Validity and Reliability of the Turkish Version of the Smartphone Addiction Scale in a Younger Population

Akıllı telefonlar iletişim amaçlı kullanımları yanında internet, fotoğraf makinesi, video-ses kayıt cihazı, navigasyon, müzik çalar gibi birçok özelliğin bir arada toplandığı günümüzün popüler teknolojik cihazlarıdır. Akıllı telefonların kullanımı hızla artmaktadır. Bu hızlı artış akıllı telefonlara bağımlılığı ve problemli kullanımı beraberinde getirmektedir. Bizim bildiğimiz kadarıyla Türkiye’de akıllı telefonlara bağımlılığı değerlendiren ölçek yoktur. Bu çalışmanın amacı Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması, geçerlik ve güvenilirliğinin incelenmesidir.  Çalışmanın örneklemini Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde eğitim gören ve akıllı telefon kullanıcısı olan 301 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama araçları olarak Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği, Bilgi Formu, İnternet Bağımlılığı Ölçeği ve Problemli Cep Telefonu Kullanımı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler, tüm katılımcılara Bilgi Formu hep ilk sırada olacak şekilde karışık sırayla verilmiştir. Ölçeklerin doldurulması yaklaşık 20 dakika sürmüştür. Test-tekrar-test uygulaması rastgele belirlenmiş 30 öğrenci ile (rumuz yardımıyla) üç hafta sonra yapılmıştır. Ölçeğin faktör yapısı açıklayıcı faktör analizi ve varimaks rotasyonu ile incelenmiştir. Güvenilirlik analizi için iç tutarlılık, iki-yarım güvenilirlik ve test-tekrar test güvenilirlik analizleri uygulanmıştır. Ölçüt bağıntılı geçerlilik analizinde Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.  Faktör Analizi yedi faktörlü bir yapı ortaya koymuş, maddelerin faktör yüklerinin 0,349-0,824 aralığında değiştiği belirlenmiştir. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı 0,947 bulunmuştur. Ölçeğin diğer ölçeklerle arasındaki korelasyonlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Test-tekrar test güvenilirliğinin yüksek olduğu (r=0,814) bulunmuştur. İki yarım güvenilirlik analizinde Guttman Splithalf katsayısı 0,893 olarak saptanmıştır. Kız öğrencilerde ölçek toplam puan ortalamasının erkeklerden istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,03). Yaş ile ölçek toplam puanı arasında anlamlı olmayan negatif ilişki saptanmıştır (r=-0.086, p=0,13). En yüksek ölçek puan ortalaması 16 saat üzeri kullananlarda gözlenmiş olup 4 saatten az kullananlardan istatistiksel olarak önemli derecede fazla bulunmuştur (p=0,01). Ölçek toplam puanı akıllı telefonu en çok kullanım amacına göre karşılaştırıldığında en yüksek ortalamanın oyun kategorisinde olduğu ancak internet (p=0,44) ve sosyal ağ (p=0,98) kategorilerinden farklı olmadığı, ayrıca telefon (p=0,02), SMS (p=0,02) ve diğer kullanım amacı (p=0,04) kategori ortalamalarından istatistiksel olarak önemli derecede fazla olduğu bulunmuştur. Akıllı telefon bağımlısı olduğunu düşünenlerin ve bu konuda emin olmayanların toplam ölçek puanları akıllı telefon bağımlısı olduğunu düşünmeyenlerin toplam ölçek puanlarından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,01).  Bu çalışmada, Akıllı telefon Bağımlılığı Ölçeği’nin Türkçe formunun akıllı telefon bağımlılığının değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu bulunmuştur.