nikmaram/constitution-of-iran huggingface dataset:
پرسش: اصل ۴۳ در مورد تولیدات کشاورزی، دامی و صنعتی چه تاکیدی دارد؟
پاسخ: تأکید بر افزایش تولیدات کشاورزی، دامی و صنعتی که نیازهای عمومی را تأمین کند و کشور را به مرحله خودکفایی برساند و از وابستگی برهاند.
پرسش: بخش های سه‌گانه نظام اقتصادی جمهوری اسلامی کدامند؟ (اصل ۴۴)
پاسخ: نظام اقتصادی جمهوری اسلامی ایران بر پایه سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی با برنامه ریزی منظم و صحیح استوار است.
پرسش: بخش دولتی اقتصاد ایران شامل چه مواردی است؟ (اصل ۴۴)
پاسخ: بخش دولتی شامل کلیه صنایع ،بزرگ صنایع مادر بازرگانی خارجی معادن بزرگ، بانکداری، بیمه، تأمین نیرو، سدها و شبکه های بزرگ آبرسانی، رادیو و تلویزیون، پست و تلگراف و تلفن هواپیمایی، کشتیرانی، راه و راه آهن و مانند اینها است که به صورت مالکیت عمومی و در اختیار دولت است.
پرسش: بخش خصوصی اقتصاد ایران شامل چه مواردی است؟ (اصل ۴۴)
پاسخ: بخش خصوصی شامل آن قسمت از کشاورزی ،دامداری صنعت تجارت و خدمات میشود که مکمل فعالیتهای اقتصادی دولتی و تعاونی است.
پرسش: مالکیت در سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی تا چه حدی مورد حمایت قانونی است؟ (اصل ۴۴)
پاسخ: مالکیت در این سه بخش تا جایی که با اصول دیگر این فصل مطابق باشد و از محدوده قوانین اسلام خارج نشود و موجب رشد و توسعه اقتصادی کشور گردد و مایه زیان جامعه نشود مورد حمایت قانونی جمهوری اسلامی است.
پرسش: طبق اصل ۴۵، انفال و ثروتهای عمومی در اختیار کیست؟
پاسخ: انفال و ثروتهای عمومی از قبیل زمینهای موات یا رها شده، معادن، دریاها، دریاچه ها، رودخانه ها و سایر آبهای عمومی، کوهها، دره ها، جنگلها، نیزارها، بیشه های طبیعی مراتعی که حریم نیست، ارث بدون وارث، و اموال مجهول المالک و اموال عمومی که از غاصبین مسترد میشود در اختیار حکومت اسلامی است تا بر طبق مصالح عامه نسبت به آنها عمل نماید.
پرسش: چه مواردی جزء انفال و ثروت‌های عمومی محسوب می‌شوند؟ (اصل ۴۵)
پاسخ: زمینهای موات یا رها شده، معادن، دریاها، دریاچه ها، رودخانه ها و سایر آبهای عمومی، کوهها، دره ها، جنگلها، نیزارها، بیشه های طبیعی مراتعی که حریم نیست، ارث بدون وارث، و اموال مجهول المالک و اموال عمومی که از غاصبین مسترد میشود
پرسش: مالکیت حاصل کسب و کار مشروع چگونه است؟ (اصل ۴۶)
پاسخ: هر کس مالک حاصل کسب و کار مشروع خویش است و هیچکس نمیتواند به عنوان مالکیت نسبت به کسب و کار خود امکان کسب و کار را از دیگری سلب کند.
پرسش: مالکیت شخصی که از راه مشروع باشد چگونه است؟ (اصل ۴۷)
پاسخ: مالکیت شخصی که از راه مشروع باشد محترم است. ضوابط آن را قانون معین میکند.
پرسش: اصل ۴۸ قانون اساسی در مورد بهره‌برداری از منابع طبیعی و استفاده از درآمدهای ملی چه می‌گوید؟
پاسخ: در بهره برداری از منابع طبیعی و استفاده از درآمدهای ملی در سطح استانها و توزیع فعالیت های اقتصادی میان استانها و مناطق مختلف کشور باید تبعیض در کار نباشد به طوری که هر منطقه فراخور نیازها و استعداد رشد خود سرمایه و امکانات لازم در دسترس داشته باشد.
پرسش: تبعیض در بهره‌برداری از منابع طبیعی و توزیع درآمدهای ملی چگونه است؟ (اصل ۴۸)
پاسخ: تبعیض در کار نباشد به طوری که هر منطقه فراخور نیازها و استعداد رشد خود سرمایه و امکانات لازم در دسترس داشته باشد.
پرسش: دولت موظف است با ثروت‌های ناشی از چه اموری برخورد و آنها را چگونه بازگرداند؟ (اصل ۴۹)
پاسخ: دولت موظف است ثروتهای ناشی از ربا ،غصب رشوه ،اختلاس سرقت، قمار، سوء استفاده از موقوفات، سوء استفاده از مقاطعه کاریها و معاملات دولتی فروش زمینهای موات و مباحات اصلی، دایر کردن اماکن فساد و سایر موارد غیر مشروع را گرفته و به صاحب حق رد کند و در صورت معلوم نبودن او به بیت المال بدهد.
پرسش: نحوه اجرای حکم بازگرداندن ثروت‌های نامشروع چگونه است؟ (اصل ۴۹)
پاسخ: این حکم باید با رسیدگی و تحقیق و ثبوت شرعی به وسیله دولت اجرا شود.
پرسش: حفاظت محیط زیست در جمهوری اسلامی چه جایگاهی دارد؟ (اصل ۵۰)
پاسخ: در جمهوری اسلامی حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند وظیفه عمومی تلقی میگردد.
پرسش: چه فعالیت‌های اقتصادی و غیر آن در ارتباط با محیط زیست ممنوع است؟ (اصل ۵۰)
پاسخ: فعالیت های اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند، ممنوع است.
پرسش: وضع و اخذ مالیات چگونه امکان‌پذیر است؟ (اصل ۵۱)
پاسخ: هیچ نوع مالیات وضع نمیشود مگر به موجب قانون. موارد معافیت و بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص میشود.
پرسش: بودجه سالانه کل کشور چگونه تهیه، رسیدگی و تصویب می‌شود؟ (اصل ۵۲)
پاسخ: بودجه سالانه کل کشور به ترتیبی که در قانون مقرر میشود از طرف دولت تهیه و برای رسیدگی و تصویب به مجلس شورای اسلامی تسلیم میگردد. هر گونه تغییر در ارقام بودجه نیز تابع مراتب مقرر در قانون خواهد بود.
پرسش: دریافت‌های دولت کجا متمرکز می‌شود و پرداخت‌ها چگونه صورت می‌گیرد؟ (اصل ۵۳)
پاسخ: کلیه دریافتهای دولت در حسابهای خزانه داری کل متمرکز میشود و همه پرداخت ها در حدود اعتبارات مصوب به موجب قانون انجام میگیرد.
پرسش: دیوان محاسبات کشور تحت نظارت کیست؟ (اصل ۵۴)
پاسخ: دیوان محاسبات کشور مستقیما زیر نظر مجلس شورای اسلامی است. سازمان و اداره امور آن در تهران و مراکز استان ها به موجب قانون تعیین خواهد شد.
پرسش: وظیفه دیوان محاسبات کشور چیست؟ (اصل ۵۵)
پاسخ: دیوان محاسبات به کلیه حسابهای وزارتخانه ها موسسات شرکتهای دولتی و سایر دستگاه هایی که به نحوی از انحاء از بودجه کل کشور استفاده میکنند به ترتیبی که قانون مقرر میدارد رسیدگی یا حسابرسی مینماید که هیچ هزینه ای از اعتبارات مصوب تجاوز نکرده و هر وجهی در محل خود به مصرف رسیده باشد.
پرسش: گزارش تفریغ بودجه سالانه توسط دیوان محاسبات به چه مرجعی تسلیم می‌شود؟ (اصل ۵۵)
پاسخ: دیوان محاسبات، حساب ها و اسناد و مدارک مربوطه را برابر قانون جمع آوری و گزارش تفریغ بودجه هر سال را به انضمام نظرات خود به مجلس شورای اسلامی تسلیم مینماید. این گزارش باید در دسترس عموم گذاشته شود.
پرسش: طبق اصل ۵۶، حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن کیست و نقش انسان در سرنوشت اجتماعی چیست؟
پاسخ: حاکمیت مطلق بر جهان و انسان از آن خداست و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعی خویش حاکم ساخته است.
پرسش: طبق اصل ۵۶، آیا کسی می‌تواند حق الهی حاکمیت انسان بر سرنوشت خویش را سلب کند؟
پاسخ: هیچ کس نمیتواند این حق الهی را از انسان سلب کند یا در خدمت منافع فرد یا گروهی خاص قرار دهد و ملت این حق خداداد را از طرقی که در اصول بعد می آید اعمال میکند.
پرسش: قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران کدامند؟ (اصل ۵۷)
پاسخ: قوای حاکم در جمهور اسلامی ایران عبارتند از قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه که زیر نظر ولایت مطلقه امر و امامت امت بر طبق اصول آینده این قانون اعمال میگردند. این قوا مستقل از یکدیگرند.
پرسش: طبق اصل سابق ۵۷، ارتباط میان قوای سه‌گانه چگونه بود؟
پاسخ: قوای حاکم در جمهوری اسلامی ایران عبارتند از قوه مقننه، قوه مجریه و قوه قضاییه که زیر نظر ولایت امر و امامت ،امت بر طبق اصول آینده این قانون اعمال میگرند. این قوا مستقل از یکدیگرند و ارتباط میان آنها به وسیله رییس جمهور برقرار می گردد.
پرسش: اعمال قوه مقننه از چه طریقی انجام می‌شود؟ (اصل ۵۸)
پاسخ: اعمال قوه مقننه از طریق مجلس شورای اسلامی است که از نمایندگان منتخب مردم تشکیل می شود و مصوبات آن پس از طی مراحلی که در اصول بعد میآید برای اجرا به قوه مجریه و قضاییه ابلاغ می گردد.
پرسش: در چه مواردی می‌توان اعمال قوه مقننه را از طریق همه پرسی و مراجعه مستقیم به آراء مردم صورت داد؟ (اصل ۵۹)
پاسخ: در مسایل بسیار مهم ،اقتصادی ،سیاسی اجتماعی و فرهنگی ممکن است اعمال قوه مقننه از راه همه پرسی و مراجعه مستقیم به آراء مردم صورت گیرد. در خواست مراجعه به آراء عمومی باید به تصویب دو سوم مجموع نمایندگان مجلس برسد.
پرسش: اعمال قوه مجریه جز در اموری که مستقیماً بر عهده رهبری است، از چه طریقی انجام می‌شود؟ (اصل ۶۰)
پاسخ: اعمال قوه مجریه جز در اموری که در این قانون مستقیما بر عهده رهبری گذارده شده از طریق رییس جمهور و وزراء است.
پرسش: طبق اصل سابق ۶۰، اعمال قوه مجریه از چه طریقی انجام می‌شد؟
پاسخ: اعمال قوه مجریه جز در اموری که در این قانون مستقیما بر عهده رهبری گذارده شده، از طریق رییس جمهور و نخست وزیر و وزراء است.
پرسش: اعمال قوه قضاییه چگونه صورت می‌گیرد؟ (اصل ۶۱)
پاسخ: اعمال قوه قضاییه به وسیله دادگاه های دادگستری است که باید طبق موازین اسلامی تشکیل شود و به حل و فصل دعاوی و حفظ حقوق عمومی و گسترش و اجرای عدالت و اقامه حدود الهی بپردازد.
پرسش: مجلس شورای اسلامی از چه کسانی تشکیل می‌شود و چگونه انتخاب می‌شوند؟ (اصل ۶۲)
پاسخ: مجلس شورای اسلامی از نمایندگان ملت که به طور مستقیم و با رأی مخفی انتخاب می شوند تشکیل میگردد. شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان و کیفیت انتخابات را قانون معین خواهد کرد.
پرسش: دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی چند سال است؟ (اصل ۶۳)
پاسخ: دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی چهار سال است.
پرسش: انتخابات مجلس چه زمانی باید برگزار شود؟ (اصل ۶۳)
پاسخ: انتخابات هـر دوره بایـد پـیش از پایان دوره قبل برگزار شود به طوری که کشور در هیچ زمان بدون مجلس نباشد.
پرسش: تعداد نمایندگان مجلس شورای اسلامی چند نفر است و چگونه افزایش می‌یابند؟ (اصل ۶۴)
پاسخ: عده نمایندگان مجلس شورای اسلامی دویست و هفتاد نفر است و از تاریخ همه پرسی سال یک هزار و سیصد و شصت و هشت هجری شمسی پس از هر ده سال با در نظر گرفتن عوامل انسانی سیاسی، جغرافیایی و نظایر آنها حداکثر بیست نفر نماینده میتواند اضافه شود.
پرسش: نمایندگان اقلیت‌های دینی زرتشتی، کلیمی و مسیحی آشوری و کلدانی در مجلس چگونه انتخاب می‌شوند؟ (اصل ۶۴)
پاسخ: زرتشتیان و کلیمیان هر کدام یک نماینده و مسیحیان آشوری و کلدانی مجموعا یک نمایند و مسیحیان ارمنی جنوب و شمال هر کدام یک نماینده انتخاب می کنند.
پرسش: محدوده حوزه‌های انتخابیه و تعداد نمایندگان را چه مرجعی تعیین می‌کند؟ (اصل ۶۴)
پاسخ: محدوده حوزه های انتخابیه و تعداد نمایندگان را قانون معین میکند.
پرسش: طبق اصل سابق ۶۴، تعداد نمایندگان مجلس شورای ملی چند نفر بود و چگونه افزایش می‌یافت؟
پاسخ: عده نمایندگان مجلس شورای ملی دویست و هفتاد نفر است و پس از هر ده سال در صورت زیاد شدن جمعیت کشور در هر حوزه انتخابی به نسبت هر یک صد و پنجاه هزار نفر یک نماینده اضافه می شود.
پرسش: طبق اصل ۶۵، جلسات مجلس شورای اسلامی با حضور چه تعداد از نمایندگان رسمیت می‌یابد؟
پاسخ: پس از برگزاری انتخابات، جلسات مجلس شورای اسلامی با حضور دو سوم مجموع نمایندگان رسمیت می یابد
پرسش: تصویب طرح‌ها و لوایح در مجلس طبق چه ترتیبی انجام می‌شود؟ (اصل ۶۵)
پاسخ: تصویب طرحها و لوایح طبق آیین نامه مصوب داخلی انجام میگیرد مگر در مواردی کـه در قانون اساسی نصاب خاصی تعیین شده باشد.
پرسش: ترتیب انتخاب رییس و هیأت رییسه مجلس چگونه است؟ (اصل ۶۶)
پاسخ: ترتیب انتخاب رییس و هیأت رییسه مجلس و تعداد کمیسیون ها و دوره تصدی آنها و امور مربوط به مذاکرات و انتظامات مجلس به وسیله آیین نامه داخلی مجلس معین می گردد.
پرسش: نمایندگان مجلس در اولین جلسه خود چه سوگندی یاد می‌کنند؟ (اصل ۶۷)
پاسخ: نمایندگان باید در نخستین جلسه مجلس به ترتیب زیر سوگند یاد کنند و متن قسم نامه را امضاء نمایند.
"بسم الله الرحمن الرحیم من در برابر قرآن مجید، به خدای قادر متعال سوگند یاد میکنم و با تکیه بر شرف انسانی خویش تعهد مینمایم که پاسدار حریم اسلام و نگاهبان دستاوردهای انقلاب اسلامی ملت ایران و مبانی جمهوری اسلامی باشم، ودیعه ای را که ملت به ما سپرده به عنوا ن امینی عادل پاسداری کنم و در انجام وظایف وکالت، امانت و تقوی را رعایت نمایم و همواره به استقلال و اعتلای کشور و حفظ حقوق ملت و خدمت به مردم پایبند باشم از قانون اساسی دفاع کنم و در گفته ها و نوشته ها و اظهارنظرها، استقلال کشور و آزادی مردم و تأمین مصالح آنها را مد نظر داشته باشم."
پرسش: نمایندگان اقلیت‌های دینی هنگام سوگند در مجلس چه تفاوتی با سایر نمایندگان دارند؟ (اصل ۶۷)
پاسخ: نمایندگان اقلیت های دینی این سوگند را با ذکـر کـتـاب آسمانی خـود یاد خواهند کرد.
پرسش: وضعیت نمایندگانی که در جلسه نخست مجلس حضور ندارند چگونه است؟ (اصل ۶۷)
پاسخ: نمایندگانی که در جلسه نخست شرکت ندارند باید در اولین جلسه ای که حضور پیدا میکنند مراسم سوگند را به جای آوردند.
پرسش: طبق اصل ۶۸، در چه شرایطی می‌توان برگزاری انتخابات را متوقف کرد؟
پاسخ: در زمان جنگ و اشغال نظامی کشور به پیشنهاد رییس جمهور و تصویب سه چهارم مجموع نمایندگان و تأیید شورای نگهبان از انتخابات نقاط اشغال شده یا تمامی مملکت برای مدت معینی متوقف می شود
پرسش: اگر در زمان توقف انتخابات مجلس جدید تشکیل نشود، چه وضعیتی پیش می‌آید؟ (اصل ۶۸)
پاسخ: در صورت عدم تشکیل مجلس جدید مجلس سابق همچنان به کار خود ادامه خواهد داد.
پرسش: مذاکرات مجلس شورای اسلامی چگونه باید منتشر شود؟ (اصل ۶۹)
پاسخ: مذاکرات مجلس شورای ملی باید علنی باشد و گزارش کامل آن از طریق رادیو و روزنامه رسمی برای اطلاع عموم منتشر شود.
پرسش: در چه شرایطی جلسه مجلس می‌تواند غیر علنی تشکیل شود؟ (اصل ۶۹)
پاسخ: در شرایط اضطراری در صورتی که رعایت امنیت کشور ایجاب کند، به تقاضای رییس جمهور یا یکی از وزراء یا ده نفر از نمایندگان جلسه غیر علنی تشکیل میشود.
پرسش: مصوبات جلسه غیر علنی مجلس در چه صورت معتبر است؟ (اصل ۶۹)
پاسخ: مصوبات جلسه غیر علنی در صورتی معتبر است که با حضور شورای نگهبان به تصویب سه چهارم مجموع نمایندگان برسد.
پرسش: گزارش و مصوبات جلسات غیر علنی مجلس چه زمانی منتشر می‌شود؟ (اصل ۶۹)
پاسخ: گزارش و مصوبات این جلسات باید پس از بر طرف شدن شرایط اضطراری برای اطلاع عموم منتشر گردد.
پرسش: طبق اصل سابق ۶۹، چه کسی می‌توانست درخواست جلسه غیر علنی مجلس را بدهد؟
پاسخ: به تقاضای نخست وزیر یا یکی از وزراء یا ده نفر از نمایندگان جلسه غیر علنی تشکیل میشود
پرسش: آیا رییس جمهور، معاونان و وزیران حق شرکت در جلسات علنی مجلس را دارند؟ (اصل ۷۰)
پاسخ: رییس جمهور و معاونان او و وزیران به اجتماع یا با انفراد حق شرکت در جلسات علنی مجلس را دارند و میتوانند مشاوران خود را همراه داشته باشند
پرسش: آیا وزراء مکلف به حضور در مجلس هستند؟ (اصل ۷۰)
پاسخ: در صورتی که نمایندگان لازم بدانند، وزراء مکلف به حضورند و هـر گاه تقاضا کنند مطالبشان استماع میشود.
پرسش: طبق اصل سابق ۷۰، آیا دعوت رییس جمهور به مجلس نیاز به تصویب داشت؟
پاسخ: دعوت رییس جمهور به مجلس باید به تصویب اکثریت برسد.
پرسش: حدود صلاحیت مجلس شورای اسلامی برای وضع قانون چیست؟ (اصل ۷۱)
پاسخ: مجلس شورای اسلامی در عموم مسایل د ر حدود مقرر در قانون اساسی میتواند قانون وضع کند.
پرسش: مجلس شورای اسلامی نمی‌تواند چه قوانینی را وضع کند؟ (اصل ۷۲)
پاسخ: مجلس شورای اسلامی نمیتواند قوانینی وضع کند که با اصول و احکام مذهب رسمی کشور یا قانون اساسی مغایرت داشته باشد.
پرسش: تشخیص مغایرت قوانین مصوب مجلس با اصول و احکام مذهب رسمی و قانون اساسی بر عهده کیست؟ (اصل ۷۲)
پاسخ: تشخیص این امر (مغایرت مصوبات مجلس) به ترتیبی که در اصل نود و ششم آمده بر عهده شورای نگهبان است.
پرسش: صلاحیت شرح و تفسیر قوانین عادی بر عهده کیست؟ (اصل ۷۳)
پاسخ: شرح و تفسیر قوانین عادی در صلاحیت مجلس شورای اسلامی است.
پرسش: آیا اصل ۷۳ مانع از تفسیر قوانین توسط دادستان در مقام تمیز حق است؟
پاسخ: مفاد این اصل (اصل ۷۳) مانع از تفسیری که دادستان در مقام تمیز حق از قوانین میکنند نیست.
پرسش: لوایح قانونی چگونه به مجلس تقدیم می‌شوند؟ (اصل ۷۴)
پاسخ: لوایح قانونی پس از تصویب هیأت وزیران به مجلس تقدیم میشود
پرسش: طرح‌های قانونی چگونه در مجلس قابل طرح هستند؟ (اصل ۷۴)
پاسخ: طرحهای قانونی به پیشنهاد حداقل پانزده نفر از نمایندگان در مجلس شورای اسلامی قابل طرح است.
پرسش: طرح‌های قانونی و پیشنهادهایی که منجر به تقلیل درآمد عمومی یا افزایش هزینه عمومی می‌شوند، چگونه قابل طرح هستند؟ (اصل ۷۵)
پاسخ: طرح های قانونی و پیشنهادها و اصلاحاتی که نمایندگان در خصوص لوایح قانونی عنوان می کنند و به تقلیل درآمد عمومی یا افزایش هزینه عمومی می انجامد، در صورتی قابل طرح در مجلس است که در آن طریق جبران کاهش درآمد یا تأمین هزینه جدید نیز معلوم شده باشد.
پرسش: آیا مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد؟ (اصل ۷۶)
پاسخ: مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد.
پرسش: عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی چگونه معتبر می‌شوند؟ (اصل ۷۷)
پاسخ: عهدنامه ها، مقاوله نامه ها، قراردادها و موافقتنامه های بین المللی باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد.
پرسش: هر گونه تغییر در خطوط مرزی چگونه ممنوع است؟ (اصل ۷۸)
پاسخ: هر گونه تغییر در خطوط مرزی ممنوع است مگر اصلاحات جزیی با رعایت مصالح کشور، به شرط این که یک طرفه نباشد و به استقال و تمامیت ارضی کشور لطمه نزدن و به تصویب چهار پنجم مجموع نمایندگان مجلس شورای اسلامی برسد.
پرسش: برقراری حکومت نظامی ممنوع است مگر در چه شرایطی؟ (اصل ۷۹)
پاسخ: برقراری حکومت نظامی ممنوع است. در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر ،آن دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای اسلامی موقتا محدودیت های ضروری را برقرار نماید، ولی مدت آن به هر حال نمیتواند بیش از سی روز باشد و در صورتی که ضرورت همچنان باقی باشد دولت موظف است مجددا از مجلس کسب مجوز کند.
پرسش: مدت موقت محدودیت‌های ضروری در شرایط اضطراری نباید از چه مدتی بیشتر باشد؟ (اصل ۷۹)
پاسخ: ولی مدت آن به هر حال نمیتواند بیش از سی روز باشد
پرسش: گرفتن و دادن وام یا کمک‌های داخلی و خارجی توسط دولت چگونه است؟ (اصل ۸۰)
پاسخ: گرفتن و دادن وام یا کمکهای بدون عوض داخلی و خارجی از طرف دولت باید با تصویب مجلس شورای اسلامی باشد.
پرسش: دادن امتیاز تشکیل شرکت‌ها و مؤسسات در امور تجارتی، صنعتی، کشاورزی و خدماتی به خارجیان چگونه است؟ (اصل ۸۱)
پاسخ: دادن امتیاز تشکیل شرکت ها و مؤسسات در امور تجارتی و صنعتی و کشاورزی و معادن و خدمات به خارجیان مطلقا ممنوع است.
پرسش: استخدام کارشناسان خارجی توسط دولت چگونه است؟ (اصل ۸۲)
پاسخ: استخدام کارشناسان خارجی از طرف دولت ممنوع است مگر در موارد ضرورت با تصویب مجلس شورای اسلامی.
پرسش: انتقال بناها و اموال دولتی که از نفایس ملی باشند چگونه امکان‌پذیر است؟ (اصل ۸۳)
پاسخ: بناها و اموالی دولتی که از نفایس ملی باشد قابل انتقال به غيـر نیست مگـر بـا تصویب مجلس شورای اسلامی آن هم در صورتی که از نفایش منحصر به فرد نباشد.
پرسش: مسئولیت هر نماینده مجلس در برابر چه کسانی است؟ (اصل ۸۴)
پاسخ: هر نماینده در برابر تمام ملت مسئول است
پرسش: آیا نمایندگان مجلس حق اظهار نظر در همه مسایل داخلی و خارجی کشور را دارند؟ (اصل ۸۴)
پاسخ: حق دارد در همه مسایل داخلی و خارجی کشور اظهار نظر نماید.
پرسش: آیا سمت نمایندگی قابل واگذاری به دیگری است؟ (اصل ۸۵)
پاسخ: سمت نمایندگی قائم به شخص است و قابل واگذاری به دیگری نیست.
پرسش: آیا مجلس می‌تواند اختیار قانون‌گذاری را به شخص یا هیأتی واگذار کند؟ (اصل ۸۵)
پاسخ: مجلس نمیتواند اختیار قانونگذاری را به شخص یا هیأتی واگذار کند
پرسش: در چه مواردی مجلس می‌تواند اختیار وضع قوانین را به کمیسیون‌های داخلی خود تفویض کند؟ (اصل ۸۵)
پاسخ: در موارد ضروری میتواند اختیار وضع بعضی از قوانین را با رعایت اصل هفتاد و دوم به کمیسیونهای داخلی خود تفویض کند
پرسش: قوانینی که توسط کمیسیون‌های داخلی مجلس وضع می‌شوند چگونه اجرا می‌شوند؟ (اصل ۸۵)
پاسخ: در این صورت این قوانین در مدتی که مجلس تعیین مینماید به صورت آزمایشی اجرا میشود و تصویب نهایی آنها با مجلس خواهد بود.
پرسش: مجلس چگونه می‌تواند اساسنامه سازمان‌ها، شرکت‌ها و مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت را تصویب کند؟ (اصل ۸۵)
پاسخ: همچنین مجلس شورای اسلامی می تواند تصویب دائمی اساسنامه سازمان ها، شرکت ها، مؤسسات دولتی یا وابسته به دولت را با رعایت اصل هفتاد و دوم به کمیسیونهای ذیربط واگذار کند و یا اجازه تصویب آنها را به دولت بدهد.
پرسش: مصوبات دولت در مورد اساسنامه سازمان‌ها و شرکت‌ها چه محدودیتی دارند؟ (اصل ۸۵)
پاسخ: در این صورت (تفویض اختیار به دولت) مصوبات دولت نباید با اصول و احکام مذهب رسمی کشور و یا قانون اساسی مغایرت داشته باشد، تشخیص این امر به ترتیب مذکور در اصل نود و ششم با شورای نگهبان است. علاوه بر این مصوبات دولت نباید مخالفت قوانین و مقررات عمومی کشور باشد
پرسش: تشخیص مغایرت مصوبات دولت با اصول و احکام مذهب رسمی و قانون اساسی بر عهده کیست؟ (اصل ۸۵)
پاسخ: تشخیص این امر (مغایرت مصوبات دولت) به ترتیب مذکور در اصل نود و ششم با شورای نگهبان است.
پرسش: آیا نمایندگان مجلس به سبب نظرات و آرای خود قابل تعقیب یا توقیف هستند؟ (اصل ۸۶)
پاسخ: نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی در اظهار نظر و رأی خود کاملاً آزادند و نمیتوان آنها را به سبب نظراتی که در مجلس اظهار کرده اند یا آرایی که در مقام ایفای وظایف نمایندگی خود داده اند تعقیب یا توقیف کرد.
پرسش: رییس جمهور و هیأت وزیران چه زمانی باید از مجلس رأی اعتماد بگیرند؟ (اصل ۸۷)
پاسخ: رییس جمهور برای هیأت وزیران پس از تشکیل و پیش از هر اقدام دیگر باید از مجلس رأی اعتماد بگیرد. در دوران تصدی نیز در مورد مسایل مهم و مورد اختلاف میتواند از مجلس برای هیأت وزیران تقاضای رأی اعتماد کند.
پرسش: طبق اصل سابق ۸۷، هیأت وزیران چه زمانی از مجلس رأی اعتماد می‌گرفتند؟
پاسخ: هیأت وزیران پس از تشکیل و معرفی و پیش از هر اقدام دیگر باید از مجلس رأی اعتماد بگیرد. در دوران تصدی نیز در مورد مسایل مهم و مورد اختلاف میتواند از مجلس تقاضای رأی اعتماد کند.
پرسش: چه تعداد از نمایندگان می‌توانند از رییس جمهور یا وزیر مسئول سوال کنند؟ (اصل ۸۸)
پاسخ: در هر مورد که حداقل یک چهارم کل نمایندگان مجلس شورای اسلامی از رییس جمهور و یا هر یک از نمایندگان از وزیر مسئول درباره یکی از وظایف آنان سوال کنند
پرسش: مهلت پاسخگویی رییس جمهور به سوال نمایندگان چقدر است؟ (اصل ۸۸)
پاسخ: رییس جمهور یا وزیر موظف است در مجلس حاضر شود و به سوال جواب دهد و این جواب نباید در مورد رییس جمهور بیش از یک ماه ... به تأخیر افتاد مگر با عذر موجه به تشخیص مجلس شورای اسلامی.
پرسش: مهلت پاسخگویی وزیر مسئول به سوال نمایندگان چقدر است؟ (اصل ۸۸)
پاسخ: رییس جمهور یا وزیر موظف است در مجلس حاضر شود و به سوال جواب دهد و این جواب نباید در مورد ... وزیر بیش از ده روز به تأخیر افتاد مگر با عذر موجه به تشخیص مجلس شورای اسلامی.
پرسش: طبق اصل سابق ۸۸، مهلت پاسخگویی وزیر مسئول به سوال نماینده مجلس چقدر بود؟
پاسخ: این جواب نباید بیش از ده روز به تأخیر افتد مگر با عذر موجه به تشخیص مجلس شورای ملی.
پرسش: نمایندگان مجلس در چه مواردی می‌توانند هیأت وزیران یا وزراء را استیضاح کنند؟ (اصل ۸۹ بند ۱)
پاسخ: نمایندگان مجلس شورای اسلامی میتوانند در مواردی که لازم میدانند هیأت وزیران یا هر یک از وزراء را استیضاح کنند، استیضاح وقتی قابل طرح در مجلس است که با امضای حداقل ده نفر از نمایندگان بـه مجلس تقدیم شود.
پرسش: استیضاح هیأت وزیران یا وزیر مورد استیضاح چگونه طرح می‌شود؟ (اصل ۸۹ بند ۱)
پاسخ: استیضاح وقتی قابل طرح در مجلس است که با امضای حداقل ده نفر از نمایندگان بـه مجلس تقدیم شود.
پرسش: پس از طرح استیضاح، هیأت وزیران یا وزیر مورد استیضاح چه اقداماتی باید انجام دهند؟ (اصل ۸۹ بند ۱)
پاسخ: هیأت وزیران یا وزیر مورد استیضاح باید ظرف مدت ده روز پس از طرح آن در مجلس حاضر شدو و به آن پاسخ گوید و از مجلس رأی اعتماد بخواهد.
پرسش: در صورتی که هیأت وزیران یا وزیر مورد استیضاح در مجلس حاضر نشوند، چه اتفاقی می‌افتد؟ (اصل ۸۹ بند ۱)
پاسخ: در صورت عدم حضور هیأت وزیران یا وزیر برای پاسخ نمایندگان مزبور درباره استیضاح خود توضیحات لازم را میدهند و در صورتی که مجلس مقتضی بداند اعلام رأی عدم اعتماد خواهد کرد
پرسش: اگر مجلس به هیأت وزیران یا وزیر مورد استیضاح رأی اعتماد ندهد، چه نتیجه‌ای دارد؟ (اصل ۸۹ بند ۱)
پاسخ: اگر مجلس رأی اعتماد نداد هیأت وزیران یا وزیران یا وزیر مورد استیضاح عزل میشود.
پرسش: آیا وزرای مورد استیضاح پس از عزل می‌توانند در هیأت وزیران جدید عضویت پیدا کنند؟ (اصل ۸۹ بند ۱)
پاسخ: در هر دو صورت (عزل وزیران یا هیأت وزیران) وزرای مورد استیضاح نمیتوانند در هیأت وزیرانــی کـه بلافاصله بعد از آن تشکیل میشود عضویت پیدا کنند.
پرسش: چگونه می‌توان رییس جمهور را استیضاح کرد؟ (اصل ۸۹ بند ۲)
پاسخ: در صورتی که حداقل یک سوم از نمایندگان مجلس شورای اسلامی رییس جمهور را در مقام اجرای وظایف مدیریت قوه مجریه و اداره امور اجرایی کشور مورد استیضاح قرار دهند
پرسش: مهلت حضور رییس جمهور در مجلس برای پاسخگویی به استیضاح چقدر است؟ (اصل ۸۹ بند ۲)
پاسخ: رییس جمهور باید ظرف مدت یک ماه پس از طرح آن در مجلس حاضر شود و در خصوص مسایل مطرح شده توضیحات کافی بدهد.
پرسش: نتیجه رأی عدم کفایت رییس جمهور توسط مجلس چیست؟ (اصل ۸۹ بند ۲)
پاسخ: در صورتی که پس از بیانات نمایندگان مخالف و موافق و پاسخ رئیس جمهور اکثریت دو سوم کل نمایندگان به عدم کفایت رییس جمهور رأی دادند مراتب جهت اجرای بند ده اصل یکصد و دهم به اطلاع مقام رهبری میرسد.
پرسش: طبق اصل سابق ۸۹، آیا استیضاح نخست وزیر امکان پذیر بود؟
پاسخ: نمایندگان مجلس میتوانند در مواردی که لازم میدانند هیأت وزیران یا هر یک از وزراء را استیضاح کنند استیضاح وقتی قابل طرح در مجلس است که با امضای حداقل ده نفر از نمایندگان به مجلس تقدیم شود.
پرسش: طبق اصل ۹۰، هر کس شکایتی از طرز کار مجلس، قوه مجریه یا قوه قضاییه داشته باشد، چگونه می‌تواند اقدام کند؟
پاسخ: هر کس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضاییه داشته باشد میتواند شکایت خود را کتبا به مجلس شورای اسلامی عرضه کند.
پرسش: وظیفه مجلس در قبال شکایات مردم از قوا چیست؟ (اصل ۹۰)
پاسخ: مجلس موظف است به این شکایات رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه و یا قوه قضاییه مربوط است رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد به اطلاع عامه برساند.
پرسش: هدف از تشکیل شورای نگهبان چیست؟ (اصل ۹۱)
پاسخ: به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها، شورایی به نام شورای نگهبان با ترکیب زیر تشکیل میشود.
پرسش: ترکیب شورای نگهبان چگونه است؟ (اصل ۹۱)
پاسخ: شورایی به نام شورای نگهبان با ترکیب زیر تشکیل میشود:
۱. شش نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسایل روز انتخاب این عده با مقام رهبری است.
۲. شش نفر ،حقوقدان در رشته های مختلف حقوقی از میان حقوقدانان مسلمانی که به وسیله رییس قوه قضاییه به مجلس شورای اسلامی معرف میشوند و با رأی مجلس انتخاب می گردند.
پرسش: چه کسانی فقهای شورای نگهبان را انتخاب می‌کنند؟ (اصل ۹۱)
پاسخ: شش نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسایل روز انتخاب این عده با مقام رهبری است.
پرسش: چه کسانی حقوقدانان شورای نگهبان را انتخاب می‌کنند؟ (اصل ۹۱)
پاسخ: شش نفر ،حقوقدان در رشته های مختلف حقوقی از میان حقوقدانان مسلمانی که به وسیله رییس قوه قضاییه به مجلس شورای اسلامی معرف میشوند و با رأی مجلس انتخاب می گردند.
پرسش: طبق اصل سابق ۹۱، ترکیب شورای نگهبان چگونه بود؟
پاسخ: شورایی به نام شورای نگهبان با ترکیب زیر تشکیل میشود: ۱ - شش نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسایل روز انتخاب این عده با رهبر یا شورای رهبری است ۲ - شش نفر حقوقدان در رشته های مختلف حقوقی از میان حقوقدانان مسلمانی که به وسیله شورای عالی قضایی به مجلس شورای ملی معرفی میشوند و با رأی مجلس انتخاب می گردند.
پرسش: مدت عضویت اعضای شورای نگهبان چند سال است؟ (اصل ۹۲)
پاسخ: اعضای شورای نگهبان برای مدت شش سال انتخاب میشوند ولی در نخستین دوره پس از گذشتن سه سال، نیمی از اعضای هر گروه به قید قرعه تغییر می یابند و اعضای تازه ای به جای آنها انتخاب میشوند.
پرسش: آیا مجلس شورای اسلامی بدون وجود شورای نگهبان اعتبار قانونی دارد؟ (اصل ۹۳)
پاسخ: مجلس شورای اسلامی بدون وجود شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد مگر در مورد تصویب اعتبارنامه نمایندگان و انتخاب شش نفر حقوقدان اعضای شورای نگهبان.