JTS "2018

บริษัท จัสมิน เทเลคอม ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

หมายเหตุประกอบงบการเงินรวม

สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2561

1.	ข้อมูลทั่วไปของบริษัทฯ

บริษัท จัสมิน เทเลคอม ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน) (“บริษัทฯ”) เป็นบริษัทมหาชนซึ่งจัดตั้งและมีภูมิลำเนาในประเทศไทย โดยมีบริษัท จัสมิน อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัทที่จดทะเบียนจัดตั้งในประเทศไทยเป็นบริษัทใหญ่ ธุรกิจหลักของบริษัทฯคือการรับออกแบบและวางระบบสื่อสารและโทรคมนาคม ธุรกิจให้บริการโทรคมนาคม และธุรกิจอื่นๆ ที่อยู่ตามที่จดทะเบียนของบริษัทฯอยู่ที่           เลขที่ 200 หมู่ที่ 4 ชั้น 9 จัสมิน อินเตอร์เนชั่นแนล ทาวเวอร์ ถนนแจ้งวัฒนะ ตำบลปากเกร็ด อำเภอปากเกร็ด                                                        จังหวัดนนทบุรี

2.	เกณฑ์ในการจัดทำงบการเงิน

2.1	งบการเงินนี้จัดทำขึ้นตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่กำหนดในพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี      พ.ศ. 2547 โดยแสดงรายการในงบการเงินตามข้อกำหนดในประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้าลงวันที่                 11 ตุลาคม 2559 ออกตามความในพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543

งบการเงินฉบับภาษาไทยเป็นงบการเงินฉบับที่บริษัทฯใช้เป็นทางการตามกฎหมาย งบการเงินฉบับภาษาอังกฤษแปลจากงบการเงินฉบับภาษาไทยนี้

งบการเงินนี้ได้จัดทำขึ้นโดยใช้เกณฑ์ราคาทุนเดิมเว้นแต่จะได้เปิดเผยเป็นอย่างอื่นในนโยบายการบัญชี

2.2	เกณฑ์ในการจัดทำงบการเงินรวม

ก)	งบการเงินรวมนี้ได้จัดทำขึ้นโดยรวมงบการเงินของบริษัทฯ และบริษัท คลาวด์ คอมพิวติ้ง โซลูชั่นส์ จำกัด (“บริษัทย่อย”) ซึ่งเป็นบริษัทจำกัดที่จัดตั้งขึ้นในประเทศไทย และดำเนินธุรกิจออกแบบและจัดทำระบบคอมพิวเตอร์พร้อมทั้งพัฒนาซอฟต์แวร์ จำหน่ายอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ และให้บริการคลาวด์คอมพิวติ้ง บริษัทฯถือหุ้นในบริษัทย่อยคิดเป็นอัตราร้อยละ 97.87 ของทุนจดทะเบียนของบริษัทย่อย

ข)	บริษัทฯจะถือว่ามีการควบคุมกิจการที่เข้าไปลงทุนหรือบริษัทย่อยได้ หากบริษัทฯมีสิทธิได้รับหรือมีส่วนได้เสียในผลตอบแทนของกิจการที่เข้าไปลงทุน และสามารถใช้อำนาจในการสั่งการกิจกรรมที่ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อจำนวนเงินผลตอบแทนนั้นได้

ค) 	บริษัทฯนำงบการเงินของบริษัทย่อยมารวมในการจัดทำงบการเงินรวมตั้งแต่วันที่บริษัทฯมีอำนาจในการควบคุมบริษัทย่อยจนถึงวันที่บริษัทฯสิ้นสุดการควบคุมบริษัทย่อยนั้น

ง)	งบการเงินของบริษัทย่อยได้จัดทำขึ้นโดยใช้นโยบายการบัญชีที่สำคัญเช่นเดียวกันกับของบริษัทฯ

จ)	ยอดคงค้างระหว่างบริษัทฯและบริษัทย่อย รายการค้าระหว่างกันที่มีสาระสำคัญได้ถูกตัดออกจาก                   งบการเงินรวมนี้แล้ว

ฉ)	ส่วนของผู้มีส่วนได้เสียที่ไม่มีอำนาจควบคุมคือ จำนวนกำไรหรือขาดทุนและสินทรัพย์สุทธิของบริษัทย่อยส่วนที่ไม่ได้เป็นของบริษัทฯ และแสดงเป็นรายการแยกต่างหากในส่วนของกำไรหรือขาดทุนรวมและส่วนของผู้ถือหุ้นในงบแสดงฐานะการเงินรวม

ในปี 2548 บริษัทฯซื้อเงินลงทุนในบริษัทย่อยในราคาต่ำกว่ามูลค่าสินทรัพย์สุทธิตามบัญชีเป็นจำนวนประมาณ 8 ล้านบาท บริษัทฯได้บันทึกผลต่างดังกล่าวไว้ในส่วนของผู้ถือหุ้นในงบแสดงฐานะการเงินรวมภายใต้รายการ “องค์ประกอบอื่นของส่วนของผู้ถือหุ้น”

2.3	บริษัทฯจัดทำงบการเงินเฉพาะกิจการ โดยแสดงเงินลงทุนในบริษัทย่อยตามวิธีราคาทุน

3.	มาตรฐานการรายงานทางการเงินใหม่

มาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เริ่มมีผลบังคับใช้ในปีปัจจุบัน

ในระหว่างปี บริษัทฯและบริษัทย่อยได้นำมาตรฐานการรายงานทางการเงินและการตีความมาตรฐาน                                                การรายงานทางการเงินฉบับปรับปรุง (ปรับปรุง 2560) จำนวนหลายฉบับ ซึ่งมีผลบังคับใช้สำหรับ                              งบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2561 มาถือปฏิบัติ มาตรฐานการรายงานทางการเงินดังกล่าวได้รับการปรับปรุงหรือจัดให้มีขึ้นเพื่อให้มีเนื้อหาเท่าเทียมกับมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นการปรับปรุงและอธิบายให้ชัดเจนเกี่ยวกับการเปิดเผยข้อมูลในหมายเหตุประกอบงบการเงิน การนำมาตรฐานการรายงานทางการเงินดังกล่าวมาถือปฏิบัตินี้ไม่มีผลกระทบอย่างเป็นสาระสำคัญต่องบการเงินของบริษัทฯและบริษัทย่อย

มาตรฐานการรายงานทางการเงินที่จะมีผลบังคับใช้สำหรับงบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2562

ในระหว่างปีปัจจุบัน สภาวิชาชีพบัญชีได้ประกาศใช้มาตรฐานการรายงานทางการเงินและการตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับปรับปรุง (ปรับปรุง 2561) และฉบับใหม่จำนวนหลายฉบับ ซึ่งมีผลบังคับใช้สำหรับงบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2562 มาตรฐาน               การรายงานทางการเงินดังกล่าวได้รับการปรับปรุงหรือจัดให้มีขึ้นเพื่อให้มีเนื้อหาเท่าเทียมกับมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นการอธิบายให้ชัดเจนเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติทางการบัญชีและการให้แนวปฏิบัติทางบัญชีกับผู้ใช้มาตรฐาน

ฝ่ายบริหารของบริษัทฯและบริษัทย่อยเชื่อว่ามาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับปรับปรุงดังกล่าว                                      ส่วนใหญ่จะไม่มีผลกระทบอย่างเป็นสาระสำคัญต่องบการเงินเมื่อนำมาถือปฏิบัติ อย่างไรก็ตาม มาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับใหม่ซึ่งได้มีการเปลี่ยนแปลงหลักการสำคัญ สามารถสรุปได้ดังนี้

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 เรื่อง รายได้จากสัญญาที่ทำกับลูกค้า

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 ใช้แทนมาตรฐานการบัญชีและการตีความมาตรฐาน                                  การบัญชีที่เกี่ยวข้องต่อไปนี้

กิจการต้องใช้มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 กับสัญญาที่ทำกับลูกค้าทุกสัญญา ยกเว้นสัญญาที่อยู่ในขอบเขตของมาตรฐานการบัญชีฉบับอื่น มาตรฐานฉบับนี้ได้กำหนดหลักการ 5 ขั้นตอนสำหรับการรับรู้รายได้ที่เกิดขึ้นจากสัญญาที่ทำกับลูกค้า โดยกิจการจะรับรู้รายได้ในจำนวนเงิน                          ที่สะท้อนถึงสิ่งตอบแทนที่กิจการคาดว่าจะมีสิทธิได้รับจากการแลกเปลี่ยนสินค้าหรือบริการที่ได้                      ส่งมอบให้แก่ลูกค้า และกำหนดให้กิจการต้องใช้ดุลยพินิจและพิจารณาข้อเท็จจริงและเหตุการณ์                                                       ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดในการพิจารณาตามหลักการในแต่ละขั้นตอน

ฝ่ายบริหารของบริษัทฯและบริษัทย่อยเชื่อว่ามาตรฐานฉบับดังกล่าวจะไม่มีผลกระทบอย่างเป็นสาระสำคัญต่องบการเงินของบริษัทฯและบริษัทย่อย

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน กลุ่มเครื่องมือทางการเงินที่จะมีผลบังคับใช้สำหรับงบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2563

ในระหว่างปีปัจจุบัน สภาวิชาชีพบัญชีได้ประกาศใช้มาตรฐานการรายงานทางการเงิน กลุ่มเครื่องมือทางการเงิน ประกอบด้วยมาตรฐานและการตีความมาตรฐาน จำนวน 5 ฉบับ ได้แก่

มาตรฐานการรายงานทางการเงินกลุ่มดังกล่าวข้างต้น กำหนดหลักการเกี่ยวกับการจัดประเภทและการวัดมูลค่าเครื่องมือทางการเงินด้วยมูลค่ายุติธรรมหรือราคาทุนตัดจำหน่ายโดยพิจารณาจากประเภทของ                        ตราสารทางการเงิน ลักษณะของกระแสเงินสดตามสัญญาและแผนธุรกิจของกิจการ (Business Model) หลักการเกี่ยวกับวิธีการคำนวณการด้อยค่าของเครื่องมือทางการเงินโดยใช้แนวคิดของผลขาดทุน                                                       ด้านเครดิตที่คาดว่าจะเกิดขึ้น และหลักการเกี่ยวกับการบัญชีป้องกันความเสี่ยง รวมถึงการแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลเครื่องมือทางการเงิน และเมื่อมาตรฐานการรายงานทางการเงินกลุ่มนี้มีผลบังคับใช้ จะทำให้มาตรฐานการบัญชี การตีความมาตรฐานการบัญชี และแนวปฏิบัติทางการบัญชีบางฉบับที่มีผลบังคับใช้อยู่ในปัจจุบันถูกยกเลิกไป

ปัจจุบันฝ่ายบริหารของบริษัทฯและบริษัทย่อยอยู่ระหว่างการประเมินผลกระทบที่อาจมีต่องบการเงิน                                     ในปีที่เริ่มนำมาตรฐานกลุ่มดังกล่าวมาถือปฏิบัติ

4.	นโยบายการบัญชีที่สำคัญ

4.1	การรับรู้รายได้

ขายสินค้า

รายได้จากการขายสินค้ารับรู้เมื่อบริษัทฯและบริษัทย่อยได้โอนความเสี่ยงและผลตอบแทนที่มีนัยสำคัญของความเป็นเจ้าของสินค้าให้กับผู้ซื้อแล้ว รายได้จากการขายแสดงมูลค่าตามราคาในใบกำกับสินค้าโดยไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม สำหรับสินค้าที่ได้ส่งมอบหลังจากหักส่วนลดแล้ว

รายได้ค่าบริการ

รายได้จากการออกแบบและติดตั้งระบบสื่อสารโทรคมนาคม และระบบคอมพิวเตอร์พร้อมการจัดหาอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องรับรู้โดยพิจารณาถึงขั้นความสำเร็จของงานจากการประเมินของวิศวกรหรือผู้ควบคุมโครงการ

รายได้ค่าบริการบำรุงรักษารับรู้เมื่อได้ให้บริการแล้ว

ดอกเบี้ยรับ

ดอกเบี้ยรับถือเป็นรายได้ตามเกณฑ์คงค้างโดยคำนึงถึงอัตราผลตอบแทนที่แท้จริง

4.2	เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด หมายถึง เงินสดและเงินฝากธนาคาร และเงินลงทุนระยะสั้นที่มี                                  สภาพคล่องสูง ซึ่งถึงกำหนดจ่ายคืนภายในระยะเวลาไม่เกิน 3 เดือนนับจากวันที่ได้มาและไม่มีข้อจำกัด                                   ในการเบิกใช้

4.3	ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น

ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่นแสดงมูลค่าตามจำนวนมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ บริษัทฯและบริษัทย่อยบันทึก                                        ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับผลขาดทุนโดยประมาณที่อาจเกิดขึ้นจากการเก็บเงินจากลูกหนี้ไม่ได้                       ซึ่งโดยทั่วไปพิจารณาจากประสบการณ์การเก็บเงินและการวิเคราะห์อายุหนี้

4.4	สินค้าคงเหลือ

สินค้าคงเหลือแสดงมูลค่าตามราคาทุน (โดยวิธีต้นทุนเฉพาะเจาะจง) หรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับแล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า

4.5	เงินลงทุน

เงินลงทุนในบริษัทย่อยที่แสดงอยู่ในงบการเงินเฉพาะกิจการแสดงมูลค่าตามวิธีราคาทุนสุทธิจากค่าเผื่อการด้อยค่า

บริษัทฯใช้วิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักในการคำนวณต้นทุนของเงินลงทุน

เมื่อมีการจำหน่ายเงินลงทุน ผลต่างระหว่างสิ่งตอบแทนสุทธิที่ได้รับกับมูลค่าตามบัญชีของเงินลงทุนจะถูกบันทึกในส่วนของกำไรหรือขาดทุน

4.6	ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ และค่าเสื่อมราคา

ที่ดินแสดงมูลค่าตามราคาทุน อาคารและอุปกรณ์แสดงมูลค่าตามราคาทุนหักค่าเสื่อมราคาสะสม และ                   ค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ (ถ้ามี)

ค่าเสื่อมราคาของอาคารและอุปกรณ์คำนวณจากราคาทุนของสินทรัพย์โดยวิธีเส้นตรงตามอายุการให้ประโยชน์โดยประมาณดังนี้

อาคาร		-	20	ปี

เครื่องโทรศัพท์สาธารณะและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง	-	3 - 5	ปี

สิ่งปรับปรุงอาคารและสินทรัพย์เช่า	-	5	ปี

เครื่องตกแต่ง ติดตั้ง และอุปกรณ์สำนักงาน	-	3 - 10	ปี

ยานพาหนะ	-	5	ปี

ค่าเสื่อมราคารวมอยู่ในการคำนวณผลการดำเนินงาน

ไม่มีการคิดค่าเสื่อมราคาสำหรับที่ดิน

บริษัทฯและบริษัทย่อยตัดรายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ออกจากบัญชี เมื่อจำหน่ายสินทรัพย์หรือคาดว่าจะไม่ได้รับประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตจากการใช้หรือการจำหน่ายสินทรัพย์ รายการผลกำไรหรือขาดทุนจากการจำหน่ายสินทรัพย์จะรับรู้ในส่วนของกำไรหรือขาดทุนเมื่อบริษัทฯและบริษัทย่อย                            ตัดรายการสินทรัพย์นั้นออกจากบัญชี

4.7	รายการธุรกิจกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันกับบริษัทฯและบริษัทย่อย หมายถึง บุคคลหรือกิจการที่มีอำนาจควบคุมบริษัทฯและบริษัทย่อย หรือถูกบริษัทฯและบริษัทย่อยควบคุมไม่ว่าจะเป็นโดยทางตรงหรือทางอ้อม หรืออยู่ภายใต้การควบคุมเดียวกันกับบริษัทฯและบริษัทย่อย

นอกจากนี้บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันยังหมายรวมถึงบุคคลหรือกิจการที่มีสิทธิออกเสียงโดยทางตรงหรือทางอ้อมซึ่งทำให้มีอิทธิพลอย่างเป็นสาระสำคัญต่อบริษัทฯและบริษัทย่อย ผู้บริหารสำคัญ กรรมการหรือพนักงานของบริษัทฯและบริษัทย่อยที่มีอำนาจในการวางแผนและควบคุมการดำเนินงานของบริษัทฯและบริษัทย่อย

4.8	เงินตราต่างประเทศ

บริษัทฯแสดงงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะกิจการเป็นสกุลเงินบาท ซึ่งเป็นสกุลเงินที่ใช้ในการดำเนินงานของบริษัทฯและบริษัทย่อย

รายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศแปลงค่าเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่เกิดรายการ สินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นตัวเงินซึ่งอยู่ในสกุลเงินตราต่างประเทศได้แปลงค่าเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

กำไรและขาดทุนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงในอัตราแลกเปลี่ยนได้รวมอยู่ในการคำนวณผลการดำเนินงาน

4.9	การด้อยค่าของสินทรัพย์

ทุกวันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน บริษัทฯและบริษัทย่อยจะทำการประเมินการด้อยค่าของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ และเงินลงทุน หากมีข้อบ่งชี้ว่าสินทรัพย์ดังกล่าวอาจด้อยค่า บริษัทฯและบริษัทย่อยรับรู้ขาดทุนจากการด้อยค่าเมื่อมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของสินทรัพย์มีมูลค่าต่ำกว่ามูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์นั้น ทั้งนี้มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนหมายถึงมูลค่ายุติธรรมหักต้นทุนในการขายของสินทรัพย์หรือมูลค่าจากการใช้สินทรัพย์แล้วแต่ราคาใดจะสูงกว่า

บริษัทฯและบริษัทย่อยจะรับรู้รายการขาดทุนจากการด้อยค่าในส่วนของกำไรหรือขาดทุน

4.10	ผลประโยชน์ของพนักงาน

ผลประโยชน์ระยะสั้นของพนักงาน

บริษัทฯรับรู้เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส และเงินสมทบกองทุนประกันสังคมเป็นค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดรายการ

ผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงาน

โครงการสมทบเงิน

บริษัทฯและพนักงานของบริษัทฯได้ร่วมกันจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพซึ่งประกอบด้วยเงินที่พนักงาน                                  จ่ายสะสมและเงินที่บริษัทฯจ่ายสมทบให้เป็นรายเดือน สินทรัพย์ของกองทุนสำรองเลี้ยงชีพได้แยกออกจากสินทรัพย์ของบริษัทฯ เงินที่บริษัทฯจ่ายสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในปีที่                                             เกิดรายการ

โครงการผลประโยชน์หลังออกจากงาน

บริษัทฯมีภาระสำหรับเงินชดเชยที่ต้องจ่ายให้แก่พนักงานเมื่อออกจากงานตามกฎหมายแรงงาน ซึ่งบริษัทฯถือว่าเงินชดเชยดังกล่าวเป็นโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานสำหรับพนักงาน

บริษัทฯคำนวณหนี้สินตามโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงาน โดยใช้วิธีคิดลดแต่ละหน่วยที่ประมาณการไว้ (Projected Unit Credit Method) โดยผู้เชี่ยวชาญอิสระได้ทำการประเมินภาระผูกพันดังกล่าวตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย

ผลกำไรหรือขาดทุนจากการประมาณการตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัยสำหรับโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงานจะรับรู้ทันทีในกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น

4.11	ประมาณการหนี้สิน

บริษัทฯและบริษัทย่อยจะบันทึกประมาณการหนี้สินไว้ในบัญชีเมื่อภาระผูกพันซึ่งเป็นผลมาจากเหตุการณ์ในอดีตได้เกิดขึ้นแล้ว และมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่นอนว่าบริษัทฯและบริษัทย่อยจะเสียทรัพยากร                    เชิงเศรษฐกิจไปเพื่อปลดเปลื้องภาระผูกพันนั้น และบริษัทฯและบริษัทย่อยสามารถประมาณมูลค่าภาระผูกพันนั้นได้อย่างน่าเชื่อถือ

4.12	ภาษีเงินได้

ภาษีเงินได้ประกอบด้วยภาษีเงินได้ปัจจุบันและภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

ภาษีเงินได้ปัจจุบัน

บริษัทฯและบริษัทย่อยบันทึกภาษีเงินได้ปัจจุบันตามจำนวนที่คาดว่าจะจ่ายให้กับหน่วยงานจัดเก็บภาษี                          ของรัฐ โดยคำนวณจากกำไรทางภาษีตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในกฎหมายภาษีอากร

ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

บริษัทฯและบริษัทย่อยบันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีของผลแตกต่างชั่วคราวระหว่างราคาตามบัญชีของสินทรัพย์และหนี้สิน ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงานกับฐานภาษีของสินทรัพย์และหนี้สินที่เกี่ยวข้องนั้น โดยใช้อัตราภาษีที่มีผลบังคับใช้ ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

บริษัทฯและบริษัทย่อยรับรู้หนี้สินภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีของผลแตกต่างชั่วคราวที่ต้องเสียภาษี                      ทุกรายการ แต่รับรู้สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีสำหรับผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษี รวมทั้ง                        ผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้ในจำนวนเท่าที่มีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่บริษัทฯและบริษัทย่อยจะมีกำไรทางภาษีในอนาคตเพียงพอที่จะใช้ประโยชน์จากผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษีและผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้นั้น

บริษัทฯและบริษัทย่อยจะทบทวนมูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีทุกสิ้นรอบระยะเวลารายงานและจะทำการปรับลดมูลค่าตามบัญชีดังกล่าว หากมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ว่า   บริษัทฯและบริษัทย่อยจะไม่มีกำไรทางภาษีเพียงพอต่อการนำสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีทั้งหมดหรือบางส่วนมาใช้ประโยชน์

บริษัทฯและบริษัทย่อยจะบันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีโดยตรงไปยังส่วนของผู้ถือหุ้นหากภาษีที่เกิดขึ้นเกี่ยวข้องกับรายการที่ได้บันทึกโดยตรงไปยังส่วนของผู้ถือหุ้น

4.13	การวัดมูลค่ายุติธรรม

มูลค่ายุติธรรม หมายถึง ราคาที่คาดว่าจะได้รับจากการขายสินทรัพย์หรือเป็นราคาที่จะต้องจ่ายเพื่อโอนหนี้สินให้ผู้อื่นโดยรายการดังกล่าวเป็นรายการที่เกิดขึ้นในสภาพปกติระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย (ผู้ร่วมในตลาด) ณ วันที่วัดมูลค่า บริษัทฯและบริษัทย่อยใช้ราคาเสนอซื้อขายในตลาดที่มีสภาพคล่องในการวัดมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์และหนี้สินซึ่งมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้องกำหนดให้ต้องวัดมูลค่าด้วยมูลค่ายุติธรรม ยกเว้นในกรณีที่ไม่มีตลาดที่มีสภาพคล่องสำหรับสินทรัพย์หรือหนี้สินที่มีลักษณะเดียวกันหรือไม่สามารถหาราคาเสนอซื้อขายในตลาดที่มีสภาพคล่องได้ บริษัทฯและบริษัทย่อยจะประมาณมูลค่ายุติธรรมโดยใช้เทคนิคการประเมินมูลค่าที่เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์ และพยายามใช้ข้อมูลที่สามารถสังเกตได้ที่เกี่ยวข้องกับสินทรัพย์หรือหนี้สินที่จะวัดมูลค่ายุติธรรมนั้นให้มากที่สุด

5.	การใช้ดุลยพินิจและประมาณการทางบัญชีที่สำคัญ

ในการจัดทำงบการเงินตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฝ่ายบริหารจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจและ                       การประมาณการในเรื่องที่มีความไม่แน่นอนเสมอ การใช้ดุลยพินิจและการประมาณการดังกล่าวนี้                          ส่งผลกระทบต่อจำนวนเงินที่แสดงในงบการเงินและต่อข้อมูลที่แสดงในหมายเหตุประกอบงบการเงิน                       ผลที่เกิดขึ้นจริงอาจแตกต่างไปจากจำนวนที่ประมาณการไว้ การใช้ดุลยพินิจและการประมาณการที่สำคัญมีดังนี้

ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้

ในการประมาณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้ ฝ่ายบริหารจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจในการประมาณการ                       ผลขาดทุนที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากลูกหนี้แต่ละราย โดยคำนึงถึงประสบการณ์การเก็บเงินในอดีต อายุของหนี้ที่คงค้างและสภาวะเศรษฐกิจที่เป็นอยู่ในขณะนั้น เป็นต้น

คดีฟ้องร้องและข้อพิพาท

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากการถูกฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย ซึ่งฝ่ายบริหารของ บริษัทฯและบริษัทย่อยจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจในการประเมินผลของคดีที่ถูกฟ้องร้องและประมาณการหนี้สินที่อาจเกิดขึ้น ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

6.	รายการธุรกิจกับกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

รายละเอียดความสัมพันธ์ที่บริษัทฯและบริษัทย่อยมีกับบุคคลหรือกิจการที่มีอำนาจควบคุมบริษัทฯและบริษัทย่อยหรือถูกควบคุมโดยบริษัทฯและบริษัทย่อยไม่ว่าจะเป็นโดยตรงหรือทางอ้อม หรืออยู่ภายใต้การควบคุมเดียวกันกับบริษัทฯและบริษัทย่อยมีดังนี้

ในระหว่างปี บริษัทฯและบริษัทย่อยมีรายการธุรกิจที่สำคัญกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน รายการธุรกิจดังกล่าวเป็นไปตามเงื่อนไขทางการค้าและเกณฑ์ตามที่ตกลงกันระหว่างบริษัทฯและบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันเหล่านั้น ซึ่งเป็นไปตามปกติธุรกิจโดยสามารถสรุปได้ดังนี้

ยอดคงค้างระหว่างบริษัทฯและบริษัทย่อย และกิจการที่เกี่ยวข้องกัน มีรายละเอียดดังนี้

เงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน

ยอดคงค้างของเงินให้กู้ยืมระหว่างบริษัทฯและบริษัทย่อย และกิจการที่เกี่ยวข้องกัน และการเคลื่อนไหวของเงินให้กู้ยืมดังกล่าวมีรายละเอียดดังนี้

เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2560 ที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัทฯได้มีมติอนุมัติการให้ความช่วยเหลือ                             ทางการเงินแก่บริษัทใหญ่ในรูปของเงินให้กู้ยืมระยะสั้นเป็นจำนวน 340 ล้านบาท คิดดอกเบี้ยในอัตรา                          ร้อยละ 2.08 ต่อปี โดยมีกำหนดชำระดอกเบี้ยทุกไตรมาส ระยะเวลาการกู้ยืมเงิน 6 เดือน และสามารถ                 ต่ออายุได้อีก 6 เดือน

เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทย่อยคิดดอกเบี้ยโดยอ้างอิงอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 12 เดือน บวกร้อยละ 0.5 ต่อปี และมีกำหนดชำระคืนเมื่อทวงถาม

เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อยคิดดอกเบี้ยในอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 12 เดือน ของธนาคารพาณิชย์บวกร้อยละ 0.5 ต่อปี โดยมีกำหนดชำระดอกเบี้ยทุกสิ้นเดือน และชำระเงินต้นทุกสิ้นไตรมาส โดยระหว่างปี 2560 - 2563 ไตรมาสละ 4 ล้านบาท และระหว่างปี 2564 - 2566 ไตรมาสละ 4.125 ล้านบาท และปี 2567 ไตรมาสละ 3.25 ล้านบาท

ค่าตอบแทนกรรมการและผู้บริหาร

ในระหว่างปี บริษัทฯมีค่าใช้จ่ายผลประโยชน์พนักงานที่ให้แก่กรรมการและผู้บริหาร ดังต่อไปนี้

7.	เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 เงินฝากออมทรัพย์ เงินฝากประจำ และตั๋วแลกเงินของบริษัทฯและบริษัทย่อยมีอัตราดอกเบี้ยระหว่างร้อยละ 0.37 ถึง 1.30 ต่อปี (2560: ร้อยละ 0.37 ถึง 1.00 ต่อปี) และเฉพาะของบริษัทฯมีอัตราดอกเบี้ยระหว่างร้อยละ 0.37 ถึง 1.20 ต่อปี (2560: ร้อยละ 0.37 ถึง 1.00 ต่อปี)

8.	ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น

ยอดคงเหลือของลูกหนี้การค้าแยกตามอายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระได้ดังนี้

9.	สินค้าคงเหลือ

ในระหว่างปี 2560 บริษัทฯบันทึกการปรับลดราคาทุนของสินค้าคงเหลือให้เป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ                                       เป็นจำนวน 2 ล้านบาท (2561: ไม่มี) โดยได้แสดงเป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนขายและบริการ

10.	ลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้

บริษัทฯและบริษัทย่อยมียอดคงเหลือของลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้จากบริษัท ทีทีแอนด์ที จำกัด (มหาชน) (“ทีทีแอนด์ที”) จำนวน 47 ล้านบาท และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน 19 ล้านบาท ซึ่งตามเงื่อนไขที่กำหนดในแผนฟื้นฟูกิจการของทีทีแอนด์ที บริษัทฯและบริษัทย่อยจะได้รับชำระคืนยอดคงเหลือดังกล่าวทั้งจำนวนเป็นเงินสดในวันทำการสุดท้ายของไตรมาสที่ 1 ปี 2558 อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่                                   15 มีนาคม 2559 ศาลล้มละลายกลางได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของทีทีแอนด์ทีเด็ดขาดแล้ว เพื่อความระมัดระวัง บริษัทฯและบริษัทย่อยจึงบันทึกค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับยอดคงเหลือของลูกหนี้จาก                ทีทีแอนด์ทีเต็มจำนวนในปี 2559

11.	เงินลงทุนในบริษัทย่อย

12.	ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีอาคารและอุปกรณ์จำนวนหนึ่งซึ่งตัดค่าเสื่อมราคาหมดแล้วแต่ยังใช้งานอยู่ มูลค่าตามบัญชีก่อนหักค่าเสื่อมราคาสะสมของสินทรัพย์ดังกล่าวมีจำนวนเงินประมาณ 104 ล้านบาท (2560: 104 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน 61 ล้านบาท (2560:                 67 ล้านบาท)

13.	เจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น

14.	สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงาน

บริษัทฯคาดว่าจะจ่ายชำระผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานภายใน 1 ปีข้างหน้า เป็นจำนวนประมาณ 1 ล้านบาท (2560: ไม่มี)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 ระยะเวลาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักในการจ่ายชำระผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานของบริษัทฯประมาณ 11 ปี (2560: ประมาณ 10 ปี)

สมมติฐานที่สำคัญในการประมาณการตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย ณ วันประเมินสรุปได้ดังนี้

ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสมมติฐานที่สำคัญต่อมูลค่าปัจจุบันของภาระผูกพันผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานสรุปได้ดังนี้

เมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 2561 สภานิติบัญญัติแห่งชาติได้มีมติผ่านร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานฉบับใหม่ ซึ่งกฎหมายดังกล่าวอยู่ในระหว่างรอประกาศในราชกิจจานุเบกษา พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานฉบับใหม่นี้กำหนดอัตราค่าชดเชยเพิ่มเติมกรณีนายจ้างเลิกจ้าง สำหรับลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบ 20 ปีขึ้นไปให้มีสิทธิได้รับค่าชดเชยไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 400 วัน การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวถือเป็น             การแก้ไขโครงการสำหรับโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงาน และมีผลกระทบให้บริษัทฯมีหนี้สินสำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานเพิ่มขึ้น 4 ล้านบาท บริษัทฯจะบันทึกผลกระทบจาก                                        การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวโดยรับรู้ต้นทุนบริการในอดีตเป็นค่าใช้จ่ายทันทีในกำไรหรือขาดทุนของงวดที่กฎหมายดังกล่าวมีผลบังคับใช้

15.	สำรองตามกฎหมาย

ภายใต้บทบัญญัติของมาตรา 116 แห่งพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 บริษัทฯต้องจัดสรรกำไรสุทธิประจำปีส่วนหนึ่งไว้เป็นทุนสำรองไม่น้อยกว่าร้อยละ 5 ของกำไรสุทธิประจำปีหักด้วยยอดขาดทุนสะสมยกมา (ถ้ามี) จนกว่าทุนสำรองนี้จะมีจำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ของทุนจดทะเบียน สำรองตามกฎหมายดังกล่าวไม่สามารถนำไปจ่ายเงินปันผลได้ ในปัจจุบัน บริษัทฯได้จัดสรรสำรองตามกฎหมายไว้ครบถ้วนแล้ว

16.	ค่าใช้จ่ายตามลักษณะ

17.	รายได้จากการให้บริการภายใต้ใบอนุญาต

ในปี 2561 บริษัทฯมีรายได้จากการให้บริการตามใบอนุญาตการประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่หนึ่ง                  ที่ได้รับจากคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (“กสทช”) เป็นจำนวน 0.42 ล้านบาท (2560: 0.16 ล้านบาท)

นอกจากนี้ บริษัทฯมีค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้แก่ผู้รับอนุญาตรายอื่น ผู้รับสัมปทาน หรือผู้ให้บริการโทรคมนาคมต่างประเทศสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2561 ที่สามารถนำมาหักลดหย่อนรายได้เป็นจำนวน 0.25 ล้านบาท (2560: 0.09 ล้านบาท) ตามประกาศ กสทช. เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเก็บรายได้เพื่อนำไปใช้ในการจัดให้มีบริการโทรคมนาคมพื้นฐานโดยทั่วไปและบริการเพื่อสังคม ลงวันที่ 30 พฤษภาคม 2560

18.	ภาษีเงินได้

รายการกระทบยอดระหว่างกำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีกับค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้มีดังนี้

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีรายการผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษีและขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้จำนวน 848 ล้านบาท (2560: 843 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯจำนวน 578 ล้านบาท (2560: 573 ล้านบาท) ที่บริษัทฯและบริษัทย่อยไม่ได้บันทึกสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี เนื่องจากบริษัทฯและบริษัทย่อยพิจารณาแล้วเห็นว่าบริษัทฯและบริษัทย่อยอาจไม่มีกำไรทางภาษีในอนาคตเพียงพอที่จะนำผลแตกต่างชั่วคราวและผลขาดทุนทางภาษีมาใช้ประโยชน์ได้

ผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้ของบริษัทฯมีจำนวนเงิน 112 ล้านบาท ซึ่งจะทยอยสิ้นสุดระยะเวลาการใช้ประโยชน์ภายในปี 2562 - 2566 (2560: 110 ล้านบาท ซึ่งจะทยอยสิ้นสุดในปี 2562 - 2565)

19.	กำไร (ขาดทุน) ต่อหุ้นขั้นพื้นฐาน

กำไร (ขาดทุน) ต่อหุ้นขั้นพื้นฐานคำนวณโดยหารกำไร (ขาดทุน) สำหรับปีที่เป็นของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ (ไม่รวมกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น) ด้วยจำนวนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของหุ้นสามัญที่ออกอยู่ในระหว่างปี

20.	ส่วนงานดำเนินงาน

ข้อมูลส่วนงานดำเนินงานที่นำเสนอนี้สอดคล้องกับรายงานภายในของบริษัทฯที่ผู้มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดด้านการดำเนินงานได้รับและสอบทานอย่างสม่ำเสมอเพื่อใช้ในการตัดสินใจในการจัดสรรทรัพยากรให้กับส่วนงานและประเมินผลการดำเนินงานของส่วนงาน

ผู้มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดสอบทานผลการดำเนินงานของแต่ละหน่วยธุรกิจแยกจากกันเพื่อวัตถุประสงค์ในการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดสรรทรัพยากรและการประเมินผลการปฏิบัติงาน บริษัทฯประเมินผลการปฏิบัติงานของส่วนงานโดยพิจารณาจากกำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงานซึ่งวัดมูลค่าโดยใช้เกณฑ์เดียวกับที่ใช้ในการวัดกำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงานในงบการเงิน

การบันทึกบัญชีสำหรับรายการระหว่างส่วนงานที่รายงานเป็นไปในลักษณะเดียวการบันทึกบัญชีสำหรับรายการธุรกิจกับบุคคลภายนอก

รายได้ระหว่างส่วนงานถูกตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว

บริษัทฯและบริษัทย่อยดำเนินธุรกิจในส่วนงานภูมิศาสตร์หลักในประเทศไทย ข้อมูลทางการเงินจำแนกตามส่วนงานของบริษัทฯและบริษัทย่อยสำหรับปีมีดังต่อไปนี้

ข้อมูลเกี่ยวกับลูกค้ารายใหญ่

ในปี 2561 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีรายได้จากลูกค้ารายใหญ่จำนวนหนึ่งรายเป็นจำนวนประมาณ 78 ล้านบาท (2560: จำนวนสามรายเป็นจำนวนประมาณ 52 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯจำนวนสองรายประมาณ 67 ล้านบาท (2560: จำนวนสองรายเป็นจำนวนประมาณ 18 ล้านบาท)

21.	กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

บริษัทฯและพนักงานของบริษัทได้ร่วมกันจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพขึ้นตามพระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530 โดยบริษัทฯและพนักงานจะจ่ายสมทบเข้ากองทุนเป็นรายเดือนในอัตราร้อยละ 3 ถึงร้อยละ 8 ของเงินเดือน กองทุนสำรองเลี้ยงชีพนี้บริหารโดยบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวมบัวหลวง จำกัด และจะจ่ายให้แก่พนักงานเมื่อพนักงานนั้นออกจากงานตามระเบียบว่าด้วยกองทุนของบริษัทฯ                   ในระหว่างปี 2561 บริษัทฯได้จ่ายเงินสมทบกองทุนเป็นจำนวนเงิน 2 ล้านบาท (2560: 2 ล้านบาท)

22.	ภาระผูกพันและหนี้สินที่อาจเกิดขึ้น

22.1	ภาระผูกพันเกี่ยวกับสัญญาเช่าดำเนินงานและสัญญาบริการ

บริษัทฯได้เข้าทำสัญญาเช่าดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการเช่าพื้นที่ในอาคาร และสัญญาบริการที่เกี่ยวข้อง อายุของสัญญามีระยะเวลา 3 ปี และสัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาที่บอกเลิกไม่ได้

บริษัทฯมีจำนวนเงินขั้นต่ำที่ต้องจ่ายในอนาคตทั้งสิ้นภายใต้สัญญาเช่าดำเนินงานและสัญญาบริการที่บอกเลิกไม่ได้ ดังนี้

22.2	การค้ำประกัน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 บริษัทฯและบริษัทย่อยมีหนังสือค้ำประกันซึ่งออกโดยธนาคารในนามบริษัทฯและบริษัทย่อยเหลืออยู่เป็นจำนวน 75 ล้านบาท (2560: 79 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน                    51 ล้านบาท (2560: 53 ล้านบาท) ซึ่งเป็นหนังสือค้ำประกันการประมูลงานและการปฏิบัติตามสัญญา

22.3	หนี้สินที่อาจเกิดขึ้นจากสัญญาขายเครื่องคอมพิวเตอร์พกพา (แท็บเล็ต)

ในเดือนกันยายนและธันวาคม 2556 บริษัทฯได้ทำสัญญาขายเครื่องคอมพิวเตอร์พกพา (“แท็บเล็ต”) โซนที่ 4 (ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ให้แก่คู่สัญญาซึ่งเป็นหน่วยงานราชการสองหน่วยงาน มีมูลค่าตามสัญญาเป็นจำนวนเงินรวม 749 ล้านบาท (ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม) ตามเงื่อนไขของสัญญาดังกล่าวบริษัทฯต้องส่งมอบแท็บเล็ตทั้งหมดให้แก่หน่วยราชการคู่สัญญาภายในเดือนธันวาคม 2556 และภายในเดือนมีนาคม 2557 ตามลำดับ ต่อมาในระหว่างปี 2557 หน่วยราชการคู่สัญญาทั้งสองได้มีหนังสือขอบอกเลิกสัญญาซื้อ      ขายแท็บเล็ตมายังบริษัทฯเนื่องจากคู่สัญญาพิจารณาว่าบริษัทฯไม่สามารถส่งมอบแท็บเล็ตให้แก่คู่สัญญา                                                                          ทั้งสองได้ตามกำหนดเวลาในสัญญา โดยให้บริษัทฯชำระค่าปรับรายวันในอัตราร้อยละ 0.2 ของราคาแท็บเล็ตที่ยังไม่ได้ส่งมอบนับแต่วันครบกำหนดตามสัญญาจนถึงวันบอกเลิกสัญญาเป็นจำนวนเงิน 5 ล้านบาท และ 142 ล้านบาท ตามลำดับ ในเดือนพฤศจิกายน 2557 และเดือนมีนาคม 2558 หน่วยราชการคู่สัญญาทั้งสอง                              ได้ฟ้องร้องต่อศาลปกครองกลางให้บริษัทฯชำระค่าปรับจากการไม่ส่งมอบแท็บเล็ตตามสัญญาและชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาของธนาคาร พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี คิดเป็น                                     ทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 5 ล้านบาท และ 190 ล้านบาท ตามลำดับ และบริษัทฯได้มีหนังสือถึงบริษัทคู่สัญญาผู้ขายแท็บเล็ตเพื่อแจ้งว่าบริษัทดังกล่าวผิดสัญญาในการส่งมอบแท็บเล็ตแก่บริษัทฯและบริษัทฯได้ยกเลิกสัญญากับบริษัทดังกล่าวแล้ว นอกจากนี้บริษัทฯได้เรียกร้องให้ธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกัน                    การปฏิบัติตามสัญญาขายแท็บเล็ตแก่บริษัทดังกล่าวชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันให้บริษัทฯ และบริษัทฯได้รับชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันดังกล่าวแล้วเป็นจำนวนเงิน 38 ล้านบาท ซึ่งบริษัทฯมีสิทธิทางกฎหมายที่จะยึดเงินดังกล่าวเพื่อชดเชยความเสียหายต่างๆที่บริษัทคู่สัญญาดังกล่าวก่อให้เกิดขึ้นหรือปฏิบัติผิดสัญญา บริษัทฯได้บันทึกจำนวนเงินที่ได้รับดังกล่าวเป็นหนี้สินในบัญชีภายใต้รายการเจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น                                   ในงบแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2557 จนถึงปัจจุบัน บริษัทฯจึงถือเสมือนว่าจำนวนเงินดังกล่าวเป็นเงินสำรองค่าปรับและค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในบัญชีเช่นกัน นอกจากนี้ หากบริษัทฯต้องชำระค่าปรับและค่าเสียหายแก่หน่วยงานราชการทั้งสอง บริษัทฯสามารถเรียกร้องค่าเสียหายทั้งหมดคืนจากบริษัทผู้ขายแท็บเล็ตดังกล่าวได้ตามเงื่อนไขที่ระบุในสัญญาซื้อขายแท็บเล็ต อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2561 ศาลปกครองกลางได้มีคำตัดสินคดีระหว่างบริษัทฯกับหน่วยงานราชการแห่งหนึ่ง ซึ่งฟ้องร้องให้บริษัทฯชำระค่าปรับจากการไม่ส่งมอบแท็บเล็ตตามสัญญาคิดเป็นทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 5 ล้านบาท                                     โดยพิพากษาให้บริษัทฯชำระค่าปรับคิดเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 2.6 ล้านบาท เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2561 ธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกันได้มีหนังสือแจ้งมายังบริษัทฯว่า เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2561 ทางธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกันได้วางเงินชำระตามคำพิพากษาในส่วนของธนาคารเป็นจำนวนเงินประมาณ 1.4 ล้านบาท                    ทำให้ค่าปรับตามคำพิพากษาคงเหลือเป็นจำนวนเงินประมาณ 1.2 ล้านบาท และเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2561 ศาลปกครองกลางได้ตัดสินคดีระหว่างบริษัทฯกับหน่วยงานราชการอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งฟ้องร้องให้บริษัทฯชำระค่าปรับและชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาของธนาคาร พร้อมดอกเบี้ยคิดเป็น                        ทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 190 ล้านบาท โดยศาลปกครองกลางพิพากษาให้บริษัทฯชำระค่าปรับ

คิดเป็นจำนวนเงินประมาณ 7 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีนับแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น ซึ่งสำรองตามค่าปรับและค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นที่บริษัทฯบันทึกไว้ตั้งแต่ในอดีตที่ผ่านมามีความเพียงพอต่อจำนวนค่าปรับตามคำพิพากษาของศาลปกครองกลางดังกล่าวแล้ว อย่างไรก็ตาม บริษัทฯและหน่วยงานราชการคู่สัญญาทั้งสองแห่งได้ยื่นอุทธรณ์คดีต่อศาลปกครองสูงสุดและบริษัทฯได้ยื่นคำร้องขอทุเลาการบังคับคดีต่อศาลปกครองกลาง ปัจจุบันคดียังอยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณาของศาล ดังนั้น                           ผลที่สุดของคดีฟ้องร้องและข้อพิพาทสำหรับคดีที่ยังไม่ถึงที่สุดยังไม่สามารถคาดการณ์ได้ในขณะนี้                       อย่างไรก็ตามฝ่ายบริหารและที่ปรึกษากฎหมายของบริษัทฯยังคงเชื่อว่าจะไม่ได้รับผลเสียหายที่มีสาระสำคัญเกี่ยวกับคดีฟ้องร้องและข้อพิพาทและเชื่อมั่นว่าสำรองค่าปรับและค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นที่บันทึกไว้ตั้งแต่ในอดีตที่ผ่านมาเพียงพอแล้วตามคำพิพากษาของศาลปกครองกลาง

22.4	ข้อพิพาทกับทีทีแอนด์ที

บริษัทย่อยมียอดหนี้ค้างชำระจากทีทีแอนด์ทีตามสัญญาจัดหาระบบบริการลูกค้าและระบบพิมพ์ใบแจ้งหนี้จำนวนประมาณ 5 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา (ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 เทียบเท่าจำนวนประมาณ 171                                            ล้านบาท) ยอดหนี้ดังกล่าวนี้เป็นหนี้ที่มีข้อโต้แย้งกับทีทีแอนด์ที โดยในปี 2554 ทีทีแอนด์ทีได้ยื่นข้อเสนอ                                  ข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ กล่าวหาว่าบริษัทย่อยปฏิบัติผิดสัญญาดังกล่าว และเรียกร้องให้ บริษัทย่อยชำระเงินเป็นจำนวนรวมประมาณ 1,780 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันเสนอข้อพิพาทจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น อย่างไรก็ตามฝ่ายบริหารของบริษัทย่อยพิจารณาว่าบริษัทย่อยไม่ได้ปฏิบัติผิดสัญญาจึงไม่ต้องชำระเงินจำนวนดังกล่าวให้กับทีทีแอนด์ที และในเดือนกุมภาพันธ์ 2555 บริษัทย่อยได้ยื่นคำคัดค้านคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเพื่อให้สถาบันอนุญาโตตุลาการยกคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีดังกล่าว และเสนอข้อเรียกร้องแย้งต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเรียกร้องให้ทีทีแอนด์ทีชำระเงินเป็นจำนวนรวมประมาณ 528 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ย              ในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันถัดจากวันที่เสนอคำคัดค้านคำเสนอข้อพิพาทจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น                       ในเดือนมิถุนายน 2558 คณะอนุญาโตตุลาการได้มีคำวินิจฉัยชี้ขาดยกคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีและให้ทีทีแอนด์ทีชำระค่างวดงานที่ค้างชำระทั้งหมดพร้อมดอกเบี้ยแก่บริษัทย่อยคิดเป็นจำนวนเงินรวมทั้งสิ้นประมาณ 204 ล้านบาท เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2558 ทีทีแอนด์ทียื่นคำร้องต่อศาลแพ่งเพื่อขอเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการดังกล่าว และเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2559 ศาลล้มละลายกลางได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของ ทีทีแอนด์ทีเด็ดขาด ซึ่งโดยผลของคำสั่งดังกล่าว กฎหมายกำหนดให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแพ่ง ทั้งปวงอันเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลในขณะที่มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ และเมื่อ             เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ศาลมีอำนาจงดการพิจารณาคดีแพ่งนั้นไว้หรือจะสั่งประการใดตามที่เห็นสมควรก็ได้ ดังนั้น สำหรับคดีแพ่งต่างๆที่เกี่ยวกับทรัพย์สินของทีทีแอนด์ที ศาลอาจพิจารณาเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของทีทีแอนด์ทีเพื่อสอบถามว่าจะดำเนินการอย่างไร เพื่อประกอบการพิจารณาทำคำสั่งของศาลต่อไปในแต่ละคดี

ต่อมาเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2559 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องต่อศาลแพ่งเพื่อขอเพิกถอนคำร้องของทีทีแอนด์ทีที่ขอให้เพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการที่ให้ทีทีแอนด์ทีชำระหนี้แก่บริษัทย่อยจำนวน 204 ล้านบาทดังกล่าวข้างต้น ซึ่งศาลแพ่งได้อนุญาตให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ถอนคำร้องขอให้เพิกถอน                                        คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการดังกล่าวได้ และได้ให้จำหน่ายคดีนี้ออกจากสารบบความ ทั้งนี้จากคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดของศาลล้มละลายกลางเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2559 ดังกล่าว บริษัทย่อยได้ทำการยื่นขอรับชำระหนี้รวมทั้งดอกเบี้ยทั้งหมดต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แล้ว การได้รับชำระหนี้คืนจึงจะเป็นไปตามกระบวนการของกฎหมายล้มละลาย อย่างไรก็ตาม ทีทีแอนด์ทียังอยู่ระหว่างการดำเนินการตามขั้นตอนทางกฎหมายล้มละลายโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์

คดีฟ้องร้องและข้อพิพาทอื่นๆ

ในปี 2558 และปี 2559 บริษัทฯและบริษัทย่อยได้ถูกพนักงานที่บริษัทฯและบริษัทย่อยเลิกจ้างฟ้องร้องให้ชดใช้ค่าเสียหายเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 20 ล้านบาท โดยค่าเสียหายที่ถูกเรียกร้องเฉพาะของบริษัทฯจำนวน 2 คดีเป็นทุนทรัพย์จำนวนประมาณ 18 ล้านบาท ในคดีเกี่ยวกับการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2561 ศาลแรงงานกลางพิพากษาให้บริษัทย่อยจ่ายค่าชดเชยตามกฎหมายและดอกเบี้ยเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 1 ล้านบาท ซึ่งบริษัทย่อยได้บันทึกสำรองค่าชดเชยจาก                                         คดีดังกล่าวตามคำตัดสินของศาลแรงงานกลางในปี 2560 และจ่ายชำระแล้วในเดือนกุมภาพันธ์ 2561 ส่วนคดีของบริษัทฯศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้องทั้ง 2 คดี พนักงานซึ่งเป็นโจทก์ยื่นอุทธรณ์ ต่อมาในปี 2561 ศาลได้พิพากษายกฟ้อง คดีถือเป็นที่สิ้นสุด

ในปี 2557 บริษัทฯมีข้อพิพาทกับการไฟฟ้านครหลวง (“กฟน.”) จากการที่บริษัทฯไม่ได้เข้าร่วมประกวดราคาเพื่อการจัดหาและติดตั้งอุปกรณ์ของกฟน. โดยกฟน.ได้เรียกร้องให้ธนาคารผู้ออกหนังสือ                    ค้ำประกันการประมูลงานให้แก่บริษัทฯชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันเป็นจำนวนเงินประมาณ 8 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม ที่ปรึกษากฎหมายและฝ่ายบริหารของบริษัทฯเห็นว่า กฟน.ได้ดำเนินการประกวดราคาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายและไม่เป็นธรรมกับบริษัทฯ บริษัทฯจึงไม่ได้เป็นฝ่ายผิดในการไม่เข้าร่วม การประกวดราคา ดังนั้น บริษัทฯจึงไม่ต้องชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันให้แก่กฟน. บริษัทฯได้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองกลางเพื่อขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งของกฟน. ที่ให้บริษัทฯชำระเงินตามหนังสือ                               ค้ำประกันดังกล่าว และเรียกร้องให้กฟน.คืนต้นฉบับหนังสือค้ำประกันและชำระค่าธรรมเนียมหนังสือค้ำประกันแทนบริษัทฯ ต่อมาในปี 2558 กฟน.ได้ฟ้องร้องต่อศาลปกครองกลางให้บริษัทฯชำระเงินหลักประกันเป็นจำนวน 8 ล้านบาท ตามหนังสือค้ำประกันการประมูลงานดังกล่าว ต่อมาเมื่อวันที่                                28 กันยายน 2561 ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษายกฟ้องกฟน. และให้กฟน.คืนหลักประกันแก่บริษัทฯและชำระค่าธรรมเนียมหลักประกันซองแก่บริษัทฯ กฟน.ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด ขณะนี้             ฝ่ายกฎหมายของบริษัทฯอยู่ในระหว่างพิจารณายื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด

ในปี 2557 บริษัทย่อยได้ถูกฟ้องร้องในคดีเกี่ยวกับการผิดสัญญาจ้าง ซึ่งมีทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 1 ล้านบาท ในเดือนตุลาคม 2558 ศาลชั้นต้นพิพากษาให้บริษัทย่อยชำระค่าเสียหาย 0.2 ล้านบาท บริษัทย่อยยื่นอุทธรณ์ ต่อมาในเดือนกันยายน 2559 ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้บริษัทย่อยชดใช้ค่าเสียหายและดอกเบี้ยเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 0.5 ล้านบาท บริษัทย่อยได้ยื่นฎีกาและคำร้องขออนุญาตฎีกา เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2561 ศาลฎีกามีคำสั่งไม่รับฎีกาทั้งของโจทก์และของจำเลย ดังนั้นผลของคดี                  จึงถือเป็นที่สิ้นสุด ทั้งนี้เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2561 บริษัทย่อยได้ชำระค่าเสียหายตามคำสั่งของ                    ศาลอุทธรณ์แล้ว

ในปี 2559 บริษัทย่อยได้ถูกฟ้องร้องในคดีเกี่ยวกับการผิดสัญญาซื้อขาย ซึ่งมีทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 7 ล้านบาท ซึ่งในเดือนมีนาคม 2560 ศาลชั้นต้นได้มีคำพิพากษาให้บริษัทย่อยชดใช้ค่าเสียหาย ค่าปรับ และดอกเบี้ยเป็นจำนวนรวมประมาณ 4 ล้านบาท บริษัทย่อยได้ยื่นอุทธรณ์และคำร้องขอทุเลาการบังคับคดี ซึ่งเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2561 ศาลอุทธรณ์มีคำพิพากษาให้บริษัทย่อยชดใช้ค่าเสียหาย ค่าปรับ และดอกเบี้ยเป็นจำนวนรวมประมาณ 5 ล้านบาท ในปัจจุบันบริษัทย่อยไม่ยื่นฎีกาและ                      ได้บันทึกสำรองค่าเสียหายและดอกเบี้ยจากคดีดังกล่าวตามคำตัดสินของศาลอุทธรณ์แล้วเต็มจำนวน

23.	เครื่องมือทางการเงิน

23.1	นโยบายการบริหารความเสี่ยง

เครื่องมือทางการเงินที่สำคัญของบริษัทฯและบริษัทย่อยตามที่นิยามอยู่ในมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 107 การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลสำหรับเครื่องมือทางการเงิน ประกอบด้วยเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดและเงินฝากธนาคารที่มีภาระค้ำประกัน เงินลงทุนชั่วคราว ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น เจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น และเงินให้กู้ยืม บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเครื่องมือทางการเงินดังกล่าว และมีนโยบายในการบริหารความเสี่ยงดังนี้

ความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อ

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อที่เกี่ยวเนื่องกับลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น และเงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน ฝ่ายบริหารควบคุมความเสี่ยงนี้โดยการกำหนดให้มีนโยบายและวิธีการในการควบคุมสินเชื่อที่เหมาะสม ดังนั้นบริษัทฯและบริษัทย่อยจึงไม่คาดว่าจะได้รับความเสียหายที่เป็นสาระสำคัญจากการให้สินเชื่อ นอกจากนี้บริษัทฯและบริษัทย่อยขายสินค้าหรือให้บริการกับลูกค้าที่มีความสามารถในการชำระหนี้ดีเป็นส่วนใหญ่ จำนวนเงินสูงสุดที่บริษัทฯและบริษัทย่อยอาจต้องสูญเสียจากการให้สินเชื่อคือมูลค่าสุทธิตามบัญชีของลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่นและเงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกันที่แสดงอยู่ใน                                     งบแสดงฐานะการเงิน

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยที่สำคัญอันเกี่ยวเนื่องกับเงินฝากสถาบันการเงิน        และเงินให้กู้ยืม สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินส่วนใหญ่มีอัตราดอกเบี้ยที่ปรับขึ้นลงตามอัตราตลาด หรือมีอัตราดอกเบี้ยคงที่ซึ่งใกล้เคียงกับอัตราตลาดในปัจจุบัน ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยของบริษัทฯและบริษัทย่อยจึงอยู่ในระดับต่ำ

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

บริษัทฯและบริษัทย่อยมีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนที่สำคัญอันเกี่ยวเนื่องจากการซื้อหรือขายสินค้าและบริการเป็นเงินตราต่างประเทศ

บริษัทฯและบริษัทย่อยมียอดคงเหลือของสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ  ซึ่งไม่ได้ทำสัญญาป้องกันความเสี่ยง ดังนี้

23.2	มูลค่ายุติธรรมของเครื่องมือทางการเงิน

เนื่องจากเครื่องมือทางการเงินส่วนใหญ่ของบริษัทฯและบริษัทย่อยจัดอยู่ในประเภทระยะสั้น เงินให้กู้ยืมระยะยาวมีอัตราดอกเบี้ยใกล้เคียงกับอัตราดอกเบี้ยในตลาด บริษัทฯและบริษัทย่อยจึงประมาณมูลค่ายุติธรรมของเครื่องมือทางการเงินใกล้เคียงกับมูลค่าตามบัญชีที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงิน

24.	การบริหารจัดการทุน

วัตถุประสงค์ในการบริหารจัดการทุนที่สำคัญของบริษัทฯและบริษัทย่อย คือการจัดให้มีซึ่งโครงสร้างทุนที่เหมาะสมเพื่อสนับสนุนการค้าเป็นธุรกิจของบริษัทฯและบริษัทย่อย และเสริมสร้างมูลค่าการถือหุ้นให้กับ                ผู้ถือหุ้นโดย ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561 กลุ่มบริษัทมีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนเท่ากับ 0.31 : 1 (2560: 0.30 : 1)                        และเฉพาะของบริษัทฯเท่ากับ 0.10 : 1 (2560: 0.09 : 1)

25.	เหตุการณ์ภายหลังรอบระยะเวลารายงาน

เมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2562 ที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัทฯได้มีมติอนุมัติการให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่บริษัทใหญ่ในรูปของเงินให้กู้ยืมระยะสั้นเป็นจำนวน 300 ล้านบาท คิดดอกเบี้ยในอัตรา                                 ร้อยละ 2.08 ต่อปี โดยมีกำหนดชำระดอกเบี้ยทุกไตรมาส ระยะเวลากู้ยืมเงิน 12 เดือนและสามารถต่ออายุได้อีก 12 เดือน

26.	การอนุมัติงบการเงิน

งบการเงินนี้ได้รับอนุมัติให้ออกโดยคณะกรรมการบริษัทฯ เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2562

| มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 11 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง สัญญาก่อสร้าง |

| มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 18 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง รายได้ |

| การตีความมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 31 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง รายได้ - รายการแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับบริการโฆษณา |

| การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 13 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง โปรแกรมสิทธิพิเศษแก่ลูกค้า |

| การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง สัญญาสำหรับการก่อสร้างอสังหาริมทรัพย์ |

| การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 18 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง การโอนสินทรัพย์จากลูกค้า |



| มาตรฐานการรายงานทางการเงิน | มาตรฐานการรายงานทางการเงิน |

| ฉบับที่ 7 | การเปิดเผยข้อมูลเครื่องมือทางการเงิน |

| ฉบับที่ 9 | เครื่องมือทางการเงิน |

| มาตรฐานการบัญชี | มาตรฐานการบัญชี |

| ฉบับที่ 32 | การแสดงรายการเครื่องมือทางการเงิน |

| การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน | การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน |

| ฉบับที่ 16 | การป้องกันความเสี่ยงของเงินลงทุนสุทธิในหน่วยงานต่างประเทศ |

| ฉบับที่ 19 | การชำระหนี้สินทางการเงินด้วยตราสารทุน |



| ชื่อกิจการ | ลักษณะความสัมพันธ์ |

| บริษัทใหญ่ | เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในบริษัทฯ |

| บริษัทย่อย | บริษัทย่อยที่บริษัทฯมีอำนาจในการกำหนดนโยบายทางการเงินและ                  การดำเนินงานเพื่อให้ได้รับประโยชน์จากกิจกรรมต่างๆของบริษัทย่อย |

| กลุ่มจัสมิน | มีผู้ถือหุ้นและกรรมการร่วมกัน |

| กลุ่มโมโน | มีกรรมการร่วมกัน |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | นโยบายการกำหนดราคา |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |  |

| รายการธุรกิจกับบริษัทใหญ่ |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและให้บริการ | 3,960 | 3,112 | 108 | - | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ดอกเบี้ยรับ | 6,936 | 3,166 | 6,936 | 3,166 | อัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ  ถัวเฉลี่ย 12 เดือนของธนาคารใหญ่ 3 ราย                       บวกเพิ่มร้อยละ 0.60 และ                     อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 2.08 |

| ค่าเช่าสำนักงานและค่าบริการจ่าย | 3,246 | 3,246 | 3,148 | 3,148 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าใช้จ่ายอื่น | 51 | 20 | 50 | 14 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| รายการธุรกิจกับบริษัทย่อย |  |  |  |  |  |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและบริการ | - | - | 15,644 | 9,835 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ดอกเบี้ยรับ | - | - | 1,573 | 1,839 | อัตราอ้างอิงกับดอกเบี้ยเงินฝากประจำบวกเพิ่มร้อยละ 0.50 |

| ค่าบริหารจัดการรับ | - | - | 2,396 | 2,280 | ราคาตามสัญญา |

| ต้นทุนขายและบริการ | - | - | 177 | 89 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| รายการธุรกิจกับบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและให้บริการ | 94,962 | 46,136 | 55,302 | 2,318 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| รายได้อื่น | 182 | 130 | 182 | 130 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่     กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ต้นทุนขายและบริการ | 3,847 | 4,792 | 2,550 | 2,973 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าเช่าสำนักงานและค่าบริการจ่าย | 252 | 252 | 252 | 252 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าใช้จ่ายอื่น | 4,115 | 3,290 | 1,970 | 1,832 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 8) |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 101 | 128 | - | - |

| บริษัทย่อย | - | - | 11,045 | 221 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 808,889 | 725,359 | 778,235 | 724,819 |

| กลุ่มโมโน | 78 | - | - | - |

| รวมลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 809,068 | 725,487 | 789,280 | 725,040 |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 8) |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | - | 116 | - | 116 |

| บริษัทย่อย | - | - | 3,480 | 3,480 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 395 | 139 | 395 | 139 |

| รวม | 395 | 255 | 3,875 | 3,735 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (3,480) | (3,480) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 395 | 255 | 395 | 255 |

|  |  |  |  |  |

| มูลค่างานที่แล้วเสร็จแต่ยังไม่ถึงกำหนดชำระจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทย่อย | - | - | 2,861 | 1,192 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 12 | 150 | - | - |

| กลุ่มโมโน | 3 | - | - | - |

| รวมมูลค่างานที่แล้วเสร็จแต่ยังไม่ถึงกำหนดชำระจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 15 | 150 | 2,861 | 1,192 |

|  |  |  |  |  |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | - | 340,000 | - | 340,000 |

| บริษัทย่อย | - | - | 80,347 | 80,347 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| รวม | - | 340,000 | 80,347 | 420,347 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (80,347) | (80,347) |

| รวมเงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน -สุทธิ | - | 340,000 | - | 340,000 |

|  |  |  |  |  |

| เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย |  |  |  |  |

| บริษัทย่อย | - | - | 85,000 | 101,000 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| หัก: ส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | - | - | (16,000) | (16,000) |

| รวมเงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย - สุทธิจากส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | - | - | 69,000 | 85,000 |

|  |  |  |  |  |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 13) |  |  |  |  |

| บริษัทย่อย | - | - | 47 | - |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 353 | 694 | 3 | 3 |

| รวมเจ้าหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 353 | 694 | 50 | 3 |

|  |  |  |  |  |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 13) |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 18,617 | 20,099 | - | - |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 5,917 | 6,928 | 5 | 129 |

| รวมเจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 24,534 | 27,027 | 5 | 129 |

|  |  |  |  |  |

| เงินรับล่วงหน้าจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 64 | 52 | - | - |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 2,897 | 1,986 | 344 | 202 |

| รวมเงินรับล่วงหน้าจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 2,961 | 2,038 | 344 | 202 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ | ลดลง | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ |

|  | 31 ธันวาคม 2560 | ระหว่างปี | 31 ธันวาคม 2561 |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทใหญ่ | 340,000 | (340,000) | - |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ | ลดลง | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ |

|  | 31 ธันวาคม 2560 | ระหว่างปี | 31 ธันวาคม 2561 |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทย่อย | 80,437 | - | 80,437 |

| เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย | 101,000 | (16,000) | 85,000 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม/ งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/ งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 |

| ผลประโยชน์ระยะสั้น | 11,398 | 11,285 |

| ผลประโยชน์หลังออกจากงาน | 1,039 | 993 |

| รวม | 12,437 | 12,278 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| เงินสด | 115 | 115 | 105 | 105 |

| เงินฝากธนาคาร | 15,653 | 34,194 | 11,816 | 14,448 |

| ตั๋วแลกเงิน | 385,445 | 62,332 | 385,345 | 62,332 |

| รวม | 401,213 | 96,641 | 397,266 | 76,885 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 809,068 | 725,487 | 789,280 | 725,040 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 184,506 | 185,565 | 15,551 | 17,395 |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 395 | 255 | 3,875 | 3,735 |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 40,485 | 40,514 | 40,480 | 40,510 |

| รวม | 1,034,454 | 951,821 | 849,186 | 786,680 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (221,898) | (221,898) | (58,353) | (58,353) |

| ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น - สุทธิ | 812,556 | 729,923 | 790,833 | 728,327 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| อายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระ |  |  |  |  |

| ยังไม่ถึงกำหนดชำระ | 11,130 | 1,191 | 8,327 | 548 |

| ค้างชำระ |  |  |  |  |

| ไม่เกิน 3 เดือน | 42,826 | 1,158 | 40,072 | 1,354 |

| มากกว่า 3 - 6 เดือน | 16,797 | 795 | 11,059 | 795 |

| มากกว่า 6 - 12 เดือน | 17,010 | - | 8,516 | - |

| มากกว่า 12 เดือน | 721,305 | 722,343 | 721,306 | 722,343 |

| รวมลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 809,068 | 725,487 | 789,280 | 725,040 |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| อายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระ |  |  |  |  |

| ยังไม่ถึงกำหนดชำระ | 1,113 | 2,927 | 146 | 2,775 |

| ค้างชำระ |  |  |  |  |

| ไม่เกิน 3 เดือน | 1,793 | 1,030 | 830 | 45 |

| มากกว่า 3 - 6 เดือน | - | 8 | - | - |

| มากกว่า 6 - 12 เดือน | - | - | - | - |

| มากกว่า 12 เดือน | 181,600 | 181,600 | 14,575 | 14,575 |

| รวม | 184,506 | 185,565 | 15,551 | 17,395 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (181,600) | (181,600) | (14,575) | (14,575) |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 2,906 | 3,965 | 976 | 2,820 |

| รวมลูกหนี้การค้า - สุทธิ | 811,974 | 729,452 | 790,256 | 727,860 |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยค้างรับ | - | 116 | 3,480 | 3,596 |

| อื่นๆ | 395 | 139 | 395 | 139 |

| รวม | 395 | 255 | 3,875 | 3,735 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (3,480) | (3,480) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ (หมายเหตุ 6) | 395 | 255 | 395 | 255 |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยค้างรับ | 12,500 | 12,529 | 12,495 | 12,525 |

| อื่นๆ | 27,985 | 27,985 | 27,985 | 27,985 |

| รวม | 40,485 | 40,514 | 40,480 | 40,510 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (40,298) | (40,298) | (40,298) | (40,298) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 187 | 216 | 182 | 212 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | ราคาทุน | ราคาทุน | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| สินค้าสำเร็จรูป | 9,393 | 9,335 | (6,172) | (6,172) | 3,221 | 3,163 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ราคาทุน | ราคาทุน | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| สินค้าสำเร็จรูป | 9,282 | 9,207 | (6,172) | (6,172) | 3,110 | 3,035 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

| ชื่อบริษัท | ทุนเรียกชำระแล้ว | ทุนเรียกชำระแล้ว | ราคาทุน | ราคาทุน |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

|  |  |  |  |  |

| บริษัท คลาวด์ คอมพิวติ้ง โซลูชั่นส์ จำกัด | 55,000 | 55,000 | 83,899 | 83,899 |

| หัก: ค่าเผื่อการด้อยค่าของเงินลงทุน |  |  | (83,899) | (83,899) |

| รวมเงินลงทุนในบริษัทย่อย - สุทธิ |  |  | - | - |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | ที่ดิน อาคาร | เครื่องโทรศัพท์ | เครื่องตกแต่ง |  |  |

|  | สิ่งปรับปรุงอาคาร และสินทรัพย์เช่า | สาธารณะและอุปกรณ์                          ที่เกี่ยวข้อง | ติดตั้งและอุปกรณ์สำนักงาน | ยานพาหนะ | รวม |

| ราคาทุน |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2560 | 19,267 | 26,151 | 67,458 | 6,648 | 119,524 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | 3,763 | - | 3,763 |

| จำหน่าย | - | (1,442) | (557) | - | (1,999) |

| โอนออก | - | - | (8) | - | (8) |

| 31 ธันวาคม 2560 | 19,267 | 24,709 | 70,656 | 6,648 | 121,280 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | 6,706 | - | 6,706 |

| จำหน่าย | - | (6,001) | (408) | (2,805) | (9,214) |

| 31 ธันวาคม 2561 | 19,267 | 18,708 | 76,954 | 3,843 | 118,772 |

| ค่าเสื่อมราคาสะสม |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2560 | 17,257 | 26,137 | 60,374 | 6,215 | 109,983 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | 3 | 12 | 5,240 | 247 | 5,502 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน    ที่จำหน่าย | - | (1,440) | (524) | - | (1,964) |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน      ที่โอนออก | - | - | (7) | - | (7) |

| 31 ธันวาคม 2560 | 17,260 | 24,709 | 65,083 | 6,462 | 113,514 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | 2 | - | 4,563 | 186 | 4,751 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน             ที่จำหน่าย | - | (6,001) | (408) | (2,805) | (9,214) |

| 31 ธันวาคม 2561 | 17,262 | 18,708 | 69,238 | 3,843 | 109,051 |

| มูลค่าสุทธิตามบัญชี |  |  |  |  |  |

| 31 ธันวาคม 2560 | 2,007 | - | 5,573 | 186 | 7,766 |

| 31 ธันวาคม 2561 | 2,005 | - | 7,716 | - | 9,721 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี |  |  |  |  |  |

| 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2560 (จำนวน 3 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 5,502 |

| 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 4,751 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | สิ่งปรับปรุงอาคาร            และสินทรัพย์เช่า | เครื่องโทรศัพท์สาธารณะและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง | เครื่องตกแต่งติดตั้งและอุปกรณ์สำนักงาน | ยานพาหนะ | รวม |

| ราคาทุน |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2560 | 12,129 | 26,151 | 28,105 | 6,152 | 72,537 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | 117 | - | 117 |

| จำหน่าย | - | (1,442) | (493) | - | (1,935) |

| โอนออก | - | - | (8) | - | (8) |

| 31 ธันวาคม 2560 | 12,129 | 24,709 | 27,721 | 6,152 | 70,711 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | 263 | - | 263 |

| จำหน่าย | - | (6,001) | (408) | (2,805) | (9,214) |

| 31 ธันวาคม 2561 | 12,129 | 18,708 | 27,576 | 3,347 | 61,760 |

| ค่าเสื่อมราคาสะสม |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2560 | 12,129 | 26,137 | 26,681 | 5,719 | 70,666 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | - | 12 | 968 | 248 | 1,228 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน    ที่จำหน่าย | - | (1,440) | (460) | - | (1,900) |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน      ที่โอนออก | - | - | (7) | - | (7) |

| 31 ธันวาคม 2560 | 12,129 | 24,709 | 27,182 | 5,967 | 69,987 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | - | - | 371 | 185 | 556 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน |  |  |  |  |  |

| ที่จำหน่าย | - | (6,001) | (408) | (2,805) | (9,214) |

| 31 ธันวาคม 2561 | 12,129 | 18,708 | 27,145 | 3,347 | 61,329 |

| มูลค่าสุทธิตามบัญชี |  |  |  |  |  |

| 31 ธันวาคม 2560 | - | - | 539 | 185 | 724 |

| 31 ธันวาคม 2561 | - | - | 431 | - | 431 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี |  |  |  |  |  |

| 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2560 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 1,228 |

| 2561 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 556 |



|  |  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 353 | 694 | 50 | 3 |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 43,031 | 33,419 | 42,317 | 32,522 |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 24,534 | 27,027 | 5 | 129 |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 46,771 | 46,009 | 41,962 | 44,096 |

| รวมเจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น | 114,689 | 107,149 | 84,334 | 76,750 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม/                                       งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/                                       งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานต้นปี | 11,282 | 10,483 |

| ส่วนที่รับรู้ในกำไรหรือขาดทุน |  |  |

| ต้นทุนบริการในปัจจุบัน | 511 | 510 |

| ต้นทุนดอกเบี้ย | 310 | 289 |

| ส่วนที่รับรู้ในกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น: |  |  |

| ขาดทุน (กำไร) จากการประมาณการตามหลักคณิตศาสตร์ |  |  |

| ประกันภัย |  |  |

| ส่วนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสมมติฐานประชากรศาสตร์ | 217 | - |

| ส่วนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงข้อสมมติทางการเงิน | (473) | - |

| ส่วนที่เกิดจากการปรับปรุงจากประสบการณ์ | 1,660 | - |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานปลายปี | 13,507 | 11,282 |



|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 |

|  | (ร้อยละต่อปี) | (ร้อยละต่อปี) |

| อัตราคิดลด | 3.25 | 2.75 |

| อัตราการขึ้นเงินเดือนในอนาคต | 5 | 5 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 |

| อัตราคิดลด |  |  |

| เพิ่มขึ้น 50 เบซิสพอยท์ (3.75%) | (443) | (414) |

| ลดลง 50 เบซิสพอยท์ (2.75%) | 471 | 441 |

| อัตราการขึ้นเงินเดือน |  |  |

| เพิ่มขึ้น 100 เบซิสพอยท์ (6.00%) | 1,083 | 1,233 |

| ลดลง 100 เบซิสพอยท์ (4.00%) | (974) | (1,090) |



|  |  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| สินค้าคงเหลือใช้ไป | 49,481 | 11,720 | 48,519 | 4,248 |

| เงินเดือนและค่าแรงและผลประโยชน์อื่น                                 ของพนักงาน | 29,703 | 27,457 | 29,703 | 27,457 |

| ค่าจ้างผู้รับเหมาช่วง | 16,924 | 6,775 | 11,439 | 4,243 |

| ค่าเสื่อมราคา | 4,751 | 5,503 | 556 | 1,229 |

| ค่าเช่าจ่ายตามสัญญาเช่าดำเนินงาน | 3,497 | 3,497 | 3,400 | 3,400 |

| การปรับลดสินค้าคงเหลือเป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | - | 2,158 | - | 2,158 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| กำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีก่อนภาษีเงินได้นิติบุคคล | 19,962 | 16,419 | (4,705) | (20,160) |

| อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล | 20% | 20% | 20% | 20% |

| กำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีก่อนภาษีเงินได้                     นิติบุคคลคูณอัตราภาษี | 3,992 | 3,284 | (941) | (4,032) |

| ค่าใช้จ่ายที่ไม่สามารถนำมาเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษี | 20 | 231 | 4 | 4 |

| ค่าใช้จ่ายที่มีสิทธิหักได้เพิ่มขึ้น | (302) | (78) | (2) | (4) |

| สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีที่ไม่ได้บันทึกในงบการเงิน: |  |  |  |  |

| ปรับลดราคาทุนของสินค้าคงเหลือเป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | - | 432 | - | 432 |

| ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ | - | 6 | - | 6 |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงาน | 164 | 160 | 164 | 160 |

| ขาดทุนทางภาษีปีปัจจุบัน | 508 | 3,167 | 508 | 3,167 |

| ผลขาดทุนทางภาษีของปีก่อนที่นำมาลดค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้ | - | (4,014) | - | - |

| อื่นๆ | - | - | 267 | 267 |

| ค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้ที่แสดงอยู่ในงบกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จ | 4,382 | 3,188 | - | - |



|  | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) |

|  | ส่วนงาน ธุรกิจออกแบบและวางระบบสื่อสาร           และโทรคมนาคม | ส่วนงาน ธุรกิจออกแบบและวางระบบสื่อสาร           และโทรคมนาคม | ส่วนงานธุรกิจจัดหา ออกแบบและวางระบบคอมพิวเตอร์ | ส่วนงานธุรกิจจัดหา ออกแบบและวางระบบคอมพิวเตอร์ | ส่วนงานธุรกิจคลาวด์คอมพิวติ้ง | ส่วนงานธุรกิจคลาวด์คอมพิวติ้ง | การตัดรายการ บัญชีระหว่างกัน | การตัดรายการ บัญชีระหว่างกัน | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

| รายได้จากการขายและการบริการ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

| รายได้จากภายนอก | 68 | 12 | 40 | 47 | 23 | 19 | - | - | 131 | 78 |

| รายได้ระหว่างส่วนงาน | 16 | 10 | - | - | - | - | (16) | (10) | - | - |

| รายได้ทั้งสิ้น | 84 | 22 | 40 | 47 | 23 | 19 | (16) | (10) | 131 | 78 |

| กำไร (ขาดทุน) จากการดำเนินงานตามส่วนงาน | 5 | (2) | 35 | 31 | 14 | 11 |  |  | 54 | 40 |

| รายได้และค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้ปันส่วน: |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยรับ |  |  |  |  |  |  |  |  | 8 | 8 |

| กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน |  |  |  |  |  |  |  |  | - | 2 |

| รายได้อื่น |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 | 11 |

| ค่าใช้จ่ายในการบริหาร |  |  |  |  |  |  |  |  | (46) | (45) |

| ภาษีเงินได้ |  |  |  |  |  |  |  |  | (4) | (3) |

| กำไรสำหรับปี |  |  |  |  |  |  |  |  | 16 | 13 |



|  | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) |

|  | งบการเงินรวม/ งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/ งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2561 | 2560 |

| จ่ายชำระภายใน |  |  |

| ภายใน 1 ปี | 2 | 3 |

| มากกว่า 1 ปี แต่ไม่เกิน 3 ปี | - | 2 |



| สกุลเงิน | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

| สกุลเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

|  | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) |

| เหรียญสหรัฐอเมริกา | 0.1 | 0.1 | 0.9 | 0.9 | 32.4498 | 32.6809 |



| สกุลเงิน | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

| สกุลเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

|  | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 | 2561 | 2560 |

|  | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) |

| เหรียญสหรัฐอเมริกา | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 32.4498 | 32.6809 |