JTS "2019

บริษัท จัสมิน เทเลคอม ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

หมายเหตุประกอบงบการเงินรวม

สำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2562

1.	ข้อมูลทั่วไปของบริษัทฯ

บริษัท จัสมิน เทเลคอม ซิสเต็มส์ จำกัด (มหาชน) (“บริษัทฯ”) เป็นบริษัทมหาชนซึ่งจัดตั้งและมีภูมิลำเนาในประเทศไทย โดยมีบริษัท จัสมิน อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด (มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัทที่จดทะเบียนจัดตั้งในประเทศไทยเป็นบริษัทใหญ่ ธุรกิจหลักของบริษัทฯคือการรับออกแบบและวางระบบสื่อสารและโทรคมนาคม ธุรกิจให้บริการโทรคมนาคม และธุรกิจอื่นๆ ที่อยู่ตามที่จดทะเบียนของบริษัทฯอยู่ที่           เลขที่ 200 หมู่ที่ 4 ชั้น 9 จัสมิน อินเตอร์เนชั่นแนล ทาวเวอร์ ถนนแจ้งวัฒนะ ตำบลปากเกร็ด อำเภอปากเกร็ด                                                        จังหวัดนนทบุรี

2.	เกณฑ์ในการจัดทำงบการเงิน

2.1	งบการเงินนี้จัดทำขึ้นตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่กำหนดในพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี      พ.ศ. 2547 โดยแสดงรายการในงบการเงินตามข้อกำหนดในประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้าลงวันที่                 11 ตุลาคม 2559 ออกตามความในพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543

งบการเงินฉบับภาษาไทยเป็นงบการเงินฉบับที่บริษัทฯใช้เป็นทางการตามกฎหมาย งบการเงินฉบับภาษาอังกฤษแปลจากงบการเงินฉบับภาษาไทยนี้

งบการเงินนี้ได้จัดทำขึ้นโดยใช้เกณฑ์ราคาทุนเดิมเว้นแต่จะได้เปิดเผยเป็นอย่างอื่นในนโยบายการบัญชี

2.2	เกณฑ์ในการจัดทำงบการเงินรวม

ก)	งบการเงินรวมนี้ได้จัดทำขึ้นโดยรวมงบการเงินของบริษัทฯ และบริษัท คลาวด์ คอมพิวติ้ง โซลูชั่นส์ จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทย่อย (“กลุ่มบริษัท”) บริษัทย่อยเป็นบริษัทจำกัดที่จัดตั้งขึ้นในประเทศไทย และดำเนินธุรกิจออกแบบและจัดทำระบบคอมพิวเตอร์พร้อมทั้งพัฒนาซอฟต์แวร์ จำหน่ายอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ และให้บริการคลาวด์คอมพิวติ้ง บริษัทฯถือหุ้นในบริษัทย่อยคิดเป็นอัตราร้อยละ 97.87 ของทุน                   จดทะเบียนของบริษัทย่อย

ข)	บริษัทฯจะถือว่ามีการควบคุมกิจการที่เข้าไปลงทุนหรือบริษัทย่อยได้ หากบริษัทฯมีสิทธิได้รับหรือมีส่วนได้เสียในผลตอบแทนของกิจการที่เข้าไปลงทุน และสามารถใช้อำนาจในการสั่งการกิจกรรมที่ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อจำนวนเงินผลตอบแทนนั้นได้

ค) 	บริษัทฯนำงบการเงินของบริษัทย่อยมารวมในการจัดทำงบการเงินรวมตั้งแต่วันที่บริษัทฯมีอำนาจในการควบคุมบริษัทย่อยจนถึงวันที่บริษัทฯสิ้นสุดการควบคุมบริษัทย่อยนั้น

ง)	งบการเงินของบริษัทย่อยได้จัดทำขึ้นโดยใช้นโยบายการบัญชีที่สำคัญเช่นเดียวกันกับของบริษัทฯ

จ)	ยอดคงค้างระหว่างกลุ่มบริษัท รายการค้าระหว่างกันที่มีสาระสำคัญได้ถูกตัดออกจากงบการเงินรวมนี้แล้ว

ฉ)	ส่วนของผู้มีส่วนได้เสียที่ไม่มีอำนาจควบคุมคือ จำนวนกำไรหรือขาดทุนและสินทรัพย์สุทธิของบริษัทย่อยส่วนที่ไม่ได้เป็นของบริษัทฯ และแสดงเป็นรายการแยกต่างหากในส่วนของกำไรหรือขาดทุนรวมและส่วนของผู้ถือหุ้นในงบแสดงฐานะการเงินรวม

ในปี 2548 บริษัทฯซื้อเงินลงทุนในบริษัทย่อยในราคาต่ำกว่ามูลค่าสินทรัพย์สุทธิตามบัญชีเป็นจำนวนประมาณ 8 ล้านบาท บริษัทฯได้บันทึกผลต่างดังกล่าวไว้ในส่วนของผู้ถือหุ้นในงบแสดงฐานะการเงินรวมภายใต้รายการ “องค์ประกอบอื่นของส่วนของผู้ถือหุ้น”

2.3	บริษัทฯจัดทำงบการเงินเฉพาะกิจการโดยแสดงเงินลงทุนในบริษัทย่อยตามวิธีราคาทุน

3.	มาตรฐานการรายงานทางการเงินใหม่

ก.	มาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เริ่มมีผลบังคับใช้ในปีปัจจุบัน

ในระหว่างปี กลุ่มบริษัทได้นำมาตรฐานการรายงานทางการเงินและการตีความมาตรฐาน                                              การรายงานทางการเงินฉบับปรับปรุง (ปรับปรุง 2561) และฉบับใหม่ จำนวนหลายฉบับ ซึ่งมีผลบังคับใช้สำหรับงบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2562 มาถือปฏิบัติ มาตรฐานการรายงานทางการเงินดังกล่าวได้รับการปรับปรุงหรือจัดให้มีขึ้นเพื่อให้มีเนื้อหาเท่าเทียมกับมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นการอธิบายให้ชัดเจนเกี่ยวกับ                             วิธีปฏิบัติทางการบัญชีและการให้แนวปฏิบัติทางการบัญชีกับผู้ใช้มาตรฐาน การนำมาตรฐาน                            การรายงานทางการเงินดังกล่าวมาถือปฏิบัตินี้ไม่มีผลกระทบอย่างเป็นสาระสำคัญต่องบการเงินของกลุ่มบริษัท อย่างไรก็ตาม มาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับใหม่ซึ่งได้มีการเปลี่ยนแปลงหลักการสำคัญ สามารถสรุปได้ดังนี้

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 เรื่อง รายได้จากสัญญาที่ทำกับลูกค้า

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 ใช้แทนมาตรฐานการบัญชีและการตีความมาตรฐาน                         การบัญชีที่เกี่ยวข้องต่อไปนี้

กิจการต้องใช้มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 กับสัญญาที่ทำกับลูกค้าทุกสัญญา ยกเว้นสัญญาที่อยู่ในขอบเขตของมาตรฐานการบัญชีฉบับอื่น มาตรฐานฉบับนี้ได้กำหนดหลักการ 5 ขั้นตอนสำหรับการรับรู้รายได้ที่เกิดขึ้นจากสัญญาที่ทำกับลูกค้า โดยกิจการจะรับรู้รายได้ในจำนวนเงินที่สะท้อนถึงสิ่งตอบแทนที่กิจการคาดว่าจะมีสิทธิได้รับจากการแลกเปลี่ยนสินค้าหรือบริการที่ได้         ส่งมอบให้แก่ลูกค้า และกำหนดให้กิจการต้องใช้ดุลยพินิจและพิจารณาข้อเท็จจริงและเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดในการพิจารณาตามหลักการในแต่ละขั้นตอน

มาตรฐานฉบับนี้ไม่มีผลกระทบอย่างมีสาระสำคัญต่องบการเงินของกลุ่มบริษัท

ข.	มาตรฐานการรายงานทางการเงินที่จะมีผลบังคับใช้สำหรับงบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2563

สภาวิชาชีพบัญชีได้ประกาศใช้มาตรฐานการรายงานทางการเงินและการตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับใหม่และฉบับปรับปรุง ซึ่งจะมีผลบังคับใช้สำหรับงบการเงินที่มีรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2563 มาตรฐานการรายงานทางการเงินดังกล่าวได้รับการปรับปรุงหรือจัดให้มีขึ้นเพื่อให้มีเนื้อหาเท่าเทียมกับมาตรฐานการรายงานทางการเงินระหว่างประเทศ โดยส่วนใหญ่เป็นการอธิบายให้ชัดเจนเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติทางการบัญชีและการให้แนวปฏิบัติทางบัญชีกับผู้ใช้มาตรฐาน ยกเว้นมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับใหม่ดังต่อไปนี้ที่มีการเปลี่ยนแปลงหลักการสำคัญซึ่งสามารถสรุปได้ดังนี้

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน กลุ่มเครื่องมือทางการเงิน

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน กลุ่มเครื่องมือทางการเงิน ประกอบด้วยมาตรฐานและการตีความมาตรฐาน จำนวน 5 ฉบับ ได้แก่

มาตรฐานการรายงานทางการเงินกลุ่มดังกล่าวข้างต้น กำหนดหลักการเกี่ยวกับการจัดประเภทและ                                 การวัดมูลค่าเครื่องมือทางการเงินด้วยมูลค่ายุติธรรมหรือราคาทุนตัดจำหน่ายโดยพิจารณาจากประเภทของตราสารทางการเงิน ลักษณะของกระแสเงินสดตามสัญญาและแผนธุรกิจของกิจการ (Business Model) หลักการเกี่ยวกับวิธีการคำนวณการด้อยค่าของเครื่องมือทางการเงินโดยใช้แนวคิดของผลขาดทุน                              ด้านเครดิตที่คาดว่าจะเกิดขึ้น และหลักการเกี่ยวกับการบัญชีป้องกันความเสี่ยง รวมถึงการแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลเครื่องมือทางการเงิน และเมื่อมาตรฐานการรายงานทางการเงินกลุ่มนี้                                 มีผลบังคับใช้ จะทำให้มาตรฐานการบัญชี การตีความมาตรฐานการบัญชี และแนวปฏิบัติทางการบัญชีบางฉบับที่มีผลบังคับใช้อยู่ในปัจจุบันถูกยกเลิกไป

ปัจจุบันฝ่ายบริหารของกลุ่มบริษัทอยู่ระหว่างการประเมินผลกระทบที่อาจมีต่องบการเงินในปีที่เริ่มนำมาตรฐานกลุ่มดังกล่าวมาถือปฏิบัติ

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 16 เรื่อง สัญญาเช่า

มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 16 ใช้แทนมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 17 เรื่อง สัญญาเช่า และการตีความมาตรฐานบัญชีที่เกี่ยวข้อง มาตรฐานฉบับนี้ได้กำหนดหลักการของการรับรู้รายการ การวัดมูลค่า การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลของสัญญาเช่า และกำหนดให้ผู้เช่ารับรู้สินทรัพย์และหนี้สินสำหรับสัญญาเช่าทุกรายการที่มีระยะเวลาในการเช่ามากกว่า 12 เดือน เว้นแต่สินทรัพย์อ้างอิงนั้นมีมูลค่าต่ำ

การบัญชีสำหรับผู้ให้เช่าไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีสาระสำคัญจากมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 17 ผู้ให้เช่ายังคงต้องจัดประเภทสัญญาเช่าเป็นสัญญาเช่าดำเนินงานหรือสัญญาเช่าเงินทุนโดยใช้หลักการเช่นเดียวกันกับมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 17

กลุ่มบริษัทคาดว่าจะนำมาตรฐานทางการเงินฉบับนี้มาถือปฏิบัติโดยรับรู้ผลกระทบสะสมของการนำมาตรฐานรายงานทางการเงินฉบับนี้มาถือปฏิบัติใช้ครั้งแรกโดยการปรับปรุงกับกำไรสะสม ณ วันที่       1 มกราคม 2563 และไม่ปรับย้อนหลังงบการเงินปีก่อนที่แสดงเปรียบเทียบ

ฝ่ายบริหารของกลุ่มบริษัทคาดว่าการนำมาตรฐานการบัญชีดังกล่าวมาใช้ จะมีผลกระทบต่องบแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 1 มกราคม 2563 คือ สินทรัพย์ของกลุ่มบริษัทมีจำนวนเพิ่มขึ้นรวมทั้งสิ้นประมาณ 2 ล้านบาท และเฉพาะของบริษัทฯประมาณ 2 ล้านบาท และหนี้สินของกลุ่มบริษัทมีจำนวนเพิ่มขึ้นรวมทั้งสิ้นประมาณ 2 ล้านบาท และเฉพาะของบริษัทฯประมาณ 2 ล้านบาท

4.	นโยบายการบัญชีที่สำคัญ

4.1	การรับรู้รายได้

ขายสินค้า

รายได้จากการขายสินค้ารับรู้เมื่อกลุ่มบริษัทได้โอนอำนาจควบคุมในสินค้าให้แก่ลูกค้าแล้ว กล่าวคือ เมื่อมีการส่งมอบสินค้า รายได้จากการขายแสดงตามมูลค่าที่ได้รับหรือคาดว่าจะได้รับสำหรับสินค้าที่ได้ส่งมอบหลังจากหักประมาณการสินค้ารับคืนและส่วนลด โดยไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม

รายได้ค่าบริการ

รายได้จากการออกแบบและติดตั้งระบบสื่อสารโทรคมนาคม และระบบคอมพิวเตอร์พร้อมการจัดหาอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องรับรู้ตลอดช่วงเวลาที่ให้บริการโดยพิจารณาถึงขั้นความสำเร็จของงานจากการประเมินของวิศวกรหรือผู้ควบคุมโครงการของกลุ่มบริษัท

รายได้ค่าบริการบำรุงรักษารับรู้เมื่อกิจการให้บริการเสร็จสิ้น

ดอกเบี้ยรับ

ดอกเบี้ยรับถือเป็นรายได้ตามเกณฑ์คงค้างโดยคำนึงถึงอัตราผลตอบแทนที่แท้จริง

4.2	เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด หมายถึง เงินสดและเงินฝากธนาคาร และเงินลงทุนระยะสั้นที่มี                                  สภาพคล่องสูง ซึ่งถึงกำหนดจ่ายคืนภายในระยะเวลาไม่เกิน 3 เดือนนับจากวันที่ได้มาและไม่มีข้อจำกัด                                   ในการเบิกใช้

4.3	ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น

ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่นแสดงมูลค่าตามจำนวนมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ กลุ่มบริษัทบันทึกค่าเผื่อหนี้   สงสัยจะสูญสำหรับผลขาดทุนโดยประมาณที่อาจเกิดขึ้นจากการเก็บเงินจากลูกหนี้ไม่ได้ ซึ่งโดยทั่วไปพิจารณาจากประสบการณ์การเก็บเงินและการวิเคราะห์อายุหนี้

4.4	สินค้าคงเหลือ

สินค้าคงเหลือแสดงมูลค่าตามราคาทุน (โดยวิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก) หรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับแล้วแต่ราคาใดจะต่ำกว่า

4.5	เงินลงทุน

เงินลงทุนในบริษัทย่อยที่แสดงอยู่ในงบการเงินเฉพาะกิจการแสดงมูลค่าตามวิธีราคาทุนสุทธิจากค่าเผื่อ การด้อยค่า

บริษัทฯใช้วิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักในการคำนวณต้นทุนของเงินลงทุน

เมื่อมีการจำหน่ายเงินลงทุน ผลต่างระหว่างสิ่งตอบแทนสุทธิที่ได้รับกับมูลค่าตามบัญชีของเงินลงทุนจะถูกบันทึกในส่วนของกำไรหรือขาดทุน

4.6	ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ และค่าเสื่อมราคา

ที่ดินแสดงมูลค่าตามราคาทุน อาคารและอุปกรณ์แสดงมูลค่าตามราคาทุนหักค่าเสื่อมราคาสะสม และ                   ค่าเผื่อการด้อยค่าของสินทรัพย์ (ถ้ามี)

ค่าเสื่อมราคาของอาคารและอุปกรณ์คำนวณจากราคาทุนของสินทรัพย์โดยวิธีเส้นตรงตามอายุการให้ประโยชน์โดยประมาณดังนี้

อาคาร		-	20	ปี

เครื่องโทรศัพท์สาธารณะและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง	-	3 - 5	ปี

สิ่งปรับปรุงอาคารและสินทรัพย์เช่า	-	5	ปี

เครื่องตกแต่ง ติดตั้ง และอุปกรณ์สำนักงาน	-	3 - 10	ปี

ยานพาหนะ	-	5	ปี

อุปกรณ์โครงข่าย	-	3 - 5	ปี

ค่าเสื่อมราคารวมอยู่ในการคำนวณผลการดำเนินงาน

ไม่มีการคิดค่าเสื่อมราคาสำหรับที่ดิน

กลุ่มบริษัทตัดรายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ออกจากบัญชี เมื่อจำหน่ายสินทรัพย์หรือคาดว่าจะไม่ได้รับประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตจากการใช้หรือการจำหน่ายสินทรัพย์ รายการผลกำไรหรือขาดทุนจากการจำหน่ายสินทรัพย์จะรับรู้ในส่วนของกำไรหรือขาดทุนเมื่อกลุ่มบริษัทตัดรายการสินทรัพย์นั้นออกจากบัญชี

4.7	รายการธุรกิจกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันกับกลุ่มบริษัท หมายถึง บุคคลหรือกิจการที่มีอำนาจควบคุมกลุ่มบริษัท หรือถูกกลุ่มบริษัทควบคุมไม่ว่าจะเป็นโดยทางตรงหรือทางอ้อม หรืออยู่ภายใต้การควบคุมเดียวกันกับกลุ่มบริษัท

นอกจากนี้บุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันยังหมายรวมถึงบุคคลหรือกิจการที่มีสิทธิออกเสียงโดยทางตรงหรือทางอ้อมซึ่งทำให้มีอิทธิพลอย่างเป็นสาระสำคัญต่อกลุ่มบริษัท ผู้บริหารสำคัญ กรรมการหรือพนักงานของกลุ่มบริษัทที่มีอำนาจในการวางแผนและควบคุมการดำเนินงานของกลุ่มบริษัท

4.8	เงินตราต่างประเทศ

บริษัทฯแสดงงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะกิจการเป็นสกุลเงินบาท ซึ่งเป็นสกุลเงินที่ใช้ในการดำเนินงานของกลุ่มบริษัท

รายการที่เป็นเงินตราต่างประเทศแปลงค่าเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่เกิดรายการ สินทรัพย์และหนี้สินที่เป็นตัวเงินซึ่งอยู่ในสกุลเงินตราต่างประเทศได้แปลงค่าเป็นเงินบาทโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

กำไรและขาดทุนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงในอัตราแลกเปลี่ยนได้รวมอยู่ในการคำนวณผลการดำเนินงาน

4.9	การด้อยค่าของสินทรัพย์

ทุกวันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน กลุ่มบริษัทจะทำการประเมินการด้อยค่าของสินทรัพย์ หากมีข้อบ่งชี้ว่าสินทรัพย์ดังกล่าวอาจด้อยค่า กลุ่มบริษัทรับรู้ขาดทุนจากการด้อยค่าเมื่อมูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนของสินทรัพย์มีมูลค่าต่ำกว่ามูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์นั้น ทั้งนี้มูลค่าที่คาดว่าจะได้รับคืนหมายถึงมูลค่ายุติธรรมหักต้นทุนในการขายของสินทรัพย์หรือมูลค่าจากการใช้สินทรัพย์แล้วแต่ราคาใดจะสูงกว่า

กลุ่มบริษัทจะรับรู้รายการขาดทุนจากการด้อยค่าในส่วนของกำไรหรือขาดทุน

4.10	ผลประโยชน์ของพนักงาน

ผลประโยชน์ระยะสั้นของพนักงาน

กลุ่มบริษัทรับรู้เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส และเงินสมทบกองทุนประกันสังคมเป็นค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดรายการ

ผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงาน

โครงการสมทบเงิน

กลุ่มบริษัทและพนักงานของกลุ่มบริษัทได้ร่วมกันจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพซึ่งประกอบด้วย                 เงินที่พนักงานจ่ายสะสมและเงินที่กลุ่มบริษัทจ่ายสมทบให้เป็นรายเดือน สินทรัพย์ของกองทุนสำรอง    เลี้ยงชีพได้แยกออกจากสินทรัพย์ของกลุ่มบริษัท เงินที่กลุ่มบริษัทจ่ายสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายในปีที่เกิดรายการ

โครงการผลประโยชน์หลังออกจากงาน

กลุ่มบริษัทมีภาระสำหรับเงินชดเชยที่ต้องจ่ายให้แก่พนักงานเมื่อออกจากงานตามกฎหมายแรงงาน                                    ซึ่งกลุ่มบริษัทถือว่าเงินชดเชยดังกล่าวเป็นโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานสำหรับพนักงาน

กลุ่มบริษัทคำนวณหนี้สินตามโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงาน โดยใช้วิธีคิดลดแต่ละหน่วยที่ประมาณการไว้ (Projected Unit Credit Method) โดยผู้เชี่ยวชาญอิสระได้ทำการประเมิน                         ภาระผูกพันดังกล่าวตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย

ผลกำไรหรือขาดทุนจากการประมาณการตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัยสำหรับโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงานของพนักงานจะรับรู้ทันทีในกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น

4.11	ประมาณการหนี้สิน

กลุ่มบริษัทจะบันทึกประมาณการหนี้สินไว้ในบัญชีเมื่อภาระผูกพันซึ่งเป็นผลมาจากเหตุการณ์ในอดีตได้เกิดขึ้นแล้ว และมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่นอนว่ากลุ่มบริษัทจะเสียทรัพยากรเชิงเศรษฐกิจไปเพื่อ    ปลดเปลื้องภาระผูกพันนั้น และกลุ่มบริษัทสามารถประมาณมูลค่าภาระผูกพันนั้นได้อย่างน่าเชื่อถือ

4.12	ภาษีเงินได้

ภาษีเงินได้ประกอบด้วยภาษีเงินได้ปัจจุบันและภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

ภาษีเงินได้ปัจจุบัน

กลุ่มบริษัทบันทึกภาษีเงินได้ปัจจุบันตามจำนวนที่คาดว่าจะจ่ายให้กับหน่วยงานจัดเก็บภาษีของรัฐ                     โดยคำนวณจากกำไรทางภาษีตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในกฎหมายภาษีอากร

ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี

กลุ่มบริษัทบันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีของผลแตกต่างชั่วคราวระหว่างราคาตามบัญชีของสินทรัพย์และหนี้สิน ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงานกับฐานภาษีของสินทรัพย์และหนี้สินที่เกี่ยวข้องนั้น โดยใช้อัตราภาษีที่มีผลบังคับใช้ ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

กลุ่มบริษัทรับรู้หนี้สินภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีของผลแตกต่างชั่วคราวที่ต้องเสียภาษีทุกรายการ แต่รับรู้สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีสำหรับผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษี รวมทั้งผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้ในจำนวนเท่าที่มีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่กลุ่มบริษัทจะมีกำไรทางภาษีในอนาคตเพียงพอที่จะใช้ประโยชน์จากผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษีและผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้นั้น

กลุ่มบริษัทจะทบทวนมูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีทุกสิ้นรอบระยะเวลารายงานและจะทำการปรับลดมูลค่าตามบัญชีดังกล่าว หากมีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ว่ากลุ่มบริษัทจะไม่มีกำไรทางภาษีเพียงพอต่อการนำสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีทั้งหมดหรือบางส่วนมาใช้ประโยชน์

กลุ่มบริษัทจะบันทึกภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีโดยตรงไปยังส่วนของผู้ถือหุ้นหากภาษีที่เกิดขึ้นเกี่ยวข้องกับรายการที่ได้บันทึกโดยตรงไปยังส่วนของผู้ถือหุ้น

4.13	การวัดมูลค่ายุติธรรม

มูลค่ายุติธรรม หมายถึง ราคาที่คาดว่าจะได้รับจากการขายสินทรัพย์หรือเป็นราคาที่จะต้องจ่ายเพื่อโอนหนี้สินให้ผู้อื่นโดยรายการดังกล่าวเป็นรายการที่เกิดขึ้นในสภาพปกติระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย (ผู้ร่วมในตลาด) ณ วันที่วัดมูลค่า กลุ่มบริษัทใช้ราคาเสนอซื้อขายในตลาดที่มีสภาพคล่องในการวัดมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์และหนี้สินซึ่งมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้องกำหนดให้ต้องวัดมูลค่าด้วยมูลค่ายุติธรรม ยกเว้นในกรณีที่ไม่มีตลาดที่มีสภาพคล่องสำหรับสินทรัพย์หรือหนี้สินที่มีลักษณะเดียวกันหรือไม่สามารถหาราคาเสนอซื้อขายในตลาดที่มีสภาพคล่องได้ กลุ่มบริษัทจะประมาณมูลค่ายุติธรรมโดยใช้เทคนิคการประเมินมูลค่าที่เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์ และพยายามใช้ข้อมูลที่สามารถสังเกตได้ที่เกี่ยวข้องกับสินทรัพย์หรือหนี้สินที่จะวัดมูลค่ายุติธรรมนั้นให้มากที่สุด

5.	การใช้ดุลยพินิจและประมาณการทางบัญชีที่สำคัญ

ในการจัดทำงบการเงินตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฝ่ายบริหารจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจและ                       การประมาณการในเรื่องที่มีความไม่แน่นอนเสมอ การใช้ดุลยพินิจและการประมาณการดังกล่าวนี้                          ส่งผลกระทบต่อจำนวนเงินที่แสดงในงบการเงินและต่อข้อมูลที่แสดงในหมายเหตุประกอบงบการเงิน                       ผลที่เกิดขึ้นจริงอาจแตกต่างไปจากจำนวนที่ประมาณการไว้ การใช้ดุลยพินิจและการประมาณการที่สำคัญมีดังนี้

ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้

ในการประมาณค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของลูกหนี้ ฝ่ายบริหารจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจในการประมาณการ                       ผลขาดทุนที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากลูกหนี้แต่ละราย โดยคำนึงถึงประสบการณ์การเก็บเงินในอดีต อายุของหนี้ที่คงค้างและสภาวะเศรษฐกิจที่เป็นอยู่ในขณะนั้น เป็นต้น

คดีฟ้องร้องและข้อพิพาท

กลุ่มบริษัทมีหนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นจากการถูกฟ้องร้องเรียกค่าเสียหาย ซึ่งฝ่ายบริหารของกลุ่มบริษัทจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจในการประเมินผลของคดีที่ถูกฟ้องร้องและประมาณการหนี้สินที่อาจเกิดขึ้น ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน

6.	รายการธุรกิจกับกิจการที่เกี่ยวข้องกัน

รายละเอียดความสัมพันธ์ที่กลุ่มบริษัทมีกับบุคคลหรือกิจการที่มีอำนาจควบคุมกลุ่มบริษัทหรือถูกควบคุมโดยกลุ่มบริษัทไม่ว่าจะเป็นโดยตรงหรือทางอ้อม หรืออยู่ภายใต้การควบคุมเดียวกันกับกลุ่มบริษัทมีดังนี้

ในระหว่างปี กลุ่มบริษัทมีรายการธุรกิจที่สำคัญกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน รายการธุรกิจดังกล่าวเป็นไปตามเงื่อนไขทางการค้าและเกณฑ์ตามที่ตกลงกันระหว่างกลุ่มบริษัทและบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกันเหล่านั้นซึ่งเป็นไปตามปกติธุรกิจ โดยสามารถสรุปได้ดังนี้

ยอดคงค้างระหว่างกลุ่มบริษัทและกิจการที่เกี่ยวข้องกันมีรายละเอียดดังนี้

เงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน

ยอดคงค้างของเงินให้กู้ยืมระหว่างกลุ่มบริษัทและกิจการที่เกี่ยวข้องกัน และการเคลื่อนไหวของเงินให้กู้ยืมดังกล่าวมีรายละเอียดดังนี้

เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2561 และวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2562 ที่ประชุมคณะกรรมการของบริษัทฯและที่ประชุมวิสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัทฯได้มีมติอนุมัติการให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่บริษัทใหญ่ในรูปของ                                                                        เงินให้กู้ยืมระยะสั้นเป็นจำนวน 27.5 ล้านบาท และ 300 ล้านบาท ตามลำดับ รวมเป็นเงินให้กู้ยืมระยะสั้นจำนวน 327.5 ล้านบาท คิดดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 2.08 ต่อปี โดยมีกำหนดชำระดอกเบี้ยทุกไตรมาส ระยะเวลาการกู้ยืมเงิน 12 เดือน และสามารถต่ออายุได้อีก 12 เดือน

เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทย่อยคิดดอกเบี้ยโดยอ้างอิงอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 12 เดือน บวกร้อยละ 0.50 ต่อปี และมีกำหนดชำระคืนเมื่อทวงถาม

เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อยคิดดอกเบี้ยในอัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ 12 เดือน ของธนาคารพาณิชย์บวกร้อยละ 0.50 ต่อปี โดยมีกำหนดชำระดอกเบี้ยทุกสิ้นเดือน และชำระเงินต้นทุกสิ้นไตรมาส โดยระหว่างปี 2560 - 2563 ไตรมาสละ 4 ล้านบาท และระหว่างปี 2564 - 2566 ไตรมาสละ 4.125 ล้านบาท และปี 2567 ไตรมาสละ 3.25 ล้านบาท

ค่าตอบแทนกรรมการและผู้บริหาร

ในระหว่างปี กลุ่มบริษัทมีค่าใช้จ่ายผลประโยชน์พนักงานที่ให้แก่กรรมการและผู้บริหาร ดังต่อไปนี้

7.	เงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสด

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 เงินฝากออมทรัพย์ เงินฝากประจำ และตั๋วแลกเงินของกลุ่มบริษัทมีอัตราดอกเบี้ยระหว่างร้อยละ 0.22 ถึง 1.20 ต่อปี (2561: ร้อยละ 0.37 ถึง 1.30 ต่อปี) และเฉพาะของบริษัทฯมีอัตราดอกเบี้ยระหว่างร้อยละ 0.22 ถึง 1.20 ต่อปี (2561: ร้อยละ 0.37 ถึง 1.20 ต่อปี)

8.	ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น

ยอดคงเหลือของลูกหนี้การค้าแยกตามอายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระได้ดังนี้

9.	ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน

10.	สินค้าคงเหลือ

ในระหว่างปีปัจจุบัน บริษัทฯบันทึกการปรับลดราคาทุนของสินค้าคงเหลือให้เป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับเป็นจำนวน 2 ล้านบาท (2561: ไม่มี) โดยได้แสดงเป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนขายและบริการ

11.	ลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้

กลุ่มบริษัทมียอดคงเหลือของลูกหนี้ตามสัญญาปรับโครงสร้างหนี้จากบริษัท ทีทีแอนด์ที จำกัด (มหาชน) (“ทีทีแอนด์ที”) จำนวน 47 ล้านบาท และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน 19 ล้านบาท ซึ่งตามเงื่อนไขที่กำหนดในแผนฟื้นฟูกิจการของทีทีแอนด์ที กลุ่มบริษัทจะได้รับชำระคืนยอดคงเหลือดังกล่าวทั้งจำนวนเป็นเงินสดในวันทำการสุดท้ายของไตรมาสที่ 1 ปี 2558 อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2559              ศาลล้มละลายกลางได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของทีทีแอนด์ทีเด็ดขาดแล้ว เพื่อความระมัดระวัง กลุ่มบริษัท   จึงบันทึกค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับยอดคงเหลือของลูกหนี้จากทีทีแอนด์ทีเต็มจำนวนในปี 2559

12.	เงินลงทุนในบริษัทย่อย

13.	ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 กลุ่มบริษัทมีอาคารและอุปกรณ์จำนวนหนึ่งซึ่งตัดค่าเสื่อมราคาหมดแล้วแต่ยัง                        ใช้งานอยู่ มูลค่าตามบัญชีก่อนหักค่าเสื่อมราคาสะสมของสินทรัพย์ดังกล่าวมีจำนวนเงินประมาณ                            84 ล้านบาท (2561: 104 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน 42 ล้านบาท (2561: 61 ล้านบาท)

14.	เจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น

15.	สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงาน

เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2562 พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 ได้ประกาศลงใน              ราชกิจจานุเบกษา ซึ่งได้กำหนดอัตราค่าชดเชยเพิ่มเติมกรณีนายจ้างเลิกจ้าง สำหรับลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันครบ 20 ปีขึ้นไปให้มีสิทธิได้รับค่าชดเชยไม่น้อยกว่าค่าจ้างอัตราสุดท้าย 400 วัน กฎหมายดังกล่าวมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม 2562 เป็นต้นไป การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวถือเป็นการแก้ไขโครงการสำหรับโครงการผลประโยชน์หลังออกจากงาน และมีผลกระทบให้กลุ่มบริษัทมีหนี้สินสำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานเพิ่มขึ้น 5 ล้านบาท และเฉพาะของบริษัทฯเพิ่มขึ้น 4 ล้านบาท กลุ่มบริษัทบันทึกผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวโดยรับรู้ต้นทุนบริการในอดีตเป็นค่าใช้จ่ายทันทีในกำไรหรือขาดทุนของปีปัจจุบัน

บริษัทฯคาดว่าจะจ่ายชำระผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานภายใน 1 ปีข้างหน้าเป็นจำนวนประมาณ                       7 ล้านบาท (2561: 1 ล้านบาท)

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 ระยะเวลาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักในการจ่ายชำระผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานของกลุ่มบริษัทประมาณ 10 ปี (2561: ประมาณ 11 ปี) และเฉพาะของบริษัทฯประมาณ 10 ปี (2561: ประมาณ 11 ปี)

สมมติฐานที่สำคัญในการประมาณการตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย ณ วันประเมินสรุปได้ดังนี้

ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสมมติฐานที่สำคัญต่อมูลค่าปัจจุบันของภาระผูกพันผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานสรุปได้ดังนี้

16.	สำรองตามกฎหมาย

ภายใต้บทบัญญัติของมาตรา 116 แห่งพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. 2535 บริษัทฯต้องจัดสรรกำไรสุทธิประจำปีส่วนหนึ่งไว้เป็นทุนสำรองไม่น้อยกว่าร้อยละ 5 ของกำไรสุทธิประจำปีหักด้วยยอดขาดทุนสะสมยกมา (ถ้ามี) จนกว่าทุนสำรองนี้จะมีจำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ของทุนจดทะเบียน สำรองตามกฎหมายดังกล่าวไม่สามารถนำไปจ่ายเงินปันผลได้ ในปัจจุบัน บริษัทฯได้จัดสรรสำรองตามกฎหมายไว้ครบถ้วนแล้ว

17.	ค่าใช้จ่ายตามลักษณะ

18.	รายได้จากการให้บริการภายใต้ใบอนุญาต

ในปี 2562 บริษัทฯมีรายได้จากการให้บริการตามใบอนุญาตการประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่หนึ่ง                  ที่ได้รับจากคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (“กสทช.”) เป็นจำนวน 0.60 ล้านบาท (2561: 0.42 ล้านบาท)

นอกจากนี้ บริษัทฯมีค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้แก่ผู้รับอนุญาตรายอื่น ผู้รับสัมปทาน หรือผู้ให้บริการโทรคมนาคมต่างประเทศสำหรับปี 2562 ที่สามารถนำมาหักลดหย่อนรายได้เป็นจำนวน 0.36  ล้านบาท (2561: 0.25    ล้านบาท) ตามประกาศ กสทช. เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการจัดเก็บรายได้เพื่อนำไปใช้ในการจัดให้มีบริการโทรคมนาคมพื้นฐานโดยทั่วไปและบริการเพื่อสังคม ลงวันที่ 30 พฤษภาคม 2560

19.	ภาษีเงินได้

รายการกระทบยอดระหว่างกำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีกับค่าใช้จ่ายภาษีเงินได้มีดังนี้

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 กลุ่มบริษัทมีรายการผลแตกต่างชั่วคราวที่ใช้หักภาษีและขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้จำนวน 800 ล้านบาท (2561: 848 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯจำนวน 528 ล้านบาท (2561: 578 ล้านบาท) ที่กลุ่มบริษัทไม่ได้บันทึกสินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชี เนื่องจากกลุ่มบริษัทพิจารณาแล้วเห็นว่ากลุ่มบริษัทอาจไม่มีกำไรทางภาษีในอนาคตเพียงพอที่จะนำผลแตกต่างชั่วคราวและผลขาดทุนทางภาษีมาใช้ประโยชน์ได้

ผลขาดทุนทางภาษีที่ยังไม่ได้ใช้ของบริษัทฯมีจำนวนเงิน 167 ล้านบาท ซึ่งจะทยอยสิ้นสุดระยะเวลาการใช้ประโยชน์ภายในปี 2563 - 2567 (2561: 112 ล้านบาท ซึ่งจะทยอยสิ้นสุดในปี 2562 - 2566)

20.	กำไร (ขาดทุน) ต่อหุ้นขั้นพื้นฐาน

กำไร (ขาดทุน) ต่อหุ้นขั้นพื้นฐานคำนวณโดยหารกำไร (ขาดทุน) สำหรับปีที่เป็นของผู้ถือหุ้นของบริษัทฯ (ไม่รวมกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น) ด้วยจำนวนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของหุ้นสามัญที่ออกอยู่ในระหว่างปี

21.	ส่วนงานดำเนินงาน

ข้อมูลส่วนงานดำเนินงานที่นำเสนอนี้สอดคล้องกับรายงานภายในของกลุ่มบริษัทที่ผู้มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดด้านการดำเนินงานได้รับและสอบทานอย่างสม่ำเสมอเพื่อใช้ในการตัดสินใจในการจัดสรรทรัพยากรให้กับส่วนงานและประเมินผลการดำเนินงานของส่วนงาน

ผู้มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดสอบทานผลการดำเนินงานของแต่ละหน่วยธุรกิจแยกจากกันเพื่อวัตถุประสงค์ในการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดสรรทรัพยากรและการประเมินผลการปฏิบัติงาน กลุ่มบริษัทประเมินผลการปฏิบัติงานของส่วนงานโดยพิจารณาจากกำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงานซึ่งวัดมูลค่าโดยใช้เกณฑ์เดียวกับที่ใช้ในการวัดกำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงานในงบการเงิน

การบันทึกบัญชีสำหรับรายการระหว่างส่วนงานที่รายงานเป็นไปในลักษณะเดียวการบันทึกบัญชีสำหรับรายการธุรกิจกับบุคคลภายนอก

รายได้ระหว่างส่วนงานถูกตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว

กลุ่มบริษัทดำเนินธุรกิจในส่วนงานภูมิศาสตร์หลักในประเทศไทย ข้อมูลทางการเงินจำแนกตามส่วนงานของกลุ่มบริษัทสำหรับปีมีดังต่อไปนี้

ข้อมูลเกี่ยวกับลูกค้ารายใหญ่

ในปี 2562 กลุ่มบริษัทมีรายได้จากลูกค้ารายใหญ่จำนวนสามรายเป็นจำนวนประมาณ 66 ล้านบาท (2561: จำนวนหนึ่งรายเป็นจำนวนประมาณ 78 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯจำนวนสี่รายประมาณ 57 ล้านบาท (2561: จำนวนสองรายเป็นจำนวนประมาณ 67 ล้านบาท)

22.	กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ

กลุ่มบริษัทและพนักงานของกลุ่มบริษัทได้ร่วมกันจัดตั้งกองทุนสำรองเลี้ยงชีพขึ้นตามพระราชบัญญัติกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ พ.ศ. 2530 โดยกลุ่มบริษัทและพนักงานจะจ่ายสมทบเข้ากองทุนเป็นรายเดือนในอัตราร้อยละ 3 ถึงร้อยละ 8 ของเงินเดือน กองทุนสำรองเลี้ยงชีพนี้บริหารโดยบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวมบัวหลวง จำกัด และจะจ่ายให้แก่พนักงานเมื่อพนักงานนั้นออกจากงานตามระเบียบว่าด้วยกองทุนของกลุ่มบริษัท ในระหว่างปี 2562 กลุ่มบริษัทรับรู้เงินสมทบดังกล่าวเป็นค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนเงิน                       2 ล้านบาท (2561: 2 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน 2 ล้านบาท (2561: 2 ล้านบาท)

23.	ภาระผูกพันและหนี้สินที่อาจเกิดขึ้น

23.1	ภาระผูกพันเกี่ยวกับสัญญาเช่าดำเนินงานและสัญญาบริการ

กลุ่มบริษัทได้เข้าทำสัญญาเช่าดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการเช่าพื้นที่ในอาคาร และสัญญาบริการที่เกี่ยวข้อง อายุของสัญญามีระยะเวลา 3 ปี และสัญญาดังกล่าวเป็นสัญญาที่บอกเลิกไม่ได้

กลุ่มบริษัทมีจำนวนเงินขั้นต่ำที่ต้องจ่ายในอนาคตทั้งสิ้นภายใต้สัญญาเช่าดำเนินงานและสัญญาบริการ                                ที่บอกเลิกไม่ได้ ดังนี้

23.2	การค้ำประกัน

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 กลุ่มบริษัทมีหนังสือค้ำประกันซึ่งออกโดยธนาคารในนามกลุ่มบริษัทเหลืออยู่เป็นจำนวน 72 ล้านบาท (2561: 75 ล้านบาท) และเฉพาะของบริษัทฯเป็นจำนวน 50 ล้านบาท (2561:                           51 ล้านบาท) ซึ่งเป็นหนังสือค้ำประกันการประมูลงานและการปฏิบัติตามสัญญา

23.3	หนี้สินที่อาจเกิดขึ้นจากสัญญาขายเครื่องคอมพิวเตอร์พกพา (แท็บเล็ต)

ในเดือนกันยายนและธันวาคม 2556 บริษัทฯได้ทำสัญญาขายเครื่องคอมพิวเตอร์พกพา (“แท็บเล็ต”) โซนที่ 4 (ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ให้แก่คู่สัญญาซึ่งเป็นหน่วยงานราชการสองหน่วยงาน มีมูลค่าตามสัญญาเป็นจำนวนเงินรวม 749 ล้านบาท (ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม) ตามเงื่อนไขของสัญญาดังกล่าวบริษัทฯต้องส่งมอบแท็บเล็ตทั้งหมดให้แก่หน่วยราชการคู่สัญญาภายในเดือนธันวาคม 2556 และภายในเดือนมีนาคม 2557 ตามลำดับ ต่อมาในระหว่างปี 2557 หน่วยราชการคู่สัญญาทั้งสองได้มีหนังสือขอบอกเลิกสัญญา        ซื้อขายแท็บเล็ตมายังบริษัทฯเนื่องจากคู่สัญญาพิจารณาว่าบริษัทฯไม่สามารถส่งมอบแท็บเล็ตให้แก่คู่สัญญา                                                                          ทั้งสองได้ตามกำหนดเวลาในสัญญา โดยให้บริษัทฯชำระค่าปรับรายวันในอัตราร้อยละ 0.2 ของราคาแท็บเล็ตที่ยังไม่ได้ส่งมอบนับแต่วันครบกำหนดตามสัญญาจนถึงวันบอกเลิกสัญญาเป็นจำนวนเงิน 5 ล้านบาท และ 142 ล้านบาท ตามลำดับ ในเดือนพฤศจิกายน 2557 และเดือนมีนาคม 2558 หน่วยราชการคู่สัญญาทั้งสอง                              ได้ฟ้องร้องต่อศาลปกครองกลางให้บริษัทฯชำระค่าปรับจากการไม่ส่งมอบแท็บเล็ตตามสัญญาและชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาของธนาคาร พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี คิดเป็น                                     ทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 5 ล้านบาท และ 190 ล้านบาท ตามลำดับ และบริษัทฯได้มีหนังสือถึงบริษัทคู่สัญญาผู้ขายแท็บเล็ตเพื่อแจ้งว่าบริษัทดังกล่าวผิดสัญญาในการส่งมอบแท็บเล็ตแก่บริษัทฯและบริษัทฯได้ยกเลิกสัญญากับบริษัทดังกล่าวแล้ว นอกจากนี้บริษัทฯได้เรียกร้องให้ธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกัน                    การปฏิบัติตามสัญญาขายแท็บเล็ตแก่บริษัทดังกล่าวชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันให้บริษัทฯ และบริษัทฯได้รับชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันดังกล่าวแล้วเป็นจำนวนเงิน 38 ล้านบาท ซึ่งบริษัทฯมีสิทธิทางกฎหมายที่จะยึดเงินดังกล่าวเพื่อชดเชยความเสียหายต่างๆที่บริษัทคู่สัญญาดังกล่าวก่อให้เกิดขึ้นหรือปฏิบัติผิดสัญญา บริษัทฯได้บันทึกจำนวนเงินที่ได้รับดังกล่าวเป็นหนี้สินในบัญชีภายใต้รายการเจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น                                   ในงบแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2557 จนถึงปัจจุบัน บริษัทฯจึงถือเสมือนว่าจำนวนเงินดังกล่าวเป็นเงินสำรองค่าปรับและค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในบัญชีเช่นกัน นอกจากนี้ หากบริษัทฯต้องชำระค่าปรับและค่าเสียหายแก่หน่วยงานราชการทั้งสอง บริษัทฯสามารถเรียกร้องค่าเสียหายทั้งหมดคืนจากบริษัทผู้ขายแท็บเล็ตดังกล่าวได้ตามเงื่อนไขที่ระบุในสัญญาซื้อขายแท็บเล็ต อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2561 ศาลปกครองกลางได้มีคำตัดสินคดีระหว่างบริษัทฯกับหน่วยงานราชการแห่งหนึ่ง ซึ่งฟ้องร้องให้บริษัทฯชำระค่าปรับจากการไม่ส่งมอบแท็บเล็ตตามสัญญาคิดเป็นทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 5 ล้านบาท                                     โดยพิพากษาให้บริษัทฯชำระค่าปรับคิดเป็นจำนวนเงินรวมประมาณ 2.6 ล้านบาท เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2561 ธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกันได้มีหนังสือแจ้งมายังบริษัทฯว่า เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2561 ทางธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกันได้วางเงินชำระตามคำพิพากษาในส่วนของธนาคารเป็นจำนวนเงินประมาณ 1.4 ล้านบาท                    ทำให้ค่าปรับตามคำพิพากษาคงเหลือเป็นจำนวนเงินประมาณ 1.2 ล้านบาท และเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2561 ศาลปกครองกลางได้ตัดสินคดีระหว่างบริษัทฯกับหน่วยงานราชการอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งฟ้องร้องให้บริษัทฯชำระค่าปรับและชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันการปฏิบัติตามสัญญาของธนาคาร พร้อมดอกเบี้ยคิดเป็น                        ทุนทรัพย์เป็นจำนวนเงินประมาณ 190 ล้านบาท โดยศาลปกครองกลางพิพากษาให้บริษัทฯชำระค่าปรับ

คิดเป็นจำนวนเงินประมาณ 7 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 7.5 ต่อปีนับแต่วันถัดจากวันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น ซึ่งสำรองตามค่าปรับและค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นที่บริษัทฯบันทึกไว้ตั้งแต่ในอดีตที่ผ่านมามีความเพียงพอต่อจำนวนค่าปรับตามคำพิพากษาของศาลปกครองกลางดังกล่าวแล้ว อย่างไรก็ตาม บริษัทฯและหน่วยงานราชการคู่สัญญาทั้งสองแห่งได้ยื่นอุทธรณ์คดีต่อศาลปกครองสูงสุดและบริษัทฯได้ยื่นคำร้องขอทุเลาการบังคับคดีต่อศาลปกครองกลาง ปัจจุบันคดียังอยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณาของศาล ดังนั้น                           ผลที่สุดของคดีฟ้องร้องและข้อพิพาทสำหรับคดีที่ยังไม่ถึงที่สุดยังไม่สามารถคาดการณ์ได้ในขณะนี้                       อย่างไรก็ตามฝ่ายบริหารและที่ปรึกษากฎหมายของบริษัทฯยังคงเชื่อว่าจะไม่ได้รับผลเสียหายที่มีสาระสำคัญเกี่ยวกับคดีฟ้องร้องและข้อพิพาทและเชื่อมั่นว่าสำรองค่าปรับและค่าเสียหายที่อาจเกิดขึ้นที่บันทึกไว้ตั้งแต่ในอดีตที่ผ่านมาเพียงพอแล้วตามคำพิพากษาของศาลปกครองกลาง

23.4	คดีฟ้องร้องและข้อพิพาทอื่นๆ

1.)	บริษัทย่อยมียอดหนี้ค้างชำระจากทีทีแอนด์ทีตามสัญญาจัดหาระบบบริการลูกค้าและระบบพิมพ์                  ใบแจ้งหนี้จำนวนประมาณ 5 ล้านเหรียญสหรัฐอเมริกา (ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 เทียบเท่าจำนวนประมาณ 170 ล้านบาท) ยอดหนี้ดังกล่าวนี้เป็นหนี้ที่มีข้อโต้แย้งกับทีทีแอนด์ที โดยในปี 2554 ทีทีแอนด์ทีได้ยื่นข้อเสนอ ข้อพิพาทต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการ กล่าวหาว่าบริษัทย่อยปฏิบัติผิดสัญญาดังกล่าว และเรียกร้องให้ บริษัทย่อยชำระเงินเป็นจำนวนรวมประมาณ 1,780 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันเสนอข้อพิพาทจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น อย่างไรก็ตามฝ่ายบริหารของบริษัทย่อยพิจารณาว่าบริษัทย่อยไม่ได้ปฏิบัติผิดสัญญาจึงไม่ต้องชำระเงินจำนวนดังกล่าวให้กับทีทีแอนด์ที                  และในเดือนกุมภาพันธ์ 2555 บริษัทย่อยได้ยื่นคำคัดค้านคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเพื่อให้สถาบันอนุญาโตตุลาการยกคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีดังกล่าว และเสนอข้อเรียกร้องแย้งต่อสถาบันอนุญาโตตุลาการเรียกร้องให้ทีทีแอนด์ทีชำระเงินเป็นจำนวนรวมประมาณ 528 ล้านบาท พร้อมดอกเบี้ยในอัตราร้อยละ 7.5 ต่อปี นับแต่วันถัดจากวันที่เสนอคำคัดค้านคำเสนอข้อพิพาทจนกว่าจะชำระเสร็จสิ้น ในเดือนมิถุนายน 2558 คณะอนุญาโตตุลาการได้มีคำวินิจฉัยชี้ขาดยกคำเสนอข้อพิพาทของทีทีแอนด์ทีและให้ทีทีแอนด์ทีชำระค่างวดงานที่ค้างชำระทั้งหมดพร้อมดอกเบี้ยแก่บริษัทย่อยคิดเป็นจำนวนเงินรวมทั้งสิ้นประมาณ 204 ล้านบาท เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2558               ทีทีแอนด์ทียื่นคำร้องต่อศาลแพ่งเพื่อขอเพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการดังกล่าว และเมื่อวันที่                   15 มีนาคม 2559 ศาลล้มละลายกลางได้มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ของ ทีทีแอนด์ทีเด็ดขาด ซึ่งโดยผลของคำสั่งดังกล่าว กฎหมายกำหนดให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์เข้าว่าคดีแพ่งทั้งปวงอันเกี่ยวกับทรัพย์สินของลูกหนี้ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลในขณะที่มีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์ และเมื่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์มีคำขอโดยทำเป็นคำร้อง ศาลมีอำนาจงดการพิจารณาคดีแพ่งนั้นไว้หรือจะสั่งประการใดตามที่เห็นสมควรก็ได้ ดังนั้น สำหรับคดีแพ่งต่างๆที่เกี่ยวกับทรัพย์สินของทีทีแอนด์ที ศาลอาจพิจารณาเรียกเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของทีทีแอนด์ทีเพื่อสอบถามว่าจะดำเนินการอย่างไร เพื่อประกอบการพิจารณาทำคำสั่งของศาลต่อไปในแต่ละคดี

ต่อมาเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2559 เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ยื่นคำร้องต่อศาลแพ่งเพื่อขอเพิกถอนคำร้องของทีทีแอนด์ทีที่ขอให้เพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการที่ให้ทีทีแอนด์ทีชำระหนี้แก่บริษัทย่อยจำนวน 204 ล้านบาทดังกล่าวข้างต้น ซึ่งศาลแพ่งได้อนุญาตให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ถอนคำร้องขอให้เพิกถอนคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการดังกล่าวได้ และได้ให้จำหน่ายคดีนี้ออกจากสารบบความ ทั้งนี้จากคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาดของศาลล้มละลายกลางเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2559 ดังกล่าว บริษัทย่อยได้ทำการยื่นขอรับชำระหนี้รวมทั้งดอกเบี้ยทั้งหมดต่อเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์แล้ว การได้รับชำระหนี้คืนจึงจะเป็นไปตามกระบวนการของกฎหมายล้มละลาย อย่างไรก็ตาม ทีทีแอนด์ทียังอยู่ระหว่างการดำเนินการตามขั้นตอนทางกฎหมายล้มละลายโดยเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์

2.)	ในปี 2557 บริษัทฯมีข้อพิพาทกับการไฟฟ้านครหลวง (“กฟน.”) จากการที่บริษัทฯไม่ได้เข้าร่วมประกวดราคาเพื่อการจัดหาและติดตั้งอุปกรณ์ของกฟน. โดยกฟน.ได้เรียกร้องให้ธนาคารผู้ออกหนังสือ                    ค้ำประกันการประมูลงานให้แก่บริษัทฯชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันเป็นจำนวนเงินประมาณ                      8 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม ที่ปรึกษากฎหมายและฝ่ายบริหารของบริษัทฯเห็นว่า กฟน.ได้ดำเนินการประกวดราคาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายและไม่เป็นธรรมกับบริษัทฯ บริษัทฯจึงไม่ได้เป็นฝ่ายผิดในการไม่เข้าร่วม การประกวดราคา ดังนั้น บริษัทฯจึงไม่ต้องชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันให้แก่กฟน.         บริษัทฯได้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองกลางเพื่อขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งของกฟน. ที่ให้บริษัทฯชำระเงินตามหนังสือค้ำประกันดังกล่าว และเรียกร้องให้กฟน.คืนต้นฉบับหนังสือค้ำประกันและชำระค่าธรรมเนียมหนังสือค้ำประกันแทนบริษัทฯ ต่อมาในปี 2558 กฟน.ได้ฟ้องร้องต่อศาลปกครองกลางให้บริษัทฯชำระเงินหลักประกันเป็นจำนวน 8 ล้านบาท ตามหนังสือค้ำประกันการประมูลงานดังกล่าว ต่อมาเมื่อวันที่ 28 กันยายน 2561 ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษายกฟ้องบริษัทฯ และให้กฟน.                             คืนหลักประกันแก่บริษัทฯและชำระค่าธรรมเนียมหลักประกันซองแก่บริษัทฯ กฟน.ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด ต่อมาเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2562 ศาลปกครองสูงสุดมีคำสั่งให้บริษัทฯยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาล เมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2562 บริษัทฯยื่นคำแก้อุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด ขณะนี้คดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลปกครองสูงสุด

24.	เครื่องมือทางการเงิน

24.1	นโยบายการบริหารความเสี่ยง

เครื่องมือทางการเงินที่สำคัญของกลุ่มบริษัทตามที่นิยามอยู่ในมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 107 การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลสำหรับเครื่องมือทางการเงิน ประกอบด้วยเงินสดและรายการเทียบเท่าเงินสดและเงินฝากธนาคารที่มีภาระค้ำประกัน เงินลงทุนชั่วคราว ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน เจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น และเงินให้กู้ยืม กลุ่มบริษัทมีความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเครื่องมือทาง                       การเงินดังกล่าว และมีนโยบายในการบริหารความเสี่ยงดังนี้

ความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อ

กลุ่มบริษัทมีความเสี่ยงด้านการให้สินเชื่อที่เกี่ยวเนื่องกับลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน และเงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน ฝ่ายบริหารควบคุมความเสี่ยงนี้โดยการกำหนดให้มีนโยบายและวิธีการในการควบคุมสินเชื่อที่เหมาะสม ดังนั้นกลุ่มบริษัทจึงไม่คาดว่าจะได้รับความเสียหายที่เป็นสาระสำคัญจากการให้สินเชื่อ นอกจากนี้กลุ่มบริษัทขายสินค้าหรือให้บริการกับลูกค้าที่มีความสามารถในการชำระหนี้ดีเป็นส่วนใหญ่ จำนวนเงินสูงสุดที่กลุ่มบริษัทอาจต้องสูญเสียจากการให้สินเชื่อคือมูลค่าสุทธิตามบัญชีของลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน และเงินให้กู้ยืมแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกันที่แสดงอยู่ในงบแสดงฐานะการเงิน

ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย

กลุ่มบริษัทมีความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยที่สำคัญอันเกี่ยวเนื่องกับเงินฝากสถาบันการเงิน ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน และเงินให้กู้ยืม สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินส่วนใหญ่มีอัตราดอกเบี้ยที่ปรับขึ้นลงตามอัตราตลาด หรือมีอัตราดอกเบี้ยคงที่ซึ่งใกล้เคียงกับอัตราตลาดในปัจจุบัน ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ยของ                กลุ่มบริษัทจึงอยู่ในระดับต่ำ รายละเอียดของเงินฝากสถาบันการเงิน ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน และ                เงินให้กู้ยืมแสดงไว้ในหมายเหตุประกอบงบการเงินที่เกี่ยวข้อง

ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

กลุ่มบริษัทมีความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยนที่สำคัญอันเกี่ยวเนื่องจากการซื้อหรือขายสินค้าและบริการเป็นเงินตราต่างประเทศ

กลุ่มบริษัทมียอดคงเหลือของสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินที่เป็นสกุลเงินตราต่างประเทศ  ซึ่งไม่ได้ทำสัญญาป้องกันความเสี่ยง ดังนี้

24.2	มูลค่ายุติธรรมของเครื่องมือทางการเงิน

เนื่องจากเครื่องมือทางการเงินส่วนใหญ่ของกลุ่มบริษัทจัดอยู่ในประเภทระยะสั้น ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน และเงินให้กู้ยืมระยะยาวมีอัตราดอกเบี้ยใกล้เคียงกับอัตราดอกเบี้ยในตลาด กลุ่มบริษัทจึงประมาณมูลค่ายุติธรรมของเครื่องมือทางการเงินใกล้เคียงกับมูลค่าตามบัญชีที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงิน

25.	การบริหารจัดการทุน

วัตถุประสงค์ในการบริหารจัดการทุนที่สำคัญของกลุ่มบริษัท คือการจัดให้มีซึ่งโครงสร้างทุนที่เหมาะสมเพื่อสนับสนุนการค้าเป็นธุรกิจของกลุ่มบริษัท และเสริมสร้างมูลค่าการถือหุ้นให้กับผู้ถือหุ้นโดย ณ วันที่  31 ธันวาคม 2562 กลุ่มบริษัทมีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนเท่ากับ 0.32 : 1 (2561: 0.31 : 1) และเฉพาะของบริษัทฯเท่ากับ 0.11 : 1 (2561: 0.10 : 1)

26.	การอนุมัติงบการเงิน

งบการเงินนี้ได้รับอนุมัติให้ออกโดยคณะกรรมการบริษัทฯ เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2563

| มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 11 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง สัญญาก่อสร้าง |

| มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 18 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง รายได้ |

| การตีความมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 31 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง รายได้ - รายการแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับบริการโฆษณา |

| การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 13 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง โปรแกรมสิทธิพิเศษแก่ลูกค้า |

| การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง สัญญาสำหรับการก่อสร้างอสังหาริมทรัพย์ |

| การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 18 (ปรับปรุง 2560) | เรื่อง การโอนสินทรัพย์จากลูกค้า |



| มาตรฐานการรายงานทางการเงิน | มาตรฐานการรายงานทางการเงิน |

| ฉบับที่ 7 | การเปิดเผยข้อมูลเครื่องมือทางการเงิน |

| ฉบับที่ 9 | เครื่องมือทางการเงิน |

| มาตรฐานการบัญชี | มาตรฐานการบัญชี |

| ฉบับที่ 32 | การแสดงรายการเครื่องมือทางการเงิน |

| การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน | การตีความมาตรฐานการรายงานทางการเงิน |

| ฉบับที่ 16 | การป้องกันความเสี่ยงของเงินลงทุนสุทธิในหน่วยงานต่างประเทศ |

| ฉบับที่ 19 | การชำระหนี้สินทางการเงินด้วยตราสารทุน |



| ชื่อกิจการ | ลักษณะความสัมพันธ์ |

| บริษัทใหญ่ | เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในบริษัทฯ |

| บริษัทย่อย | บริษัทย่อยที่บริษัทฯมีอำนาจในการกำหนดนโยบายทางการเงินและ                  การดำเนินงานเพื่อให้ได้รับประโยชน์จากกิจกรรมต่างๆของบริษัทย่อย |

| กลุ่มจัสมิน | มีผู้ถือหุ้นและกรรมการร่วมกัน |

| กลุ่มโมโน | มีผู้ถือหุ้นใหญ่ของบริษัทใหญ่ร่วมกัน |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | นโยบายการกำหนดราคา |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |  |

| รายการธุรกิจกับบริษัทใหญ่ |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและให้บริการ | 5,435 | 3,960 | 75 | 108 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ดอกเบี้ยรับ | 5,853 | 6,936 | 5,853 | 6,936 | อัตราดอกเบี้ยเงินฝากประจำ  ถัวเฉลี่ย 12 เดือนของธนาคารใหญ่ 3 ราย                       บวกเพิ่มร้อยละ 1.00 และ                     อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 2.08 |

| ค่าเช่าสำนักงานและค่าบริการจ่าย | 2,936 | 3,246 | 2,836 | 3,148 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าใช้จ่ายอื่น | 20 | 51 | 20 | 50 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| รายการธุรกิจกับบริษัทย่อย |  |  |  |  |  |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและบริการ | - | - | 14,349 | 15,644 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ดอกเบี้ยรับ | - | - | 1,307 | 1,573 | อัตราอ้างอิงกับดอกเบี้ยเงินฝากประจำบวกเพิ่มร้อยละ 0.50 |

| ค่าบริหารจัดการรับ | - | - | 3,011 | 2,396 | ราคาตามสัญญา |

| ต้นทุนขายและบริการ | - | - | 918 | 177 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ซื้ออุปกรณ์ | - | - | 2,136 | - | ราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| รายการธุรกิจกับบริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |  |

| ขายสินค้าและให้บริการ | 60,604 | 94,962 | 31,878 | 55,302 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ดอกเบี้ยรับ | 155 | - | 155 | - | อัตราดอกเบี้ยตามสัญญาเช่าซื้อ |

| รายได้อื่น | - | 182 | - | 182 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่     กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ต้นทุนขายและบริการ | 2,640 | 3,847 | 1,351 | 2,550 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าเช่าสำนักงานและค่าบริการจ่าย | 63 | 252 | 63 | 252 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |

| ค่าใช้จ่ายอื่น | 4,281 | 4,115 | 1,888 | 1,970 | ราคาตามสัญญาหรือราคาที่กิจการคิดกับลูกค้ารายอื่น |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 8) |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 29 | 47 | 20 | - |

| บริษัทย่อย | - | - | 23,244 | 11,045 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 807,555 | 807,098 | 775,374 | 778,235 |

| กลุ่มโมโน | - | 78 | - | - |

| รวมลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 807,584 | 807,223 | 798,638 | 789,280 |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 8) |  |  |  |  |

| บริษัทย่อย | - | - | 6,437 | 3,480 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 395 | 395 | 395 | 395 |

| รวม | 395 | 395 | 6,832 | 3,875 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (3,480) | (3,480) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 395 | 395 | 3,352 | 395 |

| ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 4,384 | - | 4,384 | - |

| รวมลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 4,384 | - | 4,384 | - |

|  |  |  |  |  |

| มูลค่างานที่แล้วเสร็จแต่ยังไม่ถึงกำหนดชำระจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทย่อย | - | - | 877 | 2,861 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 3,347 | 12 | 3,331 | - |

| กลุ่มโมโน | - | 3 | - | - |

| รวมมูลค่างานที่แล้วเสร็จแต่ยังไม่ถึงกำหนดชำระจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 3,347 | 15 | 4,208 | 2,861 |

|  |  |  |  |  |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 327,500 | - | 327,500 | - |

| บริษัทย่อย | - | - | 80,347 | 80,347 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| รวม | 327,500 | - | 407,847 | 80,347 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (80,347) | (80,347) |

| รวมเงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่กิจการที่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 327,500 | - | 327,500 | - |

|  |  |  |  |  |

| เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย |  |  |  |  |

| บริษัทย่อย | - | - | 69,000 | 85,000 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| หัก: ส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | - | - | (16,000) | (16,000) |

| รวมเงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย - สุทธิจาก                    ส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | - | - | 53,000 | 69,000 |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 14) |  |  |  |  |

| บริษัทย่อย | - | - | - | 47 |

| (ตัดออกจากงบการเงินรวมแล้ว) |  |  |  |  |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 2,055 | 353 | 34 | 3 |

| รวมเจ้าหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 2,055 | 353 | 34 | 50 |

|  |  |  |  |  |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 14) |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 18,300 | 18,617 | - | - |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 6,029 | 5,917 | 77 | 5 |

| รวมเจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 24,329 | 24,534 | 77 | 5 |

|  |  |  |  |  |

| เงินรับล่วงหน้าจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| บริษัทใหญ่ | 131 | 8 | - | - |

| บริษัทที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| กลุ่มจัสมิน | 858 | 1,108 | 240 | 344 |

| รวมเงินรับล่วงหน้าจากกิจการที่เกี่ยวข้องกัน | 989 | 1,116 | 240 | 344 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ | เพิ่มขึ้น | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ |

|  | 1 มกราคม 2562 | ระหว่างปี | 31 ธันวาคม 2562 |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทใหญ่ | - | 327,500 | 327,500 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ | ลดลง | ยอดคงเหลือ ณ วันที่ |

|  | 1 มกราคม 2562 | ระหว่างปี | 31 ธันวาคม 2562 |

| เงินให้กู้ยืมระยะสั้นแก่บริษัทย่อย | 80,437 | - | 80,437 |

| เงินให้กู้ยืมระยะยาวแก่บริษัทย่อย | 85,000 | (16,000) | 69,000 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| ผลประโยชน์ระยะสั้น | 12,921 | 11,398 | 11,234 | 11,398 |

| ผลประโยชน์หลังออกจากงาน | 1,241 | 1,039 | 1,053 | 1,039 |

| รวม | 14,162 | 12,437 | 12,287 | 12,437 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| เงินสด | 112 | 115 | 102 | 105 |

| เงินฝากธนาคาร | 19,719 | 15,653 | 8,643 | 11,816 |

| ตั๋วแลกเงิน | 50,036 | 385,445 | 50,036 | 385,345 |

| รวม | 69,867 | 401,213 | 58,781 | 397,266 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 807,584 | 807,223 | 798,638 | 789,280 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 198,262 | 184,480 | 28,005 | 15,551 |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 395 | 395 | 6,832 | 3,875 |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 42,617 | 40,485 | 42,612 | 40,480 |

| รวม | 1,048,858 | 1,032,583 | 876,087 | 849,186 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (221,866) | (221,898) | (58,321) | (58,353) |

| ลูกหนี้การค้าและลูกหนี้อื่น - สุทธิ | 826,992 | 810,685 | 817,766 | 790,833 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| อายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระ |  |  |  |  |

| ยังไม่ถึงกำหนดชำระ | 11,222 | 10,635 | 12,204 | 8,327 |

| ค้างชำระ |  |  |  |  |

| ไม่เกิน 3 เดือน | 9,662 | 41,963 | 7,937 | 40,072 |

| มากกว่า 3 - 6 เดือน | 6,990 | 16,420 | 4,961 | 11,059 |

| มากกว่า 6 - 12 เดือน | 26,223 | 16,900 | 21,131 | 8,516 |

| มากกว่า 12 เดือน | 753,487 | 721,305 | 752,405 | 721,306 |

| รวมลูกหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 807,584 | 807,223 | 798,638 | 789,280 |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| อายุหนี้คงค้างนับจากวันที่ถึงกำหนดชำระ |  |  |  |  |

| ยังไม่ถึงกำหนดชำระ | 15,020 | 1,092 | 12,930 | 146 |

| ค้างชำระ |  |  |  |  |

| ไม่เกิน 3 เดือน | 1,597 | 1,788 | 455 | 830 |

| มากกว่า 3 - 6 เดือน | 77 | - | 77 | - |

| มากกว่า 6 - 12 เดือน | - | - | - | - |

| มากกว่า 12 เดือน | 181,568 | 181,600 | 14,543 | 14,575 |

| รวม | 198,262 | 184,480 | 28,005 | 15,551 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (181,568) | (181,600) | (14,543) | (14,575) |

| ลูกหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 16,694 | 2,880 | 13,462 | 976 |

| รวมลูกหนี้การค้า - สุทธิ | 824,278 | 810,103 | 812,100 | 790,256 |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยค้างรับ | - | - | 6,437 | 3,480 |

| อื่นๆ | 395 | 395 | 395 | 395 |

| รวม | 395 | 395 | 6,832 | 3,875 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | - | - | (3,480) | (3,480) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ (หมายเหตุ 6) | 395 | 395 | 3,352 | 395 |

|  |  |  |  |  |

| ลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยค้างรับ | 12,432 | 12,500 | 12,427 | 12,495 |

| อื่นๆ | 30,185 | 27,985 | 30,185 | 27,985 |

| รวม | 42,617 | 40,485 | 42,612 | 40,480 |

| หัก: ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ | (40,298) | (40,298) | (40,298) | (40,298) |

| รวมลูกหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน - สุทธิ | 2,319 | 187 | 2,314 | 182 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน | 5,901 | 2,243 | 5,901 | 2,243 |

| หัก: ดอกเบี้ยรอการรับรู้ | (342) | (113) | (342) | (113) |

| รวม | 5,559 | 2,130 | 5,559 | 2,130 |

| หัก: ส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | (2,917) | (1,314) | (2,917) | (1,314) |

| ลูกหนี้ตามสัญญาเช่าการเงิน - สุทธิจาก     ส่วนที่ถึงกำหนดชำระภายในหนึ่งปี | 2,642 | 816 | 2,642 | 816 |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | ราคาทุน | ราคาทุน | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| สินค้าสำเร็จรูป | 5,251 | 9,393 | (4,565) | (6,172) | 686 | 3,221 |

|  |  |  |  |  |  |  |

| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ราคาทุน | ราคาทุน | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | รายการปรับลด ราคาทุนให้เป็น มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ | สินค้าคงเหลือ - สุทธิ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| สินค้าสำเร็จรูป | 5,122 | 9,282 | (4,565) | (6,172) | 557 | 3,110 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

| ชื่อบริษัท | ทุนเรียกชำระแล้ว | ทุนเรียกชำระแล้ว | ราคาทุน | ราคาทุน |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| บริษัท คลาวด์ คอมพิวติ้ง โซลูชั่นส์ จำกัด | 55,000 | 55,000 | 83,899 | 83,899 |

| หัก: ค่าเผื่อการด้อยค่าของเงินลงทุน |  |  | (83,899) | (83,899) |

| รวมเงินลงทุนในบริษัทย่อย - สุทธิ |  |  | - | - |



|  |  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | ที่ดิน อาคาร สิ่งปรับปรุงอาคาร และสินทรัพย์เช่า | เครื่องโทรศัพท์สาธารณะและอุปกรณ์                          ที่เกี่ยวข้อง | เครื่องโทรศัพท์สาธารณะและอุปกรณ์                          ที่เกี่ยวข้อง | เครื่องตกแต่งติดตั้งและอุปกรณ์สำนักงาน | อุปกรณ์โครงข่าย | ยานพาหนะ | รวม |

| ราคาทุน |  |  |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2561 | 19,267 | 24,709 | 24,709 | 48,159 | 22,497 | 6,648 | 121,280 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | - | 263 | 6,443 | - | 6,706 |

| จำหน่าย | - | (6,001) | (6,001) | (408) | - | (2,805) | (9,214) |

| 31 ธันวาคม 2561 | 19,267 | 18,708 | 18,708 | 48,014 | 28,940 | 3,843 | 118,772 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | - | 277 | 10,484 | - | 10,761 |

| โอนเข้า | - | - | - | - | 3,570 | - | 3,570 |

| จำหน่าย | - | (17,183) | (17,183) | (1,725) | - | - | (18,908) |

| 31 ธันวาคม 2562 | 19,267 | 1,525 | 1,525 | 46,566 | 42,994 | 3,843 | 114,195 |

| ค่าเสื่อมราคาสะสม |  |  |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2561 | 17,260 | 24,709 | 24,709 | 47,419 | 17,664 | 6,462 | 113,514 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | 2 | - | - | 449 | 4,114 | 186 | 4,751 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน  ที่จำหน่าย | - | (6,001) | (6,001) | (408) | - | (2,805) | (9,214) |

| 31 ธันวาคม 2561 | 17,262 | 18,708 | 18,708 | 47,460 | 21,778 | 3,843 | 109,051 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | 2 | - | - | 213 | 4,373 | - | 4,588 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน             ที่จำหน่าย | - | (17,183) | (17,183) | (1,690) | - | - | (18,873) |

| 31 ธันวาคม 2562 | 17,264 | 1,525 | 1,525 | 45,983 | 26,151 | 3,843 | 94,766 |

| มูลค่าสุทธิตามบัญชี |  |  |  |  |  |  |  |

| 31 ธันวาคม 2561 | 2,005 | - | - | 554 | 7,162 | - | 9,721 |

| 31 ธันวาคม 2562 | 2,003 | - | - | 583 | 16,843 | - | 19,429 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี |  |  |  |  |  |  |  |

| 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 4,751 |

| 2562 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 4 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 4,588 |



|  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | ที่ดิน อาคาร สิ่งปรับปรุงอาคาร และสินทรัพย์เช่า | ที่ดิน อาคาร สิ่งปรับปรุงอาคาร และสินทรัพย์เช่า | เครื่องโทรศัพท์สาธารณะและอุปกรณ์                          ที่เกี่ยวข้อง | เครื่องตกแต่งติดตั้งและอุปกรณ์สำนักงาน | อุปกรณ์โครงข่าย | ยานพาหนะ | รวม |

| ราคาทุน |  |  |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2561 | 12,129 | 12,129 | 24,709 | 27,721 | - | 6,152 | 70,711 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | - | 263 |  | - | 263 |

| จำหน่าย | - | - | (6,001) | (408) | - | (2,805) | (9,214) |

| 31 ธันวาคม 2561 | 12,129 | 12,129 | 18,708 | 27,576 | - | 3,347 | 61,760 |

| ซื้อเพิ่ม | - | - | - | 277 | 12,000 | - | 12,277 |

| จำหน่าย | - | - | (17,183) | (1,725) | - | - | (18,908) |

| 31 ธันวาคม 2562 | 12,129 | 12,129 | 1,525 | 26,128 | 12,000 | 3,347 | 55,129 |

| ค่าเสื่อมราคาสะสม |  |  |  |  |  |  |  |

| 1 มกราคม 2561 | 12,129 | 12,129 | 24,709 | 27,182 | - | 5,967 | 69,987 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | - | - | - | 371 | - | 185 | 556 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน    ที่จำหน่าย | - | - | (6,001) | (408) | - | (2,805) | (9,214) |

| 31 ธันวาคม 2561 | 12,129 | 12,129 | 18,708 | 27,145 | - | 3,347 | 61,329 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี | - | - | - | 165 | 944 | - | 1,109 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับส่วน |  |  |  |  |  |  |  |

| ที่จำหน่าย | - | - | (17,183) | (1,690) | - | - | (18,873) |

| 31 ธันวาคม 2562 | 12,129 | 12,129 | 1,525 | 25,620 | 944 | 3,347 | 43,565 |

| มูลค่าสุทธิตามบัญชี |  |  |  |  |  |  |  |

| 31 ธันวาคม 2561 | - | - | - | 431 | - | - | 431 |

| 31 ธันวาคม 2562 | - | - | - | 508 | 11,056 | - | 11,564 |

| ค่าเสื่อมราคาสำหรับปี |  |  |  |  |  |  |  |

| 2561 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2561 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 556 |

| 2562 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 2562 (จำนวน 1 ล้านบาท รวมอยู่ในต้นทุนขายและบริการ ส่วนที่เหลือรวมอยู่ในค่าใช้จ่ายในการบริหาร) | 1,109 |



|  |  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 2,055 | 353 | 34 | 50 |

| เจ้าหนี้การค้า - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 38,353 | 43,031 | 37,829 | 42,317 |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่เกี่ยวข้องกัน (หมายเหตุ 6) | 24,329 | 24,534 | 77 | 5 |

| เจ้าหนี้อื่น - กิจการที่ไม่เกี่ยวข้องกัน | 39,420 | 46,771 | 39,177 | 41,962 |

| รวมเจ้าหนี้การค้าและเจ้าหนี้อื่น | 104,157 | 114,689 | 77,117 | 84,334 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานต้นปี | 13,507 | 11,282 | 13,507 | 11,282 |

| ส่วนที่รับรู้ในกำไรหรือขาดทุน |  |  |  |  |

| ต้นทุนบริการในปัจจุบัน | 750 | 511 | 708 | 511 |

| ต้นทุนบริการในอดีต | 4,973 | - | 4,444 | - |

| ต้นทุนดอกเบี้ย | 539 | 310 | 521 | 310 |

| ส่วนที่รับรู้ในกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น: |  |  |  |  |

| ขาดทุน (กำไร) จากการประมาณการตามหลักคณิตศาสตร์ประกันภัย |  |  |  |  |

| ส่วนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสมมติฐานประชากรศาสตร์ | - | 217 | - | 217 |

| ส่วนที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงข้อสมมติทางการเงิน | 2,648 | (473) | 2,266 | (473) |

| ส่วนที่เกิดจากการปรับปรุงจากประสบการณ์ | - | 1,660 | - | 1,660 |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงานปลายปี | 22,417 | 13,507 | 21,446 | 13,507 |



|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 |

|  | (ร้อยละต่อปี) | (ร้อยละต่อปี) |

| อัตราคิดลด | 1.50 | 3.25 |

| อัตราการขึ้นเงินเดือนในอนาคต | 5.00 | 5.00 |



|  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 |

| อัตราคิดลด |  |  |

| เพิ่มขึ้น 50 เบซิสพอยท์ (2.00%) | (679) | (443) |

| ลดลง 50 เบซิสพอยท์ (1.00%) | 723 | 471 |

| อัตราการขึ้นเงินเดือน |  |  |

| เพิ่มขึ้น 100 เบซิสพอยท์ (6.00%) | 1,864 | 1,083 |

| ลดลง 100 เบซิสพอยท์ (4.00%) | (1,670) | (974) |



|  |  |  | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| สินค้าคงเหลือใช้ไป | 25,544 | 49,481 | 25,366 | 48,519 |

| เงินเดือนและค่าแรงและผลประโยชน์อื่น                                 ของพนักงาน | 37,383 | 29,703 | 34,264 | 29,703 |

| ค่าจ้างผู้รับเหมาช่วง | 21,435 | 16,924 | 15,055 | 11,439 |

| ค่าเสื่อมราคา | 4,588 | 4,751 | 1,108 | 556 |

| ค่าเช่าจ่ายตามสัญญาเช่าดำเนินงาน | 2,999 | 3,497 | 2,899 | 3,400 |

| การปรับลดสินค้าคงเหลือเป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | 2,090 | - | 2,090 | - |



| (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) | (หน่วย: พันบาท) |

|  | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| กำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีก่อนภาษีเงินได้นิติบุคคล | 10,086 | 19,962 | (10,457) | (4,705) |

| อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล | 20% | 20% | 20% | 20% |

| กำไร (ขาดทุน) ทางบัญชีก่อนภาษีเงินได้                     นิติบุคคลคูณอัตราภาษี | 2,017 | 3,992 | (2,091) | (941) |

| ค่าใช้จ่ายที่ไม่สามารถนำมาเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษี | 6 | 20 | 5 | 4 |

| ค่าใช้จ่ายที่มีสิทธิหักได้เพิ่มขึ้น | (22,851) | (302) | (22,777) | (2) |

| สินทรัพย์ภาษีเงินได้รอการตัดบัญชีที่ไม่ได้บันทึกในงบการเงิน: |  |  |  |  |

| ปรับลดราคาทุนของสินค้าคงเหลือเป็นมูลค่าสุทธิที่จะได้รับ | 418 | - | 418 | - |

| ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ | (6) | - | (6) | - |

| สำรองผลประโยชน์ระยะยาวของพนักงาน | 1,329 | 164 | 1,134 | 164 |

| ขาดทุนทางภาษีปีปัจจุบัน | 23,050 | 508 | 23,050 | 508 |

| อื่นๆ | - | - | 267 | 267 |

| ภาษีเงินได้ที่แสดงอยู่ในกำไรขาดทุน | 3,963 | 4,382 | - | - |



|  | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) |

|  | ส่วนงาน ธุรกิจออกแบบและวางระบบสื่อสาร           และโทรคมนาคม | ส่วนงาน ธุรกิจออกแบบและวางระบบสื่อสาร           และโทรคมนาคม | ส่วนงานธุรกิจจัดหา ออกแบบและวางระบบคอมพิวเตอร์ | ส่วนงานธุรกิจจัดหา ออกแบบและวางระบบคอมพิวเตอร์ | ส่วนงานธุรกิจคลาวด์คอมพิวติ้ง | ส่วนงานธุรกิจคลาวด์คอมพิวติ้ง | การตัดรายการ บัญชีระหว่างกัน | การตัดรายการ บัญชีระหว่างกัน | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

| รายได้จากการขายและการบริการ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

| รายได้จากภายนอก | 51 | 68 | 28 | 40 | 25 | 23 | - | - | 104 | 131 |

| รายได้ระหว่างส่วนงาน | 14 | 16 | - | - | 1 | - | (15) | (16) | - | - |

| รายได้ทั้งสิ้น | 65 | 84 | 28 | 40 | 26 | 23 | (15) | (16) | 104 | 131 |

| กำไรจากการดำเนินงานตามส่วนงาน | 2 | 5 | 24 | 35 | 15 | 14 |  |  | 41 | 54 |

| รายได้และค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้ปันส่วน: |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

| ดอกเบี้ยรับ |  |  |  |  |  |  |  |  | 7 | 8 |

| กำไรจากอัตราแลกเปลี่ยน |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | - |

| รายได้อื่น |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 | 4 |

| ค่าใช้จ่ายในการขายและบริการ |  |  |  |  |  |  |  |  | (1) | - |

| ค่าใช้จ่ายในการบริหาร |  |  |  |  |  |  |  |  | (44) | (46) |

| ภาษีเงินได้ |  |  |  |  |  |  |  |  | (4) | (4) |

| กำไรสำหรับปี |  |  |  |  |  |  |  |  | 7 | 16 |



|  | (หน่วย: ล้านบาท) | (หน่วย: ล้านบาท) |

|  | งบการเงินรวม/ งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินรวม/ งบการเงินเฉพาะกิจการ |

|  | 2562 | 2561 |

| จ่ายชำระภายใน |  |  |

| ภายใน 1 ปี | 3 | 2 |

| มากกว่า 1 ปี แต่ไม่เกิน 3 ปี | 4 | - |



| สกุลเงิน | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | งบการเงินรวม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

| สกุลเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

|  | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) |

| เหรียญสหรัฐอเมริกา | 0.1 | 0.1 | 0.9 | 0.9 | 30.1540 | 32.4498 |



| สกุลเงิน | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | งบการเงินเฉพาะกิจการ | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

| สกุลเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | สินทรัพย์ทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | หนี้สินทางการเงิน | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม | อัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ย                            ณ วันที่ 31 ธันวาคม |

|  | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 | 2562 | 2561 |

|  | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (ล้าน) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) | (บาทต่อหน่วยเงินตราต่างประเทศ) |

| เหรียญสหรัฐอเมริกา | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 0.1 | 30.1540 | 32.4498 |