Brexit Poker czyli o tym, kto ma lepsze karty w negocjacjach ustapieniowych (Art. 50 TUE) (Brexit Poker Who Has a Better Hand in the Withdrawal Negotiations (Article 50 TEU)

Niniejszy artykul ma na celu naswietlenie politycznej, ekonomicznej i prawnej sytuacji Wielkiej Brytanii w stosunkach z Unia Europejskiej po referendum dotyczacym czlonkostwa Zjednoczonego Krolestwa UE a w przededniu negocjacji w przedmiocie wyjscia Unii (negocjacje ustapieniowe) Na wstepie zreferowano konstytucyjne kontrowersje dotyczace kompetencji organow i procedur, ktore trzeba wdrozyc w Zjednoczonym Krolestwie w celu zgodnego z prawem rozpoczecia Brexitu. W dalszej kolejnosci naszkicowano konstrukcje prawne ustanowione w Traktacie o Unii Europejskiej i Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, aby w ten sposob zrekonstruowac architekture procesu decyzyjnego stron majacych sie niebawem rozpoczac negocjacji ustapieniowych. Wskazano trzy filary wspomnianej architektury: (1) 2 letnia tzw. klauzule ,sunset" ktora znajduje zastosowanie od chwili notyfikacji zamiaru wystapienia i skutkuje automatycznym wyjsciem z UE z uplywem wskazanego okresu, jesli strony nie dokonaja innych uzgodnien; (2) regule domyslna (tacit default) na mocy ktorej brak dojscia do porozumienia ustapieniowego, okreslajacego zasady przyszlych stosunkow z Unia Europejska, spowoduje degradacje Zjednoczonego Krolestwa do jedynie ,szeregowego" czlonka WTO bez specjalnego dostepu do europejskiego rynku wewnetrznego i (3) wiekszosc kwalifikowana w Radzie Unii Europejskiej potrzebna do zatwierdzenia porozumienia ustapieniowego, ktora pozwolilaby relatywnie malej liczbie krajow na utworzenie koalicji blokujacej. Po nakresleniu mozliwych kosztow zwiazanych z opuszczeniem Unii przez Wielka Brytanie, w szczegolnosci dotyczacych instytucji finansowych i zagranicznych inwestycji bezposrednich, przedstawiona zostanie konkluzja, ze architektura podejmowania decyzji regulujaca nadchodzace negocjacje ustapieniowe stawia Bruksele w dogodnej pozycji wzgledem Londynu. Prawdopodobnie Wielka Brytania bedzie musiala zgodzic sie na pewne transfery finansowe na rzecz UE, ktore beda podobne, jesli nie wyzsze niz te, ktore swiadczyla do tej pory. Co wiecej, jezeli Londyn nadal bedzie chcial czerpac korzysci z uczestnictwa w rynku europejskim, nie bedac czlonkiem Unii Europejskiej, najprawdopodobniej bedzie musial respektowac dorobek wspolnotowy, przynajmniej w odniesieniu do fundamentalnych wolnosci traktatowych (towary, pracownicy, uslugi, przedsiebiorczosc i kapital).English  With this article we attempt to shed some light on the political, economic and legal situation of Great Britain vis a vis European Union in the aftermath of the membership referendum and on the eve of withdrawal negotiation. We start with summarising the constitutional controversy in the UK over the powers and procedures needed to be complied with in order to duly trigger the Brexit. We then turn to sketching the legal framework as provided by the Treaty on European Union and the Treaty on the Functioning of the European Union to reconstruct the decision making architecture under which parties to the upcoming negotiations will have to make their choices. We identify three determining pillars of the said choice architecture design: (1) the 2 years sunset clause which begins to be applicable once the withdrawal notification has been made; (2) the tacit default under which a failure to working out a withdrawal agreement that would set out rules for Britain's future relationship with the Union will demote the United Kingdom to a status of a mere WTO member with no special access to the European Internal Market; and (3) the qualified majority in the European Council needed to approve the withdrawal agreement which allows for the creation of a blocking minority by a relatively small number of countries. After outlining the opportunity cost for Great Britain associated with leaving the Union, in particular those regarding the financial institutions and foreign direct investments, we conclude that decision making architecture governing the upcoming withdrawal negotiations puts Brussels in pole position vis a vis London. It is likely that Britain will have to accept transfer payments to the EU similar to, if not higher than, those that have been due so far. Some degree of the compliance with the acquis communautaire, at least with regard to the Treaty fundamental freedoms (goods, workers, services, establishment and capital) will most likely also be expected from London, if it wants to benefit from access to the European market beyond its EU membership.