Auditor's report — KBANK, period 2019 (audited, opinion: unqualified)
Auditor firm: KPMG
Signing partner: (นายเจริญ ผู้สัมฤทธิ์เลิศ)
Signed: 2020-02-27

ธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย

งบการเงินสำหรับปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2562

และ

รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

เสนอ ผู้ถือหุ้นธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน)

รายงานการตรวจสอบ

ความเห็น

ข้าพเจ้าได้ตรวจสอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารของธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย (“ธนาคารและบริษัทย่อย”) และของเฉพาะธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) (“ธนาคาร”) ตามลำดับ ซึ่งประกอบด้วยงบแสดงฐานะการเงินรวมและ
งบแสดงฐานะการเงินเฉพาะธนาคาร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 งบกำไรขาดทุนและกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่นรวมและงบกำไรขาดทุนและกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่นเฉพาะธนาคาร งบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้นรวมและงบแสดงการเปลี่ยนแปลงส่วนของผู้ถือหุ้นเฉพาะธนาคาร และงบกระแสเงินสดรวมและงบกระแสเงินสดเฉพาะธนาคารสำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกัน รวมถึงหมายเหตุซึ่งประกอบด้วยสรุปนโยบายการบัญชีที่สำคัญและเรื่องอื่นๆ

ข้าพเจ้าเห็นว่า งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารข้างต้นนี้แสดงฐานะการเงินรวมและฐานะการเงินเฉพาะธนาคารของธนาคารและบริษัทย่อย และของธนาคาร ตามลำดับ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 ผลการดำเนินงานรวมและผลการดำเนินงานเฉพาะธนาคาร และกระแสเงินสดรวมและกระแสเงินสดเฉพาะธนาคาร สำหรับปีสิ้นสุดวันเดียวกันโดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน

เกณฑ์ในการแสดงความเห็น

ข้าพเจ้าได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชี ความรับผิดชอบของข้าพเจ้าได้กล่าวไว้ในวรรคความรับผิดชอบของผู้สอบบัญชีต่อการตรวจสอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารในรายงานของข้าพเจ้า ข้าพเจ้ามีความเป็นอิสระจากธนาคารและบริษัทย่อย และจากธนาคารตามข้อกำหนดจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีที่กำหนดโดยสภาวิชาชีพบัญชีในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคาร และข้าพเจ้าได้ปฏิบัติตามความรับผิดชอบด้านจรรยาบรรณอื่นๆ ซึ่งเป็นไปตามข้อกำหนดเหล่านี้ ข้าพเจ้าเชื่อว่าหลักฐานการสอบบัญชีที่ข้าพเจ้าได้รับเพียงพอและเหมาะสมเพื่อใช้เป็นเกณฑ์ในการแสดงความเห็นของข้าพเจ้า

เรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

เรื่องสำคัญในการตรวจสอบคือเรื่องต่างๆ ที่มีนัยสำคัญที่สุดตามดุลยพินิจเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพของข้าพเจ้าในการตรวจสอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารสำหรับงวดปัจจุบัน ข้าพเจ้าได้นำเรื่องเหล่านี้มาพิจารณาในบริบทของการตรวจสอบงบการเงินรวมและ
งบการเงินเฉพาะธนาคารโดยรวม และในการแสดงความเห็นของข้าพเจ้า ทั้งนี้ข้าพเจ้าไม่ได้แสดงความเห็นแยกต่างหากสำหรับเรื่องเหล่านี้

ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญสำหรับเงินให้สินเชื่อแก่ลูกหนี้

สำหรับการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับความเสี่ยงด้านสินเชื่อของเงินให้สินเชื่อแก่ลูกหนี้ และค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ อ้างอิงหมายเหตุประกอบ
งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารข้อ  3.6, 10, 12 และ 41

เรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 เงินให้สินเชื่อแก่ลูกหนี้คิดเป็นร้อยละ 57.07 และร้อยละ 67.13 ของสินทรัพย์รวมในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคาร ตามลำดับ โดยมีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเป็นจำนวนเงิน 123,203 ล้านบาท และ 118,939 ล้านบาท ตามลำดับ

สำหรับการประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญนั้นจะใช้ทั้งวิธีการทางสถิติและวิจารณญาณ โดยพิจารณาจากปัจจัยที่สำคัญต่างๆ ได้แก่ ข้อมูลทางสถิติของค่าความสูญเสีย ค่าคาดการณ์ความสูญเสีย ความเสี่ยงของสินเชื่อ หลักประกัน ภาวะเศรษฐกิจ และประสบการณ์ของฝ่ายบริหาร เป็นต้น ดังนั้นจึงพิจารณาเป็นเรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

ทั้งนี้ในการประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญจะมีทั้งแบบรายบุคคล (Individual basis) และกลุ่มลูกหนี้ (Portfolio basis) โดยในการประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญแบบรายบุคคลนั้นจะพิจารณาจากหลายปัจจัย ได้แก่ การจัดอันดับเครดิต การจัดชั้นของเงินให้สินเชื่อรวมถึงประเภทและมูลค่าหลักประกัน เป็นต้น สำหรับการประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญแบบกลุ่มลูกหนี้นั้นใช้สำหรับกลุ่มลูกค้าบางกลุ่มที่มีลักษณะความเสี่ยงที่เหมือนกัน (Shared risk characteristics) ได้แก่ พฤติกรรมของลูกค้า การจัดชั้นของเงินให้สินเชื่อ เป็นต้น 
ซึ่งการประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญแบบกลุ่มลูกหนี้นั้นจะพิจารณาจากหลายปัจจัย ได้แก่ ข้อมูลทางสถิติของค่าความสูญเสียของกลุ่มลูกค้านั้นๆ

นอกจากนี้ ผู้บริหารได้มีการกำหนดกรอบการควบคุมกระบวนการในการประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญซึ่งรวมถึงวิธีการกำกับดูแล 
การสอบทานและการอนุมัติโดยฝ่ายบริหาร และการควบคุมเพื่อให้มั่นใจถึงความน่าเชื่อถือของข้อมูลที่ใช้ในกระบวนการในการประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ และเป็นไปตามนโยบายของธนาคาร และข้อกำหนดของทางการที่เกี่ยวข้อง

การจัดการเรื่องดังกล่าวอย่างไรในการตรวจสอบ

ในการวางแผนวิธีการตรวจสอบ ข้าพเจ้าได้ประเมินความเสี่ยงโดยพิจารณาปัจจัยภายใน และปัจจัยภายนอกซึ่งอาจมีผลกระทบต่อผลการดำเนินงานของลูกหนี้รายตัว กลุ่มอุตสาหกรรมหรือกลุ่มลูกค้าหรือปัจจัยอื่นซึ่งอาจมีผลต่อการใช้ประมาณการ และการใช้วิจารณญาณ

วิธีการตรวจสอบของข้าพเจ้ารวมถึงการทดสอบการออกแบบ และประสิทธิผลของการควบคุมการปฏิบัติที่เลือกโดยครอบคลุมกระบวนการให้สินเชื่อ และการพิจารณาประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ

ข้าพเจ้าสุ่มตัวอย่างเพื่อปฏิบัติงานสอบทานเงินให้สินเชื่อ โดยสอบทานในรายละเอียดของประวัติสินเชื่อรายตัวและข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้อง ซึ่งข้าพเจ้าปฏิบัติอย่างเป็นอิสระ ตัวอย่างที่เลือกรวมถึงลูกหนี้รายใหญ่ เงินให้สินเชื่อที่มีการปรับโครงสร้างหนี้และการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการจ่ายชำระหนี้ รวมถึงการเลือกเงินให้สินเชื่อที่ระบุในการประเมินความเสี่ยงของข้าพเจ้า

ข้าพเจ้าได้ทดสอบวิธีการคำนวณและสมมติฐานของแบบจำลองตามความเหมาะสม โดยการให้ผู้เชี่ยวชาญความเสี่ยงทางด้านเครดิตของข้าพเจ้ามีส่วนร่วมในการทดสอบดังกล่าวและได้ทดสอบการกระทบยอดข้อมูลกับระบบงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงผลการทดสอบ “Back-testing”

การวัดมูลค่าของเครื่องมือทางการเงินในงบแสดงฐานะการเงิน

การเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับเครื่องมือทางการเงิน และมูลค่ายุติธรรม อ้างอิงหมายเหตุประกอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารข้อ 3.31, 41 และ 42

เรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 เครื่องมือทางการเงินบันทึกด้วยมูลค่ายุติธรรมในงบการเงินรวม เป็นสินทรัพย์จำนวน 390,189 ล้านบาท และหนี้สินจำนวน 30,054 ล้านบาท ตามลำดับ ในงบการเงินเฉพาะธนาคารเป็นสินทรัพย์จำนวน 287,412 ล้านบาท และเป็นหนี้สินจำนวน 31,407 ล้านบาท ตามลำดับ

ในจำนวนดังกล่าว ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 สินทรัพย์ทางการเงินและหนี้สินทางการเงินที่จัดลำดับชั้นมูลค่ายุติธรรมเป็นข้อมูลระดับ 2 ในงบการเงินรวมเป็นจำนวน 308,607 ล้านบาท และจำนวน 30,020 ล้านบาท ตามลำดับ และในงบการเงินเฉพาะธนาคาร เป็นจำนวน 264,698 ล้านบาท และ 31,407 ล้านบาท ตามลำดับ ซึ่งมูลค่ายุติธรรมอ้างอิงจากข้อมูลอื่นประกอบนอกเหนือจากราคาเสนอซื้อขายในตลาดที่มีสภาพคล่อง หรือโดยใช้เทคนิคการประเมินมูลค่าโดยใช้ข้อมูลดังกล่าว ดังนั้นธนาคารและบริษัทย่อยได้ใช้วิจารณญาณในการประมาณมูลค่ายุติธรรม ซึ่งอาจมีผลต่อความเสี่ยงที่สูงขึ้นต่อจำนวนเงินของเครื่องมือทางการเงินที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงินที่อาจแสดงราคาคลาดเคลื่อนไป ดังนั้นจึงพิจารณาการวัดมูลค่าของเครื่องมือทางการเงินเป็นเรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

การจัดการเรื่องดังกล่าวอย่างไรในการตรวจสอบ

ในการวางแผนวิธีการตรวจสอบ ข้าพเจ้าได้ประเมินความเสี่ยงโดยพิจารณาปัจจัย ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อมูลค่ายุติธรรมของเครื่องมือทางการเงิน ทั้งในแง่ของข้อมูลที่ใช้ในการคำนวณ และความเหมาะสมของเทคนิคการประเมินมูลค่าที่ใช้

สำหรับเครื่องมือทางการเงิน ข้าพเจ้าได้เลือกตัวอย่างเพื่อตรวจสอบข้อมูลที่ใช้ในการกำหนดราคา เช่น อัตราดอกเบี้ย อัตราแลกเปลี่ยน และราคาหลักทรัพย์ประเภทตราสารทุน ซึ่งมาจากแหล่งข้อมูลภายนอก และทำการใส่ข้อมูลที่ถูกต้องในแบบจำลองการคำนวณราคา ข้าพเจ้าได้ใช้ผู้เชี่ยวชาญด้านการวัดมูลค่าของข้าพเจ้าในการประเมินความเหมาะสมของแบบจำลองดังกล่าว และได้วัดมูลค่าของตราสารทุน ตราสารหนี้ และตราสารอนุพันธ์ของธนาคารและบริษัทย่อยที่สุ่มเลือกอย่างเป็นอิสระ และเปรียบเทียบกับมูลค่าที่ธนาคารและบริษัทย่อยคำนวณได้

การวัดมูลค่าของสำรองประกันภัยสำหรับสัญญาประกันภัยระยะยาว

การเปิดเผยเกี่ยวกับสำรองประกันภัย อ้างอิงหมายเหตุประกอบงบการเงินรวมข้อ 3.18, 23 และ 41

เรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 หนี้สินจากสัญญาประกันภัยที่บันทึกของบริษัทย่อยในงบการเงินรวมมีจำนวนเงิน 446,095 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นสำรองประกันภัยสำหรับสัญญาประกันภัยระยะยาว (ประมาณร้อยละ 98.88 ของหนี้สินจากสัญญาประกันภัย) ซึ่งประมาณการดังกล่าวเกี่ยวข้องกับวิธีการ และสมมติฐานด้านคณิตศาสตร์ประกันภัยที่มีการใช้วิจารณญาณที่มีความซับซ้อนอย่างมีนัยสำคัญที่เกี่ยวกับเหตุการณ์ในอนาคตที่อาจมีผลกระทบอย่างมีสาระสำคัญต่อจำนวนเงินของหนี้สินและค่าใช้จ่ายที่บันทึก ดังนั้นจึงพิจารณาการวัดมูลค่าของสำรองประกันภัยเป็นเรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

การจัดการเรื่องดังกล่าวอย่างไรในการตรวจสอบ

ในการวางแผนวิธีการตรวจสอบของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าได้ประเมินความเสี่ยงโดยพิจารณาปัจจัยต่างๆ ที่อาจมีผลกระทบต่อสมมติฐานหลักในการคำนวณ และกรอบการควบคุม ทั้งนี้ สมมติฐานหลักเหล่านี้รวมถึงสมมติฐานทางเศรษฐกิจ ได้แก่ อัตราผลตอบแทนการลงทุน และอัตราคิดลด และสมมติฐานที่ไม่ใช่สมมติฐานทางเศรษฐกิจ ได้แก่ อัตรามรณะ และการดำรงอยู่ของกรมธรรม์ประกันภัย

วิธีการตรวจสอบของข้าพเจ้านั้นมีผู้เชี่ยวชาญนักคณิตศาสตร์ประกันภัยเป็นผู้ช่วยในการประเมินวิธีการ และสมมติฐานที่ใช้ในการคำนวณสำรองดังกล่าว และการทดสอบข้อมูลนำเข้าที่สำคัญ รวมถึงการประเมินผลการออกแบบ การนำไปใช้ และประสิทธิผลการปฏิบัติของการควบคุมที่เกี่ยวข้องกับสมมติฐานต่างๆ ด้านคณิตศาสตร์ประกันภัย ข้อมูล และกระบวนการวัดมูลค่า

ข้าพเจ้าได้พิจารณาเรื่องความถูกต้องของการทดสอบความเพียงพอของหนี้สินที่จัดทำโดยผู้บริหาร รวมทั้งการประเมินความสมเหตุสมผลของอัตราคิดลดที่ใช้ และการประมาณการกระแสเงินสด และของสมมติฐานต่างๆ ที่นำมาปรับใช้กับประสบการณ์ของบริษัทย่อย ลักษณะเฉพาะของผลิตภัณฑ์  และการปฏิบัติในอุตสาหกรรม อัตราคิดลดที่ผู้บริหารใช้ในการทดสอบดังกล่าว ซึ่งสอดคล้องกับการปฏิบัติของผู้ร่วมตลาด

การประมาณการผลกระทบจากมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับที่ 9

สำหรับการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการปฏิบัติตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินใหม่ อ้างอิงหมายเหตุประกอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารข้อ 43

เรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

ธนาคารและบริษัทย่อยจะถือปฏิบัติตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 9 เรื่อง เครื่องมือทางการเงิน ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2563 มาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับใหม่นี้จะกระทบต่อการจัดประเภทรายการและการวัดมูลค่าของสินทรัพย์และหนี้สินทาง
การเงิน การด้อยค่าของสินทรัพย์ทางการเงิน และการบัญชีป้องกันความเสี่ยง สินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินดังกล่าว มีสัดส่วนที่สำคัญ เป็นร้อยละ 95.44 และ 80.54 ของสินทรัพย์และหนี้สินรวมของธนาคารและบริษัทย่อย และร้อยละ 94.74 และ 97.03 ของสินทรัพย์และหนี้สินรวมของธนาคาร

ผู้บริหารได้เปิดเผยการประมาณการผลกระทบจากมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 9 โดยเฉพาะค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญของเงินให้สินเชื่อแก่ลูกหนี้ ซึ่งเกิดจากผลขาดทุนด้านเครดิตที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ตามหมายเหตุประกอบงบการเงินข้อ 43 การประมาณการของผู้บริหารเกี่ยวกับผลขาดทุนด้านเครดิตที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากเงินให้สินเชื่อแก่ลูกหนี้ที่วัดมูลค่าด้วยวิธีราคาทุนตัดจำหน่าย ขึ้นอยู่กับโมเดลด้านเครดิตใหม่ที่มีความซับซ้อน ซึ่งขึ้นอยู่กับการใช้วิจารณญาณและการประมาณการที่สำคัญของผู้บริหารรวมถึงการคาดการณ์สภาวะเศรษฐกิจในอนาคตและการปรับปรุงภายหลังแบบจำลอง

เนื่องจากสินทรัพย์และหนี้สินทางการเงินที่มีนัยสำคัญได้รับผลกระทบจากมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับใหม่นี้รวมถึงการใช้วิจารณญาณและการประมาณการที่สำคัญของผู้บริหาร ข้าพเจ้าจึงพิจารณาเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องสำคัญในการตรวจสอบ

การจัดการเรื่องดังกล่าวอย่างไรในการตรวจสอบ

ในการวางแผนวิธีการตรวจสอบ ข้าพเจ้าได้ประเมินความเสี่ยงและกำหนดขอบเขตการทดสอบโมเดล โดยพิจารณาถึงขนาด ความซับซ้อน และลักษณะของความเสี่ยงด้านเครดิตของแต่ละกลุ่มสินเชื่อ

ข้าพเจ้าได้พิจารณาความสอดคล้องของนโยบายการบัญชีของธนาคารและบริษัทย่อยกับข้อกำหนดของมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 9 ตลอดจนประกาศและแนวทางของธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวข้อง

วิธีการตรวจสอบของข้าพเจ้ารวมถึงการทดสอบการออกแบบและความมีประสิทธิผลของระบบการควบคุมที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการกำกับดูแล การพัฒนาโมเดล

การตัดสินใจทางด้านเทคนิคที่สำคัญ ข้อสมมติและวิธีการทางโมเดล ได้ถูกทดสอบตามความเหมาะสม รวมถึงการให้ผู้เชี่ยวชาญความเสี่ยงทางด้านเครดิตของข้าพเจ้ามีส่วนร่วมในการพิจารณาเอกสารประกอบโมเดลและรายงานการตรวจสอบความสมเหตุสมผลของการพัฒนาโมเดล

ข้าพเจ้าได้พิจารณาความเพียงพอของการเปิดเผยข้อมูลตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินที่เกี่ยวข้องตลอดจนประกาศและแนวทางที่กำหนดโดยธนาคารแห่งประเทศไทย

ข้อมูลอื่น

ผู้บริหารเป็นผู้รับผิดชอบต่อข้อมูลอื่น ข้อมูลอื่นประกอบด้วยข้อมูลซึ่งรวมอยู่ในรายงานประจำปี แต่ไม่รวมถึงงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารและรายงานของผู้สอบบัญชีที่อยู่ในรายงานนั้น

ความเห็นของข้าพเจ้าต่องบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารไม่ครอบคลุมถึงข้อมูลอื่นและข้าพเจ้าไม่ได้ให้ความเชื่อมั่นต่อข้อมูลอื่น

ความรับผิดชอบของข้าพเจ้าที่เกี่ยวเนื่องกับการตรวจสอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคาร คือการอ่านและพิจารณาว่าข้อมูลอื่นมีความขัดแย้งที่มีสาระสำคัญกับงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารหรือกับความรู้ที่ได้รับจากการตรวจสอบของข้าพเจ้า หรือปรากฏว่าข้อมูลอื่นมีการแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือไม่ หากในการปฏิบัติงานดังกล่าว ข้าพเจ้าสรุปได้ว่าข้อมูลอื่นมีการแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญ ข้าพเจ้าต้องรายงานข้อเท็จจริงนั้น ทั้งนี้ ข้าพเจ้าไม่พบว่ามีเรื่องดังกล่าวที่ต้องรายงาน

เมื่อข้าพเจ้าได้อ่านรายงานประจำปี หากข้าพเจ้าสรุปได้ว่ามีการแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญ ข้าพเจ้าต้องสื่อสารเรื่องดังกล่าวกับผู้มีหน้าที่ในการกำกับดูแลและขอให้ทำการแก้ไข

ความรับผิดชอบของผู้บริหารและผู้มีหน้าที่ในการกำกับดูแลต่องบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคาร

ผู้บริหารมีหน้าที่รับผิดชอบในการจัดทำและนำเสนองบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารเหล่านี้โดยถูกต้องตามที่ควรตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน และรับผิดชอบเกี่ยวกับการควบคุมภายในที่ผู้บริหารพิจารณาว่าจำเป็นเพื่อให้สามารถจัดทำงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารที่ปราศจากการแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญไม่ว่าจะเกิดจากการทุจริตหรือข้อผิดพลาด

ในการจัดทำงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคาร ผู้บริหารรับผิดชอบในการประเมินความสามารถของธนาคารและบริษัทย่อย และของธนาคารในการดำเนินงานต่อเนื่อง เปิดเผยเรื่องที่เกี่ยวกับการดำเนินงานต่อเนื่องตามความเหมาะสม และการใช้เกณฑ์การบัญชีสำหรับการดำเนินงานต่อเนื่องเว้นแต่ผู้บริหารมีความตั้งใจที่จะเลิกธนาคารและบริษัทย่อย และธนาคาร หรือหยุดดำเนินงานหรือไม่สามารถดำเนินงานต่อเนื่องต่อไปได้

ผู้มีหน้าที่ในการกำกับดูแลมีหน้าที่ในการสอดส่องดูแลกระบวนการในการจัดทำรายงานทางการเงินของธนาคารและบริษัทย่อย และของธนาคาร

ความรับผิดชอบของผู้สอบบัญชีต่อการตรวจสอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคาร

การตรวจสอบของข้าพเจ้ามีวัตถุประสงค์เพื่อให้ได้ความเชื่อมั่นอย่างสมเหตุสมผลว่างบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารโดยรวม ปราศจากการแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญหรือไม่ ไม่ว่าจะเกิดจากการทุจริตหรือข้อผิดพลาด และเสนอรายงานของผู้สอบบัญชีซึ่งรวมความเห็นของข้าพเจ้าอยู่ด้วย ความเชื่อมั่นอย่างสมเหตุสมผลคือความเชื่อมั่นในระดับสูงแต่ไม่ได้เป็นการรับประกันว่าการปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชีจะสามารถตรวจพบข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญที่มีอยู่ได้เสมอไป ข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอาจเกิดจากการทุจริตหรือข้อผิดพลาดและถือว่ามีสาระสำคัญเมื่อคาดการณ์ได้อย่างสมเหตุสมผลว่ารายการที่ขัดต่อข้อเท็จจริงแต่ละรายการหรือทุกรายการรวมกันจะมีผลต่อการตัดสินใจทางเศรษฐกิจของผู้ใช้งบการเงินจากการใช้งบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารเหล่านี้

ในการตรวจสอบของข้าพเจ้าตามมาตรฐานการสอบบัญชี ข้าพเจ้าได้ใช้ดุลยพินิจและการสังเกตและสงสัยเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพตลอดการตรวจสอบ การปฏิบัติงานของข้าพเจ้ารวมถึง

ระบุและประเมินความเสี่ยงจากการแสดงข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคาร ไม่ว่าจะเกิดจากการทุจริตหรือข้อผิดพลาด ออกแบบและปฏิบัติงานตามวิธีการตรวจสอบเพื่อตอบสนองต่อความเสี่ยงเหล่านั้น และได้หลักฐานการสอบบัญชีที่เพียงพอและเหมาะสมเพื่อเป็นเกณฑ์ในการแสดงความเห็นของข้าพเจ้า ความเสี่ยงที่ไม่พบข้อมูลที่ขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญซึ่งเป็นผลมาจากการทุจริตจะสูงกว่าความเสี่ยงที่เกิดจากข้อผิดพลาด เนื่องจากการทุจริตอาจเกี่ยวกับการสมรู้ร่วมคิด การปลอมแปลงเอกสารหลักฐาน การตั้งใจละเว้นการแสดงข้อมูล การแสดงข้อมูลที่ไม่ตรงตามข้อเท็จจริงหรือการแทรกแซงการควบคุมภายใน

ทำความเข้าใจในระบบการควบคุมภายในที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบ เพื่อออกแบบวิธีการตรวจสอบที่เหมาะสมกับสถานการณ์ แต่ไม่ใช่เพื่อวัตถุประสงค์ในการแสดงความเห็นต่อความมีประสิทธิผลของการควบคุมภายในของธนาคารและบริษัทย่อย และของธนาคาร

ประเมินความเหมาะสมของนโยบายการบัญชีที่ผู้บริหารใช้และความสมเหตุสมผลของประมาณการทางบัญชีและการเปิดเผยข้อมูลที่เกี่ยวข้องซึ่งจัดทำขึ้นโดยผู้บริหาร

สรุปเกี่ยวกับความเหมาะสมของการใช้เกณฑ์การบัญชีสำหรับการดำเนินงานต่อเนื่องของผู้บริหารและจากหลักฐานการสอบบัญชีที่ได้รับ สรุปว่ามีความไม่แน่นอนที่มีสาระสำคัญที่เกี่ยวกับเหตุการณ์หรือสถานการณ์ที่อาจเป็นเหตุให้เกิดข้อสงสัยอย่างมีนัยสำคัญต่อความสามารถของธนาคารและบริษัทย่อย และของธนาคารในการดำเนินงานต่อเนื่องหรือไม่ ถ้าข้าพเจ้าได้ข้อสรุปว่ามีความไม่แน่นอนที่มีสาระสำคัญ ข้าพเจ้าต้องกล่าวไว้ในรายงานของผู้สอบบัญชีของข้าพเจ้าโดยให้ข้อสังเกตถึงการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะกิจการที่เกี่ยวข้อง หรือถ้าการเปิดเผยข้อมูลดังกล่าวไม่เพียงพอ ความเห็นของข้าพเจ้าจะเปลี่ยนแปลงไป ข้อสรุปของข้าพเจ้าขึ้นอยู่กับหลักฐานการสอบบัญชีที่ได้รับจนถึงวันที่ในรายงานของผู้สอบบัญชีของข้าพเจ้า อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์หรือสถานการณ์ในอนาคตอาจเป็นเหตุให้ธนาคารและบริษัทย่อย และธนาคารต้องหยุดการดำเนินงานต่อเนื่อง

ประเมินการนำเสนอโครงสร้างและเนื้อหาของงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารโดยรวม รวมถึงการเปิดเผยข้อมูลว่างบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารแสดงรายการและเหตุการณ์ในรูปแบบที่ทำให้มีการนำเสนอข้อมูลโดยถูกต้องตามที่ควรหรือไม่

ได้รับหลักฐานการสอบบัญชีที่เหมาะสมอย่างเพียงพอเกี่ยวกับข้อมูลทางการเงินของกิจการภายในกลุ่มหรือกิจกรรมทางธุรกิจภายในธนาคารและบริษัทย่อยเพื่อแสดงความเห็นต่องบการเงินรวม ข้าพเจ้ารับผิดชอบต่อการกำหนดแนวทาง การควบคุมดูแล และการปฏิบัติงานตรวจสอบธนาคารและบริษัทย่อย ข้าพเจ้าเป็นผู้รับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียวต่อความเห็นของข้าพเจ้า

ข้าพเจ้าได้สื่อสารกับผู้มีหน้าที่ในการกำกับดูแลในเรื่องต่าง ๆ ที่สำคัญซึ่งรวมถึงขอบเขตและช่วงเวลาของการตรวจสอบตามที่ได้วางแผนไว้ ประเด็นที่มีนัยสำคัญที่พบจากการตรวจสอบรวมถึงข้อบกพร่องที่มีนัยสำคัญในระบบการควบคุมภายในหากข้าพเจ้าได้พบในระหว่างการตรวจสอบของข้าพเจ้า

ข้าพเจ้าได้ให้คำรับรองแก่ผู้มีหน้าที่ในการกำกับดูแลว่าข้าพเจ้าได้ปฏิบัติตามข้อกำหนดจรรยาบรรณที่เกี่ยวข้องกับความเป็นอิสระและได้สื่อสารกับผู้มีหน้าที่ในการกำกับดูแลเกี่ยวกับความสัมพันธ์ทั้งหมด ตลอดจนเรื่องอื่นซึ่งข้าพเจ้าเชื่อว่ามีเหตุผลที่บุคคลภายนอกอาจพิจารณาว่ากระทบต่อความเป็นอิสระของข้าพเจ้าและมาตรการที่ข้าพเจ้าใช้เพื่อป้องกันไม่ให้ข้าพเจ้าขาดความเป็นอิสระ

จากเรื่องที่สื่อสารกับผู้มีหน้าที่ในการกำกับดูแล ข้าพเจ้าได้พิจารณาเรื่องต่างๆ ที่มีนัยสำคัญที่สุดในการตรวจสอบงบการเงินรวมและงบการเงินเฉพาะธนาคารในงวดปัจจุบันและกำหนดเป็นเรื่องสำคัญในการตรวจสอบ ข้าพเจ้าได้อธิบายเรื่องเหล่านี้ในรายงานของผู้สอบบัญชีเว้นแต่กฎหมายหรือข้อบังคับไม่ให้เปิดเผยต่อสาธารณะเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว หรือในสถานการณ์ที่ยากที่จะเกิดขึ้น ข้าพเจ้าพิจารณาว่าไม่ควรสื่อสารเรื่องดังกล่าวในรายงานของข้าพเจ้าเพราะการกระทำดังกล่าวสามารถคาดการณ์ได้อย่างสมเหตุผลว่าจะมีผลกระทบในทางลบมากกว่าผลประโยชน์ต่อส่วนได้เสียสาธารณะจากการสื่อสารดังกล่าว

(นายเจริญ ผู้สัมฤทธิ์เลิศ)

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

เลขทะเบียน 4068

บริษัท เคพีเอ็มจี ภูมิไชย สอบบัญชี จำกัด

กรุงเทพมหานคร

27 กุมภาพันธ์ 2563