## Pravilnik o načinu i postupku vađenja krvi i uzimanja mokraće za analizu radi utvrđivanja koncentracije alkohola, opojnih droga i psihoaktivnih tvari

### NN 107/1999 (18.10.1999.), Pravilnik o načinu i postupku vađenja krvi i uzimanja mokraće za analizu radi utvrđivanja koncentracije alkohola, opojnih droga i psihoaktivnih tvari

# MINISTARSTVO ZDRAVSTVA

Na temelju članka 265. stavka 6. Zakona o kaznenom postupku ("Narodne
novine", broj 110/97. i 27/88. - ispravak) te na temelju članka 321. stavka
4. točke 2. Zakona o sigurnosti prometa na cestama ("Narodne novine", broj
59/96 - pročišćeni tekst), ministar zdravstva uz suglasnost ministra unutarnjih
poslova donosi

## PRAVILNIK

### O NAČINU I POSTUPKU VAĐENJA KRVI I UZIMANJA MOKRAĆE ZA ANALIZU RADI UTVRĐIVANJA KONCENTRACIJE ALKOHOLA, OPOJNIH DROGA I PSIHOAKTIVNIH TVARI

Članak 1.

Ovim Pravilnikom određuje se način i postupak vađenja uzoraka krvi i
uzimanja mokraće za analizu radi utvrđivanja koncentracije alkohola, prisustva
opojnih droga te psihoaktivnih tvari kod osobe za koju postoje osnove sumnje
da je počinila kazneno djelo te vozača i drugih sudionika u prometu (u
daljnjem tekstu: osobe) kao i uvjeti koje zdravstvene ili druge ustanove
moraju ispunjavati da bi mogle obavljati poslove analize krvi i mokraće.

Članak 2.

Osobu kojoj je potrebno izvaditi uzorak krvi i uzeti uzorak mokraće,
ovlaštena službena osoba Ministarstva unutarnjih poslova (u daljnjem tekstu:
ovlaštena službena osoba) obvezna je odmah dovesti u najbližu zdravstvenu
ustanovu.

Zdravstvena ustanova iz stavka 1. ovoga članka obvezna je odmah postupiti
po zahtjevu ovlaštene osobe za vađenje krvi i uzimanja mokraće.

Zatjev iz stavka 2. ovog članka podnosi se na Obrascu AUK-1.

Uz zahtjev iz stavka 2. ovoga članka ovlaštena službena osoba predaje
doktoru medicine dva primjerka zapisnika o liječničkom pregledu, vađenju
krvi i uzimanju mokraće (Obrazac AUK-2), te pribor iz članka 4. i 7. ovog
Pravilnika.

Članak 3.

Pregled osobe te vađenje uzoraka krvi i uzimanje uzoraka mokraće obavlja
u nazočnosti ovlaštene službene osobe doktor medicine ili drugi zdravstveni
djelatnik zdravstvene ustanove pod njegovim izravnim nadzorom.

Pregledom iz stavka 1. ovoga članka smatra se utvrđivanje postojanja
simptoma alkoholiziranog stanja, utjecaja opojnih droga ili psihoaktivnih
tvari te drugih simptoma i možebitnih povreda.

Članak 4.

Za vađenje krvi koristi se venila zatvorenog sistema.

Originalna, brojem označena vrećica s venilom sadrži iglu, sublimatnu
vatu, monovetu za mokraću te obrasce AUK-1 i AUK-2 s trodjelnim brojem
označenim naljepnicama za krv i mokraću.

Iznimno od stavka 1. ovoga članka, krv se može izvaditi i pomoću drugih
instrumenata namijenjenih vađenju krvi, koji moraju biti sterilizirani
sukladno posebnim uputama za sterilizaciju instrumenata kao profilaksa
od širenja hepatitisa. Epruveta u kojoj se vadi krv mora biti potpuno kemijski
čista i suha, a zatvara se gumenim čepom i osigurava samoljepljivom trakom.

Članak 5.

Koža s predjela tijela na kojem se vadi uzorak krvi dezinficira se vatom
natopljenom u 1 promilnoj otopini sublimata, a u nedostatku iste dezinfekcija
se može izvršiti i 1 promilnom vodenom otopinom oksicijanata.

Za dezinfekciju kože ne smije se koristiti alkohol, eter, benzin, jodne
otopine ili druga dezinfekcijska sredstva.

Članak 6.

Prilikom vađenja uzoraka krvi venilu odnosno epruvetu potrebito je napuniti
krvlju (volumen cca 8 mililitara).

Članak 7.

Mokraća se uzima u kemijski čistu i suhu staklenu posudu, a iz nje se
prenosi u monovetu uvlačenjem njenog maksimalnog volumena.

Prilikom uzimanja mokraće potrebito je osigurati da osoba čiji se uzorak
uzima ne razrijedi mokraću vodom ili je ne zamijeni.

Članak 8.

Za vađenje krvi iz mrtvog tijela osobe koristi se pribor iz članka 4.
ovoga Pravilnika, a ukoliko to nije moguće, pribor i uzorci uzeti za analizu
ne smiju biti kontaminirani formalinom, alkoholom, eterom, benzinom, jodnom
otopinom ili drugim dezinfekcijskim sredstvima.

Iznimno od stavka 1. ovoga članka, ukoliko nema uzoraka krvi dostatnog
za analizu s mrtvog tijela osobe izuzet će se mišić natkoljenice, koji
ne smije biti kontaminiran formalinom, alkoholom, eterom, benzinom, jodnom
otopinom ili drugim dezinfekcijskim sredstvima, u kemijski čistu staklenu
posudu.

Članak 9.

Na venilama, epruvetama, monovetama i drugim posudama za pakiranje uzoraka
moraju se nalaziti trodjelne brojem označene naljepnice.

Nakon uzimanja uzoraka, jedan dio naljepnice iz stavka 1. ovoga članka
ostaje na venilama, epruvetama, monovetama, odnosno drugim posudama, a
drugi se dio lijepi u Obrazac AUK-2 te odmah upisuje datum, sat i minuta
završetka uzimanja uzoraka.

Članak 10.

Obrazac AUK-2 popunjava, u dva primjerka, doktor medicine iz članka
3. ovoga Pravilnika te svojim potpisom i pečatom zdravstvene ustanove,
potvrđuje točnost upisanih podataka.

Venilu ili epruvetu s uzorkom krvi, monovetu za mokraću, Obrazac AUK-1
i Obrazac AUK-2 s naljepljenim brojevima uzoraka, doktor medicine ili druga
stručna osoba iz članka 3. ovoga Pravilnika pakira u za to posebno pripremljenu
vrećicu koju zatvara metalnom kopčom, a preko nje stavlja ljepljivu traku
na koju otiskuje pečat zdravstvene ustanove.

Vrećica iz stavka 2. ovoga članka predaje se ovlaštenoj službenoj osobi
na čiji su zahtjev uzorci uzeti.

Članak 11.

Radi utvrđivanja koncentracije alkohola, prisustva opojnih droga ili
psihoaktivnih tvari u krvi i mokraći, vrećica iz članka 10. stavka 2. ovoga
Pravilnika dostavlja se ovlaštenoj zdravstvenoj ili drugoj ustanovi ili
Centru za kriminalistička vještačenja "Ivan Vučetić" Ministarstva unutarnjih
poslova, koji su obvezni postupiti po zahtjevu za analizu.

Članak 12.

Uzorci krvi i mokraće pohranjuju se u hladnjaku na temperaturi od 40
C i čuvaju šest mjeseci od izvršene analize.

Članak 13.

Analiza uzoraka krvi i mokraće radi utvrđivanja koncentracije alkohola
obavlja se metodom plinske kromatografije ili drugim dokazanim znanstvenim
metodama.

Uz svaku seriju uzoraka krvi i mokraće potrebito je izvršiti kontrolnu
analizu standardnog uzorka poznate koncentracije alkohola, s najmanje dvije
paralelne probe.

Članak 14.

Analiza uzoraka krvi i mokraće radi utvrđivanja prisustva droga i psihoaktivnih
tvari (kokain, opijati, THC, benzodiazepini, amfetamini i metadon) obavlja
se preliminarnim testovima, a ukoliko je rezultat pozitivan, masenom spektrometrijom
ili drugim dokazanim znanstvenim metodama.

Članak 15.

Analizu iz članka 13. i 14. ovoga Pravilnika obavljaju osobe iz članka
18. točke 1. ovoga Pravilnika, a pod njihovim nadzorom pojedine radnje
u svezi analize mogu obavljati i zdravstveni, farmaceutski ili kemijski
tehničari.

Članak 16.

Rezultati analize krvi, mokraće i tkiva mišića izražavaju se u g/kg
na dvije decimale.

Analizu je potrebito ponoviti:

1. kada je razlika rezultata paralelnih proba veća od 0,10 g/kg kod
vrijednosti od 1,00 g/kg ili veća od 0,20 g/kg kod vrijednosti veće od
1,00 g/kg,

2. kada je kod standarda odstupanje veće od 5%,

3. prilikom znatnijih odstupanja između rezultata analize krvi, mokraće
ili tkiva mišića,

4. kada postoji razlika u opažanju ovlaštene službene osobe iz Obrasca
AUK-1, odnosno doktora medicine iz Obrasca AUK-2 od analizom utvrđenih
koncentracija apsolutnog alkohola u krvi i mokraći.

Članak 17.

O rezultatu analize krvi i mokraće izvješćuje se ustrojstvena jedinica
Ministarstva unutarnjih poslova, odnosno ustanova koja je analizu zatražila.

Članak 18.

Analizom uzoraka krvi i mokraće radi utvrđivanja koncentracije alkohola,
prisustva opojnih droga ili psihoaktivnih tvari kod vozača i drugih sudionika
u prometu mogu se baviti zdravstvene ustanove i druge ustanove koje:

1. imaju u stalnom radnom odnosu osobe s visokom stručnom spremom medicinskog,
kemijskog, biokemijskog ili farmaceutskog smjera, te

2. imaju opremu za obavljanje analize (metoda plinske kromatografije,
masene spektrometrije ili neke druge dokazane znanstvene metode).

Članak 19.

Ministar zdravstva uz suglasnost ministra unutarnjih poslova posebnim
će rješenjem odrediti zdravstvene i druge ustanove koje ispunjavaju uvjete
iz članka 18. ovoga Pravilnika.

Članak 20.

Ustrojstvena jedinica Ministarstva unutarnjih poslova koja je uputila
osobu na pregled te vađenje krvi i uzimanje mokraće radi utvrđivanja koncentracije
alkohola, prisustva opojnih droga i psihoaktivnih tvari osigurava novčana
sredstva iz kojih se podmiruju troškovi:

1. pribora za vađenje krvi i uzimanje mokraće,

2. upućivanje osobe na vađenje krvi i uzimanje mokraće,

3. zdravstvenoj ustanovi za obavljeni liječnički pregled, vađenje uzoraka
krvi i uzimanje mokraće.

Troškove iz stavka 1. ovoga članka snosi osoba u čijoj je krvi utvrđeno
postojanje nedozvoljene količine alkohola ili prisustvo droge ili psihoaktivne
tvari.

Ministar zdravstva uz suglasnost ministra unutarnjih poslova utvrdit
će posebnim rješenjem visinu troškova iz stavka 1. ovoga članka.

Članak 21.

Ministarstvo unutarnjih poslova osigurava pribor za vađenje krvi i uzimanje
mokraće i distribuira ga bez naknade svojim ustrojstvenim jedinicama.

Članak 22.

Zdravstvene ustanove koje su do stupanja na snagu ovoga Pravilnika obavljale
analize krvi i mokraće, obvezne su svoj rad uskladiti s odredbama ovoga
Pravilnika u roku od 30 dana od dana njegova stupanja na snagu.

Članak 23.

Obrasci AUK-1 i AUK-2 tiskani su uz ovaj Pravilnik i čine njegov sastavni
dio.

Članak 24.

Stupanjem na snagu ovoga Pravilnika prestaje važiti Pravilnik o uzimanju
i analizi krvi i mokraće radi utvrđivanja koncentracije alkohola u krvi
i mokraći vozača i drugih sudionika u prometu ("Narodne novine, broj 34/76).

Članak 25.

Ovaj Pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objave u "Narodnim
novinama".

Klasa: 011-01/99-01/90
Broj: 534-02-03-99-01
Zagreb, 8. listopada 1999.

Ministar
**prof. dr. sc. Željko Reiner,** v. r.

```
                                        AUK-1

REPUBLIKA HRVATSKA

Naziv i sjedište tijela ___________________

     ______________________________________

     ______________________________________

Broj: _____________________________________

Predmet: Zahtjev za liječnički pregled, vađenje

         krvi i uzimanje mokraće

         Zahtjev za utvrđivanje stupnja alkoho-

         liziranosti

Zahtjev za utvrđivanje prisustva droga i drugih

psihoaktivnih tvari u krvi i mokraći

1. ZDRAVSTVENOJ USTANOVI _____________

2. CENTRU ZA KRIMINALISTIČKA VJEŠTAČENJA
```

```
   MUP RH

 1. Ime .......................................

    Prezime ...................................

 2. Mjesto rođenja ............................

 3. Datum rođenja .............................

 4. Mjesto boravka-adresa .....................

    ...........................................

    ...........................................

 5. Zanimanje

 6. Kategorija vozača A B C D E

 7. Povod zahtjeva:

    prometna cestovna nezgoda ................ 1

    kontrolno zaustavljanje u

    cestovnom prometu ........................ 2

    tučnjava ................................. 3

    tjelesna ozljeda na poslu ................ 4

    ubojstvo ................................. 5

    nanošenje tjelesnih povreda .............. 6

     sprečavanje službene osobe u

     vršenju službene radnje ................. 7

     iznenadna smrt .......................... 8

     silovanje ............................... 9

     samoubojstvo ........................... 10

     ........................................ 11

 8. Mjesto događaja

 9. Vrijeme događaja:

    datum .....................................

    sat .......................................

    minuta ....................................

10. U cestovnom prometu ispitivani je sudjelovao

    kao:

    vozač .................................... 1

    profesionalni vozač ...................... 2

    suvozač .................................. 3

    putnik ................................... 4

    pješak ................................... 5

    nepoznato ................................ 6

11. Vrsta vozila:

    osobni automobil ......................... 1

    osobni automobil-taxi .................... 2

    osobni-automobil-auto škola......... ..... 3

    teretni automobil ........................ 4

    autobus .................................. 5

    traktor .................................. 6

    motocikl ................................. 7

    bicikl s motorom ......................... 8

    bicikl ................................... 9

    tramvaj ................................. 10

    zaprežno vozilo ......................... 11

    ......................................... 12

12. Broj unesrećenih:

    ozlijeđenih ................................

    mrtvih .....................................

13. Kada je počeo piti:

    datum ......................................

    sat ........................................

14. Kada je prestao piti:

    datum ......................................

    sat ........................................

15. Kakvo piće i koliko

    pivo  ...................................dcl

    vino  ...................................dcl

    rakija  .................................dcl

    konjak-vinjak .......................... dcl

    .........................................dcl

    .........................................dcl

16. Da li je pio nakon nesreće

    (događaja, a prije vađenja krvi):

    da .............. 1   ne ................. 2

    Kada je pio:

    sat .......................................

    minuta ....................................

    kakvo piće ................................

    koliko pića ...............................

    kako je to utvrđeno .......................

17. Da li je ispitivani jeo u

    posljednjih 6 sati prije pića:

    da ............... 1  ne ................ 2

18. Da li je jeo dok je pio:

    da ............... 1  ne ................ 2

19. Da li je jeo pošto je prestao piti:

    da ............... 1  ne ................ 2

20. Alkotest ili alkoskop upotrijebljen u:

    sati .....................................

    minuta ...................................

    pokazao je da kristali u cjevčici:

    nisu promijenili boju ................... 1

    djelomično su promijenili boju .......... 2

    potpuno su promijenili boju ............. 3

    očitani rezultati alkoskopa ............. 4

    Alkotest nije izveden (zašto?) ............

21. Opažanje ovlaštene službene osobe:

    nije vidljivo da je ispitivani pod

    utjecajem alkohola ...................... 1

    ispitivani je pod utjecajem

    alkohola ................................ 2

    imenovani je mrtav ...................... 2

    ...........................................

                     __________________________
                      Ovlaštena službena osoba

                                        AUK-2

__________________________________
     (Zdravstvena ustanova)

U _____________ dana _______ 19__

               LIJEČNIČKI PREGLED

 1. Ime i prezime ..............................

 2. Spol: muški ......... 1 ženski ........... 2

3. Kada ste zadnji puta jeli (u koliko sati) ...

   .............................................

 4. Što ste jeli (vrsta i količina) ............

 5. Što ste pili (vrsta i količina) ............

 6. Bolujete li od šećerne bolesti:

   da ................ 1 ne ................... 2

 7. Da li ste preboljeli ili bolujete od:

    ozljede glave     da ......... 1 ne ....... 2

    duševne bolesti   da ......... 1 ne ....... 2

    padavice          da ......... 1 ne ....... 2

 8. Da li ste u posljednja 24 sata uzimali lijekove:

    da ................ 1 ne ................... 2

    koji lijek ...................................

    U kojoj količini:

    tableta ......................................

    kapi .........................................

    injekcija ....................................

    u koje vrijeme ...............................

 9. Visina .................................... cm

10. Težina (odjeven / gol) .................... kg

11. Izgled:

    Boja kože lica:

    blijeda .................................... 1

    normalna ................................... 2

    crvena  .................................... 3

    Da li je povraćao nakon uzimanja pića:

    da ................ 1 ne ................... 2

Tragovi povraćanja:

    ima ............... 1 nema ................  2

    Odjeća: u redu ............................. 1

    nije u redu ................................ 2

12. Svijest

    Svijest sačuvana u toku pregleda:

    da ................ 1 ne ................... 2

U trenutku događaja izgubio svijest:

    da ................ 1 ne ................... 2

    Sjeća se događaja:

    jasno ...................................... 1

    nepotpuno .................................. 2

    uopće se ne sjeća događaja ................. 3

13. Ponašanje: uljudno ......................... 1

    mirno ...................................... 2

    euforično .................................. 3

    uzbuđeno ................................... 4

    agresivno .................................. 5

    tupo ....................................... 6

14. Predočavanje: jasno ........................ 1

    nejasno .................................... 2

    zbunjeno ................................... 3

15. Puls (u minuti)

16. Miris na alkohol: ne ....................... 1

    malo ....................................... 2

    jako ....................................... 3

17. Znakovi ataksije:

    Hod:

    siguran  ....................................1

    nesiguran .................................. 2

    Nagli okreti: sigurni ...................... 1

                  nesigurni .................... 2

    Hodanje po ravnoj crti:

    sigurno .................................... 1

    nesigurno .................................. 2

    Doticanje kažiprsta s kažiprsom istegnutim rukama:

    sigurno .................................... 1

    nesigurno .................................. 2

    Ista radnja zatvorenih očiju:

    sigurno .................................... 1

    nesigurno .................................. 2

    Skupljanje sitnih predmeta s poda:

    sigurno .................................... 1

    nesigurno .................................. 2

    Govor: razgovijetan ........................ 1

    nerazgovijetan-promijenjen ................. 2

18. Nistagmus:

    odsutan  ................................... 1

    jedva primjetljiv .......................... 2

    osrednji ................................... 3

    grub ....................................... 4

    trajanje nistagmusa  ..................... sek.

19. Da li je ozlijeđen

    da ................ 1 ne ................... 2

    Kakve je ozljede zadobio .....................

    ..............................................

20. Da li je ozlijedio glavu

    da ................ 1 ne ................... 2

21. Da li je krvario:

    nije  ...................................... 1

    neznatno ................................... 2

    znatno...................................... 3

22. Primio:

    Transfuziju:

    da (količina)              ml .............. 1

    ne ......................................... 2

    Narkozu:

    da (navesti sredstvo) ...................... 1

    ne ......................................... 2

23. Opažanja liječnika za vrijeme pregleda:

    nije vidio da je pregledani pod utjecajem

    alkohola ................................... 1

    pregledani je pripit ....................... 2

    pregledani je pijan ........................ 3

    pregledani je pijan - u besvjesnom stanju .. 4

    pregledani je prekomjerno umoran ........... 5

    nije vidio da je pregledani pod utjecajem droga

    ili drugih psihoaktivnih tvari ............. 6

    pregledani je pod utjecajem droga .......... 7

    pregledani je pod utjecajem droga u

    besvjesnom stanju  ......................... 8

24. Ocjena nije moguća jer je:

    pregledani u komi .......................... 1

    pregledani mrtav ........................... 2

    vrijeme smrti .............................. 3

    uzrok smrti ................................ 4

25. Upotrijebljena je venila:

    da ................ 1 ne ................... 2

    Način sterilizacije instrumenata ako nije

    upotrijebljena venila ........................

    Način čišćenja posude za uzimanje mokraće

26. Za dezinfekciju kože upotrijebljena je

    sublimantna gaza:

    da ................ 1 ne ................... 2

    drugo sredstvo ...............................

27. Vađenje krvi i uzimanje mokraće dovršeno:

    KRV

    datum ........................................

    sat ..........................................

    minuta .......................................

    naljepnica s brojem krvi .....................

    MOKRAĆA

    datum ........................................

    sat ..........................................

    minuta .......................................

    naljepnica s brojem mokraće

                                M.P.

                          (Zdravstvena ustanova)

                        ____________________________
                            Potpis i pečat dr. med.

```

Pravilnik, NN 107/1999-1771