่มีอำนาจควบคุมบริษัทฯและบริษัทย่อยหรือถูกควบคุมโดยบริษัทฯและบริษัทย่อยไม่ว่าจะเป็นโดยตรงหรือทางอ้อม หรืออยู่ภายใต้การควบคุมเดียวกันกับบริษัทฯและบริษัทย่อยมีดังนี้

ในระหว่างปี บริษัทฯและบริษัทย่อยมีรายการธุรกิจที่สำคัญกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน รายการธุรกิจดังกล่าวเป็นไปตามเงื่อนไขทางการค้าและเกณฑ์ตามที่ตกลงกันระหว่างบริษัทฯและบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันเหล่านั้น ซึ่งเป็นไปตามปกติธุรกิจโดยสามารถสรุปได้ดังนี้

ยอดคงค้างระหว่างบริษัทฯและบริษัทย่อย และกิจการที่เกี่ยวข้องกัน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 และ 2559                                                        มีรายละเอียดดังนี้

เงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน

ในระหว่างปี เงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกันมีการเคลื่อนไหวดังนี้

เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2560 ที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัทฯได้มีมติอนุมัติการให้ความช่วยเหลือ                             ทางการเงินแก่บริษัทใหญ่ในรูปของเงินให้กู้ยืมระยะสั้นเป็นจำนวน 340 ล้านบาท คิดดอกเบี้ยในอัตรา                          ร้อยละ 2.08 ต่อปี โดยมีกำหนดชำระดอกเบี้ยทุกไตรมาส ระยะเวลาการกู้ยืมเงิน 6 เดือน และสามารถ                 ต่ออายุได้อีก 6 เดือน

เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทย่อยคิดดอกเบี้ยโดยอ้างอิงอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 12 เดือน บวกร้อยละ 0.5 ต่อปี และมีกำหนดชำระคืนเมื่อทวงถาม

เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อยคิดดอกเบี้ยในอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 12 เดือน ของธนาคารพาณิชย์บวกร้อยละ 0.5 ต่อปี โดยมีกำหนดชำระดอกเบี้ยทุกสิ้นเดือน และชำระเงินต้นทุกสิ้นไตรมาส โดยระหว่างปี 2560 - 2563 ไตรมาสละ 4 ล้านบาท และระหว่างปี 2564 - 2566 ไตรมาสละ 4.125 ล้านบาท และปี 2567 ไตรมาสละ 3.25 ล้านบาท

ค่าตอบแทนกรรมการและผู้บริหาร

ในระหว่างปี บริษัทฯและบริษัทย่อยมีค่าใช้จ่ายผลประโยชน์พนักงานที่ให้แก่กรรมการและผู้บริหาร ดังต่อไปนี้

7.	ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น

ยอดคงเหลือของลูกหนี้การค้า ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 และ 2559 แยกตามอายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระได้ดังนี้

ในระหว่างปี 2559 บริษัทฯได้มีการบันทึกสำรองค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน                                 ซึ่งเป็นเงินมัดจำค่าซื้อแท็บเล็ตที่จ่ายให้แก่บริษัทในประเทศแห่งหนึ่งเป็นจำนวน 28 ล้านบาท

ยอดคงค้างของลูกหนี้การค้ากิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 และ 2559 ได้รวมยอด       คงค้างจากบริษัทที่มีรัฐบาลเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ซึ่งสามารถสรุปได้ดังนี้

8.	สินค้าคงเหลือ

ในระหว่างปี 2560 บริษัทฯบันทึกการปรับลดราคาทุนของสินค้าคงเหลือให้เป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับเป็นจำนวน 2 ล้านบาท (2559: ไม่มี) โดยแสดงเป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนขายและบริการ

9.	ลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้

บริษัทฯและบริษัทย่อยมียอดคงเหลือของลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้จากบริษัท ทีทีแอนด์ที จำกัด (มหาชน) (“ทีทีแอนด์ที”) จำนวน 47 ล้านบาท และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน 19 ล้านบาท ซึ่งตามเงื่อนไขที่กำหนดในแผนฟื้นฟูกิจการของทีทีแอนด์ที บริษัทฯและบริษัทย่อยจะได้รับชำระคืนยอดคงเหลือดังกล่าวทั้งจำนวนเป็นเงินสดในวันทำการสุดท้ายของไตรมาสที่ 1 ปี 2558 อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2559 ศาลล้มละลายกลางได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของทีทีแอนด์ทีเด็ดขาดแล้ว เพื่อความระมัดระวัง บริษัทฯและบริษัทย่อยจึงบันทึกค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับยอดคงเหลือของลูกหนี้จากทีทีแอนด์ทีเต็มจำนวนในปี 2559

10.	เงินลงทุนในบริษัทย่อย

เงินลงทุนในบริษัทย่อยตามที่แสดงในงบการเงินเฉพาะกิจการ มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

11.	ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีอาคารและอุปกรณ์จำนวนหนึ่งซึ่งตัดค่าเสื่อมราคาหมดแล้วแต่ยังใช้งานอยู่ มูลค่าตามบัญชีก่อนหักค่าเสื่อมราคาสะสมของสินทรัพย์ดังกล่าวมีจำนวนเงินประมาณ 104 ล้านบาท (2559: 85 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน: 67 ล้านบาท (2559: 55                ล้านบาท)

12.	เจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น

13.	สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงาน

ในระหว่างปี 2559 บริษัทย่อยได้โอนย้ายพนักงานทั้งหมดไปให้กับบริษัทในกลุ่มจัสมิน บริษัทย่อยจึงได้โอนกลับรายการสำรองผลประโยชน์ระยะยาวที่เคยบันทึกให้กับบริษัทที่รับโอนพนักงาน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 ระยะเวลาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักในการจ่ายชำระผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานของบริษัทฯประมาณ 10 ปี (2559: ประมาณ 11 ปี)

สมมติฐานที่สำคัญในการประมาณการตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย ณ วันประเมินสรุปได้ดังนี้

ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสมมติฐานที่สำคัญต่อมูลค่าปัจจุบันของภาระผูกพันผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงาน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 และ 2559 สรุปได้ดังนี้

14.	สำรองตามกฎหมาย

ภายใต้บทบัญญัติของมาตรา 116 แห่งพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 บริษัทฯต้องจัดสรรกำไรสุทธิประจำปีส่วนหนึ่งไว้เป็นทุนสำรองไม่น้อยกว่าร้อยละ 5 ของกำไรสุทธิประจำปีหักด้วยยอดขาดทุนสะสมยกมา (ถ้ามี) จนกว่าทุนสำรองนี้จะมีจำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ของทุนจดทะเบียน สำรองตามกฎหมายดังกล่าวไม่สามารถนำไปจ่ายเงินปันผลได้ ในปัจจุบัน บริษัทฯได้จัดสรรสำรองตามกฎหมายไว้ครบถ้วนแล้ว

15.	ค่าใช้จ่ายตามลักษณะ

16.	รายได้จากการให้บริการภายใต้ใบอนุญาต

ในปี 2560 บริษัทฯมีรายได้จากการให้บริการตามใบอนุญาตการประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่หนึ่ง                  ที่ได้รับจากคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (“กสทช”) เป็นจำนวน 0.16 ล้านบาท (2559: 0.04 ล้านบาท)

นอกจากนี้ บริษัทฯมีค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้แก่ผู้รับอนุญาตรายอื่น ผู้รับสัมปทาน หรือผู้ให้บริการโทรคมนาคมต่างประเทศสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2560 ที่สามารถนำมาหักลดหย่อนรายได้เป็นจำนวน 0.09 ล้านบาท (2559: 0.02 ล้านบาท) ตามประกาศ กสทช. เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเก็บรายได้เพื่อนำไปใช้ในการจัดให้มีบริการโทรคมนาคมพื้นฐานโดยทั่วไปและบริการเพื่อสังคม ลงวันที่ 30 พฤษภาคม 2560

17.	ภาษีเงินได้

รายการกระทบยอดระหว่างกำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีกับค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้มีดังนี้

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีรายการผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษีและขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้จำนวน 843 ล้านบาท (2559: 845 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯจำนวน 573 ล้านบาท (2559: 554 ล้านบาท) ที่บริษัทฯและบริษัทย่อยไม่ได้บันทึกสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี เนื่องจากบริษัทฯและบริษัทย่อยพิจารณาแล้วเห็นว่าบริษัทฯและบริษัทย่อยอาจไม่มีกำไรทางภาษีในอนาคตเพียงพอที่จะนำผลแตกต่างชั่วคราวและผลขาดทุนทางภาษีมาใช้ประโยชน์ได้

ผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้ของบริษัทฯมีจำนวนเงิน 110 ล้านบาท ซึ่งจะทยอยสิ้นสุดระยะเวลาการใช้ประโยชน์ภายในปี 2562 - 2565 (2559: ของบริษัทฯและบริษัทย่อยจำนวน 114 ล้านบาท ซึ่งจะทยอยสิ้นสุดภายในปี 2560 - 2563 และเฉพาะของบริษัทฯจำนวน 94 ล้านบาท ซึ่งจะทยอยสิ้นสุด 2562 - 2563)

18.	กำไร (ขาดทุน) ต่อหุ้นขั้นพื้นฐาน

กำไร (ขาดทุน) ต่อหุ้นขั้นพื้นฐานคำนวณโดยหารกำไร (ขาดทุน) สำหรับปีที่เป็นของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ (ไม่รวมกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น) ด้วยจำนวนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของหุ้นสามัญที่ออกอยู่ในระหว่างปี

19.	ส่วนงานดำเนินงาน

ข้อมูลส่วนงานดำเนินงานที่นำเสนอนี้สอดคล้องกับรายงานภายในของบริษัทฯที่ผู้มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดด้านการดำเนินงานได้รับและสอบทานอย่างสม่ำเสมอเพื่อใช้ในการตัดสินใจในการจัดสรรทรัพยากรให้กับส่วนงานและประเมินผลการดำเนินงานของส่วนงาน

ผู้มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดสอบทานผลการดำเนินงานของแต่ละหน่วยธุรกิจแยกจากกันเพื่อวัตถุประสงค์ในการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดสรรทรัพยากรและการประเมินผลการปฏิบัติงาน บริษัทฯประเมินผลการปฏิบัติงานของส่วนงานโดยพิจารณาจากกำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงานซึ่งวัดมูลค่าโดยใช้เกณฑ์เดียวกับที่ใช้ในการวัดกำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงานในงบการเงิน

การบันทึกบัญชีสำหรับรายการระหว่างส่วนงานที่รายงานเป็นไปในลักษณะเดียวการบันทึกบัญชีสำหรับรายการธุรกิจกับบุคคลภายนอก

รายได้ระหว่างส่วนงานถูกตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว

ในระหว่างปีปัจจุบัน บริษัทฯและบริษัทย่อยได้แยกนำเสนอส่วนงานธุรกิจออกแบบและวางระบบสื่อสารและโทรคมนาคม ส่วนงานธุรกิจจัดหา ออกแบบ และวางระบบคอมพิวเตอร์ และส่วนงานธุรกิจคลาวด์คอมพิวติ้ง เนื่องจากรายได้ของส่วนงานดังกล่าวมีสาระสำคัญต่องบการเงิน

บริษัทฯและบริษัทย่อยดำเนินธุรกิจในส่วนงานภูมิศาสตร์หลักในประเทศไทย ข้อมูลทางการเงินจำแนกตามส่วนงานของบริษัทฯและบริษัทย่อยสำหรับปีมีดังต่อไปนี้

ข้อมูลเกี่ยวกับลูกค้ารายใหญ่

ในปี 2560 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีรายได้จากลูกค้ารายใหญ่จำนวนสามรายเป็นจำนวนประมาณ 52 ล้านบาท (2559: 107 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯจำนวนสองรายประมาณ 18 ล้านบาท (2559: 63 ล้านบาท)

20.	กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

บริษัทฯ บริษัทย่อยและพนักงานได้ร่วมกันจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพขึ้นตามพระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530 โดยบริษัทฯ บริษัทย่อย และพนักงานจะจ่ายสมทบเข้ากองทุนเป็นรายเดือนในอัตราร้อยละ 3 ถึงร้อยละ 8 ของเงินเดือน กองทุนสำรองเลี้ยงชีพนี้บริหารโดยบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวมบัวหลวง จำกัด และจะจ่ายให้แก่พนักงานเมื่อพนักงานนั้นออกจากงานตามระเบียบว่าด้วยกองทุนของบริษัทฯและบริษัทย่อย ในระหว่างปี 2560 บริษัทฯได้จ่ายเงินสมทบกองทุนเป็นจำนวนเงิน 1 ล้านบาท (2559: บริษัทฯและบริษัทย่อยจำนวน 1.8 ล้านบาท และเฉพาะของบริษัทฯจำนวน 1.5 ล้านบาท)

21.	เงินปันผล

เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2559 ที่ประชุมคณะกรรมการบริษัทฯ ครั้งที่ 10/2559 ได้มีมติอนุมัติให้บริษัทฯจ่าย                            เงินปันผลระหว่างกาลจากกำไรสะสม ณ วันที่ 30 กันยายน 2559 ให้แก่ผู้ถือหุ้นของบริษัทฯในอัตรา 0.1 บาทต่อหุ้น รวมเป็นเงินประมาณ 70.6 ล้านบาท

22.	ภาระผูกพันและหนี้สินที่อาจเกิดขึ้น

22.1	ภาระผูกพันเกี่ยวกับสัญญาเช่าดำเนินงาน

บริษัทฯและบริษัทย่อยได้เข้าทำสัญญาเช่าดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการเช่าพื้นที่ในอาคาร และสัญญาบริการที่เกี่ยวข้อง อายุของสัญญามีระยะเวลา 3 ปี และสัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาที่บอกเลิกไม่ได้

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 และ 2559 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีจำนวนเงินขั้นต่ำที่ต้องจ่ายในอนาคตทั้งสิ้นภายใต้สัญญาเช่าดำเนินงานที่บอกเลิกไม่ได้ ดังนี้

22.2	การค้ำประกัน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีหนังสือค้ำประกันซึ่งออกโดยธนาคารในนามบริษัทฯและบริษัทย่อยเหลืออยู่เป็นจำนวน 79 ล้านบาท (2559: 243 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯ 53 ล้านบาท (2559: 218 ล้านบาท) ซึ่งเป็นหนังสือค้ำประกันการประมูลงานและการปฏิบัติตามสัญญา

22.3	หนี้สินที่อาจเกิดขึ้นจากสัญญาขายเครื่องคอมพิวเตอร์พกพา

ในเดือนกันยายนและธันวาคม 2556 บริษัทฯได้ทำสัญญาขายเครื่องคอมพิวเตอร์พกพา (“แท็บเล็ต”) โซนที่ 4 (ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ให้แก่คู่สัญญาซึ่งเป็นหน่วยงานราชการสองหน่วยงานเป็น                                                        จำนวน 357,024 เครื่อง และ 12,246 เครื่อง ตามลำดับ มีมูลค่าตามสัญญาเป็นจำนวนเงินรวม 749 ล้านบาท                                                                     (ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม) ตามเงื่อนไขของสัญญาดังกล่าวบริษัทฯต้องส่งมอบแท็บเล็ตทั้งหมดให้แก่หน่วยราชการคู่สัญญาภายในเดือนธันวาคม 2556 และภายในเดือนมีนาคม 2557 ตามลำดับ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากได้เกิดเหตุเพลิงไหม้โรงงานผู้ผลิตชิ้นส่วนในการผลิตแท็บเล็ตในประเทศจีนในเดือนกันยายน 2556 ทำให้บริษัทฯไม่สามารถส่งมอบแท็บเล็ตให้แก่คู่สัญญาทั้งสองได้ตามกำหนดเวลาในสัญญา บริษัทฯได้ทำจดหมายแจ้งหน่วยงานราชการคู่สัญญาทั้งสองดังกล่าวข้างต้นถึงสาเหตุดังกล่าวเพื่อขอขยายระยะเวลาการส่งมอบตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในสัญญาแล้ว และตามเงื่อนไขของสัญญาซื้อขายกับคู่สัญญา หากบริษัทฯไม่สามารถส่งมอบแท็บเล็ตได้ตามกำหนดเวลา บริษัทฯจะต้องชำระค่าปรับให้แก่คู่สัญญาเป็นรายวันในอัตราร้อยละ 0.2 ของราคาแท็บเล็ตที่ยังไม่ได้ส่งมอบ ต่อมาในระหว่างปี 2557 หน่วยราชการคู่สัญญาทั้งสองได้มีหนังสือขอบอกเลิกสัญญาซื้อขายแท็บเล็ตมายังบริษัทฯเนื่องจากคู่สัญญาพิจารณาว่าบริษัทฯไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาได้ โดยให้บริษัทฯชำระค่าปรับรายวันในอัตราร้อยละ 0.2 ของราคาแท็บเล็ตที่ยังไม่ได้ส่งมอบนับแต่วันครบกำหนดตามสัญญาจนถึงวันบอกเลิกสัญญาเป็นจำนวนเงิน 5 ล้านบาท และ 142 ล้านบาท ตามลำดับ นอกจากนี้คู่สัญญาทั้งสองดังกล่าวได้เรียกร้องให้ธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาการซื้อขายแท็บเล็ตแก่บริษัทฯชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันเป็นจำนวนเงินรวม 40 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม บริษัทฯได้มีหนังสือโต้แย้งการบอกเลิกสัญญาและหนังสือโต้แย้งการคิดค่าปรับตามสัญญาไปยังคู่สัญญาทั้งสองแล้วโดยกล่าวถึงเหตุสุดวิสัยจากเหตุเพลิงไหม้ดังกล่าวข้างต้นที่บริษัทฯไม่อาจควบคุมได้ และบริษัทฯได้แจ้งสาเหตุดังกล่าวให้คู่สัญญาทั้งสองทราบแล้ว บริษัทฯจึงพิจารณาว่าบริษัทฯไม่ต้องจ่ายชำระค่าปรับและค่าเสียหายใดๆแก่คู่สัญญาทั้งสอง นอกจากนี้ บริษัทฯได้มีหนังสือถึงธนาคารผู้ค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาให้ระงับการชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันจำนวนรวม 40 ล้านบาทแก่คู่สัญญาทั้งสอง อย่างไรก็ตาม ในเดือนพฤศจิกายน 2557 และเดือนมีนาคม 2558 หน่วยราชการคู่สัญญาทั้งสองได้ฟ้องร้องต่อศาลปกครองกลางให้บริษัทฯชำระค่าปรับจากการไม่ส่งมอบแท็บเล็ตตามสัญญาและชำระเงินตามหนังสือ                            ค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาของธนาคาร พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี คิดเป็นทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 5 ล้านบาท และ 190 ล้านบาท ตามลำดับ และในระหว่างปี 2557 บริษัทฯได้มีหนังสือถึงบริษัทคู่สัญญาผู้ขายแท็บเล็ตเพื่อแจ้งว่าบริษัทดังกล่าวผิดสัญญาในการส่งมอบแท็บเล็ตแก่บริษัทฯและบริษัทฯได้ยกเลิกสัญญากับบริษัทดังกล่าวแล้ว นอกจากนี้บริษัทฯได้เรียกร้องให้ธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกัน                    การปฏิบัติตามสัญญาขายแท็บเล็ตแก่บริษัทดังกล่าวชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันให้บริษัทฯ และบริษัทฯได้รับชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันดังกล่าวแล้วเป็นจำนวนเงิน 38 ล้านบาท ซึ่งบริษัทฯมีสิทธิทางกฎหมายที่จะยึดเงินดังกล่าวเพื่อชดเชยความเสียหายต่างๆที่บริษัทคู่สัญญาดังกล่าวก่อให้เกิดขึ้นหรือปฏิบัติผิดสัญญา บริษัทฯได้บันทึกจำนวนเงินที่ได้รับดังกล่าวเป็นหนี้สินในบัญชีภายใต้รายการเจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่นในงบแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2557 จนถึงปัจจุบันบริษัทฯจึงถือเสมือนว่าจำนวนเงินดังกล่าวเป็นเงินสำรองค่าปรับและค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในบัญชีเช่นกัน นอกจากนี้ หากบริษัทฯต้องชำระค่าปรับและค่าเสียหายแก่หน่วยงานราชการทั้งสอง บริษัทฯสามารถเรียกร้องค่าเสียหายทั้งหมดคืนจากบริษัทผู้ขายแท็บเล็ตดังกล่าวได้ตามเงื่อนไขที่ระบุในสัญญาซื้อขายแท็บเล็ต อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2561 ศาลปกครองกลางได้ตัดสินคดีระหว่างบริษัทฯกับหน่วยงานราชการแห่งหนึ่ง ซึ่งฟ้องร้องให้บริษัทฯชำระค่าปรับจากการไม่ส่งมอบแท็บเล็ตตามสัญญาคิดเป็นทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 5 ล้านบาท                                     โดยพิพากษาให้บริษัทฯชำระค่าปรับคิดเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 3 ล้านบาท อย่างไรก็ตามบริษัทฯมีสิทธิยื่นอุทธรณ์ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษา ซึ่งเมื่อบริษัทฯได้รับคำพิพากษาอย่างเป็นทางการจากศาลปกครองกลางแล้ว ฝ่ายกฏหมายของบริษัทฯจะพิจารณาในรายละเอียดของคำพิพากษาดังกล่าวเพื่อดำเนินการยื่นอุทธรณ์ต่อไป ดังนั้นผลที่สุดของคดีฟ้องร้องและข้อพิพาทสำหรับคดีที่ยังไม่ถึงที่สุดและยังไม่สามารถคาดการณ์ได้ในขณะนี้ นอกจากนี้ ที่ปรึกษากฏหมายของบริษัทฯมีความเห็นว่าคดีดังกล่าวมีความแตกต่างกันในข้อเท็จจริงแห่งคดีกับหน่วยงานราชการอีกแห่งหนึ่งที่กล่าวข้างต้น ซึ่งเรียกร้องให้บริษัทฯชำระค่าปรับจากการไม่ส่งมอบแท็บเล็ตตามสัญญาและชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาของธนาคาร พร้อมดอกเบี้ยคิดเป็นทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 190 ล้านบาท ดังนั้นจึงไม่อาจยืนยันได้ว่าศาลปกครองกลางจะมีคำพิพากษาเป็นประการเดียวกันกับคดีดังกล่าวข้างต้น อย่างไรก็ตามฝ่ายบริหารและที่ปรึกษากฎหมายของบริษัทฯยังคงเชื่อว่าจะไม่ได้รับผลเสียหายที่มีสาระสำคัญเกี่ยวกับคดีฟ้องร้องและข้อพิพาทจึงไม่ได้บันทึกสำรองเพิ่มเติมสำหรับหนี้สินที่อาจเกิดขึ้นไว้ในบัญชี

22.4	ข้อพิพาทกับทีทีแอนด์ที

บริษัทย่อยมียอดหนี้ค้างชำระจากทีทีแอนด์ทีตามสัญญาจัดหาระบบบริการลูกค้าและระบบพิมพ์ใบแจ้งหนี้จำนวนประมาณ 5 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา (ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 เทียบเท่าจำนวนประมาณ 171                                            ล้านบาท) ยอดหนี้ดังกล่าวนี้เป็นหนี้ที่มีข้อโต้แย้งกับทีทีแอนด์ที โดยในปี 2554 ทีแอนด์ทีได้ยื่นข้อเสนอ                                  ข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ กล่าวหาว่าบริษัทย่อยปฏิบัติผิดสัญญาดังกล่าว และเรียกร้องให้ บริษัทย่อยชำระเงินเป็นจำนวนรวมประมาณ 1,780 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันเสนอข้อพิพาทจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น อย่างไรก็ตามฝ่ายบริหารของบริษัทย่อยพิจารณาว่าบริษัทย่อยไม่ได้ปฏิบัติผิดสัญญาจึงไม่ต้องชำระเงินจำนวนดังกล่าวให้กับทีทีแอนด์ที และในเดือนกุมภาพันธ์ 2555 บริษัทย่อยได้ยื่นคำคัดค้านคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเพื่อให้สถาบันอนุญาโตตุลาการยกคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีดังกล่าว และเสนอข้อเรียกร้องแย้งต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเรียกร้องให้ทีทีแอนด์ทีชำระเงินเป็นจำนวนรวมประมาณ 528 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันถัดจากวันที่เสนอคำคัดค้านคำเสนอข้อพิพาทจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น                       ในเดือนมิถุนายน 2558 คณะอนุญาโตตุลาการได้มีคำวินิจฉัยชี้ขาดยกคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีและให้ทีทีแอนด์ทีชำระค่างวดงานที่ค้างชำระทั้งหมดพร้อมดอกเบี้ยแก่บริษัทย่อยคิดเป็นจำนวนเงินรวมทั้งสิ้นประมาณ 204 ล้านบาท เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2558 ทีทีแอนด์ทียื่นคำร้องต่อศาลแพ่งเพื่อขอเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการดังกล่าว และเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2559 ศาลล้มละลายกลางได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของ ทีทีแอนด์ทีเด็ดขาด ซึ่งโดยผลของคำสั่งดังกล่าว กฎหมายกำหนดให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแพ่งทั้งปวงอันเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลในขณะที่มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ และเมื่อ             เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ศาลมีอำนาจงดการพิจารณาคดีแพ่งนั้นไว้หรือจะสั่งประการใดตามที่เห็นสมควรก็ได้ ดังนั้น สำหรับคดีแพ่งต่างๆที่เกี่ยวกับทรัพย์สินของทีทีแอนด์ที ศาลอาจพิจารณาเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของทีทีแอนด์ทีเพื่อสอบถามว่าจะดำเนินการอย่างไร เพื่อประกอบการพิจารณาทำคำสั่งของศาลต่อไปในแต่ละคดี

ต่อมาเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2559 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องต่อศาลแพ่งเพื่อขอเพิกถอนคำร้องของทีทีแอนด์ทีที่ขอให้เพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการที่ให้ทีทีแอนด์ทีชำระหนี้แก่บริษัทย่อยจำนวน 204 ล้านบาทดังกล่าวข้างต้น ซึ่งศาลแพ่งได้อนุญาตให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ถอนคำร้องขอให้เพิกถอน                                        คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการดังกล่าวได้ และได้ให้จำหน่ายคดีนี้ออกจากสารบบความ ทั้งนี้จากคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดของศาลล้มละลายกลางเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2559 ดังกล่าว บริษัทย่อยได้ทำการยื่นขอรับชำระหนี้รวมทั้งดอกเบี้ยทั้งหมดต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แล้ว การได้รับชำระหนี้คืนจึงจะเป็นไปตามกระบวนการของกฎหมายล้มละลาย อย่างไรก็ตาม ทีทีแอนด์ทียังอยู่ระหว่างการดำเนินการตามขั้นตอนทางกฎหมายล้มละลายโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์

22.5	คดีฟ้องร้องและข้อพิพาทอื่นๆ

ในปี 2558 และปี 2559 บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ถูกพนักงานที่บริษัทฯและบริษัทย่อยเลิกจ้างฟ้องร้องให้ชดใช้ค่าเสียหายเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 20 ล้านบาท และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน 18 ล้านบาท ในคดีเกี่ยวกับการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม ในปัจจุบันคดียังอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล อย่างไรก็ตาม ที่ปรึกษากฎหมายและฝ่ายบริหารของบริษัทฯคาดว่าบริษัทฯจะไม่ได้รับผลเสียหายจากคดีฟ้องร้องดังกล่าวเนื่องจากบริษัทฯได้จ่ายค่าชดเชยในการเลิกจ้างครบถ้วนตามกฎหมายแล้ว เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2561 ศาลแรงงานพิพากษาให้บริษัทย่อยจ่ายค่าชดเชยตามกฏหมายและดอกเบี้ยเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 1 ล้านบาท ซึ่งบริษัทย่อยได้บันทึกสำรองค่าชดเชยจากคดีดังกล่าวตามคำตัดสินของศาลแรงงานแล้วในปีปัจจุบัน

ในปี 2557 บริษัทฯมีข้อพิพาทกับการไฟฟ้านครหลวง (“กฟน.”) จากการที่บริษัทฯไม่ได้เข้าร่วมประกวดราคาเพื่อการจัดหาและติดตั้งอุปกรณ์ของกฟน. โดย กฟน.ได้เรียกร้องให้ธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกันการประมูลงานให้แก่บริษัทฯชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันเป็นจำนวนเงินประมาณ 8 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม ที่ปรึกษากฎหมายและฝ่ายบริหารของบริษัทฯเห็นว่า กฟน. ได้ดำเนินการประกวดราคาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายและไม่เป็นธรรมกับบริษัทฯ บริษัทฯจึงไม่ได้เป็นฝ่ายผิดในการไม่เข้าร่วมการประกวดราคา ดังนั้น บริษัทฯจึงไม่ต้องชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันให้แก่ กฟน. บริษัทฯได้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองกลางเพื่อขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งของ กฟน. ที่ให้บริษัทฯชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันดังกล่าว และเรียกร้องให้ กฟน. คืนต้นฉบับหนังสือ                        ค้ำประกันและชำระค่าธรรมเนียมหนังสือค้ำประกันแทนบริษัทฯ ต่อมาในปี 2558 กฟน. ได้ฟ้องร้องต่อศาลปกครองกลางให้บริษัทฯชำระเงินหลักประกันเป็นจำนวน 8 ล้านบาท ตามหนังสือค้ำประกันการประมูลงานดังกล่าว ปัจจุบันคดีนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองกลาง

ในปี 2557 บริษัทย่อยได้ถูกฟ้องร้องในคดีเกี่ยวกับการผิดสัญญาจ้าง ซึ่งมีทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 1 ล้านบาท ในเดือนกันยายน 2559 ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้บริษัทย่อยชดใช้ค่าเสียหายและดอกเบี้ยเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 0.5 ล้านบาท ต่อมาบริษัทย่อยได้ยื่นฎีกาและคำร้องขออนุญาตฎีกา ในปัจจุบันคดียังอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลฎีกา ทั้งนี้บริษัทย่อยได้บันทึกสำรองค่าเสียหายจากคดีดังกล่าวตามคำตัดสินของศาลอุทธรณ์แล้ว

ในปี 2559 บริษัทย่อยได้ถูกฟ้องร้องในคดีเกี่ยวกับการผิดสัญญาซื้อขาย ซึ่งมีทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 7 ล้านบาท ซึ่งในเดือนมีนาคม 2560 ศาลชั้นต้นได้มีคำพิพากษาให้บริษัทย่อยชดใช้ค่าเสียหาย ค่าปรับ และดอกเบี้ยเป็นจำนวนรวมประมาณ 4 ล้านบาท บริษัทย่อยได้ยื่นอุทธรณ์ และ               คำร้องขอทุเลาในปัจจุบันคดียังอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลอุทธรณ์ อย่างไรก็ตามที่ปรึกษากฎหมายและฝ่ายบริหารของบริษัทย่อยพิจารณาว่าบริษัทย่อยไม่ได้ปฏิบัติผิดสัญญาจึงจะไม่ได้รับผลเสียหายจากคดีฟ้องร้องดังกล่าว

23.	เครื่องมือทางการเงิน

23.1	นโยบายการบริหารความเสี่ยง

เครื่องมือทางการเงินที่สำคัญของบริษัทฯและบริษัทย่อยตามที่นิยามอยู่ในมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 107 การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลสำหรับเครื่องมือทางการเงิน ประกอบด้วยเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดและเงินฝากธนาคารที่มีภาระค้ำประกัน เงินลงทุนชั่วคราว ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น เจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น และเงินให้กู้ยืม บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเครื่องมือทางการเงินดังกล่าว และมีนโยบายในการบริหารความเสี่ยงดังนี้

ความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อ

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อที่เกี่ยวเนื่องกับลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น และเงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน ฝ่ายบริหารควบคุมความเสี่ยงนี้โดยการกำหนดให้มีนโยบายและวิธีการในการควบคุมสินเชื่อที่เหมาะสม ดังนั้น  บริษัทฯและบริษัทย่อยจึงไม่คาดว่าจะได้รับความเสียหายที่เป็นสาระสำคัญจากการให้สินเชื่อ นอกจากนี้บริษัทฯและบริษัทย่อยขายสินค้าหรือให้บริการกับลูกค้าที่มีความสามารถในการชำระหนี้ดีเป็นส่วนใหญ่ จำนวนเงินสูงสุดที่บริษัทฯและบริษัทย่อยอาจต้องสูญเสียจากการให้สินเชื่อคือมูลค่าสุทธิตามบัญชีของลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่นและเงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกันที่แสดงอยู่ในงบแสดงฐานะการเงิน

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยที่สำคัญอันเกี่ยวเนื่องกับเงินฝากสถาบันการเงิน        และเงินให้กู้ยืม สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินส่วนใหญ่มีอัตราดอกเบี้ยที่ปรับขึ้นลงตามอัตราตลาด หรือมีอัตราดอกเบี้ยคงที่ซึ่งใกล้เคียงกับอัตราตลาดในปัจจุบัน ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยของบริษัทฯและบริษัทย่อยจึงอยู่ในระดับต่ำ

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนที่สำคัญอันเกี่ยวเนื่องจากการซื้อหรือขายสินค้าและบริการเป็นเงินตราต่างประเทศ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 และ 2559 บริษัทฯและบริษัทย่อยมียอดคงเหลือของสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ  ซึ่งไม่ได้ทำสัญญาป้องกันความเสี่ยง ดังนี้

23.2   มูลค่ายุติธรรมของเครื่องมือทางการเงิน

เนื่องจากเครื่องมือทางการเงินส่วนใหญ่ของบริษัทฯและบริษัทย่อยจัดอยู่ในประเภทระยะสั้น เงินให้กู้ยืมระยะยาวมีอัตราดอกเบี้ยใกล้เคียงกับอัตราดอกเบี้ยในตลาด บริษัทฯและบริษัทย่อยจึงประมาณมูลค่ายุติธรรมของเครื่องมือทางการเงินใกล้เคียงกับมูลค่าตามบัญชีที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงิน

24.	การบริหารจัดการทุน

วัตถุประสงค์ในการบริหารจัดการทุนที่สำคัญของบริษัทฯและบริษัทย่อย คือการจัดให้มีซึ่งโครงสร้างทุนที่เหมาะสมเพื่อสนับสนุนการค้าเป็นธุรกิจของบริษัทฯและบริษัทย่อย และเสริมสร้างมูลค่าการถือหุ้นให้กับ                ผู้ถือหุ้นโดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2560 กลุ่มบริษัทมีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนเท่ากับ 0.30 : 1 (2559: 0.37 : 1)                        และเฉพาะของบริษัทฯเท่ากับ 0.09 : 1 (2559: 0.13 : 1)

25.	การอนุมัติงบการเงิน

งบการเงินนี้ได้รับอนุมัติให้ออกโดยคณะกรรมการบริษัทฯ เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2561

| ชื่อกิจการ | ลักษณะความสัมพันธ์ |

| บริษัทใหญ่ | เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในบริษัทฯ |

| บริษัทย่อย | บริษัทย่อยที่บริษัทฯมีอำนาจในการกำหนดนโยบายทางการเงินและ                  การดำเนินงานเพื่อให้ได้รับประโยชน์จากกิจกรรมต่างๆของบริษัทย่อย |

| กลุ่มจัสมิน | มีผู้ถือหุ้นและกรรมการร่วมกัน |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | นโยบายการกำหนดราคา |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |  |

| รายการธุรกิจกับบริษัทใหญ่ |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและให้บริการ | 3,112 | 1,502 | - | - | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ดอกเบี้ยรับ | 3,166 | - | 3,166 | - | อัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ  ถัวเฉลี่ย 12 เดือนของธนาคารใหญ่ 3 ราย                       บวกเพิ่มร้อยละ 0.60 และ                     อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 2.08 |

| ค่าเช่าสำนักงานและค่าบริการจ่าย | 3,246 | 4,827 | 3,148 | 3,049 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าใช้จ่ายอื่น | 20 | 19 | 14 | 13 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

|  |  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |  |

| รายการธุรกิจกับบริษัทย่อย |  |  |  |  |  |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและบริการ | - | - | 9,835 | 574 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ดอกเบี้ยรับ | - | - | 1,839 | 1,604 | อัตราอ้างอิงกับดอกเบี้ยเงินฝากประจำบวกเพิ่มร้อยละ 0.50 |

| ค่าบริหารจัดการรับ | - | - | 2,280 | 380 | ราคาตามสัญญา |

| ต้นทุนขายและบริการ | - | - | 89 | 89 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| รายการธุรกิจกับบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและให้บริการ | 46,136 | 83,998 | 2,318 | 48,533 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| รายได้อื่น | 130 | - | 130 | - | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่     กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ต้นทุนขายและบริการ | 4,792 | 4,187 | 2,973 | 4,187 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าเช่าสำนักงานและค่าบริการจ่าย | 252 | 252 | 252 | 252 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าใช้จ่ายอื่น | 3,290 | 5,606 | 1,832 | 2,056 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 7) |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 128 | 113 | - | - |

| บริษัทย่อย | - | - | 221 | - |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 725,359 | 778,981 | 724,819 | 775,994 |

| รวมลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 725,487 | 779,094 | 725,040 | 775,994 |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 7) |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 116 | - | 116 | - |

| บริษัทย่อย | - | - | 3,480 | 3,495 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 139 | - | 139 | - |

| รวม | 255 | - | 3,735 | 3,495 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (3,480) | (3,480) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 255 | - | 255 | 15 |

|  |  |  |  |  |

| มูลค่างานที่แล้วเสร็จแต่ยังไม่ถึงกำหนดชำระจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน บริษัทย่อย | - | - | 1,192 | 574 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 150 | 19 | - | - |

| รวมมูลค่างานที่แล้วเสร็จแต่ยังไม่ถึงกำหนดชำระจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 150 | 19 | 1,192 | 574 |

|  |  |  |  |  |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 340,000 | - | 340,000 | - |

| บริษัทย่อย | - | - | 80,347 | 80,347 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| รวม | 340,000 | - | 420,347 | 80,347 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (80,347) | (80,347) |

| รวมเงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน -สุทธิ | 340,000 | - | 340,000 | - |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

| เงินให้กู้ยืมระยะยาว - บริษัทย่อย |  |  |  |  |

| บริษัทย่อย | - | - | 101,000 | 117,000 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| หัก: ส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | - | - | (16,000) | (16,000) |

| รวมเงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย - สุทธิจากส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | - | - | 85,000 | 101,000 |

|  |  |  |  |  |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 12) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 694 | 421 | 3 | 3 |

| รวมเจ้าหนี้การค้ากิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 694 | 421 | 3 | 3 |

|  |  |  |  |  |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 12) |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 20,099 | 22,523 | - | - |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 6,928 | 8,273 | 129 | 81 |

| รวมเจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 27,027 | 30,796 | 129 | 81 |

|  |  |  |  |  |

| เงินรับล่วงหน้าจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 52 | 22 | - | - |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 1,986 | 1,117 | 202 | - |

| รวมเงินรับล่วงหน้าจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 2,038 | 1,139 | 202 | - |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ | เพิ่มขึ้น | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ |

|  | 31 ธันวาคม 2559 | ระหว่างปี | 31 ธันวาคม 2560 |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทใหญ่ | - | 340,000 | 340,000 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ | ลดลง | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ |

|  | 31 ธันวาคม 2559 | ระหว่างปี | 31 ธันวาคม 2560 |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทย่อย | 80,437 | - | 80,437 |

| เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย | 117,000 | (16,000) | 101,000 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| ผลประโยชน์ระยะสั้น | 10,956 | 13,097 | 10,956 | 10,580 |

| ผลประโยชน์หลังออกจากงาน | 993 | 1,544 | 993 | 1,394 |

| รวม | 11,949 | 14,641 | 11,949 | 11,974 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 725,487 | 779,094 | 725,040 | 775,994 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 185,565 | 192,443 | 17,395 | 24,929 |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 255 | - | 3,735 | 3,495 |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 40,514 | 42,153 | 40,510 | 42,148 |

| รวม | 951,821 | 1,013,690 | 786,680 | 840,566 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (221,898) | (221,866) | (58,353) | (58,321) |

| ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น - สุทธิ | 729,923 | 791,824 | 728,327 | 788,245 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| อายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระ |  |  |  |  |

| ยังไม่ถึงกำหนดชำระ | 1,191 | 5,728 | 548 | 2,676 |

| ค้างชำระ |  |  |  |  |

| ไม่เกิน 3 เดือน | 1,158 | 24,785 | 1,354 | 24,785 |

| มากกว่า 3 - 6 เดือน | 795 | 26,716 | 795 | 26,673 |

| มากกว่า 6 - 12 เดือน | - | 673 | - | 668 |

| มากกว่า 12 เดือน | 722,343 | 721,192 | 722,343 | 721,192 |

| รวมลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 725,487 | 779,094 | 725,040 | 775,994 |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| อายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระ |  |  |  |  |

| ยังไม่ถึงกำหนดชำระ | 2,927 | 3,099 | 2,775 | 2,763 |

| ค้างชำระ |  |  |  |  |

| ไม่เกิน 3 เดือน | 1,030 | 161 | 45 | 12 |

| มากกว่า 3 - 6 เดือน | 8 | 6,610 | - | 6,610 |

| มากกว่า 6 - 12 เดือน | - | - | - | - |

| มากกว่า 12 เดือน | 181,600 | 182,573 | 14,575 | 15,544 |

| รวม | 185,565 | 192,443 | 17,395 | 24,929 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (181,600) | (181,568) | (14,575) | (14,543) |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 3,965 | 10,875 | 2,820 | 10,386 |

| รวมลูกหนี้การค้า - สุทธิ | 729,452 | 789,969 | 727,860 | 786,380 |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยค้างรับ | 116 | - | 3,596 | 3,495 |

| อื่นๆ | 139 | - | 139 | - |

| รวม | 255 | - | 3,735 | 3,495 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (3,480) | (3,480) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ (หมายเหตุ 6) | 255 | - | 255 | 15 |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยค้างรับ | 12,529 | 14,168 | 12,525 | 14,163 |

| อื่น ๆ | 27,985 | 27,985 | 27,985 | 27,985 |

| รวม | 40,514 | 42,153 | 40,510 | 42,148 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (40,298) | (40,298) | (40,298) | (40,298) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 216 | 1,855 | 212 | 1,850 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

| อายุหนี้ค้างชำระ | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| อายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระ |  |  |  |  |

| ยังไม่ถึงกำหนดชำระ | 2,886 | 3,026 | 2,775 | 2,763 |

| ค้างชำระ |  |  |  |  |

| ไม่เกิน 3 เดือน | 888 | - | 34 | - |

| มากกว่า 3 - 6 เดือน | - | 6,610 | - | 6,610 |

| มากกว่า 6 - 12 เดือน | - | - | - | - |

| มากกว่า 12 เดือน | 32 | 1,001 | 32 | 1,001 |

| รวม | 3,806 | 10,637 | 2,841 | 10,374 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (32) | - | (32) | - |

| รวมลูกหนี้การค้า - หน่วยงานของรัฐ - สุทธิ | 3,774 | 10,637 | 2,809 | 10,374 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | ราคาทุน | ราคาทุน | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| สินค้าสำเร็จรูป | 9,335 | 12,203 | (6,172) | (4,014) | 3,163 | 8,189 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ราคาทุน | ราคาทุน | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| สินค้าสำเร็จรูป | 9,207 | 12,058 | (6,172) | (4,014) | 3,035 | 8,044 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

| ชื่อบริษัท | ทุนเรียกชำระแล้ว | ทุนเรียกชำระแล้ว | ราคาทุน | ราคาทุน |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

|  |  |  |  |  |

| บริษัท คลาวด์ คอมพิวติ้ง โซลูชั่นส์ จำกัด | 55,000 | 55,000 | 83,899 | 83,899 |

| หัก: ค่าเผื่อการด้อยค่าของเงินลงทุน |  |  | (83,899) | (83,899) |

| รวมเงินลงทุนในบริษัทย่อย - สุทธิ |  |  | - | - |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | ที่ดิน อาคาร | เครื่องโทรศัพท์ | เครื่องตกแต่ง |  |  |  |

|  | สิ่งปรับปรุงอาคาร และสินทรัพย์เช่า | สาธารณะและอุปกรณ์                          ที่เกี่ยวข้อง | ติดตั้งและอุปกรณ์สำนักงาน | ยานพาหนะ | รวม | รวม |

| ราคาทุน |  |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2559 | 19,258 | 26,151 | 67,166 | 6,648 | 119,223 | 119,223 |

| ซื้อเพิ่ม | 9 | - | 1,370 | - | 1,379 | 1,379 |

| จำหน่าย | - | - | (1,078) | - | (1,078) | (1,078) |

| 31 ธันวาคม 2559 | 19,267 | 26,151 | 67,458 | 6,648 | 119,524 | 119,524 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | 3,763 | - | 3,763 | 3,763 |

| จำหน่าย | - | (1,442) | (557) | - | (1,999) | (1,999) |

| โอนออก | - | - | (8) | - | (8) | (8) |

| 31 ธันวาคม 2560 | 19,267 | 24,709 | 70,656 | 6,648 | 121,280 | 121,280 |

| ค่าเสื่อมราคาสะสม |  |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2559 | 17,197 | 18,832 | 55,444 | 5,968 | 97,441 | 97,441 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | 60 | 7,305 | 5,988 | 247 | 13,600 | 13,600 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน    ที่จำหน่าย | - | - | (1,058) | - | (1,058) | (1,058) |

| 31 ธันวาคม 2559 | 17,257 | 26,137 | 60,374 | 6,215 | 109,983 | 109,983 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | 3 | 12 | 5,240 | 247 | 5,502 | 5,502 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วนที่จำหน่าย | - | (1,440) | (524) | - | (1,964) | (1,964) |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน      ที่โอนออก | - | - | (7) | - | (7) | (7) |

| 31 ธันวาคม 2560 | 17,260 | 24,709 | 65,083 | 6,462 | 113,514 | 113,514 |

| มูลค่าสุทธิตามบัญชี |  |  |  |  |  |  |

| 31 ธันวาคม 2559 | 2,010 | 14 | 7,084 | 433 | 9,541 | 9,541 |

| 31 ธันวาคม 2560 | 2,007 | - | 5,573 | 186 | 7,766 | 7,766 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี |  |  |  |  |  |  |

| 2559 (จำนวน 2 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                    การบริการและการบริหาร) | 2559 (จำนวน 2 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                    การบริการและการบริหาร) | 2559 (จำนวน 2 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                    การบริการและการบริหาร) | 2559 (จำนวน 2 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                    การบริการและการบริหาร) | 2559 (จำนวน 2 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                    การบริการและการบริหาร) | 2559 (จำนวน 2 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                    การบริการและการบริหาร) | 13,600 |

| 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                      การบริการและการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                      การบริการและการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                      การบริการและการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                      การบริการและการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                      การบริการและการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย                      การบริการและการบริหาร) | 5,502 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | เครื่องโทรศัพท์สาธารณะและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง | สิ่งปรับปรุงอาคาร            และสินทรัพย์เช่า | เครื่องตกแต่งติดตั้งและอุปกรณ์สำนักงาน | ยานพาหนะ | รวม | รวม |

| ราคาทุน |  |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2559 | 26,151 | 12,129 | 29,121 | 6,152 | 73,553 | 73,553 |

| จำหน่าย | - | - | (1,016) | - | (1,016) | (1,016) |

| 31 ธันวาคม 2559 | 26,151 | 12,129 | 28,105 | 6,152 | 72,537 | 72,537 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | 117 | - | 117 | 117 |

| จำหน่าย | (1,442) | - | (493) | - | (1,935) | (1,935) |

| โอนออก | - | - | (8) | - | (8) | (8) |

| 31 ธันวาคม 2560 | 24,709 | 12,129 | 27,721 | 6,152 | 70,711 | 70,711 |

| ค่าเสื่อมราคาสะสม |  |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2559 | 18,832 | 12,129 | 26,174 | 5,472 | 62,607 | 62,607 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | 7,305 | - | 1,502 | 247 | 9,054 | 9,054 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน    ที่จำหน่าย | - | - | (995) | - | (995) | (995) |

| 31 ธันวาคม 2559 | 26,137 | 12,129 | 26,681 | 5,719 | 70,666 | 70,666 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | 12 | - | 968 | 248 | 1,228 | 1,228 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน   ที่จำหน่าย | (1,440) | - | (460) | - | (1,900) | (1,900) |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน      ที่โอนออก | - | - | (7) | - | (7) | (7) |

| 31 ธันวาคม 2560 | 24,709 | 12,129 | 27,182 | 5,967 | 69,987 | 69,987 |

| มูลค่าสุทธิตามบัญชี |  |  |  |  |  |  |

| 31 ธันวาคม 2559 | 14 | - | 1,424 | 433 | 1,871 | 1,871 |

| 31 ธันวาคม 2560 | - | - | 538 | 185 | 724 | 724 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี |  |  |  |  |  |  |

| 2559 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2559 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2559 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2559 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2559 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2559 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 9,054 |

| 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการขาย การบริการและการบริหาร) | 1,228 |



|  |  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 694 | 421 | 3 | 3 |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 33,419 | 71,637 | 32,522 | 65,469 |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 27,027 | 30,796 | 129 | 81 |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 46,009 | 48,451 | 44,096 | 47,552 |

| รวมเจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น | 107,149 | 151,305 | 76,750 | 113,105 |



|  |  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานต้นปี | 10,483 | 11,190 | 10,483 | 9,719 |

| ส่วนที่รับรู้ในกำไรหรือขาดทุน    (แสดงรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร): |  |  |  |  |

| ต้นทุนบริการในปัจจุบัน | 510 | 610 | 510 | 497 |

| ต้นทุนดอกเบี้ย | 289 | 297 | 289 | 267 |

| กลับรายการผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงาน | - | (1,614) | - | - |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานปลายปี | 11,282 | 10,483 | 11,282 | 10,483 |



|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 |

|  | (ร้อยละต่อปี) | (ร้อยละต่อปี) |

| อัตราคิดลด | 2.75% | 2.75% |

| อัตราการขึ้นเงินเดือนในอนาคต | 5% | 5% |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 |

| อัตราคิดลด |  |  |

| เพิ่มขึ้น 50 เบซิสพอยท์ (3.25%) | (414) | (430) |

| ลดลง 50 เบซิสพอยท์ (2.25%) | 441 | 460 |

| อัตราการขึ้นเงินเดือน |  |  |

| เพิ่มขึ้น 100 เบซิสพอยท์ (6.00%) | 1,233 | 1,138 |

| ลดลง 100 เบซิสพอยท์ (4.00%) | (1,090) | (1,007) |



|  |  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| เงินเดือนค่าแรงและผลประโยชน์อื่นของพนักงาน | 27,457 | 33,271 | 27,457 | 26,683 |

| สินค้าคงเหลือใช้ไป | 11,720 | 5,754 | 4,248 | 1,834 |

| ค่าจ้างผู้รับเหมาช่วง | 6,775 | 8,625 | 4,243 | 4,760 |

| ค่าเสื่อมราคา | 5,503 | 13,600 | 1,229 | 9,054 |

| ค่าเช่าจ่ายตามสัญญาเช่าดำเนินงาน | 3,497 | 5,079 | 3,400 | 3,300 |

| การปรับลดสินค้าคงเหลือเป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | 2,158 | - | 2,158 | - |

| หนี้สงสัยจะสูญ | 32 | 80,027 | 32 | 62,913 |

| หนี้สูญ | - | 1,725 | - | - |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| กำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีก่อนภาษีเงินได้นิติบุคคล | 16,419 | (57,811) | (20,160) | (54,964) |

| อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล | 20% | 20% | 20% | 20% |

| กำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีก่อนภาษีเงินได้                     นิติบุคคลคูณอัตราภาษี | 3,284 | (11,562) | (4,032) | (10,993) |

| ค่าใช้จ่ายที่ไม่สามารถนำมาเป็นค่าใช้จ่าย   ทางภาษี | 231 | 45 | 4 | 5 |

| ค่าใช้จ่ายที่มีสิทธิหักได้เพิ่มขึ้น | (78) | - | (4) | - |

| สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีที่ไม่ได้บันทึกในงบการเงิน: |  |  |  |  |

| ปรับลดราคาทุนของสินค้าคงเหลือเป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | 432 | - | 432 | - |

| ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ | 6 | 16,351 | 6 | 12,583 |

| ค่าเสื่อมราคาสะสม | - | 1,145 | - | 1,145 |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงาน | 160 | 153 | 160 | 153 |

| ขาดทุนทางภาษีปีปัจจุบัน | 3,167 | - | 3,167 | - |

| ผลขาดทุนทางภาษีของปีก่อนที่นำมาลดค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้ | (4,014) | (6,132) | - | (2,990) |

| อื่นๆ | - | - | 267 | 97 |

| ค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้ที่แสดงอยู่ในงบกำไร   ขาดทุนเบ็ดเสร็จ | 3,188 | - | - | - |



|  | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) |

|  | ส่วนงาน ธุรกิจออกแบบและวางระบบสื่อสาร           และโทรคมนาคม | ส่วนงาน ธุรกิจออกแบบและวางระบบสื่อสาร           และโทรคมนาคม | ส่วนงานธุรกิจจัดหา ออกแบบและวางระบบคอมพิวเตอร์ | ส่วนงานธุรกิจจัดหา ออกแบบและวางระบบคอมพิวเตอร์ | ส่วนงานธุรกิจคลาวด์คอมพิวติ้ง | ส่วนงานธุรกิจคลาวด์คอมพิวติ้ง | การตัดรายการ บัญชีระหว่างกัน | การตัดรายการ บัญชีระหว่างกัน | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| รายได้จากการขายและการบริการ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

| รายได้จากภายนอก | 12 | 66 | 47 | 45 | 19 | 14 | - | - | 78 | 125 |

| รายได้ระหว่างส่วนงาน | 10 | 1 | - | - | - | - | (10) | (1) | - | - |

| รายได้ทั้งสิ้น | 22 | 67 | 47 | 45 | 19 | 14 | (10) | (1) | 78 | 125 |

| กำไร (ขาดทุน) จากการดำเนินงานตามส่วนงาน | (2) | 46 | 31 | 25 | 11 | 7 |  |  | 40 | 78 |

| รายได้และค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้ปันส่วน: |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยรับ |  |  |  |  |  |  |  |  | 8 | 5 |

| กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 1 |

| รายได้อื่น |  |  |  |  |  |  |  |  | 11 | 11 |

| ค่าใช้จ่ายในการขายและบริการ |  |  |  |  |  |  |  |  | - | (1) |

| ค่าใช้จ่ายในการบริหาร |  |  |  |  |  |  |  |  | (45) | (61) |

| หนี้สูญ |  |  |  |  |  |  |  |  | - | (2) |

| หนี้สงสัยจะสูญ |  |  |  |  |  |  |  |  | - | (80) |

| ค่าใช้จ่ายทางการเงิน |  |  |  |  |  |  |  |  | - | (9) |

| ภาษีเงินได้ |  |  |  |  |  |  |  |  | (3) | - |

| กำไร (ขาดทุน) สำหรับปี |  |  |  |  |  |  |  |  | 13 | (58) |



|  |  |  | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

| จ่ายชำระภายใน |  |  |  |  |

| ภายใน 1 ปี | 3 | 3 | 3 | 3 |

| มากกว่า 1 ปี แต่ไม่เกิน 3 ปี | 2 | 5 | 2 | 4 |



| สกุลเงิน | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

| สกุลเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

|  | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) |

| เหรียญสหรัฐอเมริกา | 0.1 | 0.1 | 0.9 | 0.9 | 32.6809 | 35.8307 |



| สกุลเงิน | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

| สกุลเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

|  | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 | 2560 | 2559 |

|  | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) |

| เหรียญสหรัฐอเมริกา | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 32.6809 | 35.8307 |